Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 721/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 22,  art. 128  ust. 2  pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2008r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. Oddział w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w punkcie [...] podpunkcie [...], oraz decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w punkcie [...] podpunkcie [...], 2. w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie opisanym w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Sygn, akt II SA/Bd 721/08

U z a s a d n i e n i e:

Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] marca 2008 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 19, 8 lit. a, f, ust. 2, pkt 1, lit. a, b oraz pkt 2, art. 22, art. 122 ust. 1, pkt 3, 123 ust.2 i ust.3, 125, 126, 127 ust. 5,6 i 9, 128 ust. 1pkt 6, 7 i 8, ust. 2 pkt 4 art. 131 ust.2, 132, 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zmianami, ostatnia zmiana w Dz. U. Nr 273 poz. 2703) oraz art. 107 i 108 Kodeksu postępowania administracyjnego - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (jednolity tekst - Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, dalej: kpa),

I. Udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, w związku z projektowaną realizacją autostrady [...], odcinek IV [...] od km 141+ 018 do km 151+ 900, które obejmuje:

1. przebudowę i wykonanie nowych odcinków rowów i rurociągów drenarskich (drenażowych) melioracyjnych wraz przepustami oraz umocnieniami w liniach rozgraniczających autostrady [...] oraz dróg dojazdowych wraz z likwidacją odciętych fragmentów rowów, a także wyloty nowych przepustów drogowych i technologicznych, służące do wprowadzania wody do rowów drogowych;

2. przebudowę ustroju nośnego istniejącego mostu prowadzonego przez rzekę W., w jej km 725, położonego w ciągu autostrady [...], w jej kilometrażu 150+498,13 koło T. pomiędzy miejscowościami G. i C. Długość i rozpiętość przęseł mostu pozostanie bez zmian, wymiary mostu: długość całkowita 959,56 m, szerokość obiektu 15,5 m, rozpiętości przęseł 44,7 m + 3 x 55,Om + 73,Om + 3 x130,Om +73.0m +3 x 55,Om +44,7m, szerokość jezdni 12,85m. Ustrój niosący projektowanej jezdni będzie takiej samej konstrukcji jak jezdni istniejącej - jednokomorowy przekrój skrzynkowy sprężony o zmiennej wysokości. Maksymalna rzędna w rejonie mostu wynosi 44,85m npm Kr dla przepływu miarodajnego Qm =10 800 m3/s, maksymalna rzędna WWŻ w rejonie mostu wynosi 41,06 m npm Kr dla przepływu Q = 4 210 m3/s. Minimalna rzędna spodu konstrukcji wynosi 45,32 m npm Kr.

3. rozbudowę obiektu mostowego MA-138, prowadzonego przez rzekę D., położonego w ciągu autostrady [...], w jej kilometrażu 145+841,63, w miejscowości N. W., poprzez dobudowanie drugiej nitki autostrady, poszerzenie istniejącej konstrukcji i podpór dla mostu oraz wykonanie ustroju niosącego jezdni prawej. Podstawowe parametry po rozbudowie: długość całkowita 108,49 m, szerokość całkowita obiektu - 14,7 m, rozpiętości przęseł 24,Om + 30,Om + 30,Om + 24,Om. Poszerzenie podpór poprzez dobudowanie jednego słupa dla każdej podpory obu jezdni. Poszerzone zostaną również oczepy i fundamenty każdego filara oraz przyczółków. Pod częścią dobudowaną będą wykonane po dwa pale 0120 cm. Ustrój niosący projektowanej jezdni stanowi taka sama konstrukcja jak dla jezdni istniejącej. Są to dźwigary stalowe zespolone z żelbetową płytą pomostu. Dźwigary stalowe opierają się na żelbetowych poprzecznicach podporowych i są z nimi zespolone poprzez sworznie. Projektuje się poszerzenie istniejącego obiektu o 3,35 m. Będzie ono polegało na dostawieniu jednego dźwigara na poszerzonych podporach i wykonaniu żelbetowej płyty połączonej z istniejącą konstrukcją. Minimalna rzędna spodu konstrukcji wynosi 47,52 m npm Kr.

