Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1479/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,2 ust. 1, 6 pkt 10 i 11, 9 ust. 1, 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 75 poz 493
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
article: art. 3 par. 2 pkt 1, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,77, 80, 107 par. 3, 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. W. i A. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "GDOŚ", po rozpatrzeniu odwołania E. W. i A. W., zwanych dalej "skarżącymi", prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Gospodarstwo Ogrodnicze E., A. W., [...], od decyzji działającego z upoważnienia Wojewody [...] Zastępcy Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], którą umorzono postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych w związku z zanieczyszczeniem wody w studni na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego skarżących, utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GDOŚ wskazał, co następuje.

W dniu [...] czerwca 2008 r. do Wojewody [...] wpłynęło zgłoszenie Starosty B. z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], w sprawie wystąpienia szkody w środowisku (dot. środowiska jako dobra wspólnego) w rejonie stacji paliw P. w L., polegającej na zanieczyszczeniu wody w studni na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego E., A. W. [...].

Do ww. zgłoszenia dołączono wyniki analizy wody ze studni zlokalizowanej na posesji przedmiotowego gospodarstwa, oddalonego o ok. 60 m od placu budowy remontowanej stacji paliw P. w L. przy ul. [...]. Badania zostały wykonane przez Akredytowane Laboratorium [...], Biuro A. (Certyfikat Akredytacji nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji). Z dołączonego do przedłożonego zgłoszenia sprawozdania z badań wynika, że próbka do badań została dostarczona do laboratorium przez A. W. w dniu [...] maja 2008 r. w pojemniku z tworzywa sztucznego oraz w dwóch szklanych opakowaniach. Wynik oznaczenia dla indeksu oleju mineralnego w mg/l wyniósł 0,3, natomiast wartość graniczna dla parametrów dla wód podziemnych klasy II zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód (Dz. U. Nr 32, poz. 284) - wynosiła 0,01 mg/l. Wynik oznaczenia dla sumy WWA wyniósł w badanej próbie 1,2 µg/l, natomiast wartość graniczna zgodnie z przywołanym rozporządzeniem wynosiła: 0,02 µg/l (powyższe wartości zostały odniesione do wyżej cytowanego rozporządzenia, ponieważ zgłoszenie szkody nastąpiło w miesiącu czerwcu 2008 r. a nowe rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 143, poz. 896) obowiązuje od dnia 21 sierpnia 2008 r.). Wynik oznaczenia zarówno dla indeksu oleju mineralnego, jak też wynik oznaczenia dla sumy WWA znacznie przekraczał wartości graniczne przyjęte w powyżej cytowanym rozporządzeniu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...], Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych w związku z zanieczyszczeniem wody w studni w m. L. przy ul. [...] na działce należącej do E. i A. W.

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] Wojewoda [...] wezwał P. S.A. [...] w K. do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe pismo Spółka P. pismem z dnia [...] lipca 2008 r. przekazała informacje nt. zdarzeń jakie zaszły na terenie stacji paliw w okresie prowadzenia prac polegających na wybieraniu zanieczyszczonego gruntu (dot. prac, które prowadzone były w trakcie modernizacji przedmiotowej stacji). Według Spółki prace wybierania zanieczyszczonego gruntu i jego wywóz zakończyły się w dniu [...] kwietnia 2008 r. (wywiezienie i zważenie gruntu poza stacją paliw potwierdza karta przekazania odpadu). Po [...] kwietnia 2008 r. ze stacji paliw nie był wybierany grunt. Awaria na przewodzie z wodą (wyciek wody do gruntu z rurociągu miejskiego) miała miejsce po wywiezieniu zanieczyszczonego gruntu z terenu przedmiotowej stacji.

Zgodnie z zapisami załączonego do ww. pisma "Audytu środowiska gruntowego w związku z modernizacją stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L.", a także sprostowaniem dotyczącym zapisów dat w przedmiotowym opracowaniu (pismo oraz mail z dnia [...] lipca 2008 r.) modernizacja stacji odbyła się w dniu [...] marca 2008 r., podczas prac wydołowano 3 zbiorniki w głównym polu, następnie w dniu [...] kwietnia 2008 r. wykonano wykop pod nowy zbiornik. Prace wybierania zanieczyszczonego gruntu i jego wywóz zakończyły się w dniu [...] kwietnia 2008 r. P. przedstawił także protokół z kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O., potwierdzający, że wyciek wody z rurociągu miał miejsce po wywiezieniu zanieczyszczonego gruntu z przedmiotowej stacji. Zgodnie z zapisami ww. audytu prace ziemne (poprzez wybranie zanieczyszczonego gruntu) pozwoliły na usunięcie źródła, które mogłoby przyczynić się do zanieczyszczenia wody. Przeprowadzone badania wód gruntowych z piezometrów P-1, P-2, P-3 zlokalizowanych na stacji paliw w dniu [...] czerwca 2008 r. (Raport z badań Nr [...]) potwierdzają, że zawartość stężenia zanieczyszczeń substancjami chemicznymi wód podziemnych jest niższa niż dopuszczalne wartości zawarte we Wskazówkach Metodycznych do oceny stopnia zanieczyszczenia gruntów i wód podziemnych produktami ropopochodnymi i innymi substancjami chemicznymi w procesach rekultywacji wydanymi przez [...] 1995 r.

Ponadto z ww. audytu środowiska gruntowego (w punkcie dotyczącym budowy geologicznej) wynika, że kierunek przepływu podziemnego ze stacji paliw P. nr [...] w L. jest inny niż lokalizacja studni E. i A. W. Potwierdza to dokumentacja hydrogeologiczna, którą w dniu [...] września 2008 r. na prośbę Wojewody [...] przekazał Geolog Wojewódzki przy piśmie znak: [...] ("Dokumentacja określająca warunki hydrogeologiczne na terenie stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L." opracowana w czerwcu 2005 r. przez Biuro [...] "G." Sp. z o.o. ul. [...] oraz "Dokumentacja geologiczna z wykonania prac geologicznych związanych z montażem sieci przy ul. [...] w L. " opracowana przez "G." [...]). Oznacza to, że nie istniała możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych, z których czerpie wodę studnia E. i A. W. zanieczyszczeniami pochodzącymi ze stacji P. nr [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...] zwrócono się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z prośbą o przekazanie wyników przeprowadzonych badań i analiz w Gospodarstwie Ogrodniczym E. i A. W. W dniu [...] sierpnia 2008 r. [...]WIOŚ w O. przekazał sprawozdanie z badań laboratoryjnych wody z piezometru P-2 na terenie stacji paliw P. w L., wody ze studni kopanej na terenie posesji E. i A. W. przy ul. [...] oraz wody ze studni kopanej na terenie posesji przy ul. [...]. Z przedłożonych badań wynika, że nie nastąpiło przekroczenie wartości dopuszczalnej stężenia substancji badanej wody (bezno(b)fluoranten, bezno(k)fluoranten, bezno(a)piren, dibenzo(a,h)antracen, benzo(g,h,i)perylen, indeno(1,2,3-c,d)piren, WWA)) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód.

Kontynuując przedmiotowe postępowanie, w celu uzyskania dodatkowej informacji, Wojewoda [...] w dniu [...] września 2008 r. wystąpił do następujących organów: Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O., Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w O., Burmistrza L., Państwowego Inspektora Sanitarnego w B., Starosty B. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

W odpowiedzi na powyższe pismo Starostwo Powiatowe w B. poinformowało, że nie jest w posiadaniu dokumentacji hydrogeologicznej (pismo, znak: [...] z dnia [...] września 2008 r.). Urząd Miejski w L. zlecił Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. przeprowadzenie badań wody pitnej, której ujęcie znajduje się w pobliżu stacji paliw P. nr [...] w m. L. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. pismem z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] poinformował, że wartość parametru benzo(a)pirenu w pobranej wodzie w dniu [...] maja 2008 r. (w ramach monitoringu przeglądowego) wynosi <0,001 µg/l, przy dopuszczalnej wartości: 0,010 µg/l określonej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61, poz. 417). Oznacza to, że woda jest zdatna do spożycia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], poinformował, iż dla przedmiotowej stacji paliw zaprojektowano i wykonano instalację kanalizacji deszczowej, służącą do eliminacji substancji ropopochodnych z wód opadowych i odprowadzania wód opadowych z terenu stacji paliw do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej, która wykonana została zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę.

Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w O. pismem z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] poinformował, że w Laboratorium Wojewódzkim WIORiN w O. przeprowadzono badania laboratoryjne materiału roślinnego pobranego ze szklarni E. i A. W. Badania przeprowadzono na obecność patogenów. W wyniku przeprowadzonych badań na roślinie złocienia nie stwierdzono obecności wirusa TSWV, na roślinie Dipladenia nie stwierdzono obecności mszyc i wciornastków. Na roślinach pomidora nie stwierdzono obecności wirusa TSWV i Pepino mosaic virus natomiast stwierdzono obecność grzybów z rodzaju Fusarium spp. Patogen ten występuje w glebie, na roślinach może powodować gnicie korzeni, więdnięcie roślin jednak nie powoduje deformacji blaszek liściowych, a takie objawy deformacji blaszek liściowych były obserwowane na roślinach pomidorów i Dipladenii dostarczonych do badań laboratoryjnych ze szklarni E. i A. W.

Pismem z dnia [...] października 2008 r. (data wpływu [...] października 2008 r.) E. i A. W. przekazali dodatkowo kopię sprawozdania z badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Akredytowane Laboratorium [...], Biuro A. (Certyfikat Akredytacji nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji - laboratorium nie posiada akredytacji zarówno w zakresie oznaczenia indeksu oleju mineralnego oraz sumy WWA). Z dołączonego sprawozdania z badań wynika, że próbka do badań została dostarczona do laboratorium w butelce plastikowej i szklanym słoju (próbka pobrana i dostarczona przez A. W. w dniu [...] sierpnia 2008 r.) oraz w butelce szklanej ciemnej (próbka dostarczona przez Instytut [...] w O. w dniu [...] września 2008 r.). Wyniki oznaczenia dla indeksu oleju mineralnego oraz oznaczenia dla sumy WWA zostały znacznie przekroczone w odniesieniu zarówno do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód, jak i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Pismem z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we W. Delegatura w J. (akredytacja nr [...]— zakres akredytacji obejmuje badania WWA) przekazał (działając na zlecenie WIOŚ w O.) sprawozdanie z badań laboratoryjnych wody (badania przeprowadzono w dniach [...].10.2008 r. – [...].10.2008 r.) z ujęć na terenie stacji paliw P. w L. (woda z piezometrów), wody na terenie posesji E. i A. W. przy ul. [...] oraz wody na terenie posesji oznaczonej L. nr [...]. Z przedłożonych badań wynika, że nie nastąpiło przekroczenie wartości dopuszczalnej stężenia sumy WWA w badanej wodzie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Potwierdzają to również wyniki badań przekazane (zlecenie WIOŚ w O.) przez Zakład B. Sp. z o.o, ul. [...] (akredytacja nr [...] - zakres akredytacji obejmuje badania substancji ropopochodnych). Badania przeprowadzono w dniach [...].10.2008 r.-[...].10.2008 r. i dotyczyły próbek wody oznaczonych w sprawozdaniu nr [...] z badań próbek wody: L. (pr. nr 1); P2; P3; L.; Piezometr nr 12, P5. Wynik oznaczonego wskaźnika — węglowodory ropopochodne wynosił <0,3 mg/l, wartość graniczna dla kl. III zgodnie z klasyfikacją elementów fizykochemicznych stanu wód podziemnych w oparciu o wyżej cytowane rozporządzenie - wynosi 0,3 mg/l i są to wody zadawalającej jakości, w których wartości elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych lub słabego wpływu działalności człowieka. Powyższe wyniki zostały odniesione do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych, ponieważ próbki badań do analizy zostały pobrane w miesiącu październiku 2008 r.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] działający z upoważnienia Wojewody [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych w związku z zanieczyszczeniem wody w studni na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego E., A. W. Od powyższej decyzji Gospodarstwo Ogrodnicze E., A. W. wniosło odwołanie z dnia 13 listopada 2008 r.

W odwołaniu z dnia 13 listopada 2008 r. skarżący podniósł, iż wielokrotnie przeprowadzał badania wody gruntowej na swojej posesji oraz posesji przy ul. [...], znajdującej się po przeciwnej stronie stacji paliw (wyniki badań przedstawiono w tabeli na str. 2 odwołania). W opinii skarżącego wyniki badań wody wskazują na stałą obecność substancji ropopochodnych w wodach gruntowych i potwierdzają wniosek Starosty B., zawarty w zgłoszeniu szkody w środowisku z dnia [...] czerwca 2008 r., o zanieczyszczeniu ziemi w promieniu kilkudziesięciu metrów od stacji paliw i spowodowaniu znacznego, negatywnego wpływu na stan chemiczny i ekologiczny wód gruntowych. Skarżący zwrócił uwagę na wyniki badań wody przedstawione w wierszu 5 i 6 ww. tabeli, w szczególności na stężenie oleju mineralnego 2,7 mg/l i WWA 3,1 µg/l. Skarżący wskazał, że próbę wody pobrano ze studni na posesji przy ul. [...], położonej ok. 60 m od stacji paliw, w kierunku przeciwnym do gospodarstwa ogrodniczego, a zgodnym z głównym kierunkiem spływu wód. Zwrócił również uwagę, iż w odległości 400 m od stacji paliw znajduje się ujęcie wody dla miasta. Skarżący wyjaśnił także, że sam dokonał poboru próbek, natomiast badanie przeprowadziło laboratorium Zakładów Azotowych w K. Badanie to zostało przeprowadzone po zaobserwowaniu charakterystycznych objawów na uprawianych amatorsko, a podlewanych wodą ze studni roślinach (chloroza i drobnienie najmłodszych liści, odbarwianie kwiatów i zasychanie pąków kwiatowych). Wskazał on również, iż dla prawidłowej interpretacji zaskakująco wysokich stężeń substancji ropopochodnych w badanej wodzie, istotny jest fakt, że w ostatniej dekadzie lipca, na terenie stacji paliw, w godzinach nocnych przeprowadzono zabiegi z użyciem znacznych ilości wody (317 tyś. litrów). Jednocześnie skarżący podniósł, iż rośliny uprawiane przy użyciu wody podziemnej z okolic stacji paliw, wykazały silną degenerację.

Ponadto skarżący podniósł, że poprzez wykorzystywanie zanieczyszczonej wody (której szkodliwe parametry okresowo mogły być wielokrotnie większe niż wykazano podczas badań) przez szereg tygodni i miesięcy do nawadniania upraw w gospodarstwie, została trwale zanieczyszczona gleba oraz podłoże w uprawach kontenerowych.

Zdaniem skarżącego dokumentacja przedstawiona przez P. na temat zdarzeń, jakie zaszły na terenie stacji paliw w okresie prowadzenia prac remontowych nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Zastrzeżenia co do terminów i zakresów prowadzonych prac, skarżący zgłaszał na każdym etapie prowadzonego postępowania.

Skarżący podniósł również, że w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji cytowano głównie wyniki badań mieszczące się w normach. Natomiast wyniki badań wskazujące na utrzymywanie się zanieczyszczenia podważano i czyniono to niezgodnie z prawdą. Skarżący wskazał, że badania przedstawione w początkowym okresie postępowania wykonywane były w celach własnej diagnostyki problemów produkcyjnych gospodarstwa. Nie są one akredytowane, jednak potwierdzają objawy występujące na roślinach. Skarżący zwrócił także uwagę, iż badania z dnia [...] września 2008 r. zostały przeprowadzone w dwóch niezależnych jednostkach tj. Z. i E. w P. (akredytacja obowiązująca w krajach UE). Próby zostały pobrane i dostarczone do laboratoriów przez I. w O., ul. [...], posiadający akredytację PCA w tym zakresie. Informacja ta oraz stosowne kserokopie dokumentów zostały zawarte w piśmie do Wojewody z dnia [...] października 2008 r. W opinii skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie tylko pominięto ten fakt, lecz stwierdzono niezgodnie z prawdą, że próby pobierał A. W. Skarżący wskazał, że badanie w dwóch niezależnych jednostkach przeprowadzono zgodnie z wnioskiem, który złożono w piśmie do Wojewody z dnia [...] sierpnia 2008 r., w związku z tym kolejne wyniki badań wody znacznie różniły się od siebie. Na podstawie uzyskanych wyników ustalono średnią arytmetyczną dla posesji [...] - 0,375 mg/l i [...]— 0,345 mg/l. Tymczasem [...]WiOŚ w dniu [...] października 2008 r. zlecił badanie indeksu oleju mineralnego w zakresie uniemożliwiającym niepodważalną interpretację wyników. W opinii skarżącego poziom indeksu oleju mineralnego <0,3 mg/l nie kwalifikuje automatycznie badanej wody do klasy III lub wyższej, ponieważ <0,3 mg/l może się równać 0,29 mg/l co przy niepewności pomiaru 25% może oznaczać >0,3 mg/l tj. klasy IV jakości wód. Zdaniem skarżącego skutki w postaci deformacji roślin powodowane przez wodę z ujęć sąsiadujących ze stacją paliw potwierdzają jej złą jakość.

Zdaniem skarżącego uzasadnienie organu I instancji dotyczące kierunku spływu wód podziemnych opiera się na stwierdzeniu zawartym wyłącznie w dokumentach przedstawionych przez P., wynika, z nich, że główny kierunek spływu wód podziemnych przebiega w stronę przeciwną, niż studnia gospodarstwa. Nie znaczy to jednak, że okresowo nie jest możliwy spływ odwrotny. Skarżący uważa, iż ciek główny jakim jest N., przy swym wysokim stanie wiosną, może terminować cofanie się wód podziemnych w kierunku przeciwnym. Ponadto tworzenie leja depresyjnego przez co najmniej 4 studnie o zwiększonym poborze wody w odległości 80-150 m również powoduje odwrotny spływ wód podziemnych.

Jednocześnie skarżący podnosi, iż w dalszej części uzasadnienia do zaskarżonej decyzji organ I instancji cytuje Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, który stwierdza, że obserwowane silne deformacje roślin nie są spowodowane czynnikami biotycznymi. W opinii skarżącego zjawisko bioindykacji, które wystąpiło na terenie gospodarstwa wykazało zanieczyszczenie środowiska substancjami silnie kancerogennymi (WWA). Zgłoszenie zanieczyszczenia było poprzedzone wieloma badaniami laboratoryjnymi oraz konsultacjami ze specjalistami z zakresu fizjologii i uprawy roślin, fitopatologii, chemii, hydrogeologii i gleboznawstwa. Również audyt środowiska gruntowego przedstawiony przez P. potwierdza zaistnienie zanieczyszczenia gruntów i wody gruntowej co najmniej od 2004 r.

W czasie postępowania Organ odwoławczy zważył, co następuje:

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 z późn. zm.), zadaniem organu I instancji jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - zbadanie, czy istnieją przesłanki do nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych, stwierdzenie, czy występuje bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub też szkoda w środowisku. W zależności od zgromadzonych materiałów dowodowych i wyniku postępowania wyjaśniającego organ wydaje stosowną decyzję. Jeżeli w wyniku postępowania okaże się, że występuje bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub też szkoda w środowisku, wówczas organ I instancji wydaje na podstawie cytowanego wyżej przepisu decyzję nakładającą obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych. W przypadku, gdy w trakcie postępowania wyjaśniającego nie zajdą powyższe przesłanki, organ I instancji wydaje decyzję umarzającą przedmiotowe postępowanie.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] słusznie uznał, iż brak jest przesłanek do wydania decyzji zobowiązującej Gospodarstwo Ogrodnicze E., A. W. do przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych. W myśl art. 6 pkt 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska. Zgodnie z cytowanym przepisem przez szkodę w wodach rozumie się szkodę mającą znaczący negatywny wpływ na stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód. Ponadto zgodnie z art. 6 pkt 10 przedmiotowej ustawy przez stan początkowy należy rozumieć stan i funkcje środowiska oraz poszczególnych elementów przyrodniczych przed wystąpieniem szkody w środowisku, oszacowane na podstawie dostępnych informacji.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych wody pobranej z piezometrów na terenie stacji paliw P. w L., wody ze studni kopanej na terenie posesji E. i A. W. przy ul. [...] oraz wody ze studni kopanej na terenie posesji przy ul. [...], nie stwierdzono przekroczeń wartości dopuszczalnych stężeń elementów fizykochemicznych w badanej wodzie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Należy zwrócić uwagę, że mimo tego, iż w próbkach wody przekazanych przez Gospodarstwo Ogrodnicze E., A. W. do analizy Akredytowanemu Laboratorium [...] (Certyfikat Akredytacji nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji - akredytacja nie obejmuje oznaczeń sumy WWA i indeksu oleju mineralnego) w miesiącu maju, sierpniu i wrześniu 2008 r. stwierdzono podwyższone stężenia indeksu oleju mineralnego i sumy WWA, to z badań przeprowadzonych przez WIOŚ (laboratoria posiadające akredytację w zakresie oznaczeń sumy WWA oraz indeksu oleju mineralnego) w miesiącu sierpniu i październiku 2008 r. na próbkach wody pobranej ze studni znajdującej się na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego E., A. W. oraz posesji sąsiednich wynika, że przekroczenie powyższych parametrów nie miało miejsca. Organ odwoławczy uznał, iż należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, że "zanieczyszczenie wody substancjami ropopochodnymi ma charakter na tyle trwały, że nie istnieje możliwość "samooczyszczania" się wody w tak krótkim okresie czasu. Jednocześnie podkreślił, że Laboratorium Zakładów Azotowych w K. nie posiada akredytacji w zakresie oznaczania indeksu oleju mineralnego oraz sumy WWA. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego na podstawie ww. wyników badań nie można opierać rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, gdyż oznaczenia wykonane przez laboratorium nie posiadające akredytacji są niewiarygodne (przestrzeganie wymaganych norm przy poborze próbek, pomiarach itp.). Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wystąpienia szkody w środowisku w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy, w związku z czym organ I instancji miał podstawy prawne do umorzenia przedmiotowego postępowania.

Organ zauważył również, iż w odwołaniu z dnia 13 listopada 2008 r. skarżący wskazuje na wyniki badań wody (próbka wody pobrana i dostarczona w dniu [...] sierpnia 2008 r. przez A. W. z terenu posesji położonej przy ul. [...]) wykonane przez Laboratorium Zakładów Azotowych w K., zwraca uwagę na podwyższone stężenia parametrów takich jak: suma WWA — 3,1 µg/l oraz indeks oleju mineralnego 2,7 mg/l (str. 2). Podkreślono, że to w zakresie przedmiotowych parametrów nie posiada akredytacji ww. laboratorium, co w opinii organu II instancji mogło negatywnie wpłynąć na oznaczenie wartości ich stężeń poprzez zawyżenie uzyskanych wyników. Ponadto z załączonego do akt sprawy sprawozdania z badań Nr [...] wynika, że próbkę do badań pobrał i dostarczył w butelce plastikowej i szklanym słoju A. W., w związku z czym nie wiadomo, czy próbki pobrane zostały z zachowaniem wymaganych standardów. Sposób poboru oraz dostarczenia próbek mógł również wpłynąć negatywnie na wynik badań.

W ocenie organu II instancji zarzut skarżącego, iż przedstawiona przez P. dokumentacja na temat zdarzeń jakie zaszły na terenie stacji paliw w okresie prowadzenia prac remontowych jest niezgodna ze stanem faktycznym, należy uznać za nieuzasadniony. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, iż wybrany zanieczyszczony grunt z terenu przedmiotowej stacji wywożony był w przypadkowe miejsca. Z dokumentacji przedłożonej przez P. załączonej do akt przedmiotowej sprawy wynika, że prace wybierania zanieczyszczonego gruntu i jego wywóz zakończyły się w dniu [...] kwietnia 2008 r. Zanieczyszczony grunt został wywieziony i zważony poza stacją paliw w miejscu do tego przeznaczonym, a nie jak twierdzi skarżący w przypadkowe miejsca, czego potwierdzeniem jest karta przekazania odpadu z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nie można zgodzić się również ze skarżącym, że awarie na rurociągu wody miejskiej zdarzały się co najmniej kilkakrotnie. Z załączonego do przedmiotowej sprawie protokołu z kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. (przedstawionego przez P.) przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. wynika, że wyciek wody z rurociągu rzeczywiście miał miejsce ale po wywiezieniu zanieczyszczonego gruntu z terenu przedmiotowej stacji paliw. Należy podkreślić, że w przedmiotowym protokole jest mowa tylko o jednym zdarzeniu mającym znamiona awarii.

Należy zgodzić się ze skarżącym, iż organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącego wyników badań przeprowadzonych przez Zakład [...] E. Sp. Jawna, ul. [...] (na zlecenie A. W.). Na podstawie załączonego do przedmiotowej sprawy sprawozdania z ww. badań stwierdza się, że stężenie indeksu oleju mineralnego w próbce nr 85 wynosi 0,29 mg/dm3, natomiast w próbce nr 104 — 0,25 mg/dm3. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych wartość graniczna dla tego elementu fizykochemicznego dla wód klasy III wynosi 0,3 mg/l. Zatem nie stwierdza się zanieczyszczenia w badanej wodzie. Należy zwrócić również uwagę, iż przedmiotowe sprawozdanie figuruje pn. "sprawozdanie korygujące". Ponadto Laboratorium E. w P. nie posiada akredytacji przyznanej przez Polskie Centrum Akredytacji. Powyższe podważa wiarygodność przeprowadzonych badań. Dlatego też w ocenie organu II instancji pominięcie przez organ I instancji przedmiotowych badań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy.

