Postanowienie NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 115/02
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2002-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 403 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Teza: Jeżeli podstawą wznowienia jest przyczyna wymieniona w art. 403 par. 1 pkt 2 Kpc, to wówczas konieczną przesłanką żądania wznowienia jest ustalenie faktu popełnienia przestępstwa w prawomocnym wyroku skazującym. W doktrynie przyjmuje się ponadto, że wyjątek od tej zasady stanowi tylko faktyczna niemożność wszczęcia postępowania karnego /np. z powodu śmierci oskarżonego/ lub sytuacja, gdy postępowanie zostało umorzone nie z braku dowodów winy lecz z innych przyczyn /np. na podstawie ustawy amnestyjnej/.

TEZY

Jeżeli podstawą wznowienia jest przyczyna wymieniona w art. 403 par. 1 pkt 2 Kpc, to wówczas konieczną przesłanką żądania wznowienia jest ustalenie faktu popełnienia przestępstwa w prawomocnym wyroku skazującym. W doktrynie przyjmuje się ponadto, że wyjątek od tej zasady stanowi tylko faktyczna niemożność wszczęcia postępowania karnego /np. z powodu śmierci oskarżonego/ lub sytuacja, gdy postępowanie zostało umorzone nie z braku dowodów winy lecz z innych przyczyn /np. na podstawie ustawy amnestyjnej/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zofii i Wincentego R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie prowadzonego postępowania dotyczącego wymiany kabla niskiego napięcia w związku z wnioskiem skarżących o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2002 r., nr II SAB/Wr 7/01 postanawia: odrzucić wniosek.


UZASADNIENIE

W dniu 4 września 2002 r. Zofia i Wincenty R. wystąpili do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2002 r., II SAB/Wr 7/01, którym oddalono wniesioną przez nich skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie prowadzonego postępowania dotyczącego wymiany kabla niskiego napięcia.

Jako podstawę skargi wskazali art. 403 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, a w jej uzasadnieniu podnieśli, że do wydania niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia doszło w wyniku szeregu przestępstw, jakich dopuścił się przewodniczący składu orzekającego NSA, sędzia tego Sądu Andrzej W. W ocenie skarżących na skutek przyjętej przez niego procedury rozpoznania sprawy nie doszło do jej należytego wyjaśnienia, co uzasadnia postawienie mu zarzutu "niedopełnienia obowiązków służbowych, tj. czynu z art. 231 par. 1 Kk w związku z naruszeniem w całości par. 33 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 września 1995 r." zarzucono także naruszenie art. 231 par. 1 Kk w zw. z par. 38 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia oraz w zw. z art. 12 Kk. Odnosząc się do meritum sprawy zakwestionowano stanowisko Sądu co do braku bezczynności po stronie organu I instancji oraz poddano krytyce postępowanie tego organu jako opierające się na przekłamaniach i nie realizowanie przez ten organ wytycznych wynikających z wyroku NSA jaki uprzednio zapadł w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy /art. 22 cytowanej wyżej ustawy/.

Kwestią o podstawowym znaczeniu, która jak się zdaje uszła uwagi skarżącego, jest charakter prawny instytucji wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Przede wszystkim należy podkreślić, iż instytucja ta jest rozwiązaniem szczególnym, dopuszczalnym w postępowaniu, zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jedynie w przypadkach wskazanych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, które mają tu zastosowanie poprzez art. 59 ustawy o NSA. Nie jest to natomiast kontynuacja postępowania sądowego, co oznacza, iż nie jest to swego rodzaju kolejna instancja odwoławcza w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem. W takim stanie rzeczy tracą na znaczeniu zarzuty skargi odnoszące się w istocie wyłącznie do kwestii związanych z błędną - w ocenie skarżącego - oceną materiału dowodowego.

Podobnie rzecz się ma z zarzutami dotyczącymi niezastosowania konkretnych norm prawa materialnego, czy też popełnienia przez Sąd określonych uchybień proceduralnych.

Wracając do kwestii związanych ze wznowieniem postępowania z przyczyn wskazanych w przepisach Kpc, skarżący przywołali w skardze przepisy art. 403 par. 1 pkt 2 oraz zarzucili, że do wydania niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia doszło na skutek przestępstwa, jakiego dopuścił się Przewodniczący składu orzekającego NSA w trakcie rozprawy w dniu 26 marca 2002 r.

Zgodnie z art. 410 par. 1 Kpc w pierwszym rzędzie sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

Jak wynika z akt sprawy skarżący dotrzymali trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi z art. 407 Kpc, natomiast wątpliwości budzić musi dopełnienie przez nich drugiej z przesłanek warunkujących dopuszczalność skargi, tj. oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia.

Przepis art. 403 par. 1 pkt 2 Kpc stanowi, że można żądać wznowienia na tej podstawie, że wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa.

Taka podstawa wznowienia w sprawie nie zachodzi. Przede wszystkim wnoszący skargę nie zauważyli, że do tej podstawy odnosi się przepis art. 404 Kpc, który stanowi, że z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.

Oznacza to, że jeżeli podstawą wznowienia jest przyczyna wymieniona w art. 403 par. 1 pkt 2 Kpc, to wówczas konieczną przesłanką żądania wznowienia jest ustalenie faktu popełnienia przestępstwa w prawomocnym wyroku skazującym. W doktrynie przyjmuje się ponadto, że wyjątek od tej zasady stanowi tylko faktyczna niemożność wszczęcia postępowania karnego /np. z powodu śmierci oskarżonego/ lub sytuacja, gdy postępowanie zostało umorzone nie z braku dowodów winy lecz z innych przyczyn /np. na podstawie ustawy amnestyjnej/. Tak Kpc Komentarz pod red. K. Piaseckiego Tom I, wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 1219/.

W postanowieniu z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99 /OSNAPU 2001 nr 4 poz. 133/ Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401 - 404 Kpc nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu /art. 410 par. 1 Kpc/. Podobne stanowisko wyrażono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67 /OSNCP 1968 nr 8-9 poz. 154/.

Z uzasadnienia skargi wprost wynika, że nie opiera się ona na jakimkolwiek wyroku skazującym ustalającym fakt popełnienia przestępstwa, natomiast posługuje się ona w tej mierze jedynie własną oceną i kwalifikacją zachowania określonych osób jako przestępstwa.

Tym samym, wobec tego, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia postępowania, po myśli art. 410 Kpc w zw. z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, podlegała ona odrzuceniu.