Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 236/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 48, art. 50, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 4 kwietnia 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.9.5.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. P. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 4 kwietnia 2022 r., znak: WINB-WOA.7721.9.5.2022, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania A. i J. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w S. z 3 stycznia 2022 r., znak: PINB-NB.501.26.2021, umarzającej postępowanie w sprawie zbadania legalności i zgodności z przepisami Prawa budowlanego i warunkami technicznymi, wybudowania drugiego przyłącza wodociągowego do budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną, usytuowanego na działce o Nr ewid. [...] przy ul. M. [...] w S., będącego własnością J. i M. C.,- na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, umorzył postępowanie odwoławcze.

Z uzasadnienia organu II instancji wynika, że sprawa toczy się wskutek interwencji A. i J. P., właścicieli działki [...], przez którą przebiega wodociąg, do którego wykonano przyłącze wodociągowe znajdujące się na działce nr [...], stanowiącej własność J. i M. C..

Postanowieniem z 6 października 2021 r., znak: WINB-WOA.7721.9.21.2021 ŚWINB uchylił postanowienie PINB w S. z 15 czerwca 2021 r., znak: PINB-NB.501.26.2021 odmawiające wszczęcia postępowania w ww. sprawie i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zgodnie z wytycznymi organu II instancji istnieje konieczność ustalenia, czy NZOZ L. podczas realizacji budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną, usytuowanego na terenie działki o Nr ewid. [...] przy ul. M. [...] w S. dokonywał jakieś roboty budowlane przy istniejącym przyłączu wodociągowym wykonanym przez poprzedniego właściciela w 1982 r. oraz na podstawie jakich zezwoleń, umów z gestorem sieci przyłącze to jest aktualnie użytkowane przez obecnego właściciela budynku na działce o Nr ewid. [...] oraz czy nie ma żadnych zastrzeżeń w funkcjonowaniu tego przyłącza ze strony zarządcy sieci.

Rozpatrując ponownie sprawę PINB w S. zawiadomieniem z 23 listopada 2021 r., znak: PINB-NB.501.26.2021 wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności i zgodności z Prawem budowlanym wybudowania drugiego przyłącza wodociągowego do budynku handlowo- usługowego z częścią mieszkalną, na terenie działki o Nr ewid. [...] przy ul. M. [...] w S.

W oparciu o wyjaśnienia Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. sp. z o.o zawarte w piśmie z 26.11.2021 r., znak: ZWIK/3789/2021 PINB w S. ustalił, że przyłącze wodociągowe zlokalizowane na działce o Nr ewid. [...], stanowiące przyłącze do wodociągu zlokalizowanego na terenie działki o Nr ewid. [...] przy ul. M. w S. istniało w chwili nabycia przez J. i M. C. działki o Nr ewid. [...] w S . Przyłącze to zostało wykonane po uzyskaniu przez wcześniejszego właściciela działki tj. A. J., oświadczenia wyrażającego zgodę przez L. B. na wykonanie przyłącza wodociągowego. Po uzyskaniu zgody zostały wydane warunki techniczne do projektu technicznego przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] (obecnie - ul. M. [...]) oraz opracowany projekt techniczny tego przyłącza wraz z mapą z przebiegiem projektowanego przyłącza wodociągowego, będącą częścią projektu technicznego. Następnie A. J. pismem z 4.06.1982 r. wystąpiła do Oddziału GKiM w S. (obecnie - PGKiM w S. sp. z o.o.) o wydanie zezwolenia na podłączenie budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] do miejskiej sieci wodociągowej. W dniu 7.06.1982 r. zgoda została udzielona. Po wykonaniu przyłącza do budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] został spisany 1.07.1982 r. protokół zdawczo-odbiorczy. Wskazano również, że po zmianie właściciela działki [...] w trakcie dokonywania rozbiórki zabudowań istniejących na działce [...], rura doprowadzająca wodę została ucięta i zakorkowana, a następnie w trakcie budowy budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną dostarczano wodę z tego przyłącza (umowa o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzanie ścieków nr 577/17/P z 1.10.2017 r. – wodomierz nr C17UB050459). Nadmieniono, że wybudowany obiekt posiada jeszcze jedno przyłącze wodociągowe od ulicy N. (umowa o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzanie ścieków nr 577/19/P z 2.12.2019 r., wraz z aneksem Nr 1 z 3.12.2019 r., z którego wynika, że wodomierz nr C17UB050459 i przyłącze z nim związane pełni funkcję dodatkową w stosunku do przyłącza od ulicy N .

