Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 822/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 150, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1105/18 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 września 2018 r. nr 2201-IEW-1.4123.357-363.2018/DK w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz M. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w Gdańsku jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

z 23 stycznia 2019 r., I SA/Gd 1105/18. W orzeczeniu tym Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", uchylił zaskarżone przez M. S. (dalej: "skarżąca") postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 24 września 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia

dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA").

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z 5 czerwca 2018 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku orzekł o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki z o.o., której skarżąca była członkiem zarządu. Decyzja została wysłana na adres zamieszkania skarżącej (G., ul. [...]). Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem,

w dniu 8 czerwca 2018 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Jak wskazał organ podatkowy, zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 18 czerwca 2018 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie, zwrócono ją do nadawcy. W związku z tym organ uznał decyzję za doręczoną, w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), powoływanej dalej jako: "O.p.", w dniu 22 czerwca 2018 r.

W dniu 9 sierpnia 2018 r. M. S. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. wraz

z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.

W uzasadnieniu wniosku zakwestionowano prawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. Wskazano, że żadne z awiz nie zostało pozostawione pod adresem zamieszkania skarżącej, co mogą potwierdzić również inni domownicy, którzy w okresie, w którym decyzja miała być doręczona, na stałe zamieszkiwali w lokalu przy ul. [...] w G.. Na podstawie art. 162 § 1 i art. 188 O.p., wniesiono o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony M. S. oraz z przesłuchania w charakterze świadków: G. S., K. S., B. H. i P. W. - na okoliczność braku zawinienia skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. oraz braku prawidłowego awizowania przesyłki zawierającej tę decyzję.

Postanowieniem z 24 września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Gdańsku stwierdził, że odwołanie M. S. od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej decyzję oraz ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika, iż decyzja Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. (zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania) została doręczona z dniem 22 czerwca 2018 r., w trybie art. 150 § 2 O.p. Wskazano, że na kopercie zawierającej decyzję i zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji znajdują się adnotacje operatora pocztowego, z których wynika, iż przesyłka była dwukrotnie awizowana (8 i 18 czerwca 2018 r.), a o fakcie tym adresat był poinformowany poprzez pozostawione przez doręczyciela zawiadomienia. W dniu

25 czerwca 2018 r. (tj. po upływie 14-dniowego okresu przechowywania w placówce pocztowej) przesyłka została zwrócona nadawcy. Organ uznał tym samym,

że termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem 6 lipca 2018 r., tymczasem odwołanie skarżąca wysłała za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 9 sierpnia 2018 r., tj. 34 dni po terminie.

Postanowieniem z 24 września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Gdańsku odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów wskazując m.in., że okoliczności dotyczące skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. zostały wystarczająco stwierdzone dokumentem urzędowym, tj. zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zdaniem organu, uwzględnienie wniosku o przesłuchanie wskazanych osób nie skutkowałoby ustaleniem nowego stanu faktycznego sprawy.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę strony wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie podjął niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca

2018 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, organ bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze strony M. S. oraz w charakterze świadków: G. S., K. S., B. H. i P. W.. Przedmiotem tego dowodu - jak wynikało z wniosku strony - są okoliczności mające znaczenie dla sprawy (nieprawidłowości w doręczeniu decyzji), a nie wykazano, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W skardze kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł ponadto o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodu z informacji o doręczeniu przesyłki skarżącej oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania

w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, pomimo jej bezzasadności;

- art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz błędne zastosowanie środków określonych w ustawie i uznanie skargi za zasadną,

w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie nie zawierało podstaw prawnych uzasadniających jego uchylenie, zatem skarga winna być oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3 oraz § 4 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ

w sposób niewłaściwy ustalił datę doręczenia decyzji stronie, od której rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 pkt 1 O.p. oraz art. 162 § 1 i 2 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wskazanie, że

w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ powinien badać przyczyny uchybienia, podczas gdy ten zakres jest

badany w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 188 i art. 191 O.p. poprzez wskazanie,

