Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 925/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 34 i 35
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku [...] w K. i H.E. na decyzję Wojewody z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul [...] w K. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) i H.E. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 r. udzielił inwestorowi A.K pozwolenia na przebudowę poddasza z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gazowymi, elektrycznymi, c.o. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym - na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.

W wyniku rozpatrzenia odwołania D.C. i H.E. , Wojewoda [...] w dniu 1 grudnia 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że organ I instancji nie doręczył decyzji pełnomocnikowi strony, czym naruszył art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 40 § 2 K.p.a.

Ponownie badając sprawę Prezydent Miasta K. wydał w dniu 3 lutego 2012 r. decyzję znak: [...] , którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę poddasza z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gazowymi, elektrycznymi, c.o. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym - na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.

Od decyzji w ustawowym terminie złożone zostały odwołania.

W odwołaniu współwłaścicieli budynku przy ul. [...] , zgłoszono obawy o stan bezpieczeństwa przebudowywanego budynku oraz zarzucono brak udzielenia odpowiedzi na zgłaszane w trakcie postępowania wystąpienia.

W odwołaniu właścicieli budynku przy ul. [...] zgłoszono zastrzeżenia i brak rozwiązań, które gwarantowałyby, że planowana inwestycja nie wpłynie niekorzystnie na sąsiedni segment budynku Nr [...] . Współwłaściciele budynku przy ul. [...] podnieśli zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności poprzez ingerencję w elementy wspólne z ich nieruchomością oraz możliwym zagrożeniem ich budynku, gdyż inwestor nie wykonał podstawowych badań w tym badań wspólnej ściany, fundamentu i gruntu pod nim. Stwierdzono ponadto, że nieprawdziwe są stwierdzenia o braku ingerencji w elementy wspólne.

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części obejmującej: określenie szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawartych w pkt l i w tym zakresie orzekł o szczegółowych warunkach zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych nakazując: a) zabezpieczenie teren budowy przed dostępem osób trzecich; b) prowadzenie prac budowlanych pod nadzorem osób uprawnionych; c) sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; d) prowadzenie budowy w sposób zgodny z projektem, pozwoleniem na budowę, przepisami w tym techniczno-budowlanymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny zdrowia oraz zasadami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w tym również określonymi w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zasadami wiedzy technicznej; e) uporządkowanie terenu po zakończeniu robót budowlanych oraz h) użytkowania obiektów tymczasowych przez okres prowadzenia robót budowlanych, a przed oddaniem obiektu do użytkowania rozebrać tymczasowe obiekty budowlane. W pozostałym zakresie, tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na przebudowę poddasza z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gazowymi, c. o., w budynku mieszkalnym wielorodzinnym- na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. - oraz warunków zawartych w pkt 2, 3. oraz ustalonego obszaru oddziaływania obiektu – Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewoda uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do udzielenia pozwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji.

Na wstępie wyjaśniono, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). Zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej określony został w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Tylko w zakresie określonym w tym przepisie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ administracji może podjąć działania korygujące. Organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z powołanego wyżej przepisu.

Wyjaśniono także, że za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego, winni dołączyć oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W mniejszej sprawie oświadczenia te zostały złożone. Zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, osoby projektujące i sprawdzające winny się legitymować stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Jak wynika z akt sprawy osoby te spełniają ww. wymogi.

Wojewoda wskazał, że korekta zaskarżonej decyzji, w części określającej szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawartych w pkt 1 wynikła z faktu, że organ I. instancji w tym punkcie zawarł wykaz pism określonych z daty i znaku, które są uzgodnieniami, oświadczeniami właściwych jednostek organizacyjnych i dotyczą etapu przygotowania tej inwestycji i gwarancji o zapewnieniu dostaw mediów niezbędnych dla danej inwestycji. Wytyczne zawarte w tych dokumentach winny być uwzględnione przy projektowaniu inwestycji i stanowić materiał dowodowy, w oparciu o który organ ocenia zgodność inwestycji z prawem. Natomiast w tej części decyzji, jak wynika z wzoru decyzji o pozwoleniu na budowę, w miejscu gdzie wymieniono przedmiotowe pisma, winny się znaleźć, w razie potrzeby, wymogi dotyczące zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, a nie uzgodnienia i oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych. Organ skorygował w tym zakresie decyzję, wskazując warunki, które winny być uwzględniane podczas realizacji robót.

Dodano, że pomimo, że zaskarżona decyzja nie odpowiada literalnie wzorowi decyzji znajdującym się w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę, zawiera elementy pozwalające uznać, że w zakresie nie skorygowanym przez organ odwoławczy, zawiera informacje wymagane przepisami prawa niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji.

Odpowiadając na zgłaszane zastrzeżenia, wyjaśniono, że nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym obawy związane z zagrożeniem bezpieczeństwa w budynku, w którym ma być realizowana przebudowa poddasza. Jak wynika z ekspertyzy o możliwości przebudowy poddasza, z czerwca 2010 r. wykonanej przez inż. W.M. , w oparciu o przeprowadzoną wizję i analizę koncepcji projektowej, dopuszczalne jest wykonanie przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z wyjaśnieniami autora ekspertyzy przy jej sporządzaniu uwzględniony został stan podłoża gruntowego, o którym mowa w § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodać należy, że roboty budowlane prowadzone będą pod nadzorem kierownika budowy, który odpowiada za kierowanie budową w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami w tym techniczno-budowlanymi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. W odniesieniu natomiast do stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] , organ nadzoru budowlanego zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową reprezentowaną przez Zarząd tej wspólnoty do wykonania orzeczonych w decyzji z 17 listopada 2011 r. prac. Zakres tych prac pozostaje bez wpływu na możliwość realizacji projektowanej inwestycji.

Odpowiadając na zarzut związany z brakiem udzielenia odpowiedzi przez organ I. instancji na pismo H.E. działającej przez pełnomocnika E.E. z dnia 16 stycznia 2012 r. w trakcie prowadzonego postępowania, wyjaśniono, że zgodnie z art. 234 K.p.a. w sprawie w której toczy się postępowanie administracyjne, skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami Kodeksu. Przepis ten oznacza, że odniesienie się do treści zgłaszanych uwag i zastrzeżeń, zawarto w treści zaskarżonej decyzji. Być może niezbyt szczęśliwa jest redakcja zapisów uzasadnienia decyzji odnoszących się do kwestii podnoszonych w piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r., bowiem zawarto w nim tylko stanowisko projektanta. Oceniając jednak materiał dowody należy uznać, za prawidłowe wyjaśnienia zawarte w zaskarżonej decyzji w odniesieniu do podnoszonych zastrzeżeń w piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r.

W odniesieniu do podnoszonych w odwołaniu współwłaścicieli budynku nr [...] zarzutów dotyczących kompletności materiału dowodowego, w tym w ocenie skarżących, brakiem rozwiązań gwarantujących, że planowana inwestycja nie wpłynie niekorzystnie na sąsiedni segment budynku, będący własnością skarżących, należy wyjaśnić, że jak wynika z wyjaśnień autora części konstrukcyjnej stropy rozpięte są między ścianami frontową, środkową i tylną i przebudowa poddasza spowoduje zmniejszenie obciążeń na ścianę szczytową (graniczną). Odciążone będą również fundamenty ściany szczytowej. Potwierdzeniem powyższego jest stanowisko zawarte w ekspertyzie wykonanej w marcu 2011 r. w której jej autor stwierdza, że projektowana przebudowa poddasza, nie oddziaływuje negatywnie i nie zmienia stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania istniejącego budynku przy ul. [...] jak i [...] . Dodać również należy, że geodeta uprawniony na rysunkach rzutu, zawarł zapis, że "granica biegnie osią ściany zgodnie z danymi ewidencji gruntów", a jak wynika z projektu budowlanego brak jest ingerencji w część ściany, która nie jest własnością inwestora. Niezależnie od oceny, że inwestycja nie ingeruje we własność skarżących, należy również uznać, że inwestycja realizowana jest w całości na działce nr [...] obr. [...] w odniesieniu do której inwestor legitymuje się posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewoda podał, że przedłożone przez inwestora opracowania dotyczące budynków [...] i [...] , określone jako ekspertyza, są bardzo lakoniczne, tym niemniej brak jest przepisu który regulowałby zawartość takiego opracowania. Dodatkowo, należy uznać, że zgodnie z brzmieniem § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust 5 ww. rozporządzenia, ekspertyza winna poprzedzać budowę, a nie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i dotyczyć wzniesienia obiektu w sąsiedztwie już istniejącego. W niniejszej sprawie natomiast inwestycja obejmuje przebudowę budynku (poddasza) już istniejącego, który znajduje się w zabudowie zwartej tj. w dobudowie do innych budynków znajdujących się w pierzei ulicy. Organ odwoławczy nie kwestionuje celowości wykonania dodatkowych opracowań, które wskazują na brak negatywnego wpływu planowanej inwestycji na sąsiednią zabudowę, tym niemniej w niniejszej sprawie, brak jest podstawy do żądania dodatkowych, bardziej szczegółowych opracowań w tym zakresie.

Badając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdzono, że jest on wystarczający dla organu administracji właściwego w sprawie pozwolenia na budowę do uznania, że inwestycja została przygotowana w sposób prawidłowy. Projekt budowlany nie narusza wymogów wynikających z decyzji o warunkach zabudowy z dnia 30 października 2006 r. w zakresie geometrii dachu, jedynego elementu budynku, który w ramach tej inwestycji uległ zmianie. Projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z projektem budowlanym inwestor uzyskał niezbędne oświadczenia o zapewnieniu dostaw dla przedmiotowej inwestycji. Projektowana inwestycja uzyskała pozwolenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych objętych projektem budowlanym. W aktach sprawy znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kopie uprawnień budowlanych, a także zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby projektujące posiadają uprawnienia, których zakres pozwala na wykonanie przedmiotowego projektu budowanego. Opracowana również została charakterystyka energetyczna budynku.

Stwierdzono także, że inwestor spełnił wymogi będące przedmiotem oceny organu administracji wynikającej z art. 35 ust. 1 jak i z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

Uznano również, że przedmiotowa inwestycja nie narusza, występujących w obszarze oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich. Analiza przedłożonego materiału dowodowego nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które uprawniałoby organ administracji do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej inwestycji. Tym samym inwestor jest uprawniony do korzystania z prawa wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego.

Ze skargami na powyższą decyzję w ustawowym terminie wystąpiły H.E. oraz D.C. i W.S. działając w imieniu Wspólnoty Mieszkańców Budynku nr [...] przy ul. [...] w K.

H.E. w swojej skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Niniejszej decyzji zarzuciła naruszenie zasady konstytucyjnej równej ochrony praw własności i innych praw majątkowych stanowiących wspólną cechę równego traktowania podmiotów, naruszenie art. 5 pkt 1a, 1c i 1e, art. 20 pkt 1b i pkt 2 Prawa budowlanego oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W uzasadnieniu skargi podała, że jest właścicielką [...] lokali mieszkalnych położonych w K. przy ul. [...] na IV piętrze i III piętrze, zatem są to lokale mieszkalne, które bezpośrednio graniczą z kondygnacją poddasza, którą zamierza adaptować inwestor. Wskazano, ze budynek powstał przed II wojną światową. Ówczesny projektant zaprojektował kondygnację poddasza jako nieużytkową. Powyższe dowodzi, w ocenie skarżącej, że strop pomiędzy kondygnacją IV piętra i poddasza nigdy nie był zaprojektowany na dodatkowe obciążenia w zakresie: wytrzymałości, przenoszenia hałasu i wibracji.

Skarżąca podniosła, że nie do zaakceptowania jest dociążenie stropu bez dodatkowych odrębnych obliczeń w zakresie wytrzymałościowym, jak i też w zakresie ochrony przed drganiami i hałasem.

Nadto, zdaniem skarżącej, pozwolenie na budowę winno obejmować opracowanie pełnej dokumentacji łącznie z projektami instalacji wodno-kanalizacyjnej, instalacji elektrycznej, instalacji gazowej. Opracowanie dokumentacji, o której mowa powyżej, winno być poprzedzone analizą stanu istniejącego tych instalacji w budynku w zakresie przekrojów, mocy oraz wpływu podłączenia do nich nowych źródeł poboru i zasilania mediów.

Nie może pozostać bez analizy także kwestia windy i szybu windowego, którego maszynownia znajduje się na stropie kondygnacji poddasza.

W dniu 16 maja 2012r. D.C. oraz W.S. wniosły za pośrednictwem Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 kwietnia 2012 r. znak: [...] .

Skarżące nie zgadzając się z wydaną decyzją wnoszą o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. Zaskarżonej decyzji zarzucają naruszenie prawa własności poprzez zlekceważenie stanowczego oświadczenia woli o sprzeciwie skarżących wobec ingerencji w konstrukcyjne elementy wspólne ich nieruchomości oraz wywołanie zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców i budynku, który jest współwłasnością skarżących poprzez istniejącą możliwość jego struktury, gdyż w fazie przygotowania inwestycji nie wykonano podstawowych badań technicznych określających stan zachowania tych elementów budynku, które w trakcie realizacji będą fizycznie naruszane jak również nie zrobiono badań wspólnego fundamentu i gruntu pod nim w sytuacji, gdy grunt ten ulega cyklicznym podmoknięciom a nawet podtopnieniom.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skarg w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie jako "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Analiza prawidłowości kontrolowanego postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I. instancji zawierają istotne uchybienia.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), dalej w skrócie "P.b.", w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 tejże ustawy, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Takie postanowienie było w tej sprawie wydawane i nakładano na inwestora określone obowiązki, które jednak nie zostały wykonane i mimo wskazania na uchybienia projektu budowlanego, nie zostały one usunięte przez stronę.

Przede wszystkim zgodnie z art. 34 ust. 2 P.b., zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Niewątpliwie w tej sprawie sporządzenie projektu budowlanego wymagało uwzględnienia istotnej okoliczności, mianowicie projekt ten dotyczył przebudowy istniejącego obiektu budowlanego połączonego ze zmianą sposobu użytkowania ostatniej kondygnacji (poddasza) w już istniejącym obiekcie. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 P.b. projekt budowlany powinien, w zależności do potrzeb, zawierać wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.

W ocenie Sądu w tej sprawie taka potrzeba istniała. Skoro zamierzenie inwestycyjne wiązało się z przebudową ostatniej kondygnacji i niewątpliwie projektowana zmiana sposobu użytkowania tejże ostatniej kondygnacji skutkować miała zwiększeniem wytrzymałości na nacisk podłogi ostatniej kondygnacji zarówno w związku z jego użytkowaniem jako przestrzeni mieszkalnej, jak i projektowana budową części ścian i ścian (określonych w projekcie budowlanych, na karcie nr 71) – to należało przeprowadzić badanie geotechnicznych warunków wpływu projektowanej inwestycji na posadowienie obiektu budowlanego przy ul. [...] , jak i budynków sąsiednich, tj. budynku przy ul. [...] , a zwłaszcza budynku przy ul. [...] .

W tej sprawie w związku z § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463), zgodnie z którym do obiektów budowlanych, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (29 kwietnia 2012 r.) został złożony wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, należało stosować przepisy dotychczasowe. Dotychczasowymi przepisami były przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 1998 r. Nr 126, poz. 839). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z 24 września 1998 r. ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych obejmuje, między innymi: fundamentowanie obiektów budowlanych, określanie nośności i stateczności podłoża gruntowego, ustalanie i weryfikację wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego w różnych fazach budowy i eksploatacji, ocenę oddziaływania wód gruntowych na budowlę. Geotechniczne warunki posadawiania obiektów budowlanych ustala się w celu uzyskania danych dotyczących budowy i parametrów geotechnicznych podłoża gruntowego współpracującego z projektowanym obiektem i w strefie oddziaływania projektowanych robót, jak również umożliwiających rozpoznanie zagrożeń mogących wystąpić w trakcie robót budowlanych lub w ich wyniku oraz wymaganych do bezpiecznego i racjonalnego zaprojektowania i wykonania obiektu budowlanego (§ 3 ust. 2 ww. rozporządzenia). § 4 i 5 rozporządzenia z dnia 24 września 1998 r. określił zaś zakres badan i czynności niezbędnych do ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia budynków.

Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, geotechniczne warunki posadawiania obiektów budowlanych opracowuje się w formie ekspertyzy lub dokumentacji geotechnicznej.

Sąd przytoczył niektóre z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych dlatego, żeby wskazać na nienależytą ocenę dokonaną w tym zakresie przez organy obu instancji. Organy te bowiem uznały, że wyjaśnienia projektanta co do praktycznie żadnych obciążeń na fundamenty projektowanej przebudowy budynku są wystarczające (wyjaśnienia z karty nr 71 akt administracyjnych sprawy). Wyjaśniając projektant wyraźnie odesłał do analizy z pkt 5 ekspertyzy konstrukcyjnej, ale Sąd zauważa, że pkt 5 ww. ekspertyzy (strona 81 projektu budowlanego) nie zawiera żadnej analizy. Pkt 5 ekspertyzy to wnioski wskazujące, że na podstawie wizji lokalnej i analizy koncepcji projektowej przebudowa poddasza jest dopuszczalna. Takie wyjaśnienia powinny być uznane przez organy za daleko niewystarczające.

Organy obu instancji naruszyły także art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Takimi przepisami techniczno-budowlanymi niewątpliwie są przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych". Zgodnie z § 203 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynki i urządzenia z nimi związane powinny być projektowane i wykonywane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać w trakcie budowy i użytkowania nie prowadziły do: zniszczenia całości lub części budynku, przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości, uszkodzenia części budynków, połączeń lub zainstalowanego wyposażenia w wyniku znacznych przemieszczeń elementów konstrukcji oraz zniszczenia na skutek wypadku, w stopniu nieproporcjonalnym do jego przyczyny. Projekt budowlany powinien zawierać analizę pozwalającą na prześledzenie logiczności udzielenia odpowiedzi w zakresie ww. § 203 rozporządzenia. Organy obu instancji nie zbadały, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z § 204 ww. rozporządzenia. Ma to znaczenie w tej sprawie, skoro na ścianie budynku przy ul. [...] i ul. [...] pojawiły się rysy poziome (akta administracyjne sprawy, karty nr 44-42 akt administracyjnych organu odwoławczego). Takie rysy mogą świadczyć o pękaniu samej elewacji budynków, ale również o pęknięciu ścian budynków. Może to wynikać z różnych przyczyn, przykładowo: różne profile geologicznej budowy gruntu nierównomierne oddziałującego na fundament (lub także i ławę bądź stopę fundamentową), przeciążenie konstrukcji, uszkodzenie związane z niewłaściwym zastosowaniem materiałów w okresie budowy, zmiana stateczności konstrukcji budynku lub budynków. Dalej należy wskazać, że w takiej sytuacji obowiązkiem organów było zobowiązanie inwestora do przedłożenia ekspertyzy wpływu projektowanej przebudowy na dalszą statykę zarówno budynku nr [...] , jak i wpływu na budynek nr [...] , skoro miano wykorzystać ten sam (wspólny) fundament, na którym posadowiono jedną wspólną ścianę oddzielającą oba budynki. Należało w szczególności dopilnować sprawdzenia, czy projekt budowlany zawiera obliczenia nośności ścian na działanie obciążeń pionowych i poziomych wynikających z przebudowy lub zaprojektowania miejsc koncentracji naprężeń w związku z projektowanym zakresem przebudowy i przewidywaną eksploatacją poddasza. Nie znajduje potwierdzenia ocenia projektanta, że na ścianę wspólną nie będą oddziaływać żadne dodatkowe siły. Już z rysunku znajdującego się na karcie nr [...] projektu budowlanego wynika, że projektowana ściana murowana właśnie będzie realizowana w układzie pionowym wspólnej ściany obu budynków. Nie można też pominąć i tego, że zmieniona zostanie konstrukcja dachu i nacisku tego dachu na strop. Sąd ma poważne wątpliwości, czy nawet w sytuacji częściowego zastąpienia dachu żelbetowego konstrukcją drewnianą taka zmiana nie ma znaczenia dla obciążenia stropu. Wpływ tego oddziaływania powinien być wyraźnie określony (z powołaniem się na obliczenia) w projekcie budowlanym. Również przebudowa maszynowni dźwigu nie powinna być pominięta przy wyliczeniu nacisku na strop.

Sąd wskazuje przy tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powinien spowodować zastosowanie § 204 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z § 204 ust. 1 konstrukcja budynku powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. § 204 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie zaś określa, że stany graniczne przydatności do użytkowania uważa się za przekroczone, jeżeli wymagania użytkowe dotyczące konstrukcji nie są dotrzymywane. Oznacza to, że w konstrukcji budynku nie mogą wystąpić lokalne uszkodzenia, w tym również rysy, które mogą ujemnie wpływać na przydatność użytkową, trwałość i wygląd konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budynku.

Dodatkowo zgodnie z § 204 ust. 5 w związku z § 206 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania, a w takiej sytuacji rozbudowa, nadbudowa, przebudowa i zmiana przeznaczenia budynku powinna być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego.

Takiej ekspertyzy nie przedłożył inwestor, a za ekspertyzy nie można uznać ekspertyz znajdujących się na stronach 163-166 projektu budowlanego. Z tych ekspertyz nie wynika bowiem nic, a w szczególności ani organy administracji, ani Sąd nie może sprawdzić, w jaki sposób i w oparciu o jakie kryteria te ekspertyzy sporządzono. Każda ekspertyza czy opinia powinna zawierać przedstawienie schematu logicznego uzyskania wyników takiej ekspertyzy, a nie jedynie stwierdzenie, że projektowana przebudowa nie oddziaływuje negatywnie i nie zmieni stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania istniejącego budynku przy ul. [...] i [...] . Każda ekspertyza musi zawierać przedstawienie dokonanych czynności i opartych o nie ustaleń, które w sposób logiczny prowadzą do danych wniosków. Zamieszczenie samego wniosku bez jakiegokolwiek uzasadnienia nie spełnia elementarnych wymogów ekspertyzy.

Należało również przeanalizować informacje zawarte na kartach nr 43-44 akt administracyjnych organu odwoławczego, z których wynika, że stan fundamentu i ściany w piwnicy stanowiącej wspólną ścianę budynku nr [...] i [...] jest długotrwale zawilgocony. To powinno dodatkowo uzasadnić konieczność zlecenia inwestorowi przeprowadzenie badania stanu i warunków geotechnicznych podłoża fundamentu.

Zasadnie podnoszą skarżący brak wykazania przez inwestora, że planowana przebudowa połączona ze zmianą sposobu użytkowania budynku nie spowoduje negatywnego oddziaływania na budynek sąsiedni oraz na istniejący budynek przy ul. [...] . Analizując akta sprawy należy stwierdzić, że tak podstawowa okoliczność, jaką jest obliczenie wytrzymałości stropu IV kondygnacji mieszkalnej (stanowiącej jednocześnie podłogę poddasza (V kondygnacji) objętego zmianą sposobu użytkowania) w ogóle nie została wykonana. Kilkakrotnie osoba posiadająca uprawnienia projektowe składała wyjaśnienia informując, że takowa ekspertyza została wykonana i dołączona do projektu budowlanego (np. pismo z dnia 23 marca 2011 r., akta administracyjne sprawy, karta nr 71; pismo z dnia 26 stycznia 2012 r., akta administracyjne sprawy, karta nr 235).

