Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 191/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 8, art. 69, art. 178 ust. 1, art. 190
journal: Dz.U. 1997 nr 102 poz 643
law: Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
article: art. 16 ust. 2, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla decyzje I i II instancji. II. nie orzeka w przedmiocie wykonania decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzję Samodzielnego Referenta Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [..] r. ([...]), o odmowie przyznania M. A. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2006 r. do 31 października 2007 r.

W dniu 19 listopada 2007 r. M. A. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 maja 2006 r. Do wniosku dołączył wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieście Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2007 r. o zaliczeniu wnioskodawcy do znacznego stopnia niepełnosprawności od maja 2006 r. na czas nieokreślony.

W oparciu o to orzeczenie, organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] r. ([...]), przyznał wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny na okres od 11 listopada 2007 r., nie określając końcowego terminu. Jednocześnie organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] r. decyzję ([...]), w której odmówił wnioskodawcy prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 maja 2006 r. do 31 października 2007 r.

M.A. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w dniu [...] r. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2007 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od maja 2006 r. W związku z czym, zdaniem wnioskodawcy, powinien otrzymać zasiłek pielęgnacyjny od momentu powstania niepełnosprawności w stopniu znacznym. M. A. powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07.

W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w świetle art. 16 i 17 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. 2006, Nr 139, poz. 992 ze zm.), celem świadczeń opiekuńczych jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub sfinansowania kosztów ponoszonych przez niepełnosprawne osoby dorosłe. Kryterium, od którego zależy przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, związane jest z koniecznością częściowego pokrycia wydatków na zapewnienie opieki i pomocy osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z postanowieniami art. 16 ust. 2 ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m. in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Odwołujący się w dniu 5 maja 2006 r. złożył do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Orzeczeniem tego Zespołu z dnia 28 czerwca 2006 r. odmówiono M. A. wydania orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności. Z kolei, orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia 10 października 2006 r., zaliczono odwołującego się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Natomiast na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieście Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2007 r., M. A. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od maja 2006 r. na czas nieokreślony. Po uprawomocnieniu się tego wyroku, odwołujący się wystąpił 19 listopada 2007 r. do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Organ pierwszej instancji, powołując się na art. 24 ust. 2 ustawy, przyznał odwołującemu się zasiłek pielęgnacyjny od 1 listopada 2007 r., czyli od miesiąca wpływu wniosku o zasiłek pielęgnacyjny. Przepis ten stanowi bowiem, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba ze orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony.

W wyroku z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt P 28/07) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy o miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Powyższy wyrok nie uznał zatem przepisu art. 24 ust. 2 ustawy w całości za niezgodny z Konstytucją, ale wskazał w jakich okolicznościach taka niezgodność ma miejsce. Orzeczenie to zostało wydane w wyniku rozstrzygnięcia pytania prawnego w konkretnej sprawie. Stąd też wyrok ten w zakresie stwierdzenia niezgodności art. 24 ust. 2 ustawy z Konstytucją RP wywołuje skutek prawny wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia przez TK. Urzeczywistnienie przez organy administracji publicznej poglądu Trybunału wyrażonego w powyższym wyroku wymaga interwencji ustawodawcy, prowadzącej do zmiany art. 24 ustawy. Z kolei, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., obowiązkiem organów administrujących jest działanie na podstawie i w granicach prawa. Organ stosujący prawo jest zatem zobowiązany ustalić obowiązywanie przepisów, na które się powołuje, uzasadniając swą decyzję. W ocenie Kolegium art. 24 ust. 2 ustawy dalej obowiązuje, w takim zakresie, w jakim dotyczy osób, które po raz pierwszy występują o świadczenia rodzinne, w szczególności o zasiłek pielęgnacyjny. Dlatego też, zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami, organ nie mógł przyznać odwołującemu się zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2006 r. do 31 października 2007 r. Wbrew twierdzeniom strony, zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniosek o zasiłek pielęgnacyjny został złożony po raz pierwszy do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. dopiero 19 listopada 2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, M. A. zwrócił się o weryfikację decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, twierdząc, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł wystąpić z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej o zasiłek pielęgnacyjny, nie legitymując się jednocześnie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie skarżącego, jego trudna sytuacja materialna i życiowa uzasadnia przyznanie mu zasiłku od momentu ustalenia niepełnosprawności w stopniu znacznym, czyli od 1 maja 2006 r.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz ich wykładni sądy administracyjne związane są przepisami Konstytucji RP oraz ustaw (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek przestrzegania przez sądy administracyjne Konstytucji RP w procesie kontroli działalności administracji publicznej oznacza również obowiązek uwzględniania mających moc powszechnie obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP).

