Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 119/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Oddalono skargę w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149a par. 1, art. 151. art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku D. B. z dnia [...] grudnia 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu ww. wniosku; III. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej D. B. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. (data wpływu do organu – [...] lipca 2021 r.) D. B. (dalej również jako: "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w terminie 14 dni; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu kwoty pieniężnej w wysokości [...] (słownie: [...] złotych [...]); 4) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm prawem przepisanych.

W ocenie skarżącej organ w ramach prowadzonego postępowania dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6 art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.").

Uzasadniając skargę skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania, zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r., wskazując, że brak rozstrzygnięcia sprawy, aż do złożenia skargi, wyczerpuje znamiona bezczynności i to bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa. Skarżąca podniosła, że brak rozpoznania sprawy bardzo komplikuje jej życie - w szczególności nie może odbywać ani zaplanować żadnych podróży oraz wskazała, że usprawiedliwieniem dla tak długiego okresu bezczynności nie może być ilość rozpatrywanych wniosków.

Odpowiadają na skargę Wojewoda (dalej jako: "Wojewoda") wniósł o jej oddalenie. W treści pisma Wojewoda przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniając, że w skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu [...] grudnia 2019 r. w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z odpisem Krajowego Rejestru Sądowego skarżąca pełni funkcję prezesa zarządu i posiada udziały w spółce D. Sp. z o.o. Tego samego dnia skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu terminu rozpatrzenia sprawy na dzień [...] czerwca 2020 r.

W dniu [...] stycznia 2020 r. Wojewoda zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jej pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Z uwagi na fakt, że deklarowany przez skarżącą cel pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. prowadzenie działalności gospodarczej, złożony wniosek był rozpatrywany w oparciu o zapisy art. 142 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.). Wraz z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżąca przedłożyła do akt sprawy potwierdzenie zgłoszenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] września 2019 r., zawartą na czas określony do dnia [...] września 2020 r.; umowę spółki D. z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] kwietnia 2019 r.; zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dzień [...] grudnia 2019 r.; rachunek zysków i strat wraz z bilansem sporządzonym za okres od [...] kwietnia 2019 r. do [...] października 2019 r. Z analizy dokumentów wynikało, że na dzień [...] grudnia 2019 r. D. Sp. z o.o. odnotowała stratę w kwocie [...]zł.

W dniu [...] lipca 2020 r. skarżąca uzupełniła materiał dowodowy o umowy współpracy potwierdzające wykonywanie usług przez spółkę D. Sp.z o.o. na rzecz firmy R. Sp. z o.o. oraz firmy P. Sp. z o.o. Ponadto załączono wyciąg z rachunku bankowego spółki za miesiąc lipiec 2020, a także faktury na zakup sprzętu biurowego o łącznej wartości [...] zł.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Wojewoda wezwał Skarżącą do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do udzielenia zezwolenia wskazanych w art. 142 ust. 1 pkt 1 lit b, pkt 3 lit b ustawy o cudzoziemcach tj. posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu na utrzymanie w Polsce. Ponadto poproszono również o przedstawianie dokumentów obrazujących kondycję finansową zarządzanej przez skarżącej firmy D. Sp. z o.o. w szczególności: historii rachunku bankowego spółki za okres od stycznia do lipca 2020 r., [...] za rok 2019, a także rachunku zysków i strat sporządzonego za okres od stycznia do lipca 2020 r. Skarżąca była również wezwana do uzupełnienia informacji o prowadzonym naborze do spółki, informacji o zawartych kontraktach i umowach o współpracy oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających, iż prowadzona działalność gospodarcza przyczynia się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy. Skarżącą poproszono również o uzupełnienie wypełnionej informacji dotyczącej prowadzonej działalności, uzupełnienia biznesplanu spółki oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o braku zaległości podatkowych, a także zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. skarżącą poinformowano, iż decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zostanie podjęta do [...] grudnia 2020 r., co miało na celu umożliwienia skarżącej uzupełnienia materiału dowodowego oraz zweryfikowania złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Pismo powyższe zostało prawidłowo doręczona w dniu [...] sierpnia 2020 r.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] lipca 2020 r., skarżąca w dniu [...] sierpnia 2020 r. przedłożyła Uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki D. Sp. z o.o., z której wynikało, że otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu w kwocie [...]zł brutto/m-c. Do akt sprawy załączono również historię rachunku bankowego spółki za okres od stycznia do lipca 2020 r.; zeznanie podatkowe [...] za rok 2019, rachunek zysków i strat wraz z bilansem sporządzonym za okres od stycznia do lipca 2020 r.; umowę najmu lokalu użytkowego oraz ponownie umowy współpracy z firmami R. Sp. z .o.o. oraz firmy P. Sp. z o.o.

