Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1791/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi R.I. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] lutego 2004 r.


UZASADNIENIE

R.I. wniósł skargę na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców w K. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący R.I. w styczniu 2004 r. złożył podanie do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o dopuszczenie go do egzaminu na aplikację radcowską.

Pierwszy etap konkursu na aplikację odbył się w dniu [...] lutego 2004 r.

Uchwałą z dnia [...] lutego 2004 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. odmówiła wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich uzasadniając to tym, że w pierwszym etapie konkursu za test i pracę pisemną uzyskał 67 pkt, a więc poniżej minimalnej ilości 75 pkt. będącej podstawą dopuszczenia do drugiego etapu konkursu zgodnie z regulaminem przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską stanowiącym załącznik do uchwały Nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2003 r.

Skarżący wniósł odwołanie od tej uchwały do Krajowej Rady Radców Prawnych powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. wydany w sprawie sygn. akt P 21/02 oraz na fakt, że w świetle tego wyroku regulamin konkursowy opracowany na podstawie art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie mógł być podstawą naboru na aplikację.

Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] lutego 2004 r. powołując się na zakwestionowany przez skarżącego regulamin przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz na treść uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., w którym Trybunał stwierdził, że przepisy dotychczasowe, także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją - do czasu zakwestionowania ich przez Trybunał - korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi jego następstwami co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. przepisów

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podniósł też zarzut błędnej oceny konkursowych prac egzaminacyjnych.

W uzasadnieniu odwołania powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 wskazując na to, że w świetle tego wyroku uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie oraz Krajowej Rady Radców Prawnych zostały podjęte bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych powołała się na treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. oraz na to, że procedura konkursowa została rozpoczęta przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a więc w okresie gdy zakwestionowane przepisy korzystały z domniemania konstytucyjności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 26 czerwca 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zaskarżona uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymana nią w mocy uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. zostały bowiem oparte na przepisach regulaminu przeprowadzanie konkursu na aplikację radcowską wydanego na podstawie niekonstytucyjnej delegacji zawartej w art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 4 marca 2004 r. orzekł bowiem, że art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz U z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia.

W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ograniczenia konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw obywatelskich powinny być unormowane w aktach prawnych o randze ustawowej.

Z uwagi na to, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie określały przesłanek i zakresu przeprowadzania konkursów na aplikację radcowską, umożliwiając dowolne normowanie tych kwestii w aktach prawnych wewnątrzkorporacyjnych, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.

Ponieważ uchwały w sprawie wpisu lub odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich mają walor decyzji administracyjnych należy stosować przy ich wydawaniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie zaś do art. 145a § 1 Kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego.

Art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi natomiast, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu z dnia 18 lutego 2004 r. nie określił daty utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego, a więc jest nią data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw, czyli 4 marca 2004 r.

W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny zawarł wprawdzie rozważania odnośnie zakresu obowiązywania jego wyroku w stosunku do rozpoczętych już postępowań konkursowych na aplikacje jednak uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy powszechnie wiążącej.

Krajowa Rada Radców Prawnych rozpoznając odwołanie od uchwały z dnia [...] lutego 2004 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. po dniu publikacji tego orzeczenia powinna więc wziąć pod uwagę zmianę stanu prawnego wywołaną tą publikacją.

W świetle powyższych ustaleń rozważanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.