Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 176/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 1; art. 7 ust. 1 i 2; art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 77; art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. B. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Lu [...]

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] lipca 2015 r. (nr [...]) w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, którą odmówiono skarżącemu S. B. przyznania tych płatności.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy wszczętej wnioskiem S. B., złożonym w dniu [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. o przyznanie płatności na rok 2013.

Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że wniosek był kilkakrotnie przedmiotem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. jako organu I instancji (z dnia [...] grudnia 2013 r., z dnia [...] czerwca 2014 r. i z dnia [...] listopada 2014 r.), które podlegały uchyleniu w wyniku rozpatrzenia wniesionych przez producenta rolnego odwołań na mocy decyzji organu odwoławczego (z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz z dnia [...] lutego 2015 r.).

Rozpoznając sprawę po raz czwarty, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał w dniu [...] lipca 2015 r. decyzję w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Decyzją tą odmówiono przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej).

Rozpatrując wniesione przez odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2013 została uregulowana w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164, dalej jako "ustawa").

W ramach wszczętego na wniosek strony postępowania administracyjnego, wniosek ten przeszedł kontrolę administracyjną (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy), która wykazała nieprawidłowości dotyczące następujących działek ewidencyjnych:

1) nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb nr [...] – [...], na której została zadeklarowana działka rolna Z o pow. 1,85 ha;

2) nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb nr [...] – [...], na której została zadeklarowana działka rolna AA o pow. 1,98 ha;

3) nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb nr [...] – [...], na której została zadeklarowana działka rolna W o pow. 0,55 ha, działka rolna X o pow. 0,20 ha i działka rolna Y o pow. 0,52 ha;

4) nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb nr [...] – [...], na której została zadeklarowana działka rolna R o pow. 1,51 ha;

5) nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb nr [...] – [...], na której została zadeklarowana działka rolna F o pow. 0,50 ha i działka rolna S o pow. 0,80 ha.

W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, obejmujący działki rolne położone na wskazanych wyżej działkach ewidencyjnych, został złożony również przez innego producenta rolnego – w przypadku działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...] oraz [...] był to P. D., natomiast w przypadku działek ewidencyjnych o numerach: [...] i [...] – był to T. D..

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że warunkiem przyznania płatności obszarowych jest posiadanie przez wnioskodawcę, w sposób trwały, gruntów rolnych na określony dzień (31 maja roku, w którym złożono wniosek) oraz ich utrzymywanie zgodnie z określonymi normami przez cały rok kalendarzowy. Dla przyznania płatności istotne jest zatem, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wnioskodawca nie musi zatem wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie to, że faktycznie posiada w dniu 31 maja danego roku wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami.

Uprawnionym do płatności jest zatem właściciel gruntu, gdy grunt nie jest oddany w posiadanie zależne i jest we władaniu właściciela oraz dzierżawca gruntu, bądź posiadacz samoistny lub zależny bez tytułu prawnego (bez względu na jego dobrą czy złą wiarę).

W związku z tym wnioskodawca został wezwany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do złożenia wyjaśnień dotyczących wykrytych nieprawidłowości kontroli krzyżowej dla działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...].

Tymczasem S. B. pomimo prawidłowo doręczonego wezwania nie wyjaśnił nieprawidłowości dotyczących wskazanych działek ewidencyjnych.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. T. D. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w C. postanowienie wydane w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez Sąd Rejonowy w C. VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z/s we W. (sygn. akt VIII Co [...]), którym przysądzono prawo własności nieruchomości objętych KW Nr [...], KW Nr [...] i KW Nr [...], prowadzonymi przez XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C. z/s we W., położonych w W. gm. U., stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 2,9424 ha, K. Ś. gm. C., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 1,66 ha i [...] gm. C., stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 6,93 ha – na rzecz T. J. D., zam. [...], Kol. K. 7, za cenę [...] zł, która została w całości zapłacona.

Po analizie zgromadzonych dokumentów, w tym wyjaśnień złożonych przez T. D., oświadczeń złożonych przez świadków (Ł M. i K. M. oraz postanowienia wydanego w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez Sąd Rejonowy w C. VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we W. w sprawie sygn. akt VIII Co [...], organ stwierdził, że S. B. nie był użytkownikiem działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...], objętych jego wnioskiem o przyznanie płatności za rok 2013.

Z oświadczeń świadków wynikało bowiem, że jedyną osobą widzianą na spornych działkach był T. D.. Tym samym sporne działki musiały zostać wykluczone z płatności.

Zgodnie zaś z obowiązującymi przepisami prawa, wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych, jako uprawnioną do uzyskania płatności. W przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO): różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikowaną, tj. 43,86 ha, a powierzchnia stwierdzoną (jako uprawnioną do płatności JPO), tj. 35,95 ha, wyniosła 7,91 ha, co stanowi 22,00% powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Dlatego mając na uwadze treść art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. organ odmówił przyznania rolnikowi jednolitej płatności obszarowej.

W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2013 skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na ten rok.

W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2013 skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) na rok 2013.

Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w jego ocenie wyjaśnienia złożone przez T. D., oświadczenia złożone przez świadków (Ł. M. oraz K. M.) pozostają ze sobą w spójności i zgodności, wzajemnie się uzupełniają i stanowią wiarygodny materiał dowodowy.

Wiarygodności świadków nie może podważyć ocena zawarta w odwołaniu w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił żadnych przekonujących dowodów, czy też argumentów przemawiających za słusznością własnego stanowiska. Samo twierdzenie strony nie stanowi żadnego przeciwdowodu w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Odmienna ocena organu – niezgodna z oczekiwaniami strony – nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wskazał, że decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ na tych działkach nie było T. D. ani wiosną, ani latem roku 2013.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Organ nieprofesjonalnie dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z którego w sposób jednostronny wywiódł niekorzystne dla skarżącego skutki prawne w sytuacji, kiedy zebrane dowody nie obaliły jednoznacznie twierdzeń skarżącego.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się w istocie do oceny prawidłowości poczynionych przez organy Agencji ustaleń faktycznych, w szczególności odnośnie zaistnienia podstaw do wykluczenia z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 działek ewidencyjnych zadeklarowanych do płatności przez S. B. (położonych w województwie [...], powiat [...], gmina C., o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] i [...]), z powodu niespełnienia przez niego warunku posiadania tych działek. Aby ustalenie to przesądzić jednoznacznie, elementarną kwestią było dokonanie przez organy niewadliwych ustaleń faktycznych, a tak się w tej sprawie nie stało.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia tej sprawy stanowiły przepisy obowiązującej w roku 2013 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, płatność obszarowa przysługuje wyłącznie tej osobie, która jest posiadaczem. Jest nim osoba, która ma możliwość zarządzania swoim gospodarstwem, to znaczy wywierania realnego wpływu na kształt gospodarstwa i decydowania o charakterze prowadzonej działalności. Przysługuje tym samym osobie, która znajduje się, niezależnie od tytułu prawnego do nieruchomości deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, w posiadaniu tych działek rolnych, faktycznie na nich gospodaruje i prowadzi wybraną przez siebie produkcyjną lub hodowlaną działalność.

Zważywszy na to, że podstawowym warunkiem prawidłowego zastosowania normy materialnoprawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego należyta ocena, a te podlegają kontroli Sądu, poprzez odniesienie działań organu administracji do norm postępowania regulujących obowiązki tegoż organu co do ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy, konieczne jest wyraźne zakreślenie wymogów stawianych organom w tym zakresie w przypadku postępowań o przyznanie płatności rolnych.

Dokonując oceny postępowania Agencji w przedmiotowej sprawie, w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego odnośnie kwestii podmiotu posiadającego sporne działki podkreślić należy, że z przyjętym w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązkiem wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 3 ustawy), wiąże się powinność organu administracji publicznej do dokonania oceny "na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona" (art. 80 k.p.a.). Ponadto dokonana przez organ ocena dowodów, w granicach zakreślonych przez wskazany przepis, winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu, gdyż tam właśnie organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy w swoich ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji oparł się przede wszystkim na orzeczeniach sądów powszechnych, które były mu znane, w tym m.in. na postanowieniu Sądu Rejonowego w C. VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny we W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., w sprawie sygn. akt VIII Co [...], a więc w sprawie egzekucyjnej prowadzonej przez [...] przy Sądzie Rejonowym w C. z siedzibą we W. przeciwko S. B. jako dłużnikowi o należności pieniężne. Wskazanym postanowieniem dokonano przysądzenia prawa własności nieruchomości, objętych księgami wieczystymi: KW Nr [...], KW Nr [...] i KW Nr [...], prowadzonymi przez XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C. z siedzibą we W., położonych w [...] gm. U., stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 2,9424 ha, K. Ś. gm. C., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 1,66 ha i [...] gm. C., stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 6,93 ha – na rzecz nabywcy licytacyjnego T. J. D., zam. [...], Kol. K. [...], za cenę [...] zł (sto cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt zł), która została w całości zapłacona.

To na tej przede wszystkim podstawie organ wywiódł, że skarżący na dzień [...] maja 2013 r. nie był posiadaczem działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w województwie [...], powiat [...], gmina C., objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Ten wniosek organu jest wątpliwy, tym bardziej w sytuacji, kiedy organ nawet nie próbował dokonać ustalenia, kiedy postanowienie o przysądzeniu własności stało się prawomocne. Wymaga to zatem uzupełnienia, gdyż wpłynąć może na ustalenie, kiedy w ogóle nabywca licytacyjny nieruchomości już po przysądzeniu własności mógł w ogóle aspirować do objęcia nabytych nieruchomości w posiadanie. Może to również wpłynąć na sposób oceny twierdzeń skarżącego odnośnie posiadania przez niego tych nieruchomości.

Jakkolwiek według art. 3 ust. 3 ustawy, w postępowaniu w przedmiocie płatności rolnych strona zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia dowodów uzasadniających jej żądanie, ale również do współdziałania w tym zakresie z organem, pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków, co skutkuje tym, że zasadniczo organ jest zwolniony z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy, jednakże nie oznacza to zakazu podejmowania czynności procesowych niezbędnych do prawidłowego zakończenia sprawy, w oparciu o rzeczywisty i należycie ustalony stan faktyczny sprawy, tym bardziej w sytuacji, kiedy stwierdzone zostanie – tak jak w niniejszej sprawie – że pomiędzy dwoma producentami rolnymi toczy się spór dotyczący posiadania nieruchomości, który ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie obu ich wniosków o przyznanie płatności, gdyż obejmują one te same nieruchomości.

Dlatego w wyniku weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych powyżej reguł, Sąd stoi na stanowisku, że w kontrolowanej sprawie nie można było przyjąć, że organy wydały swoje rozstrzygnięcia po prawidłowym i niebudzącym wątpliwości ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy.

Uniemożliwiało to w konsekwencji pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy – jak już wskazano – istotnym elementem prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy była kwestia posiadania gruntów rolnych objętych wnioskami o przyznanie płatności przez dwóch producentów rolnych aplikujących o płatności, a zatem kwestia faktycznego użytkowania gruntów, która stała się sporna.

W tym względzie trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę, że organ odnośnie posiadania nieruchomości odwołał się przede wszystkim do rozstrzygnięcia sądu powszechnego (postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r.) o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy licytacyjnego w toku prowadzonego przeciwko skarżącemu jako dłużnikowi postępowania egzekucyjnego, bez rzeczywistego ustalenia, kiedy stało się ono prawomocne, a także bez ustalenia tego, w jakim okresie nowy właściciel nabytych nieruchomości objętych wnioskiem o przyznanie płatności – wszedł w ich rzeczywiste posiadanie. To było zaś zagadnieniem podstawowym dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy.

Pod pojęciem "posiadania" gospodarstwa rolnego rozumieć należy stan faktyczny, polegający na rzeczywistym i faktycznym użytkowaniu gruntów. Pojęcie to ściśle wiąże się z produkcją rolną, której wspieraniu płatności do gruntów rolnych mają służyć. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 853/08). Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał i nie prowadził na nich upraw.

Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie odniósł się do rzeczowych w okolicznościach tej sprawy zarzutów skarżącego S. B., w których kwestionował on oświadczenia zarówno T. D. jako nabywcy licytacyjnego nieruchomości, jak też wskazanych przez niego świadków, co do okoliczności związanych z wykonywaniem faktycznych zabiegów uprawowych nieruchomości w dacie decydującej o przyznaniu płatności, z koszeniem na działkach objętych wnioskiem, zarówno w kontekście terminu wykonania powyższych czynności, urządzeń wykorzystanych do ich przeprowadzenia, jak również działek, na których zostały one faktycznie dokonane. W konsekwencji organ pochopnie wywiódł niemożności dokonywania jakichkolwiek prac polowych na spornych działkach przez S. B. jako byłego właściciela nieruchomości i tym samym – według organu – nie mógł on prowadzić działalności rolniczej i utrzymywać gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzegać norm i wymogów przez cały rok kalendarzowy. Z takim zaś wnioskiem na podstawie tych dowodów, na które powołał się organ – nie sposób się zgodzić.

