Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1820/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 44 ust. 1 pkt 3, art. 52 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 18b pkt 1, art. 24, art. 76 § 2 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 168
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. D. (dalej: skarżący, strona lub obwiniony) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej: GKO lub komisja II instancji) z [...] lipca 2018 r., sygn. akt [...] (sprostowane postanowieniem z [...] października 2018 r.) utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. (dalej: RKO lub komisja I instancji) z [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] uznające obwinionego odpowiedzialnym za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i wymierzające mu karę upomnienia.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] czerwca 2017 r. Wojewoda [...] złożył do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych zawiadomienie o okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Roślin i Nasiennictwa w O. (dalej: WIORiN).

Postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2017 r., a pismem z [...] listopada 2016 r. Rzecznik złożył wniosek o ukaranie I. K., L. P. i A. D.. Orzeczeniem z [...] lutego 2018 r., RKO uznała A. D. pełniącego funkcję głównego księgowego WIORiN odpowiedzialnym za:

a) naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 18b pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1458 ze zm., dalej: uondfp) polegające na nienależytym dokonaniu wstępnej kontroli zgodności operacji finansowych z planem finansowym, które miało wpływ na dokonanie wydatków z przekroczeniem zakresu upoważnienia określonego w planie finansowym jednostki, w ten sposób, że z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z planu finansowego jednostki dokonano w paragrafie 6060:

- w dniu [...] grudnia 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] listopada 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za zakup wagi analitycznej [...],

- w dniu [...] grudnia 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] grudnia 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za zakup foteli,

- w dniu [...] grudnia 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] grudnia 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za zakup stołu konferencyjnego,

- w dniu [...] grudnia 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] grudnia 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za zakup ścianki ruchomej tapicerowanej,

- w dniu [...] grudnia 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] grudnia 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za zakup foteli biurowych,

gdyż na poniesienie wskazanych wydatków jednostka nie posiadała zgody dysponenta części budżetowej - Wojewody [...], co narusza art. 54 ust.1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm., dalej: ufp).

b) popełnienie czynów, które wyczerpują dyspozycję art. 18b pkt 1 uondfp, polegających na tym, że pełniąc funkcję głównego księgowego WIORiN w O. i ponosząc z tytułu zajmowanego stanowiska na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a) ufp, odpowiedzialność za dokonywanie wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym, której dowodem dokonania zgodnie z art. 54 ust. 3 pkt 3 ufp jest podpis złożony na dokumentach dotyczących danej operacji, nienależycie dokonał wstępnej kontroli zgodności operacji finansowych z planem finansowym, które miało wpływ na dokonanie wydatków z przekroczeniem zakresu upoważnienia określonego w planie finansowym jednostki, w ten sposób, iż z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z planu finansowego jednostki dokonano w paragrafie 4300:

- w dniu [...] kwietnia 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za wykonanie prac wyburzeniowych pomieszczeń biurowych,

- w dniu [...] maja 2016 r., na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] maja 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za wykonanie prac ogólnobudowlanych,

- w dniu [...] czerwca 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] czerwca 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za wykonanie prac wykończeniowych i posadzkarskich,

- w dniu [...] października 2016 r. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] października 2016 r. wydatku w wysokości [...] zł za wykonanie prac budowlanych,

co narusza art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a) ufp.

RKO wymierzyła A. D. karę nagany oraz obciążyła obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości [...] zł. RKO także w stosunku do dwóch pozostałych osób uznała je odpowiedzialnymi i wymierzyła karę upomnienia oraz obciążyła kosztami postępowania. Zdaniem RKO zachowanie skarżącego wyczerpywało znamiona przedmiotowe czynu zabronionego z art. 18b pkt 1 uondfp polegające na nienależytym dokonaniu wstępnej kontroli zgodności operacji finansowej z planem finansowym lub kompletności i rzetelności dokumentów tych operacji, gdyż miało ono wpływ na dokonanie wydatków powodujących przekroczenie zakresu upoważnienia wynikającego z planu rzeczowo-finansowego jednostki. RKO stwierdziła, że skarżący mimo posiadania pełni możliwości zaniechał podjęcia wymaganego art. 54 ust.1 pkt 3 lit. a ufp działania w zakresie kontroli zgodności operacji z planem finansowym. Wobec powyższego RKO wskazała, że wina skarżącego za omawiane naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie budzi wątpliwości. RKO uznała, że stopień szkodliwości każdego z naruszeń jest większy niż znikomy, co przemawiało za nałożeniem kary nagany.

W wyniku rozpoznania odwołania GKO orzeczeniem z [...] lipca 2018 r. utrzymała w mocy orzeczenie RKO.

