Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 893/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art.3 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.51 ust. 3 pkt 1 w zw. z art.51 ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi L. B.-B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej L. B.-B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 51 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. B. – B., utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] r. nr [...], stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora ww. robót budowlanych G. B., decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miast na prawach powiatu w [...] z dnia [...] r. nr [...] (utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w S. z dnia [...] r. nr [...]).

Przedstawiony w uzasadnieniu powyżej decyzji odwoławczej stan faktyczny

i prawny przedstawia się następująco.

Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po otrzymaniu wniosku L. B – B. w sprawie ograniczenia wejścia do jej domu przy ul. [...] przeprowadził w dniu [...]r. kontrolę robót budowlanych polegających na zmianie przebiegu muru oporowego, na działce nr [...] przy ul. [...]. W trakcie kontroli organ stwierdził, że na działce nr [...] w [...] znajduje się mur oporowy o konstrukcji murowanej, na którego części wykonano balustradę, bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nadto organ ustalił, że współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. [...] są L. i G. B, natomiast właścicielem działki nr [...] przy ul. [...] jest L. B-B.

W dniu [...]r. organ I instancji przesłuchał świadka G. B, który oświadczył, że przedmiotowe roboty wykonał prawdopodobnie około [...] r., przy czym zmiana linii muru oporowego podyktowana była przemakaniem ściany zewnętrznej budynku w narożniku ze zjazdem do garażu w budynku. Część muru oporowego, która została rozbudowana, posadowiono na wylewce betonowej o grubości około 20-30 cm o szerokości bloczka betonowego. Z kolei część, która nie zmieniła swojego przebiegu, posadowiona została w tym samym miejscu na istniejącej wylewce betonowej.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przebudowy muru oporowego zlokalizowanego przy zjeździe do garażu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy [...] w [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora G. B., obowiązek dostarczenia do inspektoratu oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w zakresie zgodności z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

W dniu [...] r. G. B. złożył w siedzibie organu powiatowego dokumentację: "Ocena techniczna wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie muru oporowego zlokalizowanego przy zjeździe do garażu w [...] przy [...] sporządzoną przez mgr inż. M. D.

W związku z powyższym organ powiatowy decyzją z dnia [...]r.

nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na G. B. obowiązek wykonania robót budowlanych przedstawionych w ocenie technicznej, tj. 1) rozebrać cokół z cegły ceramicznej oraz balustradę w obrębie wejścia do budynku nr [...] przy ul. [...], 2) skuć narożnik pilastra przechodzącego 4,0 cm na działkę nr [...] (zgodnie z rysunkiem nr 2/OT), 3) górną część muru oporowego jako cokół murowany wykonać w poziomie [...]) nową balustradę [...]) zamontować do lica ściany oporowej od strony zjazdu do garażu w budynku nr [...], na odcinku muru oporowego o wysokości > 50 cm. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia [...] r.

Po przeprowadzeniu kontroli przy ul.[...] w K., Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r.

nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 51 ust. 3 w związku

z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora G. B. decyzją organu nadzoru budowlanego.

Od decyzji pismem z dnia [...] r. odwołała się L. B

- B, wnosząc o jej uchylenie w całości, stwierdzenie, że rozbudowa muru oporowego przez G. B. na granicy działek [...] była samowolą budowlaną oraz nakazanie G.B. przywrócenie poprzedniego kształtu muru, taki jaki był uprzednio na granicy powyższych działek i takiego jaki jest na granicach wszystkich pozostałych działek na ul. [...] w [...]. Odwołująca się podniosła, że sąsiad G. B. dopuścił się samowoli budowlanej czym utrudnił skarżącej swobodny dostęp do jej domu, a poprzez swoje bezprawne działania inwestor spowodował zmianę granicy ww. działek na szkodę skarżącej. Bezprawne działanie inwestora potwierdza fakt, że granice wszystkich pozostałych działek przy ul. [...] w [...] pozostają w niezmienionym "prostym kształcie" od czasu budowy domków, a jedynie G. B. samowolnie zmienił na swoją korzyść granicę pomiędzy działkami [...] a [...].W uzupełnieniu odwołania skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, dodając, że nie do przyjęcia jest fakt legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

Rozpatrując wniesione odwołanie WINB w S., powołując się na ustalenia organu powiatowego wskazał, że mur oporowy został przez inwestora częściowo wyremontowany a częściowo przebudowany, bez wymaganego pozwolenia na budowę, a ww. roboty wykonano przed podziałem działki nr [...]na poszczególne działki, w tym działkę nr [...] (decyzja nr [...]r.). Podczas kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy w dniu [...] r. wykonano pomiar szerokości dojścia pieszego do budynku L. B-B i ustalono, że w najwęższym miejscu szerokość dojścia do budynku wynosi [...] cm. Organ powiatowy, do protokołu kontroli, stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z dnia [...] r. Tym samym brak było podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia w sprawie, aniżeli stwierdzenie wykonania obowiązku przez inwestora.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącej, organ odwoławczy wyjaśnił,

iż obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest umożliwienie sprawcy samowolnie wykonanych robót budowlanych, zalegalizowanie tych robót. Wykonanie przez inwestora robót budowlanych, określonych w sentencji decyzji z dnia [...] r., spowodowało, że stan zgodności z prawem został osiągnięty, a tym samym skarżąca posiada już zgodną z przepisami przeciwpożarowymi drogę ewakuacyjną. Dopiero w przypadku gdyby inwestor nie wykonał nałożonych przez organ powiatowy obowiązków, organ ten obowiązany byłby do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego,

o co wnosiła skarżąca w odwołaniu.

Nadto organ zaznaczył, że jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w okresie rozbudowy przedmiotowego muru, tj. w latach [...] przysługiwało skarżącej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, natomiast właścicielem działki nr [...] była Spółdzielnia [...]. Dopiero w okresie późniejszym działka nr [...] została podzielona na m.in. działki [...]. Z akt wynika, że przedmiotowy mur w całości znajduje się na działce nr [...] będącej własnością Państwa B, a granica pomiędzy działką nr [...] wyznaczona została wzdłuż zewnętrznej linii muru. Kwestia przywrócenia dawnych granic działki nie należy do właściwości nadzoru budowlanego.

L. B-B. zaskarżyła opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz zobowiązanie G. B. do przywrócenia granicy działek do stanu jaki był zanim, samowolnie i bez jej zgody, zmienił on tą granicę utrudniając wejście do jej domu. Wyjaśniła, że w latach [...] wszystkie działki przy ul. [...] w całości stanowiły własność [...], a bez zgody właściciela, prace budowlane przy murze oporowym nie mogły być wykonane. Skarżąca podkreśliła, że aż do [...] r. G. B. żadnych prac budowlanych nie wykonywał. O pracach tych dowiedziała się w kwietniu 2006 r. po powrocie do kraju, co oznacza, że pod jej nieobecności i przy braku jej zgody, G. B. przebudował mur oporowy, zagarniając część jej działki przy wejściu do domu. Podniosła, że wszystkie działki przy ul. [...] w [...] powstałe po podziale działki stanowiącej własność [...] pozostały w niezmienionym od kilkudziesięciu lat kształcie - granice działek są prostopadłe do elewacji budynków, a jedynie granica jej działki i działki B. (mur oporowy) nie jest prostopadła, co uwidaczniają zdjęcia.

W uzupełnieniu skargi z dnia [...] r. skarżąca zarzuciła, że organy nie ustaliły okresu popełnienia samowoli budowlanej polegającej na przebudowie muru oporowego i zagarnięciu części jej działki. Podniosła, że organ nie zweryfikował twierdzeń inwestora jakoby mur został przebudowany ok 2000-2001 r., gdy tymczasem w tych latach wszystkie działki przy ul. [...] w całości stanowiły własność [...], a bez zgody właściciela, tego typu prace nie mogły być wykonane, a jak wiadomo taka zgoda nie została udzielona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu [...] r. skarżąca podtrzymując skargę wyjaśniała, że podział nieruchomości nastąpił pod jej nieobecność. Oświadczyła, że na skutek wykonanych robót budowlanych ma utrudnione wejście do domu, w 2002 r. kiedy był podział nieruchomości granice działek były ustalone prostopadle do ściany budynku. Uczestnik postępowania G.B. wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż podział nieruchomości został uzgodniony z właścicielami działek

w [...]r. i przebiega on tak jak został ustalony. W czasie, kiedy wykonywał murek, właścicielem całej nieruchomości była spółdzielnia, a zgodę uzyskał ustnie. Przedmiotowy murek postawiony jest zgodnie z prawem na jego gruncie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także

– z mocy art. 135 P.p.s.a. – decyzji organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sąd stosując przewidziane ustawą środki

w celu usunięcia naruszenia prawa, może co do zasady decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, przy czym związany jest granicami danej sprawy. Natomiast sąd nie zastępuje organów w merytorycznym orzekaniu. Mając na uwadze tak zakreślone uprawnienia sądu oraz przedmiot skargi, tutejszy Sąd nie mógł zobowiązać inwestora do przywrócenia granicy działki skarżącej do "stanu przed samowolnej zmiany".

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., stwierdzającą w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] r.

W myśl tych przepisów organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3).

