Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 281/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Asesor WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi M. P., M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2004 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 maja 2005r. o nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z 13 lutego 2004r. o nr "[...]", którą wymierzono M. i M. P. podatek od nieruchomości na 2004r. w kwocie 17.475,50 zł.

Tym samym Samorządowe Kolegium podtrzymało wcześniejsze stanowisko w sprawie wymiaru tego podatku wyrażone w decyzji z dnia 22 października 2004r., uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 lutego 2005r. z uwagi na uchybienia procesowe organu,

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał, iż wymiaru podatku od nieruchomości na 2004r. dokonano z zastosowaniem stawek określonych w uchwale Nr "[...]" Rady Miasta z dnia 1 grudnia 2003r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2004r.: za budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 80 m2 - przy zastosowaniu stawki 13,94 zł/1m, za pozostałe budynki o powierzchni 2.954,80 m2 - przy zastosowaniu stawki 4,65 zł/1m2 oraz za grunty pozostałe o powierzchni 13.792 m2 - przy zastosowaniu stawki 0,19 zł/1m.

Jako materialnoprawną postawę rozstrzygnięcia organ podatkowy II instancji powołał przepisy art. 2 ust. l pkt l i 2, art. 3 ust. l pkt l, art. 4 ust. l pkt l i 2 oraz art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9 poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło jednocześnie podstaw do zastosowania w związku z zarzutami odwołania, zwolnienia podatkowego o którym mowa w art.7 ust.1 pkt 4 wymienionej ustawy względem posiadanych przez stronę budynków położonych na terenach nierolniczych i sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako "Bi" - inne tereny zabudowane. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w oparciu o przepis art. 21 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t. j. Dz. U. nr 100 poz. 1086 z 2000 r. z późn. zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Art. 7 ust. l pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje natomiast, że zwolnieniu w podatku od nieruchomości podlegają jedynie budynki położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Organ II instancji zwrócił uwagę, iż na mocy art. l ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. nr 94 poz. 431 z 1993 r. z późn. zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Za gospodarstwo rolne uważa się, stosownie do art. 2 ust.1 tej ustawy obszar gruntów, o których mowa w art.1 tej ustawy, o łącznej powierzchni przekraczającej l ha lub l ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

W sytuacji zatem, gdy okolicznościach sprawy nie budziło wątpliwości, że sporne budynki położone były na terenach nierolniczych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako "Bi" - inne tereny zabudowane, to w ocenie organu, nawet wówczas gdy budynki te zgodnie z twierdzeniem strony rzeczywiście służyły do produkcji rolnej, zwolnienie o którym mowa w powołanym przepisie nie mogło być zastosowane. Nie były one bowiem położone na terenie gospodarstwa rolnego.

Organ zauważył ponadto, iż poza sporem pozostaje w sprawie to, że podatnicy prowadzą działalność gospodarczą, a na jej potrzeby wykorzystywana jest powierzchnia użytkowa 80m kwadratowych budynku, co potwierdza złożony wykaz nieruchomości.

W złożonej skardze M. i M. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta zarzucili rozstrzygnięciu organu II instancji naruszenie art. 10 § l kpa oraz art. 7 kpa poprzez niezastosowanie art. 7 ust.l pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucili ponadto obrazę art. 124, 122, 187 § l, art. 191, 210 § 4, 210 § 1 pkt 6 i art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm).

Skarżący podali, że grunty na których znajdują się sporne grunty oraz budynki z wyjątkiem ich części o powierzchni 80m kwadratowych od chwili nabycia wykorzystywane były wyłącznie na potrzeby działalności rolniczej prowadzonej w ramach gospodarstwa rolnego małżonków. Organ odwoławczy nie uwzględnił zaś istotnych dla sprawy rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów, a stanem faktycznym dotyczącym przedmiotowych nieruchomości.

Jak podniesiono w skardze, w 2002r. Burmistrz Miasta dokonał odmiennej oceny charakteru spornych budynków i wymierzając podatek od nieruchomości uznał że służą one wyłącznie do prowadzenia produkcji rolnej w ramach gospodarstwa rolnego małżonków. Do składu tego gospodarstwa wymieniony organ zaliczył tym samym grunty pod budynkami.

W ocenie skarżących, wobec takiej treści rozstrzygnięcia za rok 2002 dane dotyczące klasyfikacji przedmiotowych gruntów w ewidencji gruntów i budynków winny być zmienione przez właściwy organ administracji z urzędu. Uznając zaś, że sporne grunty, z uwagi na ich klasyfikację jako "Bi" nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego małżonków rażąco, zdaniem strony, naruszono 3 pkt l Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 kwietnia 1997 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych. Z przepisu tego wynika bowiem, że oprócz gruntów rolnych w skład gospodarstwa rolnego wchodzą także między innymi grunty nierolne pod zabudowaniami, jeżeli zabudowania te związane są z działalnością danego gospodarstwa rolnego.

Skarżący zarzucili również organom podatkowym nieuwzględnienie stanowiska, jakie w sprawie klasyfikacji gruntów gospodarstw rolnych przyjmuje Główny Urząd Statystyczny, który w opracowaniu dotyczącym powszechnego Spisu Rolnego wydanym przez GUS w grudniu 2003 roku stwierdził, że "do ogólnej powierzchni gruntów gospodarstwa zalicza się wszystkie bez wyjątku grunty wchodzące w skład gospodarstwa, a więc wszystkie grunty użytkowane rolniczo (grunty orne sady, łąki, i pastwiska), wszystkie związane z nimi grunty użytkowane nierolniczo, jak lasy, podwórza, grunty pod zabudowaniami lub przeznaczone pod zabudowę, ogrody ozdobne, grunty pod wodami, drogi, torfowiska, kamieniołomy, żwirownie itp.) Jak podano w skardze, pomijając powyższy przepis rozporządzenia oraz stanowisko GUS organy naruszyły art. 120 oraz art. 210 prgf l pkt 4 i pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Skarżący zwrócili uwagę, że definicje gospodarstwa rolnego stosowane przez Główny Urząd Statystyczny oraz Ministra Finansów w wyżej wymienionym rozporządzeniu z dnia 03.04.1997 roku są całkowicie zbieżne z treścią stosownych przepisów prawa cywilnego dotyczących gospodarstwa rolnego. Pomijając zaś powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco, zdaniem strony, naruszyło art. 187 par.1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Niezbędnym po uchyleniu decyzji przez Sąd było przy tym, przeprowadzenie przez organ uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na podstawie art.229 Ordynacji.

M. i M. P. wskazali ponadto, że organy obu instancji przyjęły za podstawę oceny ustaleń faktycznych dane z ewidencji gruntów, gdzie widnieje zapis ,że przedmiotowe grunty są sklasyfikowane jako "Bi" , gdy tymczasem na mapie i opisie traktowanym jako wypis z rejestru gruntów w rubryce sposób użytkowania widnieje zapis, że jest to grunt sklasyfikowany jako "B". W ich ocenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło błędną podstawę prawną wydanej decyzji. Dla rozstrzygnięcia kwestii jakie grunty wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, a więc dla ustalenia czy w przedmiotowej sprawie organ podatkowy miał prawo odstąpić od zastosowania treści art. 7 ust. l pkt 4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czy też obowiązany był zastosować ten przepis prawa podatkowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było oprzeć się na dyspozycji art. 55 kodeksu cywilnego oraz uwzględnić definicję gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stosowaną przez Główny Urząd Statystyczny i Ministra Finansów w powołanym rozporządzeniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).

zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji zarzucić nie można.

Zasadniczym przedmiotem sporu pomiędzy stroną skarżącą, a organami orzekającymi w niniejszej sprawie pozostaje rozstrzygnięcie kwestii, czy wskazane w decyzji Burmistrza Miasta z 13 lutego 2004r. budynki o powierzchni 2954 metrów kwadratowych, od których wymierzono podatek od nieruchomości położone były na gruntach gospodarstwa rolnego i czy w związku z tym podlegały one zwolnieniu przewidzianemu w art.7 ust. l pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest natomiast możliwe po udzieleniu odpowiedzi na pytanie, co jest gospodarstwem rolnym w rozumieniu powołanego przepisu.

Na tle unormowań prawnych dotyczących spornego zagadnienia stwierdzić należy, iż normatywne definicje gospodarstwa rolnego, zawarte zostały zarówno w przepisach prawa podatkowego, jak i prawa cywilnego. Odniesienia do pojęcia gospodarstwa rolnego zawarte zostały również, co zauważono w skardze, w innych aktach prawnych, jak też opracowaniach wydanych przez Główny Urząd Statystyczny.

Sąd w składzie orzekającym dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia podzielił wyrażany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd (por. wyrok NSA w Warszawie z 18.05.1994r. o sygn. III SA 1438/93 M.Podat. 1995/1/28, iż ustawowa definicja gospodarstwa rolnego dla celów podatkowych zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, (Dz. U. Nr 52, poz. 268 ze zm.) wyklucza możliwość rozważań, czy nieruchomość może być uznana za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 KC. Definiując pojęcie gospodarstwa rolnego w ustawie o podatku rolnym ustawodawca nadał mu bowiem swoiste znaczenie na gruncie podatkowym, które winno być tłumaczone zgodnie z funkcją jaką w prawie podatkowym ma spełniać, co jest z kolei konsekwencją autonomii tego prawa.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż do oceny jej okoliczności zastosowanie miały przepisy prawa podatkowego zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ustawie o podatku rolnym, jak i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w świetle których podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W sytuacji więc, gdy z art.2 ust.1 ustawy o podatku rolnym wprost wynika, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej l ha lub l ha przeliczeniowy, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne, to zastosowanie dla celów wymiaru podatku od nieruchomości i oceny prawa do zwolnienia strony z tego podatku na podstawie art.7 ust. l pkt 4 lit. b ustawy niewątpliwie miała definicja w znaczeniu podatkowym, a nie cywilistycznym, bądź przyjętym przez organy statystyczne.

Słusznie zatem organy podatkowe przyjęły, że skoro sporne budynki położone były na terenach nierolniczych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako "Bi" - inne tereny zabudowane, to nawet wówczas gdy budynki te zgodnie z twierdzeniem strony rzeczywiście służyły do produkcji rolnej, zwolnienie o którym mowa w powołanym przepisie nie mogło być zastosowane. Nie były one bowiem położone na terenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art.2 ust.1 ustawy o podatku rolnym.

Organy nie miały przy tym obowiązku przeprowadzania dalszych wnioskowanych przez stronę dowodów, jeśli dotyczyły one okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu podatkowym. Nie miały też możliwości przeprowadzenia zgłoszonego dopiero razem ze skargą z dnia 22.06.2005r. dowodu co do sklasyfikowania gruntów w ewidencji pod symbolem "B". Dowód ten nie zasługiwał na uwzględnienie w postępowaniu sądowym, skoro zawierał dane z rejestru gruntów według stanu na dzień 04.10.2000r., podczas gdy zaskarżoną decyzję oparto na danych z tego rejestru na dzień 10 marca 2004r.

Za pozbawione podstaw prawnych uznać też należy zarzuty skargi odnośnie nie dokonania przez Burmistrza Miasta, z urzędu zmian w ewidencji gruntów w zakresie sklasyfikowania spornych terenów, w sytuacji gdy stosownie do art.22 ust. 1 i 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego obowiązek zgłaszania właściwemu organowi, tj. staroście powiatu, wszelkich zmian objętych ewidencją spoczywa na osobach wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 tej ustawy, w tym właścicielu gruntów.

Sąd w składzie orzekającym nie podzielił ponadto zarzutów skargi odnośnie rażącego naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 210 par.1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skarżących decyzja zawiera bowiem uzasadnienie faktyczne i prawne poprzez prawidłowe wskazanie faktów i dowodów na których oparto rozstrzygnięcie (dane z ewidencji gruntów) oraz wyjaśnia jego podstawy prawne z prawidłowym przytoczeniem przepisów prawa.

Nie znajdując zatem podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.