Za bezzasadny należy również uznać zarzut skarżącego dotyczący kierunku spływu wód podziemnych, gdyż z załączonej do przedmiotowej sprawy dokumentacji pn. "Audyt środowiska gruntowego w związku z modernizacją stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L. " (w punkcie dotyczącym budowy geologicznej) wynika, że kierunek przepływu wód podziemnych ze stacji paliw P. przebiega w stronę przeciwną do studni zlokalizowanej na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego E., A. W. Dlatego też na podstawie powyższej dokumentacji stwierdza się, że nie istniała możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych, z których czerpie wodę studnia E. i A. W. zanieczyszczeniami pochodzącymi ze stacji P. nr [...]. Należy zwrócić także uwagę, iż przy opracowywaniu przywołanej wyżej dokumentacji posłużono się opracowaniem pn. "Dokumentacja określająca warunki hydrogeologiczne dla terenu stacji paliw nr [...] przy ul. [...] w L. ([...], czerwiec 2005 r. )", którą to w dniu [...] września 2008 r. na prośbę organu I instancji przekazał Geolog Wojewódzki (pismo znak:. [...]). Należy zwrócić uwagę, iż przedmiotowa dokumentacja również potwierdza inny kierunek przepływu wód podziemnych ze stacji paliw niż lokalizacja studni E. i A. W. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego badań przeprowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w O. stwierdzających, że silne deformacje roślin nie są spowodowane czynnikami biotycznymi, należy stwierdzić, że w Laboratorium Wojewódzkim WIORiN w O. przeprowadzono badania laboratoryjne materiału roślinnego pobranego ze szklarni E. i A. W. jedynie na obecność patogenów, w przedmiotowym laboratorium nie prowadzono badań na obecność substancji ropopochodnych.

Odnosząc sic zaś do zarzutu skarżącego dotyczącego zanieczyszczenia gleby, należy stwierdzić, że jest on nieuzasadniony. W ocenie organu II instancji nie istnieje związek przyczynowy między działalnością P. a podwyższonymi w glebie stężeniami sumy WWA i bezno(a)pirenu. Należy zwrócić uwagę, że WWA są produktami silnego ogrzewania lub niecałkowitego spalania związków organicznych (głównymi źródłami WWA są: produkty niepełnego spalania paliw kopalnych (węgiel, ropa naftowa) oraz drewna, używane do ogrzewania domów, stosowane w przemyśle i do napędzania pojazdów, lotne pyły i popioły powstające ze spalania paliw lub utylizacji śmieci itp.)). Ponadto do zanieczyszczenia gleby ww. substancjami nie mogło dojść na skutek podlewania upraw ogrodniczych wodą ze studni, gdyż wyniki badań tej wody nie wskazują na przekroczenia wartości granicznych elementów fizykochemicznych badanej wody (m.in. indeks oleju mineralnego, WWA).

W skardze na decyzję GDOŚ E. i A. W. podnieśli zarzuty:

I. naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art.7 k.p.a. poprzez brak dokładnego i samodzielnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, co spowodowało błędy w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, tj. błędne ustalenie, że:

- kierunek spływu wód podziemnych ze stacji paliw P. nr [...] w L. (zwanej dalej "Stacją") przebiega w stronę przeciwną do studni zlokalizowanej na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego Skarżących, co zdaniem organu II instancji świadczy o tym, że nie istniała możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych, z których czerpie wodę studnia skarżących;

- [...] kwietnia 2008 r. dokonano wywiezienia poza teren Stacji całości zanieczyszczonego gruntu i skierowano go do rekultywacji, o czym zdaniem organu II instancji świadczy karta przekazania odpadu;

- awaria na przewodzie z wodą (wyciek wody do gruntu z rurociągu miejskiego) miała miejsce tylko raz i po wywiezieniu zanieczyszczenia gruntu z terenu Stacji;

b) art.77 i 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego rozpatrzenia przez organ II instancji całego materiału dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o wybiórczą analizę zgromadzonych w sprawie dowodów:

- wybiórcze odniesienie się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez:

niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę dokumentów złożonych przez skarżących razem z odwołaniem od decyzji wojewody [...] z [...] października 2008 r., w szczególności pisma WIOŚ z [...] sierpnia 2008 r. z którego wynika, że z pobranej w dniu [...] lipca 2008 r. próbki wody pobranej z piezometru na Stacji jest wyczuwalny zapach produktów naftowych,

niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę wyników z "Audytu Środowiska Gruntowego w związku z modernizacją stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L." wykonanego przez Biuro [...] "G." z maja 2008 r., zgodnie z którym badania wody podziemnej wykonane w 2004 r. z piezometrów na Stacji wykazały obecność substancji ropopochodnych;

niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę, że duża zawartość WWA znajduje się również w masach bitumicznych (produktach rafinacji ropy naftowej) służących do izolacji zbiorników na paliwo, które były usuwane ze Stacji w ramach jej modernizacji;

- oparcie się na dowodach, których brak jest w aktach sprawy tj. "Dokumentacji określającej warunki hydrologiczne dla terenu stacji paliw nr P. nr [...] przy ul. [...] w L. ([...], czerwiec 2005 r.), o której mowa na str. 10 Decyzji, a z którą organ II instancji nie zapoznał się, gdyż nie ma jej w aktach sprawy i nie było na dzień wydania Decyzji;

- uznawanie za wiarygodne i przez to stanowiące podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie:

badań WIOŚ wykonanych w lipcu 2008 r., pomimo tego że WIOŚ nie posiada akredytacji na pobór i badania próbek wody,

badań wody wykonanych z czerwcu 2008 r. na zlecenie P., pomimo tego, że jak wynika z raportu badań nr [...] z [...].06.2008 r. próbka wody nie była pobrana przez podmiot posiadający akredytację, ale przez zleceniodawcę – P.

przy jednoczesnym uznaniu przez organ II instancji, że wyniki badań wykonane na zlecenie skarżących przez jednostki nie posiadające akredytacji są niewiarygodne i przez to nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

- odmowa uznania za. wiarygodne badań wody przedstawionych przez Skarżących, wyłączenie z powodu wykonania tych badań przez jednostki nie posiadające akredytacji na wykonania badania lub pobór próbki,

c) art.136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie lub niezlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję - tj. dowodu z zeznań świadków, czy opinii biegłego mogącego stwierdzić, co było przyczyną zniszczenia upraw skarżących

II. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.

art.9 ust.2 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie doszło do szkody w środowisku,

rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód (Dz.U. nr 32, poz. 284), zwanego dalej "rozporządzeniem" poprzez jego zastosowanie, pomimo tego, że nie obowiązuje ono od 1.01.2005 r.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnieśli, iż przy wydawaniu zaskarżonej GDOŚ dopuścił się uchybień natury proceduralnej poprzez naruszenie art. 7, 77, 80 i 136 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy.

Organ II instancji nie dokonał samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, a jedynie przepisał, niemalże słowo w słowo, stan faktyczny jaki znajdował się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Świadczy o tym również okoliczność, że organ II instancji przy ustalaniu stanu faktycznego oparł się na dowodach, których nie ma w aktach sprawy - mowa tu o "Dokumentacji określającej warunki hydrologiczne dla terenu stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L. ([...], czerwiec 2005 r.)", na którą powołuje się GDOŚ na str. 10 Decyzji. Zdaniem skarżących organ II instancji między innymi w oparciu o ten dowód ustalił, że kierunek przepływu wód ze Stacji jest inny niż lokalizacja studni Skarżących i dlatego zdaniem GDOŚ nie istniała możliwość zanieczyszczenia wód ze studni Państwa W. zanieczyszczeniami pochodzącymi ze Stacji, co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. Skarżący podkreślają, że organ II instancji z jednej strony wskazuje, że "Dlatego też na podstawie powyższej dokumentacji stwierdza się, nie istniała możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych, z których czerpie wodę studnia E. i A. W. zanieczyszczeniami pochodzący ze stacji P. nr [...]", z drugiej natomiast (kilka zdań wcześniej, jak również w całej treści uzasadnienia Decyzji) wskazuje, że "zatem nie stwierdza się zanieczyszczenia w badanej wodzie".

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W opinii skarżących naruszenie art. 7 k.p.a. w niniejszej sprawie polega na niepodjęciu przez organ II instancji kroków niezbędnych do dokładnego i samodzielnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, co spowodowało błędy w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia tj.

- błędne ustalenie, że kierunek wód podziemnych ze stacji paliw P. nr [...] w L. przebiega w stronę przeciwną do studni zlokalizowanej na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego skarżących, co zdaniem organu II instancji świadczy o tym, że nie istniała możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych, z których czerpie wodę studnia Państwa W.

GDOŚ wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom przyjął, że "kierunek przepływu wód podziemnych ze stacji P. przebiega w stronę przeciwną do zlokalizowanej na terenie Gospodarstwa Ogrodniczego E., A. W.". Wniosek taki z pewnością nie wynika z "Audytu Środowiska Gruntowego w związku z modernizacją stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L. " wykonanym przez Biuro [...] "G." z maja 2008 r.", zgodnie z którym "odpływ podziemny następuje na WNW do podstawy lokalnego drenażu wód podziemnych - rzeki N." (str. 4 tego Audytu), a także ze sprostowania tego Audytu z dnia [...] lipca 2008 r., zgodnie którym "odpływ podziemny następuje na NEN do podstawy lokalnego drenażu wód podziemnych - rzeki N. " (str. 3 tego sprostowania), przy czym WNW to kierunek północno-zachodni, a kierunek NEN - północno wschodni, a studnia Skarżących mieści się na (NWN) północ od Stacji, co wynika z map załączonych m.in. do powołanej powyżej dokumentacji.

W tej sytuacji twierdzenia organu II instancji nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a wręcz są z nim sprzeczne. Dodatkowo Skarżący przedstawiają opinię dr inż. I. K., adiunkta w Zakładzie [...] we W, z której wynika że odpływ wód podziemnych nie odbywa się zawsze w tym samym kierunku. Potwierdzają to również badania przeprowadzone w styczniu 2009 r. przez Przedsiębiorstwo O. Sp. z o.o. [...], na zlecenie P. zgodnie z deklaracją złożoną w piśmie do Wojewody z dnia [...].07.2008 r. , że "(...) zostanie wykonana dokumentacja hydrogeologiczna w celu wyjaśnienia czy możliwa jest migracja zanieczyszczeń w kierunku posiadłości skarżących, czy też nie (...) badania te będą wiarygodnym dowodem w prowadzonej sprawie." Dokumentacja ta znajduje się u Starosty B. i z niewiadomych przyczyn nie została załączona do niniejszej sprawy, o czym Skarżący dowiedzieli się przez przypadek w dniu [...].07.2009 r. Według tej dokumentacji: str. 22 pkt 6: "Uzyskane dane hydrogeologiczne pozwoliły na wykreślenie izolinii zwierciadła wód j podziemnych. Na ich podstawie określono kierunek spływu wód podziemnych z terenu obiektu. Spływ wód podziemnych z obszaru stacji odbywa się w kierunku NW" str. 20 akapit 4: "Kierunek przepływu wód podziemnych, przedstawiony za pomocą izolinii nie wyklucza możliwości migracji zanieczyszczeń do studni zlokalizowanej na działce [...] położonej ok. 60-70m na NNW od północnej granicy stacji" (czyli do studni Skarżących); str. 22 pkt 11: "Wody podziemne otworu badawczego B-1 ze względu na nieznaczne przekroczenie substancji ropopochodnych (0,31 mg/l) zaklasyfikowano do klasy IV" - dowód: informacja w sprawie kształtowania się zwierciadła i warunków przepływu wód podziemnych w dolinie rzecznej przygotowana przez dr inż. I. K. (Załącznik 2) Dokumentacja geologiczna - Stacja Paliw P. nr [...] w L., marzec 2009 r. (Załącznik 3)

Odnośnie ustalenia organu II instancji, iż [...].04.2008 r. dokonano wywiezienia poza teren Stacji i przekazano do rekultywacji całość zanieczyszczonego gruntu, o czym zdaniem organu II instancji świadczy karta przekazania odpadu, skarżący podnieśli, co następuje.

Z żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika powyższe ustalenie organu II instancji. Wbrew twierdzeniom GDOŚ z karty przekazania odpadów nie wynika, aby odpady zostały przekazane ze Stacji, aby posiadaczem przekazywanego odpadu był P. i aby przekazywane odpady zawierały substancje ropopochodne. Z karty tej wynika natomiast, wbrew ustaleniom organu II instancji, że posiadaczem odpadów była firma G. Sp. z o.o. z siedzibą we W., a odpadami była gleba i ziemia, w tym kamienie zawierające substancje niebezpieczne.

W związku z tym nie sposób uznać, aby, w niniejszej sprawie zostało udowodnione, że skażone na Stacji grunty zostały przez P. wywiezione i w całości przekazane do rekultywacji.

Skarżący wielokrotnie zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i przed organem II instancji sygnalizowali, że awarie rurociągu wody miejskiej i związany z tym wyciek wody do gruntu miały miejsce na początku wiosny 2008 r. kilkakrotne i to jeszcze przed wywiezieniem ze Stacji skażonego gruntu. Skarżący, aby udowodnić swoje twierdzenie w tym zakresie zwracali się do organów prowadzących postępowanie o zweryfikowanie tej okoliczności poprzez przesłuchanie świadków – sąsiadów Stacji i pracowników ochrony. Żaden z organów prowadzących postępowanie nie odniósł się do tego wniosku skarżących, a organ II instancji w decyzji bezpodstawnie wskazał, że dokumentów przedstawionych przez WIOŚ O. (protokołu kontroli z [...].06.2008 r.) wynika, że wyciek taki miał miejsce tylko raz i to po wywiezieniu skażonego gruntu ze Stacji. Tak więc organ II instancji, który na skutek twierdzeń skarżących winien powziąć co najmniej wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń w dokumentacji przedstawionej przez P., nie podjął żadnych działań by ostatecznie wyjaśnić tę kwestię.

Skarżący podnieśli, że gdyby organy postępowania ustaliły, że awarie rurociągu miały miejsce przed wywiezieniem skażonego gruntu ze Stacji, wówczas istniałoby bardzo duże prawdopodobieństwo, w szczególności biorąc pod uwagę opinię dr inż. I. K., o której mowa na str. 4 skargi oraz dokumentację P. z marca 2009 r., o której mowa na str. 5 skargi, że doszło do skażenia wód studni skarżących, co z kolei spowodowało zniszczenie całej uprawy roślin oraz wtórne, trwałe skażenie gruntów uprawnych i podłoży w uprawach kontenerowych.

W skardze podniesiono także, że organ II instancji dopuścił się przy wydawaniu decyzji naruszenia art.77 i 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o wybiórczą analizę zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności:

- niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę dokumentów złożonych przez skarżących razem z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., w szczególności pisma WIOŚ z [...].08.2008 r. z którego wynika, że z próbki wody pobranej w dniu [...].07.2008 r. z piezometru na Stacji wyczuwalny był zapach produktów naftowych. Jest to w ocenie Skarżących bardzo ważny dowód, który został całkowicie pominięty przez GDOŚ, świadczy on bowiem o dużym zanieczyszczeniu wód podziemnych na terenie Stacji (i to po rzekomo przeprowadzonej rekultywacji). Dowód ten w sposób bezsprzeczny wskazuje na to, że doszło do bardzo dużego skażenia wód podziemnych przez P., a tym samym do szkody w środowisku w rozumieniu ustawy,

- niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę wyników z "Audytu Środowiska Gruntowego w związku z modernizacją stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L." wykonanego przez Biuro [...] "G." z maja 2008 r., zgodnie z którym badania wody podziemnej wykonane w 2004 r. z otworów na Stacji wykazały obecność substancji ropopochodnych, co mogło wskazywać na skażenie gruntów.

Również i ten zignorowany przez GDOŚ dowód ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem świadczy o tym, że na skutek działalności Stacji doszło do skażenia wody i prawdopodobnie gleby. Dowód ten wskazuje również na to, że P. wiedział o takim stanie rzeczy od 2004 r. i przez lata nie podjął żadnych działań naprawczych.

Organ II instancji uznał, że nie istnieje związek przyczynowy między działalnością P., a stwierdzonym poprzez badania przeprowadzone przez WIOŚ w O. stężeniem WWA (w tym benzo-a-pirenem) w glebie. W uzasadnieniu Decyzji organ II instancji powołując się na niewiadome źródła, bez zasięgnięcia opinii biegłego, że WWA są produktami silnego ogrzewania lub niepełnego spalania paliw kopalnych oraz drewna. Tymczasem z wiedzy skarżących wynika, że duża ilość WWA zawarta jest w masach bitumicznych (produktach rafinacji ropy naftowej) służących do izolacji zbiorników na paliwo, które były usuwane ze Stacji w ramach jej modernizacji. Zaznaczyć należy, że organ mógł w tym względzie oprzeć się na faktach znanych mu z urzędu odnośnie WWA, z tym że strona powinna być powiadomiona o tych faktach przed wydaniem decyzji i w takim terminie, aby strona była w stanie ustosunkować się do tych faktów.

Przede wszystkim stosunek poszczególnych składników WWA w glebie i wodzie pobranej z piezometrów Stacji jest zbieżny, co obrazują badania przeprowadzone przez laboratorium WIOŚ O. z dnia [...].07.2008 r. (data poboru prób). Skarżący przedstawili badania, które wykazują występowanie tych związków w wodzie z ich studni (wyniki badań z dnia [...].06.2008 r.) oraz badania z dnia [...].08.2008 r. wody ze studni znajdującej się na posesji przy ul. [...] po przeciwnej stronie Stacji. Gleba oraz podłoża organiczne podlewane przez szereg tygodni lub miesięcy wyłącznie wodą ze studni wysyciły kompleks sorpcyjny związkami zawartymi w wodzie. Skutki ekologiczne w postaci zaburzeń ekologicznych i mutacji zaobserwowanych na roślinach potwierdzają wbudowanie w ich metabolizm silnie fitotoksycznych związków WWA.

Wyniki badań laboratoryjnych według Skarżących zostały potwierdzone mimowolnym testem biologicznym, który wystąpił masowo w ich gospodarstwie ogrodniczym oraz w małej skali na innej posesji w pobliżu stacji np. poprzez drobnienie najmłodszych liści, odbarwiania się kwiatów roślin, zasuszanie się pąków kwiatkowych.

Organ I i II instancji mając na względzie powyższe, powinien zasięgnąć opinii biegłego, który wyjaśniłby, czy udokumentowane skutki ekologiczne na uprawach skarżących (o których był mowa powyżej), można powiązać z przedostaniem się do wód gruntowych substancji zawartych w masach bitumicznych, którymi przez kilkanaście lat były zaizolowane od zewnątrz zbiorniki paliw na Stacji. Trzeba zaznaczyć, że olej napędowy pochodzący z udokumentowanych wycieków jest doskonałym rozpuszczalnikiem dla wspomnianych mas. Tymczasem organy obu instancji posiadając wiedzę na temat stanu upraw Skarżących po kwietniu 2008 r. i przedstawionych przez nich badań, z których wynikało, że szkoda w tych uprawach nie była spowodowana występowaniem szkodników czy innych patogenów, nie podjęły żadnych czynności by wyjaśnić co było tego przyczyną, w szczególności biorąc pod uwagę zanieczyszczenia gleby i wody stwierdzone na Stacji.

Naruszenie art. 77 i 80 k.p.a. uwidacznia się również w tym, że organ II instancji wydając Decyzję oparł się o wybiórczo wskazane dowody i odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez skarżącego (badań wody) jedynie z powodu braku akredytacji jednostek wykonujących te badania lub pobierających próbki do badań. Należy tu przytoczyć co najmniej dwa badania z września 2008 r. oraz jedno badanie z października 2008 r. przedstawione przez skarżących, które są w pełni akredytowane. tzn. akredytacja dotyczyła poboru prób wykonywanych przez Instytut [...] w W. (laboratorium: [...] w O.) oraz dostarczenia prób do laboratorium oraz analiz przeprowadzonych w laboratorium E. w P. posiadające akredytację D. Organ II instancji – zdaniem skarżących - niesłusznie podważa wiarygodność badań przeprowadzonych przez laboratorium E. w P. Akredytujący to laboratorium D. ([...]) jest podobnie jak P. sygnatariuszem . ([...]). Sygnatariusze E. uznają wzajemnie wyniki jako równoważne. Ponadto, organ II instancji nie ma uprawnień do podważania wiarygodności badań (szczególnie prób dostarczonych przez akredytowane podmioty - Instytut [...] w W. - laboratorium: [...] w O.), przeprowadzonych przez laboratorium Z. w K., które stosuje metody referencyjne, oraz procedury zgodne z certyfikatem ISSO (dot. wyników z września 2008 r.) – Dowód: kopia akredytacji D. dla E. w P., kopia akredytacji P. dla Instytutu [...] w W. - laboratorium: [...] w O. - Załącznik 4.

W ocenie skarżących GDOŚ winien był w oparciu o wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, w tym w szczególności wyniki badań wykonanych przez skarżących a także na zlecenie WIOŚ przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w O., z których wynika, że na roślinach Państwa W. nie stwierdzono występowania patogenów, mogących prowadzić do zanieczyszczenia całej uprawy roślin, ustalić czy wyniki badań wskazujących na silne zanieczyszczenia wody w studni skarżących, mogą być wiarygodne czy nie. Tymczasem organ II instancji ograniczył się do ustalenia jedynie tego, czy jednostki przeprowadzające badania lub pobór próbek do badania miały akredytację - jeśli miały, wówczas dowód był wiarygodny, gdy nie miały takiej akredytacji, dowód z takich badań był automatycznie uznawany za niewiarygodny. Podkreślić w tym miejscu należy, że żaden przepis prawa nie nakazuje, aby badania wody mające służyć za dowód w sprawie administracyjnej powinny być wykonywane jedynie przez podmioty posiadające akredytację.

Organ II instancji za organem I instancji uznawał za wiarygodne i przez to stanowiące podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie badania WIOŚ wykonane w lipcu 2008 i, pomimo tego że WIOŚ nie posiada akredytacji na pobór oraz badania próbek wody oraz badania wody wykonanych z czerwcu 2008 r. na zlecenie P., pomimo tego, że jak wynika z raportu badań nr [...] z [...].06.2008 r. próbka wody nie była pobrana przez podmiot posiadający akredytację, ale przez zleceniodawcę – P. W/w wyniki badań wskazywały, że nie doszło do przekroczenia wartości dopuszczalnej stężenia substancji wody badanej. Jednocześnie jednak GDOŚ uznał, że wyniki badań wykonane na zlecenie skarżących przez jednostki nie posiadające akredytacji są niewiarygodne i przez to nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ II instancji, pomimo tego, że skarżący w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z [...].10.2008 r., kwestionowali prawidłowość ustaleń organu I instancji co do okoliczności i przebiegu prac oczyszczania i wywożenia ze Stacji zanieczyszczonego gruntu, a także okoliczności związanych z uszkodzeniem wodociągu, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ze względu na rozbieżności z dokumentacją przedstawioną przez P., nie przeprowadził postępowania w tym zakresie z urzędu ani nie zlecił ich wykonania organowi I instancji. Podkreślić bowiem należy, że Skarżący już na etapie postępowania przed organem I instancji wnosili o przesłuchanie świadków, o czym mowa w piśmie do Wojewody z [...].08.2008 r. WIOŚ z [...].09.2008 r. oraz w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z [...].10.2008 r.

Ponadto, zdaniem Skarżących organ II instancji na skutek rozbieżności w wynikach badań wody przeprowadzonych przez różne jednostki na potrzeby niniejszego postępowania a także biorąc pod uwagę skutki zniszczeń upraw Państwa W., winien ostatecznie zasięgnąć opinii biegłego, by jednoznacznie rozstrzygnąć, czy doszło do szkody w środowisku. Tymczasem organ II instancji sam uznał się za biegłego i aby wytłumaczyć różnicę w wynikach badań wody wskazał powołując się na stanowisko organu I instancji, że "zanieczyszczenie wody substancjami ropopochodnymi ma charakter na tyle trwały, że nie istnieje możliwość samooczyszczania się wody w tak krótkim okresie czasu.".

W związku z tym uznać należy, że organ II instancji bez dogłębnego sprawdzenia stanu faktycznego i bez podjęcia inicjatywy dowodowej, powtórzył twierdzenia organu I instancji, co jest sprzeczne z art. 7,77,80 i 136 Kpa.

Niezależnie od zarzutów natury proceduralnej, które doprowadziły organ II instancji do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, wskazać należy, że organ II Instancji naruszył także art. 9 ust 2 ustawy, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie doszło do szkody w środowisku.

