Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 599/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającąją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 maja 2004 r. nr [...]; 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 maja 2004 r. o cofnięciu L. Ś. uprawnień do kierowania pojazdem kategorii C, D, D + E. Organ odwoławczy jako podstawę prawną decyzji powołał art. 140 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. Nr 69, poz. 772) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ odwoławczy przypomniał, że L. Ś. w odwołaniu zarzucił organowi I instancji ignorowanie orzeczeń biegłych sądowych, którzy stwierdzili, że jest on zdolny do wykonywania pracy zarobkowej związanej z kierowaniem pojazdami silnikowymi w stosunku do których wymagane jest prawo jazdy kategorii C, D, D + E.

Orzeczeniem nr [...] z dnia 16 stycznia 2004 r. wydanym przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy-Poradnia Chorób Zawodowych w G. stwierdzono, że wobec L. Ś. nie ma przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B oraz stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, D, D+E. Na orzeczeniu jest adnotacja "okulary przy kat. B". Strona nie wniosła odwołania i orzeczenie lekarskie stało się ostateczne.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie L. Ś. złożył oświadczenie w którym podnosił, iż na podstawie tych samych wyników badań tomokomputerowych i przewodnictwa nerwowego wydano trzy opinie lekarskie, z których tylko jedna orzeka o istnieniu przeciwwskazań do wykonywania zawodu. Według opinii biegłego sądowego oraz komisji ZUS jest on zdolny do wykonywania zawodu z którym łączy się uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, D, D+E. W związku z tym wnosił o powołanie komisji składającej się z lekarzy Akademii Medycznej w G. dla zbadania sprawy. W załączeniu do oświadczenia przedstawił dokumenty, które potwierdzają jego twierdzenia tj.:

– informację o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS z dnia 12 lutego 2002 r..

– protokół oględzin sądowo - lekarskich wraz z wynikami badań lekarskich do sprawy o sygn. akt VlII U/4416/02,

– wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 23 kwietnia 2003 r. (sygn. akt VIII U/4416/02),

– wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 9 stycznia 2004 r.,

– decyzję ZUS Oddział w G. z dnia 16 stycznia 2004 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu sprawy organ I instancji cofnął przedmiotowe uprawnienia L. Ś..

Organ odwoławczy podtrzymując decyzję niższej instancji wskazał, że orzeczenie lekarskie z dnia 16 stycznia 2004 r. wydane zostało na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy

Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli uczestniczył w wypadku drogowym, następstwem którego jest śmierć innej osoby' lub ciężki uszczerbek na zdrowiu albo kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu środka działającego podobnie do alkoholu. L. Ś. w ciągu 7 dni od wydania orzeczenia lekarskiego miał prawo złożyć odwołanie w trybie § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1 999r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Ponieważ strona nie skorzystała z tej możliwości orzeczenie stało się ostateczne. Ostateczne orzeczenie obligowało Prezydenta Miasta do cofnięcia uprawnień L. Ś..

Zdaniem organu odwoławczego zarzuty strony, że istnieją inne opinie lekarskie sprzeczne z opinią stanowiącą podstawę decyzji organu I instancji są niezasadne. Opinia biegłych sądowych do sprawy o sygn. akt VIII U/4416/02 została wydana w innej sprawie i według stanu faktycznego na określony czas. Podobnie orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 9 stycznia 2004 r. i wydana na tej podstawie decyzja ZUS dotyczyły innej sprawy a dodatkowo zakres schorzeń podlegających badaniu nie został w tych dokumentach opisany.

Zakres badań przeprowadzonych przed wydaniem orzeczenia nr [...] mógł być szerszy niż badań przeprowadzonych w postępowaniach na które powołuje się L. Ś.. Z tych przyczyn Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za wiarygodny dowód w postaci orzeczenia lekarskiego nr [...]. Organ wskazał, że nie ma kompetencji do badania prawidłowości orzeczeń lekarzy uprawnionych do badania osób ubiegających się o prawo jazdy i kierowców.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta (w niniejszej sprawie jest to Prezydent Miasta), w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Natomiast decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofi1ięcie. Z tej regulacji wynika obowiązek dla organu orzekającego do wydania decyzji o cofnięciu przedmiotowych uprawnień. Zasadne było również nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem dopuszczenie do ruchu drogowego osoby, co do której stwierdzono istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. Ś. stwierdził, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Skarżący wskazał, że nie został skierowany na badania do lekarza upoważnionego do badań kierowców na które powołuje się organ odwoławczy. Zgłosił się sam i badanie wykonano po interwencji Dyrektora placówki za pełną odpłatnością. Skarżący nigdy nie otrzymał orzeczenia nr [...] i nikt nie próbował mu takowego doręczyć, zatem nie miał możliwości odwołać się od tego orzeczenia.

Skarżący powtórzył zarzut, że decyzja podważa wiarygodność ustaleń sądu powszechnego i opinii biegłych sądowych oraz nie dopuszcza badań niezależnych lekarzy. Zaskarżona decyzja powoduje, że skarżący zostaje pozbawiony możliwości pracy w zawodzie i tym samym środków do życia.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ podniósł, że w aktach sprawy znajduje się pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 16 marca 2004 r. z którego wynika, że "wydanie orzeczenia lekarskiego panu L. Ś. oparto na jego skierowaniu do lekarz uprawnionego do badań kierowców..". Z praktyki stosowanej w badaniach okresowych pracowników wynika, iż bezpośrednio po badaniu zainteresowany otrzymuje zaświadczenie lekarskie wystawione na druku zawierającym pouczenie o możliwości i trybie jego zaskarżenia. Skarżący w toku postępowania powoływał się na treść orzeczenia nr [...] zatem można uznać, że otrzymał to orzeczenie lekarskie.

W dniu 27 grudnia 2004 r. do sądu wpłynęło pismo procesowe organu odwoławczego informujące Sąd, że w celu uzupełnienia akt organ przesyła załączoną opinię lekarza

konsultanta w sprawie skargi L. Ś.. Z opinii tej wynika, że skarżący jest zdolny do zatrudnienia jako kierowca samochodów ciężarowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Trzeba mieć na względzie, iż cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym nie następuje automatycznie z mocy prawa ale jest następstwem zaistnienia przesłanek przewidzianych prawem oraz jest konsekwencją postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem rozstrzygnięcia w formie decyzji.

Samo postępowanie jaki i decyzja w tych sprawach, są ściśle reglamentowane przez Prawo o ruchu drogowym, kodeks postępowania administracyjnego i inne przepisy. Taki sposób regulacji ma charakter gwarancyjny i zmierza w pierwszym rzędzie do zapewnienia stronom postępowania ochrony przed bezprawnym i arbitralnym postępowaniem organów administracji publicznej. Przede wszystkim rzetelnie przeprowadzone postępowanie administracyjne zapewnia, iż rozstrzygnięcie będzie prawidłowe. Należy przypomnieć, iż 7 k.p.a. nakłada na organ obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 77 § 1 który obliguje organ przed wydaniem decyzji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu postępowanie organów I i II instancji nie można uznać za spełniające te wymogi.

Z akt sprawy wynika, iż organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności niniejszej sprawy w stopniu który uzasadniałby zapadłe rozstrzygnięcie. Istniej kilka elementów, które nie zostały jednoznacznie przesądzone w trakcie postępowania a mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Skarżący podnosi, że nie odwoływał się od orzeczenia nr [...] r. ponieważ nie zostało mu ono doręczone. Faktycznie organy nie przedstawiły dowodu na to, że przedmiotowe orzeczenie zostało prawidłowo doręczone. Co prawda w piśmie z dnia 15 marca 2004 r. skarżący przyznaj iż wie o tym orzeczeniu, jednak w żaden sposób nie można wywnioskować czy i kiedy zostało mu dostarczone. Jeżeli twierdzenia skarżącego znalazłyby potwierdzenie trudno czynić zarzut, iż nie wykorzystał środków prawnych w celu ochrony swoich praw.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie wziął pod uwagę ani nie odniósł się do zarzutów skarżącego o istnieniu dwóch orzeczeń lekarskich które stwierdzają, iż jest on zdolny do pracy. Brak też odniesienia się do wniosku skarżącego o powołanie biegłych z Akademii Medycznej w G.. Tym samym organ administracyjny naruszył art. 107 § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję odmówił opiniom korzystnym dla skarżącego mocy dowodowej na tej podstawie, iż zostały wydane w innych postępowaniach. Taka argumentacja, zdaniem Sądu nie jest przekonująca zważywszy, iż dowodem w sprawie może być wszystko co przyczynia się do wyjaśnienia sprawy. Należy uznać, że przedmiotowe opinie odnoszą się do stanu zdrowia skarżącego oraz jego zdolności do pracy (jak się wydaje w zawodzie kierowcy), a tym samym odnoszą się do przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego. Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego w razie wątpliwości organy administracyjne mają możliwość powołania biegłego lub skorzystania z innych środków dowodowych.

Zupełnie chybiony jest argument, iż zakres schorzenia podlegającego badaniu w opiniach ZUS i biegłych sądowych nie został opisany. Z wszystkich opinii lekarskich opisanych w sprawie, najmniej o zakresie badania można wywnioskować z opinii nr [...] będącej podstawa rozstrzygnięcia. Organ II instancji nie wiadomo dlaczego przyjął, że zakres badań zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi L. Ś. mógł być szerszy niż zakres innych badań orzekających o jego zdolność do pracy.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 1768/99 (Lex nr 541 71), że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.

Zdaniem Sądu wskazane wyżej uchybienia miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia podważa również opinia lekarska z dnia 2 grudnia 2004 r. przesłana do Sądu przez organ odwoławczy. stwierdzająca. iż na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych L. Ś. jest zdolny do zatrudnienia jako kierowca samochodów ciężarowych.

Z uwagi na naruszenie przez organy administracyjne art. 7 i 77 k.p.a.. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powyższej ustawy Sąd orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu.