Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 411/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005r. sprawy ze skargi U. M. na Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/WA 411/04

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia ...] grudnia 2003 roku nr [...]orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb S., Gmina J. L., dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], polegającą na:

- wykreśleniu działki nr [...] o powierzchni ogólnej 0,0900 ha, opisanej według użytków gruntowych i klas bonitacyjnych jako: B-RIV-0,900 ha a ark. 1, stanowiącej własność U. M. M.,

- wpisaniu działki nr [...] o powierzchni ogólnej 0,0901 ha, opisanej według użytków gruntowych i klas bonitacyjnych jako: B-RIV-0,0901 ha w ark. 1, stanowiącej własność U. M. M.

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

U. M. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie w ewidencji gruntów powierzchni 0,11 ha dla działki nr [...]/poprzedni nr [...]/, której jest właścicielką, zgodnie ze stanem, jaki figurował przed aktualizacją ewidencji gruntów obrębu S.i i nadal figuruje w księdze wieczystej KW nr[...].

Zdaniem obu organów żądania U. M. dotyczące przywrócenia w ewidencji gruntów pierwotnej powierzchni 0,11 dla działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] nie znajduje uzasadnienia prawnego. Wprawdzie zgodnie z operatem do uwłaszczeń wsi S. przechowywanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] za nr [...]sporna działka oznaczona była nr [...]z przypisaną powierzchnią 0,11 ha, ale tak ujawniona powierzchnia została zawyżona o około 200 m2 w wyniku błędu. Zapisy dotyczące sposobu obliczania powierzchni działki uwidocznione w operacie wskazują na to, że pole powierzchni przedmiotowej działki obliczono opierając się na sumowaniu pól trójkątów prostokątnych, mimo iż kształt działki nie pozwalał na wyodrębnienie takich figur foremnych. Potwierdziły to pomiary przeprowadzone przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...] w 1983 roku. Aktualizacja ta była przeprowadzona w trzech fazach:

I fazę rozpoczęto w 1983 roku i obejmowała ona założenie osnowy pionowej i aktualizację istniejącej ewidencji gruntów - operat nr [...]. Działka nr [...]otrzymała nowy numer - [...]. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w powyższym operacie przechowywanym w PODGiK oraz w aktach sprawy, powierzchnię działki obliczono na podstawie współrzędnych, metodą analityczną. Metoda ta polegała na obliczeniu powierzchni z miar pozyskanych w terenie.

II i III fazę wykonano w 1987 roku. Powierzchnię działki obliczono przy pomocy komputera na podstawie współrzędnych punktów załamania granic obliczonych w 1984 roku. Według tych obliczeń działka nr 236 posiada powierzchnię 0.09 ha, z uwagi na ostrość zapisu do 0,01 ha i taką wpisano do rejestru gruntów w 1988 roku.

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany dotyczącej powierzchni działki nr [...].

Po rozpoznaniu odwołania U. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania zalecając przeprowadzenie "z urzędu" pomiaru kontrolnego działki nr [...] w celu uzyskania jednoznacznej dokumentacji dowodowej określającej jej powierzchnię ewidencyjną.

Starosta [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy oraz przeprowadzeniu pomiaru kontrolnego, decyzją z dnia [...] września 2003 roku orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. polegającej na wpisaniu działki nr [...] o pow. 0.0901 ha stanowiącej własność U. M.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając odwołanie U. M. stwierdził zasadność zarzutów strony w znacznej części, mianowicie istotne uchybienia formalne oraz nieprawidłowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji, które nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. W konsekwencji decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku uchylił decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę Starosta [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające w toku którego ustalił, co następuje:

Dnia [...] czerwca 2003 roku na zlecenia Starostwa Powiatowego w [...] przeprowadzono pomiar kontrolny przedmiotowej działki. Z wykonanego pomiaru sporządzono operat geodezyjny [...], w którym przeanalizowano dane z operatu uwłaszczeniowego [...]. Dane te odbiegały od danych ewidencyjnych i sytuacji w terenie. Z protokołu czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości znajdującym się w operacie z pomiaru kontrolnego wynika, że granice przedmiotowej działki wznowiono /w obecności stron/ na podstawie operatu ewidencyjnego [...] i operatu jednostkowego [...]oraz kontrolnie zmierzono istniejącą sytuacje na gruncie według wskazania właścicielki działki Urszuli Machnio zgodnie z faktycznym użytkowaniem /od 1958 roku/, po istniejących ogrodzeniach trwałych /sprawozdanie techniczne operat [...]/. Kontrolnie obliczona powierzchnia działki nr [...], w granicach istniejących ogrodzeń wynosi 901 m2 , natomiast wykazana powierzchnia ewidencyjna wynosząca 902 m2 nie odzwierciedla stanu prawnego.

