Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 390/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 176, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 640/06 w sprawie ze skargi P. K. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 9 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2003 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. K. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 29 września 2006 r. o sygn. I SA/Łd 640/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Przedsiębiorstwa K. sp. z o.o. w S. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 lutego 2006 r. o nr [...] w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2003 r. Jako podstawę prawną wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. (dalej: P.p.s.a.).

1.1. Uzasadniając wyrok WSA w Łodzi podał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z dnia 28 listopada 2005 r. określił Spółce odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2003 r. w łącznej wysokości 2.750,50 zł, powołując przepisy m.in. art. 51 § 1 i § 2, art. 53 § 1, 2 i 4, art. 53a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej: O.p.) oraz art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. (dalej: u.p.d.o.p.). W toku kontroli ustalono, że jednym z przedmiotów działalności gospodarczej Spółki jest eksploatacja wysypiska śmieci w B. na potrzeby własne oraz świadczenie usług w zakresie przyjmowania i wywozu nieczystości stałych na rzecz innych podmiotów. Decyzją Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy W. dnia 1 grudnia 1987 r. Spółka (będąca wówczas przedsiębiorstwem państwowym) otrzymała w zarząd na czas nieokreślony grunty położone na terenie wsi B. na urządzenie wysypiska odpadów komunalnych, przy czym za użytkowanie w.w. gruntów państwowych zobowiązana była uiszczać roczne opłaty. Na skutek "komunalizacji" nieruchomości, działki obejmujące obszar wysypiska stały się z mocy prawa własnością Urzędu Miasta i Gminy w W., co stwierdzono w drodze decyzji Wojewody S. z dnia 27 sierpnia 1993 r. W 2003 r. Spółka wykorzystywała nieodpłatnie grunty położone na terenie wsi B. na składowanie odpadów. Organ określił z tego tytułu wartość nieodpłatnych świadczeń, a w konsekwencji określił odpowiednią decyzją zobowiązanie podatkowe w wysokości innej niż wynikająca ze złożonego za 2003 r. zeznania podatkowego oraz naliczył odsetki za zwłokę od ustalonych zaliczek na poczet podatku dochodowego za poszczególne miesiące 2003 r.

Spółka złożyła odwołanie od w.w decyzji, wskazując na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p., § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach - Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 (dalej: rozporządzenie MF) oraz przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 O.p.), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Uzasadniając odwołanie, odwołano się do art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. podnosząc, że Spółka w 2003 r. użytkowała nieruchomość w postaci wysypiska śmieci w B. przy spełnieniu wszystkich przesłanek wskazanych we wskazanym wyżej przepisie.

1.2. Dyrektor IS w L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że wystarczającym dla oceny, czy powstał przychód z nieodpłatnych świadczeń, jest niespełnienie któregokolwiek z warunków art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Grunty państwowe, na których wysypisko jest położone, na skutek komunalizacji mienia państwowego stały się z mocy prawa własnością Gminy W., co wynika z decyzji Wojewody S. z dnia 27 sierpnia 1993 r. Ze wskazanej decyzji wynika jedynie fakt uzyskania prawa własności do gruntów przez Gminę W., co nie oznacza, że dotyczy ona przekazania gruntów Spółce w nieodpłatny zarząd lub używanie. Zarząd Miasta S. nie mógł oddać wskazanego mienia do nieodpłatnego użytkowania Spółce umową zawartą dnia 31 grudnia 1997 r., gdyż nie był jego właścicielem, a ponadto umowa dotyczyła oddania do nieodpłatnego używania rzeczy, a nie gruntu. Skoro nie zostało spełnione kryterium z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., uznano, że Spółka otrzymała nieodpłatne świadczenia mające wpływ na wysokość przychodu.

1.3. W złożonej do WSA w Łodzi skardze Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IS w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 4, a także art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p.), poprzez nieuzasadnione i nieprawidłowe zastosowanie w sprawie; naruszenie przepisów § 2 ust. 1 i ust. 2, § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MF oraz przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 210 O.p.), co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Spółka ponownie odwołała się do art. 12 ust. 1 pkt. 2 u.p.d.o.p., wskazując że w 2003 r. użytkowała w.w. nieruchomość przy spełnieniu wszystkich przesłanek wynikających z tegoż przepisu.

1.4. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS w L. wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

2. Oddalając skargę, WSA w Łodzi stwierdził, że rozstrzygnięcie sporu jest bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem kwestii zasadności określenia Spółce przychodu za 2003 r. oraz związanego z tym należnego podatku dochodowego od osób prawnych, w tym również odpowiednich zaliczek za poszczególne miesiące 2003 r. z tytułu nieodpłatnych świadczeń związanych z użytkowaniem przedmiotowego wysypiska śmieci, która to kwestia była przedmiotem sporu i rozstrzygnięcia Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 641/06. W w.w. sprawie WSA w Łodzi podzielił stanowisko organów podatkowych wywodząc, że Spółka nie spełniała wszystkich wymogów określonych w art. 12 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.p.

Sąd podniósł nadto, że w toku postępowania Spółka nie kwestionowała wysokości ustalonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy oraz wysokości naliczonych odsetek za zwłokę od powyższych zaliczek.

3. Skargę kasacyjną od w.w. wyroku WSA w Łodzi, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego), zaskarżając ten wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 203 i art. 209 P.p.s.a.

W oparciu o podstawę art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez brak uchylenia decyzji organu podatkowego II instancji, co było obowiązkiem Sądu, ponieważ przedmiotowa decyzja naruszała przepisy O.p., czego skutkiem było przyjęcie błędnych założeń odnośnie stanu faktycznego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: (a) art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 6 pkt 4 oraz art. 25 ust.1 i 2 u.p.d.o.p., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie powstał przychód z nieodpłatnych świadczeń do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz obowiązek zapłaty zaliczek na podatek w tym zakresie, (b) art. 12 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do błędnego ustalenia, że w niniejszej sprawie nieruchomość w postaci wysypiska śmieci w B. została przekazana podatnikowi w odpłatny zarząd lub używanie, czego skutkiem było określenie przychodu z nieodpłatnych świadczeń do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, (c) § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MF, poprzez nieuzasadnione zastosowanie w sprawie.

Uzasadniając skargę kasacyjną, odnosząc się do naruszenia przepisów prawa procesowego podano, że nieprawidłowość w zakresie ustalenia stanu faktycznego polega na tym, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że w.w. nieruchomość została przekazana Spółce w odpłatny zarząd lub używanie, podczas gdy Spółka zarządzała tą nieruchomością w 2003 r. i używała jej w sposób nieodpłatny.

Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego podano, że w analizowanym stanie faktycznym znajdzie zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., w zakresie w jakim wprowadza wyłączenie niektórych przychodów spółek użyteczności publicznej (jaką jest skarżąca Spółka) spod opodatkowania. Brak zastosowania tegoż przepisu, przez Sąd I instancji, doprowadził do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. Określenie Spółce zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 131.986 zł i w konsekwencji określenie odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na poczet zobowiązania w w.w. podatku za poszczególne miesiące 2003 r. uznano za całkowicie bezzasadne. W konsekwencji za bezzasadne uznano zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym art. 12 ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. w celu określenia podstawy opodatkowania oraz art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. i przepisów rozporządzenia MF.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy są odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2003 r.

Sąd I instancji rozpoznając niniejszą sprawę, uzasadnił ją w ten sam sposób, jak to uczynił w sprawie wymiarowej, tj. w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. oznaczonej na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 641/06. Odnosząc się natomiast do przedmiotu rozpoznawanej sprawy, tj. odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2003 r., w zaskarżonym wyroku wskazano jedynie, że: "w toku całego postępowania strona skarżąca nie kwestionowała wysokości ustalonych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy oraz wysokości naliczonych odsetek za zwłokę od powyższych zaliczek". Uzasadniając orzeczenie, w przedmiocie odsetek nie przytoczono natomiast żadnych przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę prawną wyroku.

Uzasadnienie wyroku w myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przedmiotowej sprawie, aby mogło dojść do skutecznego wzruszenia zaskarżonego wyroku, należałoby powołać się przede wszystkim właśnie na przywołany powyżej brak uzasadnienia, tj. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej w przedmiocie w.w. odsetek. Zarzutu takiego jednakże nie sformułowano. Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej dotyczącym przedmiotu sprawy jest ostatni z zarzutów - naruszenia przepisów § 2 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MF "poprzez nieuzasadnione zastosowanie w sprawie". Jednakże sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego, nie może zastąpić zarzutu naruszenia art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., ponieważ WSA w Łodzi nie stosował wskazanych przez skarżącą Spółkę przepisów rozporządzenia MF, ani też nie odnosił się do tych przepisów w zaskarżonym wyroku. Nadto, uzasadniając skargę kasacyjną, nie uzasadniono w.w. zarzutu, jak tego wymaga przepis art. 176 P.p.s.a., więc również z tego powodu nie może on podlegać kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem legalności.

Natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej wychodzą poza przedmiot niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, gdyż dotyczą zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r., tj. sprawy o sygn. I SA/Łd 641/06, oznaczonej na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sygn. II FSK 391/07 i mogą być rozpoznane tylko w zakresie tej sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotu dotyczą.

Należy zaznaczyć, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.

Kierując się wyżej wymienionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji, działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 P.p.s.a.