że organ zobowiązany był do przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność nieotrzymania przez skarżącą awiza przesyłki zawierającej decyzję z 5 czerwca 2018 r., w sytuacji gdy organ dysponował innymi dowodami (m.in. adnotacje na zwróconej przesyłce pocztowej, które mają walor dokumentu urzędowego), na podstawie których dokonał oceny okoliczności sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 122 O.p. poprzez przyjęcie w przedmiotowej sprawie, że obowiązki dowodowe organu są nieograniczone

i wymagają przeprowadzenia każdego dowodu wskazanego przez stronę, podczas gdy z art. 122 O.p. wynika, że organy podejmują działania niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i norma ta wpływa na zakres, w jakim organ zobowiązany jest do gromadzenia materiału dowodowego w myśl art. 187 § 1 O.p. w sposób celowy dla wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie poprzez realizację każdego wniosku dowodowego strony oraz zebranie każdego potencjalnie możliwego do przeprowadzenia dowodu;

- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wskazanie przez Sąd pierwszej instancji

w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że organ powinien uwzględnić w postępowaniu w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania wnioski dowodowe strony złożone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do zawartych w aktach postępowania dokumentów urzędowych potwierdzających doręczenie przesyłki

w trybie art. 150 O.p.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o: oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz oddalenie wniosku organu o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci wydruku z rejestru śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A.

Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

Sporne zagadnienie podniesione w podstawach skargi kasacyjnej dotyczy kwestii prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącej – byłego wiceprezesa zarządu S. sp. z o. o. (dalej: "Spółka") solidarnie z drugim byłym członkiem zarządu – G. S. za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie decyzja została wysłana na adres zamieszkania skarżącej (G., ul. [...]). Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem, w dniu 8 czerwca 2018 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Jak wskazał organ podatkowy, zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 18 czerwca 2018 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie, zwrócono ją do nadawcy. W związku z tym organ uznał decyzję za doręczoną, w trybie art. 150 O.p. w dniu 22 czerwca 2018 r.

Przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. Służą one bowiem zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony. Wprawdzie przepisy o doręczeniach zastępczych mają także na celu zapewnienie sprawności postępowania, którą trudniej byłoby osiągnąć, gdyby dopuszczać jedynie doręczenie właściwe, to jest do rąk adresata. Tym niemniej przepisy o doręczeniach zastępczych powinny być wykładane i stosowane także przy uwzględnieniu ich gwarancyjnego charakteru.

Wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze odwołania, rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, powinno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy do wniesienia środka odwoławczego został przez stronę zachowany (por. m.in. wyrok NSA z 23 lutego 2021 r., I FSK 1747/20, CBOSA). Jak wskazano w wyroku z 14 stycznia 2021 r., II FSK 2330/20, CBOSA, jedynie doręczenie zgodne z przepisami wywołuje skutki prawne i dopóki decyzja nie zostanie doręczona w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi ona do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który decyzję tę wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość.

W tym miejscu wskazać należy, że we wniosku z dnia 9 sierpnia 2018 r. jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z 5 czerwca 2018 r., skarżąca wskazała na brak wiedzy o jej wydaniu, gdyż żadne z awiz nie zostało jej doręczone. Na okoliczność nieprawidłowego awizowania przesyłki listowej zawierającej tę decyzję skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów: z przesłuchania strony oraz z przesłuchania w charakterze świadków osób zamieszkujących wspólnie z nią pod adresem: G. ul. [...]. Postanowieniem z dnia 24 września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odmówił przeprowadzenia ww. dowodów argumentując, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości, którego to domniemania nie może obalić samo zaprzeczenie strony bądź innych osób.

Skład orzekający w niniejszej sprawie za zgodne z prawem uznaje stanowisko Sądu pierwszej instancji, który wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie podjął niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na aprobatę zasługiwał pogląd, zgodnie z którym organ bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze strony M. S. oraz w charakterze świadków: G. S., K. S., B. H. i P. W.j. Przedmiotem tego dowodu - jak wynikało z wniosku strony – miały być okoliczności mające znaczenie dla sprawy (nieprawidłowości w doręczeniu decyzji). Nie wykazano przy tym, że okoliczności te stwierdzone zostały wystarczająco innym dowodem.