W wyniku oględzin przeprowadzonych na działce [...] w dniu 14 grudnia 2021 r. inspektorzy PINB w S. stwierdzili, że sporne przyłącze jest opomiarowane i użytkowane przez NZOZ L. Na przyłączu zainstalowano wodomierz pomiarowy, na podstawie którego rozliczana jest ilość zużytej wody. Studzienka wodomierzowa z pokrywą żeliwną o średnicy ok. 0,65 m, w której zamontowany jest wodomierz zlokalizowana jest w odległości od budynku od strony wschodniej o ok. 0,65 m i od naroża budynku o ok. 3,64 m, od murku ogrodzeniowego o ok. 2,46 m. Zasuwę odcinającą wodociągową o średnicy 12 cm zlokalizowano w odległości od krawędzi jezdni asfaltowej ul. M. ok. 8,38 m i od ok. 0,53 m od murku ogrodzeniowego zlokalizowanego przy granicy działki. Protokół z kontroli zawiera adnotację, że A. i J. P. zostali wyproszeni z działki przez właściciela nieruchomości podczas przeprowadzanych przez PINB w S. czynności, w związku z czym odmówili podpisania protokołu.

Decyzją z 3 stycznia 2022 r. PINB w S. umorzył postępowanie w sprawie.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A. i J. P. domagając się jego uchylenia zarzucili PINB w S. naruszenie art. 10 Kpa, poprzez nieumożliwienie stronom postępowania zapoznania się z zebranym materiałem dowodnym w sprawie przed wydaniem decyzji, pozbawienie stron odwołujących się udziału w oględzinach, lakoniczne sformułowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

ŚWINB biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy uznał, że przedmiotowe przyłącze zlokalizowane na działce o Nr ewid. [...], stanowiące przyłącze do wodociągu zlokalizowanego na terenie działki o Nr ewid. [...] przy ul. M. wykonane w 1982 r., przyjęte zostało do użytkowania przez ówczesną jednostkę związaną z udzielaniem zgód na wykonanie i użytkowanie przyłączy wodociągowych (protokół zdawczo - odbiorczy nr 3/82), jego zgodność wykonania z prawem nie była negowana, aż do momentu przystąpienia do użytkowania budynku handlowo - usługowego z częścią mieszkalną usytuowanego na działce o Nr ewid. [...], gdzie stanowi ono dodatkowe przyłącze w stosunku do przyłącza wodociągowego znajdującego się od strony ul. N . W ocenie organu, z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie można wywnioskować aby przedmiotowe przyłącze zostało wykonane niezgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, stanowiło ono przyłącze wodociągowe do budynku A. J., który został sprzedany nowemu właścicielowi, a następnie przez niego rozebrany. ŚWINB zauważył, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały obowiązku przechowywania dokumentacji związanej z budową obiektu budowlanego. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowe przyłącze zostało usunięte z terenu działki po dokonaniu rozbiórki budynku A. J., związane one było bezpośrednio z budową nowego obiektu usytuowanego na działce o Nr ewid. [...] przez nowego właściciela nieruchomości.

Uwzględniając aktualną regulację dopuszczającą wykonanie przyłącza bez uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę lub dokonania skutecznego zgłoszenia (art. 29a Prawa budowlanego z 1994 r.) oraz fakt, że przedsiębiorstwo wodociągowe nie kwestionuje wykonania zgodności z przepisami przedmiotowego drugiego przyłącza wodociągowego organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 §1 Kpa. Zgodnie ze stanowiskiem ŚWINB, bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku faktycznego przedmiotu do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W konsekwencji postępowanie należy zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji lub postanowienia.

Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 10 Kpa poprzez brak zawiadomienia stron przed wydaniem zaskarżonej decyzji o możliwości zapoznania się z tego treścią, organ uznał, że nie jest to wystarczająca przesłanka aby uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie. Stwierdził, że strony zostały zawiadomione o terminie i miejscu oględzin, niemniej jednak organy nadzoru budowlanego nie posiadają prawnych narzędzi aby umożliwić osobom postronnym wejście na teren nieruchomości właściciela, który nie życzy sobie obecności na jego posesji osób trzecich, nawet w sytuacji przeprowadzania czynności kontrolnych. Wskazał również, że organ po czterdziestu latach od wykonania przez A. J. przyłącza wodociągowego nie będzie badał tytułu prawnego L. B. do nieruchomości, w stosunku do której wyraziła ona zgodę na wykonanie wykopu do studzienki, ani numeracji działek i ich właścicieli w okresie wykonania przyłącza.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wniesionej do tut. Sądu A. P. i J. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

1. art. 7, 77, 80 Kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności przez organ - czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

2. Art. 10 § 1 Kpa przez nie danie stronie możliwości do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz pozbawienie strony nie z ich winy prawa udziału w przeprowadzonych oględzinach w dniu 14 grudnia 2021r. na działce [...] dotyczącego wybudowania drugiego przyłącza wodociągowego do budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną w S. ul. M. [...], w tym możliwości zadawania pytań i składania wyjaśnień.

3. art. 107 § 3 Kpa przez lakoniczne sformułowanie uzasadnienia decyzji, oparcie się na faktach i dowodach tylko jednej strony, tj. inwestora bez wskazania przyczyn z powodu, których dowodom drugiej strony odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

4. art. 8 Kpa przez łamanie zasady zawartej w tym przepisie, tj. przez nierówne traktowanie stron i występowanie po stronie inwestora pomimo szeregu naruszeń prawa min. przy wykonaniu drugiego przyłącza wodociągowego do budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną w S. ul. M. [...] oddanego do użytkowania zgodnie z protokołem kontroli obowiązkowej z 8.01.2020r. i decyzją ŚWINB z 20.10.2020 r. w ten sposób, że wszystkie wnioski skarżących i wyjaśnienia przedstawione w ich pismach kierowanych zarówno do PINB w S. i ŚWINB w Kielcach są pominięte lub nieujawnione w wydanych decyzjach PINB z 3.01.2022r. i ŚWINB z 4.04.2022 r., natomiast wszystkie wyjaśnienia PGKiM w S. i inwestora P. C. dotyczące w/w przyłącza wzięte są pod uwagę i opisane zarówno podczas oględzin nr. 1 w dniu 25.06.2020 znak: PINB-Nb.501.11.2020 i podczas oględzin nr. 2 w dniu 14.12.2021 r.

Skarżący podnieśli, że wprawdzie zostali zawiadomieni o oględzinach jednakże na miejsce oględzin nie zostali wpuszczeni. Nie mogli wypowiedzieć się odnoście wszystkich przeprowadzaniach na miejscu czynności i możliwości złożenia zastrzeżeń, a po przeprowadzeniu oględzin niejako odgórnie został im przedstawiony protokół oględzin do podpisu, czego odmówili bowiem nie zapewniono im czynnego udziału na każdym etapie postępowania. W sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy obu instancji nie zapewniły stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania, a poczynione przez nie ustalenia i sposób prowadzenia postępowania nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Autorzy skargi nie zgodzili się z twierdzeniem organu na str. 3 uzasadnienia decyzji że "przyłącze wodociągowe zlokalizowane na działce o Nr ewid. [...], stanowiące przyłącze do wodociągu zlokalizowanego na terenie działki o Nr ewid. [...] przy ul. M. w S. istniało w chwili nabycia przez Państwa J. i M. C. działki o Nr ewid. [...] w S.", ponieważ nie zostało to udowodnione przez obecnych właścicieli. W ocenie skarżących twierdzenie organu jest błędne, co ich zdaniem potwierdzają załączone do odwołania z 17.01.2021 r. dowody, które nie wiadomo z jakich przyczyn organ nie wziął pod uwagę i dlaczego w żaden sposób nie odniósł się do ich stanowiska oraz złożonych dowodów. Nie określono także kiedy i na jaki okres czasu rura doprowadzająca wodę została ucięta i zakorkowana (czyli wyłączona z eksploatacji) podczas dokonanej rozbiórki zabudowań na działce [...]. Nie określono przy tym kiedy nastąpiła rozbiórka zabudowań.

Dalej organ nie wziął pod uwagę, że istniejące umowy na doprowadzenie mediów w tym na doprowadzenie wody zostały rozwiązane z odpowiednimi podmiotami jeszcze przed zakupem działki nr. ewid [...] o czym także skarżący nadmienili w odwołaniu. Na tę okoliczność nie przeprowadził organ żadnego dowodu tj. nie wystąpił do PGKiM lub do Państwa J. i M. C. o dokumenty na tą okoliczność chociażby w postaci opłaconych faktur za zużycie wody lub opłacania abonamentu od chwili nabycia działki [...] do rozpoczęcia prac budowlanych.

Zdaniem skarżących, wbrew przepisom prawa nie zostali powiadomieni i nie wyrazili zgody na uruchomienie przyłącza zlokalizowanego na działce o nr [...], stanowiącego przyłącze do wodociągu zlokalizowanego na ich działce [...] chociażby krótkoterminowo na okres budowy. W aktach sprawy brak jest warunków technicznych na uruchomienie w/w drugiego przyłącza (warunki techniczne z 13.06.2016 r. dotyczyły przyłącza z sieci od ul. F.), a po jego wykonaniu dokumentów wymaganych prawem związanych z płukaniem i dezynfekcją sieci. Dodatkowo brak jest wpisów dotyczących wykonanego przyłącza wodociągowego w dziennikach budowy w tomie I i II. Pomimo tego przyłącze zostało uruchomione i przebudowane poprzez podłączenie go do budynku handlowo– usługowego, o czym nadmieniono w odwołaniu.

Z załączonej do pisma PGKiM z 7.12.2020 r mapki oraz notatki służbowej z 18.02.2020r. wynika, że "ZWiK dokonała trwałego zamknięcia przyłącza wodociągowego uruchomionego tymczasowo na działce nr [...] na czas budowy" na zasuwie Z1 oraz zamknięto i oplombowano zawór DN 20 w komorze W1 na działce [...].

Skarżący twierdzą, że przeprowadzone oględziny w dniu 25.06.2020 r. i spisany na tą okoliczność protokół znak: PINB-NB.501.11.2020 odnosi się tylko do jednego przyłącza poprowadzonego z sieci od ul. F., natomiast organ nie wspomina i nie opisuje drugiego przyłącza zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], stanowiącego przyłącze do wodociągu zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...]. Tym samym wyniki oględzin różnią się od wyników oględzin przeprowadzonych 14.12.2021 r. choć dotyczyły tego samego planu zagospodarowania działki [...] będącego integralną częścią Projektu budowlanego z kwietnia 2019 r. zatwierdzonego decyzją ŚWINB z 29.10.2019 r. w odwoławczym postępowaniu naprawczym i decyzją ŚWINB z 29.10.2020 r. oddania do użytkowania.

Dodatkowo podkreślają, że w aktach spraw: PINB-NB.501.11.2020, PINB- NB.501.26.2021, PINB-NB.501.27.2021, PINB-NB.501.70.2019, PINB-NB.5131.24.2019 brak jest zarówno warunków technicznych, w których wskazane jest miejsce włączenia jak i protokołów odbioru końcowego drugiego przyłącza wodociągowego oraz protokołów z płukania i dezynfekcji sieci wodociągowej po przeprowadzonych pracach z tym związanych. Jedynym protokołem odbioru końcowego przyłącza wodociągowego jest protokół z 18.11.2019 r. (karta nr 22 sprawy znak: PINB-NB.5131.24.2019) na przyłącze wykonane za pomocą rur PE o średnicy 063 mm do rurociągu o średnicy 016O mm. Nie chodzi więc o przedmiotowe drugie przyłącze 04O mm na działce [...] od ich przyłącza 032 mm na działce [...] - co niezgodne jest ze sztuką budowlaną oraz prawem budowlanym i o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Jest to również niezgodne z art. 29a ust. 1 który dodatkowo obliguje inwestora do sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do PZG i K - czego w aktach sprawy brak.

Zdaniem skarżących, organ pozbawiając ich możliwości udziału w oględzinach oraz nie odnosząc się do stawianych zarzutów i dowodów naruszył przepisy postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Organ administracji, jak wskazuje treść art. 7 Kpa, ma obowiązek z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 Kpa organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na jego podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 Kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Lektura akt prowadzi do stwierdzenia, że orzekające w sprawie organy nie dążyły do wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji, w zgodzie z przedstawionymi wyżej regułami i zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego.

Według organu, sporne przyłącze wodociągowe zostało wybudowane w 1982 r, o czym świadczą: wniosek A. J. z 4 czerwca 1982 r. do Oddziału GKiM w S. o wydanie zezwolenia na podłączenie budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] (obecny nr [...]) do miejskiej sieci wodociągowej i zgoda udzielona 7 czerwca 1882 r., protokół zdawczo-odbiorczy nr 3/82 z 1 lipca 1982 r. na okoliczność odbioru tego przyłącza. Przyjęcie przyłącza do użytkowania przez ówczesną jednostkę związaną z udzielaniem zgód na wykonanie i użytkowanie przyłączy wodociągowych oraz fakt, że zgodność jego wykonania z prawem nie była negowana, aż do momentu przystąpienia do użytkowania budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na działce [...] nie pozwalają na uznanie, aby przedmiotowe przyłącze wodociągowe zostało wykonane niezgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem. Ponadto z akt sprawy nie wynika, że przyłącze zostało usunięte z terenu działki po dokonaniu rozbiórki budynku poprzedniej właścicielki tj. A. J. Zdaniem organu, brak w aktualnych przepisach wymogu uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę lub zgłoszenia umożliwia inwestorowi wykonać przyłącze wodociągowe na podstawie art. 29a Pb. Powyższe okoliczności przesądzają więc o bezprzedmiotowości sprawy w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa.

Odmienne stanowisko prezentują skarżący twierdząc, że budowa dodatkowego przyłącza na działce nr [...], stanowiącego przyłącze do wodociągu zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. M., została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej w czasie budowy budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną. Zdaniem skarżących organy nie określiły kiedy i na jaki okres czasu rura doprowadzająca wodę została ucięta i zakorkowana (czyli wyłączona z eksploatacji) podczas dokonanej rozbiórki zabudowań na działce [...], nie udzieliły odpowiedzi i nie wyjaśniły kiedy i na podstawie jakich pozwoleń lub zgłoszeń przeprowadzono rozbiórkę obiektów na działce [...]. Organ nie wziął pod uwagę informacji o której nadmienili w odwołaniu z 17 stycznia 2022 r., że jeszcze przed zakupem działki przez inwestorów umowy na doprowadzenie mediów, w tym na doprowadzenie wody zostały rozwiązane z odpowiednimi podmiotami. Uważają, że ich zgoda była niezbędna na uruchomienie przyłącza podczas budowy i niezbędne było wydanie nowych warunków technicznych do PGKiM, których w aktach sprawy brak, podobnie jak wpisów w dziennikach budowy dotyczących wykonanego przyłącza wodociągowego.

Przechodząc do kwestii związanych z oceną legalności zaskarżonej decyzji przede wszystkim należy podnieść, że organy w ogóle nie ustaliły trybu w jakim prowadziły postepowanie w niniejszej sprawie. Nie mniej jednak tego rodzaju postępowanie, w którym zarzucona jest samowola budowlana, może być prowadzone albo na podstawie art. 48 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm), dalej jako Pb, albo na podstawie art. 50 i nast. Pb (postępowanie naprawcze). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 103 ust. 2, art. 48 Pb nie stosuje się m.in. w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z obiektem tylko z robotami budowlanymi, gdyż za takie należy uznać wykonanie przyłącza wodociągowego, przepis art. 103 ust. 2 Pb nie ma zastosowania.

Zważywszy, że postępowanie dotyczy robót budowlanych to dla oceny legalności wybudowanego przyłącza znajduje zastosowanie tryb z art. 50 – 51 Pb. W tym stanie prawnym, obowiązkiem organu nadzoru było więc przede wszystkim ustalenie, kiedy przyłącze wodociągowe zostało wybudowane i wskazania formalności jakich wymagała od inwestora jego realizacja.

Wprawdzie PINB w S. przeprowadził oględziny działki, zgromadził także materiał dowodowy w postaci dowodów z dokumentów i map, to jednak nie przywołał żadnych przepisów, podobnie jak ŚWINB w Kielcach, które pozwalałyby na stwierdzenie, czy przyłącze wodociągowe wymagało uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w dacie jego budowy, która zgodnie z ustaleniami organów miała miejsce w 1982 r. i skoro organ stwierdził, że po zakupie przez inwestorów działki [...] nie były prowadzone żadne roboty budowlane związane z istniejącym spornym przyłączem. Kwestia ta ma zaś istotne znaczenie, albowiem od jej wyjaśnienia zależeć będzie postępowanie naprawcze, jeżeli organ uzna, że przewidziane prawem formalności nie zostały spełnione.

Należy zatem zauważyć, że w dacie realizacji spornego przyłącza obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego - Dz. U. Nr 8, poz. 48), które nie zwalniały budowy przyłącza wodociągowego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przytoczyć można uchwałę Sądu Najwyższego z 26 września 1990 r., III AZP 3/90, opubl. w OSNC 1991/1/2, w której wyjaśniono, że art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z 1974 r. ustanawia ogólną zasadę, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, z wyjątkiem robót zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określonych ustawowo lub w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, określające przedmiotowo rodzaje robót budowlanych, zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę, zawierające wyjątki od ogólnej zasady prawnej wyrażonej w art. 28 ust. 1 i 3 prawa budowlanego, nie podlegają wykładni rozszerzającej. Skoro zatem przepisy ustawy z 1974 r. oraz powołanego rozporządzenia z 1975 r. nie wymieniają przyłącza wodociągowego jako zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, przyjąć należy, że budowa takiego przyłącza wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W materiale dowodowym brak jest pozwolenia na budowę spornego przyłącza, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odnosi się do tej kwestii. Z tego względu twierdzenie że z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie można wnioskować aby przedmiotowe przyłącze wodociągowe zostało wykonane niezgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, nie daje się zweryfikować pod kątem jego prawidłowości, co czyni to stanowisko co najmniej przedwczesnym.

Oczywiście sam fakt braku pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia nie stanowi o konieczności rozbiórki przyłącza wodociągowego. Konsekwencją jest bowiem legalizacja w świetle aktualnie obowiązujących przepisów. Nie wystarczy zatem, jak to uczynił organ II instancji przywołanie odległości studzienki i zasuwy od budynku, murku ogrodzeniowego czy też krawędzi jezdni asfaltowej, albowiem niezbędne jest wskazanie przepisów, w tym z uwzględnieniem warunków technicznych dla tego rodzaju przyłącza.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji najpierw powinien ustalić kiedy wykonano przyłącze wodociągowe, stwierdzić czy przyłącze wodociągowe zostało zrealizowane zgodnie z prawem czy też w warunkach samowoli z uwzględnieniem przepisów z daty jego budowy, a w zależności od rozstrzygnięcia tej kwestii następnie wyjaśnić, czy jego budowa nie narusza obowiązujących przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych. Dopiero przeprowadzenie postępowania zgodnie z zasadami i regułami wskazanymi w art. 7, art. 77 § 1 i 80 Kpa i dostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego może prowadzić do merytorycznej oceny, czy w analizowanej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, czemu organ powinien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji, uwzględniając wymogi wskazane w art. 107 § 3 Kpa. Przy czym dla urzeczywistnienia zasady praworządności i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej zaliczanych do podstawowych zasad postępowania administracyjnego, organ wydając decyzję nie może zapominać o obowiązku odniesienia się do argumentacji i wniosków podniesionych przez strony, mające przeciwny interes niż inwestorzy.

Wadliwość w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji nie uzasadnia przyjęcia, że organy właściwie wyjaśniły stan faktyczny w stopniu dostatecznym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sytuacji należy uznać, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z podniesionych wyżej względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 Ppsa.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. Na koszty składa się kwota wpisu od uiszczonej skargi (500 zł) oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego.