Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 393/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 i 33 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału ZUS w T. wszczął do majątku T. W. (Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia

[...] października 2018 r. obejmujących zaległości z tytułu składek Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego Z. sp. z o. o., co do których orzeczono

o odpowiedzialności Skarżącego.

W celu realizacji powyższych należności zawiadomieniami z dnia

[...] października 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S. A. we W.. Zawiadomienia o zajęciu, a także odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Stronie dnia [...] października 2018 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na: przedawnienie, wygaśnięcie, a co za tym idzie nieistnienie obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a."; niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1, 2, 3, 6 u.p.e.a.; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Wobec przedstawionych okoliczności Strona wniosła o uchylenie tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS w T. odmówił uwzględnienia wniesionych zarzutów.

W złożonym zażaleniu Strona ponowiła wcześniej podniesione zarzuty. Poza tym wskazała na nieważność przedmiotowych tytułów wykonawczych wobec okoliczności, że wystawione uprzednio tytuły wykonawcze z dnia [...] maja 2018 r. pozostają nieuchylone, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ w pierwszej kolejności podkreślił, że wypowiedź wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, co do zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest wiążąca także dla Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w B.. Organ odwoławczy nie został bowiem wyposażony przez ustawodawcę w odpowiednie narzędzia i uprawnienia umożliwiające dokonanie kontroli działań wierzyciela. Wobec powyższego organ zauważył, że należności dłużnika pierwotnego nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia zawiesiło podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do ich wyegzekwowania – w tym przypadku było to doręczenie dłużnikowi tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w [...] S.A. stanowiącym środek egzekucyjny

w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem za bezpodstawne uznał twierdzenia dotyczące przedawnienia należności dłużnika pierwotnego.

W zakresie zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. wyjaśniono, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia, z którego wynika data odbioru w dniu [...] stycznia 2018r. Organ podał, że należności wskazane w upomnieniach mogą różnić się od tych ujętych w tytułach wykonawczych. Wynika to z obowiązku określonego w art. 27a u.p.e.a., tj. wskazania w tytule wykonawczym należności pieniężnych po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy. Różnice wynikające z zaokrągleń nie dają jednak podstawy do twierdzenia, że upomnienia nie zostały doręczone.

Odnosząc się do kwestii obliczenia biegu terminu przedawnienia należności

z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich organ podał, że zastosowanie mają przepisy art. 24 ust. 5-5e u.s.u.s. Zatem wobec tych należności, z uwagi na objęcie ich postępowaniem egzekucyjnym, bieg terminu przedawnienia został zawieszony zgodnie z art. 24 ust. 5b powyżej wskazane ustawy. Dodatkowo należności wynikające z decyzji o odpowiedzialności Strony wierzyciel zabezpieczył wpisami hipotek przymusowych na nieruchomości Strony. Powyższe spowodowało, że zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. należności nie uległy przedawnieniu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a. Dyrektor uznając go za niezasadny podał, że w tytułach wykonawczych wskazano właściwą datę doręczenia upomnienia, również prawidłowe jest oznaczenie wierzyciela, bowiem Prezes Zakładu realizuje zadania należące do zakresu jego działania za pomocą komórek organizacyjnych Centrali Zakładu oraz terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu, co wynika z § 2 ust. 4 Statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odsetki za zwłokę zostały naliczone na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, a dalsze odsetki nie są pobierane. Wynikało to z art. 31 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji (brak odesłania do art. 109 § 2 pkt 1 O.p.). Nie było również konieczności wskazania w tytułach wykonawczych adnotacji o ponownym wystawieniu tytułów wykonawczych, bowiem prowadzone wcześniej postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a doręczenie przedmiotowych tytułów wszczęło nowe postępowanie egzekucyjne. Prawidłowo wskazano podstawę prawną dochodzonego obowiązku, poprzez powołanie decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego Z. sp. z o. o.

Za niezasadny organ uznał również zarzut z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Przedmiotowe tytuły wykonawcze prawidłowo określają treść dochodzonego obowiązku i są zgodne

z decyzją o odpowiedzialności Strony za zaległości Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego Z. sp. z o. o., która była podstawą ich wystawienia. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt III AUa 261/17 oddalił apelację Skarżącego stwierdzając, iż decyzja została wydana prawidłowo.