Podkreślenia wymaga, że decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja PINB, wydane zostały w postępowaniu legalizacyjnym (naprawczym)

prowadzonym w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez G. B. (inwestor) polegającej na przebudowie muru oporowanego zlokalizowanego przy zjeździe do garażu wybudowanego w budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...], na działce nr [...], obręb [...], sąsiadującej z działką skarżącej. W związku z tym obowiązkiem Sądu było zweryfikowanie, czy w sprawie zaistniały przesłanki do zakończenia postępowania naprawczego w sposób przewidziany w art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do tej kwestii w pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko organów, że wykonanie wskazanych robót wymagało od inwestora posiadania pozwolenia na budowę, którego to nie uzyskał, co obligowało organ do wszczęcia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednakże w ocenie Sądu, organy prowadząc to postępowanie nie wyjaśniły w należyty sposób wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozpoznania sprawy.

Istotą postępowania legalizacyjnego prowadzonego w oparciu o przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa,

a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. W aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że jednym z warunków wykonywania robót zgodnie z prawem jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia

28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Go 669/17, wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2689/15, WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 229/17, wyroki dostępne w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taki wniosek wypływa również z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10. Wprawdzie w uchwale tej stwierdzono,

że przepis art. 51 ust 1 pkt 2 p.b. nie może stanowić podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to jednakże z końcowej części uzasadnienia uchwały wynika, że nie można wykluczyć, że organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, po ustaleniu - w postępowaniu dowodowym (art. 75-81 k.p.a.),

że inwestor nie ma wymaganego prawa do terenu na cele budowlane w świetle art. 4 Prawa budowlanego, wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, która może także nakazywać rozbiórkę obiektu. Oznacza to, że w takim przypadku podstawę rozstrzygnięcia stanowi jednak ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to, czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa.

Podkreśla się także, że posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest podstawą zasady wolności budowlanej wyrażonej w art. 4 ustawy Prawo budowlane, czy w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym, pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu kto wykazał,

że prawo takie posiada. Nadawanie takiego kierunku wykładni art. 51 ustawy Prawo budowlane wynika z przyjęcia, że podzielenie odmiennego poglądu prowadziłoby do możliwości zalegalizowania robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co stawiałoby inwestora realizującego samowolę budowlaną

w sytuacji korzystniejszej w stosunku do inwestora realizującego roboty budowlane

z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z treści dyspozycji art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Skoro w postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 tejże ustawy. Różnica, jaka w tym zakresie występuje polega wyłącznie na tym, że wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym powyższa okoliczność jest ustalana na zasadach ogólnych polegających na przedstawieniu przez stronę dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, który wskazuje na jej uprawnienie do wykonania robót budowlanych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 583/13, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Go 669/17).

Podzielając powyższy pogląd, Sąd stwierdza, iż organy nadzoru budowlanego na gruncie rozpoznawanej sprawy zobligowane były zatem do wnikliwego i rzetelnego ustalenia, czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona zarzuciła naruszenie przysługującego jej prawa własności do działki nr [...] na skutek przeprowadzonych robót budowlanych. Tymczasem w sprawie nie wyjaśniono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, czy dopuszczając się przebudowy muru oporowego inwestor nie przekroczył granic działki inwestycyjnej i czy posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jak wynika z akt sprawy i trafnych ustaleń organu odwoławczego, graniczące ze sobą działki nr [...] powstały z podziału działki nr [...] należącej do Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Stosowną decyzję o zatwierdzeniu podziału wskazanej nieruchomości wydano w dniu [...] r. na wniosek Spółdzielni, będącej wówczas właścicielem nieruchomości. Niewątpliwie materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji dowodzi, że kwestionowana przebudowa muru oporowego miała miejsce przed podziałem działki nr [...] (tj. szkic polowy z pomiarów wykonanych w [...] r.), a zatem gdy własność przysługiwała Spółdzielni. Organy na podstawie oświadczenia inwestora złożonego do protokołu przesłuchania świadka ustaliły, że roboty budowlane zostały wykonane ok. 2000-2001 r., natomiast skarżąca kwestionując wskazane ustalenia podniosła, że do listopada 2002 r. przebudowa nawet nie została rozpoczęta. Z kolei z wyjaśnień inwestora wynika, że okres 2000-2001 jest tylko orientacyjnym czasem przebudowy murku, ale z całą pewnością przebudowa została wykonana gdy właścicielem nieruchomości była spółdzielnia, od której to uzyskał ustną zgodę na takie prace. W przypadku gdy nie budzi żadnych wątpliwości, kto w okoliczność niniejszej sprawy był właścicielem działki w momencie przebudowy muru oporowego, to uznać należy, że zaistniała rozbieżność co do dokładnej dat przeprowadzonych robót budowlanych pozostaje bez znaczenia dla oceny prawa do dysponowania nieruchomością.

W toku postępowania administracyjnego jak i sądowego skarżąca akcentowała, że na skutek przebudowy muru oporowego doszło do przekroczenia granic jej działki, zaś inwestor na podjęcie wykonanych prac nie uzyskał zgody ani Spółdzielni Mieszkaniowej [...], ani ona sama takiej zgody nie wyrażała. Organ I instancji zbagatelizował powyższe twierdzenia wskazując, że zagadnienie to nie należy do właściwości organ nadzoru budowlanego, zaś organ II instancji stanął na stanowisku, że przedmiotowy mur w całości znajduje się na działce inwestora, a granica pomiędzy działkami nr [...] wyznaczona została wzdłuż linii muru. W odniesieniu do powyższego wyjaśnienia wymaga, że z całą pewnością badanie przedmiotowej okoliczności należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego, co już wykazano wyżej. Kwestia ingerencji na skutek wykonanych robót budowlanych w prawo własności osób trzecich jest bowiem domeną nie tylko prawa cywilnego, ale również i administracyjnego i nie ma przy tym znaczenia, że tytuły prawne, z których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, są z regułami tytułami cywilnoprawnymi. Inwestor wykonując roboty budowlane na cudzym gruncie winien legitymować się uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci zgody właściciela gruntu, przy czym zgoda ta musi być jednoznaczna, niewątpliwa, a niedorozumiana. Z kolei brak takiej zgody czyni niemożliwym zalegalizowanie samowoli budowlanej, nawet jeśli inwestycję doprowadzono do zgodności z pozostałymi przepisami prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu, wbrew odmiennym twierdzeniom organu odwoławczego, akta sprawy nie zawierają dokumentacji pozwalającej na stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość jak przebiega w rzeczywistości granica pomiędzy działkami nr [...]. W szczególności nie załączono dokumentacji z dokonanego decyzją z dnia

[...] r. podziału nieruchomości należącej do Spółdzielni oraz mapy zasadniczej z wyraźnie zaznaczoną granicą i obrazującą usytuowanie muru względem niej. Wprawdzie w aktach znajduje się szkic polowy i szkic sytuacyjny przedstawiający przebieg granicy wzdłuż przebudowanego muru oporowego, tym nie mniej dowody te nie są wystarczające, skoro w świetle twierdzeń skarżącej i przedłożonej przez nią map, granice działek dla podziału miały być ustalone prostopadle do ściany budynku, co w tym przypadku potwierdzałoby sugestie strony, że mur został zrealizowany kosztem jej działki. Z kolei w opinii inwestora przedmiotowy murek zlokalizowany jest w całości na jego gruncie. Skoro zatem istnieje rozbieżność stanowisk co do przebiegu granicy między działkami nr [...], to przyjęcie czy faktycznie doszło do naruszenia prawa własności przysługującego skarżącej, musi wynikać z wyczerpującego zebrania dowodów i być konsekwencją wszechstronnej ich analizy opartej na zasadach logicznego rozumowania. Natomiast, gdy postępowanie wyjaśniające jest powierzchowne, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie z uwagi na brak jednoznacznych dowodów wskazujących na przebieg granic pomiędzy działkami, to ustalenia faktyczne organu w tej mierze uznać należy za dowolne, zaś ocenę materiału dowodowego za niemieszcząca się w granicach swobody organu wynikającej z art. 80 k.p.a. Dlatego też nie sposób uznać za udowodnione, tak jak przyjął organ odwoławczy, że nie doszło do przekroczenia granic działki inwestycyjnej.

W tym miejscu należy przypomnieć trzeba, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Jednakże tym obowiązkom organy obu instancji nie sprostały.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaniechanie przez organ jednoznacznego wyjaśnienia powyższych wątpliwości co do usytuowania muru względem granicy z działką sąsiednią i legitymowania się przez inwestora wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powoduje, iż doszło w sprawie do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Brak bowiem rzetelnego ustalenia tych okoliczności przesądza o braku możliwości wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

W tym stanie rzeczy Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku

z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł

o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 oraz art. 205 § 1 ww. ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu I instancji będzie zbadanie sprawy pod kątem zgodności przebudowy muru oporowego z przepisami prawa budowlanego przy uwzględnieniu przedstawionej powyżej oceny prawnej oraz wyeliminowaniu stwierdzonych uchybień natury procesowej celem wydania w sprawie decyzji odpowiadającej prawu. Przede wszystkim organ zobowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie, aby możliwe było ustalenie, czy inwestor wykonując przebudowę muru oporowego przekroczył granice własnej działki oraz czy posiadał prawo do dysponowania nieruchomością uprawniające do przeprowadzenia wykonanych robót budowlanych. Przy czym stwierdzenie powyższych okoliczności powinno znaleźć odzwierciedlenie nie tylko w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, ale także w uzasadnieniu decyzji.