Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 629/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.86 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: § 2 pkt 4, § 3 ust 1, § 6 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 140 poz 1487
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże  służbowe

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Majka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie należności za przeniesienie służbowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2008 r. T.J. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej o przyznanie zasiłku osiedleniowego oraz zwrot kosztów związanych z transportem artykułów gospodarstwa domowego. Wnioskodawca wskazał, iż jest zameldowany wraz z małżonką w miejscowości [...], w związku z tym nabył prawo do zasiłku osiedleniowego. Nadmienił także, iż do dnia [...] czerwca 2007 r. pełnił służbę w JW, od [...] lipca 2007 r. pełni służbę w JW. Do wniosku dołączono kserokopię potwierdzenia zameldowania oraz faktury wykonania usługi transportu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Dowódca Jednostki Wojskowej, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179 poz. 1750 z późn.zm.) oraz § 6 ust. 1 pkt 1 w związku z § 9 pkt 2 oraz § 2 pkt 5 i pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 140 poz. 1487 z późn.zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako Kpa) odmówił przyznania T.J. zasiłku osiedleniowego w wysokości 250 % najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego z dnia przesiedlenia, w związku z przesiedleniem na pobyt stały wraz z rodziną do nowego miejsca pełnienia służby w garnizonie, będącego miejscowością pobliską w stosunku do dotychczasowego miejsca pełnienia służby, oraz zwrotu poniesionych kosztów przewozu przedmiotów urządzenia domowego.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż ppor. T.J. pełni zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej. W ocenie organu wniosek o przyznanie zasiłku osiedleniowego oraz zwrot kosztów przewozu przedmiotów urządzenia domowego jest niezasadny. Warunkiem przyznania zasiłku osiedleniowego, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 maja 2004 r., jest bowiem przesiedlenie się żołnierza, które nastąpiło w związku z przeniesieniem służbowym, a jego wysokość uzależniona jest od tego czy przesiedlił się sam, czy też z członkami rodziny. Nadto organ powołując się na przepis § 9 pkt 2 ww. rozporządzenia podkreślił, iż zasiłek osiedleniowy nie przysługuje w razie przeniesienia służbowego do miejscowości pobliskiej lub do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne. W § 1 pkt 5 rozporządzenia zawarto definicję pojęcia miejscowości pobliskiej – miejscowości, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż trzydzieści kilometrów od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe. Zdaniem organu z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że T.J. nie spełnia wymagań do przyznania przedmiotowego zasiłku. Po przeniesieniu służbowym z Jednostki Wojskowej do Jednostki Wojskowej, a następnie po otrzymaniu decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym zameldował się na pobyt stały wraz z członkami rodziny przy ul. [...].

Organ za kluczowy w sprawie uznał fakt, iż przeniesienie służbowe nastąpiło do miejscowości pobliskiej, w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Odległość pomiędzy granicami administracyjnymi miejscowości stacjonowania dotychczasowej jednostki w stosunku do miejscowości stacjonowania nowej jednostki nie przekracza 30 km (około 16 km). Z miejscowości tej istnieje również dogodne połączenie komunikacyjne – czas przejazdu w obie strony około 40 min.

W odwołaniu od powyższej decyzji T.J. podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 86 ustawy z dnia 11 września 2003 r. oraz przepisami rozporządzenia wykonawczego, z tytuły przesiedlenia w związku z przeniesieniem służbowym z członkami rodziny, przysługuje mu zasiłek osiedleniowy w wysokości 250% najniższego uposażenia. Odwołujący nie zgodził się z uzasadnieniem decyzji odmownej i podniósł, że pełniąc służbę w Jednostce Wojskowej nie korzystał z zasiłku osiedleniowego ponieważ mieszkał w internacie bez członków rodziny. Dopiero podczas pełnienia obowiązków służbowych w JW i otrzymaniu decyzji o zamieszkaniu w lokalu mieszkalnym zameldował się wraz z członkami rodziny przy ul. [...]. Wskazał ponadto, iż także jego przesiedlenie wraz z członkami rodziny odbyło się z miejscowości [...] do lokalu mieszkalnego w czasie pełnienia obowiązków służbowych w JW.

Dowódca Jednostki Wojskowej, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. 86 ust. 1, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 2 pkt 4-7, § 3 ust. 1 pkt 4 i 5, § 6 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, że rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] czerwca 2008 r. ppor. T.J. został zwolniony ze stanowiska służbowego dowódcy plutonu w JW. i wyznaczony na stanowisko służbowe dowódcy plutonu w JW. W nowym miejscu pełnienia służby objął on obowiązki służbowe z dniem [...] lipca 2007 r. W dniu [...] lutego 2008 r. skarżący wraz z członkami rodziny zameldował się na pobyt czasowy w miejscowości [...]. Przewóz urządzenia domowego z miejscowości [...] do miejscowości [...] odbył się natomiast [...] lutego 2008 r. Koszt przewozu zgodnie z fakturą VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wyniósł 4270 zł.

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, w ocenie organu drugiej instancji, nie budzi wątpliwości, iż w przypadku skarżącego miało miejsce przeniesienie służbowe z miejscowości [...] do miejscowości [...], w rozumieniu § 2 pkt 4 ww. rozporządzenia oraz fakt jego przesiedlenia się wraz z członkami rodziny do miejscowości pobliskiej [...]. W takiej sytuacji do ostatecznego stwierdzenia czy skarżący nabył prawo do zasiłku osiedleniowego organ jako konieczne wskazał ustalenie, czy w jego przypadku nie występuje jedna z okoliczności wymienionych w § 9 ww. rozporządzenia, wyłączających nabycie prawa do wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z treścią tego przepisu należności, o których mowa w § 5 i § 6 nie przysługują w razie przeniesienia służbowego:

1) do miejscowości, w której żołnierz lub jego małżonek posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny albo jest on zameldowany na pobyt stały;

2) do miejscowości pobliskiej lub do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne;

3) do miejscowości pobliskiej miejscowości, o której mowa w pkt 1, albo do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne z miejscowością, o której mowa w pkt 1.

Miejscowość, do której przeprowadził się wnioskodawca tj. miejscowość [...] jest miejscowością pobliską w stosunku do miejscowości, w której poprzednio pełnił on służbę tj. miejscowości [...], oraz miejscowością, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne w rozumieniu § 2 pkt 5 i 7 rozporządzenia. Odległość pomiędzy granicami administracyjnymi tych miejscowości nie przekracza bowiem 30 km (16 km), a czas przejazdu między nimi środkami komunikacji – nie przekracza w dwie strony dwóch godzin. Okoliczności te w ocenie organu powodują, że T.J. nie nabył prawa do zasiłku osiedleniowego. Organ podkreślił, że fakt iż przesiedlenie nastąpiło z miejscowości, która nie jest miejscowością pobliska w stosunku do miejscowości, w stosunku do tej, w której aktualnie żołnierz zajmuje stanowisko służbowe, nie ma żadnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem przepis § 9 pkt 2 rozporządzenia odnosi się do relacji między miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy zajmował stanowisko służbowe a miejscowością, w której został wyznaczony na stanowisko służbowe. Z tych względów organ odwoławczy rozstrzygnięcie Dowódcy JW w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego uznał za zasadne.

