Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 123/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał skarżącej A.L. zasiłek rodzinny na dzieci : W., A. i O. rodz. L. w okresie od 01 maja 2013 r. do 31 października 2013 r., dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od 01 maja 2013r. do 31 października 2014r. w kwocie 400 zł miesięcznie, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji na A. i O. rodz. L., dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na A.L. , jednorazowy dodatek z tytułu urodzenia dziecka na A. i O.L..

W dniu 11 sierpnia 2014 r. A.L. wniosła o sprostowanie, w trybie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, błędów w sentencji wymienionej decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia prawa do dodatku z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego poprzez ustalenie, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od 01 maja 2013 r. do 31 października 2013 r. wynosił 800 zł. Podniosła, że organ dokonał błędnej interpretacji uznając, że zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 10 ust. 1 tej ustawy, wnioskodawcy przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w wysokości 400 zł pomimo, że wnioskodawczyni sprawowała w tym okresie opiekę nad dwojgiem dzieci urodzonych podczas jednego porodu. W uzasadnieniu swojego wniosku powołała się na Uchwałę NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 15/13.

Organ I instancji potraktował powyższe pismo strony jako wniosek o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na drugie dziecko i decyzją z dnia [...]r. orzekł o odmowie przyznania prawa do tego dodatku do zasiłku rodzinnego.

W wyniku rozpoznania odwołania A.L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. uchyliło wyżej wymienioną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji błędnie przyjął, iż wniosek A.L. z dnia 11 sierpnia 2014 r. jest wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na drugie dziecko, w sytuacji gdy wyżej wymieniona wniosła - na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych o sprostowanie błędu w pkt 2.3 decyzji z dnia [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. odmówił sprostowania błędu w decyzji z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca A.L. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 327/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzeczenie ją poprzedzające oraz wyżej już opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. i akt ją poprzedzający.

W uzasadnieniu wskazano, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w ramach oceny prawnej dotyczącej art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że istota tego przepisu polega na określeniu granicy czasu, do jakiej można wypłacić stronie świadczenie w przypadku, gdy konieczna jest jego wsteczna nadpłata z powodu dotychczasowo błędnie wydanej decyzji. Na jego podstawie - wsteczna wypłata świadczeń rodzinnych ograniczona jest okresem trzech lat, którego początek rozpoczyna się określonymi w przepisie zdarzeniami. Do zdarzeń tych należą, zawiadomienie o popełnieniu błędu oraz wydana z urzędu nowa decyzja przyznająca prawo do świadczenia lub określająca wyższą wysokość świadczenia. Decyzja ta wydana być musi we właściwym trybie, znanym prawu materialnemu (ustawie o świadczeniach rodzinnych) albo procedurze administracyjnej. Sąd zaznaczył, iż ani prawo materialne (ustawa o świadczeniach rodzinnych) ani procedura administracyjna nie przewidują decyzji "o sprostowaniu błędu". Sąd nie podziela bowiem stanowiska, według którego podstawę wydania decyzji o sprostowaniu błędu stanowi właśnie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z powyższych przyczyn – w opinii Sądu - prowadzenie postępowania w celu wydania decyzji o odmowie sprostowania decyzji przy zastosowaniu art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, było pozbawione podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że w art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy, dopuszcza się możliwość zmiany, względnie uchylenia decyzji ostatecznej zarówno na korzyść jak i niekorzyść strony ze względu na wystąpienie określonych okoliczności. W innych przypadkach, niż wymienione w art. 32 ust. 1 ustawy, ustawodawca nakazuje natomiast stosować procedurę administracyjną (art. 32 ust. 2), a więc dopuszcza możliwość zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 145, art. 145a, art. 145b , art. 154, art. 155, art. 156 k.p.a. Decyzja "prostująca błąd", to decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów wymienionych w tych przepisach.

