Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 733/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-02-07 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 245, art. 246 par. 2 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2012 r. znak: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2007 r. postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

A. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W złożonym wniosku Spółka wskazała, że do maja 2011 r. prowadziła działalność sprzedaży paliw oraz świadczyła usługi gastronomiczne i noclegowe. W związku ze stałym spadkiem obrotów paliwami poniosła stratę za 2011 r. w wysokości 113.155,67zł. Stację wydzierżawiono Spółce B. Za dziesięć miesięcy 2012 r. Spółka również ponosi straty w wysokości 119.213,00zł spowodowane przede wszystkim zapłatą wysokiego zobowiązania podatku akcyzowego oraz kosztami prowadzonej działalności. Ponadto Spółka wskazuje, że spłaca kredyt inwestycyjny w banku, na dzień 31 października 2012 r. do spłaty pozostała kwota 171.767,66zł oraz posiada zadłużenie na rzecz B. z tytułu pakietu startowego na kwotę 42.075,44zł.

Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 1.450.000,00 zł, wartość środków trwałych w wysokości 2.552.390,00 zł, stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 113.155,67 zł. Wykazała stan kont na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 40.302,64 zł.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 724/12 referendarz sądowy oddalił wniosek Spółki o zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał, że sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. W jego ocenie majątek o wskazanej wartości oraz kwoty na rachunkach bankowych nie pozwalają dać wiary, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.

Od powyższego orzeczenia Spółka wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Podniosła, że kwota na rachunku bankowym jest niezbędna do zabezpieczenia podstawowych potrzeb Spółki, głównie wynagrodzenie sześciu pracowników, zapewnienia narzędzi pracy, zapłaty rachunków, czy ogrzewanie pomieszczeń Spółki. W przypadku odmowy uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych mogą wystąpić nieodwracalne skutki w postaci upadłości Spółki, a kilka osób może stracić zatrudnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: ustawa p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 2 ustawy p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. tj. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Na wstępie należy zaakcentować, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody

budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

Zdaniem Sądu, Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo sygnalizowanych problemów finansowych Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a z oświadczeń przez nią składanych nie wynika, że nie zamierza kontynuować swoją działalność. Tak więc koszty sądowe, które strona skarżąca jest obowiązana ponieść w zainicjowanej sprawie winny być traktowane na równi z innymi jej zobowiązaniami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej oraz kosztami związanymi z jej prowadzeniem.

W ocenie Sądu skoro Spółka jest obecna w obrocie prawnym, to znaczy, że gotowa jest ponosić ryzyko gospodarcze, w tym sporów prawnych.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, LEX

nr 477191).

O braku możliwości poniesienia kosztów sądowych nie przesądza również fakt, że prowadzona przez skarżącą działalność wygenerowała za rok 2011 stratę w kwocie 113.155,67 zł. Wskazać bowiem należy, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych.

Wymaga również podkreślenia, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze globalną sytuację majątkową Spółki tj. wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 1.450.000,00 zł, wartość środków trwałych w wysokości 2.552.390,00 zł oraz stan kont na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 40.302,64 zł stwierdzić należy, że Spółka dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów sądowych. W tym kontekście powoływane przez Spółkę okoliczności związane z wystąpieniem nieodwracalnych skutków w postaci upadłości Spółki po uiszczeniu kosztów sądowych, w ocenie Sądu nie są zasadne.

Podkreślić przy tym należy, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego konieczne koszty sądowe stanowi wpis od skargi, który z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) winien wynieść 239 zł (wpisy od 20 wniesionych przez Spółkę skarg w łącznej wysokości 3.601zł). W ocenie Sądu jest to kwota możliwa do poniesienia przez skarżącą Spółkę.

Przedstawione okoliczności uzasadniają twierdzenie, że skarżąca Spółka

posiada dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.