Odnośnie zwrotu kosztów urządzenia domowego natomiast organ drugiej instancji zauważył, że ograniczenia wynikające z § 9 rozporządzenia dotyczą świadczeń wyłącznie wymienionych w tym przepisie tj. ryczałtu z tytułu przeniesienia służbowego oraz zasiłku osiedleniowego. Ograniczeniami tymi nie jest zatem objęty zwrot kosztów urządzenia domowego, o którym mowa w § 7 ust. 1 -2 rozporządzenia, co uszło uwadze organu pierwszej instancji. Koszty przewozu urządzenia domowego, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 podlegają zwrotowi w wysokości udokumentowanej dowodem zapłaty, a zwrot kosztów obejmuje koszty opakowania, prac załadunkowych i wyładunkowych oraz transportu. Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się jedynie kopia faktury VAT wystawionej w dniu [...] lutego 2008 r., z której wynika, że w dniu [...] lutego 2008 r. wykonana została na rzecz T.J. usługa transportowa na trasie [...]. Jako sposób zapłaty wskazano gotówka, termin zapłaty [...] lutego 2008 r. Na fakturze brak jest jednakże jakiejkolwiek adnotacji, iż kwota za transport została zapłacona, a bez stwierdzenia tej okoliczności zwrot kosztów nie jest możliwy. Przepis § 7 ust. 1 wymaga bowiem dowodu zapłaty, a nie tylko dowodu wykonania usługi transportu. Zdaniem organu odwoławczego w powyższym zakresie materiał dowodowy sprawy, stosownie do treści art. 7 i art. 77 Kpa, wymaga uzupełnienia i wyjaśnienia. Wykonanie tych czynności przez organ drugiej instancji wymagałoby, w jego ocenie, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Z tej przyczyny organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżoną decyzję należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, pomimo tego, że w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego odpowiada prawu. Organ wskazał także, iż przepisy Kpa nie przewidują takiego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, w którym częściowo utrzymałby w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, a w pozostałej części uchyliłby decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Dodatkowo organ wskazał, iż Dowódca JW. rozpatrując ponownie sprawę zobowiąże wnioskodawcę do przedłożenia dowodu zapłaty za transport urządzenia domowego, a także oryginalnej faktury VAT i stosownie do tych dokumentów wyda decyzję w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia.

Powyższa decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej została przez T.J. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., jako wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 6 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe, przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji motywując w pierwszej kolejności, iż w sprawie brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Wykładnia tego przepisu o charakterze wyjątku, nie może być bowiem rozszerzająca. W ocenie skarżącego, rozpatrzenie wątpliwości wskazanych przez organ odwoławczy wymagało jedynie przeprowadzenia postępowania uzupełniającego o zobowiązanie przedstawienia faktury VAT w oryginale. Nadto skarżący poddał w wątpliwość czy było to konieczne skoro organ stwierdził, że usługa transportowa w dniu [...] lutego 2008 r. została wykonana, a termin zapłaty kwoty określonej w fakturze określono na [...].02.2008 r. Skarżący wskazał, że organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przesądził o treści rozstrzygnięcia co do należności osiedleniowych, dając nakaz organowi pierwszej instancji załatwienia tej sprawy przez wydanie ponownej decyzji odmawiającej.

Skarżący zarzucił także, iż organ odwoławczy nie zauważył, że w sprawie nie może mieć zastosowania § 9 pkt 2 rozporządzenia. Miejscowość pobliską należy odnieść nie do odległości dzielącej miejsce stacjonowania Jednostki Wojskowej i miejsce stacjonowania Jednostki Wojskowej, a do relacji między miejscem stałego zameldowania skarżącego i członków jego rodziny a miejscowością, w której skarżący pełnił służbę na wyznaczonym stanowisku w następstwie przeniesienia służbowego. Przywoływany przepis § 9 pkt 2 rozporządzenia miałby zastosowanie, gdyby skarżący posiadał lokal mieszkalny w [...] i w nim zamieszkiwał wraz z członkami rodziny. W takich uwarunkowaniach przeniesienie służbowe do miejscowości [...] wypełniałoby dyspozycję § 9 pkt 2 rozporządzenia.

Zdaniem skarżącego konstrukcji miejscowości pobliskiej, jaką przyjęto w zaskarżonej decyzji nie zawiera słowniczek terminów wskazanych w rozporządzeniu, które przez miejscowość pobliską nakazuje rozumieć miejscowość, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż trzydzieści kilometrów od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe. Definicja określa jedynie odległość od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, bez odniesienia się do miejscowości, w której pełnił służbę przed przeniesieniem służbowym, w tym przypadku do miejscowości [...]. Skarżący wywiódł, że przeniesienie służbowe do [...] nie mogło więc być przeniesieniem do miejscowości pobliskiej. Dodał, iż skoro nie posiadał mieszkania w [...], dojeżdżanie do [...], jako miejscowości pobliskiej, na warunkach określonych w § 3 ust. 3 nie byłoby możliwe. Ponadto skarżący zaznaczył, że rozkaz personalny o przeniesieniu do Jednostki Wojskowej był wydany przed otrzymaniem lokalu mieszkalnego w [...]. To przeniesienie służbowe nie mogło zatem pozbawić skarżącego przysługującego prawa do zasiłku osiedleniowego, w związku z wcześniejszym przeniesieniem do Jednostki Wojskowej.