Organ odwoławczy stwierdził, że z faktur wskazanych powyżej, dokumentujących określone zdarzenia gospodarcze widnieją podpisy głównego księgowego A. D.. Złożenie, przez głównego księgowego, podpisu na dokumencie, jakim jest faktura oznacza, że: a) nie zgłasza on zastrzeżeń do oceny prawidłowości merytorycznej operacji, b) nie zgłasza zastrzeżeń do formalno-rachunkowej rzetelności dokumentów, c) zobowiązania (wydatki) wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym i jednostka posiada środki na jej pokrycie. GKO podkreśliła, że to właśnie podpis na dokumentach dotyczących danej operacji jest dowodem dokonania wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym oraz kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych. Stwierdzenie istnienia takiego podpisu pozwoliło na niebudzące wątpliwości stwierdzenie faktu, że główny księgowy dokonał kontroli wstępnej.

W przedmiotowej sprawie kwoty wydatków uwzględnionych w § 6060 i poniesionych [...] grudnia 2016 r. na zakup wagi analitycznej, [...] grudnia 2016 r. na zakup foteli, [...] grudnia 2016 r. na zakup stołu konferencyjnego, [...] grudnia 2016 r. na zakup ścianki ruchomej tapicerowanej, [...] grudnia 2016 r. na zakup foteli biurowych nie mieściły się w planie finansowym jednostki. Ustalony w jednostce plan finansowy nie obejmował tych wydatków daje to podstawę do uznania, że dokonanie tych wydatków spowodowało przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym. Podobnie z kwotami wydatków nie uwzględnionych w planie finansowym jednostki w § 6050 poniesionych [...] kwietnia 2018 r. za wykonanie prac wyburzeniowych pomieszczeń biurowych, [...] maja 2016 r. za wykonanie prac ogólnobudowlanych, [...] czerwca 2016 r. za wykonanie prac wykończeniowych i posadzkarskich, [...] października 2016 r. za wykonanie prac budowlanych, które, jak słusznie wskazała RKO, błędnie zaklasyfikowano w § 4030. Skoro wydatki te nie były uwzględnione w § 6050 planu finansowego, a z ich ekonomicznej natury wynika, że ich poniesienie powinno być zaklasyfikowane do § 6050 – wydatki inwestycyjne jednostki budżetowej (a nie do § 4030 – wydatki bieżące, wydatki usług pozostałych), to dokonanie tych wydatków spowodowało przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym.

Tak więc, zdaniem GKO, w przedmiotowej sprawie działanie obwinionego w zakresie nienależycie przeprowadzonej kontroli wstępnej miało wpływ na dokonanie wydatków, których nie ustalono w planie finansowym jednostki i tym samym organ potwierdził w tym zakresie ustalenia RKO.

GKO podzieliła stanowisko RKO w kwestii stopnia szkodliwości zarzucanych czynów. GKO zwróciła uwagę na fakt, że czyny w tym zakresie nie miały charakteru incydentalnego i dotyczyły kilku miesięcy 2016 r. Nawet jeśli zdaniem strony jego działania dokonywane były w warunkach presji wywieranej przez przełożoną (na co wskazuje w odwołaniu), to pełniąc szczególną funkcję głównego księgowego powinien stać na straży przestrzegania reguł finansów publicznych, co umożliwia właśnie instytucja kontroli wstępnej. Brak asertywności nie jest we wskazanym przypadku pożądaną cechą głównego księgowego i nie sanuje niezgodnych z prawem działań. Organ II instancji wskazał, że działanie zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym jest jednym z kluczowych elementów ładu finansów publicznych. Stąd też GKO znała, że stopień szkodliwości czynów związanych z wadliwym dokonaniem kontroli wstępnej w przedmiotowej sprawie należy ocenić jako znaczny. Wpływ na to ma fakt, że doszło do naruszenia podstawowych obowiązków głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych, a od osób pełniących tę funkcję należy wymagać świadomości wagi podejmowanych czynności dla zapewnienia prawidłowości funkcjonowania jednostki, zwłaszcza w sytuacji, gdy w wyniku niewłaściwie przeprowadzonej kontroli wstępnej kierownik jednostki mógł uzyskać przekonanie, że wydatki poniesione w przedmiotowej sprawie mieszczą się w ustalonym planie finansowym.

Biorąc powyższe pod uwagę GKO nie znalazła przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary, gdyż w postępowaniu strony brak jest działania ze szczególnych pobudek lub w szczególnych warunkach. W takiej sytuacji wymierzona przez RKO kara nagany znajduje uzasadnienie.

