Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 495/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 6, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2014r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Zastępcy Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza K. z dnia [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją, wydaną z upoważnienia Burmistrza K., Zastępca Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. orzekł, że zasiłek pielęgnacyjny przyznany decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na rzecz J. R. wypłacony w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Organ wskazał, że J. R. nie zgłosiła w urzędzie faktu przyznania jej dodatku pielęgnacyjnego. Podkreślono, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W związku z tym, skoro strona pobierała zasiłek pielęgnacyjny mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie tego prawa i była pouczona o braku prawa do jego pobierania, to na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 świadczenie należało uznać za nienależnie pobrane.

Od ww. decyzji odwołanie złożyła J. R., która w uzasadnieniu podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i wymagającą pomocy osób trzecich. Podniosła, że składając wniosek o przyznanie wymienionego zasiłku przy jego wypisywaniu korzystała z pomocy pracownika MOPS i w całości polegała na zaufaniu do pracowników. Podniosła także, że pracownicy Ośrodka przychodzili do jej domu i sporządzali odpowiednią dokumentację, a ona sama nie ukrywała swoich dochodów i pracownicy posiadali wiedzę o pobieraniu dodatku pielęgnacyjnego i pomimo tego organ dopiero po tak długim okresie czasu dokonał wszczęcia postępowania w sprawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej, powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. podało, że w toku postępowania ustalono, że organ I instancji pouczył stronę, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych strona jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne oraz, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (pkt 1), a także świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego (pkt 4). Organ podał, że dnia [...] października 2013 r. J. R. złożyła oświadczenie, w którym poinformowała organ I instancji, że z chwilą ukończenia 75 roku życia nabyła uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego, który został przyznany decyzją ZUS. Z tych względów wyraża zgodę na uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny.

Organ podkreślił, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, w związku z czym wszczęto postępowanie w zakresie uchylenia przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] maja 2007 r do [...] września 2013 r., co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji uznającej pobrany w tym okresie zasiłek pielęgnacyjny jako świadczenie nienależnie pobrane. W myśl zaś art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu.

W konsekwencji, w ocenie organu, J. R. od chwili przyznania dodatku pielęgnacyjnego z ZUS nie była uprawniona do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego.

Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem J. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 i 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zarzucono organowi popełnienie błędów w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżąca została poinformowana o obowiązku zgłoszenia do organu okoliczności pobierania zasiłku pielęgnacyjnego z ZUS. Wskazano nadto, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, zatem potrzebuje we wszystkich czynnościach pomocy osób trzecich. W związku z powyższym przy wypełnianiu wniosku pomagali skarżącej pracownicy MGOPS. Skarżąca wypełniała wniosek zgodnie z ich wskazówkami, jednak nie była w stanie przeczytać go w całości i polegała na zaufaniu do pracowników MGOPS. Wskazano, że pracownicy nie udzielili skarżącej wszystkich niezbędnych informacji. Podkreślono, że informacja (pouczenie) zawarta we wniosku winna znaleźć się w decyzji z [...] stycznia 2007 r., czego organ nie uczynił, a co jest bardzo istotne w niniejszej sprawie. Ponadto podkreślono, że organ I instancji posiadał wiedzę o pobieraniu przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego z ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca zasiłek pielęgnacyjny miała przyznany decyzją z dnia [...] maja 2007 r. i z chwilą przyznania jej dodatku pielęgnacyjnego od [...] maja 2007 r. straciła to uprawnienie. Sam fakt niezasadnego wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego, jaki niewątpliwie w sprawie zaistniał, nie przesądza o tym, że jego wypłacenie, które w świetle przepisów prawa nie powinno mieć miejsca jest świadczeniem nienależnie pobranym. Instytucja świadczenia nienależnego uregulowana jest bowiem w art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten w ust. 1 stanowi, iż osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu, zaś w ust. 2 definiuje pojęcie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, wskazując, że za świadczenie to uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.

Przy ocenie, czy zasiłek pielęgnacyjny pobrany przez J. R. uznany być może za świadczenie pobrane nienależnie istotne znaczenie będą miały nie tylko elementy związane z niewątpliwym i niespornym pobieraniem przez skarżącą od [...] maja 2007 r. dodatku pielęgnacyjnego, lecz również elementy podmiotowe powiązane ze stanem jej świadomości odnośnie tego, że na podstawie art. 16 ust. 6 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Z treści art. 30 ust.1 i ust. 2 u.ś.r. wynika bowiem, że pojęcie "nienależnie pobranego świadczenia" zależy nie tylko od spełnienia przesłanki jego wypłacenia mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części. Przepis wiąże to określenie z warunkiem pouczenia osoby pobierającej te świadczenia o braku prawa do ich pobierania.