II. Pozwolenia wodnoprawnego określonego w ust. I udzielił pod następującymi warunkami:

1. urządzenia wodne mają być wykonane zgodnie z dokumentacją projektową oraz dokonanymi uzgodnieniami administratorów wód i urządzeń melioracyjnych i prawidłowo eksploatowane i utrzymane w należytym stanie technicznym,

2. powiadomienia z wyprzedzeniem 7 dni Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] w T. przy ul. K. 7 o rozpoczęciu prac związanych z mostem na D., roboty winny być wykonane w sposób nieutrudniający przepływu wielkich wód D., po zakończeniu prac teren robót należy uporządkować, ewentualne zniszczenia skarp lub ubezpieczeń brzegowych - naprawić,

3. z uwagi na wprowadzenie ograniczenia w żegludze, oznakowania szlaku żeglugowego, wskazującego na utrudnienia w związku z prowadzonymi robotami,

4. zawarcia umów użytkowania gruntów pokrytych wodami, które stanowią własność Skarbu Państwa, w związku z wykonaniem obiektów mostowych z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w G. (dalej: RZGW),

5. przedstawienia Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w G. Zarządowi Zlewni [...] w T. atestu nurkowego czystości koryta rzeki D. w rejonie mostu po zakończeniu prac,

6. na konstrukcji mostowej należy przewidzieć umieszczenie oznakowania żeglugowego w postaci znaków: A.10 - zakaz przejścia poza skrajnią określoną tablicami (pod mostem) C.2 - ograniczona wysokość prześwitu nad zw. wody. Znaki winny być wykonane i rozmieszczone zgodnie z obowiązującymi przepisami po obydwu stronach mostu, a konstrukcja ich zawieszenie winna umożliwiać przemieszczanie w poziomie, zgodnie z aktualnym wytyczeniem szlaku żeglownego. Treść znaku C.2 należy uzgodnić z gestorem drogi wodnej,

7. w przypadku natrafienia w trakcie prowadzonych robot na nie zinwentaryzowane urządzenia melioracji szczegółowych należy dokonać ich przebudowy, a inwentaryzację powykonawczą dostarczyć Urzędom Gmin w L. i W. N.,

8. Uprawniony odpowiada za wszelkie szkody związane z realizacją nadanych uprawnień;

9. wykonanie urządzeń wodnych objętych niniejszą decyzją winno być zrealizowane zgodnie z przepisami prawa budowlanego,

10. decyzja niniejsza nie jest tożsama z pozwoleniem na budowę,

11. o wykonaniu urządzeń należy powiadomić Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G., [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. oraz Urzędy Gmin w L. i W. N..

12. Uprawniony zobowiązany jest do wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia. GDDKiA w ramach trwałego zabezpieczenia prawego brzegu rzeki W. przed erozją, w rejonie mostu przez W. w km 725 dokona odbudowy ostrogi Nr 10 (położonej ok. 280 m poniżej mostu) oraz ubezpieczy brzeg pomiędzy ostrogą a prawym przyczółkiem mostu.

III. Orzekł, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Wnioskodawcy, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji tego pozwolenia, nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia wodnoprawnego.

IV. Zawarł informację, że decyzję opracowano na podstawie Operatów wodnoprawnych odc. IV L. C. w km 141 + 018 - 151 + 900 opracowanych w 2007 r. przez [...] Sp. z o.o. tomy:

- przebudowa sieci melioracyjnej i budowa przepustów, przejście kablami teletechnicznymi pod dnem cieków, Nr projektu: [...]

- most autostradowy MA-145 tom III/15, Nr projektu: [...]

- most autostradowy MA-138 tom III/8, Nr projektu: [...].

