Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 861/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Aldona Gącecka-Duda Sędzia WSA: Piotr Głowacki Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych W. z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371) pozbawił T.K. uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarząd Wojewódzki w N. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] stycznia 1947 r. do [...]grudnia 1947 r.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że T.K. w latach 1947 - 1948 pełnił służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Zgodnie z przepisami wymienionymi jako podstawa prawna decyzji pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944 - 1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Organ administracji podkreślił, że prace przymusowe w gospodarstwie niemieckim w mieście Z. powiat S. , na które powołuje się T. K. nie stanowią represji w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach.

T.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że zaskarżona decyzja wprowadza swego rodzaju odpowiedzialność zbiorową. Zarzucił, że nieuwzględnienie jego pracy przymusowej w gospodarstwie niemieckim w wieku 14-16 lat stanowi naruszenie art. 65 Konstytucji RP, który zakazuje zatrudniania dzieci poniżej 16 roku życia. Zarzucił również naruszenie art. 30, 32 ust. 2, 60 ust. 3, 82, 85 ust. 1 Konstytucji RP podnosząc, że PRL było to państwo legalne, uznane przez inne państwa Europy i świata, a osoby cywilne miały prawo służyć w tworzonych instytucjach na podstawie prawa i nie powinny być za to obecnie karane. Skarżący pracował w Urzędzie Bezpieczeństwa jako wartownik, nie pracował operacyjnie, nie wyrządził nikomu krzywdy. Dodatkowo T.K. zarzucił niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, że bezsporny w sprawie jest fakt zatrudnienia skarżącego w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, co wynika z dokumentów przekazanych przez IPN, akt ZBOWiD oraz znajduje potwierdzenie w oświadczeniach strony przedstawionych w toku postępowania. Podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, iż osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich, a jedyną możliwość zachowania uprawnień przez T.K. byłoby wykazanie, że do tej pracy został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy (art. 21 ust. 2 pkt 1 li. a w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach...) przy jednoczesnym spełnieniu którejś z przesłanek wymienionych w art. 1 - 4 ustawy. Okoliczności takie nie zostały w sprawie wykazane, a strona postępowania powołała się jedynie na fakt pracy przymusowej w niemieckim gospodarstwie rolnym, co nie odpowiada powołanym wyżej wymogom. Ponadto stwierdzenie T.K. , iż pełnił jedynie służbę wartowniczą, nie pracował operacyjnie i nikomu nie zrobił krzywdy stoi w sprzeczności z oświadczeniem samego skarżącego zawartym w życiorysie z dnia [...].1978 r.: "w służbie bezpieczeństwa czynnie uczestniczyłem w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem" oraz z zaświadczeniem KWMO w O. z [...]1977 r. nr [...] , z którego wynika, że T.K. będąc zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem. W świetle tych okoliczności nie może odnieść skutku zarzut pominięcia przy rozpatrywaniu sprawy akt znajdujących się w Wojskowym Biurze Emerytalnym, bowiem niezależnie od ich treści nie byłoby możliwe zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich z uwagi na służbę w U B.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T.K. zarzucając naruszenie art. 68 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na pozbawieniu go prawa do uczestniczenia w postępowaniu. Skarżący podniósł, że zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy otrzymał już po wydaniu pierwszej decyzji z dnia [...] marca 2008 r. Opisał także okoliczności i przebieg swojej służby w WUBP w O. i PUBP w O. podkreślając, że na tych terenach prawie nie było podziemia niepodległościowego, on zaś walczył z ukrywającymi się tam byłymi żołnierzami Wermahtu oraz przestępcami, którzy napadali na ludność cywilną. Dodatkowo skarżący zauważył, że art. 32 i 65 Konstytucji gwarantuje swobodny wybór pracy i dlatego nie powinny go spotykać represje z powodu faktu, że pracował w Urzędzie Bezpieczeństwa.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne oraz właściwie zastosował przepisy prawa materialnego.

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej w trakcie postępowania jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie art. 7 k.p.a. nakazuje podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W obu tych przepisach chodzi wyłącznie o okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 a ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Zgodnie z ust. 3 omawianego przepisu wyłączenia tego nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. W niniejszej sprawie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że T.K. pełnił służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa w wymienionym okresie, a jednocześnie nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 21 ust. 3 omawianej ustawy. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 a ustawy o kombatantach... pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3, Skarżący należy do osób, o których mowa w art. 21 w ust. 2 w pkt 4 i nie zachodzi w stosunku do niego okoliczność wskazana w art. 21 ust. 3. Stwierdzenie tego faktu obligowało Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. do wydania decyzji o pozbawieniu T.K. uprawnień kombatanckich bez względu na inne okoliczności. W szczególności nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestia motywacji, z jaką skarżący podjął pracę w Urzędzie Bezpieczeństwa, przebieg jego służby, życiorys skarżącego, ani też obecny stan zdrowia T.K. i jego żony. Wobec jednoznacznego brzmienia powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. nie miał obowiązku analizowania tych okoliczności.

Nie znajduje również potwierdzenia w aktach sprawy zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Pismem z dnia 20 lutego, doręczonym skarżącemu dnia [...] marca 2008 r. T.K. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w sprawie posiadanych przez niego uprawnień kombatanckich oraz wezwany do nadesłania wszelkich wiarygodnych wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów mogących przyczynić się do ustalenia charakteru pracy lub służby, mających wpływ na uprawnienia kombatanckie skarżącego. Poza dokumentami przesłanymi wówczas przez T.K. (k. [...]) oraz dokumentami związanymi z przyznaniem mu uprawnień kombatanckich (k. [...]) w aktach sprawy znajduje się jedynie nadesłana przez Instytut Pamięci Narodowej karta ewidencyjna kartoteki osobowej funkcjonariusza bezpieczeństwa publicznego (k. [....]). Karta ta stała się zasadniczym dowodem na okoliczność służby skarżącego w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, a okoliczność ta nigdy nie była kwestionowana przez skarżącego. Tak więc mimo, że T.K. otrzymał formalne zawiadomienie o możliwość zapoznania się z aktami sprawy (k. [...]) już po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2008 r., nie może być mowy o naruszeniu prawa strony do udziału w postępowaniu. Skarżący wielokrotnie korzystał z tego prawa składając pisma oraz różnego rodzaju dokumenty na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, a jedyna istotna dla sprawy okoliczność tj. fakt służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa została przez niego przyznana.

W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).