Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 490/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 21 kwietnia 2006r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 155 kpa, z wniosku I. P. - odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. nr [...] przekształcającej prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb 12 o pow. 827 m2, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w S. przy ul. [...], stanowiącej własność I. P.

Organ ustalił, iż w marcu 2006r. I. P. wystąpiła z wnioskiem o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 5 lipca 2002r. przekształcającej prawo użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym. Przekształcenie zostało dokonane na wniosek strony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz.1299 ze zm.), przy zachowaniu procedur przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawą.

Złożenie przez stronę wniosku o przekształcenie w oparciu o przepisy powołanej ustawy miało charakter roszczenia o dokonanie czynności administracyjnej,

w wyniku której strona nabyła prawo własności gruntu będącego w jej użytkowaniu wieczystym. Wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r. decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest źródłem stosunków cywilnoprawnych. Z chwilą uzyskania przez tę decyzję przymiotu ostateczności, na dotychczasowego użytkownika wieczystego nieruchomości przeszła własność, przysługująca do tej daty Gminie Miejskiej. Z tą chwilą wygasło też przysługujące wnioskodawczyni prawo użytkowania wieczystego, ze względu na konfuzję u jednego podmiotu prawa własności i prawa obciążającego własność, mającego węższy zakres uprawnień od własności. Na mocy wyżej wymienionej decyzji powstała własność i od tej pory stosuje się do tej własności przepisy Kodeksu cywilnego. Powyższa decyzja wywołała analogiczne skutki prawne jak zawarta na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami umowa cywilnoprawna. Rezygnacja z nabytego przez I. P. w trybie administracyjnym prawa własności nieruchomości będzie skutkowała analogicznie jak w odniesieniu do własności nieruchomości nabytej na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dopiero po powtórnym nabyciu własności nieruchomości przez Gminę byłoby możliwe ustanowienie na rzecz wnioskodawczyni prawa użytkowania wieczystego w trybie przewidzianym ustawą o gospodarce nieruchomościami. Ustawa z dnia 4 września 1997r. nie przewidziała jednak administracyjnego trybu dla powtórnego nabycia prawa użytkowania wieczystego, po wygaśnięciu tego prawa wskutek jego przekształcenia w prawo własności, a żaden inny przepis prawa materialnego nie przewiduje obecnie trybu administracyjnego do nabycia prawa użytkowania wieczystego. Uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 kpa nie będzie skutkowało powtórnym nabyciem prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Od decyzji organu pierwszej instancji I. P. wywiodła odwołanie, zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 155 kpa i wnosząc o uwzględnienie swego wniosku

z dnia 20 marca 2006r. w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. Odwołująca powołując się na treść art. 155 kpa stwierdziła, iż organ nieuwzględniając jej wniosku z dnia 20 marca 2006r. rażąco naruszył wymieniony wyżej przepis, ponieważ pozbawił stronę możliwości skorzystania z przysługujących jej uprawnień ustawowych. Zdaniem I. P., organ nie może pozbawiać strony prawa, które przewiduje art. 155 kpa. Podniosła odwołująca, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na jej wniosek, a warunkiem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności jest jej zgoda na warunki finansowe. W ocenie strony, decyzją z dnia 5 lipca 2002r. przekształcono prawo użytkowania wieczystego w prawo własności za kwestionowaną przez stronę cenę w kwocie 20.965,54 zł. Na cenę tę strona nigdy nie wyraziła zgody, a na zapłatę takiej kwoty jej nie stać. Zdaniem strony, pismem z dnia 3 lutego 2006r. cofnęła ona skutecznie wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w S. przy ul. [...] w prawo własności. Odwołująca się twierdzi, że możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej przewiduje przepis art. 155 kpa. Wywodzi, że w wyroku w sprawie sygn. akt III SA 53/87 z dnia 26 maja 1987r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oddalenie skargi przez Sąd nie wyłącza możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przez właściwy organ w trybie art. 155 kpa.; podobne stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985r. w sprawie sygn. akt III SA 80/85. W związku z powyższym, zdaniem strony, okoliczność oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 19 października 2005r. (sygn. akt II SA/Gd 3293/02) jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kolegium odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002 r. - nie stanowi przeszkody w "cofnięciu decyzji ostatecznej przez właściwy organ".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 14 czerwca 2006r. wydaną na podstawie art. 155 kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. SKO ustaliło, że na wniosek I. P. decyzją z dnia 5 lipca 2002r. Prezydent Miasta przekształcił prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nr [...], obręb 12 w S. w prawo własności. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 26 lipca 2002r. I. P.wnosiła o stwierdzenie jej nieważności, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku potwierdziły ważność decyzji. W dniu 3 lutego 2006r. strona zwróciła się do Prezydenta Miasta z pismem, w którym oświadczyła, że rezygnuje z dokonania przekształcenia i cofa swój wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Uzyskana odpowiedź nie usatysfakcjonowała strony, która 20 marca 2006r. zwróciła się o uchylenie decyzji z 5 lipca 2002 r. w trybie art. 155 kpa.