Skarga jest zasadna. Zasadność skargi jest wprawdzie związana z zakwestionowanym w skardze terminem początkowym przyznania świadczenia, jednakże o zasadności przesądzają w ocenie Sądu inne przyczyny niż te, które zostały w niej podniesione. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy terminu, od którego przyznany powinien być zasiłek pielęgnacyjny. Kwestia ta unormowana została w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Regulacja tego przepisu znajduje zastosowanie w przypadku wszystkich świadczeń rodzinnych, a więc także świadczeń opiekuńczych, w tym i zasiłku pielęgnacyjnego (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek złożony w urzędzie gminy lub miasta.

W myśl art. 16 ust. 2 ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku, 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, oraz 3) osobie, która ukończyła 75 lat. W przypadku niepełnosprawnego dziecka zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany na wniosek złożony przez rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka (art. 16 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Składając taki wniosek, sporządzony według ustalonego wzoru, dołączyć do niego należy między innymi orzeczenie o niepełnosprawności (art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Złożenie wniosku bez orzeczenia o niepełnosprawności skutkuje tym, że organ administracji wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakującego dokumentu (§ 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne). Orzeczenie o niepełnosprawności wydają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej, w pierwszej instancji powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a w drugiej instancji wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.).

W niniejszej sprawie skarżący został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od maja 2006 r. na czas nieokreślony, mocą wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieście Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2007 r..

W zakresie kognicji Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stwierdził, że decyzja organu odwoławczego, jak i decyzja utrzymana nią w mocy podlegają usunięciu z obrotu prawnego, jako naruszające prawo ze względu na to, że oparto je na przepisie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego domniemanie konstytucyjności, w zakresie, w jakim określa on termin, od którego przyznaje się świadczenia rodzinne zostało wzruszone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (OTK ZU seria A, nr 9, poz. 106).

Trybunał Konstytucyjny, odpowiadając na pytanie prawne, stwierdził, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawa do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP.

Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo że wydany został w wyniku zgłoszenia konkretnego pytania prawnego, bezpośrednio dotyczy zagadnienia prawnego istotnego dla oceny prawidłowości decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, zasadniczy składnik sentencji tego wyroku należy odczytywać w ten sposób, że art. 24 ust. 2 ustawy w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy bowiem zgodności z ustawą zasadniczą przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim wiąże on termin, od którego przyznaje się świadczenie rodzinne, w tym i zasiłku pielęgnacyjnego, z datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z wszystkimi wymaganymi przy orzekaniu w przedmiocie tego zasiłku dokumentami. Zakres badania konstytucyjności przepisu w powołanym wyroku dotyczył zakresu normowania, czyli określonego w tym przepisie zakresu obowiązku organu administracji, obejmującego sposób określenia momentu początkowego realizacji uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego.

Należy także, w ocenie Sądu zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu wyroku Trybunał nie wskazał, aby na wynik badania konstytucyjności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych miało wpływ to, kto dochodzi tego świadczenia ani to, w jakim trybie stwierdzono niepełnosprawność, czy też jej stopień. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wypowiada się jednoznacznie, że powinien on mieć szersze zastosowanie, wskazując, iż ograniczenie treści jego sentencji związane było treścią pytania. Intencja Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii wynika ze sformułowań wskazujących na możliwość rozciągnięcia tezy wyroku na inne niż zasiłek pielęgnacyjny świadczenia rodzinne, m.in. z tego powodu, że przepis art. 24 ust. 2 ustawy dotyczy ogólnie świadczeń rodzinnych, a podjęty wyrok może mieć generalny wpływ na dokonywanie wykładni tego przepisu mając na uwadze art. 8 Konstytucji RP (pkt 6.1 uzasadnienia wyroku).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający, że przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych wiąże z datą złożenia wniosku jest niezgodny z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z art. 2 i art. 69 Konstytucji RP oznacza, że niezgodny z konstytucją jest jedynie ten fragment normatywny zawarty w przedmiotowym przepisie, który wiąże ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych z datą złożenia wniosku. Pozostałe elementy normatywne tego przepisu, czyli zasada wnioskowości przy orzekaniu o świadczeniach rodzinnych, czy ustalenie terminu z upływem, którego wygasa prawo do świadczeń rodzinnych są zgodne z wzorcem konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził przy tym, aby na taki wynik jego badania wpływ miało to, kto dochodzi prawa do świadczeń rodzinnych ani też to, jakich świadczeń rodzinnych dotyczy wniosek, jak i to jak przebiegało postępowanie dotyczące stwierdzenia niepełnosprawności, czy też jej stopnień. Z tych też powodów skład orzekający w niniejszej sprawie przyjął, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 ma bezpośrednie zastosowanie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak i decyzji utrzymanej nią w mocy.

Za bezpośrednim uwzględnieniem powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dokonywanej w rozpoznawanej sprawie przemawia również brak podstaw do skierowania przez skład orzekający w niniejszej sprawie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Pytanie to musiałoby bowiem dotyczyć tego, czy art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w przypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego niepełnosprawnemu, legitymującemu się orzeczeniem o niepełnosprawności w wyniku rozpoznania przez Sąd Rejonowy odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o stwierdzeniu stopnia niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest zgodne z art. 2 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Treść tego pytania musiałby być z jednej strony związana ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy z drugiej zaś, nawiązywać do wzorca konstytucyjnego wyznaczonego przez art. 2 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czyli wzorca konstytucyjnego wynikającego z unormowania Konstytucji statuującego zasadę demokratycznego państwa prawa i unormowania mówiącego o szczególnych obowiązkach Państwa względem osób niepełnosprawnych.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, jeżeli odmowa zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją następuje w ramach postępowania zainicjowanego pytaniem prawnym sądu, to identycznie powinien postąpić każdy inny sąd rozpoznający podobną sprawę, w której pojawia się problem stosowania niekonstytucyjnego przepisu w odniesieniu do stanu prawnego istniejącego przed wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (por. M. Safian, Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, "Państwo i Prawo", 2003 r., nr 3, s.16).

Zdaniem Sądu, podobieństwo sprawy, w ramach niniejszej kontroli, oznacza bezpośrednie przeniesienie zasadniczej tezy sentencji wyroku TK (dotyczącej terminu, od którego należy przyznać świadczenie), na sytuację przyznania identycznego zasiłku (pielęgnacyjnego) w tożsamej sytuacji pierwszego wniosku o przyznanie tego zasiłku, przy wystąpieniu nieistotnych dla rozstrzygnięcia Trybunału i w ogóle nie podnoszonych w uzasadnieniu jego wyroku kwestii rodzaju podmiotu uprawnionego do świadczenia (art. 16 ust. 2 pkt 1-3 ustawy) oraz rodzaju podmiotu orzekającego o niepełnosprawności.

Wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w oparciu o przepis prawa niezgodny z Konstytucją oznacza wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem przepisów wyższej rangi. W takim przypadku zachodzą podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można bowiem naruszenia prawa ograniczyć tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w toku postępowania prowadzącego do wydania decyzji. Dotyczy to zarówno podstaw wznowienia unormowanych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., jak i sytuacji mającej miejsce w sprawie niniejszej.

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten w zakresie, w jakim stwierdzona została ta niezgodność, nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych.

Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie, którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.

W świetle powyższego nasuwa się jednoznaczny wniosek, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest powinność uchylenia takiej decyzji. Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi w sprawie podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Organy administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę, będą zobowiązane zastosować przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to powinność dokonania takiej interpretacji art. 24 ust. 2 ustawy, rezultatem której będzie wyeliminowanie z zakresu normowania powyższego przepisu jako wzorca normatywnego nakazującego przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o jego przyznanie wraz z kompletem wymaganych dokumentów.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.