Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 23/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi A.S. i P.S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1) zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia administracyjnego w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy do organu wraz z odpisem prawomocnego wyroku w przedmiocie wniosku H.C. z dnia 19 października 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...] 2) zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A.S. i P.S. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SAB 23/06

Uzasadnienie

A.S. i P.S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej w dniu 9 listopada 2004 r. na bezczynność Prezydenta W. wnosili o zobowiązanie organu do rozpoznania w wyznaczonym terminie wniosku z dnia 19 października 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom : A.J., S.E., C.P., I.K., D.W., G.P., B.H. oraz H. i T. małżonkom C. przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...].

W dniu 14 maja 2004 r. skarżący złożyli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na bezczynność Prezydenta W. z uwagi na nierozpoznanie wniosku dekretowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 19 października 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do wyżej opisanej nieruchomości w terminie do dnia 30 września 2004 r., jednocześnie zalecając ustalenie przyczyn i osób winnych niezałatwienia sprawy.

W dniu [...] września 2004 r. Prezydent W. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora reprezentującego współwłaścicieli nieznanych z miejsca pobytu. Skarżący wskazali, że zawieszenie postępowania administracyjnego było bezzasadne, gdyż w sprawie byli już ustanowieni w 1997 r. przez sąd kuratorzy reprezentujący nieobecnych współwłaścicieli. Na powyższe postanowienie o zawieszeniu postępowania skarżący złożyli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Do dnia złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prezydent W. nie wydał orzeczenia w sprawie z wniosku dekretowego.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wnosił o jej oddalenie, wskazując że postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej zostało zawieszone z uwagi na konieczność wyznaczenia przez sąd powszechny kuratora do reprezentowania nieznanych z miejsca pobytu współwłaścicieli a z uwagi na zaskarżenie powyższego postanowienia akta sprawy zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

W toku rozpoznawania przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na bezczynność Prezydenta W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. o zawieszeniu postępowania i umorzyło postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zawieszenie postępowania jest bezprzedmiotowe, ponieważ kuratorzy dla nieznanych z miejsca pobytu współwłaścicieli nieruchomości zostali już ustanowieni i reprezentowali te osoby w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zostało przez ten Sąd podkreślone w uzasadnieniu wyroku. Ponadto organ odwoławczy zalecił niezwłoczne wydanie decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 19 października 1948 r. o ustanowienie własności czasowej.

Następnie Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku dekretowego do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Komisję Regulacyjną do Spraw Gmin [...] w przedmiocie przeniesienia na rzecz Gminy [...] w W. własności przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania odwoławczego dotyczącego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania z wniosku H.C. z 19 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Komisję Regulacyjną do Spraw Gmin [...] w przedmiocie przeniesienia prawa własności przedmiotowego gruntu na rzecz Gminy [...] w W..

Orzeczeniem z dnia [...] września 2005 r. Komisja Regulacyjna do Spraw Gmin [...] oddaliła wniosek Gminy [...] w W..

Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] podjął z urzędu postępowanie administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należało rozważyć dopuszczalność skargi. Stosownie bowiem do art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W przypadku skargi na bezczynność, wyczerpaniem środków odwoławczych, w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu, jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Zażalenie takie skarżący złożyli w dniu 14 maja 2004 r. a wyniku jego rozpoznania postanowieniem z dnia [..] czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 19 października 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] oraz nakazało zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną.

W przypadku skargi na bezczynność organu kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy.

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym nie później niż w terminie jednego miesiąca, gdy chodzi o sprawę wymagającą postępowania wyjaśniającego, w terminie dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania, gdy chodzi o sprawę szczególnie skomplikowaną, zaś w postępowaniu odwoławczym w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania odwołania.

W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W sprawie będącej przedmiotem skargi po rozpoznaniu sprawy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości, akta administracyjne zostały zwrócone organowi pierwszej instancji w dniu 21 marca 2002 r. Do dnia 14 maja 2004 r. tj. do daty wniesienia przez skarżących zażalenia na bezczynność, czynności Prezydenta W. sprowadziły się do skierowania dwóch pism z dnia 11 lipca 2003 r. i 1 września 2003 r. do Urzędu Miasta W. Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Warszawy Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru.

Następnie po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienia z dnia [...] czerwca 2004 r., uwzględniającego zażalenie na bezczynność, akta sprawy zostały zwrócone organowi pierwszej instancji w dniu 25 czerwca 2004 r. Organ odwoławczy zakreślił termin na załatwienie sprawy wskazując konkretną datę - 30 września 2004 r. Po tej dacie organ skierował dwa pisma z dnia 22 lipca 2004 r. i 17 sierpnia 2004 r., w których zwracał się do Archiwum Państwowego i Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego o podanie informacji dotyczących przedwojennych właścicieli nieruchomości, a pismem z dnia 28 września 2004r. zażądał od skarżących dokumentu potwierdzającego, że H.C. i H.T. to ta sama osoba. Wnioskiem z dnia 30 września 2004 r. Prezydent W. wystąpił do Sądu o ustanowienie kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu przedwojennych właścicieli nieruchomości i w tym samym dniu wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania. Tę ostatnią czynność organ odwoławczy rozpoznający zażalenie uznał za zbędną, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2005 r. uchylającym postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. i umarzającym postępowanie w pierwszej instancji, podkreślając w uzasadnieniu, że kuratorzy dla nieznanych z miejsca pobytu stron postępowania zostali już ustanowieni, a stanowisko w tej kwestii zajął również Naczelny Sąd Administracyjny. Nie zachodziła zatem potrzeba ponownego ustanawiania kuratorów a czynność ta jedynie spowodowała przewlekłość postępowania. Po wniesieniu skargi do Sądu jedyną czynnością organu było podjęcie z urzędu postępowania zawieszonego z uwagi na toczące się postępowanie przez Komisją Regulacyjną do Spraw Gmin [...]. Należy przy tym podkreślić, że postanowienie o podjęciu postępowania z urzędu organ pierwszej instancji wydał dopiero w dniu [...] grudnia 2005 r., tj. po otrzymaniu w dniu 22 listopada 2005 r. pisma z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z zapytaniem, czy zostało podjęte postępowanie w sprawie. Od daty podjęcia postępowania do dnia rozprawy organ nie poinformował Sądu o podjęciu jakichkolwiek czynności w sprawie.

Należy wskazać, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie je podjął, lecz – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przy czym Sąd ocenia bezczynność na datę orzekania. Do dnia rozprawy Prezydent W. nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie.

Okoliczność, że organ po otrzymaniu akt sprawy z Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co nastąpiło w dniu 20 marca 2002 r. przez cztery lata nie zakończył sprawy wydaniem decyzji a podjęte przez niego czynności nie czynią zadość wymogom działania organu przewidzianym w art. 36 kpa, skutkują uznaniem, że wystąpiła bezczynność organu. Takie postępowanie jest dowodem lekceważenia zasady przewidzianej w art.7 kpa nakładającej obowiązek podejmowania wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r.( sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że : " zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa."

Mając powyższe na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje uzasadnienie w art. 200 wyżej powołanej ustawy.