Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 515/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 240 par 1 pkt 1 i 5
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 2 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2016 roku sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę. D.Cz.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...],nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej O.p., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], nr [...] określającej A.W. zobowiązanie podatkowe w opłacie paliwowej za okres od lutego 2007r. do sierpnia 2008r. i od października do grudnia 2008r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił A.W. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres od lutego 2007r. do grudnia 2008r. Organ kontroli skarbowej w toku postępowania kontrolnego ustalił, że A.W. prowadząc działalność gospodarczą nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego, a dokonywał sprzedaży wyrobów akcyzowych - paliwa ciekłego, od którego na wcześniejszych fazach obrotu nie był odprowadzony podatek akcyzowy, przy czym źródła pochodzenia tego paliwa nie udało się ustalić. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia 21 marca 2012r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Powyższa decyzja jest ostateczna.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. z określił A.W. zobowiązanie podatkowe w opłacie paliwowej za okres od lutego 2007r. do sierpnia 2008r i od października do grudnia 2008r. Od powyższej decyzji strona nie złożyła odwołania.

Pismem z dnia 29 lipca 2015r. A.W. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] i umorzenie postępowania wymiarowego we wskazanym zakresie. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skarżący wskazał art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 w zw. z art. 241 § 1 i art. 244 § 1 O.p. Do wniosku, jako dowód zaistnienia wskazanych przesłanek strona załączyła kserokopie dwóch wyroków karnych, tj.: wyroku z dnia 21.09.2011r. sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., VI Wydział Karny, uznał oskarżonego B.W. (pełnomocnika A.W.) za winnego zarzucanych mu czynów wymienionych w sentencji tego wyroku. Powyższy wyrok uprawomocnił się dnia 29.09.2011r. i dotyczy zdarzeń i okoliczności, które miały miejsce w okresie od lutego 2007r. do grudnia 2008r. oraz wyroku z dnia 3 grudnia 2012r., sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy w P., VII Wydział Karny uznał B.W. za winnego zarzucanego mu czynu wymienionego w sentencji tego wyroku. Powyższy wyrok uprawomocnił się dnia 11.12.2012r. i dotyczy zdarzeń i okoliczności, które miały miejsce w okresie od 2 stycznia 2009r. do 30 grudnia 2010r.

Postanowieniem z dnia 16 września 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] określającej A.W. zobowiązanie podatkowe w opłacie paliwowej za okres od lutego 2007r. do sierpnia 2008r. i od października do grudnia 2008r. Odmawiając uchylenia decyzji, organ wskazał, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w opłacie paliwowej jest konsekwencją decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], a przedstawione przez stronę prawomocne wyroki skazujące w żadnym przypadku nie stanowią istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 1 i 5, art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]. Uzasadnieniem dla naruszenia ww. przepisów, jest - zdaniem strony - fakt, że przestępstwa skarbowego, obejmującego posługiwanie się fałszywymi dowodami oraz fałszowanie dokumentów, dopuścił się B.W. bez wiedzy i przyzwolenia właściciela firmy - A.W. Świadczy o tym wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., w którym jedynym winnym przestępstw tam wymienionych jest B.W., a A.W. nie jest tam wymieniony jako działający wspólnie i w porozumieniu. Strona podkreśliła, że nie udzieliła pełnomocnictwa do fałszowania dokumentów i zawierania fikcyjnych umów kupowania nielegalnego paliwa B.W., stąd czuje się zwolniona zarówno z odpowiedzialności karnej jaki i z odpowiedzialności podatkowej za czyny, których nie popełniła. Ta sytuacja zdaniem strony wypełnia przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. A.W. i jego firma zostali wykorzystani do popełnienia przestępstw podatkowych przez osobę, która działała na własny rachunek i wbrew zakresowi pełnomocnictwa.

