Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 13 ust. 1 pkt 3, 13i, 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nałożył na Pana A. P. (dalej skarżącego), karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] czerwca 2013 r. o godz. 9.00 na płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] B. (K.) – C. (granica państwowa) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego o nr rej. [...] oraz przyczepy o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) kontrolowanego zespołu pojazdów 4710 kg, w tym pojazdu samochodowego 2510 kg, przyczepy 2200 kg, którym kierował skarżący.

Poruszający się ww. drogą ekspresową w kierunku B. zespół pojazdów został poddany skanowaniu mającemu na celu kontrolę posiadania wymaganego urządzenia "Viabox" służącego do uiszczenia opłaty za przejazd. Obecność urządzenia nie została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej Inspekcji Transportu Drogowego.

W wyniku kontroli ustalono, że w kontrolowanym pojeździe nie było zamontowane urządzenie "Viabox". Kierowca (skarżący) nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, których wykaz został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 nr 80, poz. 433 ze zm.), (nazywanym dalej "rozporządzeniem Rady Ministrów").

Przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], do którego skarżący wniósł zastrzeżenia, wyjaśniając, że przebywając bardzo rzadko w Polsce, nie miał informacji o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 2011 r. (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 460, dalej u.d.p.) z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

GITD decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., w uzasadnieniu którego wyjaśnił, że jest osobą na stałe mieszkającą w Austrii. Nie jest przedstawicielem żadnej firmy przewozowej. Z tej przyczyny nie posiadał wiedzy o obowiązujących przepisach w zakresie przejazdu po płatnych odcinkach dróg w Polsce. Po zakończeniu kontroli wymagane urządzenie zostało zakupione przez skarżącego.

GITD decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Powołując się na art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy jak również prawidłowo określono stronę postępowania w osobie skarżącego.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem w postaci braku uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., GITD podał, że w myśl art. 5 ust. 1 u.d.p. do dróg krajowych zalicza się: autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych, drogi międzynarodowe, drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów), drogi alternatywne dla autostrad płatnych, drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich, drogi o znaczeniu obronnym.

Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Organ wyjaśnił, że przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego (niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy) i przyczepy lub naczepy (niezależnie od tego, czy znajduje się na niej ładunek czy nie). W niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów o łącznej dopuszczalnej (samochodem ciężarowym o DMC równej 2510 kg i przyczepy o DMC równej 2200 kg).

Z ustaleń kontrolnych wynika, że skarżący naruszył obowiązek określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., co skutkowało nałożeniem na niego kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.c.

Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie art. 13i ust. 3 u.d.p. podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zatem przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej w pojeździe powinno znajdować się wymagane urządzenie, za pośrednictwem którego w prawidłowy sposób będzie pobierana opłata elektroniczna.

W sytuacji, gdy kierujący pojazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nie będzie posiadał wymaganego urządzenia albo naruszy obowiązek zawarty w art. 13i ust. 4a i ust. 4b u.d.p., zostanie nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych.

Odnośnie podnoszonego przez skarżącego braku wiedzy co do obowiązku wyposażenia pojazdu, GITD podkreślił, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt stałego pobytu skarżącego za granicą. Okoliczność ta nie zwalnia bowiem kierującego pojazdem na terenie Rzeczypospolitej do zaznajomienia się z przepisami obowiązującymi na jej terytorium.

Organ zaznaczył, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Ustalenia ograniczają się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjnej. Obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż obecnie nie jest możliwe uiszczenie opłaty elektronicznej w inny sposób.

Organ wyjaśnił również, że zaskarżona decyzja administracyjna wydana została w oparciu o stan faktyczny ustalony w momencie przeprowadzonej kontroli. Zatem nie może być podstawą jej uchylenia późniejsze nabycie przez kierującego wymaganego urządzenia i dalsze prawidłowe wnoszenie opłaty elektronicznej. W tym stanie rzeczy, wyjaśnienia strony co do prawidłowego wypełnienia ciążącego na nim obowiązku, po przeprowadzonej kontroli, w toku której stwierdzono przedmiotowe naruszenie, nie mają znaczenia i nie mogą stanowić podstawy anulowania nałożonej decyzją administracyjną kary.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] listopada 2013 r., wnosząc o umorzenie kary lub jej zmniejszenie.

Skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zauważając, że bramki z kamerami nie odnotowały przejazdu skontrolowanego zespołu pojazdów. Skarżący zauważył jednocześnie, że w krajach Wspólnoty Europejskiej opłatom podlegają jedynie samochody ciężarowe.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 107/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, czy droga po której poruszał się skarżący była należycie oznaczona znakiem drogowym tabliczką E-34.

Rozpatrując ponownie sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz załącznika nr 1 pkt 7 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów, art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm., zwanej dalej utd),

po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Pana A. P. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 (słownie: trzy tysiące) złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] czerwca 2012 r. po płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] B. (K.) – C. (połączenie z drogą krajową nr [...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał dotychczasowe rozważania oraz wyjaśnił, że poszerzył materiał dowodowy o kwestie związane z oznakowaniem drogi ekspresowej [...].

Na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w [...]) nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. organ ustalił, że projekt (docelowej) stałej organizacji ruchu w ciągu drogi ekspresowej [...] na odcinku B. (K.) – C. (połączenie z drogą krajową nr [...]) w zakresie oznakowania systemu ETC został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Rzeczywisty termin wprowadzenia stałej organizacji ruchu - montaż oznakowania w terenie przez wykonawcę miało miejsce w dniu [...] listopada 2011 r. oraz zostało uzupełnione w związku z trwającymi pracami w dniu [...] kwietnia 2013 r. Oddział GDDKiA w [...] prowadzi kontrolę organizacji ruchu podczas codziennych objazdów dróg dokonywanych przez pracowników Rejonów zgodnie z Zarządzeniem nr 36 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 8 listopada 2007 r. Ponadto Oddział GDDKiA w [...] przeprowadza kontrolę wynikającą z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r., w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (Dz. U. z 2003 r. Nr 177, poz. 1729). Ww. kontrole nie wykazały nieprawidłowości w zakresie oznakowania drogi ekspresowej [...].

Na podstawie ww. pisma organ ustalił, że w dniu [...] czerwca 2013 r. na odcinku B. (K.) – C. (połączenie z drogą krajową nr [...]), istniało oznakowanie tabliczkami T-34. Znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej były umieszczone prawidłowo. Ponadto, wskazane w piśmie zarządcy drogi przeprowadzone kontrole ustawienia tabliczek T-34 nie wykazały w tym zakresie nieprawidłowości.

Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem o sygnaturze [...] w dnia [...] sierpnia 2014 r. dopuścił dowód w postaci ww. pisma informacyjnego z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2014 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – w aktach sprawy).

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego w przedmiocie oznakowania drogi znakiem T-34. Organ oparł się na piśmie GDDKiA, w którym stwierdzono, że taki znak był półtora roku wcześniej. W ocenie skarżącego istnienie oznakowania winno być wyjaśnione w dacie kontroli.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. nakazano dokonania zbadania, czy droga po której poruszał się kontrolowany pojazd była w sposób prawidłowy oznaczona.

Rozpatrując ponownie sprawę organ wyjaśnił powyższą kwestię. Jak wynika z pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad droga na której dokonano kontroli, czyli droga [...] została w sposób prawidłowy oznakowana w dniu [...] listopada 2011 r. oznakowanie to zostało uzupełnione w związku z trwającymi pracami w dniu [...] kwietnia 2013 r. Prowadzone przez GDDKiA kontrole drogi ekspresowej [...] nie wykazały nieprawidłowości w zakresie oznakowania tej drogi.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat, instalowane w pojeździe samochodowym.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13k ust. 4). W myśl art. 131 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o drogach publicznych, do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący dokonał przejazdu w dniu [...] czerwca 2013 r. po odcinku drogi ekspresowej [...], objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Korzystał zatem z drogi krajowej, poruszając się po niej zespołem pojazdów, tj. pojazdem wraz z przyczepą, których dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Nie jest spornym, iż przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Przeprowadzona kontrola wykazała bowiem, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia "Viabox", służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym.

Należy wskazać, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Obowiązujący system pozwala bowiem na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie - brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia "Viabox" uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, albowiem w świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, zaś niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia "Viabox", które służy do poboru tej opłaty.

Skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był rzekomo właściwie oznakowany. Z nadesłanego w toku postępowania administracyjnego pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wynika, że sporny odcinek drogi w dniu kontroli był oznakowany, a kontrole przedmiotowego odcinka drogi krajowej [...] nie wykazały braku znaku T-34. Brak zapisów w dziennikach objazdu danego odcinka drogi potwierdza zgodność oznakowania z zatwierdzoną organizacją ruchu. Ponadto, stwierdzić należy, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych jest nieuiszczenie opłaty elektronicznej, określonej w przepisach cyt. ustawy, na drogach krajowych lub ich odcinkach, wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o rodzaju drogi.

Kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391), to należy przyjąć, mając na względzie prawie trzyletni okres vacatio legis, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.

Z brzmienia przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych wynika, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. Zatem nie ma znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności, czy przejazd był realizowany w celu prywatnym, czy też w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, należy uznać, że organ Inspekcji Transportu Drogowego, wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej, działał zgodnie z wszelkimi rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o czym stanowi art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., zaś uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a., wynika, że to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z jednoznacznych ustaleń kontroli drogowej wynika, że skarżący, jako kierowca pojazdu, wykonywał przewóz po drodze krajowej bez zainstalowanego urządzenia i uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej, co w konsekwencji dało podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, zgodnie z przepisem art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych. W toku kontroli prawidłowo ustalono, że zespół pojazdów kierowany przez skarżącego poruszał się po drodze ekspresowej [...], bez stosownego urządzenia umożliwiającego wnoszenie opłaty elektronicznej (Viabox), której wniesienie w systemie elektronicznym na tej drodze było wymagane.

Sąd nie znajduje podstaw, aby zakwestionować czynności organów administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności Sąd uznał, że zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu, utrwalone w protokole kontroli okoliczności oraz zebrana w sprawie dokumentacja stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w treści spornych decyzji, w szczególności organ ustalił, że droga krajowa S1 na kontrolowanym odcinku była prawidłowo oznaczona.

Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej, wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz.U.2014r.1310) weszła w życie z dniem 2 stycznia 2015 r., a więc w stosunku do skarżącego organ nie mógł zastosować bardziej liberalnych przepisów i nałożyć niższą karę pieniężną.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.