Z analizy dokumentów wynikało, że w roku 2019 spółka odnotowała dochód w kwocie [...]zł, natomiast do lipca 2020 r. zysk wyniósł [...] zł. Ponadto z przedłożonej historii rachunku bankowego nie wynikała wysokość posiadanych środków finansowych na pokrycie bieżących zobowiązań. Skarżąca przedstawiła również dokumenty potwierdzające zatrudnienie 10 pracowników tj. umowy zlecenia wraz z potwierdzeniem zgłoszenia osób zatrudnionych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wypełnioną informację dotyczącą prowadzonej działalności gospodarczej. Z dokumentów wynikało, że w chwili obecnej spółka D. Sp. z o.o. zatrudnia jednego pracownika, z uwagi na to, iż pozostałe umowy zlecenia przestały obowiązywać. Ponadto spółka nie posiada majątku trwałego, nie planuje inwestycji, jednakże aktualnie poszukuje nowych klientów. Wnioskodawczyni przedłożyła również zaświadczenie o braku zaległości podatkowych z Urzędu Skarbowego oraz dokumenty potwierdzające uzyskanie wsparcia finansowego przez spółkę w związku z sytuacją epidemiologiczną w Polsce w postaci zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek ZUS za okres od marca do maja 2020 r. W dniu [...] listopada 2020 r. skarżąca uzupełniła materiał dowodowy o oświadczenie, z którego wynika, że na dzień [...] sierpnia 2020 r. spółka nie zatrudnia żadnego pracownika na podstawie umowy o pracę w późniejszym czasie planowane jest zatrudnienie handlowca i księgowej. Złożony został również biznesplan spółki.

Z uwagi na istniejące rozbieżności dotyczące otrzymywanego wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu w spółce D. Sp. z o.o., pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Wojewoda wezwał skarżącą do przedłożenia ponownie wypełnionego załącznika nr [...] do wniosku na stanowisko prezesa zarządu ze wskazaniem podstawy oraz wysokości otrzymywanego wynagrodzenia w związku z pełnioną funkcją w spółce. Ponadto poproszono o przedstawianie dokumentu potwierdzającego posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania oraz aktualnego dokumentu potwierdzającego posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium RP, jak również do przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną kondycję finansową spółki D. Sp. z o.o. We wskazanym piśmie wyznaczono nowy termin rozpatrzenia sprawy na dzień [...] kwietnia 2021 r., a samo wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] lutego 2021 r.

W dniu [...] czerwca 2021 r. do organu wpłynęło ponaglenie na przewlekłość postępowania, które wraz z aktami sprawy, pismem z dnia [...] lipca 2021 r. zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wraz z ponagleniem skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów umożliwiających wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia, pomimo wezwania z dnia [...] lutego 2021 r.

Mając na względzie dyspozycję art. 79a K.p.a. Wojewoda kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2021 r. poinformował skarżącą, że nie zostały przedłożone dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek określonych w ustawie o cudzoziemcach uzasadniających uczynienie zadość jej wnioskowi. W piśmie powyższym – doręczonym skarżącej w dniu [...] lipca 2021 r., wyznaczono również nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] września 2021 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wskazał, że skarżąca w toku postępowania była dwukrotnie wzywana do nadesłania dokumentów, jak również została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W każdym piśmie była informowana o przyczynach wydłużenia terminu rozpatrzenia sprawy i pouczana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zgodnie z art. 10 K.p.a. i stosownie do przepisu art. 79a K.p.a. organ wskazywał również przesłanki, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Następnie Wojewoda wskazał, że przedmiotowy wniosek został złożony w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W toku postępowania skarżąca nie składała oświadczenia o zmianie celu pobytu, wobec czego niniejsze postępowanie było rozpatrywane w myśl art. 142 ustawy o cudzoziemcach zgodnie z jej żądaniem. Należy przy tym podkreślić, że udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej wymaga wieloetapowego postępowania dowodowego, w ramach, którego sprawdzane jest nie tylko spełnienie indywidualnych warunków udzielenia zezwolenia, ale także warunków odnoszących się do podmiotu gospodarczego, jakie wynikają z art. 142 ustawy o cudzoziemcach. Nie sposób się zatem zgodzić z argumentacją skarżącej, że organ bez wyraźnej przyczyny nie wydał rozstrzygnięcia w wyznaczonym terminie.

Wojewoda, odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Oznacza to, że skarżąca w swoim dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych, zwłaszcza gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Pomimo wezwania w dniu [...] lutego 2021 r. skarżąca w dalszym ciągu nie uzupełniła brakujących dokumentów niezbędnych do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. organ ponownie poinformował skarżącą o brakujących dokumentach, ale także zawiadomił ją o możliwości skorzystania z przysługującego jej prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia. Do dnia przekazania skargi do Sądu skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów, ani nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie. Finalnie Wojewoda zwrócił uwagę na zwiększającą się ilość spraw, jakie musi rozstrzygać oraz utrudnienia związane ze stanem pandemii.

W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia [...] grudnia 2021 r. Wojewoda pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] odmówił udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia bezczynności Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym miejscu Sąd zauważa, że strony podają różną podstawę prawną wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. – skarżąca powołuje się na art. 114 ustawy o cudzoziemcach (zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy), natomiast organ wskazuje, że postępowanie toczyło się w oparciu o treść art. 142 ustawy, dotyczącego zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże w ramach badania skargi na bezczynność, dotyczącej braku rozstrzygnięcia sprawy, Sąd nie jest uprawniony do badania prawidłowości działań organu, czy też prawidłowości kwalifikacji złożonego wniosku.

Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowany przez strony. Zauważyć przy tym należy, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego poprzedziło wniesienie ponaglenia, co oznacza, że skarżąca wyczerpała wymogi formalne określone w art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo Wojewoda pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] odmówił udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniesionej skargi wskazać należy, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Kodeks postępowania administracyjnego precyzuje przy tym, w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., że bezczynność ma miejsce, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Oznacza to, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu.

Mając powyższe na względzie wskazać należy, że Sąd kontrolując, czy organ dopuścił się bezczynności bada, czy organ ten załatwił sprawę w terminie przewidzianym przepisami prawa procesowego. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności,czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że do dnia wniesienia skargi do sądu Wojewoda pozostawał w bezczynności. Stan ten ustał dopiero na skutek wydania decyzji z dnia [...] września 2021 r. odmawiającej udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty nie wyłączało jednak uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie skutkowało koniecznością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępownaiu przed sądami administracyjnymi, w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, tj. w zakresie wynikającym z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a; o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Mieć bowiem należy na względzie, że o ile oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania, to ustanie bezczynności nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie istotnie wystąpiła bezczynność i czy miała ona miejsce rażącym naruszeniem prawa. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19).

Stwierdzając bezczynność w prowadzonym postępowaniu Sąd wziął pod uwagę, że od dnia złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy (24 grudnia 2019 r.) do dnia wydania decyzji minęło ponad 21 miesięcy. Niewątpliwie zatem znacznie przekroczone zostały terminy przewidziane dla rozpoznania sprawy, wskazane w przepisach art. 35 K.p.a., nawet przy uwzględnieniu faktu, że na mocy ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm., dalej "ustawa o COVID-19"), zgodnie z którą bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu (art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19). Przepis ten został uchylony i dopiero od dnia [...] maja 2020 r. zawieszone terminy biegną dalej. W związku z powyższym w okresie 55 dni, to jest od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., termin do załatwienia sprawy uległ zawieszeniu. Jednakże do momentu zawieszania biegu terminów na podstawie powołanego powyżej przepisu, wniosek skarżącej powinien zostać rozpatrzony, co jednak nie nastąpiło, a większość czynności w sprawie została podjęta dopiero w lipcu 2020 r.

W ocenie Sądu złożenie wniosku przez skarżącą nakładało na organ obowiązek podjęcia - z uwzględnieniem terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), czynności koniecznych do załatwienia wniosku w tym zmierzających do uzupełnienia braków formalnych. Tymczasem organ podejmował dziania nieefektywnie, gdzie poszczególne czynnośći były podejmowane w znacznych odstępach czasowych. Mając to na uwadze Sąd w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej.

Jednocześnie, w ocenie Sądu zaistniała bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt II wyroku. Sąd w powyższym zakresie akceptuje stanowisko organu, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu rozpoznania sprawy było działaniem celowym organy. W ocenie Sądu kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, gdyż musi oznaczać, że działanie organu administracji publicznej cechuje rażące naruszenie prawa, gdy ten postępuje w sposób poważnie opóźniający podejmowane działania co oczywiście jest pozbawione racjonalnego usprawiedliwienia. W przedmiotowej sprawie nie sposób doszukać się złej woli po stronie Wojewody, która skutkowałaby unikaniem załatwienia sprawy administracyjnej. Dokonując powyższej oceny Sąd miał na względzie również podnoszone przez Wojewodę okoliczności, dotyczące braku współdziałania ze strony skarżącej. W toku postępowania skarżąca była dwukrotnie (w dniach [...] lipca 2020 r. oraz [...] lutego 2021 r.) wzywana do nadesłania dokumentów, jak również została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W każdym piśmie była informowana o przyczynach wydłużenia terminu rozpatrzenia sprawy i pouczana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zgodnie z art. 10 K.p.a. i stosownie do przepisu art. 79a K.p.a. organ wskazywał również przesłanki, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Skarżąca nie wykazywała jednak aktywności w powyższym zakresie, co również podlegało ocenie Sądu, gdyż jak zasadnie wywiedziono w odpowiedzi na skargę ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na osobie wywodzące określone skutki prawne, a na mocy art. 7 K.p.a. strony są zobowiązane do współdziałania z organem w toku postępowania dowodowego.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę (pkt IV sentencji) na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W kontekście wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny organowi Sąd zaznacza, że fakt stwierdzenia bezczynności, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej. Gdyby był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej lub grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 30/21, Baza NSA). W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała, aby na skutek bezczynności doznała uszczerbku majątkowego.

O kosztach postępowania (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając koszt uiszczonego przez skarżącą wpis od skargi (100 zł).