Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 320/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 127 par. 1, art. 128, art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzzzzn2
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 lutego 2022 r. nr SKO.4192.218.22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zobowiązującej do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r., nr SKO.4192.218.22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu wniosku A.K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 2 grudnia 2021 r., Nr 2/DPS/OZ/21, znak: PŚ.465.37.2021 w przedmiocie odpłatności za pobyt Z.K. w Domu Pomocy Społecznej w S., działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r., Nr 2/DPS/OZ/21, znak: PŚ.465.37.2021 Prezydent Miasta Sieradza zobowiązał A.K. do wnoszenia opłaty za pobyt Z.K. w Domu Pomocy Społecznej w S. od października 2021 r. w wysokości po 242,23 zł miesięcznie. Powyższa decyzja została doręczona adresatowi w dniu 7 stycznia 2022 r, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 21 stycznia 2022 r.

Odwołanie A.K. zostało nadane w placówce pocztowej w Zgierzu w dniu 25 stycznia 2022 r., a więc już po upływie przewidzianego prawem terminu. Wobec powyższego, skarżący stosownie do art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciw[?]działaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa", został pouczony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 30 dni. W dniu 17 lutego 2022 r. A.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, Kolegium postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Organ, po przywołaniu treści art. 58 k.p.a., wskazał, że przywrócenie terminu jest uzależnione od łącznego spełnienia czterech warunków: 1) zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu, 2) wniosek o przywrócenie terminu zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przy[?]czyny uchybienia terminu, 3) zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, 4) wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu zainteresowany dopełni czynności, dla której był przewidziany termin. Wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że w przypadku niespełnienia któregokolwiek z nich termin nie może zostać przywrócony.

W ocenie organu spełnione są przesłanki wymienione w pkt 1 i 4, natomiast nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co uniemożliwia jego przywrócenie. Obowiązek wskazania okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi przewidzianemu w przepisach k.p.a. spoczywa na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu.

Następnie SKO w Sieradzu, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wyjaśniło, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Tym samym przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko w tym przypadku, gdy strona w celu dochowania terminu zmuszona byłaby do podjęcia nadzwyczajnego wysiłku, przykładowo zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważne straty.

O braku winy można mówić zatem wówczas, gdy miały miejsce okoliczności, które, mimo dołożenia należytej staranności, zupełnie uniemożliwiały dokonanie czynności. W ocenie Kolegium, takie okoliczności w rozpatrywanym przypadku nie zachodziły. Zainteresowany, jako okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu, wskazał konieczność skorzystania z pomocy radcy prawnego, co możliwe było jedynie w poniedziałki. Dodał, że ze względu na pracę, którą wykonuje, udał się po poradę prawną w dniu 24 stycznia 2022 r., a odwołanie wysłał w dniu 25 stycznia 2022 r.

Kolegium stwierdziło, że korzystanie z fachowej pomocy prawnej w postępowaniu administracyjnym nie jest obowiązkiem ustawowym. Przepis art. 10 k.p.a. gwarantuje stronie czynny udział w postępowaniu, ale nie obliguje do korzystania z fachowej pomocy prawnej. Potwierdzeniem tej tezy jest treść art. 9 k.p.a., który nakłada na organ administracji w postępowaniu obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.

Skoro zatem korzystanie z pomocy prawnej jest wynikiem działania strony zmierzającym do lepszej ochrony jej interesów, a nie jest obowiązkiem ustawowym, to nie można uznać, że przesunięcie terminu spotkania z radcą prawnym jest okolicznością uzasadniającą brak winy strony.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A.K. zaskarżył w całości postanowienie organu II instancji, zarzucając wyraźną obrazę art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej polegającą na nieprzywróceniu terminu do złożenia odwołania uchybionego zaledwie o 4 dni w sytuacji, gdy ustawa pozwala w szczególnych warunkach epidemicznych przywrócić termin nawet po 30 dniach.

Skarżący wniósł o zmianę postanowienia i przywrócenie prawa do złożenia odwołania.

W uzasadnieniu A.K. stwierdził, że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nadał w placówce Poczty Polskiej w dniu 25 stycznia 2022 r. a termin na złożenie odwołania upłynął zaledwie 4 dni wcześniej. Skarżący wyjaśnił, że opóźnienie było spowodowane specyfiką jego pracy – sztywnym grafikiem. W ocenie skarżącego, aby sporządzić odwołanie, musiał skorzystać z bezpłatnych porad prawnych, które przysługują mu tylko raz w tygodniu, w poniedziałki. Zdaniem A.K., gdyby zlekceważył harmonogram pracy, to straciłby ją. Nadto dodał, że jego wniosek byłby uzasadniony nawet w zwykłych warunkach, kiedy termin na jego złożenie wynosi 7 dni, a nie 30 dni.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 2 grudnia 2021 r., Nr 2/DPS/OZ/21, znak: PŚ.465.37.2021 w przedmiocie odpłatności za pobyt Z.K. w Domu Pomocy Społecznej w S., które należy zaliczyć do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co pozwoliło Sądowi na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.".

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

Przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym zostały z kolei unormowane przez ustawodawcę w przepisie art. 58 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Przytoczony przepis określa cztery przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, by z prawnego punktu widzenia możliwe było przywrócenie przez organ uchybionego terminu. Pierwszą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez zainteresowany przywróceniem terminu podmiot braku swojej winy. Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której była ustanowiony przywracalny termin np. wniesienie odwołania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że instytucja przywrócenia terminu nie jest przedmiotem uznania organów. Omawiane przepisy stanowią bowiem expressis verbis, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ zatem, w razie wystąpienia pozytywnych przesłanek objętych tym przepisem, zobligowany jest do przywrócenia terminu.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co skutkuje brakiem możliwości jego przywrócenia.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i piśmiennictwie przedmiotu za ugruntowany uznaje się pogląd, zgodnie z którym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osoba, powódź, czy pożar (por. wyroki NSA z dnia 4 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1243/97 - niepubl., z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1162/08, z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1849/19, z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 2539/20, z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 3883/19, z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 1865/18, CBOSA).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło 7 stycznia 2022 r., co wynika wprost ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem 21 stycznia 2022 r. (w piątek). Natomiast odwołanie skarżący A.K. wniósł, za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 25 stycznia 2022 r. (dowód: data stempla pocztowego na kopercie), co oznacza, że jest ono spóźnione.

W pierwszym rzędzie zaaprobować należy postępowanie organu II instancji, który uwzględniło, że na mocy ustawy z 9 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255), zmieniającej po raz kolejny ustawę z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), do ustawy tej dodano art. 15zzzzzn2, w myśl którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych terminów (...), organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). W zawiadomieniu takim organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). Ponadto, w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu pouczyło skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 30 dni zgodnie z powyższymi przepisami. Skarżący skorzystał z prawa do złożenia takiego wniosku, albowiem pismem nadanym w dniu 16 lutego 2022 r. złożył prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 2 grudnia 2021 r. W piśmie tym skarżący wyjaśnił, że korzysta z pomocy radcy prawnego, który przyjmuje interesantów tylko w poniedziałki przez 2 godziny, Z racji wykonywanej pracy, skarżący udał się po poradę prawną w dniu 24 stycznia 2022 r., a odwołanie wysłał 25 stycznia 2022 r.

Odnosząc się do przepisów ustawy covidowej, należy wyjaśnić, że organ w prawidłowy sposób pouczył skarżącego o treści tego przepisu, skarżący w wymaganym terminie złożył stosowny wniosek i został on prawidłowo rozpoznany. Wydłużenie terminu z 7 dni do 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu nie oznacza bezwarunkowego jego przywrócenia. Skarżący musi jednocześnie spełnić wszystkie pozostałe przesłanki upoważniające organ do jego przywrócenia, a wynikające z przepisu art. 58 k.p.a., albowiem w dalszym ciągu rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu zdefiniowane w powołanym przepisie.

Wobec powyższego, w toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, mając na względzie istniejący stan faktyczny oraz w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią była w niniejszej sprawie ocena zasadności stanowiska organu odwoławczego w kwestii uznania, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, czego konsekwencją było wydanie postanowienia odmawiającego skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji zobowiązującej do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej.

Jak już wskazano powyżej, skarżący jako okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu wskazał konieczność skorzystania z pomocy radcy prawnego, co możliwe było jedynie w poniedziałki, a z uwagi na wykonywaną pracę, mógł to zrobić dopiero 24 stycznia 2022 r. Kolegium stwierdziło, że korzystanie z fachowej pomocy prawnej w postępowaniu administracyjnym nie jest obowiązkiem ustawowym, wobec czego nie uznało, że przesunięcie terminu spotkania z radcą prawnym jest okolicznością uzasadniającą brak winy strony. Sąd wyraża aprobatę dla stanowiska organu, że argumentacja skarżącego nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza.

Analizując stan faktyczny sprawy i podniesione przez skarżącego okoliczności, które w jego ocenie spowodowały niemożność prawidłowego, terminowego wniesienia odwołania w kontekście wskazanego, a ugruntowanego w orzecznictwie pojęcia lekkiego niedbalstwa, w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że mamy do czynienia z okolicznością inną niż właśnie przynajmniej lekkie niedbalstwo ze strony skarżącego.

W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie sposób uznać, że skarżący wykazał, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu z przyczyn od niego niezależnych. Raz jeszcze należy przypomnieć, że aby przywrócić termin strona powinna wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dopełnienie czynności. Ponadto powinna wskazać okoliczności świadczące o podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Innymi słowy oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny oraz być niezależne od wnioskodawcy (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 1073/18, WSA w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 79/20 i WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1400/19, CBOSA).

Skarżący zarówno w odwołaniu jak i skardze podnosił, że opóźnienie było spowodowane specyfiką jego pracy i sztywnym grafikiem, co uniemożliwiło skorzystanie we wcześniejszym terminie z porady prawnej. A.K. dodał, że z uwagi na podstawowe wykształcenie, nie sporządziłby odwołania bez takiej pomocy.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia środka prawnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 101/96, CBOSA). Również oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie może być uznane za stanowiące o braku winy strony składającej prośbę o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA w Lublinie z dnia 26 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1219/96, CBOSA). W ocenie Sądu, pomimo wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności, posiadała ona obiektywne możliwości do podjęcia określonych czynności – w tym przypadku do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Sama okoliczność braku możliwości skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w tym przypadku radcy prawnego, nie wystarcza do przyjęcia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Nie jest ono bowiem równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez stronę.

W niniejszej sprawie skarżący został prawidłowo pouczony w decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 2 grudnia 2021 r. zarówno o terminie do wniesienia odwołania od decyzji jak i o organie do którego należy je wnieść. Zdaniem Sądu, pouczenie zostało prawidłowo sformułowane i jest jasne. Dodatkowo należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W związku z tym do złożenia odwołania skarżącemu nie było niezbędne skorzystanie z pomocy fachowej pomocy prawnej. Ostatecznie Sąd stwierdza, że osoba należycie dbająca o swoje interesy, w sytuacji pełnej świadomości o braku możliwości skorzystania z pomocy konkretnego radcy prawnego, ma też możliwość skonsultowania odwołania z innym pełnomocnikiem. W obu tych przypadkach, niezależnie od tego, czy strona wniosłaby odwołanie samodzielnie, czy też poprzez innego, zdolnego do świadczenia pracy (pomocy prawnej) pełnomocnika, odwołanie to mogło zostać – już po jego skutecznym wniesieniu – uzupełnione. Powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że strona dysponowała zwykłymi i ogólnie dostępnymi jej środkami do wniesienie odwołania z zachowaniem terminu. Z wszystkich tych okoliczności wynika, że obiektywnie rzecz ujmując, skarżący miał możliwość dochowania 14-to dniowego terminu do złożenia odwołania. Tym samym powołane przez skarżącego okoliczności nie stanowiły niedającej się usunąć przeszkody do terminowego złożenia odwołania.

Końcowo Sąd uznał za konieczne nadmienienie, że poddaje w wątpliwość stanowisko skarżącego o braku możliwości złożenia odwołania w terminie do tego przewidzianym z uwagi na konieczność skorzystania z pomocy fachowego pełnomocnika, albowiem odwołanie zostało wniesione osobiście przez skarżącego, a jego treść, w tym w szczególności zarzuty procesowe, nie wskazują, by przy jego sporządzaniu uzyskiwana była wspomniana pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże powyższe stanowisko Sądu nie miało ostatecznego wpływu na wydane rozstrzygnięcie, albowiem do przyjęcia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi nie wystarcza już powoływanie się wyłącznie na sam fakt niemożności skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w terminie otwartym do dokonania czynności procesowej.

Reasumując, skoro skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, Kolegium nie miało innej możliwości, jak odmówić przywrócenia terminu do złożenia tego środka. Ze sprawy nie wynika, aby zaistniała sytuacja mogła być uznana za sytuację nadzwyczajną, na którą skarżący nie miał wpływu, której nie mógł przewidzieć, czy której nie mógł zapobiec.

Uwzględniając przedstawione argumenty brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość stanowiska organu II instancji. Skarżone postanowienie nie narusza przepisów k.p.a. Kolegium prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy, czemu dało wyraz w uzasadnieniu badanego postanowienia, a który wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, do którego następnie odniosło właściwe przepisy prawa. Odmienna ocena stanu faktycznego sprawy przez skarżącego niż przyjęta przez organ, nie uzasadnia sama w sobie wskazanych w skardze zarzutów. Postępowanie w sprawie zostało bowiem przeprowadzone z zachowaniem standardów procedury administracyjnej, zostały w nim wyjaśnione istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

Jak już wyżej wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że jakakolwiek postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu, zaś o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Mając na uwadze powyższe stanowisko uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały kumulatywnie wszystkie przesłanki pozwalające przywrócić uchybiony termin, skoro skarżącemu można przypisać winę w uchybieniu terminu. Dlatego też Sąd uznał, że brak jest usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość stanowiska organu II instancji, zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

dc