Podobnie zdaniem skarżącego wygląda sytuacja w zakresie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem wszystkie okoliczności, które uzasadniały wydanie decyzji, czyli fałszowanie dokumentów, zawieranie fikcyjnych umów, kupowanie nielegalnego paliwa istniały w dniu wydania decyzji, ale były nieznane organowi, który ją wydał.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...]. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że decyzja z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za okres od lutego 2007r. do sierpnia 2008r. i od października do grudnia 2008r. jest konsekwencją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za ten sam okres. Wydanie decyzji zobowiązującej podatnika do uiszczenia podatku akcyzowego od paliw silnikowych na podstawie przepisów ustawy o podatku akcyzowym jest równoznaczne z powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty paliwowej od tych paliw.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że przedstawione zarzuty dotyczą w rzeczywistości ustaleń w zakresie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie dotyczące opłaty paliwowej.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że decyzję z dnia [...] organ wydał bez znajomości i wiedzy o tym, że A.W. ze względu na wyjazd za granicę ustanowił pełnomocnikiem firmy Ax. swojego ojca B.W. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że okoliczność ta była podnoszona w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym, a z uzasadnienia decyzji z dnia [...] wynika, że okoliczność ustanowienia pełnomocnika – B.W. na czas wyjazdu za granicę była organowi znana. Istotne jest natomiast to, że obowiązek zapłaty opłaty paliwowej ciąży na podmiocie podlegającym na podstawie przepisów o podatku akcyzowym obowiązkowi podatkowemu.

Odnosząc się do kwestii przekroczenia zakresu pełnomocnictwa organ podkreślił, że działanie przez pełnomocnika jest jedną z form dokonywania czynności prawnych za pośrednictwem przedstawiciela i opiera się o oświadczenie reprezentowanego (mocodawcy). Pełnomocnik działa w imieniu reprezentowanego (mocodawcy) i na jego rachunek, a wyboru pełnomocnika dokonuje sam mocodawca. Choć działanie poprzez pełnomocnika ma w założeniu prowadzić do ułatwień w działaniu mocodawcy, to warunki udzielania pełnomocnictw oraz skutki ewentualnych błędów przy jego udzielaniu a także wszelkie nieprawidłowości w działaniu pełnomocników mogą prowadzić do skutków niezamierzonych przez mocodawcę. Fakt ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia działalności gospodarczej oraz występowania przed organami administracji państwowej nie wyklucza działania strony, w zakresie dbałości o własne interesy.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p., ponieważ nie stwierdzono dowodów na istnienie innego stanu faktycznego niż ustalony w postępowaniu zwykłym. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. analiza dowodów wskazanych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania a także w odwołaniu z dnia 7 marca 2016r. nie ujawniła istotnych nowych okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję ostateczną. Wskazane przez stronę prawomocne wyroki Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. z dnia 21.09.2011r. sygn. akt [...] i Sądu Rejonowego w P. z dnia 03.12.2012r. o sygn. akt [...], nie mają wpływu na treść ostatecznej decyzji z dnia [...]. Wydanie decyzji zobowiązującej stronę do uiszczenia podatku akcyzowego od paliw silnikowych na podstawie przepisów o podatku akcyzowym, jest równoznaczne z powstaniem wobec podatnika również obowiązku uiszczenia od tych paliw opłaty paliwowej.

Przeprowadzone natomiast przez Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. postępowanie jest zgodne z art. 120 O.p. i nie narusza zasad wyrażonych w 121 § 1, art. 122, art.187 i art. 191 O.p.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 i 5, a także art. 120, art. 121, art. 187 § 1 i art.191 O.p., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że dowody na których oparto istotne dla rozstrzygnięcia podatkowego okoliczności były fałszywe, ponieważ skarżący nie brał udziału w tych transakcjach, nie posługiwał się sporymi fakturami i nie wiedział, że transakcje były nieuczciwe, a ich celem były nadużycia podatkowe.

W sprawie istotnymi dokumentami wskazującymi na nowe, istotne okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania przedmiotowej decyzji wymiarowej, są dwa wyroki karne, tj. wyrok karny skazujący B.W. z dnia 21.09.2011 r., sygn. akt [...] i wyrok skazujący z dnia 3.12.2012r., sygn. akt [...] , które zdaniem skarżącego mają istotne znaczenie dla ustalenia jego odpowiedzialności podatkowej - działania kryminalne nie przewidywane pełnomocnictwem do prowadzenia działalności gospodarczej oraz fakt, że B.W. miał pełnomocnictwo A.W. do działania w jego imieniu celem prowadzenia legalnej i zgodnej z prawem działalności gospodarczej, a w konsekwencji prowadził swoją nielegalną działalność gospodarczą. Zdaniem skarżącego nie ulega najmniejszej wątpliwości, że działania B.W. nie miały umocowania i oparcia w udzielonym pełnomocnictwie. Jeżeli zatem konsekwencją przestępczej działalności ojca jest odpowiedzialność podatkowa to nie może ona obciążać tego, który tej działalności nie prowadził. Zdaniem skarżącego może on odpowiadać tylko i wyłącznie za normalne następstwa udzielonego pełnomocnictwa, natomiast w analizowanym przypadku B.W. działał bez pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a.".