SKO przytoczyło treść art. 155 kpa i wywodziło, że uregulowanie to nakłada na organ orzekający w pierwszym rzędzie obowiązek ustalenia kręgu podmiotów, które nabyły prawo wskutek rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 5 lipca 2002r. Podmiotem takim jest I. P., na której wniosek przekształcenie zostało dokonane - nabyła ona bowiem prawo własności. Nabycie to jednak nie miało charakteru nieodpłatnego. W wyniku dokonanego przekształcenia Gmina Miasta nabyła prawo do kwoty 27.271,00 złotych tytułem zapłaty za dokonane przekształcenie. Zatem Gmina (poprzedni właściciel) uzyskała roszczenie o zapłatę ustalonej należności z możliwością zabezpieczenia przez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości. Jednym z warunków zmiany lub uchylenia w trybie art. 155 kpa powstałych na mocy decyzji z 5 lipca 2002r. stosunków prawnych byłaby zgoda wszystkich podmiotów, które nabyły prawa z przedmiotowej decyzji, tj. nie tylko I. P., lecz również Rady Miasta. Organ ten jednak zgody takiej nie wyraził. Ponadto uwzględnienie wniosku strony w trybie art. 155 kpa nawet w wypadku zgody Rady Miasta, byłoby nie do zaakceptowania ze względu na interes społeczny, który leży m.in. w niedoprowadzaniu do sytuacji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującego systemu prawnego. Kolegium zauważyło, że strona żąda poprzez uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa powrotu do swojej sytuacji prawnej sprzed daty wydania decyzji przekształceniowej, a mianowicie - chce być nadal użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości. Zdaniem Kolegium, powrót w trybie art. 155 kpa do tego stanu nie jest możliwy. Wskutek uzyskania przez decyzję z dnia 5 lipca 2002r. przymiotu ostateczności, wygasło przysługujące stronie skarżącej prawo użytkowania wieczystego, ze względu na połączenie u jednego podmiotu prawa własności i prawa obciążającego własność, mającego węższy zakres uprawnień od własności. Ponadto, jak zostało ustalone we wcześniejszych postępowaniach, decyzja przekształceniowa nie jest dotknięta żadną wadą, zatem na jej mocy powstała własność i od tej chwili stosuje się do tej własności przepisy Kodeksu cywilnego. Powyższa decyzja wydana na podstawie ustawy przekształceniowej z 1997r. wywołała, zdaniem Kolegium, analogiczne skutki prawne jak zawarta na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami umowa cywilnoprawna. Rezygnacja z nabytego w trybie administracyjnym prawa własności nieruchomości jest możliwa jedynie w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu cywilnego. Dopiero po powtórnym nabyciu własności nieruchomości przez Gminę byłoby możliwe ustanowienie na rzecz I. P. prawa użytkowania wieczystego w trybie przewidzianym ustawą o gospodarce nieruchomościami. Administracyjna ingerencja w sferę stosunków cywilnoprawnych jest dopuszczalna, o ile wyraźny przepis tak stanowi. Do takich przepisów należy ustawa z dnia 4 września 1997r., która dla zrealizowania przyznanego użytkownikowi wieczystemu roszczenia o nabycie prawa własności przewidziała tryb administracyjny. Powyższa ustawa nie przewidziała jednak administracyjnego trybu dla powtórnego nabycia prawa użytkowania wieczystego, po wygaśnięciu tego prawa wskutek jego przekształcenia w prawo własności. Żaden inny przepis prawa materialnego (poza marginalną regulacją dotyczącą gruntów warszawskich) nie przewiduje obecnie trybu administracyjnego dla nabycia prawa użytkowania wieczystego. Powyższe powoduje, że uchylenie przedmiotowej decyzji nie leży też w obiektywnie pojętym interesie strony, która wskutek zrzeczenia się własności działki nr [...] utraciłaby do tej nieruchomości wszelkie prawa. Zatem uchylenie w trybie art. 155 kpa decyzji Prezydenta Miasta z 5 lipca 2002r. nie jest dopuszczalne.