Postępowanie organu odwoławczego wskazuje, że organ uchylił się w istocie od obowiązku podstawowego, to jest oceny całego materiału dowodowego w granicach zakreślonych przez art. 80 k.p.a. Wskazując jako istotny element dla ustalenia posiadania spornych działek możliwości ich faktycznego użytkowania, oparł się na rozstrzygnięciu, które zapadło przed sądem powszechnym, co było pochopne i nieuzasadnione wobec brzmienia art. 7 ust. 1 ustawy, który wyraźnie wskazuje na przesłankę posiadania w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009. Jak już bowiem wskazano, chodzi o rolnika, który faktycznie użytkuje grunty rolne, a nie o samą możliwość władania gruntami.

Biorąc to pod uwagę, w ocenie Sądu, organ nie dokonał należytej oceny wszystkich dowodów, które mogą przyczynić do wyjaśnienia, czy skarżący (jako były właściciel) rzeczywiście był w posiadaniu zadeklarowanych do płatności działek, czy ewentualnie posiadał je inny producent rolny. Chodzi w konsekwencji o stanowcze przesądzenie tego, kto faktycznie gospodarował na przedmiotowych gruntach w 2013 r. oraz czy i komu ewentualnie możliwe byłoby przyznanie wnioskowanej płatności.

Niewypełnienie przez organy obowiązków wynikających z unormowań zawartych w art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w związku z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., uniemożliwiło Sądowi nie tylko weryfikację dokonanej przez organy oceny dowodów w granicach zakreślonych art. 80 k.p.a., ale nie dało także dostatecznych podstaw do oceny poprawności zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Warunkiem niezbędnym do oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organy procesu subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, jest bowiem dokonanie niewadliwych ustaleń faktycznych. W zaistniałej zaś sytuacji, kiedy ustalenia te okazują się niepełne, bo dokonano ich przede wszystkim na podstawie rozstrzygnięcia sądu powszechnego, który wcale stanu faktycznego nie przesądził, prowadzi to do wniosku, że ocena przez Sąd prawidłowości zastosowanych w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego jest przedwczesna.

Dlatego rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić wyżej wyrażone stanowisko. Przez to konieczne będzie również dokonanie dodatkowych ustaleń faktycznych, prowadzących do jednolitej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu oraz wyciągnięcie na podstawie tych dowodów niewadliwych wniosków odnośnie kwestii posiadania nieruchomości objętych wnioskiem o przyznanie płatności i w konsekwencji ustalenie podmiotu wykonującego to posiadania. Chodzi w szczególności o prawidłowe ustalenie, kto w realiach niniejszej sprawy może być w ogóle uznany za posiadacza spornych nieruchomości i czy posiadanie to ma charakter tego rodzaju władania, które daje podstawę do przyznania płatności. Jednocześnie dokonując ponownej oceny dowodów, które zostały już w sprawie zgromadzone, organy winny uwzględnić treść zeznań świadków, do których się wprawdzie odwoływały, jednakże pominęły, że świadkowie nie odnosili się do posiadania wszystkich działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności, ale tylko do jednej z nich. Dodatkowo treść zeznań nabywcy licytacyjnego nieruchomości, które stanowiły w przeszłości własność skarżącego, nie jest przekonująca odnośnie okresu, w którym miał on wejść w posiadanie tych nieruchomości. Na rozprawie administracyjnej ewidentnie unikał on odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Stąd też organ nie miał podstaw do uznania twierdzeń skarżącego za niewiarygodne, jedynie z uwagi na odmienne twierdzenia nabywcy nieruchomości skarżącego.

Z przytoczonych względów zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania (art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Wobec zatem dostrzeżonych uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego, nie przesądzając kierunku rozstrzygnięcia, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako "p.p.s.a.") uchylić decyzje organów obu instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnione jest przepisami art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., o czym rozstrzygnięto w pkt II sentencji wyroku.