Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2037/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 6 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale -- sprawy ze skargi W. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się wyroku; 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W. C. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosz- tów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił W. C. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w P. z dnia [...].

Orzeczenie powyższe wydano w oparciu o przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne, w toku którego ustalono, iż skarżący, uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej, służąc w okresie od 21 listopada 1951r. do dnia 18 lutego 1952r. w Ludowym Wojsku Polskim (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. C. wskazał, iż będąc żołnierzem z poboru wcielony został do 3 batalionu KBW, w ramach którego toczył walki m.in z "bandami UPA" na terenie powiatów zamojskiego, biłgorajskiego, hrubieszowskiego i lubowskiego.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną, wskazując, iż na podstawie akt byłego ZBoWiD i wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z dnia [...] ustalono, iż W. C. nie walczył z Ukraińską Powstańczą Armią ani grupami Wehrwolfu. Tym samym brak jest więc podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich, bowiem służba wojskowa, do której został powołany skarżący obejmowała okres po 30.czerwca 1947r.

W skardze na powyższą decyzję W. C. ponownie wskazał, że nie potrafi zrozumieć powodów, dla których odebrano mu uprawnienia kombatanckie, skoro jako żołnierz walczył z UPA, NSZ i bandami rabunkowymi. Podniósł, iż nigdy nie prowadził walki z polskim podziemiem niepodległościowym, zaś pozbawienie go uprawnień kombatanckich uważa za krzywdzące i sprzeczne z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.s.a.)

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.) pozbawiono uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zaskarżona decyzja byłaby zgodna z prawem w zakresie wskazanej podstawy prawnej, gdyby nie fakt, iż przed jej wydaniem organ orzekający nie przeprowadził w sposób należyty, stosownego postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na ustalenie, czy nie zachodzą okoliczności, uzasadniające zachowanie uprawnień kombatanckich. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 marca 2002r., OPS 13/01, ONSA 2002/4/131)

W. C. zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w złożonej skardze wskazywał na walkę z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii w ramach służby wojskowej, odbywanej w 3 Brygadzie KBW, w okresie od 21 listopada 1951r. do 18 lutego 1952r. Weryfikując wspomniane informacje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołał się na zaświadczenie z Centralnego Archiwum Wojskowego, z treści którego wprost wynika, iż w 1951r. 3 Brygada KBW prowadziła walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Odręczny dopisek, na marginesie wspomnianego zaświadczenie "do dnia 21 maja", nie może stanowić dowodu, iż walki te dotyczyły tylko tego okresu, bo po pierwsze brak jest informacji przez kogo i w oparciu o jakie dane został uczyniony, po wtóre w treści zaskarżonej decyzji brak jakiegokolwiek odniesienia czy choćby komentarza do wskazanej cezury czasowej.

Nienależyte wyjaśnienie przez organ, wspomnianej okoliczności, w trakcie wszczętego w 2001r. postępowania weryfikacyjnego, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem miałaby ona znaczenie dla zachowania uprawnień kombatanckich.

Po myśli art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy zachowują bowiem uprawnienia kombatanckie żołnierze, uczestniczący w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, zaś stosowne ustalenia w tym zakresie, na zarzut strony, powinny być poczynione przez organ w toku postępowania weryfikacyjnego. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 marca 2002r., w sprawie o sygn. akt OPS 13/01, ONSA 2002/4/132)

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].

Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiecie wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.