Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1913/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].12.2003 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg i Autostrad działając na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, art. 18 a ust. 5

i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. 2000 r.

Nr 71, poz. 838 ze zm.), lp. 5 pkt 1 lit. a , lp. 5 pkt 5 lit. c, lp. 6 pkt 2 lit. a załącznika do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym

(tj. Dz. U. 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), § 5 ust. 5 pkt 4, § 5 ust. 4, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32, poz. 262) i art. 104 § 1 kpa obciążył S. Sp. z o.o. w M., skarżącą

w niniejszej sprawie, karą pieniężną w wysokości 9.720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawą faktyczną decyzji stanowiło stwierdzone w czasie kontroli w dniu [...].09.2003 r. przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu: na II osi o 17,80 kN, na III – 15,74 kN i V – 4,37 kN oraz masy całkowitej pojazdu o 5,11 kN oraz ustalenie, iż strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. Sp. zo.o. wniosła

o uchylenie w/w decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie pojazdu mogło być spowodowane opadami atmosferycznymi lub zawilgoceniem surowca po jego załadunku i spółka nie występowała o wydanie stosownego zezwolenia, bo nie przypuszczała, że takie przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu może wystąpić. Dlatego nie można zarzucić jej rażącego niedbalstwa ani też umyślnego działania. W tym stanie rzeczy, w ocenie spółki uzasadnione jest tylko obciążenie jej opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nie karami pieniężnymi, o których mowa

w art. 13 ust. 2a powołanej ustawy.

Decyzją z dnia [...].08.2004 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał zaskarżoną decyzję

w mocy. Decyzja została podjęta na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b tabela lp. 5 pkt 1

lit. a, lp. 5 pkt 5 lit.c, lp. 6 pkt 2 lit. a, ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 10 ustawy z dnia 14.11.2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz w zw. z § 5 ust. 4, § 5 ust. 5 pkt 4 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r.

w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stosownie do powołanych

w podstawie prawnej decyzji przepisów zastosowanie sankcji za przejazd

z przekroczonymi parametrami masy, nacisków osi lub wymiarów bez zezwolenia ma charakter obligatoryjny. Nie ma przy tym możliwości obciążenia strony, za stwierdzony przejazd w dniu [...].09.2004 r. opłatą drogową ustaloną na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.01.2002 r. w sprawie opłat drogowych,

o co wnioskuje skarżący. Taką opłatę nalicza się w ramach zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym po wyznaczonej trasie. O wydanie takiego zezwolenia występuje przewoźnik przed przejazdem pojazdu, a nie po przejeździe.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, S. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.

art. 13 ust. 2a i 2b powołanej ustawy w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym przez oparcie decyzji na wynikach pomiaru masy pojazdu i nacisków na osie pojazdu dokonanego w warunkach dowolności to jest przy użyciu urządzenia wagowego i metod ważenia nie podlegających weryfikacji w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa dotyczące wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe, a to w związku z brakiem takich przepisów w dniu kontroli pojazdu; art. 2 i art. 83 ust. 2 Konstytucji RP przez oparcie decyzji na wynikach pomiaru obciążenia osi pojazdu, przeprowadzonego mimo braku w dniu pomiaru rozporządzenia wykonawczego Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej do ustawy z dnia 11.05.2001 r. Prawo o miarach określającego wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 kpa przez nie ustalenie w toku postępowania i nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na podstawie jakich uregulowań prawnych dotyczących wymogów technicznych dla wag samochodowych dokonano pomiaru obciążeń osi pojazdu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu jej wniesienia.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...].10.2004 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, iż decyzja organu II instancji została

w dniu [...].08.2004 r. doręczona tylko pracownikowi kancelarii ogólnej spółki zaś ustanowiony pełnomocnik otrzymał w/w decyzję w dniu [...].08.2004 r. i w terminie trzydziestodniowym liczonym od tej daty wniósł przedmiotową skargę.

Postanowieniem z dnia 27.01.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie odmówił przywrócenia skarżącej spółce terminu do wniesienia skargi. Wskutek zażalenia złożonego przez spółkę Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9.05.2004 r. sygn. akt I OZ 401/05 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę WSA w Warszawie stwierdzając, iż doręczenie zaskarżonej decyzji pracownikowi kancelarii ogólnej spółki nie było doręczeniem prawidłowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż w istocie zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej nie kwestionowanym przez organ, doszło do doręczenia mu zaskarżonej decyzji w dniu [...].08.2004 r. stwierdził, iż skarga została wniesiona w terminie (data nadania skargi [...].09.2004 r.).

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym, jak i procesowym, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a.). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem obowiązującego prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy

o drogach publicznych w tym art. 13 ust. 2a i 2b. Z powołanego art. 13 ust. 2a tej ustawy wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym

(lub niezgodnie z warunkami podanymi w uzasadnieniu oraz za nieuiszczenie opłat wskazanych w ust. 2 pkt 4), pobiera się kary pieniężne. Wysokość tych kar pieniężnych określa załącznik do ustawy (art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych).

Ze znajdującego się w aktach protokołu nr [...] z zatrzymania i kontroli pojazdu wynika, że pojazd skarżącego przekroczył dopuszczalny nacisk osi składowych II oś o 17,80 kN, III o 15,74 kN oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 4,37 kN, a przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Takie też ustalenia poczynił każdy z organów i w konsekwencji dokonując prawidłowej wykładni powołanych przepisów nałożył na skarżącego karę w wysokości ustalonej na ich podstawie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący dokonanych pomiarów masy pojazdu i nacisku na osie nie kwestionował, zaś w skardze podważa je o tyle, że zarzuca ich dokonanie przy użyciu urządzenia wagowego i metod ważenia nie podlegających weryfikacji na podstawie powszechnie obowiązującego prawa dot. wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać przepisy samochodowe twierdząc, iż w dniu kontroli takich przepisów nie było. Z tym zarzutem wiąże również zarzut naruszenia art. 2

i art. 83 ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu powyższe zarzuty nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym prawie.

W dniu podjęcia zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia

11.05.2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636), która weszła w życie z dniem 1.01.2003 r. z wyjątkiem niektórych jej przepisów, nie mających w sprawie zastosowania. Stosownie do art. 27 tej ustawy przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Z art. 29 powołanej ustawy wynika, iż do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. Kontrola została przeprowadzona w dniu [...].08.2003 r. W świetle powyższego nie było przeszkód prawnych, w tym przeszkód natury konstytucyjnej do dokonania pomiarów w sposób i przy użyciu wag posiadających dotychczasową legalizacją,

i stosowania przez organy kontroli zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22.12.2000 r. a jak wynika z protokołu kontroli, w którym wskazano numer fabryczny wagi była ona legalizowana i świadectwo legalizacji zostało kierującemu kontrolowanym pojazdem udostępnione. Oświadczenie w tym przedmiocie zostało przez niego bez zastrzeżeń podpisane i w tym zakresie skarżący nie podnosi jakichkolwiek wątpliwości. Kierujący pojazdem miał przy tym również możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwem legalizacji. Był także pouczany o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych i czynności tych nie kwestionował. Nadto dodatkowo należy podnieść, iż wprawdzie wobec treści art. 87 Konstytucji zarządzenia nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa ale kompetencja do wydawania zarządzeń jako aktów o charakterze wewnętrznym została przewidziana w art. 93 ust. 2 Konstytucji zaś z ust. 3 tego przepisu wynika, że zarządzenia te podlegają kontroli sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie ich zgodności z prawem. Sądy administracyjne nie są więc uprawnione do badania konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa. Orzekanie w tym zakresie należy do wyłącznej Konstytucji Trybunału Konstytucyjnego – art. 188 Konstytucji RP (por. wyrok NSA

z dnia 8.11.2005 r. sygn. akt I OSK 125/05). Za trafny nie może być uznany także ten zarzut, w którym strona odwołuje się do art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa stwierdzając ich naruszenie mogące w jej ocenie mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ten zarzut skarżąca wiąże z niewskazaniem przez organ uregulowań prawnych dot. wymogów technicznych dla wag samochodowych i brakiem ustaleń, czy konstrukcja i zainstalowanie wagi użytej do pomiaru odpowiadały wymogom powołanego zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar i czy dokonując pomiaru spełniono warunki właściwego stosowania wag określone w tym zarządzeniu. W tym względzie decydującą jest bowiem okoliczność, iż waga była legalizowana i jako taka dopuszczona do dokonywania powyższych pomiarów. Świadectwo legalizacji, jak już wyżej podkreślono, nie było przez kierującego pojazdem kwestionowane. Nie był też kwestionowany sposób pomiaru ani też warunki, w jakich pomiaru dokonano. Strona zresztą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów w tym zakresie początkowo nie podnosiła przyznając w istocie, że dopuszczalne naciski i masa całkowita pojazdu zostały przekroczone. Stwierdziła jedynie, iż taki stan rzeczy nie został przez nią zawiniony i w tej tylko okoliczności dopatrywała się wadliwości decyzji organu I instancji błędnie w świetle przepisów powołanej ustawy uznając, iż uzasadnione było tylko obciążenie spółki opłatami drogowymi, a nie karami pieniężnymi, o których mowa w art. 13 ust. 2a tej ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w tym art. 13 ust. 2a i 2b powołanej ustawy, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym w szczególności art. 7 kpa, 77 § 1 kpa art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji zbadały bowiem wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia dokonując trafnych ustaleń faktycznych

i stosując prawidłowo przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.