V. Decyzji niniejszej nadał rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, polegający na terminowym rozpoczęciu i zakończeniu budowy istotnej dla gospodarki narodowej inwestycji.

Organ powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Postępowanie wszczął wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, które obejmuje przebudowę sieci melioracyjnej, przepusty oraz prowadzone mosty nad rzekami: W. i D. Do wniosku załączono również decyzję Nr [...] Wojewody T. z [...] grudnia 1996 r. o ustaleniu lokalizacji Autostrady Płatnej [...] na terenie województwa t. oraz decyzję Nr [...] z [...] września 2007r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - polegającego na budowie odcinka autostrady [...] w km 89+494,76 - 151+900, o długości 62,4 km, którą podzielono na 4 odcinki, dla których opracowywane są osobne dokumentacje projektowe.

Informację o wszczęciu postępowania w sprawie powyższego wniosku podano do publicznej wiadomości w dniu [...] stycznia 2008 roku. W wyznaczonym terminie swoje uwagi wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. - pismem z dnia [...] lutego 2008 roku, dotyczące konieczności trwałego zabezpieczenia brzegu rzeki W. przed erozją, w rejonie mostu przez W. w km 725. W ramach zabezpieczenia brzegu przed erozją, RZGW w G. dokonał, w 2005r. częściowej odbudowy ostróg Nr 4/727, 2/727, 12/726.

Organ prowadzący postępowanie, pismem z dnia [...] lutego 2008 roku, wystąpił do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz [...] Sp. z o.o. w G. celem ustosunkowania się do uwag wniesionych przez RZGW w G. jw. przez wnioskodawcę i inwestora.

W pozwoleniu wodnoprawnym ustala się obowiązek wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia. W związku z niemożnością ustalenia precyzyjnej wysokości partycypacji jw., a jednocześnie uznając pilną potrzebę wydania pozwolenia i umożliwienia ubiegania się o pozwolenia na budowę i realizację inwestycji uznano, że powinno być to doprecyzowane przez Administratora rzeki W. tj. RZGW w G. i przyjęto zaproponowany na spotkaniu w dniu [...] marca 2008 roku zakres rzeczowy - odbudowa ostrogi Nr 10 (położonej ok. 280 m poniżej mostu) oraz ubezpieczy brzeg pomiędzy ostrogą a prawym przyczółkiem mostu.

Odcinek IV zaczyna w km 141+018 na granicy gmin: Ł. i L., jego koniec znajduje się w km 151+900 na skrzyżowaniu z drogą krajową nr 1 (węzeł C.). W latach 90-tych odcinek IV autostrady został już częściowo zrealizowany. Wykonano roboty ziemne pod dwie jezdnie, natomiast nawierzchnię ułożono tylko na jezdni lewej (wschodniej). Wybudowano również docelowo kanalizację deszczową wraz z urządzeniami oczyszczającymi, które zaprojektowano pod potrzeby pełnego przekroju autostradowego. Obecny projekt obejmuje przebudowę i adaptację wcześniejszych rozwiązań projektowych. Budowa i przebudowa systemu odwodnienia autostrady obejmuje odprowadzenie wód opadowych, budowę i adaptację istniejących urządzeń oczyszczających ścieki deszczowe (zbiorniki retencyjne, rowy retencyjne, osadniki, piaskowniki, przegrody poprzeczne w rowach autostradowych, separatory węglowodorów ropopochodnych). Nowymi elementami w przebudowie istniejącej sieci melioracyjnej są rozwiązania obejmujące węzeł "L." oraz odcinki przebudowywanych dróg dojazdowych do węzła, na których zlokalizowane są dodatkowe przepusty na rowach autostradowych.

W ciągu drogi Autostrady [...] na omawianym odcinku IV jest usytuowany częściowo wybudowany most, który przekracza rzekę W. w km 725 jej biegu, inwestycja obejmuje budowę przęseł pod drugą jezdnię mostu na istniejących podporach oraz na remont istniejącego ustroju niosącego i podpór pod obie jezdnię· Inwestycja obejmuje również budowę drugiej jezdni autostrady [...]. Obecnie jezdnia w kierunku G. obsługuje ruch w obie strony. W ramach budowy pierwszej nitki autostrady, w 1996 roku, wybudowano most przez D. pod jedną jezdnię oraz podpory pod jezdnię drugą. Aktualnie przy realizacji drugiej jezdni, w związku ze zmianą przepisów, zaistniała konieczność przeprowadzenia pasa awaryjnego przez obiekt, co powoduje konieczność poszerzenia istniejącej konstrukcji i budowę nowej, o zwiększonej szerokości.

wydaniu pozwolenia, a tym samym opóźnienie rozpoczęcia budowy autostrady narazi Skarb Państwa na odszkodowania z tytułu nie dotrzymania terminów wynikających z podjętych zobowiązań.

Skarżący we wniesionym odwołaniu, zarzucił wskazanej decyzji naruszenie art. 22 w związku z art. 128 ust. 2 pkt 4) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, poprzez zobowiązanie GDDKiA do wykonania obowiązków, które określono w pkt. II., pakt. 12 decyzji, oraz art. 75 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, wnosząc o uchylenie w tym zakresie decyzji.

W uzasadnieniu odwołania, podniósł, że nałożony obowiązek dotyczy powstałych już negatywnych zmian stanu brzegów rzeki W. już istniejącego mostu i nie potwierdzono dowodami faktu wpływu wnioskowanej przebudowy na wzrost erozji.

Obecnie, w ramach budowy prawej jezdni autostrady, wykonany zostanie wyłącznie ustrój niosący mostu przez W. bez ingerencji w przyległy teren i koryto rzeki

Od 1998 r. (od daty oddania obiektu mostowego do użytkowania) do dnia dzisiejszego RZGW nie zwracał się do GDDKiA z jakimikolwiek zarzutami, dotyczącymi negatywnego wpływu zrealizowanego obiektu mostowego.

W związku z opisanym stanem faktycznym, zdaniem odwołującego się, nie można znaleźć uzasadnienia dla zastosowania zapisów art. 128 ust. 2 pkt 4) cytowanej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Ponadto, strona podniosła, że nie przedstawiono dowodów na wpływ planowanej inwestycji na uszkodzenia brzegów rzeki, co jest niezgodne z zapisami art. 75 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, podkreślając też, że ewentualne roszczenia RZGW w G. powinny być przedmiotem odrębnego postępowania, gdyż nie dotyczą obecnego postępowania a wcześniejszego, w ramach, którego wybudowano już istniejący obiekt mostowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z [...] czerwca 2008 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu, organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy Prawo wodne, utrzymywanie śródlądowych wód powierzchniowych polega na zachowaniu lub odtworzeniu stanu ich dna lub brzegów oraz na konserwacji lub remoncie istniejących budowli regulacyjnych w celu zapewnienia swobodnego spływu wód oraz lodów, a także właściwych warunków korzystania z wody. Obowiązek utrzymania śródlądowych wód powierzchniowych, zgodnie z przepisem art. 22 ust. 2 w/w ustawy, ciąży m.in. na zakładach, które przez wprowadzanie ścieków do wód albo w inny sposób przyczyniają się do wzrostu kosztów utrzymania tych wód, ponoszą taką część kosztów, w jakiej nastąpił ten wzrost; podziału kosztów, na wniosek właściciela wody, dokonuje, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Pod pojęciem zakładu zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawa Prawo wodne rozumie, podmioty korzystające z wód w ramach korzystania szczególnego, wykonujące urządzenia wodne lub wykonujące inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego. Wobec powyższego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, zgodnie z obowiązującymi przepisami jest traktowana jako zakład i powinna ponosić zobowiązania wynikające z przepisu art. 22 ust. 2 ustawy Prawo wodne.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę postępowania organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie konkretyzuje obowiązku ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem wód, lecz jedynie informuje stronę o potencjalnym obowiązku ich ponoszenia. Obowiązek ponoszenia nastąpi dopiero w przypadku faktycznego wystąpienia kosztów związanych z utrzymaniem wód, zaś strona postępowania będzie zobowiązana do ich ponoszenia tylko w przypadku, jeżeli przyczyni się do wzrostu tych kosztów. W przypadku wystąpienia w/w kosztów ich wysokość zostanie ustalona w odrębnym postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji administracyjnej, od której stronie będzie przysługiwało odwołanie i na tym etapie zostaną rozpatrzone zarzuty, co do obowiązku i wysokości ich ponoszenia.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 75 §1 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa, oraz art. 22 w zw. z art. 128 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Zdaniem skarżącego nałożenie spornych obowiązków nie jest zasadne z następujących względów, albowiem wykonanie urządzeń wodnych objętych pozwoleniem w żaden sposób nie ogranicza swobodnego spływu wód i lodów, ani nie pogarsza dostępu do wód w stosunku do stanu istniejącego, a budowa przęseł pod dodatkową jezdnię dokonana zostanie poza przekrojem przepływu wód, przy wykorzystaniu istniejących podpór wykonanych w latach ubiegłych na podstawie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący zwrócił uwagę, na okoliczność, że istniejące podpory mostu nie spowodowały żadnych niekorzystnych następstw dla istniejącej pierwotnie zabudowy regulacyjnej Wisły, a wręcz przeciwnie - wykonane przyczółki wraz z ubezpieczeniami, w trwały sposób ustabilizowały oba brzegi rzeki w obrębie mostu. W ocenie skarżącego brak jest racjonalnych przesłanek, aby przyjąć, że most powoduje jakikolwiek wzrost kosztów utrzymania istniejącej zabudowy regulacyjnej na rzece W. Ewentualny zaś wpływ podpór mostu na dynamikę koryta rzeki i w konsekwencji na zabudowę regulacyjną zarówno w ujęciu negatywnym, jak i pozytywnym może być ustalone jedynie na podstawie wieloletnich prac studialnych.

W ocenie skarżącego nie powinien on być obciążany obowiązkiem utrzymania wód, albowiem zgodnie z art. 21 ustawy Prawo wodne, obowiązek ten należy do ich właścicieli, a nie jest nim strona skarżąca, która nie jest też, ani zarządcą, ani użytkownikiem ostrogi Nr 10 i prawego brzegu rzeki W. pomiędzy przyczółkiem mostu, a tą ostroga.

Zdaniem strony, występujące w chwili obecnej zniszczenia budowli regulacyjnych są rezultatem wieloletnich zaniechań zarządcy W. w zakresie utrzymania istniejącej zabudowy. Dlatego też obarczanie spornym obowiązkiem skarżącego jest próbą przerzucenia na niego statutowych zadań Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G.

Ponadto narzucona trwała i ciągła zabudowa prawego brzegu, poniżej przyczółku mostu na długości 280 m jest rozwiązaniem w wysokim stopniu nieracjonalnym. Tego rodzaju zabudowa jest bardzo kosztowna i stosowana głównie w dużych ośrodkach miejskich dla powiązania terenów zurbanizowanych z wodą oraz dla celów rekreacji, wypoczynku i sportów wodnych. Poza obszarami zabudowanymi nie występuje. W ocenie skarżącego potrzeba jakiejkolwiek zabudowy tego obszaru jest, co najmniej wątpliwa i nie posiada uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i należało ją uwzględnić.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 75 §1, art. 77 § 1, art. 9, art. 11, art. 15, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów, stanowiły dwa przepisy prawa wodnego, tj. art. 22 ust. 2 oraz art. 128 ust. 2 pkt 4.