W zakresie tak określonej kognicji sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Postępowanie to unormowane zostało w Rozdziale 17 Działu IV Ordynacji podatkowej. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji podatkowej. Służy ochronie praw nabytych podatników, ale także ochronie ogólnego porządku prawnego, poprzez zapobieganie wielokrotnemu rozstrzyganiu tych samych spraw.

Zgodnie z art. 128 O.p., decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w powołanej ustawie oraz ustawach podatkowych.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.

W postępowaniu podatkowym, stosownie do regulacji zawartej w art. 240 § 1 O.p., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest, jeżeli zachodzi przynajmniej jedna z przyczyn enumeratywnie w nim wyliczonych. Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególną uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach. Powyższe rozważania potwierdził w wyroku z dnia 19 stycznia 2010r., o sygn. akt I FSK 1848/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że "granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia można rozstrzygać wyłącznie sprawę tożsamą, pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co sprawa zakończona uprzednią decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest także wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p.".

Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą, zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], której wzruszenia w trybie nadzwyczajnym domaga się skarżący, jest ostateczna. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został na sformułowanych przez skarżącego dwóch podstawach wznowienia wynikających z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. Obie przesłanki strona powiązała z prawomocnymi wyrokami karnymi wydanymi przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt [...] i Sąd Rejonowy w P. z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt [...].

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p: W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

W świetle art. 240 § 1 pkt 1 O.p. ustawodawca przewidział zatem trzy warunki, które łącznie muszą być spełnione. Po pierwsze, dowody wykorzystane w toku postępowania zostały sfałszowane. Po drugie, fałsz dowodu musi być stwierdzony orzeczeniem sądu. Po trzecie, sfałszowany dowód był podstawą ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Natomiast zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:

- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

- istnienie "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów" w dniu wydania ostatecznej decyzji;

- "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności, czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt I FSK 596/10, wyrok NSA z dnia 21 października 2010r., sygn. akt I FSK 1687/09, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011r., sygn. akt I FSK 547/10, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnienia wymaga również samo pojęcie nowych dowodów i nowych okoliczności. Odnośnie "nowych dowodów" należy odnieść się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2191/10, że kiedy mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacja podatkowa o "nowych dowodach" istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym. Z kolei w odniesieniu do pojęcia "okoliczności faktycznej" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. utrwalił się na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych pogląd, że jest to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt I FSK 398/10, opubl. CBOSA). Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1337/10, opubl. CBOSA).

W ocenie sądu w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły wskazane przesłanki wznowienia postępowania w rozumieniu wyżej omówionym.

Argumentacja skarżącego opiera się na twierdzeniu, że nie udzielił pełnomocnictwa B.W. (swojemu ojcu, którego ustanowił pełnomocnikiem w firmie) do fałszowania dokumentów, zawierania fikcyjnych umów, kupowania nielegalnego paliwa, wystawiania dokumentów źródłowych i sporządzania deklaracji podatkowych potwierdzających, popełnianie przez niego przestępstw. Zdaniem skarżącego organ nie zbadał treści pełnomocnictwa, natomiast skarżący wyklucza możliwość, że obejmowało ono zgodę na działania przestępcze. Skoro tak, to B.W., pod szyldem firmy syna, prowadził swoją przestępczą działalność, firmując ją właśnie działalnością syna. Jeżeli konsekwencją przestępczej działalności ojca jest odpowiedzialność podatkowa, to nie może ona obciążać tego, który tej działalności nie prowadził. Wobec powyższego stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 1 O.p. dowody, na podstawie których, ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, ponieważ zarówno osoba, jak i firma skarżącego zostały wykorzystane do popełnienia przestępstw podatkowych przez osobę, która działała na własny rachunek i wbrew zakresowi pełnomocnictwa, wykonywała swoje zamierzone czynności. W konsekwencji dokonano "sfałszowania istotnych okoliczności stanu faktycznego", ponieważ skarżący, jako osoba fizyczna i właściciel przedsiębiorstwa, nie miał nic wspólnego z nielegalnymi transakcjami, z fałszowaniem dokumentów, a to wynika z istoty rozstrzygnięcia (nie z uzasadnienia) decyzji wymiarowej i decyzji będącej przedmiotem wniosku skarżącego. Również po zapoznaniu się z wyrokami karnymi, skarżący ustalił, że wszystkie okoliczności, które uzasadniały wydanie decyzji, o której wznowienie wnosi, czyli fałszowanie dokumentów, zawieranie fikcyjnych umów, kupowanie nielegalnego paliwa, wystawianie dokumentów źródłowych i sporządzanie deklaracji podatkowych potwierdzających, jak się okazało, popełnianie przez niego przestępstw, istniały w dniu wydania decyzji, ale nie wszystkie były znane organowi, który ją wydał, albowiem nie były znane okoliczności wynikające z drugiego wyroku i nie były znane okoliczności dystansujące osobę skarżącego od czynów ojca i brak umocowania do przestępczego działania. Zdaniem skarżącego dopiero ocena stanu faktycznego z perspektywy obydwu wyroków sądów karnych skazujących B.W. za wiele przestępstw, ilustruje, w jaki sposób, z jakim zamiarem, i na jaką skalę działał, w jakie relacje przestępcze wchodził, jaki był cel jego działań i jakie nastąpiły tego skutki. Dopiero taka, pełna ocena, mogła zapewnić prawidłową ocenę stanu faktycznego, zgromadzonych dowodów i wywieść wnioski odnośnie skutków podatkowych, które należy przypisać jednemu z organizatorów przestępczego procederu B.W. Są to okoliczność nowe, ze względu na możliwość oceny z perspektywy dwóch wyroków karnych: dużej skali działania, zaplanowanego wcześniej procederu, wejścia w porozumienie z innymi osobami, a w końcu, fałszowania dokumentów źródłowych, urządzeń księgowych i deklaracji podatkowych. Skarżący może odpowiadać tylko i wyłącznie za normalne następstwa udzielonego pełnomocnictwa. Nie ulega zatem wątpliwości, że są to wszystko istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, które, jak się okazało później, były następstwem fałszowania dokumentów i jest to przesłanka z art. 240 § 1 pkt 1 O.p., a zarazem są to nowe, istotne okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie karne ma inny zakres niż postępowanie podatkowe, inne rządzą też tym postępowaniem zasady. Naczelną zasadą w postępowaniu karnym jest zasada domniemania niewinności, a także uwzględniania wątpliwości na korzyść oskarżonego. Organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe, nie dokonują oceny w kategoriach winy, lecz kierują się zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej w szczególności określoną w art. 122 zasadą prawdy obiektywnej obligującą do podjęcia niezbędnych działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób zbliżony do rzeczywistości, skonkretyzowaną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasadą wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej swobodnej oceny dowodów i tymi zasadami kierowały się przy wydaniu decyzji wymiarowej.

Fakt obrotu olejem napędowym w firmie Ax., której właścicielem jest skarżący, od którego nie został odprowadzony podatek akcyzowy nie został podważony, a wręcz potwierdzony wyrokami sądu karnego, na które powołuje się skarżący. Jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.– Ś. w Ł. z dnia 21 września 2011r., w sprawie sygn. akt [...] B.W. został uznany winnym tego, że w okresie od 21 lutego 2007 roku do 26 marca 2010 roku w Ł. oraz w innych nieustalonych miejscach jako pełnomocnik A.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ax., faktycznie zajmujący się w ramach tej firmy jej sprawami gospodarczymi związanymi z handlem paliwami, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z nieustalona osobą, dla udokumentowania "fakturowego" wpływu do tego podmiotu gospodarczego paliwa w postaci oleju napędowego niewiadomego pochodzenia, przyjął podrobione przez nieustaloną osobę dokumenty w postaci faktur VAT oraz dowodów wpłat - pokwitowań stwierdzających sprzedaż firmie Ax. A.W. oleju napędowego z podrobionymi podpisami różnych osób, a następnie użył ich jako autentycznych poprzez wprowadzenie ich do dokumentacji księgowej firmy Ax. Czyniąc z popełnienia przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, tworzył nierzetelną dokumentację księgową będącą podstawą do rozliczeń podatkowych firmy Ax. ze Skarbem Państwa, nie odzwierciedlającą stanu rzeczywistego w zakresie ilości i wartości dokonanych zakupów oleju napędowego, nie ujmują wszystkich transakcji sprzedaży i dokumentującą fikcyjne transakcje zakupu oleju napędowego.