Pismem z [...] października 2018 r. strona złożyła skargę na orzeczenie GKO z [...] lipca 2018 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7 kpa w zw. z art. 35 § 2 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie jego wniosków dowodowych, przez co - zdaniem skarżącego - nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W odpowiedź na skargę GKO wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa) – sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W powyższym kontekście stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie sądu przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W tym miejscu sąd wyjaśnia, że rozpoznawał tylko sprawę strony w zakresie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Przedmiotem rozpoznania nie było natomiast postępowania GKO, w przedmiocie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, która to sprawa została wszczęta odrębną skargą strony.

W przedmiotowej sprawie zasadniczy spór sprowadza się do odpowiedzi czy skarżący dokonał prawidłowej wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym oraz czy ewentualna błędna kontrola miała wpływ na dokonanie wydatków z przekroczeniem zakresu upoważnienia określonego w planie finansowym jednostki. A więc w sprawie kwestia sporna dotyczy tego, czy prawidłowo organy uznały, że skarżący działał z naruszeniem art. 54 ust. 1 pkt 3 lit a ufp, co wyczerpało znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych określone w art. 18b pkt 1 uondfp.

W myśl art. 44 ust. 1 pkt 3 ufp wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.

Z kolei art. 52 ust. 1 pkt 2 ufp wskazuje, że ujęte w budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego i planach finansowych jednostek budżetowych wydatki oraz łączne rozchody - stanowią nieprzekraczalny limit.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ufp głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych, zwanym dalej "głównym księgowym", jest pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i odpowiedzialność w zakresie:

1) prowadzenia rachunkowości jednostki;

2) wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi;

3) dokonywania wstępnej kontroli:

a) zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym,

b) kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych.

Natomiast przepisy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wskazują w art. 4 ust. 1 pkt 3, że odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają, z zastrzeżeniem art. 4a pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w takiej jednostce, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych, z zastrzeżeniem ust. 2.

Z kolei zgodnie z art.18b pkt 1 uondfp (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez GKO – art. 24 uondfp, który stanowi, że jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy), że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie lub nienależyte dokonanie wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczej lub finansowej z planem finansowym lub kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących takiej operacji, jeżeli miało ono wpływ na: dokonanie wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.

W tym miejscu sąd stwierdza, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony i nie jest przedmiotem sporu między stronami. W sprawie obecnie strona nie kwestionuje, że wydatki poniesione [...] kwietnia 2018 r. za wykonanie prac wyburzeniowych pomieszczeń biurowych, [...] maja 2016 r. za wykonanie prac ogólnobudowlanych, [...] czerwca 2016 r. za wykonanie prac wykończeniowych i posadzkarskich, [...] października 2016 r. za wykonanie prac budowlanych winny być klasyfikowane do § 6050 jako wydatki inwestycyjne jednostki budżetowej, a nie jako wydatki do § 4030 (wydatki bieżące, wydatki usług pozostałych). Tym samym sąd nie będzie się do powyższego ustosunkowywał i jedynie wskaże, że w całości podziela stanowisko organów w tym zakresie i argumentację tych organów, traktuje jako własną. Zatem wydatki, które wpływają na wartość nieruchomości (zwiększające wartość użytkową) winny być traktowane jako wydatki inwestycyjne i klasyfikowane w § 6050.

W aktach sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, znajduje się plan finansowy jednostki budżetowej, z którego jednoznacznie wynika, że na zakupy inwestycyjne (§ 6060) przewidziano wysokość wydatków na kwotę [...] zł. W planie finansowym jednostki na 2016 r. nie były zaplanowane wydatki w § 6050, a więc wydatki inwestycyjne jednostki budżetowej. Pierwotnie § 6060 zaplanowano zakupy inwestycyjne w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup samochodu na potrzeby WIORiN. Na wniosek jednostki dokonano zmian w tym paragrafie i ostatecznie przewidziano kwotę w wysokości [...] zł na zakup dwóch samochodów, szafy chłodniczej oraz różne opłaty i składki. Ostatecznie WIORiN w tym paragrafie poniósł wydatki w kwocie [...] zł. Zakupił dwa samochody oraz szafę chłodniczą. W paragrafie tym pozostały środki w kwocie [...] zł, których WIORiN nie zwrócił na rachunek dysponenta i bez uprzedniej zgodny dysponenta części budżetowej (z przekroczeniem zakresu upoważnienia) sfinansował wydatki na zakup: wagi analitycznej, ścianki ruchomej tapicerowanej, fotela, stołu konferencyjnego, dwóch foteli. W sprawie ustalono niewątpliwie, że WIORiN nie wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o zmianę planu rzeczowo-finansowego zakupów inwestycyjnych oraz o przeniesienie części środków na wydatki bieżące zgodnie z potrzebami jednostki, co skutkowało dokonaniem wydatków na kwotę [...] zł z przekroczeniem zakresu upoważnienia.

W sprawie nie budzi wątpliwości fakt (nie jest on kwestionowany przez żadną ze stron), że na wszystkich wskazanych fakturach VAT nr: [...] z [...] listopada 2016 r. (zakup wagi analitycznej - [...] zł – karta 32 akt adm.), [...] z [...] grudnia 2016 r. (zakup foteli – [...] zł – karta 25 akt adm.), [...] z [...] grudnia 2016 r. (zakup stołu konferencyjnego – [...] zł – karta 30 akt adm.), [...] z [...] grudnia 2016 r. (zakup ścianki ruchomej tapicerowanej - [...] zł – karta 29 akt adm.), [...] z [...] grudnia 2016 r. (zakup foteli biurowych [...] zł – karta 27 akt adm.), [...] z [...] kwietnia 2016 r. (wykonanie prac wyburzeniowych pomieszczeń biurowych - [...] zł – karta 20 akt adm.), [...] z [...] maja 2016 r. (wykonanie prac ogólnobudowlanych - [...] zł - karta 21 akt adm.), [...] z [...] czerwca 2016 r. (wykonanie prac wykończeniowych i posadzkarskich – [...] zł – karta 19 akt adm.), [...] z [...] października 2016 r. (wykonanie prac budowlanych - [...] zł – karta 14 akt adm.) widnieje podpis głównego księgowego A. D.. Słusznie organy orzekające wyjaśniły, że złożenie przez głównego księgowego podpisu na dokumencie, jakim jest faktura, oznacza, że: 1) nie zgłasza on zastrzeżeń do oceny prawidłowości merytorycznej operacji, 2) nie zgłasza zastrzeżeń do formalno-rachunkowej rzetelności dokumentów, 3) zobowiązania (wydatki) wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym i jednostka posiada środki na jej pokrycie.

Prawidłowo zatem przyjęto, że fakt stwierdzenie istnienia podpisu głównego księgowego na poszczególnych fakturach pozwolił na niebudzące wątpliwości stwierdzenie, że główny księgowy dokonał kontroli wstępnej zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym. Kontrola ta była nieprawidłowa i doprowadziła do dokonania wydatków z przekroczeniem zakresu upoważnienia określonego w planie finansowym jednostki. Powołany art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a ufp wskazuje na ustawowy obowiązek głównego księgowego do dokonywania kontroli wstępnej. Natomiast naruszenie tego obowiązku skutkuje odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (patrz art. 18b pkt 1 uondfp). Zasadnie w doktrynie przyjmuje się, że ustawowo określone kompetencje głównego księgowego sytuują go jako swego rodzaju "niezależnego strażnika" gospodarki finansowej (por. L. Warzecha-Lipiec, Dyscyplina finansów publicznych w pytaniach i odpowiedziach, CH Beck. Warszawa 2016, s. 192). Zasadnie także przyjęto, że kontrola wstępna sprawowana przez głównego księgowego musi mieć charakter uprzedni, realizowana jest bowiem przed wykonaniem decyzji mającej za przedmiot dysponowanie środkami publicznymi. A więc skarżący miał obowiązek sprawdzić, czy wydatki są ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych (art. 44 ust. 1 pkt 3 ufp) oraz czy nie przekraczają limitów określonych w tym planie (art. 52 ust. 1 pkt 2 ufp). W sprawie strona z nałożonych obowiązków się nie wywiązała i swoimi czynami doprowadziła do dokonania wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Ustalony bowiem w jednostce plan finansowy nie obejmował wskazanych powyżej wydatków, a więc dokonanie tych wydatków spowodowało przekroczenie kwoty wydatków ustalonych w planie finansowym.

Nie ma przy tym żadnego znaczenia w sprawie podnoszona przez skarżącego argumentacja wskazująca, na wpływanie przez I. K. (jedna ze współobwinionych osób) na wystąpienie pokontrolne. Trzeba bowiem wyjaśnić, że to nie wystąpienie pokontrolne stanowi istotny dowód w sprawie. Wystąpienie pokontrolne wskazuje jedynie na możliwość zaistnienia w danej jednostce nieprawidłowości, które to nieprawidłowości mogą jedynie, po przeprowadzeniu postępowania wskazywać na naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Sama w sobie kontrola i jej wynik nie miały wpływu na przypisanie stronie odpowiedzialności i wymierzoną karę. Dowodem istotnym w sprawie są właśnie powołane faktur, na których widnieją podpisy głównego księgowego wskazujące na nieprawidłowe wykonanie kontroli wstępnej. Kontrola ta jest czynnością głównego księgowego i tym samym nie ma żadnego znaczenia rola innych osób, które były w jakikolwiek sposób zaangażowane w czynności kontrolne i następnie nadzorcze. W powyższym kontekście prawidłowo również GKO wyjaśniła skarżącemu w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że nawet gdyby przyjąć, że w postępowaniu kontrolnym doszło do nieprawidłowości, która może mieć wpływ na odpowiedzialność karną I. K., to ta okoliczność pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność strony w zakresie niewłaściwie przeprowadzonej kontroli wstępnej. Tym samym, wbrew podnoszonym twierdzeniom, organ w sposób jednoznaczny w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazał nieprawidłowości, których dopuścił się skarżący.

Wbrew twierdzeniom strony zebrany w jego sprawie materiał dowodowy był kompletny i wystraczający do oceny przypisanych mu czynów. Organ zapoznał się z argumentacją skarżącego i składanymi przez niego wnioskami, czemu dał wyraz w zaskarżonym rozstrzygnięciu. To, że nie uwzględnił wniosków strony nie oznacza, że wnioski te zostały zignorowane, czemu dał wyraz np. uzasadniając odmowę odroczenia rozprawy. W żaden sposób organy nie naruszyły art. 76 § 2 i 3 uondfp, gdyż w sprawie dokumenty jednoznacznie wskazują na odpowiedzialność strony i co najważniejsze w sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości. W związku z powyższym sąd nie stwierdza, aby w sprawie GKO naruszyła wskazane w skardze przepisy postępowania.

Sąd podziela również stanowisko organów orzekających w zakresie stopnia szkodliwości zarzucanych czynów. Słusznie uznano, że stopień szkodliwości jest znaczny. Wpływ na taką ocenę związany jest z faktem, że odpowiedzialność głównego księgowego wiąże się ze szczególną wiedzą dotyczącą zarówno planowania finansowego, rachunkowości, jak i klasyfikacji budżetowej. Tym samym podjęcie decyzji przez kierownika jednostki jest niejednokrotnie zdeterminowane działaniem głównego księgowego w przedmiocie dokonania wstępnej kontroli wydatku z planem finansowym. Słusznie również GKO zwróciła uwagę, że czyny strony w tym zakresie nie miały charakteru incydentalnego i dotyczyły kilku miesięcy 2016 r.

Sąd akceptuje także stanowisko organu odwoławczego, który odnosząc się do twierdzeń skarżącego wskazujących, że działał on pod wpływem presji wywieranej przez przełożonych, wyjaśnił stronie, że nawet jeśli taki fakt miał miejsce, to nie zwalnia on strony z odpowiedzialności. Pełniąc szczególną funkcję głównego księgowego skarżący powinien stać na straży przestrzegania reguł finansów publicznych, co umożliwia właśnie instytucja kontroli wstępnej. Brak asertywności nie jest we wskazanym przypadku pożądaną cechą głównego księgowego i nie sanuje niezgodnych z prawem działań.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarżący nie działał zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym i tym samym naruszył ład finansów publicznych. Strona naruszyła podstawowe, określone ustawą (art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a ufp) obowiązki głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych. Prawidłowo stwierdziła GKO, że od osób pełniących funkcję głównego księgowego należy wymagać świadomości wagi podejmowanych czynności dla zapewnienia prawidłowości funkcjonowania jednostki, zwłaszcza w sytuacji, gdy w wyniku niewłaściwie przeprowadzonej kontroli wstępnej kierownik jednostki mógł uzyskać przekonanie, że wydatki poniesione w przedmiotowej sprawie mieszczą się w ustalonym planie finansowym. Powyższe ewidentnie skutkuje tym, że organy orzekające nie mogły odstąpić od wymierzenia kary. Wymierzona kara nagany jest adekwatna do popełnionego czynu, gdyż skarżący uchybił obowiązkom ustawowym i nie wywiązał się z roli "strażnika" odpowiedzialnego za prawidłowe funkcjonowanie gospodarki finansowej jednostki. Wymierzona obwinionemu kar spełniają zarówno cele w zakresie społecznego oddziaływania, jak i cele zapobiegawcze i dyscyplinujące, które mają osiągnąć w stosunku do każdego z obwinionych.

W kontekście powyższych rozważań, zdaniem sądu, za nieuprawnione należy uznać podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów prawa. Dlatego sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.