Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2277/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 14 ust. 1.
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Spółki z o.o. w B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 1951/15 w sprawie ze skargi J. Spółki z o.o. w B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. (dalej: WSA w G. lub Sąd I instancji) oddalił skargę J. Sp. z o.o. w B.-B. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej: Dyrektor IC lub organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 25 listopada 2014 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w lokalu w R., w którym znajdowało się należące do spółki urządzenie do gier o nazwie Multigaminator 42 oznaczony numerem [...].

Decyzją z [...] marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B.-B. m.in. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.) wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

WSA w G. oddalając skargę wskazał, że istotna dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest kwestia skutków braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, a w szczególności jej art. 14 ust. 1 i art. 89, co zdaniem strony skarżącej skutkuje niemożnością jej stosowania.

Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem strony przedstawionym w skardze, zgodnie z którym skutkiem prawnym niedopełnienia obowiązku notyfikacji -wynikającego z art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.), dalej: dyrektywa 98/34 - jest bezwzględna niemożność zastosowania nienotyfikowanego przepisu.

WSA stwierdził, że decyzja Ministra Finansów rozstrzygająca, czy gra jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h., wymagana jest po pierwsze na etapie planowania lub podjęcia realizacji przedsięwzięcia, a postępowanie w sprawie o jej wydanie inicjowane jest na wniosek podmiotu realizującego lub planującego realizację przedsięwzięcia, który powziął wątpliwości co do jego charakteru. Po drugie, decyzja taka niezbędna jest zawsze w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do charakteru urządzanej gry. Wystąpienie takich uzasadnionych wątpliwości, choć nie wyrażone wprost w przytoczonym przepisie, jest w każdym przypadku przesłanką warunkującą konieczność uzyskania decyzji Ministra.

W ocenie Sądu I instancji postępowanie, przeprowadzone w sposób prawidłowy przez organy administracji celnej, pozwoliło na ustalenie, że na ujawnionym w trakcie kontroli i zatrzymanym urządzeniu, prowadzone były gry zawierające element losowości, a więc spełniające przesłankę z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., pozwalające zakwalifikować sporne urządzenia do gry, jako automaty do gier hazardowych.

Jednoznaczne ustalenie charakteru gier urządzanych na spornym automacie spowodowało, że prawidłowo organy uznały, że załatwienie sprawy w przedmiocie nałożenia na stronę kary nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia Ministra Finansów ani opinii jednostki certyfikującej. Jednocześnie bez żadnych wątpliwości organy celne ustaliły, że strona skarżąca nie posiadała koncesji ani zezwolenia na prowadzenie działalności, a sporny automat poświadczenia rejestracji.

Prawidłowo zatem organy celne nałożyły na stronę skarżącą karę w wysokości 12 000 zł., która jest częściowym wyrównaniem obciążeń podmiotów urządzających gry, które tracą na nieuczciwej konkurencji oraz kompensacja strat Skarbu Państwa.

Spółka zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i uchylenia decyzji I i II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że można go zastosować w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w dacie czynu nie był poddany obowiązkowej notyfikacji, a jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych - zarówno fizycznych, jak i prawnych; a przepis ten stanowi normę dopełniającą podstawę wymierzenia sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W ramach tej podstawy kasacyjnej podniesiono naruszenie art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie wymierzenia spółce kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, w sytuacji gdy przepisy te nie były jako przepisy techniczne poddane obowiązkowej notyfikacji. Zdaniem spółki brak notyfikacji wskazanych przepisów skutkuje ich nieobowiązywaniem w polskim porządku prawnym, a w konsekwencji nie daje podstaw do nałożenia kary na podmiot urządzający gry na automatach o niskich wygranych.

Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie NSA nietrafność skargi kasacyjnej ma dwojakiego rodzaju uzasadnienie. Po pierwsze, jest spowodowana formalną wadliwością, która wprawdzie nie mogła skutkować jej odrzuceniem ale w zasadniczy sposób wpływa na ocenę trafności stawianych zarzutów. Swoje uzasadnienie stanowisko NSA znajduje w uchwale NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1. Zatem z tego punktu widzenia skarga spółki jest niezasadna, bo stawia zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego wadliwą wykładnię, a odnosi się do obowiązywania tego prawa, więc kwestii proceduralnej jaką jest notyfikacja. Wykładnia prawa to rozumienie pojęć jakimi posługuje się ustawodawca, których znaczenie musi być przyjęte w procesie stosowania prawa na tym etapie, gdy podmiot stosujący prawo ustala treść normy prawnej, którą będzie stosował do ustalonych faktów. Problematyka obowiązywania prawa, w tym notyfikacji nie jest błędem wykładni. Skarga kasacyjna ma nie tylko wskazywać na naruszenie prawa, ale te naruszenia ma podnosić we właściwej podstawie kasacyjnej. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości stanowisko, że stawianie wyrokowi zarzutu naruszenia prawa w niewłaściwej podstawie kasacyjnej musi skutkować nieskutecznością zarzutu, bo przecież skarga kasacyjna to sformalizowany i profesjonalny środek prawny wyznaczający granice rozpoznania kasacyjnego zgodnie z wolą strony występującej z tym środkiem.

Po drugie, rozpoznawana skarga kasacyjna jest również merytorycznie nietrafna. NSA potwierdza i podziela stanowisko Sądu I instancji w zakresie oceny charakteru prawnego art. 14 ust. 1 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Znajduje ono swoje oparcie w treści uchwały NSA z dnia 16 maja 2016 r., II GPS 1/16, zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji do notyfikacji, zatem może być podstawą wymierzenia kary, a dla rekonstrukcji deliktu, o którym stanowi ten przepis, oraz jego stosowalności nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny charakter art. 14 ust. 1 u.g.h., oczywiście w ujęciu właściwym dla chwili rozstrzygania sprawy przed organami celnymi. NSA instancji podziela ten pogląd, a w szczegółowym zakresie odsyła do uzasadnienia uchwały z dnia 16 maja 2016 r.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.