Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 550/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 235 par. 1 i 2, art. 237 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 917
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Uniwersytetu X. i Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 602/19 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 kwietnia 2019 r. nr ŁPWIS.NSHP.2332.2.3.2019.MZ w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 listopada 2019 r., III SA/Łd 602/19, w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej ŁPWIS) z dnia 8 kwietnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zaskarżoną decyzją ŁPWIS na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j.t.Dz.U.2019.59), art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2019.60; dalej k.p.a.) oraz art. 235 i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks Pracy (j.t.Dz.U.2018.917 ze zm.; dalej KP) uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2018 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u J. B. choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, pod postacią międzybłonniaka opłucnej oraz umorzył postępowanie w pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę.

Sąd wskazał, że u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, iż w postępowaniu administracyjnym stroną może być wyłącznie osoba żyjąca, gdyż tylko taka osoba posiada zdolność prawną przejawiającą się także w tym, że może być adresatem praw lub obowiązków rozstrzyganych decyzją administracyjną. W ocenie Sądu, stanowisko ŁPWIS nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 235 § 2 KP wynika, że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może dokonać np. lekarz, którego jednak nie uważa się za stronę takiego postępowania. Zgodnie natomiast z art. 237¹ § 1 KP pracownikowi, który zachorował na chorobę zawodową określoną w wykazie, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2, przysługują świadczenia z ubezpieczenia społecznego, określone w odrębnych przepisach. Takimi przepisami odrębnymi są przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t.Dz.U.2019.1205; dalej "ustawa o ubezpieczeniu społecznym"), które określają komu i w jakim zakresie przysługują określone świadczenia z tytułu choroby zawodowej, a więc stanowią materialnoprawną przesłankę do ustalenia istnienia bądź - nie, interesu prawnego określonego podmiotu występującego w sprawie administracyjnej dotyczącej choroby zawodowej, jako strona w rozumieniu art. 28 k.p.a. WSA wskazał, że z art. 6 ust. 1 pkt 5, 8 i 9 ww. ustawy, z tytułu choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia: "jednorazowe odszkodowanie" - dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty; "renta rodzinna" - dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej; oraz "dodatek do renty rodzinnej" - dla sieroty zupełnej. Ponadto, w myśl art. 13 ust. 1 tej ustawy, członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Odszkodowanie to przysługuje również w razie śmierci wskutek choroby zawodowej rencisty, który był uprawniony do renty z ubezpieczenia wypadkowego. W ust. 2 art. 13 wskazano członków rodziny zmarłego uprawnionych do jednorazowego odszkodowania, którymi są: małżonek, z zastrzeżeniem, że nie orzeczono pomiędzy małżonkami separacji; dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, spełniające w dniu śmierci ubezpieczonego lub rencisty warunki uzyskania renty rodzinnej; rodzice, osoby przysposabiające, macocha oraz ojczym, jeżeli w dniu śmierci ubezpieczonego lub rencisty prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli ubezpieczony lub rencista bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania albo jeżeli ustalone zostało wyrokiem lub ugodą sądową prawo do alimentów z jego strony. Zatem przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym jednoznacznie wskazują na powstanie praw odszkodowawczych po stronie określonych w ustawie członków rodziny w związku ze śmiercią pracownika w wyniku choroby zawodowej. Z powyższych względów, zdaniem Sądu, należało uznać, że D. W., składając zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u jej zmarłego ojca, na podstawie którego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wszczął postępowanie, była legitymowana do bycia stroną w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. i posiadała w tym względzie interes prawny wynikający z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Uniwersytet X., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 235 KP poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że skarżąca jest stroną w sprawie administracyjnej prowadzonej przez Państwowego Wojewódzkiego inspektora Sanitarnego, w sytuacji kiedy skarżąca nie wykazała interesu prawnego w zakresie zamiaru wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty przysługujących jej świadczeń przewidzianych ustawą o ubezpieczeniu społecznym, a co za tym idzie - nie istniały przesłanki do uznania skarżącej jako strony postępowania na podstawie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 235 § 2 [2] KP.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł również ŁPWIS, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:

I. naruszenie prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ II instancji naruszył inne przepisy postępowania i że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) poprzez niezastosowanie normy proceduralnej określonej w art. 235 § 1, § 21, § 2 KP i przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 i. w sprawie chorób zawodowych (dalej "rozporządzenie"), w szczególności § 3 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia, z których jednoznacznie wynika, w jaki sposób postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej może być zainicjowane i wszczęte, wobec kogo może być prowadzone, na podstawie jakiego orzeczenia może być wydana decyzja i komu można tę decyzję doręczyć, przez co Sąd I instancji wadliwie uznał, że dopuszczalne było wszczęcie tego postępowania na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez osobę spoza zamkniętego katalogu tych podmiotów, że podstawą wydania decyzji może stanowić "orzeczenie-opinia pośmiertna" i że decyzja może być doręczona także innemu podmiotowi niż wymienionemu w rozporządzeniu, pomimo że co innego wynika z tych przepisów;

b) błędne zastosowanie art. 28 k.p.a. i art. 6 ust. 1 pkt 5, 8 i 9 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym, wskutek czego Sąd I instancji wadliwie ustalił, że na podstawie tych przepisów D. W. posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej u jej zmarłego ojca i że posiadanie tego przymiotu legalizuje wszczęcie postępowania przez organ I instancji na podstawie dokonanego przez nią zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, podczas gdy z art. 235 § 2 KP i § 8 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wynika, że decyzja może być doręczona tylko podmiotom wymienionym w § 8 ust. 3, w tym pracownikowi lub byłemu pracownikowi;

c) naruszenie art. 7 Konstytucji RP ustanawiającego obowiązek działania przez organy państwa na podstawie i w granicach prawa (zasada praworządności formalnej i legalności) poprzez uznanie, że dopuszczalne jest dokonywanie przez organy administracji publicznej wiążącej inne organy administracji publicznej wykładni prawa bez wyraźnego ustawowego upoważnienia do dokonywania takiej wykładni, a tylko na podstawie przyznanej ustawą funkcji kierowniczej;

2) zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja organu II instancji nie została wydana z naruszeniem prawa;

3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku:

a) stanowiska Sądu I instancji co do stanu faktycznego przyjętego w sprawie, tj. stanowiska odnoszącego się do ustalonego przez Sąd I instancji faktu dokonania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u zmarłego J. B. przez jego córkę D. W. i wszczęcia na tej podstawie postępowania przez organ I instancji, podczas gdy ma to istotne znaczenie w sprawie, gdyż prawo nie przewiduje możliwości dokonania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez inny podmiot niż wymieniony w art. 235 § 1, § 2ł i § 22 KP, do czego Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się w swoich rozważaniach;

b) stanowiska Sądu I instancji co do podniesionej w odpowiedzi na skargę zasady formalizmu procesowego jako nieodzownego elementu sprawnego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania, przejawiającej się w ścisłym przestrzeganiu przez organy administracji publicznej procedur ustanowionych przez prawodawcę dotyczących zasad i trybu prowadzenia danego rodzaju postępowań administracyjnych, co w niniejszej sprawie odnosi się do procedur ustalonych w art. 235 § 1, § 2l i § 22 i w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a także w rozporządzeniu z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (j.t.Dz.U.2013.1379), z których jasno wynika, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej może być wszczęte i prowadzone tylko w stosunku do osoby żyjącej, do czego Sąd I instancji nie odniósł się w swoich rozważaniach, a bez czego praktycznie niemożliwe jest ponowne rozpatrywanie sprawy przez organ II instancji;

c) spójnej argumentacji umożliwiającej instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku, tj. nie wskazanie, które istotne w sprawie przepisy zostały przez organ II instancji naruszone w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy czyli bez wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku;

d) wskazań co do dalszego postępowania, bo za takie nie można uznać ogólnikowego odesłania do zastosowania § 8 rozporządzenia, co uniemożliwia wydanie zgodnej z prawem decyzji w przedmiotowej sprawie przy ponownym jej rozpatrywaniu przez organ II instancji;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

4) art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. przez jego pominięcie i uznanie, że w stosunku do osoby zmarłej (nie posiadającej zdolności prawnej) można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą o jej prawach lub obowiązkach podczas gdy z chwilą śmierci osoba fizyczna traci zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków w sferze cywilno-prawnej;

5) art. 7 Konstytucji RP ustanawiającego obowiązek działania przez organy państwa na podstawie i w granicach prawa (zasada praworządności formalnej i legalności) w zw. z art. 235 § l-§ 22 KP i § 4 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie za legalne wszczęcie przez organ I instancji postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u J. B., pomimo że nie wystąpiła przesłanka kompetencyjna upoważniająca organ I instancji do jego wszczęcia, bowiem organ ten nie otrzymał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej pochodzącego od któregokolwiek z podmiotów uprawnionych do dokonania takiego zgłoszenia wymienionych art. 235 § l-§ 22 KP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargi kasacyjne wniesione w tej sprawi należy stwierdzić, iż nie zostały one oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Problemem spornym w niniejszej sprawie jest to, czy D. W. ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u jej zmarłego ojca.

W opinii Sądu I instancji D. W. przysługuje w tej sprawie przymiot strony, natomiast zdaniem skarżących kasacyjnie przymiot ten jej nie przysługuje.

Wbrew wywodom skarżących kasacyjnie stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe, a podniesione w obu skargach kasacyjnych zarzuty nie są zasadne.

Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie trafnie podkreślano, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym wymaga istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu, z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. np. wyroki NSA z 15.12.2022r., II OSK 2156/21, LEX nr 3491183; z 8.12.2022r., II OSK 1998/21, LEX nr 3501944 i II OSK 2000/21, LEX nr 3502037; z 6.12.2022r., III OSK 1626/21, LEX nr 3451869; z 3.11.2022r., II OSK 3357/19, LEX nr 3434344). Źródłem interesu prawnego jest norma prawna wyrażająca uprawnienie bądź obowiązek, którego konkretyzacja nastąpić ma w postępowaniu administracyjnym. Przepisy, z których tego rodzaju norma może zostać dekodowana mogą należeć także do innych dziedzin niż prawo administracyjne, czego przykładem są cywilistyczne przepisy o własności, odnoszące się do prawa rzeczowego, czy nawet rodzinnego (wyrok NSA z 24.01.2023r., I GSK 585/22, LEX nr 3502962).

W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że D. W. posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u jej zmarłego ojca, gdyż jej interes prawny wynika z unormowań zawartych w przepisach art. 6 ust. 1 pkt 5, 8 i 9 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym. Skoro przepisy te dają wskazanym członkom rodziny zmarłego pracownika określone uprawnienia, to osoby te mają interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u ich zmarłego członka rodziny. Istnieją zatem konkretne normy prawa materialnego, z których wynika interes prawny skarżącej w I instancji. Powyższe było wystarczającą podstawą do uznania jej za stronę, co sprawia, że zarzuty naruszenia zarówno art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 235 KP (skarga kasacyjna Uniwersytetu X.), jak również art. 28 k.p.a. i art. 6 ust. 1 pkt 5, 8 i 9 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym (skarga kasacyjna ŁPWIS) nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Nie są też trafne pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej ŁPWIS, gdyż wskazywane w nich przepisy i podnoszone argumenty nie pozbawiają skarżącej w I instancji uprawnień wynikających z przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym.

Sąd Wojewódzki w szczególności nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedstawił zarzuty skargi i stanowisko organu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw uwzględnienia wniesionej przez D. W. skargi. WSA dopełnił zatem obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie jest zaś naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska innego od oczekiwanego przez organ.

Nie jest też trafne przy ocenie interesu prawnego członka rodziny zmarłego pracownika koncentrowanie się wyłącznie na przepisach Kodeksu pracy, bowiem – co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – interes prawny strony może wynikać z różnych aktów prawnych zawierających przepisy prawa materialnego. Wydanie więc w tej sprawie decyzji nie naruszałoby zasady praworządności.

W odniesieniu do zaskarżonego wyroku nie można też mówić o braku wskazań co do dalszego postępowania, bowiem istotą uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie jest konieczność merytorycznego rozpoznania przez organ II instancji odwołania od decyzji organu stopnia powiatowego.

Sąd I instancji nie naruszył art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, WSA nie uznał, że w stosunku do osoby zmarłej można wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne i skierować do niej decyzję rozstrzygającą o jej prawach lub obowiązkach. Uznał natomiast, że postępowanie powinno być prowadzone wskutek inicjatywy osoby posiadającej interes prawny w ustaleniu choroby zawodowej zmarłego pracownika. Do tej też osoby, a nie do osoby zmarłej, skierowana byłaby decyzja podjęta w tej sprawie.

Podkreślić ponadto wypada, że na prawidłowość zajętego przez Sąd I instancji stanowiska uznającego, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej może wystąpić również uprawniony członek rodziny pracownika – niezależnie od przedstawionej wyżej argumentacji – wskazuje też obecne brzmienie § 7 ust. 1a i § 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (obecnie j.t.Dz.U.2022.1836). Unormowania te w sposób jednoznaczny zaznaczają, że w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika osoba uprawniona może w jego miejsce uczestniczyć w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Jednakże nie oznacza to, że i przed wejściem w życie tych unormowań uprawnieni członkowie rodziny zmarłego pracownika nie mogli występować w takich sprawach. Jak trafnie wywodził Sąd I instancji, uprawnienie takie było konsekwencją istnienia konkretnych przepisów prawa materialnego (ustawy o ubezpieczeniu społecznym), wyraźnie przez Sąd ten wskazanych.

W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w obu skargach kasacyjnych zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił obie skargi kasacyjne.