W opinii Sądu - obowiązkiem organu po otrzymaniu wniosku złożonego przez skarżącą było zatem wezwać ją do sprecyzowania, w jakim trybie domaga się ona zmiany decyzji ostatecznej w takim zakresie, by móc uzyskać świadczenia w wyższej wysokości, a także stosownie do treści art. 9 k.p.a. pouczyć stronę o przysługujących jej uprawnieniach. Sąd podkreślił, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną oraz przedstawione wskazania. W związku z tym miał wezwać skarżącą do sprecyzowania jej żądania. W przypadku, gdy mimo właściwego pouczenia skarżąca nadal domagać się będzie sprostowania decyzji ostatecznej na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, konieczne będzie umorzenie postępowania zainicjowanego jej wnioskiem. W razie wyboru trybu nadzwyczajnego, organ przeprowadzi postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na pismo organu I instancji strona w piśmie z dnia 26 lipca 2016 r. wyjaśniła, że domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. Nr [...]. P na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz ewentualnego jej wzruszenia w oparciu o art. 154 i 155 k.p.a.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.pka. Prezydent Miasta R. odmówił A.L. uchylenia decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. Nr [...].

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej napisał, że w dniu 11 sierpnia 2014 r. A.L. złożyła pismo, które potraktował jako wniosek o ustalenie prawa do dostatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na drugie dziecko. Napisał, że strona wskazała na uchwałę NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS. 15/ 13 i opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r. Nr [...]. Napisał, że badając ponownie sprawę oparł się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wyjaśnił, że skoro NSA uchwałę w sprawie o sygn. akt I OPA 15/ 13 podjął w dniu 26 czerwca 2014 r., to nie można uznać, że w dacie wydania decyzji z dnia [...]r. Nr [...] istniały jakiekolwiek przesłanki uzasadniające zmianę decyzji, gdyż zaistniałe zdarzenie tj. orzeczenie NSA miało miejsce po wydaniu przedmiotowej decyzji.

Od tej decyzji, w ustawowym terminie, Pani A.L. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przysługuje jeden dodatek w wysokości 400, 00 zł pomimo, że zgodnie z prawidłową wykładnią oraz stanowiskiem sądów administracyjnych dodatek ten przysługuje na każde z tych dzieci. Nadto zarzuciła wadliwe ustalenie, że wniosła o uchylenie decyzji z dnia "[...]r." w sytuacji, gdy wniosła o jej zmianę w zakresie odmowy przyznania prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Decyzji tej zarzuciła również naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez ustalenie, że nie istnieją przesłanki do zmiany decyzji z dnia [...]r. i że zmiana decyzji ustalającej świadczenia rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną, naruszenie art. 154 i 155 k.p.a. poprzez ustalenie, że zmiana decyzji nie może nastąpić z mocą wsteczną, naruszenie art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wskazanej w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2016 r., naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nieprawidłowe pouczenie strony o przysługujących jej uprawnieniach w zakresie trybu zmiany decyzji ostatecznej w celu uzyskania świadczenia w wyższej wysokości. Naruszenie art. 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie, że w okresie od dnia 01 maja 2013 r. do dnia 31 października 2013 r. przysługiwał dodatek z tytułu wychowywania dziecka na każde dziecko w łącznej kwocie 800, 00 zł miesięcznie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała na motywy wniesionego odwołania.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 23 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przepis art. 145 § 2 k.p.a. stanowi natomiast, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa- art. 145 § 3 k.p.a.

Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Nr [...] jest poprawna merytorycznie, jednakże z innych powodów niż wskazał to organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, że jako podstawę prawną wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Nr [...] strona wskazała art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a.

W tej mierze Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. odnosi się do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję i w tym zakresie Kolegium wyjaśnia, iż okolicznością faktyczną jest zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (por. M. Pułło, Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004, z. 8, s. 52), a właśnie wykładni (interpretacji) prawa- co sama strona podnosi w odwołaniu- dokonał NSA w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 15/13 odnosząc się do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzemieniu z 2013 r. ( tj. z 2013 r. Dz. U. poz. 1456 z późn. zm. ). Z zakresu stosowania art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. jest więc wykluczona okoliczność prawna ( wykładnia prawa ), gdyż treść przepisów prawa powinna być znana organowi, który go stosuje (por. A. Ziółkowska, Skutki wyjawienia nowych okoliczności i nowych dowodów w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, Administracja 2010, nr 2, s. 81). Kolegium wskazało, że w wyroku z dnia 08 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1181/11WSA w Bydgoszczy wskazał: "Istnienie w dacie wydania decyzji aktu prawnego rangi powszechnie obowiązującej stanowiącego rozporządzenie wydane na podstawie ustawy nie może być uznane za ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję"- LEX nr 1125548. Zatem z powyższych względów przepis art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. nie może być podstawą wznowienia decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Nr [...], gdyż na mocy uchwały NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., nie uległ zmianie przepis prawa, a tylko jego interpretacja; z tego też powodu sentencja decyzji organu pierwszej instancji jest poprawna merytorycznie, wadliwe jest natomiast jego uzasadnienie.

Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że domagając się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. Nr [...]. P organ pierwszej instancji nie mógł rozpatrywać wniosku strony w aspekcie zmiany/ odnowy zmiany tej decyzji, gdyż w przepisie art. 151 § 1 k.p.a. ustawodawca przewidział jedynie odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej ( pkt 1 ) lub uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy ( pkt 2 ). Na marginesie Kolegium zauważyło, że decyzja z dnia [...]r. Nr [...]. P nie zawiera odmowy przyznania dodatku z tytułu opieki nad drugim dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, a jedynie przyznaje ten dodatek na okres od dnia 01 maja 2013 r. do dnia 31 października 2013 r. w kwocie 400, 00 zł miesięcznie; odmowa dotyczy natomiast kwietnia 2013 r.

Dalej Kolegium wyjaśnia, że skoro strona w piśmie z dnia 25 lipca 2016 r. wskazała trzy odrębne tryby wzruszenia decyzji z dnia [...]r. Nr [...], to obowiązkiem organu pierwszej instancji jest odniesienie się do każdego z tych trybów w odrębnym postępowaniu.

Kolegium podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie wypowiedział się na temat art. 154 i 155 k.p.a. oraz nie wskazywał, że nie może orzekać z mocą wsteczną, ponownie podkreślając, iż niniejszą sprawę organ pierwszej instancji prowadził w trybie wznowieniowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A.L. domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. oraz decyzji ją poprzedzającej.

Decyzji zarzuciła naruszenie art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przysługuje jeden dodatek w wysokości 400, 00 zł pomimo, że zgodnie z prawidłową wykładnią oraz stanowiskiem sądów administracyjnych dodatek ten przysługuje na każde z tych dzieci. Nadto zarzuciła obrazę przepisów postępowania, powielając w tym zakresie zarzuty odwołania.

W uzasadnieniu skarżąca powieliła argumenty przywołane w uzasadnieniu odwołania. Wskazywała, że zgodnie z powołanym wyrokiem WSA w Gliwicach, organ (I instancji) miał obowiązek pouczyć stronę o przysługujących jej uprawnieniach w zakresie trybu zmiany decyzji ostatecznej, aby mogła uzyskać świadczenie w wyższej wysokości. organ błędnie pouczył stronę w wezwaniu z dnia 13 lipca 2016 r. ograniczając się jedynie do wezwania do sprecyzowania przez stronę w jakim trybie domaga się zmiany decyzji z dnia [...]r. Organ był zobowiązany do pouczenia strony o dostępnych trybach zmiany decyzji ostatecznej w takim zakres, by uzyskać świadczenia w wyższej wysokości. Skarżąca wskazała, że Kolegium prawidło ustaliło, że w piśmie z dnia 25 lipca 2016 r. wskazała trzy odrębne tryby wzruszenia decyzji z dnia [...]r. Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien odnieść się do wszystkich wskazanych trybów. Jednakże Kolegium w tym zakresie nie uchyliło decyzji organu I instancji jak również nie zmieniło tej decyzji pomimo, iż organ I instancji swoją decyzją objął wszystkie wskazane przez Skarżącą tryby postępowania i w tym zakresie droga do ponownego badania zasadności wzruszenia decyzji nie jest już możliwa. Końcowo skarżącą wskazała, że mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (I OPS 15/13), zwraca uwagę, że organ wydając zaskarżoną decyzję, dokonał błędnej wykładni przepisu uznając, iż zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r tj. z dnia 18 listopada 2013 r. (dz. u. z 2013 r. poz. 1456) w związku z art. 10 ust. 1 tej ustawy, wnioskodawczyni przysługuję jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w wysokości 400 zł pomimo, iż wnioskodawczym sprawowała w tym okresie opiekę nad dwójką dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwała wskazuje jednoznacznie, że organy wydające decyzję w których ustalały, że w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przysługuje jeden dodatek w wysokości 400,00 zł błędnie interpretowały ww. przepis.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.

Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Innymi słowy, tak organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są związane zarówno oceną prawną, jak i wytycznymi do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku wydanym w sprawie.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż strona skarżąca pismem z dnia 26 lipca 2016 r. wyjaśniła, że domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz ewentualnego jej wzruszenia w oparciu o art. 154 i 155 k.p.a.

Pismo skarżącej wyraźnie wskazuje, że dotyczy wznowienia postępowania z powodów podanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a..

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż art. 16 k.p.a. wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W konsekwencji uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy dotyczące przywołanych instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Należy podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest obok instytucji wskazanych w art. 156 K.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji) oraz w art. art. 154 i 155 tego Kodeksu (uchylenie bądź zmiana decyzji) jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej i ma ono charakter wyjątkowy wobec wyżej wspomnianej zasady trwałości takich decyzji. Wznowienie postępowania może zatem nastąpić wyłącznie w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie, a mianowicie jedynie wówczas, gdy zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 §1 i 145a §1 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. w przypadku:

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

W niniejszej sprawie, żadna z sytuacji opisanych w tych unormowaniach nie miała jednak miejsca.

Strona skarżąca wywodziła, że wznowienie postępowania powinno nastąpić w związku z przyjęciem przez sąd administracyjny w innym postępowaniu odmiennej niż dotychczas wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie. Zmiana stanowiska co do interpretacji art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, znajdująca wyraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (I OPS 15/13) z dnia 26 czerwca 2014 r. stanowiła bowiem, jej zdaniem okoliczność, o której mowa w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a..

W ocenie Sądu, powyższe twierdzenie nie zasługuje na aprobatę. Przywołany przepis stanowi, że postępowanie wznawia się, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który decyzję tą wydał. W ugruntowanej już linii orzecznictwa sądów administracyjnych, inna wykładnia przepisu prawnego, zarówno dokonana przez organ stosujący prawo, jak i ustalona w judykaturze nie jest przesłanką wznowienia postępowania (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 29/97, publ.: LEX nr 34920, z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt III SA 1800/93, publ. : ONSA 3/1995, poz. 114 i z dnia 7 września 1982 r., sygn. akt SA/Kr 588/82, publ.: ONSA 2/1982, poz. 83).

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że słusznie organy uznały, że odmienna wykładnia przepisów prawa, na którą powołuje się skarżący zaprezentowana we wskazanej wyżej uchwale NSA nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do zmiany decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Innymi słowy - błędna czy też inna wykładnia przepisów prawnych nie może stanowić przesłanki wznowienia, gdyż nie jest to ani okoliczność faktyczna, ani nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Podobnie jak dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy pod względem prawnym.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w sprawie nie wystąpiły również pozostałe przesłanki wymienione w art. 145 §1 ani w art. 145a §1 k.p.a..

Stąd też w świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych należy stwierdzić, że okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania.

Abstrahując od powyższego godzi się wyjaśnić, że wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt SK 36/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim przyznaje do zasiłku rodzinnego tylko jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego bez względu na liczbę dzieci, które narodziły się w wyniku jednego porodu, jest zgodny z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 72 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji.

Co do zarzutu skarżącej, że organ nie pouczył jej o wszystkich dostępnych trybach nadzwyczajnych należy wskazać, że pełne wyliczenie tych trybów znajduje się w dostępnym skarżącej uzasadnieniu u wyroku tut. Sądu z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 327/15. Nadto należy wskazać, że gdyby skarżąca miała jakiekolwiek wątpliwości w tym względzie, to winna była zwrócić się do organu o wyjaśnienie tych wątpliwości, czego nie uczyniła. Nadto treść i sformułowania zawarte w treści odwołania, jak i w treści skargi prowadzą do uprawnionego wniosku, ze skarżąca jest wystarczająco zorientowana w przedmiotowych kwestiach.

Należy także wyjaśnić skarżącej, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego wskazującego, że skoro skarżąca w swoim piśmie wskazała na trzy odrębne tryby wzruszenia decyzji z dnia [...]r. Nr [...], to obowiązkiem organu pierwszej instancji jest odniesienie się do każdego z tych trybów w odrębnym postępowaniu. Oczywistym przy tym jest, że w konkretnym postępowaniu administracyjnym organ administracji może procedować tylko w jednym trybie nadzwyczajnym. Nie można bowiem w jednej decyzji administracyjnej wypowiadać się w kwestii trzech różnych trybów nadzwyczajnych.

Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku