Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 941/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. O. przedstawiciela ustawowego małoletniej córki M.O. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia praw pacjenta uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z [...] marca 2020 r., znak [...], Rzecznik Praw Pacjenta (dalej: "RPP"), na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej: "ustawa"), poinformował skarżącą, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie stwierdza naruszenia prawa pacjenta małoletniej M. O., (reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. O.), do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy, przez podmiot leczniczy Wojewódzki Szpital [...] w [...] (dalej: "Szpital").

Uzasadniając rozstrzygnięcie RPP wyjaśnił, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało wszczęte na podstawie korespondencji matki małoletniej pacjentki A.O., która przedstawiła liczne zastrzeżenia w zakresie udzielonych córce świadczeń zdrowotnych. W piśmie skierowanym do RPP skarżąca wniosła o wyjaśnienie, z jakich powodów nie rozszerzono i leczono na oddziale ortopedycznym zapuchnięcia stawu kolanowego córki "z uwagi na USG gdzie wychodziło skręcenie i intensywne treningi sportowe córki na zajęciach z gry w siatkę 5 razy w tygodniu. (...) zostało wpisane m kartę "matka neguje skręcenie ", ale nie negowałam przeciążenia i urazów, zwichnięcia na skutek intensywnych wyskoków w czasie treningów. Gdy chciano podawać "blokadę" [...] dr A. L. poświadczyła, iż nie ma on skutków ubocznych, bo to niesteroidowy lek mimo, iż skutki zawarte są w zgodzie. (...) Ponieważ w badaniach wychodziła borelioza, która rosła w kolejnych badaniach, to czy dr. A. L. nie powinna wystać badania i dziecko na konsultację do odz. chorób zakaźnych. Na moją wielokrotną prośbę nie reagowała, tylko wdrożyła inwazyjne leczenie [...] i steryd na wybraną przez Siebie diagnozę (...)". Pytanie kolejne dotyczyło proponowanych procedur i dlaczego dziecko narażono w Szpitalu na wykonanie inwazyjnej procedury badania szpiku, skoro mniej inwazyjnie można zrobić odchylenie w proteinogramie (badanie ilościowe i jakościowe białych krwinek) czy RF. czy miano anty CCP.

Wnioskodawczym w korespondencji skierowanej do RPP przedstawiła wiele pytań oraz różnorodnych zarzutów. Ocena wielu z nich leży, zdaniem organu, poza jego kompetencjami - nie może odnieść się do kwestii zgłoszenia wnioskodawczyni przez Szpital do Inspektora Spraw Społecznych lub procedur obowiązujących na zawodach sportowych i postępowania z osobą, która podczas zawodów uległa wypadkowi. Rzecznik nie wypowiada się także w kwestii niekonwencjonalnych metod leczenia i nie posiada także możliwości ukarania Szpitala, o co wnosiła A. O.

Rzecznik Praw Pacjenta zgromadził następujący materiał dowodowy, który uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu: informacje A. O., wyjaśnienia Szpitala, dokumentację medyczną wytworzoną w Szpitalu podczas udzielania świadczeń zdrowotnych M. O., opinię Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r.

Organ wyjaśnił, że prowadzi postępowanie w zakresie obejmującym ocenę zgodności kwestionowanego zachowania pracowników podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych z obowiązującym prawem. W ramach tak określonego rozpoznawania, stwierdzenie naruszenia prawa pacjenta jest możliwe tylko wówczas, gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy oraz przepisów szczególnych, gwarantujących pacjentowi taką ochronę. RPP, wydając rozstrzygniecie, nie może opierać się na subiektywnych odczuciach wnioskodawczyni w zakresie zgłoszonych zastrzeżeń.

Zgodnie z art. 8 ustawy, pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym. Przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych osoby wykonujące zawód medyczny kierują się zasadami etyki zawodowej określonymi przez właściwe samorządy zawodów medycznych. Obowiązek udzielania świadczeń zdrowotnych z należytą starannością polega na przestrzeganiu reguł postępowania, które pozwalają na bezpieczne i skuteczne wykonanie świadczenia zdrowotnego, a także na wykazaniu przez osobę udzielającą świadczeń zdrowotnych wystarczającej uwagi i dokładności przy wykonywaniu danego świadczenia.

RPP - jako organ administracji publicznej - nie ma uprawnień do weryfikacji (oceny) procesu diagnostyczno-leczniczego. Wobec tego rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oparte zostało na opinii Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r., który posiadając odpowiednie kwalifikacje mógł poddać bezstronnej ocenie postępowanie personelu medycznego Szpitala.

Organ dokonał oceny wskazanych dowodów w kontekście zakresu oraz przedmiotu prowadzonego postępowania i na podstawie tej oceny stwierdził następujące okoliczności. Pacjentka trafiła do Szpitala [...] grudnia 2017 r. na Izbę Przyjęć, zgodnie z danymi z wywiadu lekarskiego (wywiad i badanie w obecności matki od 24 obrzęk okolic stawu kolanowego lewego inne dolegliwości neguje świadomie wyraża zgodę na proponowane czynności medyczne, uraz kolana neguje).

M. O. przebywała w Szpitalu w dniach 27 grudnia 2017 r. - 3 stycznia 2018 r. (rozpoznanie: zapalenie stawu kolanowego lewego) oraz 22 - 26 stycznia 2018 r. (rozpoznanie: przewlekły stan zapalny kolana lewego. Bóle stawów). Wnioskodawczyni wyraziła pisemną zgodę na hospitalizację i zabiegi zalecone przez personel medyczny (podpisane formularze zgody znajdują się w dokumentacji medycznej). Pacjentka została poddana badaniom i leczeniu w trakcie obu pobytów co pozwoliło na postawienie diagnozy i wdrożenie leczenia.

Natomiast, jak wskazuje konsultant w swojej opinii: "Pacjentka zgłosiła się do Szpitala w [...] dn. [...].12.18 z bólem kolana lewego bez urazu. Opiekun prawny — matka Pacjentki wyraziła pisemną zgodę na hospitalizację i na zabiegi zalecone przez Personel medyczny w Szpitalu w [...]. (...) W trakcie pobytów wykonano wszystkie niezbędne badania pozwalające na postawienie diagnozy i leczenia. Matka Pacjentki w swoich wyjaśnieniach żądała wykonania MRI, twierdziła że sama wykonała badania Pacjentce i MRI we własnym zakresie — brak wyników w dostępnej dokumentacji. Z dostępnej dokumentacji wynika, że Pacjentka została skierowana do Ośrodka wyższej referencyjności do [...] celem konsultacji dotychczasowego leczenia i ewentualnie poszerzeniem diagnostyki i kontynuacji leczenia Pacjentki. Matka Pacjentki nie pojechała z nieletnią Pacjentka przez co ograniczyła istotnie możliwości leczenia specjalistycznego, wręcz uniemożliwiła leczenie w Ośrodku specjalistycznym. (...) Czy po zakończeniu hospitalizacji - leczeniu w Szpitalu w [...] Pacjentka kontynuowała zalecone leczenie przez lekarzy i czy zgłaszała się do kontroli w Poradni - jest to obowiązek opiekuna prawnego zabezpieczyć właściwe leczenie dla osoby, nad która sprawuje się opiekę".

Podsumowując swoją opinię Konsultant stwierdził, że postępowanie personelu medycznego Szpitala w [...]było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i należytą starannością.

W ocenie RPP ww. okoliczności świadczą o braku naruszeniu prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy.

Uprawnienie do diagnozy i wdrożenia leczenia przysługuje osobie wykonującej zawód medyczny. Tylko lekarz, zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty orzeka o stanie zdrowia określonej osoby, po uprzednim, osobistym jej zbadaniu lub zbadaniu jej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej tej osoby. Wykonywanie zawodu lekarza polega na udzieleniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich — o czym stanowi art. 2 ust. 2 ww. ustawy.

Ponadto zgodnie z art. 6 Kodeksu Etyki Lekarskiej lekarz ma swobodę wyboru w zakresie metod postępowania, które uzna za najskuteczniejsze.

Zdaniem RPP, w toku postępowania stronie został zapewniony czynny udział w postępowaniu a wnioskodawczym została poinformowana o możliwości wypowiedzenia w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia. Strona nie skorzystała z tego uprawnienia.

Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, wnoszą pismem datowanym na 9 kwietnia 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącej, wadliwość rozstrzygnięcia organu spowodowana była niekompletnością i wydaniem opinii medycznej przez wewnętrznego konsultanta Biura RPP bez szerszych konsultacji ze specjalistami.

Skarżąca zarzuciła również brak wysłania jej opinii konsultanta wewnętrznego w celu zapoznania się, a także brak wyjaśnienia prawdziwej przyczyny zapuchnięcia kolana córki, a co za tym idzie prawdziwej diagnozy. Ponadto skarżąca zarzuciła Szpitalowi brak przeprowadzenia szerszych badań u córki, brak przeprowadzenia konsylium w celu znalezienia najlepszego sposobu leczenia córki.

Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił należycie w toku postępowania wyjaśniającego kwestii m. in. diagnostyki urazu jej córki i zaniechania przeprowadzenia przez Szpital badań mniej inwazyjnych zamiast inwazyjnej procedury badania szpiku.

Zdaniem skarżącej, lekarz prowadzący nie wziął pod uwagę leczenia medycyną naturalną, pomimo, że jest ona dozwolona. Nie została też wyjaśniona kwestia, kto i jak miał decydować o doborze oddziału Szpitala, w którym miała być umieszczona jej córka.

Skarżąca wniosła o wyjaśnienie podnoszonych w skardze kwestii przez Sąd (Sejm i Rząd).

W obszernej odpowiedzi na skargę RPP podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów w zakresie prawa do informacji, organ wyjaśnił, że rozstrzygnięciem z [...]marca 2020. znak: [...] stwierdził naruszenie prawa pacjenta małoletniej M. O. do informacji, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy i zgody na przeprowadzanie zabiegu, o którym mowa w art. art. 17 ust. 1 i 2 przez Szpital. Dlatego też zarzuty w tym zakresie są chybione.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie udzielanych pacjentce RPP stwierdził, że ne ma w katalogu swoich kompetencji uprawnień pozwalających na ocenę zastosowanego u pacjenta procesu diagnostyczno-leczniczego, Z tego też względu, wydając rozstrzygnięcie obejmujące prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, zobligowany jest uwzględnić stanowisko podmiotu uprawnionego do takowej oceny. Wobec tego rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oparte zostało na opinii Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r., który posiadając odpowiednie kwalifikacje mógł poddać bezstronnej ocenie postępowanie personelu medycznego Szpitala.

Konsultant w wydanej opinii wskazał że: "pacjentka zgłosiła się do Szpitala w [...] dn. [...].12.18 z bólem kolana lewego bez urazu. (...) W trakcie pobytów wykonano wszystkie niezbędne badania pozwalające na postawienie diagnozy i leczenia. Matka Pacjentki w swoich wyjaśnieniach żądała wykonania MRI. twierdziła że sama wykonała badania Pacjentce i MRI we własnym zakresie — brak wyników w dostępnej dokumentacji".

Jak podkreślił konsultant wewnętrzny "z dostępnej dokumentacji wynika, że Pacjentka została skierowana do Ośrodka wyższej referencyjności do [...] celem konsultacji dotychczasowego leczenia i ewentualnie poszerzeniem diagnostyki i kontynuacji leczenia Pacjentki. Matka Pacjentki nie pojechała z nieletnią Pacjentka przez co ograniczyła istotnie możliwości leczenia specjalistycznego, wręcz uniemożliwiła leczenie w Ośrodku specjalistycznym. (...).Postępowanie Personelu medycznego Szpitala w [...] było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i należytą starannością".

Odnosząc się do zarzutu braku wysłania przez organ opinii konsultanta wewnętrznego do skarżącej, RPP stwierdził, że w toku postępowania stronie został zapewniony czynny udział w postępowaniu - pismem z 12 listopada 2019 r. została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia, ale nie skorzystała z tego uprawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przez RPP pomimo nieustalenia przez organ istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych, jak również co do zasady jest uzasadniane stanowiskiem Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r., którego jednak nie ma w aktach sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, że podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących jakiekolwiek postepowanie administracyjne jest podejmowanie wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Wyłącznie bowiem dokładne wyjaśnienie sprawy, a więc także w zakresie przedstawianych przez stronę zarzutów, umożliwia prawidłową subsumpcję prawną, czyli działanie na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.), budzące zaufanie obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).

Niebudzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego umożliwia organowi administracji publicznej wyjaśnienie stronom w sposób obiektywny zasadność przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.). Dlatego też organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej, zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Jest on więc zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy oraz powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności.

Mające charakter cogentis zasady prowadzenia przez organa postępowania administracyjnego mają na celu umożliwienie organowi wydania sprawiedliwego rozstrzygnięcia, uwzględniającego nie tylko interesy stron postępowania (często sprzeczne), ale również biorącego pod uwagę odmienności stanu faktycznego. Do postępowania prowadzonego przez Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie nieuregulowanym w art. 49-53 cyt. ustawy, a więc również zasady ogólne, o których była mowa powyżej.

Powyższe zasady – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – powinny być szczególnie przestrzegane i postrzegane w postępowaniach o tak delikatnej naturze, jaką charakteryzują się skargi pacjentów na naruszenie ich ustawowych praw przez podmioty lecznicze. Podkreślić należy, że pacjent to osoba częstokroć narażona na stres, niepewność i obawy o stan zdrowia i zagrożenie życia. Dlatego właśnie ustawodawca, w ustawie z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 849), powołał dla ochrony praw pacjentów specjalny organ administracji rządowej - Rzecznika Praw Pacjenta (art. 41 i 42 ust. 1 cyt. ustawy). Określona w sposób ramowy właściwość tego organu (art. 47 ust. 1 ustawy) zakłada, że organ ten ma chronić prawa pacjentów przez władcze rozstrzygnięcia (art. 53 ust. 1 i 2 ustawy).

W sprawie zawisłej przed tut. Sądem pacjentką była osoba małoletnia, M. O. RPP przyjął więc a priori, że jej matka, A. O., która skierowała skargę na działanie podmiotu leczniczego, była upoważniona do działania w imieniu córki, jako jej przedstawiciel ustawowy. O ile - co do zasady - wniosek taki byłby uprawniony, o tyle w sprawie niniejszej w aktach organu znajduje się pismo Szpitala z 10 czerwca 2019 r., kierowane do RPP, z którego wynika, że "z informacji pozyskanych przez pracownika socjalnego Szpitala wynika, iż wobec p. M. O. zostało wydane przez Sąd Opiekuńczy postanowienie w przedmiocie ograniczenia władzy rodzicielskiej".

Zgodnie z art. 30 § 1 i § 2 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, zaś osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. Zgodnie zaś z art. 15 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1740) zarówno małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, jak i osoby ubezwłasnowolnione częściowo mają ex lege ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Dlatego też obowiązkiem RPP przed wydaniem stanowczego rozstrzygnięcia było ustalenie, na czym polegało sądowe ograniczenie władzy rodzicielskiej A. O., a w konsekwencji czy matka pacjentki nie została pozbawiona przez sąd powszechny władzy rodzicielskiej. Z pisma tego wynika, że sąd postanowił o ograniczeniu władzy rodzicielskiej. Taka jednak informacja nie jest wystarczająca do ustalenia, ani czy matce pacjentki przysługiwało uprawnienie do reprezentowania córki w postępowaniu, ani do określenia podstawy prawnej ograniczenia praw rodzicielskich.

Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1359, dalej: "k.r.o.") jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Zgodnie z § 2 cyt. artykułu, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Jeżeli jednak sąd opiekuńczy dojdzie do przekonania, że dobro dziecka jest zagrożone może – w drodze zarządzenia - określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun i poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego (art. 109 § 1 w zw. z § 2 pkt. 2 i 3 k.r.o.).

Co więcej, zgodnie z art. 111 § 1 k.r.o., jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawia rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.

RPP – posiadając informację o ograniczeniu władzy rodzicielskiej A. O. – powinien więc ustalić, na czym ograniczenie to polegało i czy matka małoletniej pacjentki M. O. w ogóle może występować w charakterze przedstawiciela ustawowego swej córki. Takie ustalenie ma też dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istotne znaczenie z uwagi na treść art. 27 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może podejmować czynności procesowe tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Art. 27 p.p.s.a. dotyczy nie tylko osób niemających w ogóle zdolności do czynności prawnych, lecz odnosi się także do sytuacji ograniczonej zdolności takiej osoby do czynności prawnych oraz osób częściowo ubezwłasnowolnionych.

RPP ustalił stan faktyczny prawny m.in. na podstawie opinii Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r. Opinia ta stała się też istotną podstawą wydanego przez organ rozstrzygnięcia negatywnego dla małoletniej pacjentki, a jej obszerne fragmenty cytowane są zarówno w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia, jak i w odpowiedzi na skargę. Tym niemniej, w aktach sprawy tej opinii nie ma. Sąd orzekający nie ma więc możliwości kontroli prawidłowości twierdzeń organu, wysnutych z jej treści i mających zdecydowany wpływ na treść rozstrzygnięcia RPP.

Co więcej, jak wynika z akt sprawy RPP pismem z 27 stycznia i 13 lutego 2020 r. zwracał się do właściwych organów samorządu lekarskiego (Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Izby Lekarskiej) celem ustalenia wyników postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego w związku z zarzutem popełnienia błędu lekarskiego w – jak można wywnioskować z akt sprawy - diagnozowaniu, leczeniu i hospitalizacji małoletniej pacjentki. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo organu do skarżącej, zawierające potwierdzenie otrzymania ww. informacji (z 13 lutego 2020 r.), ale nie ma odpowiedzi samego organu samorządu lekarskiego Nie sposób więc uznać, czy samorząd lekarski potwierdził zarzuty matki skarżącej, czy nie. Jak wynika z korespondencji mailowej organu z 26 lutego 2020 r., zwraca się on z prośbą o ponowne przesłanie rozstrzygnięć, gdyż "Kancelaria Rzecznika nie odnotowała wpływu". Jak wynika z pisma z 10 marca 2020 r. przesłanego elektronicznie, RPP potwierdza otrzymanie takiej dokumentacji.

W aktach organu znajdują się ponadto trzy rozstrzygnięcia organu w tej samej sprawie: 1. rozstrzygnięcie z [...] marca 2020 r., będące przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej, 2. rozstrzygnięcie z [...] marca 2020 r., potwierdzające naruszenie praw pacjentki M. O. do informacji (art. 9 ust. 2 ustawy) oraz zgody na przeprowadzenie zabiegu (art. 17 ust. 1 i 2 ustawy) i 3. rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2019 r., znak [...] o niestwierdzeniu jakichkolwiek naruszeń prawa pacjentki.

Z twierdzeń RPP (pismo do Szpitala z 7 kwietnia 2020 r.), zawartych w aktach organu, wynika, że to trzecie rozstrzygnięcie było "projektem", zaś organ, po uzyskaniu dodatkowych informacji, uznał za zasadne wydanie dwóch rozstrzygnięć w jednej sprawie – z [...] marca 2020 r., potwierdzającego naruszenie praw pacjentki M.O. do informacji (art. 9 ust. 2 ustawy) oraz zgody na przeprowadzenie zabiegu (art. 17 ust. 1 i 2 ustawy) i z [...] marca 2020 r., niestwierdzającego naruszenia prawa tej pacjentki do świadczeń zdrowotnych.

Tym niemniej, analiza akt sprawy administracyjnej i załączonych rozstrzygnięć (w tym "projektu") może powodować powstanie uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście owo ww. rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2019 r. nie stanowi sposobu załatwienia sprawy i to odmiennego od dwóch rozstrzygnięć z [...] marca 2020 r. Organ w żaden sposób nie dokonał żadnego formalnego podziału sprawy, wywołanej skargą A. O., na dwa postępowania, co uzasadniałoby wydanie dwóch (a tym bardziej trzech) różnych rozstrzygnięć.

Jak wynika z powyższego, RPP naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 30 § 2 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia prawidłowej reprezentacji małoletniej pacjentki w postępowaniu administracyjnym. Naruszył też art. 77 § 1 k.p.a. poprzez to, że nie załączając ani odpowiedzi organu samorządu lekarskiego w zakresie ewentualnego postępowania (i jego wyniku) w stosunku do lekarza prowadzącego, ani opinii Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r. do akt sprawy (w sytuacji, gdy organ powołuje się na jej ustalenia), nie zebrał należycie materiału dowodowego i uniemożliwił sądowi kontrolę dokonanej przez RPP oceny tej opinii w kontekście art. 80 k.p.a., zaś stronie uniemożliwił zapoznanie się z ww. informacją samorządu lekarskiego i opinią (art. 10 k.p.a.). Spowodowało to niemożność oceny prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z art. 11 i 107 § 3 k.p.a.

Dlatego też, RPP związany oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) tut. Sądu, dokona ustalenia sposobu ograniczenia praw rodzicielskich matki małoletniej pacjentki. W tym celu wykorzysta dyspozycję art. 52 ust. 2 pkt. 3 ustawy dla uzyskania stosownych informacji z sądu opiekuńczego, czy i w jaki sposób zostały ograniczone prawa rodzicielskie A. O. w wykonywaniu władzy rodzicielskiej wobec małoletniej M. O. i ewentualnie, kto jest jej ustawowym przedstawicielem.

RPP załączy do akt sprawy opinię Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z [...] listopada 2019 r., na którą powołuje się w rozstrzygnięciu oraz odpowiedź samorządu lekarskiego (Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...]Izby Lekarskiej) w sprawie postępowań prowadzonych przez organa tego samorządu wobec lekarza lub lekarzy udzielających małoletniej pacjentce świadczeń zdrowotnych.

Ponadto, RPP oznaczy w sposób odpowiedni i czytelny znajdujące się w aktach sprawy rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2019 r., znak [...], jako "projekt" tak, aby nie powstawały wątpliwości do znaczenia procesowego tego pisma.

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.