W 1959 roku dokonano pomiaru, którego operat zaewidencjonowano w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...]. Granica wykazana w tym operacie pokrywa się z istniejącym ogrodzeniem trwałym /p-kty 1,2 z pomiaru kontrolnego wykonanego w 2003 r./. U. M. w swoich pismach stwierdzała, że jej ojciec S. N. zakupioną /dobrowolna umową/ działkę urządził tj. zagospodarował i ogrodził w 1958 roku.

W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że linia [...] w operacie [...] została błędnie pomierzona a ogrodzenie przedmiotowej nieruchomości nie narusza pasa drogowego. Ten operat ewidencji gruntów nie został zatwierdzony decyzją administracyjną. Dante nie są więc danymi prawnie obowiązującymi. Należało wie odnieść się do stanu, jaki istniał na dzień uwłaszczenia tj. 4 listopada 1971 roku.

U. M. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2002 roku stwierdziła, że jej działka była zagospodarowana od 1958 roku tj. zabudowana, ogrodzona. Zdaniem organu tak tez się stało. Dowodzi tego operat [...], w którym jednoznacznie określono granice pomiędzy działkami [...] a [...]i granice te zostały przyjęte przez ówczesnych właścicieli działki nr [...]. Te granica pokrywają się z danymi z pomiaru kontrolnego - p-kty [...]/,[...]/,[...]. Podobnie jest z granicą pomiędzy działkami [...] a [...] tzn. granica biegnie wzdłuż ogrodzenia od p-ktu [...] do p-ktu 1, po czym również po ogrodzeniu od strony drogi do p-ktu 2 i zamyka się w p-kcie [...]/.

Podsumowując organ uznał, że za granice działki należy uznać stan według ogrodzeń wykazany w operatach [...],[...]i [...], który nie wykazuje ogrodzeń, ale wskazuje, iż przebieg granicy jest zgodny ze stanem obecnym od strony szosy i działki [...]. Powierzchnia jest funkcją granic. Wobec powyższego zasadnym było wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów. W wyniku pomiaru kontrolnego jednoznacznie stwierdzono, iż w faktycznym użytkowaniu właściciela działki nr [...], w granicach istniejącego od dawna ogrodzenia znajduje się grunt o powierzchni 901 m2 . Przeprowadzone postępowanie jednoznacznie dowiodło, że powierzchnia 0,11 ha działki nr, [...]/która obecnie odpowiada działce oznaczonej po aktualizacji ewidencji gruntów numerem [...] o pow. 0,09 ha/ została obliczona na etapie uwłaszczeń w sposób przybliżony. Podniesiona w odwołaniu okoliczność jakoby działka wychodziła poza granice ogrodzenia i z nieznanego jej powodu obecnie jest użytkowana przez sąsiada wskazuje na istnienie sporu granicznego. Spory o granice rozstrzygane są w odrębnym postępowaniu i nie wstrzymują postępowania ewidencyjnego.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła U. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji Starosty [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] polegający na oparciu się na materiałach szczątkowych i niemożliwych do weryfikacji przez nią dowodach, pominięcie wpływu zakupienia działki sąsiadującej z jej działką na ustalenie, w sposób uwzględniający jej prawo własności, jej powierzchnię. Pomiar kontrolny działki powinien być przeprowadzony nie po jej ogrodzeniu, ale po liniach określających jej funkcjonalne, zgodnie z jej prawem własności, wykorzystanie, o które nikt nie zapytał. Nie jest także możliwe, aby ponoć błędna metoda obliczeniowa zwiększała powierzchnię niewielkiej przecież działki aż o 200 m2 .

- rażące naruszenie przepisów prawa a zwłaszcza art. 7, 8, 9 10, 12 §1, 35 § 3 i 107 § 3 kpa polegające na braku możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom formalnym, wręcz uchyla się od kontroli.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę więc wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W niniejszej sprawie organy nie uchybiły powyższej zasadzie.

Zaskarżona decyzja nie narusza też art. 8, 9, 10 i 107 § 3 kpa.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił także obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Analiza zebranego przez organ materiału dowodowego nie pozwala, zdaniem sądu, na postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 8 kpa. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są więc bezpodstawne.

U. M. brała czynny udział w postępowaniu. Dowodzą tego jej obszerne, w swej treści, pisma składane do organu, odwołania, udział w rozprawie administracyjnej, czynnościach pomiaru kontrolnego. Skarżąca otrzymała także kserokopie żądanych przez siebie dokumentów, co wynika z protokołu rozprawy. Tym samym realizacja prawa czynnego udziału strony, wynikającego z art. 10 § 1 i 81 kpa, nie doznała uszczerbku. Zarzut skarżącej w tym przedmiocie jest więc niesłuszny.

Z prawidłowych ustaleń organu, znajdujących poparcie w zebranym materiale dowodowym wynika niezbicie, że w faktycznym użytkowaniu właścicielki działki nr [...]/poprzednio [...]/, w granicach istniejącego ogrodzenia znajduje się grunt o powierzchni 901 m2 . Przeprowadzony pomiar kontrolny działki nr [...] w sposób niebudzacy wątpliwości wykazał powierzchnię ewidencyjną przedmiotowej działki. U. M. w czasie czynności pomiaru kontrolnego przyjęła granice działki po istniejących ogrodzeniach. Co oznacza, że jej stan posiadania nie został naruszony. We wszystkich pismach kierowanych do organu, a także w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2002 roku skarżąca podnosiła, że jej działka od 1958 roku była zagospodarowana tzn. zabudowana i ogrodzona. Domagała się pomiaru działki w takich właśnie granicach. Potwierdziła to w czasie wznawiania granic przedmiotowej działki a protokół z czynności przebiegu granic nieruchomości ten fakt potwierdza. Dopiero, kiedy został wykonany pomiar kontrolny, w granicach wskazanych przez skarżącą i wydana została decyzja wprowadzająca zmiany w ewidencji gruntów /decyzja z dnia [...] września 2003 roku/ U. M. poniosła, że nigdy nie twierdziła, że jej działka znajduje się w granicach ogrodzenia, a wręcz przeciwnie, wielokrotnie twierdziła, ze działka wychodziła poza ogrodzenie. Przeczy temu analiza pism skarżącej i protokoły z czynności administracyjnych. Jej twierdzenia są dowolne, niczym nieuzasadnione. Organ w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, że w granicach działki nr [...] mieści się powierzchnia 901 m2 . Oparł się przy tym nie tylko na wyjaśnieniach skarżącej, ale także istniejącej dokumentacji geodezyjnej. Dokonał jej szczegółowej analizy. W czynnościach pomiaru geodezyjnego skarżąc brała czynny udział. Uzyskana dokumentacja dowodowa jednoznacznie już określa powierzchnię przedmiotowej działki, zgodnie z prawem własności. Granice prawa własności nie zawsze biegną w sposób "funkcjonalny". Pomiaru nie dokonuje się w sposób funkcjonalny, ale w granicach faktycznie istniejących, mających uzasadnienie prawne.

Organ uzasadnił także należycie powstałą rozbieżność w powierzchni działki. Błędny sposób obliczania powierzchni działki nr [...] w operacie do uwłaszczeń nr [...] doprowadził do jej zawyżenia. Uzasadnienie organu dotyczące tej części decyzji jest jasne i wątpliwości nie budzi. Do przyjęcia obliczenia powierzchni nieregularnego kształtu działki przyjęto jako sposób, sumę dwóch trójkątów prostokątnych. Z nieregularnego kształtu nie da się wyodrębnić figur foremnych. Każda taka próba będzie nieprecyzyjna.

Aktualizacja ewidencji rozpoczęta w 1983 roku nie została zatwierdzona decyzją administracyjną, była więc nieformalna. Trafnie więc zaskarżona decyzja orzeka o wprowadzeniu zmian i formalnie wprowadza wyniki aktualizacji do operatu ewidencji gruntów.

Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji /art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne/. Zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie między innymi odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej /§ 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /. Taką dokumentacją geodezyjną jest z pewnością pomiar kontrolny zawierający wyniki pomiaru wraz z analizą istniejącej dokumentacji geodezyjnej i to ona stanowiła podstawę matrialnoprawną do ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. działki nr [...] o powierzchni 0.0901 ha będącej własnością U. M.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.