Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1652/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.), Sędzia WSA del. Małgorzata Fita, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1589/07 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 13 sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za październik 1999 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Wrocławiu na rzecz P. P. kwotę 380 ( słownie: trzysta osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1589/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 13 sierpnia 2007 r., którą po wznowieniu postępowania, uchylono ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 1 sierpnia 2005 r. i określono P. P., działającemu pod firmą "P.", zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik 1999 r.

Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek rozpoznania wniosku P. P. z dnia 23 stycznia 2007 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 sierpnia 2005 r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 1999 r.

Decyzja ostateczna o uchylenie, której w trybie wznowienia postępowania, wnosił P. P. została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 2449/02. Wyrokiem tym Sąd uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego z dnia 21 czerwca 2002 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 r.

W decyzji tej organ podatkowy nie uwzględnił w rozliczeniu podatku od towarów i usług za wskazany wyżej okres podatku naliczonego, powołując się na art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT z 1993 r.", z uwagi na brak dowodów (oryginałów lub duplikatów faktur VAT, które jak twierdził podatnik zostały mu ukradzione, a których w wyznaczonym terminie nie odtworzył), potwierdzających zakup towarów i usług przez podatnika,

Jako powód uchylenia wymienionego wyżej orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Sąd wskazał przyczyny proceduralne. Stwierdził jednocześnie, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego i prawidłowo przyjęto, że dokumentami potwierdzającymi prawo do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o podatek naliczony są oryginały faktur VAT lub ich duplikaty, a podatnik dokumentami tymi winien dysponować nie tylko w momencie dokonania odliczenia, ale także w toku postępowania podatkowego i kontroli.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy decyzją z dnia 1 sierpnia 2005 r., stwierdził, że przedstawione w toku postępowania kserokopie kopii faktur VAT, w myśl art. 19 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. i § 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156, poz. 1024 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Ministra Finansów z 1997 r.", nie uprawniały nabywcy do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z tych kserokopii. Przedstawione w toku postępowania oryginały duplikatów faktur VAT zostały uwzględnione w rozliczeniu.

Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1127/05, skargę oddalił.

P. P., wnosząc pismem z dnia 23 stycznia 2007 r. o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej decyzją z dnia 1 sierpnia 2005 r., jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową". W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że po wydaniu tej decyzji zostały ujawnione nowe istotne fakty i dowody istniejące w dniu jej wydania, ale nieznane organowi, tj. duplikaty faktur VAT, dokumentujące zakupy towarów i usług w październiku 1999 r. i potwierdzające prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony za ten miesiąc.

Po rozpoznaniu wniosku o wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia 28 maja 2007 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 1 sierpnia 2005 r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 1999 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 4 kwietnia 2007 r. podatnik przesłał 83 dokumenty, z których 17 dotyczyło października 1999 r. Wśród 17 sztuk dowodów oprócz oryginałów duplikatów faktur VAT wystawionych na początku 2006 r., znajdowały się podwójne egzemplarze duplikatów. Dotyczyło to: duplikatu faktury VAT wystawionego w dniu 14 lutego 2006 r. przez S. P. K. Sp. j., duplikatu faktury VAT wystawionego w dniu 9 lutego 2006 r. przez E. T. M. sp. z o.o., znajdował się także duplikat faktury bez określonej daty jego wystawienia (dot. faktury wystawiony przez M. W. S.).

Organ stwierdził, że nowym dowodem po raz pierwszy zgłoszonym przez stronę, a jednocześnie istniejącym przed dniem wydania ostatecznej decyzji w sprawie był duplikat faktury wystawiony przez M. W. S. Z ustaleń organu wynikało, że duplikat tej faktury został wystawiony w 2005 r. lub wcześniej. Dowód ten został, jako jedyny z przedstawionych 17, uznany za spełniający przesłankę z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i uwzględniony w ponownie dokonanym rozliczeniu podatku od towarów i usług za październik 1999 r.

W odwołaniu P. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zarzucił naruszenie:

- art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka - wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych;

- art. 245 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez brak orzeczenia co do istoty sprawy, tj. pominięcie pozyskanych przez stronę po 1 sierpnia 2005 r. duplikatów faktur w sytuacji, gdy generalnie organ uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 tej ustawy;

W uzasadnieniu strona podniosła, że nową okolicznością faktyczną było potwierdzenie, iż w 1999 r. podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego od towarów i usług o podatek naliczony, na podstawie oryginałów faktur VAT. Istnienie oryginałów faktur VAT w dacie rozliczenia potwierdzały natomiast przedstawione wraz z wnioskiem ich duplikaty. Fakt dokonania prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług nie był okolicznością znaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, a został potwierdzony duplikatami faktur VAT pozyskanymi po dniu wydania tej decyzji.

Ponadto strona podniosła, że jeśli w rozpoznawanej sprawie organ stwierdził istnienie przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, dające podstawę do przeprowadzenia postępowania wznowionego i uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 r., to powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Takie rozstrzygnięcie, zdaniem strony, winno uwzględniać także duplikaty faktur VAT wystawione po dniu wydania decyzji ostatecznej za ten miesiąc.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze regulacje zawarte w art. 19 ust. 1 i 2, art. 23 pkt 1 i art. 32 ust. 5 ustawy o VAT z 1993 r. oraz § 54 ust. 3 rozporządzenia z 1997 r., jednym z warunków obniżenia podatku należnego od towarów i usług o podatek naliczony jest posiadanie oryginałów lub duplikatów faktur VAT dokumentujących podatek naliczony. Zdaniem organu, istotne okoliczności dla sprawy musiały zatem dotyczyć posiadania stosownych dokumentów, tj. oryginałów lub duplikatów faktur VAT.

Przedłożone wraz wnioskiem o wznowienie postępowania dowody, dotyczące października 1999 r. tj. duplikaty faktur VAT, wystawione po dniu wydania decyzji ostatecznej, nie istniały w dniu wydania tej decyzji. Tym samym nie istniały wówczas okoliczności wpływające na dokonane przez organ podatkowy ustalenia. Okoliczności te pojawiły się z chwilą otrzymania duplikatów faktur VAT, które sporządzono po wydaniu decyzji. To, zdaniem organu odwoławczego, nie dawało podstaw do przyjęcia, że zostały spełnione warunki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Tym samym jedynie duplikaty faktur VAT wystawione przed datą wydania decyzji ostatecznej zostały uwzględnione w rozliczeniu i z tych przyczyn uchylono ostateczną decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że wbrew twierdzeniom strony, ma znaczenie w sprawie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I SA/WR 1127/05, gdyż duplikaty faktur będące podstawą wniosku o zmianę decyzji ostatecznej były poddane ocenie Sądu w trakcie postępowania, zakończonego powołanym wyrokiem. W tych okolicznościach gdyby przedłożone duplikaty mogły stanowić przesłankę do wszczęcia postępowania to Sąd, niezwiązany zakresem skargi, dałby temu wyraz w wyroku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu P. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzucił naruszenie:

- art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych; nową okolicznością faktyczną było, zdaniem strony, potwierdzenie, że w 1999 r. strona dysponowała oryginałami faktur VAT, które uprawniały do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony; okoliczność ta nie była znana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, gdyż nie dysponował on materiałem dowodowym, potwierdzającym taką okoliczność; zostało to dopiero potwierdzone duplikatami faktur VAT pozyskanymi po dniu wydania decyzji ostatecznych;

- art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy o VAT z 1993 r. oraz § 54 ust. 3 rozporządzenia z 1997 r. poprzez pominięcie, że duplikat faktury VAT stanowi sformalizowany dokument potwierdzający prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, z którego podatnik nie skorzystał na podstawie faktury VAT, z powodu jej utraty;

- art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 187 § 1 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, przez bezzasadne pominięcie, w toku postępowania wszczętego na skutek wznowienia postępowania, wszystkich dowodów potwierdzających prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, a w konsekwencji brak orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji, gdy organ uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co skutkowało uchyleniem decyzji ostatecznej i określeniem zobowiązania w innej wysokości.

W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że nową okolicznością faktyczną w sprawie, która zaistniała w 1999 r., a która nie była znana organowi wydającemu decyzję, był fakt, że w październiku 1999 r. skarżący dysponował oryginałami faktur VAT, które uprawniały do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony. Okoliczności te wyszły na jaw po wydaniu decyzji ostatecznych i zostały udowodnione przedłożonymi duplikatami faktur VAT. Pozyskanie duplikatów faktur VAT po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie nie uprawniało tym samym do twierdzenia, że nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Ponadto, zdaniem skarżącego, przepisy ustawy o VAT i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie nakładały na podatnika, w przypadku utraty oryginałów faktur VAT po dokonaniu rozliczenia, złożenia korekty tego rozliczenia. Dlatego późniejsze pozyskanie duplikatów faktur VAT miało na celu wykazanie, że podatnik w dniu dokonania rozliczenia dysponował stosownymi dokumentami.

Skarżący podniósł ponadto, że skoro organ stwierdził istnienie przesłanek określonych w art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, dających podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji organu podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1999 r., to powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty, zgodnie z art. 207 § 2 i art. 187 §1 tej ustawy, uwzględniając wszystkie dotyczące października 1999 r. duplikaty faktur VAT.

Zdaniem skarżącego, nie mogło być argumentem w rozpoznawanej sprawie oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargi na decyzję ostateczną określającą skarżącemu, w postępowaniu zwykłym, podatek od towarów i usług za październik 1999 r.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wskazując na motywy oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ podatkowy, w sposób pełny ustosunkował się do przedstawionych duplikatów faktur VAT, jako mogących potwierdzać nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktyczne lub być nowymi dowodami, istotnymi w sprawie. Przedstawione duplikaty faktur VAT, potwierdzające dokonanie przez skarżącego zakupów towarów lub usług w październiku 1999 r., które zostały wystawione po dniu wydania decyzji ostatecznej w sprawie rozliczenia podatku VAT za ten miesiąc, jako nie spełniające przesłanek z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie mogły być uznane za nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. Zdaniem Sądu, dowody te w dniu wydania decyzji ostatecznej nie istniały, czego skarżący nie kwestionował. Ponadto, te duplikaty faktur VAT (wystawione po wydaniu decyzji ostatecznej) nie potwierdzały też nowych okoliczności, istotnych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Istotną okolicznością w tej sprawie było posiadanie, w trakcie postępowania zwykłego, dokumentu uprawniającego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Nowa okoliczność istotna w rozpoznawanej sprawie pojawiła się dopiero wraz z nowymi dowodami i podobnie jak nowe dowody nie istniała przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Zdaniem Sądu, przyjęcie stanowiska prezentowanego przez skarżącego prowadziłoby nie do naprawienia uchybień procesowych, ale do zakwestionowania wykładni przepisów art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 1993 r. i § 54 ust. 3 rozporządzenia z 1997 r. przyjętej w postępowaniu zwykłym i akceptowanej przez orzecznictwo sądów administracyjnych.

W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i wzruszył, w trybie wznowienia postępowania, decyzję ostateczną w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 1999 r. Organ podatkowy nie naruszył przepisów procesowych, dokonując analizy przedstawionych dowodów pod kątem istnienia przesłanek wznowienia postępowania, wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, i stosownie do poczynionych ustaleń, odmawiając uwzględnienia w rozliczeniu podatku od towarów i usług za październik 1999 r. duplikatów faktur VAT, wystawionych po zakończeniu postępowania w trybie zwykłym. Nie naruszył także przepisów art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy o VAT z 1993 r. oraz § 54 ust. 3 rozporządzenia z 1997 r., przyjmując wykładnię tych przepisów wyrażoną w decyzji ostatecznej, o której zmianę w trybie wznowienia wnosił skarżący, zaakceptowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1127/05.

Na powyższe orzeczenie strona reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Jako postawy kasacyjne wskazała naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "p.u.s.a.", art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 § 2 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2, art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy o VAT z 1993 r. i § 54 ust. 3, § 55 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 1997 r. poprzez nieuwzględnienie zarzutów zawartych w skardze na decyzję organu, a tym samym bezzasadne oddalenie skargi i zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako zgodnych z prawem, działań organów podatkowych, które były sprzeczne z regułami prawidłowego postępowania podatkowego, a w szczególności: z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2, art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z w/w przepisami prawa materialnego, a w rezultacie bezzasadne odmówienie uchylenia decyzji ostatecznej na skutek błędnego przyjęcia, że duplikaty faktur VAT pozyskane przez stronę skarżącą po dniu wydania ostatecznej decyzji podatkowej, nie stanowią potwierdzenia wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją i uchylenia takiej decyzji oraz orzeczenia co do istoty sprawy, tj. przesłanki wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej a nie były znane organowi;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "p.u.s.a.", art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 § 2 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2, art. 245 § 1 pkt 1, art. 207 § 2 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy o VAT z 1993 r. i § 54 ust. 3, § 55 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 1997 r. poprzez nieuwzględnienie zarzutów zawartych w skardze na decyzję organu, a tym samym bezzasadne oddalenie skargi i zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako zgodnych z prawem, działań organów podatkowych, które były sprzeczne z regułami prawidłowego postępowania podatkowego, a w szczególności: z art. 245 § 1 pkt 1, art. 243 § 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i pozostałymi w/w przepisami proceduralnymi ustawy - Ordynacja podatkowa oraz w zw. z w/w przepisami prawa materialnego, a w rezultacie błędne przyjęcie, iż w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w toku którego organ stwierdził istnienie przesłanki wznowienia wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej prawidłowe było przy orzekaniu co do istoty sprawy pominięcie dostępnych w sprawie dowodów (duplikatów faktur VAT pozyskanych po dniu wydania decyzji ostatecznej), a potwierdzających prawo strony skarżącej do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 170 p.p.s.a. poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na treści innego prawomocnego wyroku wydanego w stosunku do strony skarżącej na skutek skargi na decyzję wydaną w trybie "zwykłym" w sytuacji, gdy wyrok ten nie dotyczył istnienia przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) - art. 19 ust. 1, 2 i 3 ustawy o VAT z 1993 r. (w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.) oraz § 54 ust. 3 i § 55 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 1997 r. poprzez błędne przyjęcie, iż warunkiem zachowania prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT jest ciągłe i nieprzerwane posiadanie przez podatnika oryginałów tego rodzaju dokumentów, a ewentualna utrata oryginału faktury VAT i brak jej posiadania w trakcie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, definitywnie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, nawet w sytuacji gdy po dniu wydania decyzji ostatecznej podatnik pozyska duplikat wcześniej utraconej faktury VAT.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej we W., działając za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, które to znalazło potwierdzenie w orzeczeniu Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach gdyż w zaskarżonym wyroku doszło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tego przepisu i oddalenie skargi, mimo że organ podatkowy w decyzji będącej przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wadliwie zinterpretował i zastosował art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 1993 r. oraz § 54 ust. 3 i § 55 rozporządzenia Ministra Finansów z 1977 r., co do wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przesłanki istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję.

Sąd administracyjny pierwszej instancji przyjął bowiem za prawidłowe stanowisko organu podatkowego, że duplikaty faktur VAT (wystawione po wydaniu decyzji ostatecznej) nie potwierdzały nowych okoliczności, istotnych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zdaniem tego Sądu, istotną okolicznością tej w sprawie było posiadanie, w trakcie postępowania zwykłego, dokumentu uprawniającego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Natomiast uzyskanie duplikatu faktury, już po zakończeniu postępowania zwykłego decyzją ostateczną, stanowiło wprawdzie nową okoliczność, ale była to okoliczność, która pojawiła się wraz z nowymi dowodami i podobnie jak te nowe dowody, nie istniała przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wymienionych wyżej przepisów ustawy o VAT z 1993 r., w brzmieniu mającym zastosowanie do zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 1999 r. – art. 19 ust. 1 i 2 istotną okolicznością faktyczną, z którą związane było uprawnienie podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony było nabycie towaru i usługi, potwierdzone fakturą (dokumentem celnym). Należy przy tym podkreślić, że w świetle § 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 1997 r. podstawę do obniżenia stanowił wyłącznie oryginał faktury (faktury korygującej) lub jej duplikat. Zgodnie z § 55 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia duplikat stanowiła oznaczona takim określeniem faktura wystawiona ponownie przez sprzedawcę zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury w przypadku, gdy oryginał faktury uległ zniszczeniu lub zaginął. Mając na uwadze powyższe unormowania, a przede wszystkim fakt, że duplikat ze swej istoty, co potwierdza regulacja zawarta w § 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 1997 r., to drugi egzemplarz dokumentu (zob. słownikowe znaczenie określenia "duplikat" np. Słownik języka polskiego pod. red. M. Bańko, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007 r., s. 411), wystawiony przez sprzedawcę, stosownie do § 55 ust. 1, na podstawie danych zawartych w kopii oryginału, należy stwierdzić, że prawidłowo wystawiony duplikat potwierdza zarówno okoliczność dokonania nabycia towaru i usługi, jak i wystawienia oryginału faktury, stwierdzającej te czynności. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że otrzymanie przez podatnika duplikatu zniszczonej lub zagubionej faktury, po zakończeniu postępowania zwykłego, powoduje, że zostaje ujawniona istotna dla sprawy okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi, który wydał decyzję. Duplikat faktury stanowi bowiem potwierdzenie okoliczności, że podanym w nim momencie podatnik nabył towar lub usługę, co stwierdził sprzedawca wystawiając fakturę. W świetle art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 1993 r. dawało to podstawę do zrealizowania prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy takim nabyciu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.