Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2507/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 10, art. 77 ar. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 97 poz 1050
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wad oraz stopnia wadliwości partii towaru oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej też jako: strona, skarżąca, spółka, wprowadzająca do obrotu) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] września 2010 r. znak: [...], który utrzymał w mocy - po rozpatrzeniu odwołania strony - decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. z [...] października 2009 r. znak: [...] dotyczącej ustalenia wady filetów z pangi a'10 kg rozmiar 170-200 g, z partii nr [...] komora 1, obejmującej 1315 kg, z uwagi na przekroczenie deklarowanej zawartości glazury (25,8 % wobec deklarowanych 20 %) oraz ustalającej stopień wad tego produktu na 7,25 %.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – dalej jako k.p.a.,

- art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, z późn. zm.), w związku z:

- art. 3 pkt 5 i 10 lit. c, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.),

- art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225, z późn. zm.)

- art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z póżn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z póżn. zm.)

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

W dniach [...] września 2009 r. działając na podstawie Upoważnienia do przeprowadzenia kontroli Nr [...] z dnia [...].09.2009 r. wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S., inspektorzy WIJHARS w S. przeprowadzili w spółce kontrolę jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (ryb) w wyniku czego sporządzony został protokół kontroli z dnia [...].09.2008 r. znak: [...].

W toku kontroli, w dniu [...] września 2009 r. pobrali do badań laboratoryjnych próbkę ryb mrożonych "filety z Pangi a'10 kg rozmiar 170-200 g", z partii nr [...] komora 1, obejmującej 6250 kg. Próbki zostały pobrane w Chłodni [...] w S. Protokół z [...] września 2009 r. pobrania próbek ryb i wzór etykiety zamieszczono w załączniku nr 1 do Protokołu kontroli z dnia [...] września 2009 r.

Ustalono, że według oświadczenia wprowadzającej do obrotu, maksymalna zawartość glazury na rybie powinna wynosić 20 %. Tymczasem badania laboratoryjne przeprowadzone w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w S. wykazały obecność glazury na poziomie 25,8 %, co wynika z e sprawozdania z badań nr [...] z [...].09.2009 r. oraz jego korekty z [...].10.2009 r.). Stwierdzono zatem, że badania wykazały niezgodność produktu z wymaganiami jakości handlowej.

W dniach [...] września 2009 r. inspektorzy z WIJHARS w S. przeprowadzili kontrolę uzupełniającą w spółce. Stwierdzili, że na stanie magazynowym znajduje się 4935 kg filetów z pangi a'10 kg rozmiar 170-200 g, z partii nr [...] komora 1, zaś pozostałe 1315 kg produktu zostało zbyte.

W związku z powyższymi ustaleniami Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. w dniu [...] października 2009 wydał decyzję ustalającą na 7,25 % stopnia wad filetów z pangi a'10 kg rozmiar 170-200 g, z partii nr [...] komora 1, obejmującej 1315 kg.

W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji strona wnosiła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazała m.in., że jej zdaniem organ naruszył art. 9 i 10 k.p.a. oraz kwestionowała prawidłowość przekazania próbek do badań laboratoryjnych. Podnosił, że zastosowana metoda badań jest przeznaczona do oceny zawartości glazury na rybach w blokach, a nie na filetach mrożonych pojedynczo. Kwestionowała również określony stopień wad, podnosząc, że zawartość glazury była wyższa o 5,8 %, zaś stopień wad został ustalony na 7,25 %.

Rozpoznając odwołanie, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych stwierdził, że organ I instancji nie naruszył art. 9 i 10 k.p.a. w stopniu, który uzasadniałby uchylenie decyzji. Powołał się na tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2006 r., sygn. akt. II OSK 831/2005 wskazującą, że "nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia powołanego przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych." Podniósł, że strona brała czynny udział w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Inspektorem JHARS w S., o czym świadczą pisma kierowane przez ten organ do strony oraz odpowiedzi na te pisma znajdujące się w aktach sprawy. Organ w pismach wskazywał okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z tego względu nie podzielić zarzutu strony w tej kwestii.

Wskazując na brzmienie art. 3 pkt 5 i art. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organ odwoławczy wskazał, że niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno- spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej. Tym bardziej, że prawo żywnościowe – 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 - w ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Znajduje to potwierdzenie w art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez który także sprzeciwia się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta poprzez m.in. znakowanie artykułów rolno-spożywczych,.

Skoro w niniejszej sprawie badania laboratoryjne wykazały, że zawartość glazury w produkcie wynosi 25,8 %, wobec maksymalnej deklarowanej zawartości 20 %, oznacza to, że przedmiotowa partia środka spożywczego nie spełniała deklarowanych wymagań.

Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy nie zgodził się z jej zarzutami dotyczącymi przekazywania do badań próbek przedmiotowego artykułu do Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w S. oraz zastosowania niewłaściwej metody badań. Wskazał, ze z karty obiegowej próbki [...] wynika, że próbka pobrana do badań w dniu [...] września 2009 r. została przyjęta do laboratorium tego samego dnia i umieszczona w komorze chłodniczej oznaczonej symbolem [...]. Następnego dnia, [...] września 2009 r., próbka została przyjęta do badań. Takie adnotacje znajdują się również na Protokole Nr [...] z pobrania próbek z dnia [...] września 2009 r. Ocenił, że sprawozdanie z badań nr [...] z [...] września 2009 r. oraz korekta do tego sprawozdania z [...] października 2009 r. potwierdzają te ustalenia.

Organ nie zgodził się z zawartym w odwołaniu zakwestionowaniem możliwości stosowania metody badania zawartości glazury metodą wagową według normy Codex Stan 190-1995 pkt 7.3.2 oraz według normy PN- 86/A-86767 pkt 5.6.4., które jej zdaniem są miarodajne jedynie do ryb w blokach i wnioskiem "o przeprowadzenie badań wtórnika próbki przy zastosowaniu urzędowej metody odpowiedniej dla ryb mrożonych pojedynczo".

Podniósł w uzasadnieniu, że w toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor JHARS zwracał się kilkakrotnie do strony z prośbą o wskazanie, jaką metodę badań uważa ona za miarodajną (pisma z dnia [...].01.2010 r., [...].02.2010 r., [...].03.2010 r., [...].07.2010 r.), prosił również o wskazanie, jaką metodą posługuje się strona przy wewnątrzzakładowej kontroli produktu i czym ona różni się od metod badań określonych w w/w normach. Strona, w pismach z [...].01.2010 r., [...].03.2010 r. oraz [...].07.2010 r. nie udzieliła merytorycznej odpowiedzi w powyższych kwestiach. Podnosiła tylko, że obie normy są nieodpowiednie do kontroli filetów mrożonych pojedynczo i nie ma metod, które gwarantowałyby możliwość bezstronnego i wiarygodnego rozstrzygnięcia co do rzeczywistej zawartości glazury, a strona "nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z braku jednoznacznych uregulowań w tym zakresie".

Organ odwoławczy podniósł, że określenie prawidłowości glazurowania według norm Codex Stan 190- 1995 pkt 7.3.2 oraz PN- 86/A-86767pkt 5.6.4. wykonuje się przez ustalenie masy glazury i jej procentowego udziału w masie całego bloku. W tym celu ustala się masę brutto bloku wraz z glazurą, pozostawia się blok w temperaturze 15-20° C do zaniku glazury, a następnie ustala się masę netto ryb. Różnicę między masą brutto, a masą netto przyjmuje się za masę glazury, którą następnie określa się w procentach w stosunku do masy bloku z glazurą. Zdaniem organu, zastosowanie tych metod badań glazury filetów w blokach daje miarodajne wyniki również w odniesieniu do filetów zamrażanych pojedynczo. Są to jedyne uznawane powszechnie za wiarygodne metody badań glazury w rybach. Ocenił, że również strona jest świadoma tego faktu, skoro nie umiała wskazać żadnego merytorycznego zarzutu wobec metody zastosowanej w badaniu glazury przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. Podkreślił, że od [...] maja 2006 r. Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. posiada certyfikat akredytacji. Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...], wydany przez Polskie Centrum Akredytacji, obejmuje m.in. badanie zawartości glazury metodą wagową według normy Codex Stan 190-1995 pkt 7.3.2 oraz według normy PN- 86/A-86767 pkt 5.6.4.

Oznacza to, w ocenie organu, że badania przeprowadzane przez to laboratorium są rzetelne i miarodajne. Powyższe wskazuje na zafałszowanie produktu, określone w art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu. Oznakowanie środka spożywczego, stosownie do art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego.

Organ ocenił, że umieszczanie w oznakowaniu produktu składu niezgodnie z prawdą jest traktowane jako zafałszowanie. Przyjmując nawet niezamierzone działanie producenta, to produkt, którego zadeklarowany skład jest niezgodny ze stanem rzeczywistym, spełnia obiektywne kryteria do zakwalifikowania go do produktów zafałszowanych - świadome bądź nieświadomie, ale ma miejsce sam fakt zafałszowania. Oznacza to, że nieprawidłowe znakowanie powinno być poprawione niezależnie od tego, czy konsument nabył już dany artykuł.

Organ odwoławczy wskazał, że prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie wszelkim praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd, co wynika z art. 8 ust. 1 lit. c i 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. Na tej podstawie organy urzędowej kontroli żywności mają za zadanie eliminację z rynku potencjalnych zagrożeń dla ekonomicznych interesów konsumenta, bowiem to podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

Ocenił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi żadna przesłanka zwalniająca przedsiębiorcę z obowiązku podania nazwy produktu oraz składników precyzyjnie, zgodnie z wymaganiami jakości handlowej.

Powołując się zatem na art. 11 ust. 1 i 3 i ust. 4 ustawy o cenach i wynikający z niego obowiązek przedsiębiorcy do obniżenia ceny w przypadkach, o których mowa w tej normie, powinna ona odpowiadać stopniowi zaistniałych wad lub uszkodzeń. Skoro stwierdził w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, bowiem wadliwa partia towaru została zbyta - organ I instancji prawidłowo określił rodzaj i stopień wad w formie decyzji. Odwołujący się sprzedał 1315 kg wadliwych filetów z Pangi bez informowania nabywców o wadzie towaru, co oznacza, że producent nie dołożył należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach, wprowadził do obrotu produkt niespełniający wymagań jakości handlowej.

Organ odwoławczy ocenił, że wprowadzający od obrotu nie prowadził badań produktu miarodajną (uznaną) metodą pozwalającą na ustalenie zawartości glazury. W tym zakresie nie dopełnił obowiązku dołożenia staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży. Przy ocenie zachowania albo niezachowania należytej staranności organ posiłkował się doktryną prawa cywilnego, która przez "należytą staranność " rozumie staranność "ogólnie wymaganą " w stosunkach danego rodzaju. Chodzi o ten rodzaj stosunków, w obrębie których działa zobowiązany. Miał na uwadze takie okoliczności, jak: rodzaj i specyfikę obowiązku wymagającego szczególnych umiejętności lub mającego swoiste przeznaczenie, czy też ryzyko pojawienia się szkody w następstwie wykonania zobowiązania, a także jej rozmiary. Staranność ogólnie wymagana to staranność normalna, oczekiwana i przeciętna - w pozytywnym tego słowa znaczeniu, oznaczająca zachowanie stosownej pilności, uwagi, ostrożności, zdrowego rozsądku oraz troski o zrealizowanie zamiaru.

Organ odwoławczy uznał zatem, że przedsiębiorca przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju mógł wiedzieć o wadzie towaru i z tego względu nie można wyłączyć jego odpowiedzialności za wadliwość produktu.

Ocenił także, że nie budzi zastrzeżeń sposób obliczenia stopnia wad przedmiotowego artykułu przez przyjęcie, że 100 g pełnowartościowego (100 %) produktu powinno zawierać 80 g ryby i 20 g glazury. Z uwagi na fakt, że badania wykazały obecność 25,8 % glazury, to w 100 g produktu znajdowało się 74,2 g ryby i 25,8 g glazury. Oznacza to, że co do zawartości ryby produkt spełniał wymagania w 92,75 %. Obliczenia tego dokonano przez zastosowanie proporcji 80 g stanowi 100% = 74,2 8g stanowi x. Z tego względu x = 74,2 g x 100 % : 80 g. Co oznacza, że x = 92,75 %. Czyli stopień wad towaru, który został zbyty przez podmiot odwołujący się, wyniósł 7,25 %.

Uznał za prawidłowo sformułowaną treść obowiązku strony, przywołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji I instancji. Nie zgodził się z twierdzeniami strony o naruszeniu przez organ I instancji ani przepisów postępowania, ani norm prawa materialnego, które wymagałoby uchylenia decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przyznał, że organ I instancji nie wezwał strony postępowania do zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego, ale ustalił, że strona brała czynny udział w postępowaniu i była zapoznawana z poszczególnymi dowodami. Z tego względu, nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S. Ponadto podniósł, że pismem Głównego Inspektora JHARS z [...].08.2010 r. odwołująca została poinformowana, że stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. może zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedzieć co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ale nie skorzystała jednak z takiej możliwości.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora JHARS w S. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła decyzji:

I. rażące naruszenie art. 11 ust. 4 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97. poz. 1050. z późn. zm.) poprzez zastosowanie wskazanych przepisów na skutek uznania, że towar należący do skarżącej nie posiada wymaganych cech jakościowych, podczas gdy organ przeprowadził badania dotyczące glazury niewłaściwymi metodami, osiągając błędne wyniki, zaś skarżąca dochowała należytej staranności, ponieważ we własnym zakresie przeprowadziła stosowne badania zawartości glazury w towarze otrzymanym od dostawcy,

II. rażące naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na treść wydanej decyzji:

1/ art. 9 k.p.a., poprzez brak rozważenia, że w sprawie doszło do nienależytego i niewyczerpującego poinformowania skarżącej o zarzucanym jej uchybieniu - czego potwierdzeniem jest oparcie podstawy prawnej decyzji WIJHARS z dnia [...] października 2009 roku m.in. o "art. 3 pkt 10" ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, bez dokładnego wskazania jaka część przepisu ma zastosowania względem skarżącej - co nie pozwalało na właściwe ustosunkowanie się do zarzucanych spółce uchybień;

2) art. 10 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak rozważenia, że wydanie decyzji przez organ I instancji nastąpiło w dniu posiedzenia komisji ustalającej procentowy stopień wad towaru skarżącej, tj. w dniu [...] października 2009 roku, a ustalenia te miały bezpośredni wpływ na kształt tej decyzji, bez uprzedniego poinformowania skarżącej o planowanym przeprowadzeniu takiej czynności i bez adnotacji w aktach sprawy o przyczynie tego zaniechania, a co za tym idzie bez zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz bez możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności bez możliwości przeprowadzenia alternatywnych czynności w zakresie ustalenia stopnia wad produktu skarżącej;

3) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w szczególności:

a. brak rozważenia wątpliwości związanych z datą pobrania próbek od skarżącej, spisania z tej czynności protokołu, przekazania próbek i protokołu do laboratorium, sposobu pobrania próbek, wystawienia korekty do sprawozdania z badań, a w konsekwencji możliwości przerwania łańcucha chłodniczego, co mogło rzutować na stan próbek,

b. brak uwzględnienia przy obliczeniach dotyczących stopnia wadliwości filetów z pangi okoliczności, że zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...] września 2009 roku niepewność pomiaru wynosi 3 %, co winno wpłynąć na obniżenie tegoż stopnia,

c. brak rozważenia, że skarżąca prowadzi sprzedaż hurtową, zaś oferowany przez nią towar w jednostkowym opakowaniu 10 kg, nie był przeznaczony dla finalnego konsumenta co sprawia, że przed dostarczeniem towaru w określonej postaci do konsumenta, musi być on poddany dodatkowej obróbce lub konfekcjonowaniu.

d. brak rozważenia, że badaniu poddano tylko 5 kg towaru, podczas gdy niepodzielne opakowanie wynosiło 10 kg, zaś producent deklarował ilość glazury do 20 % w całym jednostkowym 10 kilogramowym opakowaniu, nie zaś na poszczególnych filetach, czy nawet w 5 kg produktu, co powoduje, że deklaracja dotycząca glazury uwidoczniona na etykietce dołączonej do opakowania jednostkowego oznacza, że w opakowaniu o masie netto 10 kg znajduje się 8 kg netto filetów bez glazury,

e. brak rozważenia, że metoda pobierania próbek PN - 85 - A - 86752 została wycofana w dniu 30.11.2006 roku - zatem pobranie próbek od skarżącej odbyło się w sposób niezgodny z Polską Normą,

4) art. 80 k.p.a., poprzez ocenę przyjęcia daty, kiedy próbki pobrane od skarżącej miały zostać dostarczone do laboratorium, nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego a jedynie jego części - organ pominął bowiem szeroko opisane przez skarżącą okoliczności, że próbki zostały pobrane od skarżącej w dniu [...] września 2009 roku zaś do Laboratorium zostały przyjęte w dniu [...].09.2009 roku, że w dniu [...] października 2009 roku skarżąca złożyła wyjaśnienia do protokołu kontroli, a dniu [...] października 2009 roku sporządzono "Korektę do Sprawozdania z badań" w której zmieniono część zapisów;

5) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydanej decyzji - bezpodstawne ustalenie stopnia wadliwości produktu na 7,25 %, brak analizy rozbieżności pomiędzy datami pobrania próbek, zdania ich do laboratorium, zdania ich do badań, sporządzenia protokołu i dodatkowych adnotacji na nim; przeprowadzenia badań produktu za pomocą metody CODFX, która nie ma umocowania w Polskiej Normie oraz metody PN-86/A-86767, która służy do badania towaru w blokach, a nie pojedynczych filetów; a także brak wyjaśnienia dlaczego argumentom wskazanym przez skarżącą odmówiono słuszności i brak ustosunkowania się do zarzuconych uchybień oraz brak przytoczenia w decyzji organu I instancji znacznej części podstawy prawnej.

W uzasadnieniu m.in. podnosiła, że organ II instancji w znacznym stopniu zmienił podstawę prawną pierwotnej decyzji - i tak:

a) zamiast art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wskazano art. 3 pkt 10 lit. c ustawy,

b) dodano art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

c) dodano art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

d) dodano art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

e) dodano art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 roku,

co w ocenie skarżącej stanowi o braku należytego i wyczerpującego poinformowania jej o zarzucanych uchybieniach i stanowi naruszenie art. 9 kpa w stopniu rażącym. Ustalenie właściwej podstawy prawnej dopiero na etapie postępowania odwoławczego znacznie ogranicza możliwość strony, choćby w zakresie przeprowadzenia dowodów i została jej de facto zabrana możliwość aktywnego uczestniczenia w dwuinstancyjnym postępowaniu. Jej zdaniem, w dniu [...] października 2009 roku odbyło się posiedzenie komisji ustalającej procentowy stopień wad towaru i w tym samym dniu przez organ I instancji została wydana decyzja w sprawie, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 kpa. Ustalenia komisji miały bezpośredni wpływ na kształt podjętej decyzji, zaś strona nie miała możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i nie została poinformowana o planowanym przeprowadzeniu takiej czynności. Podnosiła, że ustalenie stopnia wadliwości towaru na 7,25% jest niezgodne nie tylko ze stanem faktycznym ale także jest niezgodne z podanym wynikiem badania, w którym uznano, że zawartość glazury kształtuje się na poziomie 25,8% w 100 g produktu. Zatem stopień wadliwości w świetle uzyskanego wyniku badania wynosić powinien 5,8% a nie 7,25%. Podnosiła, że osiągnięte wyniki nie są w żaden sposób miarodajne. Badania zostały bowiem przeprowadzone za pomocą metody CODEX, która nie ma umocowania w Polskiej Normie i zdaniem skarżącej nie gwarantuje osiągnięcia powtarzalności wyników, oraz metody PN-86/A-86767, która służy do badania innego towaru - badania filetów mrożonych w blokach, a nie pojedynczo.

W ocenie skarżącej problem ten dostrzegł również GIJHARS kierując do niej pisma z pytaniami o właściwą jej zdaniem metodę badań. Podniosła, że z oczywistych powodów jednak takiej metody wskazać nie można - brak jest właściwych przepisów regulujących przedmiotową sytuację. Skarżąca zakwestionowała w skardze wynik badania i wypływające z niego wnioski. Wyliczając stopień wad filetów z pangi pomięto bowiem niepewność pomiaru kształtującą się na poziomie 3%, zatem od wyniku 25,8% winno być odjęte 3% wynikające z możliwego błędu w pomiarze. Organ nie wskazuje faktycznej masy filetów po usunięciu glazury i nie można wykluczyć, że masa filetów po jej usunięciu była wyższa niż pierwotnie deklarowana. To sprawiałoby, że procentowa zawartość glazury zostałaby błędnie ustalona, gdyż punktem odniesienia to wyliczenia procentowej zawartości glazury nie byłaby faktyczna masa filetów i całego produktu, a masa deklarowana. Organ nie uwzględnił, że próbki od skarżącej zostały pobrane do termosu i jeśli były w nim przechowywane aż do dnia następnego produkt przestał być "głęboko mrożony" - stracił więc swoje cechy fizyczne i jako taki nie mógł być właściwie zbadany.

Podniosła, że próbki zostały pobrane od skarżącej w dniu [...] września 2009 roku z czego w dwóch egzemplarzach został spisany stosowny protokół. Następnie w dniu [...] września 2009 roku spisano sprawozdanie z badań nr [...], z którego wynika, że próbki przyjęto do laboratorium w dniu [...] września 2009 roku i na tę okoliczność w dniu [...] października 2009 roku skarżąca złożyła wyjaśnienia do protokołu kontroli. Jej zdaniem, dopiero w reakcji na to pismo sporządzono "Korektę do Sprawozdania z badań", w której z zamieszczono nową, wcześniejszą datę przyjęcia próbek do Laboratorium, do opisu próbki dodano zaś zapis, że jednostka próbki wynosi ok. 5 kg. Ponadto dodano zapis, że w dniu [...].09.2009 roku przyjęto zlecenie wraz z protokołem pobrania próbki do Laboratorium, zaś na protokole ręcznie sporządzono adnotację, że próbki dostarczono w dniu [...].09.09 i zabezpieczono. W szablonie protokołu pobrania próbek znajduje się zapis "potwierdzenie odbioru próbek i protokołu". Poniżej pod kropkami jest zapis "data, imię i nazwisko, podpis". Powyższy szablon wskazuje jednoznacznie, iż jednocześnie następuje przekazanie próbki i protokołu. W miejscu dotyczącym daty i podpisu wskazana jest data [...].09.2009 r. W zapisie "potwierdzenie odbioru próbek i protokołu" przekreślono słowo "próbek", a obok odręcznie dopisano, iż "próbkę dostarczono [...].09.2009 r. i zabezpieczono w [...] (zamrażarka)", a następnie podpis i data [...].09.2009 r. Osoby pobierające próbki i przekazujące je do laboratorium posiadały protokół pobrania próbek z dnia [...].09.2009 r., a zatem niewiarygodnym jest aby w różnych dalach przekazywano próbki i protokół. Takie działanie stanowi zdaniem skarżącej tworzenie nowej dokumentacji w sprawie. "Korekta do Sprawozdania" oraz wykreślenia i ręczny dopisek na protokole pojawiły się dopiero w reakcji na wyjaśnienia do protokołu kontroli, w dniu [...].10.2009 roku. Powyższe świadczy o możliwości niezachowania łańcucha chłodniczego.

Zarzuciła ponadto, że organowi odwoławczemu umknął fakt, iż pobrana próbka była mniejsza niż opakowanie jednostkowe - 10-cio kilogramowe, a deklarowana zawartość glazury dotyczyła całego opakowania. Produkt ten był sprzedawany nie do finalnego konsumenta, stad nie można uznać, że tak przeprowadzone badania oddają stan rzeczywisty. Powoduje to, iż badania również i z tego tytułu nie spełniały wymogów rzetelnego badania zawartości glazury w produkcie oferowanym przez skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wskazał, że dokładnie wyjaśnił sprawę i odniósł się do zarzutów odwołania. Uwzględnił zarówno ustawodawstwo krajowe, jak również przepisy prawa wspólnotowego. Decyzja została prawidłowo uzasadniona zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. W uzasadnieniu została zamieszczona rzetelna argumentacja i podane szczegółowo motywy rozstrzygnięcia dokonanego w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Nie zgodził się, że decyzja narusza art. 9 k.p.a., bowiem organy należycie i wyczerpująco informowały stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Nie naruszono również art. 10 § 1 i 2 k.p.a., ponieważ strona aktywnie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, nie skorzystała z możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia, mimo że pismem Głównego Inspektora JHARS z dnia [...].08.2010 r. został poinformowany o takiej możliwości, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do ustalenia określenia stopnia wad produktu wskazał, że ustalenia tego dokonał organ,. Posiedzenie komisji ustalającej procentowy stopień wad towaru nie było oddzielną czynnością, o której powinna być informowana strona, a elementem procedowania w toku sporządzania i wydawania decyzji. Zdaniem organu nie znajdują także uzasadnienia zarzuty naruszenia przez organy IJHARS art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Odnosząc się do sposobu pobrania próbek, że nastąpiło ono metodą opisaną w Polskiej Normie PN-85-A-86752 wycofanej 30.11.2006 r. podkreślił, że aktem prawnym regulującym sposób pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych do badań jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. Nr 59, poz. 526, z późn. zm.), które określa ogólne zasady. Nie określa sposobu pobierania próbek artykułów do badań laboratoryjnych. Nie kwestionuje także możliwości pobierania próbek według metody opisanej w uchylonej Polskiej Normie PN-85-A-86752, jeżeli nie ma innych norm regulujących sposób pobierania próbek danego rodzaju produktów, a sposób len zapewnia zachowanie wymagań z § 2 rozporządzenia.

Odnosząc się do zakwestionowanej prawidłowości wyników badań z uwagi na to, że do badań wykorzystano próbkę o masie 5 kg, kiedy jedno opakowanie ma masę 10 kg wskazał, że zgodnie z pkt 2.4. Polskiej Normy PN-85-A-86752, próbkę laboratoryjną uzyskuje się przez pobranie próbek pierwotnych porcjami, z różnych miejsc wylosowanych opakowań lub z partii ryb nieopakowanych. Masa próbki laboratoryjnej powinna wynosić 5 kg, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach - 10 kg. Nie oznacza to jednak, że do badań pobierane jest jedno opakowanie a'10 kg, tylko pojedyncze ryby z wielu opakowań, które powinny mieć łącznie określoną masę. Podkreślił, że kontrolowane filety z Pangi były mrożone pojedynczo, a ich masa wynosiła między 170 g i 220 g. Skoro filety były mrożone pojedynczo i nie stanowią jednego bloku, a jedynie znajdują się w opakowaniach zbiorczych po 10 kg każde, to nie podzielił poglądu strony skarżącej, że deklaracja dotycząca zawartości glazury odnosi się do całego opakowania. Strona sama podkreśla, że przedmiotowe filety będą oferowane konsumentom jako pojedyncze sztuki, zatem każdy filet powinien spełniać zadeklarowane wymagania co do zawartości glazury. Pobranie do badań laboratoryjnych po kilka pojedynczych filetów z losowo wybranych opakowań było prawidłowe i zgodne ze sztuką.

Odnosząc się do przekazywania do badań próbek przedmiotowego artykułu do Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w S. oraz zarzutu zastosowania niewłaściwej metody badań wskazał, że z karty obiegowej próbki [...] wynika, że próbka pobrana do badań w dniu [...].09.2009 r. została przyjęta do laboratorium tego samego dnia i umieszczona w komorze chłodniczej oznaczonej symbolem [...]. Następnego dnia ([...].09.2009 r.) próbka została przyjęta do badań. Takie adnotacje znajdują się również na Protokole Nr [...] z pobrania próbek z dnia [...].09.2009 r" Sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...].09.2009 r. oraz korekcie do tego sprawozdania z dnia [...].10.2009 r. Na protokole pobrania próbek dokonuje się adnotacji o przyjęciu próbki do badań laboratoryjnych, po ich dostarczeniu do laboratorium. Oznacza to, że kopia protokołu pobrania próbek pozostawiona u kontrolowanego (przed przekazaniem próbki do laboratorium) nie zawiera takich adnotacji.

Odnośnie zakwestionowania możliwości stosowania w przypadku ryb mrożonych pojedyńczo metody badania zawartości glazury metodą wagową według normy Codex Stan 190-1995 pkt 7.3.2 oraz według normy PN- 86/A-86767 pkt 5.6.4., które zdaniem strony są miarodajne jedynie do ryb w blokach organ podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego zwracał się kilkakrotnie do strony z prośbą o wskazanie, jaką metodę badań uważa ona za miarodajną (pisma z [...].01.2010 r., [...].02.2010 r" [...].03.2010 r., [...].07.2010 r.), prosił o wskazanie, jaką metodą posługuje się strona przy wewnątrzzakładowej kontroli produktu i czym ona różni się od metod badań określonych w w/w normach. Strona w pismach z dnia [...].01.2010 r., [...].03.2010 r. oraz [...].07.2010 r. nie udzieliła merytorycznej odpowiedzi w tych kwestiach, podnosząc tylko, że obie normy są nieodpowiednie do kontroli filetów mrożonych pojedynczo i nie ma metod, które gwarantowałyby "możliwość bezstronnego i wiarygodnego rozstrzygnięcia co do rzeczywistej zawartości glazury, a strona "nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z braku jednoznacznych uregulowań w' tym zakresie".

Organ wyjaśnił, że określenie prawidłowości glazurowania według norm Codex Stan 190- 1995 pkt 7.3.2 oraz PN- 86/A-86767 pkt 5.6.4. wykonuje się przez ustalenie masy glazury i jej procentowego udziału w masie całego bloku poprzez ustalenie masy brutto bloku wraz z glazurą, pozostawienie bloku w temperaturze 15-20º C do zaniku glazury, a następnie ustala się masę netto ryb.

Różnicę między masą brutto a masą netto przyjmuje się za masę glazury, którą następnie określa się w procentach w stosunku do masy bloku z glazurą. Zdaniem organu odwoławczego zastosowanie tych metod badań glazury filetów w blokach daje miarodajne wyniki również w odniesieniu do filetów zamrażanych pojedynczo. Są to jedyne uznawane powszechnie za wiarygodne metody badań glazury w rybach. Również strona jest świadoma tego faktu skoro nie umiała wskazać żadnego merytorycznego zarzutu wobec metody zastosowanej w badaniu glazury przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S.

Ponadto podniósł, że zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17025:2005. laboratoria badawcze i wzorcujące są zobligowane do oszacowania niepewności pomiaru, będącą różnicą pomiędzy wartością pewnej wielkości uzyskaną w wyniku pomiaru a rzeczywistą wartością tej wielkości. Charakteryzuje ona rozrzut wartości (szerokość przedziału), wewnątrz którego można z zadowalającym prawdopodobieństwem usytuować wartość wielkości mierzonej. Stąd, odnosząc się do zarzutów strony, organ wskazał, że dopuszcza się różnice między wartością faktyczną a wartością wymaganą, jeżeli te różnice mieszczą się w przedziale wyznaczonym przez niepewność pomiaru. W sytuacji, kiedy badania laboratoryjne kwestionowanej partii towaru wykażą jej wadliwość, która po uwzględnieniu niepewności pomiaru nadal różni się od wartości zadeklarowanej przez przedsiębiorcę, przy interpretacji wyniku nie uwzględnia się w/w niepewności pomiaru.

Nie uznał argumentu skarżącej, że produkt nie był przeznaczony bezpośrednio dla konsumenta finalnego (skarżąca zajmuje się handlem hurtowym), ponieważ nie zachodzi żadna przesłanka zwalniająca przedsiębiorcę z obowiązku podania składników produktu precyzyjnie, zgodnie z wymaganiami jakości handlowej. Przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Nieprawidłowe znakowanie powinno być poprawione niezależnie od tego, czy konsument nabył już dany artykuł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz określone w skardze przyczyny wzruszenia decyzji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] naruszała przepisy prawa materialnego lub w istotny sposób przepisy procedury administracyjnej, co uzasadniałoby wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji określającą, że zawartość glazury - wykonana wg metody "Codex Stan 190-1995 p. 7.3.2" w artykule rolno - spożywczym o nazwie "filety z pangi a' 10 kg rozmiar 170 - 200 g pobranych z partii 6250 kg, nr partii produkcyjnej – [...] komora 1 o wartości netto 45 625 zł, wprowadzanym do obrotu przez skarżącą spółkę - jest niezgodna z charakterystyką określoną w deklaracji producenta - w oznakowaniu etykiety dostępnej bezpośrednio dla kupującego, w protokole z kontroli nr [...] oraz w protokole z pobrania próbek nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz ustalającą stopień wad w/w artykułu na 7,25 %. Ilość glazury przekracza poziom deklarowany o 5,8 %.

Decyzja dotyczyła części sprzedanej partii w ilości 1315 kg filetów z pangi mrożonych a' 10 kg rozmiar 170 - 220 g, nr partii [...] o wartości 9599,50 zł netto.

Podkreślenia wymaga, że wszelkie regulacje dotyczące znakowania żywności nałożone na producentów środków spożywczych mają na celu ogólnie rozumiane dobro potencjalnego konsumenta. Niewątpliwie każdy konsument oczekuje, że zakupiony produkt sprosta wymaganiom zadeklarowanym na etykiecie. Normy prawne mają przede wszystkim uchronić potencjalnych nabywców przed próbą zafałszowania środka spożywczego poprzez niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto bądź ukrycia przez producenta właściwości lub składników, które mogłyby zniechęcić klienta od zakupu jego produktu.

Przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Organy urzędowej kontroli żywności mają za zadanie eliminację z rynku także potencjalnych zagrożeń dla ekonomicznych interesów konsumenta. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy - przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za zapewnienie, że ilość rzeczywista towaru – ryby i glazury, odpowiada ilości nominalnej podanej na opakowaniu, w granicy najwyższej dopuszczalnej wielkości ujemnego błędu. Ponadto, konsument ma prawo do rzetelnej informacji o faktycznym składzie produktu aby nie zostać wprowadzony w błąd.

Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002. str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z póżn. zm.), bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności (...), z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Stosownie do art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia (polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z póżn. zm.), podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta (...).

Oznacza to, w myśl art. 3 ust. 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, że artykuł rolno - spożywczy zafałszowany - to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawda dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

Powyższe normy uzasadniają powołanie się przez organ odwoławczy na ogólną zasadę wyrażoną w art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowiącą, iż oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 11 ustawy o cenach stwierdzić należy, że przepis ten obowiązywał w dacie wydania obu decyzji. Ust. 1 tej normy stanowił o obowiązku obniżenia ceny w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech jakościowych bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Obniżka ceny, stosownie do ust. 2 tego artykułu, powinna odpowiadać stopniowi zaistniałych wad lub uszkodzeń.

Z kolei, stosownie do art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

U podstaw wydania zaskarżonej decyzji legły zatem ustalenia w zakresie dokonania sprzedaży partii towaru, którego wadliwe oznakowanie (niezgodne z deklaracją producenta) zostało wykazane w toku kontroli. Pozostaje poza sporem, że produkt wprowadzany do obrotu przez skarżącą – ryby mrożone, filety z pangi, zgodnie z jej deklaracją – zawierać powinien maksymalną zawartość glazury 20%. Zawartość taką producent zadeklarował na etykiecie, w protokóle z pobrania próbek z [...] września 2009 r. oraz w protokole z kontroli z [...] września 2009 r.

Z bezspornych ustaleń organu wynika także, że skarżąca prowadzi sprzedaż hurtową, ale filety oferowane są konsumentom jako pojedyncze sztuki. Z tego względu organ prawidłowo uznał, że każdy filet powinien spełniać wymagania co do zawartości glazury zadeklarowane przez wprowadzającego do obrotu.

Uznać zatem należy za uzasadnione i logiczne pobranie do badań laboratoryjnych po kilka pojedynczych filetów z losowo wybranych opakowań. Tym bardziej, że skoro filety były mrożone pojedynczo i nie stanowią jednego bloku, a jedynie znajdują się w opakowaniach zbiorczych po 10 kg, to nie można podzielić poglądu strony skarżącej, że deklaracja dotycząca zawartości glazury odnosi się do zawartości całego opakowania.

Z ustaleń kontroli wynika, że badanie laboratoryjne przeprowadzone w akredytowanym Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w S. wykazały obecność glazury na poziomie 25,8%, zamiast deklarowanych maksimum 20%. Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu zostały dokonane prawidłowo i dawały podstawę do przyjęcia, że produkt ten nie spełnia wymagań deklarowanych przez producenta.

Jak słusznie zauważył organ, w toku postępowania administracyjnego, mimo wymiany pism między stroną a organem, skarżąca nie zajęła stanowiska w przedmiocie, jaką miarodajną metodą sama prowadzi badanie produktu w celu ustalenia zawartości glazury, deklarowanej jako 20% w produkcie, którym jest panga mrożona. Należy zatem przyjąć za organem, że spółka nie prowadziła w tym zakresie badań produktu miarodajną metodą pozwalającą na ustalenie zawartości glazury.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie, iż pobrane próbki mogły być rozmrożone, przez co wynik ich badania jest niewiarygodny wskazać należy, że Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. Nr 59, poz. 526, z późn. zm.) co do szczegółowych warunków pobierania próbek artykułu rolno-spożywczego głęboko mrożonego odsyła w § 9 ust. 1 do załącznika do tego rozporządzenia. Jednak opisano tam jedynie sposób pobierania próbek mrożonek w celu badania temperatury produktów. Dlatego zasadnie organ odwołał się do zasad ogólnych, gdzie zgodnie z § 2 rozporządzenia, próbki pobiera się w sposób:

1) zapewniający uzyskanie próbek charakteryzujących właściwości organoleptyczne, fizykochemiczne i mikrobiologiczne danej partii produkcyjnej;

2) uniemożliwiający zanieczyszczenie partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane;

3) dostosowany do postaci i rodzaju artykułu rolno-spożywczego oraz wielkości partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane.

Należy podnieść, że sposób pobrania próbek metodą opisaną w Polskiej Normie PN-85-A-86752 jest w zasadzie tożsamy:

- zapewnia uzyskanie próbek charakteryzujących właściwości organoleptyczne, fizykochemiczne i mikrobiologiczne danej partii produkcyjnej;

- uniemożliwia zanieczyszczenie partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane;

- jest dostosowany do postaci i rodzaju artykułu rolno-spożywczego oraz wielkości partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane.

Z tego względu organ prawidłowo ocenił, że skoro przepisy § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia nie kwestionują możliwości pobierania próbek według metody opisanej w normie uchylonej, nie ma innych norm regulujących sposób pobierania próbek danego rodzaju produktów, to sposób ten zapewnia zachowanie wymagań z § 2 rozporządzenia. Za trafnością tej oceny przemawia dodatkowo fakt, że organ odwoławczy zwracał się kilkakrotnie do strony z prośbą o wskazanie, jaką metodę badań uważa ona za miarodajną, a co istotne, jaką metodą producent posługuje się przy wewnątrzzakładowej kontroli produktu, czym różni się od metod badań określonych w w/w normach i nie uzyskał odpowiedzi.

Tym samym, w ocenie Sądu, organ wyczerpująco i logicznie odniósł się do zarzutów strony stosowania niewłaściwej metody badań zawartości glazury metodą wagową według normy Codex Stan 190-1995 pkt 7.3.2 oraz według normy PN- 86/A-86767 pkt 5.6.4. uznając, że jest miarodajna w przypadku ryb mrożonych pojedyńczo. Uzasadniało to, zgodnie z pkt 2.4. Polskiej Normy PN-85-A-86752, uzyskanie próbki laboratoryjnej przez pobranie próbek pierwotnych porcjami, z różnych miejsc wylosowanych opakowań lub z partii ryb nieopakowanych. Zasadą jest, że masa próbki laboratoryjnej powinna wynosić 5 kg, a dopiero w szczególnie uzasadnionych przypadkach - 10 kg.

Zdaniem Sądu, organ przekonywująco uzasadnił sposób ustalenia masy glazury i jej procentowego udziału w masie całego bloku, poprzez ustalenie masy brutto bloku wraz z glazurą, pozostawienie bloku w temperaturze 15-20º C do zaniku glazury, a następnie ustalenie masy netto ryb. Masą glazury jest zatem różnica między masą brutto a masą netto, którą następnie określa się w procentach w stosunku do masy bloku z glazurą. Sąd podzielił logiczną argumentację organu, iż zastosowanie metody badań glazury filetów w blokach daje miarodajne wyniki również w odniesieniu do filetów zamrażanych pojedynczo i że są to jedyne uznawane za wiarygodne metody badań glazury w rybach. Tym bardziej, że skarżąca nie umiała wskazać innej metody badawczej, którą sama stosuje, by zapewnić proporcje deklarowane w produkcie wprowadzanym do obrotu. Ponadto nie podniosła żadnego merytorycznego zarzutu wobec sposobu zastosowanego w badaniu glazury przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S., oprócz zarzutów proceduralnych, że badanie nie było przeprowadzone w dniu pobrania próbki do analizy i w konsekwencji przypuszczenia, że badana próbka była rozmrożona. W ocenie Sądu zarzuty te nie znalazły potwierdzenia, a nie bez znaczenia dla rzetelności tego badania jest pozostająca poza sporem okoliczność, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. posiada certyfikat akredytacji wydany przez Polskie Centrum Akredytacji, który obejmuje m.in. badanie zawartości glazury metodą wagową według normy Codex Stan 190-1995 pkt 7.3.2 oraz według normy PN- 86/A-86767 pkt 5.6.4. od dnia [...].05.2006 r. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zajął wyczerpujące stanowisko i wyjaśnił okoliczności związane z przekazaniem próbek do badań Laboratorium Specjalistycznemu GIJHARS w S. oraz przekonywująco odniósł się do zarzutów strony, wyczerpując wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Powołując się na kartę obiegową próbki [...] wyjaśnił, co w ocenie Sądu jest logiczne i znajduje potwierdzenie w ustaleniach organu, że wynika z niej, że próbka pobrana do badań w tym samym dniu – [...] września 2009 r. została przyjęta do laboratorium, umieszczona w komorze chłodniczej oznaczonej symbolem [...], a do badań została przyjęta następnego dnia. Powołał się także na adnotacje widniejące również na protokole z pobrania próbek z [...] września 2009 r., na sprawozdaniu z badań z [...] września 2009r. oraz korekcie do tego sprawozdania z [...] października 2009 r. Istotne jest wyjaśnienie, że kopia protokołu pobrania próbek pozostawiona została u kontrolowanej strony przed przekazaniem próbki do laboratorium, czyli nie zawiera adnotacji laboratorium.

Powyższa ocena oznacza, że nieprawidłowe znakowanie powinno być poprawione niezależnie od tego, czy konsument nabył już dany artykuł. W niniejszej sprawie ustalono poza sporem, że określona partia tego artykułu została zbyta.

Odnosząc się do naruszenia art. 11 ust. 4 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach, należy wskazać, że zgodnie z tym ostatnim przepisem przedsiębiorca ma obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech jakościowych bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Obniżka ceny, stosownie do ust. 2 tego artykułu, powinna odpowiadać stopniowi zaistniałych wad lub uszkodzeń. Organ nadzoru, stosownie do art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, obowiązany był do określenia ich rodzaju i stopnia w formie decyzji. Oznacza to, że jeśli została przeprowadzona kontrola jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych w produkcji lub obrocie, a wojewódzki inspektor stwierdził, że partia wadliwego produktu została zbyta, to jest uprawniony do wydania decyzji dotyczącej ustalenia stopnia wad towaru. Tak też uczynił Wojewódzki Inspektor JHARS w S. wydając zaskarżoną decyzję.

W niniejszej sprawie organ poczynił prawidłowe ustalenia, że skarżący sprzedał 1315 kg wadliwych filetów z pangi bez informowania nabywców o wadzie towaru, a zatem nie dołożył należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach i powyższe okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione. Badania laboratoryjne kwestionowanej partii towaru wykazały w sposób nie budzący wątpliwości jej wadliwość, która różni się od wartości zadeklarowanej przez przedsiębiorcę, a nie zachodzi żadna przesłanka zwalniająca go z obowiązku podania składników produktu precyzyjnie, zgodnie z wymaganiami jakości handlowej. Przesłanką tą nie może być okoliczność, że skarżąca zajmuje się handlem hurtowym.

Wbrew zarzutom skarżącej, nie budzi wątpliwości sposób obliczenia stopnia wad przedmiotowego artykułu. Organ prawidłowo przyjął, że 100 g pełnowartościowego (100 %) produktu powinno zawierać 80 g ryby i 20 g glazury. Skoro badania wykazały obecność 25,8 % glazury, to w 100 g produktu znajdowało się 74,2 g ryby i 25,8 g glazury. Oznacza to, że co do zawartości ryby produkt spełniał wymagania w 92,75 %. Obliczenia tego dokonano prawidłowo, przez zastosowanie proporcji 80 g : 100 % = 74,2 g : x. Z tego względu x = 74,2 g x 100 % : 80 g, co oznacza, że x = 92,75 %. Czyli stopień wad towaru, który został zbyty przez skarżącą wyniósł 7,25 %.

Ma rację skarżąca co do tego, że nie została zawiadomiona o posiedzeniu Komisji, składającej się z trzech pracowników organu, która wydała opinię w przedmiocie ustalenia i wyliczenia stopnia wad kontrolowanego towaru. Opinia, tego samego dnia została uwzględniona w decyzji organu I instancji. Nie ulega też wątpliwości, ze stronie - z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. - nie udzielono możliwości wypowiedzenia się w zakresie poczynionych ustaleń i wyliczeń Komisji. Jednakże należy zwrócić uwagę na fakt, że z treści decyzji I instancyjnej, a następnie decyzji organu odwoławczego wynika, że opinia ta została potraktowana jako część procedowania organu: jako stanowisko jego pracowników przygotowywujących materiał w ramach procedowania zmierzającego do wydania przez organ decyzji. Stanowisko "Komisji" zawiera bowiem ocenę znajdujących się w sprawie dowodów, na podstawie których dokonała matematycznego wyliczenia – określenia w procentach stopnia wady produktu. Zatem, gdyby to matematyczne wyliczenie było wadliwe, a wadliwość ta miałaby istotny wpływ na rozstrzygnięcie, strona mogła je skutecznie kwestionować w odwołaniu. Nawet gdyby uznać za zasadny zarzut procesowy, że ustalenia "komisji" miały bezpośredni wpływ na kształt podjętej decyzji, a strona nie miała możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie przed organem I instancji, nie oznacza to podstawy do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, o ile strona nie wykaże, że uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo nazwania w skardze zarzutów procesowych jako rażących, brak jest wykazania, że uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w świetle zebranego materiału dowodowego należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały obowiązujące w dacie orzekania przepisy prawa żywnościowego, formułując w sentencji decyzji treść obowiązku strony. Wydana decyzja zawiera przywołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, które nie budzi zastrzeżeń procesowych i materialnych tego rodzaju, który wymagałby jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Okoliczność, że podstawa materialna została przez organ odwoławczy uszczegółowiona poprzez odniesienie do skonkretyzowanych norm oznacza tyle tylko, że zaskarżona decyzja organu I instancji znalazła podstawę nie tylko w normach prawa krajowego, ale i w uregulowaniach art. 8 ust. 1, 16 i 17 ust.1 cytowanego na wstępie rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. Powyższa okoliczność nie ma wpływu na wynik sprawy, a służy wzmocnieniu argumentacji uzasadnienia stanowiska organu odwoławczego poprzez powołanie się zasady generalne prawa żywnościowego, które ma na celu zapobieganie wszelkim praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd, (np. art. 8 ust. 1 lit. c w/w rozporządzenia (WE)).

W ocenie Sądu, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 11 ust. 4 ustawy o cenach jest gołosłowny i nie znajduje potwierdzenia w podniesionych zarzutach. W toku postępowania skarżąca nie wykazała ani faktu, że przeprowadzała stosowne badania zawartości glazury w towarze wprowadzanym do obrotu, ani nie przedstawiła własnej, miarodajnej metody wyliczania proporcji składników opisanych na etykiecie, które mogłyby obalić ustalenia dotyczące zaistnienia przesłanek określonych w tej normie poprzez wykazanie staranności. Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zasadności przyjęcia, że skarżąca nie dołożyła staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że przemawia za tym m.in. nie podanie metody w oparciu o którą strona może kontrolować skład produktu, który deklaruje konsumentom na etykiecie.

Sąd nie stwierdził także podniesionych w skardze naruszeń przepisów postępowania: art. 9, 10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Okoliczności "istotnego wpływu na rozstrzygnięcie" nie wskazuje ani nie wykazuje strona nawet w skardze. Podkreślić należy, że jeżeli strona podnosiła zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to w jej interesie leżało wykazanie istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Nie nasuwało to zresztą skarżącej trudności, skoro twierdziła zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, że uniemożliwienie jej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, doprowadziło do wydania tego rodzaju wadliwej decyzji. Także dłuższy okres, jaki upłynął między datą doręczenia decyzji I instancji, a datą wydania decyzji odwoławczej umożliwiał skarżącej złożenie zarówno stanowiska, jak i dowodów uzasadniających jej zarzuty w tym zakresie. Tym bardziej do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd strona miała możliwość wypowiedzi wykazującej wadliwość postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast przed Sądem skarżąca nie przedstawiła istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy (tak również wypowiedział się na gruncie przepisów ordynacji podatkowej Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66). Powyższa argumentacja dotyczy wszystkich zarzutów procesowych.

W ocenie Sądu, zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu, zostało dostatecznie uzasadnione. Organ uwzględnił w tej ocenie argumenty powołane przez skarżącą i wyjaśnił, dlaczego nie miały on wpływu na rozstrzygnięcie, korzystając z zasady swobodnej ich oceny.

Mając na uwadze powyższe, zarzuty skargi w omawianym zakresie nie mogą zostać uwzględnione, gdyż stanowią jedynie polemikę z powołanymi uregulowaniami prawnymi, którym skarżąca uchybiła.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani przepisów procesowych w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.