Odnosząc się do zarzutu odwołania SKO wskazało, iż skuteczne cofnięcie wniosku o dokonanie przekształcenia mogło mieć miejsce wyłącznie w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, a zgoda na warunki finansowe nabycia prawa własności jest niezbędna w wypadku nabywania własności w trybie prawa cywilnego. W administracyjnym przypadku nabycia prawa własności strona składając wniosek akceptuje fakt, iż warunki finansowe tego nabycia zostaną określone w trakcie postępowania.

Na decyzję organu drugiej instancji I.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie prawa, interesu społecznego i słusznego interesu strony.

Skarżąca uważa, iż doszło do naruszenia art. 155 kpa. poprzez nieuwzględnienie słusznego jej interesu oraz interesu społecznego. W ocenie skarżącej, pismem z dnia 3 lutego 2006r. skutecznie cofnęła ona wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] przy ul. [...] w S. we własność, ponieważ nigdy nie wyraziła zgody na warunki Prezydenta Miasta. Następnie dnia 20 marca 2006r., na podstawie art. 155 kpa, wniosła o uchylenie decyzji przekształceniowej Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. We wniosku, zdaniem skarżącej, wykazała ona interes społeczny oraz jej słuszny interes, oraz, że uchyleniu decyzji nie sprzeciwiają się przepisy prawa. W ocenie skarżącej, stanowisko Prezydenta i Kolegium nie wynika z przepisów prawnych. Organy obu instancji, wydając decyzje nie uwzględniły dyspozycji art. 155 Kpa oraz powołanego wyżej orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto organy nie wskazały przepisów prawa, które nie zezwalają na skorzystanie przez skarżącą z uprawnienia, jakie daje jej art. 155 kpa. Skarżąca twierdzi, iż oddalenie jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kolegium odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji przekształceniowej Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 19 października 2005r. (sygn. akt II SA/Gd 3293/02) nie wpływa negatywnie na uprawnienie skarżącej wynikające z art. 155 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło

o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo podniosło, iż art. 158 i art. 179 Kodeksu cywilnego przesądzają, że nabycie i zbycie prawa własności muszą mieć formę umowy cywilnoprawnej, a nabycie nieruchomości formę aktu notarialnego. Wymieniona wyżej ustawa wyjątek od tej zasady jedynie w odniesieniu do nabycia prawa własności w przewidzianym w niej trybie. Nie istnieje natomiast przepis przewidujący możliwość rezygnacji z prawa własności w trybie oświadczenia złożonego w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej legalności Sąd uznał, że przedmiotowa decyzja nie narusza prawa.

Okoliczności niniejszej sprawy nie są sporne a organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Wynika z nich, że strona skarżąca uzyskała ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia z dnia 5 lipca 2002r. nr [...] prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb 12 o pow. 827 m2, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w S., na skutek przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego wymienionej nieruchomości. Przekształcenie dokonane zostało za opłatą wynoszącą 27.271,00 zł płatną w 10 ratach rocznych. Następnie skarżąca zainicjowała wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2002r. Nr [...], kontrolowaną następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2005r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 3293/02 skargę I. P. oddalił.

Jak wynika z akt administracyjnych i dalszych ustaleń organu, skarżąca pismem z dnia 3 lutego 2006r. cofnęła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości, a następnie wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia z dnia 5 lipca 2002r. nr [...], na podstawie przepisu art. 155 kpa.

Wskazany przepis, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia kontrolowanej decyzji stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez stronę, że opisany wyżej wyrok WSA nie stanowi przeszkody w uchyleniu decyzji ostatecznej przez właściwy organ w trybie przewidzianym w art. 155 kpa. Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 26 maja 1987r., sygn. akt III SA 53/87, ONSA z 1980r., z. 1, poz. 5), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie go podziela. Zaznaczyć należy, że pogląd ten nie jest także kwestionowany przez organy administracyjne rozstrzygające wniosek strony. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że odmowa uchylenia przedmiotowej decyzji Prezydenta wynika jedynie z oceny co do braku przesłanek uchylenia wymienionych w art. 155 kpa.

Na podstawie wymienionego przepisu decyzje prawidłowe lub dotknięte wadą niekwalifikowaną, tworzące lub nie tworzące prawa dla strony, mogą być uchylone (zmienione), jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści art. 155 kpa wynika, że obok wymogów formalnych (stwierdzenie nabycia prawa, zgoda strony, brak przepisów szczególnych) przepis ten wprowadza materialne przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji, określone jako "interes społeczny lub słuszny interes strony", który przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Wszystkie przesłanki pozytywne wymienione w przytoczonym wyżej przepisie muszą wystąpić łącznie. Przesłanką negatywną jest zakaz wzruszenia decyzji ostatecznej wynikający z przepisów odrębnych, w niniejszej sprawie kwestia ta nie występuje, zatem pozostaje poza rozważaniami Sądu.

Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 kpa należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony (vide: wyrok NSA z dnia 9 maja 2005r., sygn. akt OSK 1746/04, publ. Palestra 2006/1-2/241).

Stosując wymieniony przepis organ administracji działa w ramach uznania administracyjnego, co nie oznacza swobodnego uznania. Przeszkodą do uchylenia decyzji w tym trybie, poza wymienioną wyżej przesłanką negatywną, jest sprzeczność z interesem społecznym lub brak "słusznego interesu strony".

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy dokonał analizy wpływu żądanego uchylenia ostatecznej decyzji przekształcającej prawo użytkowania wieczystego przysługującego stronie w prawo własności i ocenę w tej mierze Sąd uznaje za prawidłową. Trafnie organ uznał, że uchylenie w tym trybie wymienionej decyzji doprowadzi do pogorszenia sytuacji strony, która w jej wyniku utraci wszelkie prawa do przedmiotowej nieruchomości gruntowej: przede wszystkim utraci przyznane jej decyzją ostateczną z dnia 5 lipca 2002r. prawo własności, nie nabędzie zaś w drodze administracyjnej wygasłego na skutek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Podkreślić należy, że decyzja podjęta w trybie art. 155 kpa nie może pogarszać sytuacji strony, słusznie zatem organ nie uwzględnił wniosku strony przyjmując, że w jej słusznym interesie uchylenie przedmiotowej decyzji w opisanym trybie nie może mieć miejsca.

Prawidłowo również uznał organ odwoławczy, że uwzględnienie wniosku skarżącej nie jest do zaakceptowania ze względu na interes społeczny wyrażający się w utrzymaniu obowiązującego porządku prawnego. Prawo własności podlega szczególnej, konstytucyjnej ochronie, a jego odjęcie w drodze administracyjnej może wynikać jedynie z przepisów ustawy. Jak bowiem stanowi przepis art. 21 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

Trafnie organ wskazuje, że własność opisanej wyżej nieruchomości, powstała skutkiem decyzji o przekształceniu, podlega ochronie przewidzianej w przepisach Kodeksu cywilnego. Zwrócić trzeba uwagę, że w dacie zaskarżonej decyzji nie obowiązywała już ustawa z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299 oraz z 2002r. Nr 113, poz. 984), zastąpiona przez ustawę z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz. U. Nr 175, poz. 1459). Również w tej ostatniej ustawie nie przewidziano administracyjnego trybu dla ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Tym samym kwestia powtórnego nabycia przez Gminę prawa własności oraz ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego, podlega regulacji prawa cywilnego, a ewentualnie wynikłe z powyższego spory – rozstrzygnięciu przez właściwy sąd powszechny.

Dopuszczalność wzruszenia na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji administracyjnej tworzącej prawa nabyte nie może oznaczać dowolności w tym zakresie. Zgoda stron, aczkolwiek niezbędna, nie jest wystarczającym warunkiem do weryfikacji decyzji w tym trybie. Stwarzałaby ona jedynie możliwość uchylenia (lub zmiany) decyzji w trybie przewidzianym w wymienionym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2000r., sygn. akt IV SA 391/98, publ. ONSA z 2001r., z. 2, poz. 93). Stroną legitymowaną do wyrażenia zgody na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej jest jedynie ta, której sfera prawna zostanie naruszona w następstwie działań podjętych przez organ administracji. W niniejszej sprawie, co prawidłowo ustalił organ, strona postępowania, która nabyła prawo (roszczenie o zapłatę ceny przekształcenia) nie złożyła oświadczenia co do zgody na uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r., brak jest w aktach sprawy pisemnego oświadczenia właściwego organu gminy, które w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości zawierałoby treść, o której mowa powyżej. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 25 czerwca 1985r., sygn. akt SA/Wr 351/85 (ONSA z 1985r., z. 1, poz. 36) "podstawowym warunkiem dopuszczalności zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest zgoda strony, która nabyła prawo, wobec czego granicę dozwolonych zmian w decyzji wydanej na podstawie art. 155 kpa wyznacza treść wyrażonej zgody".

Stwierdzić zatem należy, że w rozpoznawanej sprawie żadna z pozytywnych przesłanek uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa nie zaistniała, jak trafnie ustaliły i oceniły organy administracji, wobec czego zarzut skargi naruszenia wymienionego przepisu nie jest zasadny.

Co do cofnięcia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności organ odwoławczy odniósł się do tego zarzutu, zgłoszonego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w zaskarżonej decyzji i wyrażony pogląd uznać trzeba za trafny. Postępowanie administracyjne wywołane przedmiotowym wnioskiem zostało zakończone wielokrotnie tu przytaczaną ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. Tym samym cofnięcie wniosku nie wywołuje skutków, o których mowa w art. 105 § 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Decyzja umarzająca postępowanie stwierdzałaby w takiej sytuacji, że nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy i kończyłaby zawisłość w danej instancji. Tymczasem w niniejszej sprawie, co jest niesporne, wniosek strony został rozstrzygnięty co do istoty sprawy w pierwszej instancji, a decyzja organu administracji stała się ostateczna. Wzruszenie zaś decyzji ostatecznej może się odbywać na warunkach wymienionych w przepisie art. 16 § 2 kpa, zgodnie z którym uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Ustawowy wyjątek od reguły ostateczności obejmuje między innymi możliwość uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadą niekwalifikowaną w trybie art. 154, art. 155 i art. 161 kpa. Prawidłowo zatem organy orzekające w niniejszej sprawie wniosek strony rozpatrzyły w trybie przewidzianym w art. 155 kpa i dokonały trafnej oceny co do braku pozytywnych przesłanek dla uchylenia decyzji z dnia 5 lipca 2002r., przekształcającej odpłatnie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przysługujące I. P. w prawo własności.

Wobec powyższego, uznając zarzuty skargi za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.