Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 976/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
article: par. 13zh,
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2021 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. (organ I instancji) wpłynął wniosek J. M. (dalej "rolnik", "skarżący") o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem

w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodziom, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub susz, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.

Wraz z wnioskiem rolnik złożył wydruk protokołu z oszacowania zakresu

i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2020 oraz pismo agenta ubezpieczeniowego o braku możliwości ubezpieczenia uprawy nostrzyka białego.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. organ I instancji wydał na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505, dalej "ustawa o Agencji") w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "K.p.a.") i § 13zh rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej "rozporządzenie RM z 2015 r.") decyzję nr [...],

w której przyznał rolnikowi pomoc finansową w wysokości [...] zł – brutto, stanowiącą równowartość [...] euro.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przez wzgląd na brak polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych płatność została pomniejszona o 50%.

Rolnik złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym podał, że nie może ponosić odpowiedzialności za brak możliwości ubezpieczenia uprawy nostrzyka białego, którego ubezpieczenie nie jest możliwe na podstawie przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (organ odwoławczy) wydał w dniu [...] października 2021 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść § 13zh ust. 1 i ust. 17 rozporządzenia RM z 2015 r. Organ odwoławczy podał, że

z powyższego przepisu wynika, iż pomniejszenie wysokości udzielanej pomocy finansowej wystąpi, gdy nie zostanie ubezpieczona wymagana powierzchnia upraw rolnych, przez które należy rozumieć uprawy na gruntach, ale z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych. Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia gospodarstwa rolnego rolnika wynosi [...] ha, powierzchnia upraw rolnych

z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych również wynosi [...] ha (wartość

z protokołu szacowania szkód). Zatem powierzchnia podlegająca ubezpieczeniu winna wynosić przynajmniej [...] Rolnik nie przedłożył polisy ubezpieczeniowej, z której wynikałoby, że ubezpieczeniu podlegała powierzchnia 50% użytków rolnych z gospodarstwa. Rolnik wnioskował zaś o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni [...] ha – stawka pomocy [...] zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, w których wystąpiły szkody w wyniku suszy.

Wobec nieposiadania przez rolnika ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie, w ocenie organu odwoławczego, nie mógł zatem otrzymać płatności w pełnej wysokości, zaś pomoc przyznana przez organ I instancji w wysokości [...] zł została udzielona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i wyliczona w następujący sposób: ([...] ha x [...] zł) x 50% - [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że ww. przepis uniemożliwia przyznanie przedmiotowej płatności w pełnej wysokości w sytuacji gdy rolnik nie posiada ubezpieczenia 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, bez względu na przyczyny braku takiego ubezpieczenia.

Rolnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach w zakresie odmawiającym mu żądanej pomocy ponad kwotę [...]zł.

Zarzucił organowi naruszenie:

1. § 13zh ust. 1 oraz ust. 17 rozporządzenia RM z 2015 r., przez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżącemu jako producentowi rolnemu nie przysługuje pomoc finansowa w pełnej wysokości (a jedynie w i kwocie odpowiadającej 50 %) w sytuacji kiedy wykazał, iż zgodnie przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2005 r.) o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U.

z 2019 r. poz. 477, dalej "ustawa ubezpieczeniowa"), skarżący nie miał obiektywnej możliwości ubezpieczenia uprawy nostrzyka białego na działce nr [...], a zatem spełniania wymogów przewidzianych w rozporządzeniu RM z 2015 r. albowiem uprawa tego typu roślin nie podlega ubezpieczeniu przez towarzystwa ubezpieczeniowe, które odmawiały zawarcia takiej umowy;

2. art. 3 ust. 3 ustawy ubezpieczeniowej, przez jej niezastosowanie i pominięcie faktu, iż skarżący nie miał obiektywnej możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia upraw rolnych w postaci nostrzyka białego i tym samym pozbawiony został prawa do pomocy finansowej związanej z wystąpieniem szkód w uprawach rolnych z przyczyn od niego niezależnych.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, że zakres działalności firm ubezpieczeniowych nie podlega kontroli organu.

Pismem z [...] grudnia 2021 r. zwrócono się do stron postępowania czy wyrażają one zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.; dalej "ustawa COVID"). Poinformowano, że rozprawy przed sądem są odmiejscowione (zdalne) i wymagają posiadania przez strony odpowiednich środków technicznych oraz komunikowania się z Sądem za pośrednictwem ePUAP. Wobec sprzeciwu, którejś ze stron, sprawa zostanie skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Strony nie udzieliły odpowiedzi.

Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym i poinformował strony

o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór dotyczył przyznania przedmiotowej pomocy, według skarżącego

w zaniżonej wysokości, gdyż jak twierdził skarżący, nie miał on możliwości ubezpieczenia całości upraw w swoim gospodarstwie.

Bezsporna była okoliczność, że skarżący jest rolnikiem, który złożył stosowany wniosek o przedmiotową pomoc wraz protokołem Komisji oraz iż w uprawie nostrzyka białego wystąpiła susza w rozumieniu przepisów ustawy ubezpieczeniowej.

Zgodnie z § 13zh ust. 1 rozporządzenia RM z 2015 r., w 2021 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem

w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014;

3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które:

a) spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu,

b) zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5,

i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym

z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo

z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody,

z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji lub

4) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy w rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które:

a) spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu,

b) zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym

z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych

w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (§ 13zh ust. 2).

Średnia roczna produkcja rolna, o której mowa w ust. 1 pkt 3 lit.b, jest ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie rolnym, a w przypadku braku takich danych lub dokumentów - na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji rolnej, udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (§ 13zh ust. 3).

Średnia roczna produkcja rolna, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lit.b, jest ustalana na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji rolnej udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (§ 13zh ust. 4).

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13zh ust. 5).

Na podstawie § 13zh ust. 6 rozporządzenia RM z 2015 r., wniosek,

o którym mowa w ust. 5, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę

i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

4) informację o powierzchni upraw rolnych, na której szkody spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych

i zwierząt gospodarskich, spowodowały utratę co najmniej 20% plonu;

5) informacje dotyczące producenta rolnego o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.

o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Stosownie do § 13zh ust. 7 rozporządzenia RM z 2015 r., do wniosku,

o którym mowa w ust. 5, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje

o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, lub

2) protokół oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5, który zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy, albo uwierzytelniony przez producenta rolnego wydruk tego protokołu;

3) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych.

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 5, powierzchni upraw rolnych, na których szkody spowodowane wystąpieniem

w 2020 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, spowodowały straty w wysokości co najmniej 20% plonu, i stawki pomocy (§ 13 zh ust. 8).

Na mocy § 13zh ust. 9 rozporządzenia RM z 2015 r., wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 8, wynosi:

1) 1200 zł na 1 ha powierzchni owocujących upraw drzew owocowych,

w których wystąpiły szkody w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 70% plonu;

2) 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wymienione w pkt 1,

w których wystąpiły szkody w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 70% plonu;

3) 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, w których wystąpiły szkody

w wyniku suszy;

4) 600 zł na 1 ha powierzchni owocujących upraw drzew owocowych, w których wystąpiły szkody w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 20% i mniej niż 70% plonu;

5) 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wymienione w pkt 4,

w których wystąpiły szkody w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 20% i mniej niż 70% plonu.

Do obliczenia wysokości pomocy, o której mowa w ust. 8, dla danej powierzchni upraw rolnych stosuje się jedną ze stawek, o których mowa w ust. 9.

W przypadku gdy producent rolny deklaruje we wniosku, o którym mowa w ust. 5, powierzchnię upraw rolnych, do której można zastosować więcej niż jedną stawkę pomocy na 1 ha powierzchni upraw rolnych, do obliczenia wysokości pomocy,

o której mowa w ust. 1, stosuje się wyższą ze stawek przysługujących na 1 ha powierzchni upraw rolnych zadeklarowanej we wniosku (§ 13zh ust. 10).

W przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w ust. 5, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1, przekracza łącznie kwotę 150 mln zł, do obliczenia wysokości tej pomocy stosuje się współczynnik korygujący. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 150 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku (§ 13zh ust. 11).

Termin składania wniosków, o których mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania tych wniosków (§ 13zh ust.12).

W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, po terminie wskazanym w sposób określony w ust. 12, nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy (§ 13zh ust. 13).

Na podstawie § 13zh ust. 14 rozporządzenia RM z 2015 r., łączna wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć:

1) 80% kwoty obniżenia dochodu z produkcji rolnej - obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014;

2) 90% kwoty obniżenia dochodu z produkcji rolnej - obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014 - dla gospodarstw rolnych położonych na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określonymi w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W przypadku gdy łączna wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, oraz pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów, wraz z odszkodowaniem

z zakładu ubezpieczeń, przekraczałaby kwotę, o której mowa w ust. 14, pomocy udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą obliczoną zgodnie z ust. 14 a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów

i otrzymanych odszkodowań (§ 13zh ust. 15).

Pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów oraz otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w ust. 14 (§ 13zh ust. 16).

Zgodnie z § 13zh ust. 17 rozporządzenia RM z 2015 r., pomoc, o której mowa

w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli:

1) w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczone co najmniej od jednego

z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

2) w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy, co najmniej 50% powierzchni upraw uprawianych

w plonie głównym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczone od ryzyka suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana na rachunek producenta rolnego wskazany w systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 13zh ust. 18).

Zasady stosowania ustawy ubezpieczeniowej określono w art. 1 w postaci:

1) stosowania dopłat do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie; 2) zawierania i wykonywania umów obowiązkowego ubezpieczenia upraw od określonego ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie, zwanych dalej "umowami ubezpieczenia obowiązkowego"; 3) udzielania dotacji celowej na pokrycie części odszkodowań

z tytułu szkód spowodowanych przez suszę.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej, ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia:

1) upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub

2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności

- zwanych dalej "umowami ubezpieczenia".

Pojęcie suszy określono w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy ubezpieczeniowej jako szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.

Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy ubezpieczeniowej, umowa ubezpieczenia uprawy obejmuje uprawy roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uprawianych w plonie głównym, przy czym za plon główny uznaje się w przypadku:

1) buraków cukrowych - korzenie buraka;

2) kukurydzy przeznaczonej na paszę - kolby i nadziemne części rośliny;

3) zbóż, rzepaku i rzepiku, kukurydzy przeznaczonej na ziarno - ziarna lub nasiona;

4) ziemniaków - bulwy;

5) warzyw gruntowych - części warzyw gruntowych przeznaczone do konsumpcji;

6) drzew i krzewów owocowych oraz truskawek - owoce lub całe nasadzenia;

7) chmielu - szyszki;

8) tytoniu - liście;

9) roślin strączkowych - nasiona.

Z art. 10c ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej wynika, że rolnik, który uzyskał płatności bezpośrednie w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez powódź, suszę, grad, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawa ubezpieczeniowa jest zamierzoną ingerencją Państwa mającą na celu udzielenie stosownych dopłat do składek, jak

i dotacji służących pokryciu części wypłacanych przez ubezpieczycieli odszkodowań z tytułu wystąpienia skutków suszy, które są realizowane ze środków z budżetu państwa, ustalonych w ustawie budżetowej i wykorzystywanych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa jako dysponenta tych środków. Dotowane ubezpieczenia rolne są bowiem jednym z przejawów pomocy publicznej dla dużej części prywatnego sektora produkcji rolnej, realizowanego w ramach wspólnej polityki rolnej w krajach Unii Europejskiej. Ubezpieczenia, w odniesieniu do których przysługuje dopłata do składek, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy ubezpieczeniowej (ubezpieczenia dotowane), to kategoria inna niż ubezpieczenia obowiązkowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W większości przypadków ubezpieczenie obowiązkowe będzie jednocześnie ubezpieczeniem dotowanym. Jednakże istnieje część ubezpieczeń dotowanych, które nie są ubezpieczenia obowiązkowymi. Wynika to z faktu, iż obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia istnieje jedynie w odniesieniu do wybranych ryzyk i przedmiotów ubezpieczenia oraz określonej kategorii producentów rolnych. Ponadto dopłatę do składki mogą otrzymać również podmioty inne niż osoby zobowiązane do zawarcia obowiązkowych umów ubezpieczenia upraw. Dotacje celowe na pokrycie części odszkodowań wypłacanych w związku ze skutkami suszy należą się zarówno w odniesieniu do ubezpieczeń

z dopłatami z budżetu państwa, jak i co do tych obowiązkowych ubezpieczeń upraw, w ramach których nie miała zastosowania dopłata do składek.

W niniejszej sprawie rolnik domagał się przyznania pomocy w związku

z wystąpieniem suszy w uprawie nostrzyka białego. Ubezpieczenie uprawy nostrzyka białego nie podlega przepisom ustawy ubezpieczeniowej. Informację w tym zakresie zawierało już pismo agenta ubezpieczeniowego złożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Ubezpieczenie tej uprawy nie jest ubezpieczeniem dotowanym w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ustawy ubezpieczeniowej, ani ubezpieczeniem obowiązkowym w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 1 i pkt 3 tej ustawy.

Jednakże nie jest wykluczona sytuacja, żeby rolnik mógł ww. uprawę ubezpieczyć dobrowolnie (ubezpieczenie nie jest dofinansowane wówczas przez budżet państwa) i posiadał stosowne ubezpieczenie.

Podkreślić należy, że rozporządzenia RM z 2015 r. odsyła do przepisów ustawy ubezpieczeniowej w ograniczonym zakresie, tj. pojęcia szkody, w tym suszy na tle tej ustawy. Nastąpiło to już w § 2 ust. 1 pkt 3 lit.b rozporządzenia RM z 2015 r., gdzie wskazano, że Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Zgodnie z § 13zh ust. 7 pkt 3 rozporządzenia RM z 2015 r. do wniosku

o przedmiotową pomoc rolnik dołącza kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych. W przepisie tym nie wskazuje się, że chodzi wyłącznie o kopię polisy ubezpieczeniowej zawartej na podstawie przepisów ustawy ubezpieczeniowej (jako dowód zawarcia ubezpieczenia dotowanego lub obowiązkowego), zatem rolnik mógł przedstawić dowód zawarcia ubezpieczenia dobrowolnego uprawy rolnej. Również w § 13 ust. 1 oraz 17 pkt 2 rozporządzenia RM z 2015 r. ustawodawca nie odwołuje się do ubezpieczeń zawartych na podstawie przepisów ustawy ubezpieczeniowej, lecz wyłącznie do pojęcia szkody, w tym suszy w rozumieniu przepisów ustawy ubezpieczeniowej.

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły § 13zh rozporządzenia RM z 2015 r. Skoro wymogiem uzyskania pomocy przez rolnika jest złożenie wniosku wraz

z obowiązkowymi załącznikami, do których zalicza się kopia polisy ubezpieczeniowej to brak jej skutkuje stosownym pomniejszeniem płatności zgodnie § 13 ust. 17 pkt 2 rozporządzenia RM z 2015 r.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, uznając zarzuty skargi za niezasadne na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), skargę oddalił.