Ustalenia sądu karnego zwalniają wprawdzie skarżącego od odpowiedzialności karnej, ale nie podważają ustaleń, że w firmie skarżącego miał miejsce obrót paliwem pochodzącym z nielegalnego źródła, od którego nie odprowadzono podatku akcyzowego. Tymczasem w postępowaniu podatkowym dokonując ustaleń organy nie badają zamiaru podatnika, nie oceniają postępowania podatnika w kategoriach winy, jak to czyni sąd prowadząc postępowanie karne - skarbowe. O ile prowadzenie działalności przez pełnomocnika może mieć znaczenie przy ocenie zamiaru popełnienia przestępstwa związanego z prowadzoną działalnością przez udzielającego pełnomocnictwa, to nie ma znaczenia w postępowaniu podatkowym. Podatnikiem podatku akcyzowego był skarżący prowadzący działalność pod firmą Ax. A.W. i na nim jako podatniku ciążył obowiązek podatkowy, bez względu na to czy prowadząc działalność działał osobiście, czy przez pełnomocnika.

Takie stanowisko potwierdza ww. wyrok, w którym Sąd stwierdził, że oskarżony B.W. uchylając się od opodatkowania nie ujawnił poprzez złożenie stosownych deklaracji, że w okresie od lutego 2007 do grudnia 2008r. wprowadził do obrotu gospodarczego olej napędowy, który nabył bez wymaganych dokumentów rozliczeniowych i od którego nie został odprowadzony podatek akcyzowy. Treść cytowanego rozstrzygnięcia nie pozostawia wątpliwości, że również dla sądu karnego jest oczywiste, że zobowiązanie podatkowe ciąży na firmie Ax. A.W., natomiast skazanie B.W. działającego jako pełnomocnika A.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ax., faktycznie zajmującego się w ramach tej firmy jej sprawami gospodarczymi związanymi z handlem paliwami, uzasadniał powołany przez Sąd w podstawie prawnej m.in. art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, który stanowi, że za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe odpowiada sprawca, także ten kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną.

Prowadzi to do konstatacji, że argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania, że przestępcze działania B.W., dokonane z przekroczeniem, a wręcz wbrew udzielonemu pełnomocnictwu zwalniają skarżącego od odpowiedzialności podatkowej jest chybiona. Obszerne rozważania zawarte w skardze dotyczące bezprawności działania pełnomocnika i skutków takiego działania mogą mieć ewentualne znaczenie w postępowaniu odszkodowawczym, natomiast pozostają obojętne dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wypada również podkreślić, że czasokres przestępczej działalności B.W., jak również skala tego procederu wskazuje na to, że skarżący zupełnie nie interesował się działalnością swojej firmy. Tymczasem jak słusznie wyjaśniły organy podatkowe fakt ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia działalności gospodarczej oraz występowania przed organami administracji państwowej nie wyklucza działania strony, w zakresie dbałości o własne interesy. Choć działanie poprzez pełnomocnika ma w założeniu prowadzić do ułatwień w działaniu mocodawcy, to warunki udzielania pełnomocnictw oraz skutki ewentualnych błędów przy jego udzielaniu, a także wszelkie nieprawidłowości w działaniu pełnomocników, obciążają mocodawcę. Niezrozumiały jest również zarzut Skarżącego, że organy nie widziały udzielonego B.W. pełnomocnictwa. Sam skarżący bowiem powołuje się na fakt udzielonego pełnomocnictwa jak również potwierdza to treść cytowanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego z dnia 21 września 2011r.

W ocenie sądu, w kontekście powyższych rozważań, należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy czyni bezpodstawnymi zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p.

Należy również podkreślić, że wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia 21 września 2011r., sygn. akt [...] dotyczący przestępczej działalności B.W. w okresie od 21 lutego 2007 roku do 26 marca 2010 roku obejmuje okres którego dotyczy zaskarżona decyzja (luty 2007r. – sierpień 2008r. i październik -grudzień 2008r.). Wyrok ten jest prawomocny od dnia 29 września 2011 roku i znany był organowi wydającemu decyzję w dniu [...]. Natomiast wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt [...] dotyczący okresu od 2 stycznia 2009 roku do 30 grudnia 2010 roku pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Stanowisko skarżącego, że po zapoznaniu się z wyrokami karnymi, skarżący ustalił, że wszystkie okoliczności, które uzasadniały wydanie decyzji, o której wznowienie wnosi, czyli fałszowanie dokumentów, zawieranie fikcyjnych umów, kupowanie nielegalnego paliwa, wystawianie dokumentów źródłowych i sporządzanie deklaracji podatkowych potwierdzających, jak się okazało, popełnianie przez niego przestępstw, istniały w dniu wydania decyzji, ale nie wszystkie były znane organowi, który ją wydał, albowiem nie były znane okoliczności wynikające z drugiego wyroku i nie były znane okoliczności dystansujące osobę skarżącego od czynów ojca i brak umocowania do przestępczego działania, zaś zdaniem skarżącego dopiero ocena stanu faktycznego z perspektywy obydwu wyroków sądów karnych skazujących B.W. za wiele przestępstw, ilustruje, w jaki sposób, z jakim zamiarem, i na jaką skalę działał, w jakie relacje przestępcze wchodził, jaki był cel jego działań i jakie nastąpiły tego skutki, nie ma uzasadnienia w kontekście przedstawionej wyżej interpretacji przesłanek wynikających z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak podkreślił Dyrektor Izby Celnej w Ł. w zaskarżonej decyzji organ wydający decyzję znał okoliczności wskazane w wyrokach karnych. Przedmiotowe wyroki potwierdziły jedynie ustalony w sprawie stan faktyczny. W ocenie organu administracji analiza dowodów wskazanych przez skarżącego nie ujawniła istotnych, nowych okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję ostateczną. Również, zdaniem sądu, niezależnie od bezpodstawności zarzutu skarżącego co do nieistnienia dowodu w dacie wydania decyzji przede wszystkim podkreślić należy, że wskazane przez skarżącego prawomocne wyroki Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt [...] i Sądu Rejonowego w P. z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt [...], nie mają wpływu na treść decyzji ostatecznej z dnia 30 marca 2012r. bowiem nie mają charakteru dowodu istotnego, a więc dotyczącego okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Zaznaczyć zatem należy, że istotą rozstrzygnięcia w ostatecznej decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], której uchylenia, po wznowieniu postępowania domagał się skarżący, było ustalenie zobowiązania w opłacie paliwowej za okres od lutego 2007r. do grudnia 2008r., które jest z kolei konsekwencją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za ten sam okres. Tymczasem fakt obrotu olejem napędowym w firmie Ax., której właścicielem jest skarżący, od którego nie został odprowadzony podatek akcyzowy nie został w postępowaniu przed sądem karnym podważony, a wręcz potwierdzony. Natomiast jak wykazano wyżej ustalenia, że uznany za winnego B.W. działał wbrew granicom udzielonego mu pełnomocnictwa wykorzystując we własnych celach firmę skarżącego, dokonane w postępowaniu karnym, przedstawione w uzasadnieniu wyroku karnego, zwalniają wprawdzie skarżącego od odpowiedzialności karnej, ale nie podważają ustaleń, że w firmie skarżącego miał miejsce fakt obrotu olejem napędowym pochodzącym z nielegalnego źródła, od którego nie odprowadzono podatku akcyzowego. Konieczne jest w tym miejscu również zaakcentowanie, że, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, fakt posługiwania się przez B.W. podrobionymi dokumentami nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutu wystąpienia przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Przyjęcie koncepcji skarżącego doprowadziłoby do paradoksalnej sytuacji, w której prowadzenie przestępczego procederu polegającego na posługiwaniu się fałszywymi "pustymi" fakturami uzasadniałoby wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej z powołaniem się na fałszywe dowody. To, że ojciec skarżącego pod firmą Ax. A.W. legalizował obrót paliwem niewiadomego pochodzenia za pomocą posługiwania się "pustymi" fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie oznacza, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe – w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Wręcz przeciwnie, jak słusznie wywiodły organy dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nie okazały się fałszywe, przyczyniły się do prawidłowego zrekonstruowania stanu faktycznego, który miał miejsce, a co potwierdził sąd karny. Jak się bowiem okazało B.W. jako pełnomocnik A.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ax., faktycznie zajmujący się w ramach tej firmy jej sprawami gospodarczymi związanymi z handlem paliwami, czyniąc z popełnienia przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, tworzył nierzetelną dokumentację księgową będącą podstawą do rozliczeń podatkowych firmy Ax. ze Skarbem Państwa, nie odzwierciedlającą stanu rzeczywistego w zakresie ilości i wartości dokonanych zakupów oleju napędowego, nie ujmującą wszystkich transakcji sprzedaży i dokumentującą fikcyjne transakcje zakupu oleju napędowego, zatajając tym samym prawdę co do rzeczywistej wysokości zobowiązań podatkowych firmy Ax. A.W. Tym samym Sąd podziela wyrażony przez organ odwoławczy pogląd, że nie jest trafne stanowisko oparte na przekonaniu, że okoliczności faktyczne sprawy stały się fałszywe. Okoliczności sprawy decydujące o wydaniu decyzji podatkowej są obiektywne i potwierdzone zebranym materiałem dowodowym sprawy.

Zdaniem sądu organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo postępowanie i nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

D.Cz.