W ocenie skarżącego istotnym w przedmiotowej sprawie jest, iż faktyczne przesiedlenie związane z przeniesieniem służbowym skarżącego nastąpiło z miejscowości [...] do miejscowości [...] (odległość około 700 km). W miejscu poprzedniego pełnienia służby tj. w miejscowości [...] ani w miejscowości pobliskiej, skarżący i członkowie jego rodziny nie posiadali lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej, reprezentowany przez pełnomocnika mjr A.J., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Skarżący we wniosku z dnia [...] marca 2008 r. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej o przyznanie zasiłku osiedleniowego oraz zwrot kosztów związanych z transportem artykułów gospodarstwa domowego z miejscowości [...] do miejscowości [...] (około 700 km). Wnioskodawca wskazał, iż po uzyskaniu przydziału mieszkania służbowego przesiedlił się i jest zameldowany wraz małżonką w miejscowości [...], w związku z tym nabył prawo do wnioskowanych świadczeń. Nadmienił także, iż do dnia [...] czerwca 2007 r. pełnił służbę w JW, od [...] lipca 2007 r. pełni służbę w JW.

Zagadnienie przyznawania świadczeń objętych powyższym wnioskiem skarżącego reguluje przepis art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz.1750 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu, żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania przysługują należności za przeniesienia i podróże służbowe. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 tego artykułu, Minister Obrony Narodowej w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.) określił wysokość oraz tryb przyznawania należności za przeniesienia i podróże służbowe żołnierzom zawodowym, zwanych dalej "żołnierzami".

Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy, określenie żołnierz zawodowy oznacza żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej i pełniących tę służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej lub kontraktu na pełnienie służby terminowej, a także żołnierzy zawodowych asesorów i sędziów sądów wojskowych, którzy na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676) pełnią służbę stałą. Żołnierz w służbie kandydackiej nie jest żołnierzem zawodowym.

W § 2 pkt 4 rozporządzenia, zdefiniowano pojęcie "przeniesienie służbowe" jako wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował ostatnio stanowisko służbowe. Oznacza to zatem, że "przeniesienie służbowe", w rozumieniu tego rozporządzenia (w zw. z § 1) następuje w sytuacji gdy wyznaczenie na nowe stanowisko służbowe (w innej miejscowości) dotyczy żołnierza zawodowego zajmującego już wcześniej faktycznie "stanowisko służbowe". Nie można zatem co do zasady mówić o przeniesieniu służbowym w stosunku do osoby, która została w związku z powołaniem do zawodowej służby wojskowej wyznaczona na swoje pierwsze zindywidualizowane stanowisko służbowe w tej służbie.

W myśl przepisu § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, z tytułu przeniesienia służbowego żołnierzowi przysługują m.in.:

1) diety dla żołnierza i członków jego rodziny - za czas przejazdu i pierwszą dobę pobytu w nowym miejscu zamieszkania;

2) ryczałt na pokrycie kosztów przejazdu do nowego miejsca zamieszkania osób,

o których mowa w pkt 1;

3) ryczałt z tytułu przeniesienia;

4) zasiłek osiedleniowy;

5) zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego,

6) dodatek za rozłąkę.

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy), żołnierzowi przeniesionemu służbowo, który przesiedlił się do nowego miejsca pełnienia służby, przysługuje zasiłek osiedleniowy w wysokości 250% najniższego uposażenia – jeżeli żołnierz przesiedlił się z członkami rodziny, natomiast 50% najniższego uposażenia – jeżeli żołnierz jest samotny albo przesiedlił się bez członków rodziny (z możliwością wyrównania o 200% po przesiedleniu się członków rodziny).

W myśl przepisu art. 7 rozporządzenia, koszty przewozu urządzenia domowego, obejmujące koszty opakowania, prac załadunkowych i wyładunkowych oraz transportu, podlegają zwrotowi w wysokości udokumentowanej dowodem zapłaty.

Na podstawie § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia należności, o których mowa w § 3 ust. 1, 3 i 4 wypłaca się po objęciu przez żołnierza stanowiska służbowego w nowym miejscu pełnienia służby, na jego pisemny wniosek. Do wniosku o wypłatę należności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 i 5 żołnierz jest obowiązany dołączyć dokument potwierdzający fakt jego zameldowania w nowym miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a w razie przesiedlenia się z członkami rodziny, o których mowa w § 3 ust. 2, również dokument potwierdzający ich zameldowanie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, iż pomimo wydania decyzji kasacyjnej organ odwoławczy przedstawił w zaskarżonej decyzji jednoznaczne stanowisko w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku osiedleniowego, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe.

Organy obydwu instancji podniosły w tym zakresie, iż skarżący spełnił warunki przyznania tej należności, tj. nastąpiło przeniesienie służbowe oraz pozostające z nim w związku przesiedlenie się żołnierza wraz z członkami rodziny do miejscowości pobliskiej i zameldowanie. W ocenie organów jednakże, przeszkodę w przyznaniu żołnierzowi przedmiotowego świadczenia stanowi fakt, iż jego przeniesienie służbowe nastąpiło do "miejscowości pobliskiej", z której istnieje także "dogodne połączenie komunikacyjne", w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Zgodnie bowiem z przepisem § 9 pkt 2 cytowanego aktu wykonawczego, zasiłek osiedleniowy nie przysługuje w razie przeniesienia służbowego do miejscowości pobliskiej lub do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne. Wskazano, iż zgodnie z definicją zawartą w przepisie § 2 pkt 5 rozporządzenia, miejscowość pobliska to miejscowość, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż trzydzieści kilometrów od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe. Z kolei miejscowość, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne, to miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu, przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania, bez uwzględnienia dojazdu do i od stacji (przystanku)

w obrębie miejscowości, z której żołnierz dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe, z tym że w przypadku gdy do tej miejscowości istnieją różne możliwości dojazdu, do obliczenia czasu dojazdu przyjmuje się czas jazdy ze stacji (przystanku) o najdogodniejszym połączeniu (§ 2 pkt 7).

Skoro zaś wyznaczenie skarżącego na stanowisko służbowe w JW z dniem [...] lipca 2007 r. było poprzedzone służbą na stanowisku w JW stacjonującej w [...], a odległość między granicami administracyjnymi tych miejscowość nie przekracza 30 km (wynosi około 16 km), a nadto istnieje między nimi dogodne połączenie komunikacyjne, to skarżący nie nabył prawa do zasiłku osiedleniowego, w rozumieniu przepisu § 9 pkt 2 rozporządzenia. Fakt, że przesiedlenie nastąpiło po uzyskaniu przydziału kwatery w [...] w dniu [...] lutego 2008 r., z miejscowości niebędącej miejscowością pobliską, w rozumieniu ww. przepisów, w ocenie organów nie ma żadnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

Sąd składzie orzekającym w niniejszej sprawie, poglądu tego nie podziela.

Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie z art. 178 ust. Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. W związku z tym Sąd jest uprawniony do badania zgodności aktów rangi podustawowej z ustawą, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawą może odmówić ich zastosowania w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie Sąd dokonał analizy treści przepisów ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179 poz. 1750 ze zm.), a zwłaszcza art. 86 tej ustawy oraz przepisów powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe i uznał, iż przepis pkt 2 § 9 rozporządzenia (dodany przepisem § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 192, poz. 1389), rozumiany w ten sposób, że pozbawia żołnierza nabytego uprawnienia do otrzymania należności przysługujących w razie przeniesienia służbowego do miejscowości pobliskiej lub do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie, jest nie tylko niezgodny z ustawą, ale w ogóle wykracza poza delegację ustawową przyznaną Ministrowi Obrony Narodowej. Podnieść bowiem należy, iż w myśl art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania przysługują należności za przeniesienia i podróże służbowe. Przepis ten nie zawęża zatem pojęcia przeniesienia służbowego w odniesieniu do określonej odległości pomiędzy miejscowością, w której żołnierz pełnił służbę przed przeniesieniem, a miejscowością do której został do pełnienia służby przeniesiony, ani sposobu skomunikowania tych miejscowości, lecz określa iż należności z tytułu przeniesienia służbowego przysługują w każdym wypadku przeniesienia do pełnienia służby wojskowej w innej miejscowości lub wykonywania zadań służbowych poza miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania.

