Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1241/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy: article: art. 64
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Jarosław WIśniewski Protokolant sek.sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (pięćset siedemnaście złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. orzekł w przedmiocie obciążenia Wierzyciela - P. w W. (dalej: "P. ") kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanej spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w M. w kwocie [...]złotych (słownie: [...] [...]).

W uzasadnieniu organ, powołując się na art. 64c § 3 i art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "upea") uznał za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodowane przez Wierzyciela. Przedłożony przez Zobowiązaną zarzut niezasadności wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ze względu na brak wymagalności, został następnie uznany przez P. w postanowieniu Nr [...](13).

Skarżąca, w odpowiedzi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego

w M., pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. złożyła zażalenie

od ww. postanowienia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.

(dalej: "Dyrektor IAS w K."). W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 64 § 1 pkt 4 upea, poprzez jego zastosowanie i ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, którymi został obciążony Wierzyciel - w jego ocenie – w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy opłata 5% egzekwowanej należności w wysokości [...] złotych (słownie: [...] [...]) nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach;

2) art. 64 § 6 upea, poprzez jego zastosowanie i obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną – w ocenie P. – w nadmiernej wysokości [...] złotych (słownie: [...] [...]) w sytuacji, gdy przepis ten nie określa maksymalnej stawki wysokości opłaty, a zakres czynności, jakie podejmuje organ egzekucyjny na podstawie pojedynczego tytułu wykonawczego jest taki sam, niezależnie od wysokości należności pieniężnej ujętej w tym samym tytule wykonawczym. (powołanie się na wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn.

SK 31/14).

Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., Dyrektor IAS w K. utrzymał

w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu sprzeczności art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea upea z Konstytucją, powołał się na stanowisko Ministra Finansów zawarte na piśmie z dnia 24 października 2016 r., Nr [...] Zgodnie z nim

– sposób wykonania każdego z wyroków Trybunału Konstytucyjnego zależy

od skutków, jakie wyrok ten wywołuje.

Organ przyjął wobec tego stanowisko, iż rodzaj wyroku, na jaki powołuje się strona skarżąca, wywołuje wyłącznie skutek zobowiązujący (ustalający), tzn. jedynie nakłada na ustawodawcę obowiązek uchwalenia nowelizacji usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną, nie derogując przy tym uznanych za niekonstytucyjne przepisów. Zatem w ocenie Dyrektora IAS w K., wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. 31/14 nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea, z tym, że przepisy

te utraciły walor domniemania konstytucyjności w zakresie w jakim dotyczą kwestii objętych stwierdzonym przez Trybunał pominięciem prawodawczym.

P. nie zgodziła się z postanowieniem wydanym przez organ II instancji

i skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dnia

7 października 2019 r. Zarzuciła ona naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj:

- art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea poprzez przyjęcie, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie Skarżącej opłatą egzekucyjną w wysokości [...] złotych (słownie: [...] [...]) oraz opłatą manipulacyjną w wysokości [...] złotych (słownie: [...] [...]) jest zgodne z prawem i nie narusza Konstytucji w myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. SK 31/14;

2) przepisów postępowania, tj:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "kpa") oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy - zdaniem Skarżącej – w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nie uwzględniając słusznego interesu strony, a także niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia;

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea w zw. z art. 18 upea poprzez sporządzenie uzasadnienia, które – zdaniem Skarżącej - nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez stwierdzenie, że art. art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea straciły domniemanie konstytucyjności przy jednoczesnym twierdzeniu, że organ egzekucyjny jest zobowiązany do ich stosowania;

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego

– zdaniem Skarżącej – z naruszeniem przepisów art. 7 kpa i 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 18 upea.

W uzasadnieniu P. wskazał, iż w odniesieniu do zarzutu stosowania przez organ niekonstytucyjnych przepisów, w doktrynie prawa konstytucyjnego oraz w doktrynie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie dowiedziono, że organ władzy publicznej nie może działać w przypadku pominięcia prawodawczego zważywszy na wymóg legalizmu (art. 7 Konstytucji). Zatem zgodnie z powyższym - zaniechanie ustawodawcze tego rodzaju może być oceniane w kategorii deliktu konstytucyjnego.

Skarżący, odnosząc się do braku górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea, w oparciu o orzecznictwo TK podkreśla, iż powoduje

to w pewnych warunkach całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.

W ocenie P. , a także przywoływanego przez nią orzecznictwa, wysokość opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej powinna być adekwatna do rzeczywistych kosztów ponoszonych w ramach konkretnego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS w K. podtrzymując stanowisko

w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych , dalej "p.u.s.a." oraz w zw. z art. 135 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego

akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło

w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja

lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt

2 p.p.s.a.).

Ponadto na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw.

z art. 120 p.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS

w K. z dnia [...] września 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] sierpnia 2019 r.,

w przedmiocie obciążenia Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł (słownie: [...] [...]), powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki A. sp z o.o. z siedzibą w M. na podstawie tytułu wykonawczego

Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.. Należności powstały z tytułu zwrotu środków w wysokości [...] (słownie: [...] [...]), w wyniku dokonanej korekty finansowej za prowadzone przez Dłużnika postępowania ofertowe w ramach jego działalności.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się w istocie do oceny zgodności

z prawem zastosowania przez organ I i II instancji względem Skarżącej art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny

za niekonstytucyjne wyrokiem SK 31/14 z dnia 28 czerwca 2016 r..

Zdaniem organów, ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego było zgodne

z obowiązującymi przepisami, ponieważ wydanie w.w. wyroku przez Trybunał nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisów w tym art. 64 u.p.e.a. Dyrektor IAS

w K., w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, iż ustawodawca nie uregulował expressis verbis skutków temporalnych jakie wiążą z wydaniem orzeczenia przez TK, w którego sentencji stwierdzono o niezgodności przepisu prawa z Konstytucją RP. Powoływany przez Skarżącą wyrok - zdaniem organu

- dotyczy jedynie "pominięcia prawodawczego", co implikuje skutek wyłącznie zobowiązujący (ustalający), tzn. jedynie nakłada na ustawodawcę obowiązek uchwalenia nowelizacji usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną, nie derogując przy tym uznanych za niekonstytucyjne przepisów. Ponadto – zdaniem Dyrektora IAS

w K. – Trybunał w tymże wyroku zakwestionował tylko brak stawek maksymalnych, nie wskazał zaś na konieczność stosowania stawek minimalnych

tj. opłaty manipulacyjnej w wysokości 1,40 zł (słownie: jeden złoty 40/100) oraz opłaty za zajęcie rachunku bankowego 4,20 (słownie: cztery złote 20/100). Zatem organ wyciągając z powyższych twierdzeń wnioski uznał, iż organ egzekucyjny słusznie ustalił koszty egzekucyjne w oparciu o obowiązujące i nieuchylone przepisy.

Powyższy spór wiąże się również z zarzutem Skarżącej co do niewspółmierności kosztów egzekucyjnych, które ma ponieść Wierzyciel, a nakładem pracy włożonym przez organ w roku czynności podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona, wnosząc do Sądu skargę, podniosła zarzut niedostatecznego wyjaśnienia podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dokumentacji na okoliczność faktów świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych.

Zdaniem Dyrektora IAS w K., nie doszło do nieprawidłowości w naliczeniu kosztów, wręcz organ powołuje się na fakt wyszczególnienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dokonanych czynności egzekucyjnych, do których przypisane były poszczególne kwoty kosztów egzekucyjnych. Obliczenia te wynikały wprost

z upea, mianowicie ze stosowania art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 upea, których stosowanie organ II instancji uznał za zasadne.

Na wstępie należy wskazać, iż przepisem wskazującym na obowiązek poniesienia kosztów przez wierzyciela jest art. 64c § 3 upea, zgodnie z którym jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się,

że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w toku prowadzonego postępowania, wszczętego na wniosek Skarżącej, organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia

30 kwietnia 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w [...]., formalnie skutecznie dokonał także zajęcia wierzytelności

z rachunku bankowego [...] Kolejno organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 17 maja 2019 r. zajął wierzytelność z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług. Bezsporne jest także, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec spółki A. sp z o.o.,na podstawie ww. tytułu wykonawczego, zostało umorzone ostatecznym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego

w M. z [...] lipca 2019 r., na wniosek Zobowiązanego.

Na mocy art. 64 § 1 upea, organ egzekucyjny, w egzekucji należności pieniężnych, pobiera określone w tym przepisie opłaty za dokonane czynności egzekucyjne.

W szczególności, organ egzekucyjny pobiera opłatę za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 tego przepisu wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.).

Odnosząc się zatem do głównego zarzutu Skarżącej, należy przywołać wyrok TK

z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14, który determinuje rozstrzygnięcie

w niniejszej sprawie. Zgodnie z linią orzeczniczą w sprawie, Trybunał orzekł, że:

- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art.

2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

- art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy, jak wyjaśnił Trybunał, określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona: "Problematyka wysokości opłat

w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku."

Trybunał Konstytucyjny wyjaśniając skutki tego wyroku wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako okoliczność usprawiedliwiającą stosowanie niekonstytucyjnych przepisów.

Stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba, że Trybunał określi inaczej (art. 190 ust. 3). Powołany wyrok został opublikowany 16 sierpnia 2016 r., a zaskarżone postanowienia noszą datę

[...] sierpnia 2019 r. i [...] września 2019 r.. Do dnia wydania postanowień przez organy obu instancji nie zostały wdrożone rozwiązania legislacyjne, które stanowiłyby wykonanie wskazań wynikających z tego wyroku. Należy podzielić stanowisko organu, że ani organ ani Sąd nie może wyręczyć ustawodawcy w zmianie przepisów. Omówiony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował jednak z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie w.w. przepisów z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności.

Wyrok ten zmienił jednakże normatywną treść tych przepisów, derogując

je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Dopóki zatem ustawodawca w uwzględnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, opłaty manipulacyjnej

i wysokości innych opłat egzekucyjnych, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku TK. Zawarte w uzasadnieniu wyroku wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne

w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej

i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności.

Nakaz bezpośredniego odwołania się do Konstytucji obowiązuje nie tylko Sąd,

ale także organy państwa, działające na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Istotność uwzględniania przez organy skutków jakie orzeczenie TK wywiera na stosowanie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 pusa w orzekaniu, a także konieczność udokumentowania przez sąd kosztów poniesionych faktycznie w związku

z czynnościami egzekucyjnymi potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych,

w tym także NSA - II FSK 3802/18 "Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi organ powinien wziąć pod uwagę argumenty wyrażone w powołanym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dopóki bowiem ustawodawca nie dokona zmiany omawianych przepisów, organ egzekucyjny powinien tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było mu zarzucić naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W tej sytuacji

to na organie egzekucyjnym spoczywa konieczność udokumentowania kosztów poniesionych faktycznie przez organ egzekucyjny w związku z czynnościami egzekucyjnymi dokonanymi w sprawie egzekucyjnej i innymi świadczeniami ze strony organu egzekucyjnego koniecznymi dla przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego."

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że określając kwotę kosztów egzekucyjnych, na które składa się opłata manipulacyjna oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wierzytelności z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług zobowiązanego, organ w żaden sposób nie odniósł

się do kwestii adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, nie rozważył,

czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłat

a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie stały się swoistą sankcją pieniężną. Organ pominął zatem te argumenty, które zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przepisów, jeżeli uwzględnić czasochłonność, stopień skomplikowania podejmowanych czynności, konieczny nakład pracy organu egzekucyjnego. Powstała zatem uzasadniona wątpliwość, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

Z wyciągniętymi przez Sąd wnioskami koreluje także dalsza część wyroku TK 31/14 a także ugruntowane orzecznictwo Sądów w tej sprawie. Jak wskazuje Trybunał:

"Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej

w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują

w nadmiernym stopniu funkcję represyjną".

Na podobnym stanowisku stoi także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

w wyroku III SA/Łd 643/19 : "Wysokość kosztów egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego i uzyskanie (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów jego funkcjonowania."

Na zachowanie równowagi pomiędzy interesem państwa, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem wskazuje także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku II SA/Wr 327/19: "(...) wysokość tych kosztów winna być powiązana w miarę możliwości z rzeczywistymi kosztami konkretnego postępowania. Wtedy tylko można mówić o racjonalnej zależności tych wielkości, a nie o swoistej "karze" za wszczęcie egzekucji."

Sąd ma świadomość, że do dnia dzisiejszego przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie został zmieniony i organy administracji winny orzekać na ich podstawie w obecnym brzmieniu. Niemniej jednak organy egzekucyjne ustając wysokość kosztów egzekucyjnych winny uwzględnić argumenty, które w ocenie Trybunału zadecydowały o niekonstytucyjności wymienionego przepisu. Koszty te winny być ustalone z zachowaniem standardów określonych

w wyroku Trybunału. Ich wysokość nie może pozostawać w oderwaniu do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy i czasochłonności przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały uwzględnione w zaskarżonym postanowieniu oraz w postanowieniu organu I instancji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych nie wzięły pod uwagę skutków, jakie przy określeniu kosztów wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. SK 31/14. Nie uwzględniono faktu, że sposób wyliczenia kosztów określony w art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust.1 i art. 81 Konstytucji RP. Nie zostało wyjaśnione,

czy określone wobec skarżącego koszty pozostają w rozsądnej proporcji do działań podjętych przez organ egzekucyjny, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw.

z art. 205 § 2 p.p.s.a.