Podsumowując Dyrektor podkreślił, że nie posiada kompetencji do podważenia i zweryfikowania stanowiska wierzyciela – ZUS (zawartego w postanowieniu organu egzekucyjnego) w zakresie zarzutów, które są dla organu egzekucyjnego i jego organu nadzoru wiążące (art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7). Polemika w tym przedmiocie możliwa jest dopiero na etapie postępowania sądowego, co potwierdzają orzeczenia sądów administracyjnych. Z tego też względu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

nie jest uprawniony do uznania za zasadny zarzutu przedawnienia i orzekania, że dochodzone należności wygasły wskutek upływu terminu przedawnienia.

Odnosząc się do zarzutu nieważności przedmiotowych tytułów wykonawczych wobec nieuchylenia tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2018 r. organ wyjaśnił, że dla oceny prawidłowości prowadzonego obecnie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego bez wpływu pozostaje orzeczenie WSA w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 770/18, którym uchylono postanowienie organu z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w T. z dnia [...] czerwca 2018 r. Wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia [...] sierpnia 2018 r. spowodowało, że ostatecznie została załatwiona sprawa uznania za zasadne części zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2018 r. Skutkiem tego postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a zatem organ egzekucyjny uprawniony był do wystawienia w dniu [...] października 2018 r. przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Organ dodał, że pomimo uchylenia przez Sąd uprzednich postanowień w sprawie zarzutów, okoliczność ta nie spowodowała podjęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2018 r. Do rozpatrzenia pozostają bowiem zarzuty, których złożenie skutkuje zawieszeniem postępowania do czasu ostatecznego ich rozstrzygnięcia.

W złożonej do tut. Sądu skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia [...] lutego 2019 r., tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] oraz o umorzenie postępowania zarzucając naruszenie:

- art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a.w związku z 24 ust. 4 w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s. , art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.) w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przesłanki wygaśnięcia obowiązku z przyczyny przedawnienia. Akcesoryjny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej, warunkuje jej odpowiedzialność od istnienia odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego. Zobowiązanie Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "Z. " Sp. z o.o. wygasło

w styczniu 2017 r.,

- art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w związku z art. 118 § 2 oraz art. 59 § 1 pkt 9 O.p. w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s. , art. 93 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przesłanki wygaśnięcia obowiązku z przyczyny przedawnienia, którego termin upłynął dnia [...] grudnia 2016 r.,

- rażące naruszanie prawa art. 156 § 1 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, poprzez wydanie tytułów egzekucyjnych: nr od RB-268/2018 do RB-306/2018 bez podstawy prawnej,

- rażące naruszanie prawa, poprzez wydanie tytułów egzekucyjnych nr od RB-268/2018 do RB-306/2018 gdy istnieją wydane w tej samej sprawie, tj. dotyczące tego samego zadłużenia, dłużnika oraz wierzyciela tytuły wykonawcze o nr wykonawczych o nr: [...]. Umorzenie tytułów wykonawczych o nr: [...] nie jest prawomocne.

Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy: znak sprawy [...] toczącej się w przedmiocie (zaskarżenia) tytułów wykonawczych o nr: [...] (obecnie na etapie zażalenia skierowanego do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, na okoliczność istnienia nie umorzonych tytułów egzekucyjnych nr: [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wyrokiem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 434/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił powyższą skargę, nie podzielając żadnego z jej zarzutów (wyrok ten oraz pozostałe wyroki powoływane w uzasadnieniu są w całości dostępne w CBOSA). Postanowieniem wydanym na rozprawie 18 września 2019 r. Sąd oddalił też zgłoszone w skardze wnioski dowodowe.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 czerwca 2020 r., I GSK 88/20 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu NSA podał, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwego uzasadnienia wyroku ze względu na braki w zakresie wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia. Z tego względu ponownie rozpoznając skargę T. W. WSA w Bydgoszczy raz jeszcze musi ocenić legalność zaskarżonego postanowienia, zwracając uwagę na podstawy prawne rozstrzygnięcia oraz na rozbieżność poglądów (w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie) w kwestii dopuszczalności wystawienia kolejnych tytułów wykonawczych co do tej samej należności. NSA stwierdził, że zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przesądza o konieczności uwzględnienia skargi kasacyjnej. Dlatego też bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do większości pozostałych zarzutów środka odwoławczego.

Rozpatrując ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, w myśl art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przez taką wykładnię "należy rozumieć ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego" (tak B.Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, A. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2019).

Realizując te wytyczne należy zatem przede wszystkim odnieść się do kwestii, która była bezpośrednią przyczyną uchylenia przez NSA wyroku sądu pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny był sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwego uzasadnienia wyroku ze względu na braki w zakresie wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia. W ocenie składu orzekającego NSA kwestionowany skargą kasacyjną wyrok nie został – wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. – zaopatrzony w uzasadnienie, które zawierałoby "wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia". Zdaniem NSA sąd I instancji odpowiadając na poszczególne zarzuty wskazane przez pełnomocnika skarżącego pominął podstawową w tej sprawie kwestię (która została w istocie bliżej określona przez kasatora dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), a mianowicie, czy jest możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie ponownie wystawionego tytułu wykonawczego dotyczącego tych samych wierzytelności, których dotyczył inny uprzednio wystawiony tytuł wykonawczy, przy czym pierwszy tytuł wykonawczy wystawiony był postępowaniu, które zostało umorzone. Jakkolwiek NSA dostrzegł, że iż Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu, że "organ egzekucyjny miał prawo wystawić tytuły wykonawcze w październiku 2018 r.", ale tego problemu nie odniósł do kwestii wcześniej wydanych tytułów wykonawczych dotyczących tej samej należności i swojego stanowiska w tym zakresie nie uzasadnił.

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazuje zatem, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS w B. z [...] maja 2019 r., które zapadło w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezesa ZUS dnia [...] października 2018 r. (będą one dalej zwane także "nowymi tytułami wykonawczymi"). Te same należności ciążące na Skarżącym T. W. były uprzednio objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi wobec niego [...] maja 2018 r. ("stare tytuły wykonawcze"). Na skutek uwzględnienia zarzutów wniesionych przez T. W. wobec starych tytułów wykonawczych, postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie zostało prawomocnie umorzone.

Przyczyną umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. było to, że tytuły te nie spełniały wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w T. umarzające postępowanie egzekucyjne z tego powodu zapadło [...] czerwca 2018 r., a utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora DIAS w B. - [...] sierpnia 2018 r. (oba postanowienia znajdują się w aktach sprawy, zostały złożone przy piśmie z [...] września 2020 r., w uzupełnieniu akt sprawy). Wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie "starych" tytułów wykonawczych (z [...] maja 2018 r.), "nowe" tytuły wykonawcze – pozbawione wad, które spowodowały skuteczne zakwestionowanie "starych" tytułów – wystawiono [...] października 2019 r. Co do tych tytułów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę niedostatecznie wyjaśnił podstawę prawną ich wystawienia.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w składzie rozpatrującym tę sprawę ponownie, w takiej sytuacji podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego jest art. 6 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym " W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych". Umorzenie postepowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. z tego powodu, że tytuły te nie spełniały wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a., spowodowało przywrócenie stanu sprzed wszczęcia postepowania egzekucyjnego, tj. w szczególności nie zdjęło z wierzyciela obowiązku wynikającego z zacytowanego art. 6 § 1 u.p.e.a., wyrażającego zasadę obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Wręcz przeciwnie – organ miał obowiązek naprawić swój błąd i ponownie wystawić tytuły egzekucyjne wolne od uchybień formalnych, aby doprowadzić do wyegzekwowania obowiązku, od którego realizacji uchylał się zobowiązany.

Dopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego (a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie), jest uzależniona od przyczyny jego wcześniejszego umorzenia. Nie jest więc możliwe ponowne wszczęcie postępowania, jeżeli zostało ono umorzone ze względu na wystąpienie negatywnych przesłanek dopuszczalności prowadzenia egzekucji, takich jak np. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, nieistnienie obowiązku, śmierć zobowiązanego, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Jednak tego rodzaju przesłanki w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I GSK 88/20, którego wykładnia wiąże w niniejszej sprawie na podstawie art. 190 p.p.s.a., niedopuszczalne byłoby przyjęcie poglądu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza niemożność jego ponownego wszczęcia (poza przypadkami wskazanymi wyraźnie w ustawie, np. w art. 61 u.p.e.a.). Takie stanowisko, jak zauważył NSA, byłoby niedopuszczalne również z tego powodu, że de facto pozbawiałoby ono wierzyciela możliwości egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji lub postanowień właściwych organów administracji publicznej albo prawomocnych orzeczeń sądowych.

