Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 4104/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędziowie WSA - Dorota Mydłowska, - Jolanta Bożek (spr.), Protokolant - Joanna Pietraś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2004 r. sprawy ze skargi J. F. – Usługi [...] w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz J. F. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. - po rozpatrzeniu zażalenia J. F. - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. Nr [...] z dnia [...].08.2003 r., zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 233 § 1 pkt 1, art. 201 § 1 pkt 2, art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zim.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802).

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 14.08.2000 r. firma Usługi [...] J. F. za pośrednictwem Agencji Celnej "[...]" zgłosiła samochód ciężarowy marki [...] nr nadwozia [...], rok produkcji [...] do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego [...].

W toku wszczętego z urzędu, na podstawie art. 65 § 4 pkt 2a ustawy Kodeks celny, postępowania w sprawie uznania za nieprawidłowe w/w zgłoszenia celnego Urząd Celny w P. pismem z dnia 5.08.2003r. zwrócił się do Wydziału Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej Departamentu Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów z prośbą o ustalenie za pośrednictwem władz celnych [...] legalności oraz autentyczności załączonego dokumentu [...] w zakresie zapisów dotyczących numerów identyfikacyjnych i daty potwierdzenia homologacji głównej-daty pierwszego dopuszczenia do ruchu na terenie [...] przedmiotowego samochodu.

Następnie w dniu [...].08.2003r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydał postanowienie Nr [...], którym na postawie art. 201§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego pojazdu do chwili rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy [...] organ.

Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu zażalenia importera, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania celnego nie dopatrując się naruszenia przepisu art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że w niniejszej sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. ustalenia przez właściwy [...] organ legalności i autentyczności dokumentu [...] w zakresie numeru identyfikacyjnego VIN oraz daty potwierdzenia homologacji głównej -daty pierwszego dopuszczenia samochodu do ruchu na terenie [...]. W ocenie organu powyższe ustalenia mają istotne znaczenie w kwestii zasadności dopuszczenia ww. pojazdu do obrotu na polskim obszarze celnym , bowiem w przypadku potwierdzenia przez właściwy [...] urząd, iż przedmiotowy samochód faktycznie wyprodukowany został w [...] r., oznaczałoby to, iż został wprowadzony na polski obszar celny z naruszeniem zakazu przywozu , wynikającego z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. (Dz.U. Nr 158 poz1053). Z uwagi na powyższe nie powinien być objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. W konkluzji Dyrektor Izby Celnej uznał, że w związku z tym, iż wydanie merytorycznej decyzji w sprawie przedmiotowego pojazdu uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego/ ustalenia przez właściwe [...] organy autentyczności dokumentu [...] w szczególności w zakresie zakodowanego roku produkcji pojazdu oraz daty potwierdzenia homologacji głównej /Naczelnik Urzędu Celnego w P. zasadnie zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii.

Od tego postanowienia skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. F., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia z [...] sierpnia 2003r.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art.. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Zdaniem skarżącego "zagadnieniem wstępnym" jest sytuacja w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie treścią wszczętego postępowania jest właśnie rozstrzygnięcie problemu właściwości numeru identyfikacyjnego oraz daty potwierdzenia homologacji głównej zaimportowanego pojazdu, a więc rozstrzygnięcie zagadnienia faktycznego, które stanowi o możliwości (lub nie) wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w przedmiocie objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Kwestia ta nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego, które może być przedmiotem odrębnego postępowania, w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło, lecz jest głównym przedmiotem rozpoznania tej właśnie sprawy. Skarżący podniósł, że podjęcie dalszych czynności wyjaśniających w ramach postępowania dowodowego, mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, na podstawie Protokołu Nr 6 - o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 z późn. zm.), nie może stanowić "zagadnienia wstępnego" uzasadniającego konieczność zawieszenia wszczętego postępowania administracyjnego w oparciu o art. 201 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej. Postępowanie dowodowe stanowi bowiem jedynie pewien etap postępowania administracyjnego, i może być ono prowadzone również przy pomocy instrumentów określonych w rzeczonym Protokole Nr 6 Układu Europejskiego. W żadnym natomiast razie organy celne nie mogą wszczynać postępowania administracyjnego i dopiero następnie dokonywać weryfikacji określonych dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego w trybie Protokołu Nr 6 Układu Europejskiego, traktując je jako zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym. Przeprowadzenie postępowania dowodowego (wyjaśniającego) odnośnie określonych wątpliwości organów celnych kraju importu stanowi bądź warunek sine qua non wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do uznania za nieprawidłowe (lub prawidłowe) przyjętego uprzednio zgłoszenia celnego, bądź jest częścią samego postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 262 ustawy z 9 01 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.] w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 08 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.] organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: postępowanie administracyjne (celne) jest w toku, istnieje zagadnienie wstępne oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeśli chodzi o tę ostatnią przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. [v. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, W-wa 1996, s. 419]

Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd.

Zdaniem organów celnych w niniejszej sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. ustalenia przez właściwy [...] organ legalności i autentyczności dokumentu [...] w zakresie numeru identyfikacyjnego VIN oraz daty potwierdzenia homologacji głównej.

Sąd podziela stanowisko skarżącego, że skoro w przedmiotowej sprawie treścią wszczętego postępowania jest rozstrzygnięcie problemu autentyczności numeru identyfikacyjnego oraz daty potwierdzenia homologacji głównej zaimportowanego pojazdu, a więc rozstrzygnięcie zagadnienia faktycznego, to brak było podstaw do zawieszenia postępowania celnego na podstawie powołanego w postanowieniach art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej.

Jak bowiem wskazano wyżej, zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu powołanego przepisu występuje jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, a za taką nie można uznać podjęcia dalszych czynności wyjaśniających w ramach postępowania dowodowego, mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, na podstawie Protokołu Nr 6 - o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 z późn. zm.),

Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. naruszają art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art.145 § l ust.1) lit. c) w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr l53, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy o psa.