GDOŚ posługując się zapisami Rozporządzenia uznał, że wyniki bada wód (te, które uznał za wiarygodne), nie przekroczyły wskaźników wskazanych w tym Rozporządzeniu oraz są niższe niż dopuszczalne wartości określone we Wskazówkach Metodycznych do oceny stopnia zanieczyszczenia gruntów i wód podziemnych produktami ropopochodnymi i innymi substancjami chemicznymi w procesach rekultywacji wydanymi przez [...] 1995 r., tak więc nie doszło zdaniem organu II instancji do zanieczyszczenia wody.

Skarżący wskazują, że szkoda w środowisku zachodzi wtedy, gdy doszło do negatywnej, mierzalnej zmiany stanu elementów przyrodniczych. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazać należy, że organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, w ogóle nie przeprowadził postępowania mającego na celu ustalenie, jaki były stan wody przed datą zaistnienia szkody u Gospodarstwie Ogrodniczym Państwa W. Podkreślić bowiem należy, że tylko porównanie stanu wody sprzed rozpoczęcia prac remontowych Stacji ze stanem wody w trakcie tej modernizacji jak i po, dałoby jednoznaczną odpowiedź, czy doszło do szkody w środowisku. Nawet jeśli obecnie wskaźniki wody mieszczą się w tak zwanej normie nie oznacza to, że nie doszło do negatywnej zmiany stanu chemicznego i ekologicznego wody.

Organy orzekające w niniejszej sprawie uznając, że nie wystąpiła szkoda w środowisku nie wzięły pod uwagę, że na terenie gospodarstwa skarżących stała się niemożliwa dotychczasowa działalność polegająca na uprawie kwiatów i warzyw przy wykorzystaniu naturalnych elementów przyrodniczych, takich jak gleba i woda. Stan upraw prezentowano urzędnikom Urzędu Gminy L., inspektorom Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa (oddział B.), oraz przesyłano próby do instytucji naukowych, (m.in. P. w S., Głównego Inspektoratu [...] w T., Instytutu [...] w P.), które wykluczyły aby przyczyną uszkodzenia roślin były przyczyny biotyczne.

Przeprowadzone badania wody ze studni Skarżących, która służyła do podlewania roślin wykazywały jednoznacznie, że czynnikiem wpływającym negatywnie na uprawy jest woda zawierająca związku ropopochodne i WWA.

W opinii skarżących z uwagi na fakt, iż Rozporządzenie utraciło swą moc 1.01.2005 r. (zgodnie z § 19 Rozporządzenia),nie mogło ono być podstawą do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie i uznania przez organ na jego podstawie, że "nie doszło do przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń elementów fizykochemicznych w badanej wodzie" (str. 8 Decyzji). Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że Rozporządzenie służyło do prezentacji stanu jednolitych części wód, które dzieliło na klasy w zależności od różnego rodzaju parametrów chemicznych, a występowanie wody w danej klasie nie mówi nic o wystąpieniu szkody w środowisku w rozumieniu Ustawy. Każda zawartość substancji ropopochodnych w wodzie gruntowej (szczególnie WWA), jest silnie szkodliwa dla zdrowia ludzi i świadczy o pogorszeniu stanu wód, które pierwotnie nie zawierają tych substancji. Ponad Rozporządzenie wg §1 ust. 3 zawiera sposób interpretacji wyników badań fizykochemicznych i tak § 3 ust.2 określa, że dobry stan chemiczny wód podziemnych to taki, w którym nie jest obniżona jakość chemiczna lub ekologiczna wód oraz nie powoduje znacznych szkód w ekosystemach lądowych. Niesłusznie więc organy obu instancji prowadzące postępowanie uznają wody ze studni za wody dobrej jakości nawet jeśli wg parametrów chemicznych znajdują się w III klasie (górna granica).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu organy administracji orzekające w niniejszej sprawie w wyczerpujący sposób wykazały brak przesłanek upoważniających do podjęcia kroków przewidzianych w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z dnia 26 kwietnia 2007 r.).

Zgodnie z art.1 przywołanej ustawy, określa ona zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku.

Zgodnie z art.2 ust.1 ustawy jej przepisy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku:

1) spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku;

2) spowodowanych przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.

Zgodnie z art.6 pkt 10 ustawy przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska: (...) w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ na stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód.

Zgodnie z art.9 ust.1 ustawy w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze. Zgodnie z ustępem drugim cytowanego artykułu w przypadku wystąpienia szkody w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany do:

1) podjęcia działań w celu ograniczenia szkody w środowisku, zapobieżenia kolejnym szkodom i negatywnym skutkom dla zdrowia ludzi lub dalszemu osłabieniu funkcji elementów przyrodniczych, w tym natychmiastowego skontrolowania, powstrzymania, usunięcia lub ograniczenia w inny sposób zanieczyszczeń lub innych szkodliwych czynników;

2) podjęcia działań naprawczych.

Zgodnie z art.15 ust.1 ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie podejmie działań zapobiegawczych i naprawczych, organ ochrony środowiska, w drodze decyzji, nakłada na niego obowiązek przeprowadzenia tych działań.

Materiał dowodowy zebrany przez organy w postępowaniu administracyjnym upoważnia do stwierdzenia, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania w sprawie art.15 ust.1 ustawy. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało przez organy w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego, tj. w szczególności w zgodzie z art.7, 77§1, 80 i 107§3 k.p.a.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny wiarygodności dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym na okoliczność – ogólnie rzecz ujmując – ustalenia wpływu zdarzeń mających miejsce na działce P. na jakość wody w ujęciu znajdującym się na działce skarżących. Na dowody te składa się dokumentacja sporządzona na zlecenie: skarżących, P. i organów administracji.

Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy oceny, o której mowa powyżej dokonały orzekające organy. Podkreślić należy, że dokonując tej oceny Sąd mógł się oprzeć wyłącznie na analizie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Stosownie do uregulowań p.p.s.a. Sąd nie ma bowiem prawnej możliwości np. powołania biegłego.

Zgodnie z art.80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z art.107§3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu organy w przekonujący sposób wyjaśniły, które z dowodów uznały za wiarygodne, a którym wiarygodności odmówiły i z jakich przyczyn.

Skarżący kwestionują wiarygodność dowodów nie przemawiających na ich korzyść, niemniej Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do ich zakwestionowania.

Rozstrzygające znaczenie w sprawie ma fakt, że w wyniku przeprowadzenia badań laboratoryjnych wody pobranej z piezometrów na terenie stacji paliw P. w L., wody ze studni kopanej na terenie posesji skarżących oraz wody ze studni kopanej na terenie posesji przy ul. [...], nie stwierdzono przekroczeń wartości dopuszczalnych stężeń elementów fizykochemicznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 143, poz. 896).

Jednocześnie pomimo tego, że w próbkach wody przekazanych przez skarżących do analizy Akredytowanemu Laboratorium [...] (Certyfikat Akredytacji nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji — akredytacja nie obejmuje oznaczeń sumy WWA i indeksu oleju mineralnego) w miesiącu maju, sierpniu i wrześniu 2008 r. stwierdzono podwyższone stężenia indeksu oleju mineralnego i sumy WWA, to z badań przeprowadzonych przez WIOŚ (laboratoria posiadające akredytację w zakresie oznaczeń sumy WWA oraz indeksu oleju mineralnego) w miesiącu sierpniu i październiku 2008 r. na próbkach wody pobranej ze studni znajdującej się na terenie skarżących oraz posesji sąsiednich wynika, że przekroczenie powyższych parametrów nie miało miejsca.

Zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego nie są trafne.

Organom nie można poczynić zarzutu poczynienia błędnych ustaleń odnośnie kierunku spływu wód podziemnych ze stacji paliw P. Organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę miał podstawy przyjąć, że wody podziemne z terenu stacji nie spływają w kierunku studni skarżących. Odpływ podziemny ze stacji paliw następuje w kierunku północno-wschodnim (sprostowanie do Audytu z dnia [...] lipca 2008 r.) do podstawy lokalnego drenażu wód podziemnych rzeki N. a studnia skarżących położona jest na północ od stacji, w związku z czym woda podziemna z terenu przedmiotowej stacji nie może płynąć w kierunku studni skarżących, kierunek przepływu jest inny. Ponadto opinia dr inż. I. K., adiunkta w Zakładzie [...] we W., jak również badania przeprowadzone w styczniu 2009 r. przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. na zlecenie P. nie zostały załączone do akt sprawy przesłanych wraz z odwołaniem E. i A. W. z dnia [...] listopada 2008 r.

Z dokumentacji przedłożonej przez P. załączonej do akt sprawy wynika, że prace wybierania zanieczyszczonego gruntu i jego wywóz zakończyły się w dniu [...] kwietnia 2008 r. Zanieczyszczony grunt został wywieziony i zważony poza stacją w miejscu do tego przeznaczonym, czego potwierdzeniem jest karta przekazania odpadu z dnia [...] kwietnia 2008 r. W myśl art. 3 ust. 3 pkt 22 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.) przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów, oraz każdego, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba, że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Firma G. Sp. z o.o. z siedzibą we W. działając na zlecenie P. wykonywała wszystkie działania związane z gospodarowaniem odpadów pochodzących z terenu stacji i jako wytwórca tych odpadów przekazała je do unieszkodliwienia zgodnie z kartą przekazania odpadu z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Brak wystarczających przesłanek do uznania, że awarie na rurociągu wody miejskiej zdarzały się co najmniej kilkakrotnie. Do akt rozpatrywanej sprawy zastał załączony protokół z kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. (przedstawiony przez P.) przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. Z niniejszego protokołu wynika, że wyciek wody z rurociągu rzeczywiście miał miejsce, ale po uprzednim wywiezieniu zanieczyszczonego gruntu z terenu przedmiotowej stacji. W przedmiotowym protokole jest mowa tylko o jednym zdarzeniu mającym znamiona awarii. Ponadto potwierdzenie, że wyciek wody z rurociągu miał miejsce po wywiezieniu ze stacji zanieczyszczonego gruntu znajduje się w otrzymanej przez P. notatce służbowej przekazanej przez kierownika budowy. Z notatki tej wynika, że na początku maja 2008 r. (zanieczyszczony grunt wywieziono z terenu stacji w dniu [...] kwietnia 2008 r.) firma P. wykonywała prace polegające na przełożeniu zasilania w wodę stacji. Po założeniu prowizorycznego zasilania w postaci przemysłowej rury na istniejący przewód stalowy w nocy nastąpiła awaria. Woda zalała wykop pod studzienkę wodomierza a jej nadmiar wylał się na trawnik stacji. Następnego dnia ekipa remontowa przy pomocy miejscowych wodociągów usunęła awarię i zamocowała prawidłowo złącze.

Zarzut skarżących, że organ II instancji nie wziął pod uwagę dokumentów złożonych przez Skarżących razem z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., w szczególności pisma WIOŚ w O. z dnia [...] sierpnia 2008 r., z którego wynika, że z pobranej w dniu [...] lipca 2008 r. próbki wody z piezometru na stacji jest wyczuwalny zapach produktów naftowych, nie znajduje uzasadnienia. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. wskazano, że poboru wody z piezometru dokonano w dniu [...] lipca 2008 r. przy udziale przedstawicieli kontrolowanej jednostki oraz skarżącego, któremu okazano sczerpaną z piezometru wodę wskazując na słabo wyczuwalny zapach produktów naftowych. Ponadto w piśmie tym zawarto informację, że z poboru prób sporządzono protokół, który nie zawiera żadnych zastrzeżeń. Słabo wyczuwalny zapach produktów naftowych w pobranej wodzie nie stanowi dowodu wskazującego na to, że doszło do zanieczyszczenia wód podziemnych.

Skarżący wskazują również, iż organ II instancji nie wziął pod uwagę wyników z "Audytu Środowiska Gruntowego w związku z modernizacją stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L. ", zgodnie z którym badania wody podziemnej wykonane w 2004 r. z piezometrów na Stacji wykazały obecność substancji ropopochodnych. Z powyższego wynika, że skarżący dopatrują się zasadności uwzględniania przy ustalaniu stanu faktycznego z 2008 r. okoliczności faktycznych mających miejsce trzy lata wcześniej. Stanowiska takiego podzielić nie można, albowiem z punktu widzenia niniejszego postępowania znaczenie może mieć wyłącznie aktualny stan środowiska, ustalony na podstawie aktualnych badań, nie zaś stan przeszły. Z czysto formalnego punktu wiedzenia należałoby ponadto podnieść, że w świetle art. 35 ust. 1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, które zaistniały przed dniem [...] kwietnia 2007 r. lub wynikały z działalności, która została zakończona przed dniem [...] kwietnia 2007 r. ustawa ta nie mogłaby znaleźć zastosowania (zastosowanie takie znalazłyby przepisy dotychczasowe).

Zarzut Skarżących, iż organ II instancji nie wziął pod uwagę, że duża zawartość WWA znajduje się w masach bitumicznych służących do izolacji zbiorników na paliwo, które były usuwane ze Stacji w ramach jej modernizacji, należy uznać za bezzasadny. Do zanieczyszczenia gleby ww. substancjami nie mogło dojść na skutek podlewania upraw ogrodniczych wodą ze studni, gdyż wyniki badań tej wody nie wskazują na przekroczenia wartości granicznych elementów fizykochemicznych badanej wody (m.in. indeks oleju mineralnego, WWA).

W odniesieniu do zarzutu skargi, że zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o dowody, których brak jest w aktach sprawy tj. w oparciu o "Dokumentację określającą warunki hydrogeologiczne dla terenu stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L." ([...], czerwiec 2005 r.), stwierdzić należy, że organ II instancji wskazał jedynie, że przy opracowywaniu dokumentacji pn. "Audyt środowiska gruntowego w związku z modernizacja stacji P. nr [...] przy ul. [...] w L. " posłużono się opracowywaniem ".Dokumentacja określająca warunki hydrogeologiczne dla terenu stacji paliw P. nr [...] przy ul. [...] w L. ". Niniejsza dokumentacja nie stanowiła jednak dowodu, w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję.

Za nietrafny uznać należy zarzut skarżących, że podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie stanowiły badania Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska wykonane w lipcu 2008 r. jak również badania wody wykonane w czerwcu 2008 r. na zlecenie P. Organ II instancji w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji powoływał się bowiem na badania wykonane przez WIOS (laboratoria posiadające akredytację w zakresie oznaczeń sumy WWA oraz indeksu oleju mineralnego) w miesiącu sierpniu i październiku 2008 r. na próbkach wody pobranej ze studni znajdującej się na terenie skarżących oraz posesji sąsiednich, z których wynikało, że przekroczenie parametrów takich jak suma WWA i indeks oleju mineralnego nie miało miejsca. Badania przedstawione przez skarżących wykonane zostały przez laboratorium nie posiadające akredytacji w zakresie oznaczania ww. parametrów. Na podstawie takich wyników badań nie można opierać rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, gdyż oznaczenia wykonane przez laboratoria nie posiadające akredytacji są niewiarygodne. Odnosząc się natomiast do wyników badań przeprowadzonych przez Zakład [...] Sp. Jawna, ul. [...] (na zlecenie A. W.) należy zwrócić uwagę, że stężenie indeksu oleju mineralnego w próbce nr 85 wynosi 0,29 mg/dm3, natomiast w próbce nr 104 - 0,25 mg/dm3. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych wartość graniczna dla tego elementu fizykochemicznego dla wód klasy III wynosi 0,3 mg/l, w związku z czym nie stwierdza się zanieczyszczenia w badanej wodzie. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że pobór prób wody podziemnej w dniu [...] lipca 2008 r. (próbki pobrane przez WIOŚ) wykonano zgodnie z PN-ISO 5667-11:2004 "Wytyczne dotyczące pobierania próbek wód podziemnych".

Zarzut skarżących dotyczący naruszenia art.136 k.p.a. również nie znajduje uzasadnienia. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdza niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła.

Z racji tego, że wystąpienie szkody w środowisku nie zostało w ocenianym postępowaniu administracyjnym wykazane, nie mogło w nim dojść – wbrew stanowisku skargi – do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust.2 i art.15 ust.1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, albowiem wystąpienie wskazanej wyżej szkody jest konieczną przesłanką do ich zastosowania. Podkreślić ponadto należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odnosił się nie tylko do wartości dopuszczalnych stężeń elementów fizykochemicznych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu wód, ale również w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych.

W ocenianym postępowaniu administracyjnym nie zostało zatem wykazane, że P. spowodował szkodę na nieruchomości skarżących. Z formalnego punktu wiedzenia powyższe nie uniemożliwia skarżącym wystąpienia przeciwko P. na drogę postępowania przed sądem powszechnym, w szczególności z roszczeniami odszkodowawczymi, o ile oczywiście skarżący byliby w stanie stosowną szkodę wykazać.

Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.