Organ I instancji powołał przepis art. 128 ust. 2 pkt 4 prawa wodnego, który stanowi, że w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo (poza celem i zakresem korzystania z wód, warunkami wykonywania uprawnienia oraz obowiązkami niezbędnymi ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki) ustala się obowiązek wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia.

Z kolei powołany przez organ odwoławczy, jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia przepis art. 22 ust. 2 w/w ustawy stanowi, że "zakłady, które przez wprowadzanie ścieków do wód albo w inny sposób przyczyniają się do wzrostu kosztów utrzymania tych wód (zachowanie lub odtworzenie stanu ich dna lub brzegów oraz konserwacja lub remont istniejących budowli regulacyjnych w celu zapewnienia swobodnego spływu wód oraz lodów, a także właściwych warunków korzystania z wody – art. 22 ust. 1), ponoszą taką część kosztów, w jakiej nastąpił ten wzrost; podziału kosztów, na wniosek właściciela wody, dokonuje, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego".

Z obu powyższych przepisów wynika, że organ przy nałożeniu na ich podstawie wskazanych w nim obowiązków, powinien najpierw przesądzić, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia wzrosną koszty utrzymania wód, a następnie winien ustalić stopień ich wzrostu, inaczej, bowiem nie sposób określić zakresu obciążenia obowiązkiem, czego wymagają wskazane przepisy. Powyższe ustalenia powinny wynikać rzecz jasna z materiału dowodowego, na podstawie którego można byłoby ustalić stopień tego przyczynienia się strony, jak i odpowiadający mu z tego tytułu wzrost kosztów utrzymania wód, a więc (w przypadku przedmiotowego rozstrzygnięcia) w jakim stopniu uległ lub ulegnie degradacji brzeg rzeki i w jaką część kosztów winna w konsekwencji ponieść strona w zakresie trwałego zabezpieczenia prawego brzegu rzeki W. przed erozją, odbudowy ostrogi Nr 10 i ubezpieczenia brzegu pomiędzy ostrogą a prawym przyczółkiem mostu. Tymczasem organ I instancji nie poczynił wymaganych ustaleń, a nawet wyraźnie stwierdził, że nie jest możliwe ustalenie precyzyjnej wysokości partycypacji w kosztach utrzymania wód przez skarżącego i pomimo tego zaaprobował w całości bez jakichkolwiek ustaleń faktycznych stanowisko wyrażone przez przedstawiciela administratora rzeki W. zaprezentowane we wskazanej notatce.

Sytuację taką należało uznać za sprzeczną ze powyższym przepisem i jak słusznie wywodził skarżący z przepisem art. 75 §1 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa.

Trzeba też podkreślić, że z przepisu art. 22 ust. 2 w/w ustawy wynika, że wstępnym warunkiem koniecznym do orzeczenia przez organ o ponoszeniu wskazanych kosztów jest złożenie w tym przedmiocie wniosku właściciela wody. Organy obu instancji nie poczyniły jednak jakichkolwiek ustaleń, co do faktu, ani sposobu złożenia owego wniosku. Z notatki urzędowej organu wynika, że wniosek taki został złożony ustnie na spotkaniu roboczym zorganizowanym przez Urząd Marszałkowski. Z notatki tej nie wynika natomiast, czy złożyła go osoba uprawniona, na czyje ręce oraz kiedy to nastąpiło. Taki sposób złożenia wniosku, nie spełnia więc wymogów art. 63 § 1 i 3 kpa.

Należy tu zresztą podkreślić, że stosowanie trybu art. 22 ust. 2 w/w ustawy, do nałożenia na zakład, w rozumieniu tego przepisu, w związku z art. 122 ust. 2 pkt 25 tej ustawy, określonych obowiązków, wiąże się z koniecznością wszczęcia odrębnego postępowania, co zresztą między stronami jest bezsporne. Skarżący podkreślił to w odwołaniu, kładąc jednak nacisk na to, że ewentualne roszczenia administratora rzeki nie dotyczą obecnego postępowania a wcześniejszego, w ramach, którego wybudowano już istniejący obiekt mostowy. Organ odwoławczy z kolei podkreślił, że zaskarżona decyzja nie konkretyzuje obowiązku ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem wód, lecz jedynie informuje stronę o potencjalnym obowiązku ich ponoszenia, który zrealizuje się dopiero w przypadku faktycznego wystąpienia kosztów związanych z utrzymaniem wód, zaś strona postępowania będzie zobowiązana do ich ponoszenia tylko w przypadku, jeżeli przyczyni się do wzrostu tych kosztów. Przeczy temu jednak treść zaskarżonej części rozstrzygnięcia, która nakłada obowiązek wykonania konkretnych prac niezależnie od spełnienia się przyszłego warunku: "GDDKiA w ramach trwałego zabezpieczenia prawego brzegu rzeki W. przed erozją, w rejonie mostu przez W. w km 725 dokona odbudowy ostrogi Nr 10 (położonej ok. 280 m poniżej mostu) oraz ubezpieczy brzeg pomiędzy ostrogą a prawym przyczółkiem mostu".

Do tej zresztą głównie kwestionowanej części rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie ustosunkował się, a w konsekwencji również i do faktu braku dowodów i przesłanek pozwalających na nałożenie orzeczonych obowiązków.

Skutkiem powyższego i braku podstawowych ustaleń organu I instancji, nie jest wiadomym, jakie okoliczności legły u podstaw nałożenia spornych obowiązków w nawiązaniu do wzrostu kosztów utrzymania wód. Nie jest, bowiem wiadomym, czy chodzi o wzrost tych kosztów, wynikający z powodu wybudowania już istniejącego obiektu mostowego i zaistniałej już erozji brzegu rzeki, na co w ocenie uczestnika postępowania – administratora rzeki, wskazują załączone zdjęcia, czy też chodzi o dopiero przyszłe niekorzystne następstwa w tym zakresie, w związku z realizacją inwestycji objętej przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym, na które również powołuje się uczestnik postępowania.

Ponadto, przy pojawieniu się powyższych wątpliwości należy mieć na względzie również i tą dodatkową okoliczność, że zaskarżona część rozstrzygnięcia, w zdaniu pierwszym: "Uprawniony zobowiązany jest do wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia", została zredagowana w taki sposób, który uniemożliwia wykonanie nałożonego obowiązku. W decyzji administracyjnej można, co prawda zawrzeć warunek zawieszający (tu odnoszący się do wzrostu kosztów), lecz rozstrzygnięcie decyzji nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości, jaki skutek nastąpi poprzez spełnienie się danego warunku, czego omawiane rozstrzygnięcie nie spełnia. Nałożony obowiązek wykonania robót nie określa, na czym mają one polegać, a partycypacja w kosztach odnosi się do bliżej nieokreślonego "stosownego ich wzrostu", pomijając już, że oba obowiązki są nałożone w sposób alternatywny bez wyjaśnienia, który z obowiązków i w jakiej sytuacji ma zostać zrealizowany.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu uchybienia naruszają przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba podkreślić, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę, jest nie tylko zebranie i rozważenie materiału dowodowego w oparciu, o który następuje rozstrzygnięcie, lecz również jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, a w przypadku organu odwoławczego, do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Odzwierciedlenie wykonania tego obowiązku winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym - w tym zakresie - orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem takiego sposobu rozstrzygania może być wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635, w którym to stwierdzono, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy niewątpliwie naruszył również przywołane wyżej przepisy procesowe.

Z przedstawionych wyżej względów uznać, więc należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji winny w pełni uwzględnić zasygnalizowane wyżej uwagi odnoszące się do prawidłowości postępowania.