W niniejszej sprawie przeszkoda do prowadzenia egzekucyjnego miała charakter formalny (wymogi formalne stawiane tytułowi wykonawczemu przez art. 27 u.p.e.a.). Jakkolwiek zatem organ był zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, to przeszkoda w jego prowadzeniu miała charakter przemijający. Usunięcie przeszkody nastąpiło poprzez wyeliminowanie wadliwości formalnej tytułów wykonawczych, co mogło nastąpić – i nastąpiło – tylko poprzez wystawienie nowych tytułów wykonawczych. Jak wskazał NSA w wyroku I GSK 88/20, taka sytuacja (usunięcie przeszkody - po zakończeniu postępowania, w którym ona powstała) umożliwia powtórne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i w efekcie tego wykonanie tego samego obowiązku (zob. np. wyrok NSA z 24 maja 2016 r., II FSK 1138/14; wyrok NSA z 16 kwietnia 2013 r., II GSK 2240/11 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także W. Piątek, Zakończenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego", Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Nr 1/2016, s. 142-148 oraz T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2003, s. 127-128).

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r., nie zachodziła inna przeszkoda do jego prowadzenia niż tylko formalna wadliwość tytułów egzekucyjnych. Skarżący podnosił szereg zarzutów odnoszących się do tamtego postępowania egzekucyjnego, wszystkie one jednak zostały prawomocnie uznane za bezzasadne. Formalną wadliwość tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. organy uznały na samym początku (i konsekwentnie to stanowisko podtrzymywały), uznając zatem zarazem za bezzasadne wszystkie pozostałe zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. Mimo umorzenia tamtego postępowania egzekucyjnego i wystawienia nowych tytułów wykonawczych [...] października 2018 r., zarzuty zgłoszone w postępowaniu wszczętym na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. były przedmiotem kilku rozstrzygnięć organów egzekucyjnych i sądów administracyjnych, w toczącym się długo postępowaniu, ostatecznie i prawomocnie zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 860/20. Zarzuty wszystkie inne niż niespełnienie wymogów formalnych z art. 27 u.p.e.a. przez tytuły wykonawcze z [...] maja 2018 r., zostały prawomocnie uznane za bezzasadne. Nie ulega zatem wątpliwości, że wierzyciel był uprawniony do wystawienia nowych tytułów wykonawczych [...] października 2018 r., ponieważ przyczyna niemożności prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. miała charakter czysto formalny, tkwiła wyłącznie w formalnej wadliwości tytułów wykonawczych. Przeszkoda w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego miała zatem charakter usuwalny, przemijający. Dlatego wystawienie nowych tytułów wykonawczych [...] października 2018 r. było prawidłowe.

Strona skarżąca wskazuje, że postanowienia organów z [...] czerwca 2018 r. i [...] sierpnia 2018 r. zostały uchylone przez WSA w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z 18 grudnia 2018 r., I SA/Bd 770/18, dlatego ponowne wystawienie nowych tytułów wykonawczych ([...] października 2018 r.) nie powinno mieć miejsca. Sąd zwraca jednak uwagę, że [...] października 2018 r., tj. w chwili wystawienia nowych tytułów wykonawczych, oba wymienione postanowienia umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r., pozostawały w obrocie prawnym i były ostateczne (jakkolwiek zaskarżono je do sądu). Zostały uchylone dopiero wyrokiem z 18 grudnia 2018r., po czym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy egzekucyjne zajęły takie samo stanowisko, które ostatecznie zostało uznane za prawidłowe (wyrok NSA z 30 lipca 2020r ., I GSK 860/20). Ostateczne postanowienia umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie "starych" tytułów wykonawczych to postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w T. z [...] sierpnia 2019 r. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora DIAS w B. z [...] października 2019 r. Skarga wniesiona do sądu na to ostatnie postanowienie została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 19 lutego 2020 r. (I SA/Bd 751/19). Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 lipca 2020 r., I GSK 960/20. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy 16 września 2020 r. Sąd zwrócił uwagę stron na oba wyżej wymienione prawomocne wyroki. Postanowienia organów z [...] sierpnia 2019 r. i z [...] października 2019 r. znajdują się w aktach sprawy, złożone przez organ przy piśmie z [...] września 2020 r. uzupełniającym akta sprawy.

Należy też wspomnieć, że postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w postepowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. dotyczyły dwóch kwestii: umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów formalnych, oraz uznania za bezzasadne pozostałych zarzutów. Sporna przez cały czas była wyłącznie kwestia pozostałych zarzutów, zaś co do prawidłowości umorzenia postępowania egzekucyjnego WSA aprobująco wypowiedział się już w prawomocnym wyroku z 18 grudnia 2018 r. i kwestia ta (umorzenia z powodu formalnej wadliwości tytułów) ani przedtem, ani nigdy potem nie była przedmiotem kontrowersji między stronami (mimo że co do zasadności pozostałych zarzutów wydano jeszcze kilka postanowień, zanim ostatecznie i prawomocnie kwestię ich bezzasadności przesądził NSA w wyroku z 30 lipca 2020 r., I GSK 860/20).

Kończąc wątek dopuszczalności wystawienia nowych tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy poprzednio wystawione tytuły były wadliwe z przyczyn formalnych i postępowanie egzekucyjne wszczęte na ich podstawie umorzono, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pragnie przywołać przychylne w tej kwestii – co do samej zasady - stanowisko NSA zaprezentowane m.in. w wyroku z 2 sierpnia 2016 r., II FSK 2916/14.

Zauważyć zaś należy, że jako kontrowersyjne oceniane bywa ponowne wystawienie tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne uprzednio prowadzone zostało umorzone jako bezskuteczne (np. NSA z 23 listopada 2017 r., II GSK 306/16 z glosą P.Ostojskiego, OSP 2019, nr 11; P.Ostojski, Nowy tytuł wykonawczy w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, ZNSA 2019, nr 5, s. 60 i nast.; P.Ostojski, Zmiana tytułu wykonawczego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, Przegląd Podatkowy 2019, nr 6, s. 48 i nast.). Taka sytuacja nie występowała jednak w niniejszej sprawie.

Reasumując, dopuszczalność ponownego wystawienia tytułów wykonawczych w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. Stanowiło to prawidłową realizację obowiązku wynikającego z art. 6 § 1 u.p.e.a.

Po omówieniu zagadnienia wskazywanego przez NSA jako przyczyna uchylenia zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku sądu pierwszej instancji, należy po kolei odnieść się do zarzutów skargi.

W skardze podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez wystawienie tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy poprzednio wystawione tytuły dotyczące tych samych należności nie zostały prawomocnie umorzone tzn. postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie były prawomocne. O tym, że w momencie wystawiania tytułów wykonawczych z [...] października 2018 r. w obrocie prawnym pozostawały postanowienia umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r – była już wyżej mowa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 lipca 2020 r., I GSK 860/20 ostatecznie wypowiedział się co do tego, że zarzuty zgłaszane w postepowaniu egzekucyjnym (inne niż formalna wadliwość tytułów wykonawczych) nie były zasadne, zaś samo umorzenie postepowania egzekucyjnego z powodu wadliwości tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. nigdy przez stronę skarżącą nie było kwestionowane. Jeśli zaś chodzi o samą kwestię ewentualnego oparcia zarzutu kierowanego wobec tytułu wykonawczego, na art. 156 k.p.a., to do zagadnienia tego odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2020 r., I GSK 88/20, którego wykładnia wiąże w niniejszej sprawie.

Wskazać zatem należy, że do tytułów wykonawczych nie mają zastosowania tryby nadzwyczajne regulowane m.in. w art. 156 k.p.a. Tytuły wykonawcze nie są bowiem decyzjami czy postanowieniami, do których ta instytucja ma zastosowanie. Jeśli zaś chodzi o samą dopuszczalność ponownego wystawienia tytułów wykonawczych i ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odniósł się już szczegółowo do tej kwestii w początkowym fragmencie rozważań. Wynika z nich, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ egzekucyjny miał prawo wystawić tytuły wykonawcze [...] października 2018r.

Kolejny zarzut podniesiony w skardze to niezasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązania, które zdaniem Strony uległo przedawnieniu zarówno wobec spółki PBM "Z. " Sp. z o.o. we [...], jak i wobec Skarżącego, ponoszącego jako osoba trzecia akcesoryjną odpowiedzialność za składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być okoliczności enumeratywnie wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a., w tym także przedawnienie obowiązku (pkt 1). W zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca - stosownie do dyspozycji art. 34 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 4 tej ustawy, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba wydawania przez wierzyciela odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska, co do zgłoszonych zarzutów. W sytuacji, gdy organem egzekucyjnym jest dyrektor oddziału ZUS, wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela byłoby bezprzedmiotowe, skoro ZUS jest zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym (v. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007r., sygn. akt I FPS 4/06).

W skardze Skarżący argumentuje, że art. 24 ust. 5b u.s.u.s. ma zastosowanie tylko wobec należności składkowych dochodzonych na zasadach ogólnych, a do należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, stosuje się terminy przedawnienia z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. oraz regulacje z Ordynacji podatkowej, stosowanej na podstawie art. 31 u.s.u.s. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie regulują kwestii przerwania czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, gdyż w tym zakresie nie mają zastosowania ani art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s., ponieważ regulacje te dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej. Zdaniem Strony skarżącej, zgodnie z art. 118 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 i 32 u.s.u.s. z dniem [...] grudnia 2016r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat we [...] z dnia [...] czerwca 2013r., orzekającej o odpowiedzialności T. W. jako członka zarządu PBM "Z. " Sp. z o.o. we [...] , doręczonej w lipcu 2013r.

W pierwszej kolejności Sąd rozpoznając niniejszą sprawę chciałby wskazać, że w tej samej kwestii tut. Sąd wypowiedział się już w prawomocnym wyroku z dnia 18 grudnia 2018r. sygn. akt I SA/Bd 770/18. Wyrok ten zapadł na skutek wniesienia skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r. (tj. "starych" tytułów wykonawczych), jednak pod względem merytorycznym stanowisko to dotyczy tej samej dochodzonej przez organ należności, tyle że należność ta obecnie jest objęta tytułami wykonawczymi wystawionymi [...] października 2018 r. Stanowisko WSA zaprezentowane w tej mierze w prawomocnym wyroku z 18 grudnia 2018 r., I SA/Bd 770/18 zostało następnie podtrzymane co do meritum w wyrokach WSA w Bydgoszczy z 19 lutego 2020 r., I SA/Bd 751/19 utrzymanym w mocy przez wyrok NSA z 30 lipca 2020 r., I GSK 860/20.

Stanowisko to podtrzymuje Sąd w obecnym składzie. Należy zaakcentować, że zastrzeżenia strony skarżącej odnoszące się do kwestii przedawnienia zostały uznane za bezzasadne w prawomocnych wyrokach. Formalnie wyroki odnosiły się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2018 r., lecz co do meritum jest to ta sama należność, i sąd w obecnym składzie nie dostrzega powodów, aby zająć odmienne stanowisko. Odnosząc się do kwestii przedawnienia, Sąd sięgnie do stanowiska i argumentacji prezentowanej w powołanych wyrokach, albowiem w pełni je podziela.

Należy wskazać, że sprawa dotyczy odpowiedzialności Skarżącego z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wobec czego należy odwołać się do ustawy regulującej wymiar, pobór, przedawnienie należności z tytułu zobowiązań składkowych, tj. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5d u.s.u.s., obowiązującym w dacie wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego (decyzję wydano [...] czerwca 2013 r., apelację oddalono [...] lipca 2017 r.), przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2003r. (v. art. 23 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) - podobnie jak art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wydłużający termin przedawnienia zobowiązań z tytułu składek z 5 do 10 lat licząc od dnia ich wymagalności. Regulacja zawarta w ustawie zmieniającej wprowadzała też instytucję nieprzedawniania się należności z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką lub zastawem (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.), zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5a, ust. 5b i ust. 6 u.s.u.s.), przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5c u.s.u.s.), a także wspomniane przedawnienie zobowiązania z tytułu składek, wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej ( art. 24 ust. 5d u.s.u.s. ).

Rację jednak ma Skarżący, że przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych nie regulują kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, albowiem w tym zakresie nie mają zastosowania art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s., ponieważ dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej. Z kolei, przepis art. 31 u.s.u.s. nakazywał do należności z tytułu składek odpowiednio stosować m.in. art. 118 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Z art. 118 § 1 O.p. wynika, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zobowiązań z tytułu składek, a kwestia w nim normowana nie została uregulowana w u.s.u.s. Natomiast jeśli chodzi o przepis art. 118 § 2 zdanie pierwsze to wynika z niego, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepis ten nie będzie miał zastosowania do regulacji przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności, ponieważ zagadnienie to zostało uregulowane odmiennie w przepisie art. 24 ust. 5d u.s.u.s.

Z kolei ze zdania drugiego § 2 art. 118 O.p., wynikało, że przepisy art. 70 § 2 pkt 1 i § 3–5 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Normy powołane w tym przepisie regulują kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności (art. 70 § 2 pkt 1 O.p. w związku z art. 118 § 2 zd. 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s.), przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności (art. 70 § 3 i 4 O.p. w związku z art. 118 § 2 zd. 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s.). Przepis art. 118 § 2 zdanie drugie Ordynacji podatkowej miał zatem odpowiednie zastosowanie do oceny zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia należności składkowych. Wyraz temu dał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2010r., sygn. akt II FSK 8/09 stwierdzając, że art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązujący od 1 stycznia 2003r. oraz art. 118 § 2 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej regulują – w odmienny sposób i w odniesieniu do różnych zobowiązań tę samą kwestię - przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Inny jest termin przedawnienia (odpowiednio – 5 i 3 lata) oraz początek biegu terminu (koniec roku, w którym decyzja została wydana w odniesieniu do należności z tytułu składek, a przy odpowiedzialności podatkowej, w którym została doręczona). Są to dwie różne regulacje prawne. Stąd też "odpowiednie" stosowanie do należności z tytułu składek art. 118 O.p. dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nie ma odpowiedniej regulacji prawnej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego w zakresie objętym dyspozycją § 2 tego artykułu odpowiednie zastosowanie będzie miało tylko zdanie drugie (przerwanie biegu przedawnienia). Jeśli chodzi o termin przedawnienia i jego bieg, to zastosowanie ma art. 24 ust. 5d u.s.u.s.

Odnosząc przedstawioną argumentację prawną do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. ZUS orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległe zobowiązania Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "Z. " sp. z o.o. z tytułu składek, za okres począwszy od września 2010r. do grudnia 2012r. Mając zatem na uwadze treść przepisu art. 118 § 1 O.p., stosowanego odpowiednio na mocy art. 31 u.s.u.s., pięcioletni termin umożliwiający organowi wydanie decyzji w odniesieniu do należności o najwcześniejszym terminie płatności tj. za miesiąc wrzesień 2010r., upływał z dniem [...] grudnia 2015r. Z przepisu tego wynika bowiem, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, upłynęło 5 lat. Na dzień wydania decyzji tj. [...] czerwca 2013r. termin ten nie upłynął, a zatem w tym zakresie organ nie naruszył przepisu art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s.

Z kolei, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5d u.s.u.s., obowiązującym w dacie wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności, przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Zatem, mając na uwadze podaną datę wydania decyzji, termin ten upłynął z dniem [...] grudnia 2018r. Niewątpliwie należności nie były przedawnione w dniu wystawiania tytułów wykonawczych, tj. [...] października 2018 r. Dla skuteczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego istotne jest, czy nastąpiło zawieszenie bądź przerwa biegu terminu przedawnienia. Jak już wskazano wyżej, oceny tej należy dokonać w oparciu o treść art. 70 § 4 O.p. w związku z art. 118 § 2 zd. 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s. (a nie jak wskazuje organ odwoławczy za organem egzekucyjnym na podstawie art. 24 ust. 5-5e u.s.u.s.). Zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] października 2018r. Skarżący odebrał zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego (z dnia [...] października 2018r.) co skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny przeanalizował i wyjaśnił w dostatecznym stopniu kwestię przedawnienia należności składkowych wobec dłużnika pierwotnego, czyli Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego "Z. " sp. z o.o. Dokonując oceny tej kwestii organ uwzględnił, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym w 2010r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. został zmieniony ustawą z 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002r. Nr 241, poz. 2074). Zgodnie z tym przepisem, obowiązującym od 01 stycznia 2003r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne. Ustawa z 18 grudnia 2002r. nie zawierała przepisów przejściowych w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed dniem 01 stycznia 2003r. Zgodnie jednak z ugruntowanym poglądem prezentowanym w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych – który to skład orzekający w sprawie w pełni podziela – do nieprzedawnionych do 31 grudnia 2002r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (por. uchwały Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008r., sygn. l UZP 4/08 oraz z 2 lipca 2008r., sygn. II UZP 5/08 - Biuletyn SN 2008, Nr 7, poz. 16 i 17 i wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2008r., II GSK 547/08 oraz z 8 lutego 2011r., II GSK193/10).

W dalszej kolejności, z dniem 1 stycznia 2012r. został zmieniony przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., przez określenie 5-letniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. 2011.232.1378) do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 01 stycznia 2012r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2 tej ustawy). W przepisie art. 24 przewidziano zdarzenia, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia, tj. układ ratalny, zawieszenie, przerwanie biegu terminu przedawnienia, podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania świadczenia (art. 24 ust. 5, 5a, 5b, 5c).

Organ egzekucyjny odnosząc się do kwestii przedawnienia należności składkowych wobec dłużnika pierwotnego wskazał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Opisał szczegółowo podjęte czynności egzekucyjne (str. 4-7 postanowienia organu egzekucyjnego) wyjaśniając, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było sukcesywnie w zakresie wszystkich okresów objętych decyzją orzekającą o odpowiedzialności Skarżącego. Postanowieniem z [...] grudnia 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki z uwagi na jego bezskuteczność. Nie budzi zatem wątpliwości, że należności z tytułu składek dłużnika pierwotnego nie przedawniły się, wobec czego za bezpodstawny uznać należy zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w związku z 24 ust. 4 w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s.

Kończąc analizę zagadnienia przedawnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zauważa, że w postanowieniu z [...] sierpnia 2019 r. Dyrektora Oddziału ZUS w T. w sposób bardzo szczegółowy przedstawił wyliczenia odnoszące się do przedawnienia w zakresie należności obciążających Skarżącego – chodzi zarówno o przedawnienie należności samej spółki, jak i przedawnienie biegnące wobec Skarżącego odpowiedzialnego jako osoba trzecia za jej zaległości. Jakkolwiek wyliczenia te uwzględniają stan istniejący na dzień wydania postanowienia, to Skarżący podnosił zarzuty odnoszące się właśnie do okresu sprzed tej daty. Sąd wyliczenia przedstawione przez organ w postanowieniu z [...] sierpnia 2019 r. uważa za miarodajne, ponieważ postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora DIAS w B. z [...] października 2019 r., a skarga wniesiona do sądu na to postanowienie została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 19 lutego 2020 r. (I SA/Bd 751/19). Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 lipca 2020 r., I GSK 960/20. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy 16 września 2020 r. Sąd zwrócił uwagę stron na oba wyżej wymienione prawomocne wyroki. Postanowienia organów z [...] sierpnia 2019 r. i z [...] października 2019 r. znajdują się w aktach sprawy, złożone przez organ przy piśmie z [...] września 2020 r. uzupełniającym akta sprawy.

Sąd za prawidłowe uznaje również stanowisko organu co do braku naruszenia art. 27 u.p.e.a w zakresie wypełniania tytułu wykonawczego (chodzi oczywiście o tytuł z [...] października 2018 r.). Odnosząc się do kwestii podniesionej w skardze, dotyczącej błędnej podstawy prawnej tj. błędnie wpisanego numeru decyzji wyjaśnić należy, co następuje. Faktycznie w pozycji E.4 wpisano "Decyzja nr [...]". Natomiast jak wynika z akt sprawy decyzja z [...] czerwca 2013r. orzekająca o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego ma numer [...], jak wskazuje się w orzecznictwie, naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego by można było zasadnie rozważać instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero taki brak tytułu wykonawczego, który te gwarancję istotnie narusza należy postrzegać w kategorii przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z dnia 13 września 2017r. sygn. akt II FSK 2222/15). Taka sytuacja w sprawie nie występuje.

Z podanych wyżej powodów skarga jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.