Zgodnie z treścią art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że w sytuacji, gdy wniosek dowodowy dotyczący istotnych okoliczności sprawy został złożony w toku postępowania podatkowego, organ podatkowy nie może żądania jego przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, nie były stwierdzone jednoznacznie za pomocą innych dowodów. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2002 r., I SA/Ka 2164/00, możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową. Jeżeli zatem strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 O.p. organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony.

Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z 22 listopada 2005 r., FSK 2669/04, zgodnie z którym zawarte w art. 188 O.p. sformułowanie "chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innymi dowodem" odnosi się do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej, już stwierdzonej, na korzyść strony. Jeżeli dowód dotyczy tezy odmiennej (tzw. przeciwdowód) powinien być przeprowadzony. Stanowisko to zaakceptowano również w wielu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in.: z 21 maja 2009 r., I FSK 382/08, z 9 sierpnia 2016 r., II FSK 1831/14, z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 692/15, CBOSA.

Odmienna interpretacja art. 188 O.p. prowadziłaby do pozbawienia strony podstawowego instrumentu, za pomocą którego realizuje prawo do czynnego udziału w sprawie: zgłaszania wniosków dowodowych. Organy podatkowe obowiązane są bowiem do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy i nie mogą dowolnie selekcjonować dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, co oznacza, że nie mogą odmawiać przesłuchania świadka zgłaszanego przez podatnika na okoliczności przez niego przytaczane, z tego np. powodu, że według organu okoliczności te są już wyjaśnione (por. wyrok NSA z 2 marca 2018 r., I FSK 827/16, CBOSA).

Z drugiej strony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważa się, że z art. 188 O.p. nie wynika obowiązek przeprowadzenia każdego dowodu, który podatnik zaoferuje jako pozostający w jakimś związku ze sprawą, ale takiego, który ma znaczenie dla sprawy. Nie można przy tym ignorować zgromadzonych dotąd dowodów na rzecz poszukiwania nowych, które wesprą stanowisko podatnika. Art. 188 O.p. nakazuje uwzględnić wnioski dowodowe, które realizując tezę dowodową strony mogą - na co wskazuje ich uzasadnienie - przybliżyć organ do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2021 r., I FSK 955/19, CBOSA).

W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej uważa, że organy zgromadziły materiał dowodowy wystarczający dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy zauważyć, że w sprawie zaistniały istotne wątpliwości związane z prawidłowością doręczania skarżącej decyzji, dla których wyjaśnienia zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru był niewystarczający, bowiem skarżąca wskazywała na źródła dowodowe, z których organ nie skorzystał, a z których miały wynikać wady w dokonaniu awizacji.

Tym samym za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3 oraz § 4 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ w sposób niewłaściwy ustalił datę doręczenia decyzji stronie, od której rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 pkt 1, art. 162 § 1 i 2, art. 187 § 1 i art. 122, art. 188 i art. 191 O.p. poprzez m.in. wskazanie, że organ zobowiązany był do przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność nieotrzymania przez skarżącą awiza przesyłki zawierającej decyzję z 5 czerwca 2018 r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie uwzględnił również zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wskazanie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że organ powinien uwzględnić w postępowaniu w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania wnioski dowodowe strony złożone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zawartych w aktach postępowania dokumentów urzędowych potwierdzających doręczenie przesyłki w trybie art. 150 O.p. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie podniesiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania, przy czym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z 22 czerwca 2022 r., III FSK 5066/21, CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku o przeprowadzenie dowodu z informacji o doręczeniu przesyłki skarżącej. Sąd administracyjny nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego (por. m.in. wyrok NSA z 21 września 2022 r., III FSK 3702/21, CBOSA).

Reasumując, także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, pomimo jej bezzasadności oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz błędne zastosowanie środków określonych w ustawie i uznanie skargi za zasadną,

w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie nie zawierało podstaw prawnych uzasadniających jego uchylenie, zatem skarga winna być oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego przez organ skutku. Zgodnie z prawem bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.- uchylił zaskarżone postanowienie, zaś do naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Nawet ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej, jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie (por. np. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., II OSK 3442/18, CBOSA).

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687), zasądzając kwotę 240 zł jako 50 % stawki minimalnej należnej pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji.

Zbigniew Łoboda Małgorzata Niezgódka – Medek Marek Kołaczek