W projekcie budowlanym powtarza się sformułowanie "stron żelbetowy" na określenie stropu IV kondygnacji (projekt budowlany, strony nr 53, 57, 80). Nie obliczono jednak ani wytrzymałości tego stropu, ani w istocie nie wiadomo, jaki to jest stron. Udzielenie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych oznacza, że organy administracji uznały projektowane zamierzenie za zgodne z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodność ta będzie miała miejsce tylko wówczas, gdy inwestor – odnosząc to do tej sprawy - wykaże, że istotnie układ danego stropu, rodzaj użytego betonu oraz stali, rozkład konstrukcji stalowej w stopie pozwala na ustalenie parametrów wytrzymałościowych. Żeby jednak obliczyć wytrzymałość już istniejącego stropu, należało dokonać jego "odkrywki", tzn. zdjąć mechanicznie część warstwy betonowej celem odsłonięcia istniejącego uzbrojenia samego stropu. Dopiero na tej podstawie biegły mógł przyjąć, że np. ø prętów metalowych i wielkość tzw. "oczek" stanowiących skrzyżowanie owych prętów oraz sposób powiązania uzbrojenia ze ścianami zewnętrznymi (na których opiera się strop), pozwala na przyjęcie takich a nie innych parametrów. Znajdująca się na stronach 78-81 projektu budowlanego ekspertyza konstrukcyjna dotycząca możliwości przebudowy zawiera jedynie informację, że istniejący strop podstrychowy wykonany jest jako żelbetowy z polepą wykonaną z cegły dziurawki na płask i zasypki glinowej. Dalej osoba sporządzająca tą ekspertyzę określa, że strop ten nie odbiega swą grubością od kondygnacji niższych, a jednocześnie bezpośredni dostęp z klatki schodowej pozwala na przyjęcie normatywne obciążenia charakterystycznego na poziomie 120 kg/m2 zgodnie z Polską Normą PN-82/B-02003. Dalej osoba ta wskazuje, że z uwagi na powtarzalność układu konstrukcyjnego z niższych kondygnacji użytkowanych jako mieszkalne, można pominąć szczegółowe obliczenia. Dalej projekt konstrukcyjny na stronach 82-97 projektu budowlanego nie zawiera żadnych obliczeń co do stropu i jego wytrzymałości.

Ww. opis ekspertyzy konstrukcyjnej nie zawiera żadnych obliczeń i oparty jest tylko i wyłącznie na domniemaniu, że skoro wybudowano na początku XX wieku budynek, to zapewne każdy strop ma taką samą konstrukcję. Skąd ta pewność? Przyjęcie zaś zgodności z normami technicznymi ustanowionymi kilkadziesiąt lat po wybudowaniu budynku bez sprawdzenia samej konstrukcji stropu nie można ocenić inaczej, jak tylko gołosłowność takiego poglądu. Jak wynika chociażby ze strony nr 74 projektu budowlanego (rysunek przekroju A-A, B-B) grubość stropu podsufitowego wynosi 12 cm i z projektu nie wynika, aby takiej samej grubości były pozostaje stropy na niższej kondygnacji.

Sąd nie neguje, że istotnie tenże strop (podsufitowy) może mieć konstrukcję żelbetową i może posłużyć do przebudowy ostatniej kondygnacji, ale to musi wynikać z rzetelnie wykonanej ekspertyzy, z której będzie wiadomo, jaka jest konstrukcja samego stropu, jakich użyto do jego wykonania materiałów, sposób powiązania (kotwy, wieniec, itd.) ze ścianami nośnymi i dopiero na tej podstawie należy dokonać obliczeń.

Sam projekt zawiera informacje, które nie są objęte przedmiotowym zamierzeniem budowlanym (np. roboty ziemne – strona nr 47 projektu budowlanego).

Jak wynika z akt sprawy, budynki nr [...] i [...] graniczą wspólną ścianą. Wątpliwości budzą wyjaśnienia zawarte na karcie nr 12 akt administracyjnych sprawy, zgodnie z którymi projektowana inwestycja nie powoduje ingerencji w elementy wspólne konstrukcji budynku (wspólne z budynkiem nr....), skoro z rzutu poddasza (projekt budowlany, strona...) wyraźnie wynika, że będzie miała miejsce budowa ściany od strony budynku nr [...] . Na długości 472 cm inwestor zamierza wybudować ścianę o grubości 20 cm, a pozostawić od strony budynku nr [...] ścianę o grubości 5 cm. Z pewnością ściana konstrukcyjna budynku 5-kondygnacyjnego nie może mieć grubości 5 cm i to ściana wspólna dwóch budynków 4 i 5-kondygnacyjnych. Ta okoliczność należało wyjaśnić, czy rzeczywiście nie będzie miało miejsce ingerencja w ścianę wspólną budynków. Sąd tej kwestii nie przesądza, ponieważ wymaga to wyjaśnień ze strony inwestora opartych o projekt.

Także wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy realizacji projektowanej przebudowy wymaga korzystania z mieszkań skarżącej H.E. , skoro w ramach realizacji ma nastąpić (dopiero) odkucie stropu i podparcie go od strony sufitu mieszkania H.E. . Należałoby wyjaśnić, czy zakres inwestycji nie wymaga zgody także H.E. .

Tym samym uznając, że projekt budowlany nie zawiera wymaganych ekspertyz i organy nie wyjaśniły istotnych w sprawie okoliczności, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił obie decyzje. Organy naruszyły bowiem obowiązek ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i udzieliły pozwolenia na budowę przed wyjaśnieniem istotnych okoliczności, które mogły mieśc istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy także wskazać, że same akta administracyjne nie są chronologicznie ułożone ani trwale złączone, co utrudnia korzystanie z nich i może skutkować nawet częściowym ich zagubieniem.

Część zarzutów zawarta w skargach nie znajduje uzasadnienia. Projekt budowlany zawiera projekt instalacji sanitarnej, wodno-kanalizacyjne, centralnego ogrzewania, elektrycznej i gazowej i Sąd nie dostrzegł w tym zakresie wad. Skoro dostawcy wody, energii i odbiorcy nieczystości deklarują gotowość dostarczania tzw. mediów na poziomie zapewniającym pełnienie funkcji mieszkalnych projektowanej do przebudowy kondygnacji, to z tym Sąd nie może polemizować. Także projektowane do zastosowania materiały i przekroje rur nie budzą istotniejszych wątpliwości (np. instalacja kanalizacji sanitarnej z ruru PVC kielichowych z uszczelką dwuwargową, piony kanalizacyjne wyprowadzone ponad dach i zakończone wywietrznikiem, sposób ułożenia rur odprowadzających ścieki, rura istniejącego pionu kanalizacji sanitarnej – ø 100 i przyjęta rura ø 50 jako odprowadzająca ścieki z pojedynczego mieszkania – strona 106 projektu budowlanego).

Sąd uznała za zasadne te zarzuty skarg, które dotyczyły braku przeprowadzenia badań specjalistycznych co do np. stanu podłoża czy stanu technicznego stropu. Nie oznacza to jednak, że takie ekspertyzy (badania) nie może przeprowadzić we własnym zakresie sam inwestor dołączając je do sprawy. Dopiero wówczas, gdy organy powezmą wątpliwości co do prawidłowości tych ekspertyz, powinny zlecić ich wykonanie osobom nie zaangażowanych w przebieg postępowania. To przecież inwestor ma wykazać, że projektowany zakres przebudowy nie będzie zagrażał np. stabilności budynku sąsiedniego.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie należy zobowiązać inwestora do dołączenia do akt sprawy ekspertyz dotyczących geotechnicznych warunków posadowienia fundamentu co najmniej wspólnej ściany budynków nr [...] i [...] , ekspertyzy dotyczącej wytrzymałości stropu podstrychowego (poddasza) i wpływu na budynek nr [...] oraz budynki sąsiednie, ekspertyz sporządzonych prawidłowo w zakresie wynikających z 204 ust. 5 w związku z § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), a także wyjaśnić, zakres ingerencji (wykorzystania) mieszkania lub mieszkań skarżącej H.E. i stosownie do tego ewentualnie wezwać (jeżeli będzie taka potrzeba) inwestora o przedłożenie nowego oświadczenia o posiadanym prawie do terenu inwestycji.

Sąd przypomina o należytym zszyciu akt administracyjnych.

O wstrzymaniu wykonywania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 210 § 1 P.p.s.a.