W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 826/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Pamiętać nadto trzeba, iż art. 30 ust. 2 pkt 1 in fine u.ś.r., jako warunek uznania świadczeń za pobrane nienależnie wymienia pouczenie osoby pobierającej o braku prawa do ich pobierania. Wykładnia art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 25 u.ś.r. wskazuje, że warunkiem niezbędnym uznania świadczenia wypłaconego za pobrane nienależnie jest istnienie po stronie świadczeniobiorcy świadomości, że uprawnienie do jego otrzymywania ustało. Jak trafnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. IV SA/Po 331/08 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) obowiązek zwrotu świadczenia z art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. ma charakter następczy i uzależniony jest od tego, czy strona była należycie pouczona o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują pobieranie przyznanych świadczeń. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela także wyrażony w przywołanym orzeczeniu pogląd, iż pouczenie adresowane do strony winno być czytelne, jasne i zrozumiałe dla świadczeniobiorcy. Analogiczny, trafny pogląd prawny wyrażony został także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Go 759/07, gdzie wskazano, że pouczenie nie może być uznane za należyte, gdy przytacza jedynie przepis ustawy bez jego wyjaśnienia, oraz że pouczenie powinno być adekwatne do obowiązujących przepisów, odnosić się do konkretnie otrzymywanego świadczenia i operować zwrotami zrozumiałymi dla adresata tak, aby mógł je uwzględnić w ocenie własnej sytuacji, przy czym stanowisko to zostało w całości zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 593/08 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wobec konstytutywnego charakteru prawidłowego pouczenia strony o braku prawa do pobierania świadczenia oraz stanu świadomości strony pobierającej świadczenie obiektywnie jej nie przysługujące, również te okoliczności winny zostać w sposób precyzyjny wykazane i wyartykułowane w uzasadnieniu decyzji uznającej dane świadczenie za pobrane nienależnie, przy czym poczynione w tym zakresie ustalenia nie mogą mieć charakteru dowolnego lecz winny wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który winien mieć charakter kompletny.

Powyższym wymogom zaskarżona decyzja nie sprostała. Organ w końcowej części uzasadnienia podkreślił: "iż nie może ponosić konsekwencji i być obciążona za zaistniała sytuację tylko strona bowiem jest to osoba w podeszłym wieku i niepełnosprawna, uzależniona od pomocy innych osób, ale jest to niedopatrzenie organu tym bardziej, że znany był organowi pesel strony, która pozostaje pod opieką organu od kilku lat".

W ocenie Sądu, skarżąca nie była należycie pouczona o obowiązku poinformowania organu o okolicznościach powodujących ustanie prawa do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 25 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego pouczył o treści przepisu art. 25 ust. 1 u.ś.r.

Organ zatem nie sprostał ciążącemu na nim obowiązku. W niniejszej sprawie nie można bowiem uznać, aby skarżąca została należycie poinformowana o przyczynach powodujących utratę prawa do pobierania świadczeń rodzinnych, co czyni zasadnym argumenty zawarte w skardze. Pouczenie stanowi warunek sine qua non żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych/wypłaconych kwot zasiłku. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem, wspomniane pouczenie powinno być adekwatne do obowiązujących przepisów, odnosić się do konkretnie otrzymywanego świadczenia i operować zwrotami zrozumiałymi dla adresata tak, aby mógł je uwzględnić w ocenie własnej sytuacji (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1979 r., sygn. akt II URN 51/80, publ. OSNCP z 1980 r. nr 10. poz. 202 i z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I UK 161/05, publ. OSNP 2007, nr 5-6, poz. 78). Pouczenie nie może zaś być uznane za należyte, gdy przytacza jedynie przepis ustawy bez jego wyjaśnienia. Aby uznać je za prawidłowe, musi być jasne, czytelne i powinno zawierać wszelkie informacje o obowiązujących zasadach. Nie do przyjęcia jest zaś sytuacja, gdy pouczenie sformułowane jest w taki sposób, że dotyczy wszystkich ewentualnych i hipotecznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Zatem pouczenia zamieszczane standardowo na drukach wniosków o przyznanie konkretnego rodzaju pomocy, z którym świadczeniobiorca ma możliwość zapoznania się jedynie w momencie składania wniosku, a które następnie pozostawione są w aktach administracyjnych sprawy lub pouczenia zawarte w decyzjach, lecz dotyczące wszystkich możliwych sytuacji, w odniesieniu do konkretnego świadczenia, nie mogą być uznane za prawidłowe. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy przytaczają jedynie przepis ustawy, bez jakiejkolwiek jego wyjaśnienia. Pouczenie takie, dla większości osób nieposiadających wykształcenia prawniczego, jest bowiem niezrozumiałe, nieczytelne i nie spełnia przedstawionych wyżej kryteriów.

Z kolei brak prawidłowego pouczenia oznacza, że osoba pobierająca świadczenia nie ma obowiązku ich zwrotu, choćby nawet z innych źródeł mogła dowiedzieć się o tych okolicznościach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., II UK 440/03, publ. OSNPUiSP z 2005 r., nr 18, poz. 291).

Tak więc świadczenie pielęgnacyjne pobrane przez skarżąca było "świadczeniem nienależnym", ale nie "świadczeniem nienależnie pobranym", o którym stanowi art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Osoba pobierająca świadczenie rodzinne musiała zatem – zdaniem Sądu - zostać należycie pouczona o sytuacjach, w których następuje brak prawa do ich pobierania.

Niespornym jest, że przepis art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Z kolei art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przewiduje m.in. że dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta ukończyła 75 lat życia. Z akt sprawy wynika, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego zawarte zostało jedynie pouczenie o treści art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych . Oznacza to, że zamieszczono jedynie zobowiązanie do powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia. W tej sytuacji brak było pouczenia skarżącej o skutkach przyznania dodatku do zasiłku pielęgnacyjnego , ponieważ zawarte pouczenie nie informuje skarżącej , że zasiłek ten nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Nie ulega wątpliwości, że ogólnie sformułowane pouczenie, nieprecyzujące sytuacji, w których dochodzi do utraty prawa do świadczeń, w istocie pouczeniem nie jest. Pouczenia o dużym stopniu ogólności, jak w niniejszej sprawie, nie mogą zostać uznane za wystarczające, nawet abstrahując od szczególnej sytuacji zdrowotnej skarżącej. Brak wskazania, kiedy i jakie okoliczności osoba korzystająca ze świadczeń powinna przedstawić organowi w toku pobierania konkretnego świadczenia, powoduje wadliwość pouczenia. Właściwe pouczenie winno być zamieszczone albo w ulotce, z której następnie strona może korzystać w okresie późniejszym, albo w uzasadnieniu decyzji. Przedstawienie stronie do wglądu przepisów regulujących zasady przyznawania świadczeń rodzinnych polegające na możliwości ich lektury na formularzu wniosku, następnie spoczywającym w urzędzie jako część akt sprawy nie wyczerpuje wymogów pouczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 331/08). Takie działania organów uznać należy niewątpliwie za naruszające zasadę praworządności i obowiązku pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 6 i 8 k.p.a.). Organy obowiązane są przecież do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Podkreślić należy przy tym, że wymóg prawidłowego pouczenia jest tym bardziej istotny w sprawach dotyczących zasiłków pielęgnacyjnych zważywszy, że świadczenia te w zasadzie przyznawane są osobom starszym, schorowanym, niepełnosprawnym, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Treść pouczenia powinna być zatem dostosowana do możliwości adresata, jego stanu zdrowia, w tym możliwości widzenia i zapamiętywania.

Z uwagi zatem na fakt, że udzielone skarżącej pouczenie okazało się nieskuteczne, nie sposób przyjąć, że pobierając jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny, skarżąca działała w złej wierze, a tylko w takiej sytuacji świadczenie można byłoby uznać za nienależnie pobrane. W wyrokach z dnia 14 grudnia 2009 r., I OSK 826/09 oraz z dnia 27 października 2010 r., I OSK 981/10 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych posługuje się pojęciem "świadczeń nienależnie pobranych". Obowiązek zwrotu nie dotyczy "nienależnego świadczenia", ale "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są pojęciami tożsamymi. "Nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła, natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia.

Rozpatrując sprawę ponownie organy zobowiązane będą zatem do uwzględniania przedstawionej oceny prawnej, skutkującej w realiach niniejszej sprawy brakiem przesłanek do uznania świadczenia pobranego przez skarżącą za nienależnie pobrane.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji.