Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SO/Po 39/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art.55 ustawy-PoPPSA)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny P. G. K. sp. z o.o. z siedzibą w Wolsztynie za nieprzekazanie skargi w postaci elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2021 roku spółka W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie, na podstawie "art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z IV SAB/Po 115/21", grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. P. G. K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. za nieprzekazanie Sądowi w postaci elektronicznej skargi. Pod sygn. IV SAB/Po 115/21 zarejestrowano skargę W. E. S. Sp. z o.o. w W. na bezczynność P. G. K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skargę zarejestrowaną pod sygn. IV SAB/Po 115/21 wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych:

Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej także "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w W. (zwanego dalej także "Przedsiębiorstwem" lub organem") w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę, sporządzonej dnia [...] lipca 2021 r. (k.12-15 akt sąd. o sygn. IV SAB/Po 115/21) Przedsiębiorstwo wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § i pkt 6 p.p.s.a. z uwagi na niedochowanie przez Skarżącego formy elektronicznej wnoszenia skargi o którym mowa wart. 54 § 1a p.p.s.a. Wniesioną mailowo skargę, przekazano Sądowi w formie papierowej Przedsiębiorstwo wyjaśniło, że w jego ocenie Skarżący nie dochował warunku wnoszenia skarg drogą elektroniczną, wobec tego należy stwierdzić, że skarżący nie wniósł skutecznie skargi. Organ wyjaśnił ubocznie także, że nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej, gdyż na wniosek organu z dnia [...] lipca 2016 r. o aktywowanie funkcjonalności elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej - ePUAP dla Podmiotu Publicznego skierowany do Ministra Administracji i Cyfryzacji uzyskał odpowiedź odmowną ze stanowiskiem, że ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne nie stosuje się do spółek handlowych. Przedsiębiorstwo dodało, że kilkukrotnie wniosek w tym zakresie był ponawiany, jednak bez skutku.

Na zarządzenie Sądu z dnia 29 lipca 2021 r. (k. 178-179 akt sąd. sygn. IV SAB/Po 115/21) pouczono Skarżącą, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism drogą elektroniczną, jednak w takim przypadku konieczne jest zachowanie przewidzianych przez ustawę standardów procesowych. Na podstawie art. 54 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a.") skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten ma obowiązek potwierdzić wniesienie takiej skargi w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 346, ze zm.), na wskazany przez skarżącego adres elektroniczny. Wyjaśniono Skarżącej, że W. E. S. sp. z o.o. nie dochowała powyższego warunku wnoszenia skarg drogą elektroniczną, albowiem nie złożyła skargi w formie dokumentu elektronicznego wniesionego do elektronicznej skrzynki podawczej P. G. K. sp. z o.o., lecz przesłała skargę zwykłą pocztą elektroniczną (e-mailem) na adres kontaktowy tej spółki. Sąd wyjaśnił, że w przypadku, gdy podmiot występujący w postępowaniu sądowoadministracyjnym w roli organu nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej (co ma miejsce w niniejszej sprawie), wyłączona jest możliwość wnoszenia skarg do sądu administracyjnego za pośrednictwem tego podmiotu w formie dokumentu elektronicznego, z uwagi na treść art. 54 § 1a p.p.s.a. W tej sytuacji, gdy skargę wniesiono pocztą elektroniczną (e-mailem), P. G. K. sp. z o.o. mogło przekazać Sądowi skargę W. E. S. sp. z o.o.- wyłącznie jako niepodpisaną. Ponieważ skarga W. E. S. sp. z o.o. została wniesiona nieprawidłowo, i pozostawała niepodpisana Sąd wezwał W. E. S. sp. z o.o. do ponownego przekazania skargi, ze skrzynki ePUAP bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwanie wykonano przekazując podpisaną skargę do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu (k. 187 akt sąd. sygn. IV SAB/Po 115/21).

