Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2024/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3, art. 6 ust. 5, art. 3 ust. 2,3,4,5, art. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2009 nr 97 poz 799
law: Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych
article: par. 156 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 908
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Sebastian Gajewski po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C." S.A. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 245/11 w sprawie ze skargi "C." S.A. w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłaty na fundusz promocji artykułów rolno-spożywczych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 245/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi "C." S.A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłaty na fundusz promocji artykułów rolno-spożywczych, oddalił skargę.

Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujący stan sprawy:

Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2010 r. "C." S.A. (skarżąca) wystąpiła do Prezesa Agencji Rynku Rolnego (Prezes ARR) o stwierdzenie nadpłaty z tytułu pobranych, zadeklarowanych i dokonanych wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego za III kwartał 2009 r. W ocenie skarżącej obowiązek wpłaty na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego dokonywanej na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno - spożywczych (Dz. U. Nr 97, poz. 799 ze zm.; dalej, jako ustawa o funduszach) jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. Wpłaty te zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, nie stanowią należności budżetu Państwa ani państwowych funduszy celowych, ani odpowiednio jednostek samorządu terytorialnego czy UE. Wpłaty te stanowią formę przymusowego przewłaszczenia środków pieniężnych podmiotów działających w danej branży. Podkreślił, że nałożenie na przedsiębiorców obowiązkowych wpłat na fundusze promocji, mimo, że wpłaty te nie mają charakteru środków publicznych, oraz przyznanie organowi administracji publicznej uprawnień w zakresie przymusowej egzekucji wpłat na fundusze, powoduje ograniczenie prawa własności przedsiębiorcy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR z dnia [...] września 2010 r., którą organ odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłaty na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego za III kwartał 2009 r. Jako podstawę prawną decyzji Minister wskazał, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; dalej, jako K.p.a.) w zw. z art. 3 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 4-6, art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach oraz art. 72 § 1 pkt 1 i 2 , art. 75 § 2 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej, jako O.p.).

Organ stwierdził, że środki zgromadzone w ramach funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. Nie można ich uznać również za podatek czy daninę publiczną, z uwagi na ich istotę. Minister wskazał, że w ustawie o funduszach promocji ustanowiony został mechanizm zapewniający promocję branżową. Głównym celem utworzenia funduszy jest wzrost sprzedaży produktów rolnych, a w konsekwencji zdobycie trwałych rynków zbytu, poprawa jakości produkowanych wyrobów oraz integracja branżowa. Ponadto podkreślił, że niezbędne, zarówno w zakresie wpłat, jak i podmiotów wpłacających jest odpowiednie stosowanie przepisów działu III i IV O.p., gdyż w procesie skutecznego egzekwowania zaległych wpłat konieczne jest nie tylko poddanie kwestii wpłat na fundusze reżimowi działu III O.p., ale również wyposażenie Prezesa ARR w uprawnienia kontrolne, które są określone w dziale VI O.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę "C." S.A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że podstawową kwestią jest wyjaśnienie charakteru Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego. Podniósł, opierając się na uzasadnieniu do projektu ustawy o promocji artykułów rolno – spożywczych, że celem ustawy jest podjęcie działań wspierających konkurencyjność oraz ugruntowanie pozycji polskich produktów rolnych na rynku wspólnotowym i wybranych strategicznych rynkach światowych, a także zdobycie nowych rynków. Wykorzystywanie środków na ten cel bezpośrednio pochodzących z budżetu państwa, jako swego rodzaju publiczna interwencja, jest kwestionowane przez Komisję Europejską, jako niezgodne z art. 28 Traktatu. Wobec tego część Państw członkowskich, w tym Polska stosują rozwiązanie polegające na gromadzeniu w sposób "ustawowy" środków, które następnie przeznaczone są na szeroko rozumianą poprawę sytuacji danej branży. Środki te zapewnione są przez branże, których produkty objęte są wsparciem. W takim wypadku udział Państwa ogranicza się do zapewnienia obsługi instytucjonalnej funduszy w zakresie systemowego pobierania i gromadzenia środków, obsługi formalno-prawnej oraz finansowo-księgowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał na zakres działań finansowanych ze środków finansowych funduszu, opisanych w art. 9 ust. 1 ustawy o funduszach. Zgodnie z tym przepisem środki te mogą zostać przeznaczone na: finansowanie lub współfinansowanie programów promocyjnych i informacyjnych; współfinansowanie programów promocyjnych i informacyjnych kwalifikujących się do uzyskania na ich realizację wsparcia ze środków UE. Wobec tego, że środki na fundusz będą pochodziły od przedsiębiorców działających w danym sektorze, a koszty związane z realizacją większości działań będą współfinansowane ze środków budżetu unijnego, należy przyjąć, że Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego ma charakter środków publicznych, ale nie w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.

Sąd pierwszej instancji za niezasadny uznał zarzut skarżącej, iż Prezes nie może prowadzić gospodarki funduszami promocji, gdyż są one prywatne, nie publiczne, a organ ten może prowadzić tylko publiczną gospodarkę.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła nadpłata w rozumieniu art. 72 O.p. Wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem mamy do czynienia z nadpłatą, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota faktycznie uiszczona jest wyższa od kwoty należnej.

Sąd wskazał, że wpłaty na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego nie można uznać za nienależną, gdyż nie występuje tutaj sytuacja, gdy podmiot dokonuje wpłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo braku zobowiązania.

Sąd nie stwierdził również, aby przy rozpoznawaniu sprawy przez organy administracyjne doszło do naruszenia zasad Konstytucji RP, podnoszonych w skardze.

"C." S.A. zaskarżyła w całości powyższy wyrok skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że:

- środki Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego mają charakter środków publicznych, ale nie w rozumieniu przepisów o finansach publicznych,

- współfinansowanie "większości działań" będących zadaniami tego funduszu ze środków budżetu unijnego nadaje środkom owego funduszu charakter środków publicznych w ww. znaczeniu.

b) art. 72 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że wpłata – w świetle podnoszonych zarzutów – nie może stanowić nadpłaty, jako kwota nienależna,

c) błędną wykładnię art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy o funduszach wyrażoną w przyjęciu założenia, że Prezes ARR – choć w świetle zarzutów skargi jest podmiotem sektora finansów publicznych – może prowadzić gospodarkę finansową środkami niebędącymi środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, podczas gdy w tym przepisie jest tylko ustanowiona podstawa kompetencji tego organu w zakresie poboru wpłat na fundusze promocji.

2. naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako p.p.s.a. polegające na:

- niezamieszczeniu w wyroku własnej oceny – podnoszonych w skardze i istotnych dla załatwienia żądania skarżącej o stwierdzenie nadpłaty – zarzutów naruszenia w postępowaniu administracyjnym określonych przepisów Konstytucji RP,

- nieustosunkowaniu się i nierozpatrzeniu podnoszonego zarzutu naruszenia – poprzez pobór od skarżącej wpłaty na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego – konstytucyjnie gwarantowanego prawa własności (art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji), skoro następuje to na drodze przymusowej, mimo że te wpłaty nie są środkami publicznymi i ich status prawny nie jest jednoznaczny,

- wadliwym zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – poprzez uznanie, że organ odwoławczy orzekając o "odmowie stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego" nie naruszył tego przepisu w sposób mogący mieć wpływ na załatwienie sprawy, mimo że nie przewidziano w nim jednoczesnego utrzymania w mocy skarżonej decyzji i ponownego załatwienia żądania strony,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w zw. z § 2 p.p.s.a. – przez nieuchylenie decyzji MRiRW, która jest niezgodna ze wskazanymi w skardze przepisami prawnymi, w tym:

- pomimo naruszenia przez organ administracji obu instancji art. 75 § 3 w zw. z § 2 lit. b) O.p. polegającego na braku w postępowaniu administracyjnym dowodu ze skorygowanej deklaracji z tytułu wpłat na dany fundusz promocji,

- poprzez oparcie skarżonej decyzji ostatecznej na przepisach art. 3 ust. 2-3 i 5 oraz art. 6 ust. 4-6 w zw. art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, które należy ocenić jako niezgodne z przepisami art. 64 ust. 1-3 i art. 84 Konstytucji RP.

Kasator ponadto wniósł – wobec niewystąpienia z takim wnioskiem przez WSA w W., pomimo zaistnienia do tego uzasadnionych podstaw – o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu o zgodność przepisów:

a) art. 3 ust. 2 pkt 7, ust. 3 pkt 7 lit. a) oraz ust. 4 i ust. 5 lit. a) i b) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a i b i ust. 2-6 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP,

b) art. 3 ust. 2 pkt 7, ust. 3 pkt 7 lit. a) oraz ust. 4 i 5 lit. a) i b) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) i ust. 2-6 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

c) art. 6 ust. 4 i 6 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach z art. 84 Konstytucji RP.

W jego ocenie od odpowiedzi na powyższe pytania prawne zależy bezpośrednio rozstrzygniecie sprawy zgodności z prawem decyzji administracyjnej orzekającej o odmowie stwierdzenia nadpłaty z tytułu dokonanych wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego za III kwartał 2009 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca Spółka podtrzymała stanowisko, że wpłaty na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego nie mają charakteru podatku, ani opłaty czy dopłaty, jak również ceny ani składki. Wpłaty te mają jednak charakter przymusowy, bezzwrotny i ogólny w sensie braku świadczenia wzajemnego. Zdaniem skarżącej tryb wprowadzenia obowiązku ponoszenia przymusowej daniny, w której faktycznie obowiązek jej poniesienia nałożono na płatnika, a nie na podmiot "obowiązany do ponoszenia podatku" jest sprzeczny z art. 84 Konstytucji RP. W ocenie skarżącej opłaty, które stają się środkami finansowymi Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego nie są środkami publicznymi w jakimkolwiek znaczeniu, a fundusz ten nie ma charakteru państwowego funduszu celowego. Niczym nieuzasadnione jest założenie przyjęte przez WSA, że łączenie wydatków z ww. Funduszu ze środkami unijnymi, czyni te pierwsze także "środkami publicznymi w swoistym rozumieniu". Skoro środki finansowe tego Funduszu nie są środkami publicznymi, to w świetle zasady proporcjonalności stosowanych środków i celów, wynikającej m. in. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – brak jest podstaw do stosowania przymusu państwowego do realizacji dochodów Funduszu w trybie Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Spółka wskazała także, że Prezesowi ARR nie wolno prowadzić gospodarki finansowej środkami niebędącymi środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W ocenie skarżącej nałożenie na przedsiębiorców obowiązku pobierania, wykazywania, deklarowania i wpłacania kwot na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego narusza również konstytucyjnie gwarantowane i chronione prawo własności. Skoro obowiązek dokonywania wpłat na ww. Fundusz nie istnieje, jako że konstrukcja spornej wpłaty jest sprzeczna z przepisami Konstytucji RP uprawnione jest stanowisko skarżącej Spółki, że kwota, którą uiściła stanowi nadpłatę w świetle konstrukcji art. 72 § 1 pkt 2 i art. 75 § 2 pkt 2 lit. c) O.p. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż nie można jednocześnie utrzymać w mocy odmownej decyzji pierwszoinstancyjnej w całości i ponownie odmówić stwierdzenia nadpłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W podstawach kasacyjnych przyjętej do rozpoznania skargi kasacyjnej został postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co powinno skłaniać do rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutu natury procesowej. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego może nastąpić dopiero wówczas, gdy ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Zastosowanie przyjętej reguły nie jest jednak konieczne w sytuacji, gdy zarzut naruszenia przepisów postępowania jest konsekwencją zarzutu naruszenia jakst wynikiem błędnej wykładni prawa materialnego.dnej cji, gdy spór dotyczy w istosni prawa materialnego, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Wnosząca skargę kasacyjną w istocie nie kwestionuje stanu faktycznego, jaki został ustalony w sprawie, lecz zasadność i celowość uchwalonej w tym kształcie ustawy o funduszach.

Przystępując do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego, w zakresie jaki wynika z kognicji sądów administracyjnych, wypada na wstępie zauważyć, iż w piśmiennictwie podobnie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że błędna wykładnia przepisów prawa materialnego polega w istocie na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, czyli innymi słowy na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa. Wynik podjętych w sprawie zabiegów interpretacyjnych może być uznany za błędny wówczas, gdy w efekcie przeprowadzonej wykładni treść normy prawnej ustalona została wadliwie, a także wtedy, gdy z wyjaśnianego przepisu wyprowadzono treści w nim nie zawarte.

Natomiast z niewłaściwym zastosowaniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy wystąpi, tzw. błąd w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie został uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej lub też, gdy błędnie nie "podciągnięto" ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę określonej normy prawnej.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:

- błędną wykładnię art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach, polegającą na uznaniu że środki Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego mają charakter środków publicznych, ale nie w rozumieniu przepisów o finansach publicznych oraz, że współfinansowanie "większości działań" będących zadaniami tego funduszu ze środków budżetu unijnego nadaje środkom owego funduszu charakteru środków publicznych w wyżej wymienionym zakresie;

- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 72 § 1 pkt 1 O.p. polegające na uznaniu, że dokonana przez stronę wpłata - w świetle podnoszonych przezeń zarzutów - nie może stanowić nadpłaty jako kwota nienależna;

- błędną wykładnię art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy o funduszach polegającą na przyjęciu, że Prezes ARR może prowadzić gospodarkę finansową środkami niebędącymi środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych podczas, gdy w tym przepisie jest tylko ustanowiona podstawa kompetencji tego organu w zakresie poboru wpłat na fundusze promocji.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach należy zauważyć, iż w istocie Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni powołanego przepisu, a jedynie, w uzasadnieniu wyroku odwołał się do jego treści, co jak się wydaje było punktem wyjścia w dalszych rozważaniach Sądu nad charakterem funduszy promocji, w tym Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego. W rezultacie przeprowadzonego wywodu prawnego Sąd wyraził niezrozumiały, bez wpływu jednak na wynik sprawy, pogląd o treści zacytowanej w podstawie omawianego zarzutu. Stwierdzenie bowiem przez Sąd pierwszej instancji, że " fundusze, w tym Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego, mają charakter środków publicznych, ale nie w rozumieniu przepisów o finansach publicznych" nie ma, z uwagi na przedmiot postępowania (wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego), wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawy. Na marginesie wypada jedynie zauważyć, iż intencją wprowadzonej w art. 7 ust. 3 regulacji było, jak należy przypuszczać, wyłączenia reguł związanych z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem. W tym względnie, jak wynika z przepisów ustawy o funduszach, a zwłaszcza art. 8, z woli ustawodawcy gospodarka finansowa funduszy promocji została poddana odrębnej regulacji prawnej.

Podobny pogląd należy wyrazić w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy o funduszach.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji aczkolwiek błędne, to nie dotyczy ono bezpośrednio przedmiotu sporu, a co za tym idzie nie wpływa na wynik sprawy. Jak słusznie zauważyła wnosząca skargę kasacyjną regulacja art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy o funduszach nadaje Prezesowi ARR, jako organowi pierwszej instancji w sprawach wpłat na fundusze promocyjne, gląd szami promocji. Zatem pj regulacji prawnej, ujętej ia i ewentualnie kompetencje podobne do tych jakie posiadają organy podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czego nie należy jednak utożsamiać z uprawnieniami w zakresie gospodarowania funduszami promocji. Kwestie uprawnień Prezesa Agencji reguluje natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o funduszach, w myśl którego Prezes Agencji:

1) dysponuje środkami funduszy promocji na podstawie uchwał komisji zarządzających;

2) zapewnia obsługę prawną oraz techniczno-biurową funduszy promocji oraz komisji zarządzających;

3) sporządza sprawozdania z wykonania planu finansowego funduszy promocji;

4) odmawia realizacji uchwał komisji zarządzających niezgodnych z przepisami prawa;

5) ustala, w drodze decyzji, wysokość wpłat na Fundusz Promocji Mleka na podstawie informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. c tiret drugie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 72 §1 pkt 1 O.p. należy na wstępie zauważyć, iż intencje wnoszącego skargę kasacyjną nie są do końca zrozumiałe, choć należy przyjąć na podstawie podniesionej argumentacji, że składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wpłat na fundusz promocji za III kwartał 2009 r. strona zmierzała do wykazania braku podstaw do naliczania, pobierania i wpłacania wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego, a w szczególności bezpodstawności nałożenia na nią obowiązków płatniczych z tym związanych.

Powołując się na art. 7 ust. 3 ustawy o funduszach, w myśl którego środki finansowe funduszy promocji nie są środkami publicznymi w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, wskazywała, iż w jej ocenie nie ma podstaw stosowania do wpłat na fundusze promocyjne przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogą mieć zastosowanie jedynie do należności przymusowych i publicznoprawnych.

Z kolei powołując się na art. 3 ust. 2, 4 i 5 ustawy o funduszach wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że w jej ocenie ustawa o funduszach nie określa w sposób jednoznaczny podmiotu zobowiązanego do ponoszenia wpłat, kwestionując przy tym prawidłowość pobierania wpłat przez podmiot nie zobowiązany do ich ponoszenia.

W związku z tym wypada wskazać, iż w myśl art. 2 pkt 7 ustawy o funduszach wpłaty na fundusze promocji, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-9 (w tym na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego), są naliczane, w wysokości 0,1 % wartości netto, od drobiu żywego, będącego przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego, zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 7 ustawy o funduszach, są obowiązani:

a) przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie uboju drobiu,

b) przedsiębiorcy będący podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy o VAT, którzy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej żywego drobiu.

Natomiast, zgodnie z art. 3 ust. 4 powołanej ustawy wpłaty na fundusze promocji, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-9, są naliczane i pobierane od podmiotów, które zbywają towary na rzecz podmiotów, o których mowa w ust. 3 pkt 1-5, pkt 6 lit. a, pkt 7 oraz pkt 8 lit. a.

Z kolei art. 3 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o funduszach stanowi, że podmioty, o których mowa w ust. 3 pkt 1-5, pkt 6 lit. a, pkt 7 oraz pkt 8 lit. a) naliczają i pobierają od podmiotów, które zbywają na ich rzecz towary, wpłaty na fundusze promocji z należności za te towary na podstawie faktur, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich wystawienia.

W art. 6 ust. 1 -3 ustawy o funduszach został określony też tryb dokonywania wpłat z tego tytułu.

Nie negując zatem prawnego charakteru środków finansowych funduszy promocji jaki został im nadany ustawą o funduszach, należy zauważyć, iż odpowiednie stosowanie przepisów działu III i VI Ordynacji podatkowej, a także przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika z zapisów ustawowych, a co za tym idzie nie ma racji strona kwestionując możliwość zastosowania tych przepisów w niniejszym postępowaniu. Ustawodawca decydując się na powołanie do życia funduszy promocji produktów rolno - spożywczych mógł bowiem odwołać się do procedur obowiązujących w zakresie innych świadczeń pieniężnych. Natomiast to czy celowym było powoływanie tego rodzaju funduszy nie należy do zakresu kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, co polega na ocenie czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy.

Przestawiona powyżej uregulowanie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie budzi również trudności interpretacyjnych.

Wprowadzony w ustawie system odesłań jest dopuszczalną i stosowaną formą. Stosownie do art. § 156 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". (Dz. U. Nr 100 poz. 908), jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności regulowanych instytucji prawnych, w akcie normatywnym można posłużyć się odesłaniami. Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach podkreśla, że stosowanie odesłań jest normalną techniką prawodawczą, podyktowaną takimi względami, jak zwięzłość tekstu, zapewnienie niesprzeczności (z zachowaniem możliwości regulacji wyjątkowej) i różnorodność szczebla aktów prawnych regulujących to samo zagadnienie (por. wyrok TK z dnia 27 listopada 2006 r., K 47/04, OTK-A 2006, nr 10, poz. 153; wyrok TK z dnia 29 czerwca 2006 r., P 30/05, OTK-A 2006, nr 6, poz. 70).

W kontekście powyższych rozważań za niezasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 O.p.

Zgodnie z powołanym przepisem za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego przez podatnika podatku. Oznacza to, że z nadpłatą mamy do czynienia wówczas, gdy uiszczone świadczenie w świetle obowiązującego prawa nie powinno było w ogóle powstać (świadczenie nienależne) lub też, gdy świadczenie zostało uiszczone w kwocie wyższej niż wynika to z treści obowiązującego prawa (świadczenie nadpłacone).

W stanie sprawy taka sytuacja nie zachodzi. Uiszczona przez spółkę wpłata na rzecz Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego znajduje uregulowanie w ustawie o funduszach.

Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Zaskarżony wyrok odpowiada tym kryteriom.

Sąd pierwszej instancji odniósł się w niezbędnym stopniu do kwestii mających związek z przedmiotem postępowania, co dało możliwość Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonania kontroli instancyjnej. Natomiast to, że wyrażone przez Sąd pierwszej instancji stanowisko nie zadawala wnoszącą skargę kasacyjną nie może samo z siebie prowadzić do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.

Należy też zauważyć, w kontekście podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji wskazującej na niekonstytucyjność przepisów ustawy o funduszach, że na sądzie administracyjnym spoczywa, wynikający z Konstytucji RP, obowiązek badania, czy przepis, który ma być zastosowany w rozstrzyganej sprawie, jest z nią zgodny. W razie powzięcia wątpliwości w tym zakresie Sąd, zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, ma możliwość przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem administracyjnym.

Oznacza to, że w sytuacji, gdy Sąd nie ma wątpliwości, co do zgodności poddanego kontroli przepisu z Konstytucją RP, to nie ma też obowiązku zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał brak podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego uznając, że mające zastosowanie w sprawie przepisy nie naruszają Konstytucji RP, z czym Naczelny Sąd Administracyjny się zgadza. Natomiast brak przedstawienia szczegółowego w tym zakresie stanowiska nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd, jak wynika z orzecznictwa, jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia szczegółowej analizy niekonstytucyjności przepisu jedynie w razie odmowy jego zastosowania (por. wyrok SN z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II PK 150/07).

Nie stanowi również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznanie przez Sąd pierwszej instancji za uchybienie mniejszej wagi faktu podjęcia przez MRiRW rozstrzygnięcia, którego treść nie odpowiada w pełni art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji w tym zakresie. Treść rozstrzygnięcia, mimo nieprawidłowego sformułowania jest jasna i czytelna, a stwierdzone uchybienie nie wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju wada mogłaby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku, gdy stwierdzi, że uchybienie procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji za niezasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z § 2 p.p.s.a., skoro nie stwierdzono naruszenia ani przepisów postępowania ani prawa materialnego.

Należy jedynie wskazać, iż brak złożenia skorygowanej deklaracji, na co powołuje się wnosząca skargę kasacyjną należy do czynności obciążających stronę występującą z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Organ powinien był wezwać stronę o usunięcie braku w tym zakresie, jednak jak wskazał organ wysokość nadpłaty nie budziła nigdy wątpliwości. Co w sytuacji dokonania odmowy zwrotu należy uznać za uchybienie mniejszej wagi, bez wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując, skarga kasacyjna mimo częściowego błędnego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

W świetle przedstawionego powyżej stanowiska, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, w zakresie wskazanym niniejszą skargą kasacyjną.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.