Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 109/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ budowa obiektów piętrzących wodę powyżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa innych obiektów piętrzących wodę, w tym o wysokości piętrzenia poniżej 1 m, wymaga przed rozpoczęciem robót budowlanych zgłoszenia właściwemu organowi /art. 30 ust. 1 pkt 1/.

Wybudowanie takiego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,: nakłada z mocy art. 48 Prawa budowlanego na właściwy organ bezwzględny obowiązek nakazania w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

TEZY

Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ budowa obiektów piętrzących wodę powyżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa innych obiektów piętrzących wodę, w tym o wysokości piętrzenia poniżej 1 m, wymaga przed rozpoczęciem robót budowlanych zgłoszenia właściwemu organowi /art. 30 ust. 1 pkt 1/.

Wybudowanie takiego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,: nakłada z mocy art. 48 Prawa budowlanego na właściwy organ bezwzględny obowiązek nakazania w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "A.- D." Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie rozbiórki urządzeń piętrzących wodę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda G. decyzją z dnia 8 września 1997 r. opartą na przepisach art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 30 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał rozbiórkę tymczasowych urządzeń piętrzących poprzez stopniowe usunięcie worków z piaskiem oraz desek pod nadzorem posiadającej właściwe uprawnienia budowlane oraz rozbiórkę grobli i doprowadzenie terenu działki m 225 w C. gmina P.-G. do stanu pierwotnego.

Decyzja ta, zakwestionowana w odwołaniu Spółki "A.-D." Sp. z o. o. w C., została utrzymana w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 1997 r. W uzasadnieniu tej decyzji zostało stwierdzone, że protokół i opis stanu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 6 marca 1997 r. jak również w dniu 25 sierpnia 1997 r. potwierdził dokonanie przez firmę "A.-D." Sp. z o.o. samowoli budowlanej, polegającej na podpiętrzeniu wody w istniejącym na działce nr 225 w C. zbiorniku wód powierzchniowych, poprzez wykonanie grobli - obwałowania o wysokości średniej ok. 1,8 m od powierzchni terenu, długości 100 m. i szerokości korony s=1,0 - 2,5 m. oraz wykonaniu urządzenia do upustów wód w postaci rurociągu z rur betonowych 500 mm. Przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. z uwagi na:

1. nie zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru wykonania powyższych robót budowlanych,

2. brak dowodu stwierdzającego prawo dysponowania terenem na cele budowlane,

3. brak pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie zbiornika wodnego wraz z groblą.

Urządzenia piętrzące wodę zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego pomimo, że obiekty zaliczone do budowli i urządzeń melioracji szczegółowych /w tym między innymi stawy/ według Prawa wodnego stanowią również obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 1b, art. 85 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Zamiar budowy tego typu obiektów, zgodnie z wymogami art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, inwestor jest zobowiązany zgłosić do właściwego organu budowlanego. W danym przypadku, inwestor "A.-D." powyższych formalności nie dopełnił.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję "A.-D." Spółka z o. o. w C. zarzuciła w szczególności, że staw został podpiętrzony w trakcie dysponowania przez skarżącego terenem. Z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 18 października 1996r. w Urzędzie Rejonowym w G. wynika, że to przedstawiciele Urzędów optowali za istnieniem zbiornika. Zbiornik wodny spełnia dodatkowo funkcję zbiornika retencyjnego, przeciwpożarowego i rekreacyjnego. Spełnia zatem role zalecane przez Ministerstwo Rolnictwa wobec ogólnie znanego braku wody na tym terenie. Jego likwidacja godzi zatem w zasady ustaleń, porozumień, umów którym jego budowa była podporządkowana i którym realizacja służyła. Tym samym godzi w realizację demokratycznego państwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Realizacja demokratycznego państwa prawnego polega na obowiązku przestrzegania prawa zarówno przez wszystkie organy V państwa jak i wszystkich jego obywateli. Otóż o ile chodzi o obiekty budowlane piętrzące wodę, to stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa takich obiektów o wysokości piętrzenia powyżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa innych obiektów piętrzących wodę, w tym o wysokości piętrzenia poniżej 1 m, wymaga przed rozpoczęciem robót budowlanych zgłoszenia właściwemu organowi /art. 30 ust. 1 pkt 1/. Wybudowanie takiego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,: nakłada z mocy art. 48 Prawa budowlanego na właściwy organ bezwzględny obowiązek nakazania w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W sprawie niniejszej, gdy bezsporna okazała się okoliczność, że strona skarżąca jako inwestor wybudowała sporny obiekt bez uzyskania pozwolenia na jego budowę lub bez dopełnienia wymogu uprzedniego zgłoszenia o przystąpieniu do robót budowlanych to w pełni wyczerpywało to dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego do orzeczenia rozbiórki obiektu, niezależnie od kwestii dysponowania przez inwestora prawem do nieruchomości oraz społeczną przydatnością tego obiektu. Wprawdzie organ I instancji powołał niewłaściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia a organ odwoławczy wady tej nie skorygował, to jednakże w ostateczności rozstrzygnięcie to z przyczyn wyżej przytoczonych odpowiada prawu /art. 48 Prawa budowlanego/. Dlatego z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.