Pismem z dnia [...] października 2021 r. pełnomocnik P. G. K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny organowi wskazując, że w istocie podstawą żądania nałożenia grzywny organowi jest zarzut niedochowania prawidłowej formy przekazania Sądowi skargi. Podkreślono, że w sytuacji gdy, jak w niniejszej sprawie, organ nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej, to wyłączona jest możliwość wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, za pośrednictwem tego podmiotu, w formie dokumentu elektronicznego z uwagi na treść art. 54 § 1 p.p.s.a. Wyjaśniono że skarga wniesiona e-mailowo nie spełnia wymogów z p.p.s.a., dlatego powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skargę Skarżącej przekazano Sądowi pomimo, że została ona wniesiona droga mailową. Ponieważ Skarżąca nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej, wniesioną mailowo skargę, przekazano Sądowi w formie papierowej, a więc zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. (k.33 akt o sygn. IV SO/Po 39/21).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wniosek o wymierzenie grzywny P. G. K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również jako: "PGK") za nieprzekazanie Sądowi w postaci elektronicznej skargi – podlega oddaleniu, jako niezasadny.

Na podstawie art. 54 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Przepis art. 49a, dodany nowelą z 10 kwietnia 2019 r., określa sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

W okolicznościach badanej sprawy kwestią bezsporną pozostaje fakt, wniesienia przez W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również jako: "WES") skargi na bezczynność PGK. Skarga ta dotyczyła udostępnienia informacji publicznej i została zarejestrowana pod sygn. IV SAB/Po 115/21. Poza sporem pozostaje, że wydruk sporządzonej [...] czerwca 2021 r. i wniesionej drogą mialową skargi wraz z odpowiedzią na skargę - PGK nadało do Sądu w Urzędzie Pocztowym w W. dnia [...] lipca 2021 r. (k.91 akt sąd. sygn. IV SAB/Po 115/21). Kwestią bezsporną pozostaje ponadto, że skarga WES, podpisana podpisem kwalifikowanym, została wniesiona adres mailowy [...] który został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej PGK i stanowi jedyny upubliczniony adres tego podmiotu.

Obarczoną brakiem (brak podpisu) skargę w formie papierowej przekazano tut. Sądowi, który wezwał WES do uzupełnienia jej braków, poprzez podpisanie skargi. W zakreślonym terminie WES usunęła brak formalny skargi, co finalnie pozwoliło na jej merytoryczne rozpoznane (co nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w dniu 08 października 2021 r. sygn. IV SAB/Po 115/21).

Zgodzić należy się jednak z PGK, że w badanej sprawie nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą nie może być bowiem uznane za skuteczne wniesienie skargi "w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu". Konsekwentne stanowisko w tej kwestii zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny i przedstawił je m.in. w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 4856/21, a Sąd sprawę niniejszą rozpoznający podziela je całości i przyjmuje za swoje wskazując, że elektroniczna skrzynka podawcza organu, to "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego" (art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 346, ze zm. – dalej również jako: "u.inf."). Zgodnie z art. 16 ust. 1a tej ustawy, podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 344) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt: II FZ 483/19). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.inf., nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej" i służy "do przekazywania dokumentu elektronicznego". Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej.

W stanie faktycznym badanej sprawy, kwestią sporną pozostaje postać w jakiej doszło do przekazania skargi Sądowi.

Poza sporem pozostaje, że podmiot, do którego skierowano skargę (PGK sp. z o.o. z siedzibą w W.) elektronicznej skrzynki podawczej nie posiada. Kwestią bezsporną pozostaje, że otrzymaną - drogą mialową - skargę WES z dnia [...] czerwca 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę - PGK nadało do Sądu w Urzędzie Pocztowym w W. dnia [...] lipca 2021 r. (k.91 akt sąd. sygn. IV SAB/Po [...]). To oznacza, że w terminie 12 dni od dnia jej otrzymania - na skrzynkę mailową - PGK przekazało Sądowi skargę WES w postaci papierowej. Sąd miał na uwadze, że skarga zarejestrowana pod sygn. IV SAB/Po 115/21 dotyczyła bezczynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, i stwierdził że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020, poz. 2176) skargę wraz z odpowiedzią na skargę przekazano w terminie.

Czynności tej dokonano prawidłowo i terminowo, w sytuacji gdy na podstawie art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, a pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest tożsame z adresem e-mail, natomiast WES skargę z dnia 20 czerwca 2021 r. wniosła do PGK drogą mialową,.

Z tych wszystkich względów, w oparciu o treść art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.