W art. 86 ust. 2 ustawodawca określił zakres delegacji dla Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy. W jej ramach mieści się wyłącznie ustalenie wysokości oraz trybu przyznawania należności za przeniesienia i podróże służbowe, z uwzględnieniem sposobu obliczania czasu podróży służbowej oraz rodzaju należności i sposobu ustalania ich wysokości oraz terminów i trybu wypłaty tych należności. Minister nie został jednak upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia treści i zakresu definicji pojęcia przeniesienia służbowego, w tym jego zróżnicowania w stosunku do odległości pomiędzy miejscowością uprzedniego pełnienia służby a tą, do której żołnierz został przeniesiony. Ustawodawca nie upoważnił tym bardziej ministra do wprowadzania dodatkowych kryteriów wyłączających przyznanie należności za przeniesienia służbowe.

W związku z tym, w ocenie Sądu, przepis § 9 pkt 2 w związku z § 2 pkt 5 i 7 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe, w brzmieniu nadanym wskazanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym, wykracza poza delegację ustawową.

Analiza przedstawionego stanu prawnego musi prowadzić do wniosku, że prawo do zasiłku osiedleniowego żołnierz nabywa z chwilą uzyskania przeniesienia służbowego do innej miejscowości niż ta, w której zajmował ostatnio stanowisko służbowe. Jednakże uprawnienie to nie musi być realizowane natychmiast, bądź też w krótkim okresie czasu od jego nabycia. Trzeba zwrócić uwagę, że zarówno powołana ustawa, jak i ww. rozporządzenie wykonawcze nie wprowadzają jakichkolwiek ograniczeń w tym zakresie. Wręcz przeciwnie, przeniesienie służbowe wiąże się z przesiedleniem (zmianą miejsca zamieszkania) i zameldowaniem w miejscowości, do której żołnierz został przeniesiony lub miejscowości pobliskiej (§ 6 ust. 1 i § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia). Niejednokrotnie realizacja przedmiotowego prawa z przyczyn obiektywnych, niezależnych od woli żołnierza, będzie możliwa dopiero w dłuższym okresie czasu, kiedy to zainteresowany uzyska decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnych przydzielonym w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej oraz uzyska zameldowanie na pobyt stały w nowym miejscu pełnienia służby.

Nie budzi wątpliwości, że stosunek służbowy łączący żołnierza zawodowego z organami państwa jest niepracowniczym stosunkiem zatrudnienia, opartym na podporządkowaniu organom wojskowym, znacznej dyspozycyjności i możliwości jednostronnego kształtowania statusu żołnierzy zawodowych przez te organy. Stosując wykładnię celowościową przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należy dostrzec, że ustawodawca wprowadzając powołaną regulację dążył do złagodzenia żołnierzowi zawodowemu niedogodności związanych z ponoszeniem ciężarów finansowych powstałych na skutek przeniesienia służbowego. Nie można zatem ograniczać przedmiotowego prawa takimi zdarzeniami, na które strona nie ma jakiegokolwiek wpływu.

Ponadto nie bez znaczenia w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy jest fakt, trybu promulgacji rozporządzenia zmieniającego, wprowadzającego do przedmiotowego rozporządzenia przepisy, które stały się w niniejszej sprawie podstawą odmowy przyznania żołnierzowi zawodowemu uprawnień z tytułu przeniesienia służbowego, przysługujących mu z mocy art. 86 ust. 1 ustawy,.

Należy w tym miejscu przypomnieć chronologię zdarzeń, w zakresie w jakim jest ona możliwa do ustalenia na podstawie przedłożonych Sądowi akt sprawy. Rozkazem personalnym z [...] czerwca 2008 r. ppor. T.J. został zwolniony ze stanowiska służbowego dowódcy plutonu w JW i wyznaczony na stanowisko służbowe dowódcy plutonu w JW. W nowym miejscu pełnienia służby obowiązki służbowe skarżący objął z dniem [...] lipca 2007 r. W dniu [...] lutego 2008 r. skarżący wraz z żoną zameldował się w lokalu mieszkalnym w [...], a [...] lutego 2008 r. nastąpił przewóz urządzenia domowego z [...] do [...]. Brak w aktach sprawy dokumentów pozwalających na ustalenie w jakiej dacie skarżący uzyskał przydział lokalu służbowego. W dniu [...] marca 2008 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku osiedleniowego oraz zwrot kosztów transportu urządzenia domowego.

Do tak ustalonego przebiegu zdarzeń należy odnieść zmianę stanu prawnego w zakresie w jakim miała ona wpływ na treść rozstrzygnięcia organów. Pierwotnie przepis § 9 przedmiotowego rozporządzenia brzmiał: "należności, o których mowa w § 5 i 6, nie przysługują w razie przeniesienia służbowego żołnierza do poprzedniego miejsca pełnienia służby, w którym on sam lub jego małżonek nadal posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny, albo do miejscowości, w której są oni zameldowani na pobyt stały."

Mocą przepisu § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 192. poz. 1389), cytowany wyżej § 9 rozporządzenia otrzymał brzmienie: "należności, o których mowa w § 5 i 6, nie przysługują w razie przeniesienia służbowego:

1) do miejscowości, w której żołnierz lub jego małżonek posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny albo jest on zameldowany na pobyt stały;

2) do miejscowości pobliskiej lub do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne;

3) do miejscowości pobliskiej miejscowości, o której mowa w pkt 1, albo do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne z miejscowością, o której mowa w pkt 1."

Dodatkowo należy nadmienić, iż w § 2 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego zawarto przepis intertemporalny, zgodnie z którym żołnierzom, którzy w związku z ostatnim przeniesieniem służbowym dokonanym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia przesiedlili się i zameldowali na pobyt czasowy ponad 2 miesiące w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, dowódcy jednostek wojskowych, o których mowa w art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przyznają, na ich wniosek, należności wymienione w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 rozporządzenia, o którym mowa w § 1 (zatem również zasiłek osiedleniowy).

Podkreślenia wymaga także, iż powyższe rozporządzenie zmieniające Ministra Obrony Narodowej z dniu 5 października 2007 r., zostało ogłoszone w dzienniku urzędowym w dniu 19 października 2007 r. W § 3 przewidziano, że rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia, zatem weszło ono w życie z dniem 1 listopada 2007 r. Oznacza to, że vacatio legis tego aktu normatywnego wynosiło zaledwie dwanaście dni. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz.U z 2007 Nr 68, poz. 449), akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Jedynie w uzasadnionych przypadkach, akty normatywne mogą wejść w życie w terminie krótszym niż czternaście dni (ust. 2).

Sąd zważył, iż nie może zasługiwać na aprobatę takie działanie prawodawcy, które skutkuje nie mającym uzasadnienia zaskakiwaniem obywateli regulacjami, które pozbawiają ich praw przyznanych mocą wcześniej obowiązujących przepisów.

Bezsporna w niniejszym postępowaniu pozostaje okoliczność, iż T.J. został przeniesiony służbowo z dniem [...] lipca 2007 r. z Jednostki Wojskowej do Jednostki Wojskowej. Nie posiadał on ani członkowie jego rodziny lokalu mieszkalnego lub domu ani w [...], ani w [...]. Po tym zdarzeniu organy wojskowe przydzieliły mu lokal mieszkalny w [...] (nie można tego jednoznacznie ustalić na podstawie akt sprawy). Dopiero po otrzymaniu lokalu mieszkalnego żołnierz mógł zatem realnie skorzystać z możliwości przesiedlenia się i zameldowania wraz z rodziną do nowego miejsca pełnienia służby. Podkreślenia wymaga, iż zameldowanie się w obowiązującym stanie prawnym, nie jest okolicznością prawotwórczą, jest ono jedynie czynnością materialno-techniczną potwierdzającą zamieszkanie w danym lokalu pod danym adresem, z zamiarem przebywania tam na wskazany okres lub na stałe.

W ocenie Sądu, skarżący nabył uprawnienie do skorzystania z należności związanych z jego przeniesieniem służbowym do innej miejscowości z dniem tego przeniesienia. Według przepisów omawianego rozporządzenia w brzmieniu sprzed nowelizacji z października 2007 r. (po przeniesieniu służbowym), przy ich wykładni celowościowej i systemowej, zgodnej z art. 86 ust. 1 ustawy, otrzymałby on zatem zasiłek osiedleniowy po przesiedleniu się wraz z rodziną i zameldowaniu w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. W demokratycznym państwie prawnym, niedopuszczalne jest zatem pozbawienie żołnierza tego nabytego prawa podmiotowego, w drodze powyższego przepisu zmieniającego, który jak wskazano nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej.

Co więcej wprowadzenie takich warunków wyłączających prawo do uzyskania świadczeń umożliwia obchodzenie przepisów prawa poprzez pozbawienie żołnierza prawa do należności z tytułu przeniesienia w krótkim czasie po jego przeniesieniu do innej miejscowości. Bowiem wystarczy wówczas, że zanim żołnierz zdąży się wraz z rodziną przesiedlić do miejscowości, do której został przeniesiony służbowo, wystarczyłoby przeniesienie go ponowne do miejscowości pobliskiej, lub dostatecznie skomunikowanej aby pozbawić go nabytych praw. W ocenie Sądu dokonana przez organy wykładnia stosowanych przez nie przepisów prawa materialnego jest sprzeczna z zapisami oraz celem ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Z wyżej podanych względów Sąd odmówił zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 9 pkt 2 w związku z § 2 pkt 5 i 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004r. w sprawie należności żołnierzu zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 140 poz. 1487 z późn.zm.), uznając iż zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należności, o których mowa w tym rozporządzeniu, w tym także zasiłek osiedleniowy, przysługują żołnierzowi przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu o wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] czerwca 2007 r. zostały wydane z naruszeniem art. 86 ust. 1 powołanej ustawy oraz § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Kolejną kwestią, którą należało rozważyć w niniejszej sprawie jest zasadność zarzutu skargi dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zważył, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodziła sytuacja uzasadniająca wydanie przez organ drugiej instancji decyzji kasacyjnej. Sąd podziela w całości wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego dotyczące błędnej wykładni organu pierwszej instancji przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia w zakresie przyznania należności za przejazd w postaci zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego. Przyznanie tego świadczenia w przypadku przeniesienia służbowego do innej miejscowości uzależnione jest bowiem (w dacie składania wniosku jedynie udokumentowania faktu przewozu dowodem zapłaty. W sytuacji jednakże gdy organ odwoławczy, po ponownym samodzielnym rozpoznaniu sprawy, w pozostałym zakresie uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a przy tym jedyną czynnością, którą uznał za wymagającą wyjaśnienia było wezwanie skarżącego do przedłożenie oryginału faktury VAT oraz dowodu zapłaty za usługę transportową, brak było podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. Zasadnie bowiem zarzuca skarżący, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uzupełnienia postępowania w powyższym zakresie należało dokonać w trybie przepisu art. 136 Kpa i na podstawie ustalonego w oparciu o przedstawione dowody stanu faktycznego, orzec merytorycznie, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 138 § 1 Kpa.

Podkreślenia wymaga, iż wykładnia przepisu art. 138 Kpa jednoznacznie wskazuje, iż zastosowanie procedury określonej w art. 138 § 2 możliwe jest jedynie wyjątkowo, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie, analizując ją z punktu widzenia wykładni przepisów zastosowanej przez organy orzekające i jednoznacznego orzeczenia o braku podstaw do wypłaty zasiłku osiedleniowego, sytuacja taka nie zaistniała. Abstrahując od rozpoznawanego przypadku należy wskazać, na istotną okoliczność. Nie może stanowić uzasadnienia dla takiej decyzji, wskazany przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r., wzgląd na zapewnienie szybkości postępowania. Orzeczenie kasacyjne, w sytuacji gdy nie zachodzi potrzeba uzupełniania postępowania w znacznej części, przeczy bowiem zasadzie szybkości postępowania administracyjnego, gdyż prowadzi do zbędnego ponownego rozstrzygania sprawy przez organ pierwszej instancji, od którego decyzji ponownie przysługuje odwołanie. Prowadzi zatem w istocie do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania administracyjnego w sprawie.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przyznanie należności pieniężnych z tytułu przeniesienia służbowego organ administracji zobowiązany jest uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę prawną i wskazania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 200 w związku z art. 210 P.p.s.a., wobec braku wniosku strony skarżącej, nie orzeczono w zakresie kosztów postępowania.