Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1028/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...]. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł.; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "A", będącej administratorem bloku mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w Ł., w terminie do dnia 31 grudnia 2007 r., wyposażenie klatek schodowych budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Jednocześnie organ wskazał, iż na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), nakazany obowiązek może być spełniony w inny sposób, niż podany w rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie.

Po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "A" od powyższej decyzji, Komendant Wojewódzki Państwowej Staży Pożarnej w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Komendant Wojewódzki wskazał, iż przeprowadzone w bloku nr [...] na osiedlu "C" im. M. przy ul. A. w Ł. czynności kontrolno – rozpoznawcze wykazały m.in. brak: klap oddymiających, drzwi do piwnic i na ostatniej kondygnacji budynku w wykonaniu zwykłym. Według organu odwoławczego, powołane przez organ I instancji przepisy § 2 i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), stanowią dostateczną podstawę do oceny stopnia zagrożenia użytkowanego budynku dla bezpieczeństwa ludzi. Dlatego też wyposażenie obiektu w urządzenia zapobiegające zadymianiu lub służące do usuwania dymu stanowią niezbędne minimum, które w istotny sposób wpłynie na poprawę warunków bezpieczeństwa lokatorów, w sytuacji ewentualnego pożaru. Organ podkreślił przy tym, że projekt techniczny tego budynku nie przewidywał oddymiania klatki schodowej, choć przewidywał inne zabezpieczenie w postaci wyposażenia obiektu w drzwi dymoszczelne do piwnicy i na korytarz na XI kondygnacji oraz do wszystkich mieszkań.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem strony skarżącej, decyzja II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji bezpodstawnie nakładają obowiązki dostosowania budynku wybudowanego w 1970 r., zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, do uregulowań prawnych zawartych w aktualnie obowiązujących przepisach. Według Spółdzielni, § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, z dnia 12 kwietnia 2002 r., który stanowi, że przepisy tego rozporządzenia, dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego stosuje się do budynków istniejących, może mieć zastosowanie jedynie w przypadku przebudowy, nadbudowy bądź zmiany sposobu użytkowania budynku. Takie stanowisko, zdaniem skarżącej, wynika z § 2 ust. 2 przywołanego rozporządzenia. Jednocześnie Spółdzielnia podniosła, że nie do pogodzenia z zasadą praworządności, określoną w art. 6 i 7 k.p.a. oraz z zasadą zaufania do organów państwa, określoną w art. 8 k.p.a., jest wydawanie decyzji administracyjnych, opartych na przepisach pozaustawowych (rozporządzeniach), nakładających istotne obowiązki dostosowywania istniejących budynków, wykonanych i oddanych do eksploatacji zgodnie z prawem obowiązującym w dacie ich wykonania i oddawania do eksploatacji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 1232/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej A. w Ł. na wskazaną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] r. w przedmiocie nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji stwierdził, że będące podstawą rozstrzygnięcia aktualne przepisy, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego należy stosować także do budynków z tzw. starych zasobów mieszkaniowych. Przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) stanowi wprost, że przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Uzasadnienie wystąpienia tej przesłanki w bloku zostało szeroko omówione w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, który wskazał m.in. na zagrożenia płynące z utrzymania niedrożnych dróg pożarowych i braku urządzeń oddymiających powodujących, iż w razie pożaru klatki schodowe stają się kominami, którymi dym oraz gorące gazy spalinowe wędrują swobodnie i zadymiają cały budynek, odcinając ludzi od dróg ewakuacyjnych. Powołany § 2 ust. 2 przewiduje możliwość spełnienia wymagań w zakresie ochrony pożarowej w inny sposób, niż określony w rozporządzeniu, w wypadku rozbudowy i remontu budynków już istniejących. Zdaniem Sądu I instancji, Spółdzielnia z tych przepisów wyprowadziła błędny wniosek, że w przypadku budynków już istniejących, obowiązki dostosowania ich do wymagań ochrony pożarowej można nałożyć jedynie w razie rozbudowy, nadbudowy czy remontu. Uzasadnienia takiego nie daje również wykładnia celowościowa oraz treść § 2 ust. 2 rozporządzenia, którego istota sprowadza się do możliwości zastosowania innych rozwiązań zabezpieczeń przeciwpożarowych, niż przewidziane w rozporządzeniu, ale na podstawie odpowiednich ekspertyz. Nie oznacza natomiast, że w budynkach starych należy oczekiwać do prowadzenia prac remontowych w bliżej nieokreślonym czasie.

Sąd I instancji uznał również za niezasadny zarzut skargi, że obowiązki nałożono na Spółdzielnię wyłącznie na podstawie przepisów pozaustawowych, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 121, poz. 1138) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), gdyż rozporządzenia te zostały wydane na podstawie delegacji ustawowej i nie wykraczają poza jej ramy, stanowiąc sprecyzowanie obowiązków, wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1129).

Z urzędu natomiast, Sąd I instancji stwierdził, że wadliwym było sporządzenie jednego protokołu (protokół z dnia 30 czerwca 2005 r.) z czynności kontrolnych przeprowadzonych w różnych terminach (9, 16, 20, 27 i 30 czerwca 2005 r.). Mimo, iż protokół nie odpowiada wymogom określonym w przepisach art. 67 § 1 i 2 pkt 2 i art. 68 k.p.a., to stwierdzone uchybienie, w ocenie Sądu, nie miało istotnego znaczenia w sprawie, skoro Spółdzielnia miała możliwość ustosunkowania się do treści protokółu i nie zakwestionowała faktów w nim zawartych, stanowiących podstawę wydanych decyzji.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Ł. wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Spółdzielnia zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 11 ust. 1 oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zw. z § 2 ust. 2, § 207 ust. 2, § 246 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów poprzez przyjęcie, że choć przedmiotowy budynek mieszkalny nr [...] został zaprojektowany, wybudowany i odebrany, a także dopuszczony do eksploatacji na podstawie obowiązujących przed wielu laty norm projektowych, techniczno-budowlanych i przepisów o ochronie przeciwpożarowej, to w ocenie Sądu, organy obu instancji były uprawnione do nałożenia na skarżącą Spółdzielnię obowiązków jego dostosowania do obecnie obowiązujących regulacji prawnych, dotyczących m.in. ochrony przeciwpożarowej, choć nie został on poddany nadbudowie, przebudowie czy też zmianie sposobu jego użytkowania, czego wymaga § 2 ust. 2. Nie wykazano, poza jednostronnym stwierdzeniem organów stanu zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców, co w praktyce oznacza naruszenie zasady lex retro non agit, zwłaszcza, że przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej nie zawierają wyraźnego upoważnienia ustawowego do wydania przedmiotowych przepisów wykonawczych, które ingerowałyby z mocą wsteczną w sferę stanów faktyczno-prawnych, zaistniałych przed wejściem w życie przedmiotowej ustawy,

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 ust. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że decyzje obu organów są zgodne z prawem, mimo uznania przez Sąd, że sporządzenie protokołu z dnia 30 czerwca 2005 r., obejmujące czynności z kilkunastu dni narusza art. 67 § 1 i 2 oraz art. 68 kpa i mimo, że decyzje w sposób oczywisty naruszają treść art. 107 § 1 kpa, gdyż nakładają na stronę nie dość precyzyjnie określone w ich osnowie obowiązki, których ścisłe wykonanie nie zawsze będzie możliwe, a próby sprecyzowania ich można dopiero doszukiwać się w treści ich uzasadnień, czy też w treści przepisów wskazanych, jako podstawa ich wykonania. Ponadto, całkowicie przeczy zasadzie precyzyjnego określenia obowiązków stwierdzenie organu w zaskarżonej decyzji, że nałożony obowiązek może być spełniony nawet w inny sposób, aniżeli określony w decyzji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wniósł o jej oddalenie.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1253/06, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi.

Ustosunkowując się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest on trafny. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej zawiera przepisy, które stanowią podstawę do nałożenia na właścicieli budynków, obiektów budowlanych obowiązków zapewniających ochronę przeciwpożarową (art. 4), określając, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą m.in. właściciele, zarządca lub użytkownik budynku (art. 3). Z kolei, w art. 13 ust.1 ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów. Określając zakres spraw przekazanych do uregulowania wskazano m.in. na sposób, w jaki spełnione winny być obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, warunki ewakuacji oraz warunki, w których użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi. Wykonując to upoważnienie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 16 czerwca 2003 r. wydał rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zawierające w Rozdziale 4 "Ewakuacja" m.in. wymagania w zakresie szybkiego i bezpiecznego opuszczenia strefy zagrożenia pożarem. W § 12 określono, że podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi. Rozporządzenie to obowiązywało w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Z tego też powodu, WSA w zaskarżonym wyroku słusznie przyjął, że organy administracji, podejmując zaskarżoną decyzję działały na podstawie i w granicach prawa. Jednocześnie NSA zauważył, iż wskazane akty prawne mogły być też stosowane przez organy administracji publicznej do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie powołane rozporządzenie oraz powołana ustawa o ochronie przeciwpożarowej. Ustawa ta nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed jej wejściem w życie. Wobec tego, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Podobnie jest z przepisami powołanego rozporządzenia, przy czym w tym przypadku należy wskazać, że rozporządzenie to zawiera wprost przepisy, które wyjątkowo opóźniają albo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych (§ 40), co świadczy, że w pozostałych przypadkach należy je stosować bezpośrednio.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka regulacja nie narusza wskazanej w skardze kasacyjnej zasady lex retro non agit. Istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje nadal i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest, według NSA, zdarzeniem ciągłym, sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowej ustawy. Zatem, wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. Należy także mieć na uwadze ważny interes publiczny we wprowadzeniu nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość w dostosowaniu ochrony przeciwpożarowej istniejących budynków do nowych, skutecznych środków przeciwpożarowych.

Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznał natomiast drugi zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak podkreślił NSA, organy administracji nakazały administratorowi bloku mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w Ł. "wyposażenie klatki schodowej budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu", nie precyzując konkretnie tych obowiązków, a także określiły, że "na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nakazane obowiązki mogą być spełnione w inny sposób, niż podany w przedmiotowym rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie". Zdaniem NSA, nie można wydać decyzji, która jedynie odsyła do § 2 ust. 2 rozporządzenia, bez określenia obowiązków koniecznych do wykonania. Decyzja taka jest nie tylko nie możliwa do wykonania, ale również nie jest możliwe wyegzekwowanie jej przez organ egzekucyjny. Faktem jest, że częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, które służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, to jednak nie określa ono, jakie konkretnie obowiązki winny być wykonane przez skarżącą Spółdzielnię.

Biorąc pod uwagę powyższe uchybienie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania aktu.

Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Stosownie zaś do treści art. 153 powołanej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten w związku z art. 190 ustawy, stosowany jest odpowiednio w sytuacji, gdy uwzględniając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Oznacza to, iż dokonując badania zasadności wniesionej skargi, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa i wynikającymi z niej wnioskami, co do dalszego postępowania.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r. za uzasadniony uznano zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. art. 107 § 1 kpa. Według NSA, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie precyzuje obowiązków nałożonych na Spółdzielnię Mieszkaniową "A", będącą administratorem bloku mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w Ł. w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku, co powoduje, że decyzje te nie są możliwe do wykonania, a także nie jest możliwe ich wyegzekwowanie przez organ egzekucyjny.

Powyższe stanowisko, zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczyło zatem w istocie kierunek postępowania w sprawie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] r., nakazującą Spółdzielni Mieszkaniowej "A", będącej administratorem bloku mieszkalnego nr [...], przy ul. A. w Ł. wyposażenie klatek schodowych budynku, w terminie do dnia 31 grudnia 2007 r., w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące usuwaniu dymu. Jednocześnie organ wskazał, iż na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), nakazany obowiązek może być spełniony w inny sposób, niż podany w rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie.

Dla prawidłowej oceny legalności w/w rozstrzygnięć należy, w ocenie Sądu, zwrócić uwagę na treść art. 104 i art. 107 § 1 kpa.

W myśl pierwszego z powołanych przepisów, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, zaś decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty.

Decyzja administracyjna jest więc władczym, jednostronnym oświadczeniem woli tego organu, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie.

Przepis art. 107 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być sformułowane tak, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Z rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej musi więc jasno i wprost wynikać kto i co może (musi) czynić, względnie do czego i w jakim zakresie jest uprawniony. Uzasadnienie natomiast, służy jedynie wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, nie może więc rozstrzygnięcia zastępować (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2001 roku, II SA 924/01, LEX nr 81816, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2000 roku, IV SA 13/98, LEX nr 53448).

W rozpoznawanej sprawie, decyzja organu I instancji nie czyni zadość wymogom z art. 107 § 1 k.p.a. Organy administracji nakazały administratorowi bloku mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w Ł. "wyposażenie klatki schodowej budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu", nie precyzując konkretnie tych obowiązków. Ponadto określiły, że na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nakazane obowiązki mogą być spełnione w inny sposób, niż podany w przedmiotowym rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie.

Wskazany w rozstrzygnięciu decyzji § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi, iż przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Powołanie w rozstrzygnięciu decyzji § 2 ust. 2 rozporządzenia przy zastosowaniu § 207 ust. 2 w/w rozporządzenia, w myśl którego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi, sprowadza się w istocie do tego, że w odniesieniu do budynków istniejących zamiast stosowania wymagań zawartych w rozporządzeniu można zastosować wskazania ekspertyzy technicznej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego lub rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgodnionych z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub wojewódzkim inspektorem sanitarnym – odpowiednio do przedmiotu ekspertyzy.

Oznacza to, iż dopiero po sporządzeniu ekspertyzy technicznej i w zależności od jej wyników, organ może sprecyzować obowiązki, jakie skarżąca Spółdzielnia powinna wykonać w ramach ochrony przeciwpożarowej budynków.

Innymi słowy, organ nie może wydać decyzji, która odsyła do § 2 ust. 2 rozporządzenia, bez określenia konkretnych obowiązków koniecznych do wykonania. Decyzja, która nie czyni zadość tym wymogom jest bowiem niemożliwa do wykonania i, co istotne, nie będzie możliwe wyegzekwowanie jej przez organ egzekucyjny.

Powyższego uchybienia, co należy według Sądu zaznaczyć, nie dostrzegł również organ odwoławczy, który zgodnie z zasadą dwuinstancyjności zobowiązany był ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygnięta decyzją organu I instancji.

Skoro zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają wymagań określonych w art. 107 § 1 k.p.a., Sąd zobligowany był wyeliminować je z obrotu prawnego.

Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ zobowiązany będzie dążyć do wyeliminowania stwierdzonych wyżej uchybień, tak by w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające zarówno wymogom prawa materialnego jak i procesowego.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

B.C.