Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 727/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.145 par.1 pkt 1 lit.c,art.152,art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7,art.9,art.15,art.77 par.1,art.80,art.97 par.1 pkt 4,art.100 par.1,2 i 3,art.107 par.3,art.144
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Spółki na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zabezpieczenia odcinka zabytkowego muru – podjęcia postępowania i rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego własności odcinka muru 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie zabezpieczenia odcinka zabytkowego muru znajdującego się na granicy działek nr 585 i 576/2 w obrębie ulicy P. "[...]" w K. w związku z niewystąpieniem stron (mimo wezwania) do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którym było ustalenie właściciela lub współwłaścicieli spornego odcinka muru obronnego. Jednocześnie organ rozstrzygnął zagadnienie wstępne we własnym zakresie przyjmując, że współwłaścicielami spornego odcinka wskazanego wyżej muru jest G.G. oraz Gmina Miejska K. W uzasadnieniu wskazano, iż postanowieniem z dnia "[...]" wezwano G. i R. S. oraz Gminę Miejską K. do wystąpienia na drogę sądową w terminie 30 dni w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – ustalenia właściciela lub współwłaścicieli odcinka zabytkowego muru zlokalizowanego na granicy działek nr 585 i nr 576/2 w obrębie ulicy P. "[...]" w K., a następnie pismem z dnia "[...]" wezwał wyżej wymienionych do powiadomienia organu na piśmie o wystąpieniu na drogę sądową w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Jednakże strony nie dopełniły nałożonego na nich obowiązku. Wskazano przy tym, iż przepisy art. 97 § 2 i art. 100 § 3 kpa w sposób jednoznaczny obligują organ zawieszający postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa do podjęcia tego postępowania w sytuacji, gdy mimo wezwania, strona nie wystąpiła do sądu o rozstrzygnięcie kwestii stanowiącej tzw. zagadnienie wstępne, zaś organ w celu usunięcia przeszkody w prowadzeniu postępowania ma prawo i obowiązek zastosować tryb nadzwyczajny, a mianowicie rozstrzygnąć zagadnienie prawne we własnym zakresie. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, w toku którego strony przedstawiły odmienne stanowiska co do przebiegu granic. W związku z tym, iż strony postępowania rozgraniczeniowego nie doszły do porozumienia w sprawie przebiegu granic, decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta K. umorzył postępowanie administracyjne rozgraniczenia nieruchomości i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Jednocześnie na mocy postanowienia z dnia "[...]" w miejsce dotychczasowych stron – G.i R. S. wstąpił G. G., który na podstawie umowy objętej aktem notarialnym Rep. "A" nr "[...]" w dniu "[...]" nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr 585 oraz prawo własności znajdujących się na tym gruncie i stanowiących odrębne nieruchomości budynków i budowli położonych w K. przy ulicy P. "[...]". Tym samym, jak wskazał organ, G. G. wszedł w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. Zaznaczono przy tym, iż poprzednik prawny G. G. jako wnioskodawca w wyżej wymienionej sprawie, nie wniósł wpisu sądowego przez co uniemożliwił przeprowadzenie postępowania przez sąd powszechny. Organ podał również, iż zarówno w księdze wieczystej działki nr 585, jak i w księdze wieczystej działki nr 576/2 nie ma zapisu o spornym odcinku muru. Jednocześnie organ I instancji nie posiada legitymacji procesowej do wystąpienia na drogę sądową, jedynie właściciele działek nr 585 i 576/2 mogą zwrócić się do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie tej kwestii prawnej. Podkreślono przy tym, iż rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez organ administracji publicznej nie przesądza o własności nieruchomości, bowiem ustalenia, że współwłaścicielami spornego odcinka muru są właściciele działek nr 585 i 576/2, zostały dokonane jedynie na potrzeby prowadzonego postępowania w sprawie zabezpieczenia przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wskazano, iż Gmina Miejska K. w przeciwieństwie do kolejnych właścicieli działki nr 585 podjęła na mocy decyzji Starosty K. z dnia "[...]" szereg czynności mające zabezpieczyć odcinek muru znajdujący się od strony działki nr 576/2 przed dalszą degradacją. Jednak dla ostatecznego zabezpieczenia muru celowe jest nałożenie w drodze postanowienia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie określenia niezbędnych robót budowlanych służących zabezpieczeniu przedmiotowego obiektu jedynie od strony działki nr 585. Podkreślono, iż organ odniósł się do całości materiału dowodowego oraz wiążącej go w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oceny prawnej i wskazań zawartych w orzeczeniu WSA w O. z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Ol 323/08.

Zażalenie na postanowienie z dnia "[...]" złożył pełnomocnik Gminy Miejskiej K., adwokat J. S., wnosząc o uchylenie pkt 2 postanowienia. W uzasadnieniu podniesiono, iż Gmina Miejska K. nie jest współwłaścicielem odcinka przedmiotowego muru, bowiem zarówno względy historyczne, jak i faktycznoprawne przemawiają za przyjęciem, iż sporny mur posadowiony jest na nieruchomości należącej obecnie do G.G. Z dokumentów ustalających granice w 1965r. wynika jednoznacznie, iż mur jest usytuowany na działce nr 585. Od tego czasu nie dokonywano żadnych czynności powodujących zmianę granic, jak również nie przebudowywano ani nie rozbudowywano spornego odcinka muru. Zatem zgodnie z prawem do G.G. należy obowiązek zabezpieczenia odcinka zabytkowego muru. Wynika to także z analizy dokumentów dotyczących nieruchomości byłej drożdżowni, będących w posiadaniu Wydziału Planowania Przestrzennego i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta w K., które zostały dostarczone do organu prowadzącego postępowanie przez pełnomocnika Gminy Miejskiej K. Odnosząc się do przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego w 2000r., pełnomocnik wskazał, iż postępowanie to zostało umorzone i sprawę przekazano z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Z uwagi jednak na to, iż Spółka "[...]" – poprzedni użytkownik wieczysty gruntów jako wnioskodawca nie wniósł wpisu sądowego, natomiast Gmina Miejska K. nie została poinformowana o tym fakcie, sprawa o rozgraniczenie nieruchomości nie została podjęta. Wskazano także, iż zgodnie z opinią geodety upoważnionego do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości w związku z brakiem porozumienia stron, granicę powinno ustalić się zgodnie z danymi operatu rozgraniczeniowego, tj. po zachodniej stronie muru oporowego. Reasumując, wskazano, iż brak jest podstaw do przyjęcia w zagadnieniu wstępnym, iż to Gmina K. na potrzeby postępowania administracyjnego uznana jest za współwłaściciela spornego odcinka muru.

Na przedmiotowe postanowienie zażalił się również G. G., reprezentowany przez adwokata R.N. Jednakże postanowieniem z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stwierdził uchybienie terminu przez G. G. do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia "[...]".

Jednocześnie po rozpoznaniu zażalenia Gminy K. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej punktu 2 i rozstrzygnął zagadnienie wstępne przyjmując, że współwłaścicielami spornego odcinka przedmiotowego muru są Gmina Miejska K. oraz G. G. i "K." G. i G. spółka jawna w N. S. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z faktem, że G.G. nabył użytkowanie wieczyste działki nr 585 zobowiązanie, które spoczywało na G. i R. S. zostało automatycznie przejęte przez wymienionego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż to właściciel obiektu budowlanego, a także użytkownik wieczysty, jest zobowiązany do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. Ustalenie właściciela obiektu jest zatem sprawą kluczową w niniejszej sprawie. W związku z tym, iż nie jest możliwe bezsporne ustalenie właściciela spornego odcinka muru, zaistniała konieczność zastosowania trybu nadzwyczajnego określonego w art. 100 kpa. Jednocześnie zaznaczono, iż brak działań w stosunku do wskazanej budowli może powodować niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzkiego. Ponadto zniszczenie zabytkowej budowli stanowić będzie poważną szkodę dla interesu społecznego. Biorąc pod uwagę treść normy art. 100 § 2 i 3 kpa organ I instancji był zobowiązany do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie. Konieczność uchylenia punktu 2 zaskarżonego postanowienia wynikała jedynie z faktu, iż użytkownikami wieczystymi działki nr 585 jest G. G. oraz "K." G. i G. spółka jawna, której G. G. jest pełnomocnikiem. Wynika to wprost z aktu notarialnego sporządzonego w dniu "[...]", w którym wskazano, że G. G. kupuje prawo użytkowania wieczystego od G. i R. S. w imieniu własnym oraz wskazanej wyżej Spółki. W związku z tym, iż G. G. jest też pełnomocnikiem tejże Spółki należy przyjąć, że zarówno on, jak i ta Spółka byli prawidłowo zawiadamiani o czynnościach organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż w obliczu ustalonego stanu faktycznego przyjęte rozwiązanie jest właściwe. Nie udało się bowiem bezspornie ustalić lokalizacji spornego odcinka muru, a organ I instancji nie posiada legitymacji prawnej do zainicjowania postępowania sądowego, w wyniku którego ewentualnie można by było ten problem rozwiązać. Przyjęcie współwłasności wymienionych w postanowieniu podmiotów dla potrzeb niniejszego postępowania wydaje się rozwiązaniem kompromisowym, a przez to najwłaściwszym. Podkreślono, iż sporny odcinek muru znajduje się na terenie zabytkowego układu urbanistycznego Starego Miasta K. wpisanego do rejestru zabytków, zatem Gmina Miejska K. winna być szczególnie zainteresowana utrzymaniem wskazanych budowli w należytym stanie technicznym. Podkreślono przy tym, iż Gmina Miejska K. podjęła już czynności zmierzające do zabezpieczenia muru od strony działki nr 576/2 przed dalszą degradacją: odgruzowano zasłonięty fragment, zrekonstruowano jego brakujące fragmenty, wzmocniono wnętrze budowli, przemurowano i przewiązano narożniki w okolicach dawnej drożdżowni oraz aranżowano stopnie murów w koronie z ukośnej na prostą ze strzępiami. Zatem przyjęcie istnienia granicy miedzy działkami nr 585 a 576/2 zgodnie z wnioskiem pełnomocnika Gminy, tj. po zachodniej stronie muru byłoby nieuprawnione wobec przedstawionych wyżej okoliczności oraz istnienia innych dokumentów przemawiających za odmiennym rozwiązaniem. Organ odwoławczy wskazał również, iż brak wpisu budowli do księgi wieczystej działki nr 585 nie oznacza automatycznie, że właściciel tej działki nie jest też właścicielem odcinka muru znajdującego się w jej granicach. Księga wieczysta nie musi bowiem odzwierciedlać rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, na co wskazał także WSA w O. w swoim wyroku. Ponadto domniemanie prawdziwości wpisu w księdze wieczystej dotyczy jedynie tego, co jest w niej wpisane. W związku z tym, że sporny obiekt jest wspólnym dobrem i świadectwem historii, jak również dlatego, że dostęp do jego części jest możliwy jedynie od strony działki nr 585 oraz faktu, iż w istocie pełni on rolę ogrodzenia działki nr 585, uniemożliwiając dostęp na działkę osób trzecich, zasadnym było przyjęcie dla potrzeb niniejszego postępowania, że współwłaścicielami muru są też "K." G. i G. spółka jawna w N. S. oraz G. G. Wskazanie przez organ podmiotów odpowiedzialnych za stan techniczny spornego odcinka muru umożliwi organowi kontynuowanie postępowania, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia pozwalającego na jego zabezpieczenie przed dalszą degradacją.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła Spółka "K." G. i G. spółka jawna w N. S., reprezentowana przez adwokata R.N. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu pełnomocnik strony skarżącej zarzucił rażące naruszenie przepisu art. 107 § 1 kpa poprzez skierowanie decyzji do Spółki, nie będącej stroną przedmiotowego postępowania, co skutkuje nieważnością decyzji, a także naruszenie przepisów art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 9 kpa w zw. z art. 100 § 2 i 3 kpa poprzez zaaprobowanie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania dokonanych przez organ I instancji, polegającego na rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego pomimo braku wezwania G.G., wprowadzonego w prawa strony postanowieniem z dnia "[...]" do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie spornego prawa własności. Podniesiono również zarzut sprzeczności istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na dowolnym przyjęciu, że współwłaścicielami spornego odcinka muru jest G. G. oraz "K." G. i G. spółka jawna, podczas gdy z treści § 2 umowy sprzedaży nieruchomości z dnia "[...]" bezspornie wynika, że prawo własności opisanej w akcie notarialnym nieruchomości nabył wyłącznie G.G. we własnym imieniu. Jednocześnie nieruchomość ta, jak wynika z księgi wieczystej, której treść wiąże organ administracyjny, nie jest zabudowana spornym odcinkiem muru. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w zakresie odnoszącym się do "K." G. i G. spółka jawna z siedzibą w N. S. i uchylenie postanowień obu instancji. W ocenie strony skarżącej postanowienie, w zakresie w jakim dotyczy spółki "K." G. i G. spółka jawna w N. S. jest dotknięta wadą nieważności, albowiem spółka ta nigdy nie była stroną postępowania. Podkreślono, iż z treści § 2 umowy sprzedaży nieruchomości z dnia "[...]" wyraźnie wynika, że nabywcą nieruchomości opisanych w § 1 tejże umowy jest G.G. występujący we własnym imieniu. Zgodnie z treścią art. 155 kodeksu cywilnego umowa sprzedaży nieruchomości przenosi własność na nabywcę bez względu na liczbę podmiotów uczestniczących w transakcji. Nabywcą z kolei jest ten, kto na podstawie przez umowę sprzedaży zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Takie oświadczenie złożył jedynie G. G. Skarżąca Spółka nie była stroną tego postępowania i nie mogła być, bowiem nie jest właścicielem żadnej ze spornych nieruchomości, a przepisy ustawy Prawo budowlane stanowią jedynie o obowiązkach właścicieli lub zarządców. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, iż określenie w rozstrzygnięciu strony postępowania jest istotnym elementem wskazanym w art. 107 § 1 kpa, zaś skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie jest poważną wadą i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Zaznaczono również, iż organ wezwał do wystąpienia do sądu powszechnego w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jedynie poprzedników prawnych G. G., tj. G. i R. S. Dopuszczając wymienionego do uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony brak jest wezwania do wykonania wskazanego wyżej obowiązku. Pismem z dnia "[...]" kierowanym do G.G. organ wezwał wymienionego jedynie do dostarczenia dokumentacji technicznej, którą dostarczyć zobowiązali się jego poprzednicy prawni, nie wskazując na konieczność wystąpienia do sądu w celu rozstrzygnięcia, do czego zostali wezwani poprzednicy prawni. Dopiero postanowieniem z dnia "[...]" organ podjął z urzędu postępowanie i rozstrzygnął zagadnienie wstępne we własnym, obarczając G. G. skutkami bezczynności jego poprzedników prawnych. Należy jednak wskazać, iż dopiero niepodjęcie przez strony jakichkolwiek działań, do których na podstawie art. 100 § 1 kpa zobowiązał je organ, upoważnia ten organ do zastosowania postępowania nadzwyczajnego i rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego we własnym zakresie oraz załatwienia sprawy. Ponadto w ocenie strony skarżącej organ wadliwie rozstrzygnął przedmiotowe zagadnienie wstępne. Ustalenia organu są bowiem dowolne, w całkowitym oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów wiążących organ rozpoznający sprawę. Stanowisko skarżącego, iż nie jest on właścicielem przedmiotowego muru, prezentowali również jego poprzednicy prawni, co potwierdza też treść księgi wieczystej, urządzonej dla tej nieruchomości. Podkreślono, iż domniemanie prawdziwości stanu wpisanego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wiąże wszystkich, w tym organ rozstrzygający sprawę, a wzruszenie tego domniemania jest możliwe jedynie w sposób określony w przepisach ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W zakresie zagadnienia wstępnego nie ma podstaw pozwalających na obalenie domniemania, że skarżący nie są właścicielami tego obiektu. Dlatego też rozstrzygnięcie dokonane przez organ należy uznać za wadliwe. Dodatkowe okoliczności podniesione przez organ odwoławczy, jak dostęp do muru przez działkę nr 585, czy też jego funkcja rozgrodzeniowa nieruchomości, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej nie mają znaczenia w sprawie ustalenia prawa własności. Reasumując, pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż zaskarżone postanowienie w zakresie w jakim zostało skierowane do podmiotu niebędącego stroną w sprawie jest dotknięte wadą nieważności, natomiast w pozostałym zakresie narusza przepisy poprzez aprobatę niezgodnego z prawem postępowania organu I instancji, co powoduje konieczność uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślono, iż w przedmiotowym akcie notarialnym z dnia "[...]" G. G. jest wskazany jednoznacznie jako występujący w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz "K." G. i G. spółka jawna z siedzibą w N. S. i w taki sposób jest przedstawiany we wskazanym akcie. Okoliczność ta zadecydowała o uznaniu dodatkowo za adresata skarżonego postanowienia przedmiotowej Spółki. Wbrew twierdzeniom skarżącego w § 2 wskazanego aktu notarialnego nie ma wzmianki, że G. G. nabywa wymienione nieruchomości w imieniu własnym. Ponadto wskazano, że wymieniony składał oświadczenia w imieniu własnym i Spółki, zatem okoliczność złożenia oświadczenia w § 2 wskazanego aktu nie przesądza automatycznie, że nieruchomości nabywa jedynie osoba fizyczna. Podniesiono, iż G. G. uzyskał informację o prowadzeniu postępowania od organu stopnia powiatowego, umożliwiono mu też zapoznanie się z aktami postępowania. Podkreślono przy tym, iż należy uznać, że skarżona Spółka, jak i G. G., będący jednocześnie pełnomocnikiem Spółki, zostali prawidłowo powiadomieni o czynnościach organu I instancji. Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie bezsprzecznie zaistniały okoliczności do zastosowania art. 100 § 2 i 3 kpa. Nie bez znaczenia jest też fakt, że postępująca degradacja spornego odcinka muru stanowi realne zagrożenie życia i zdrowia dla osób przebywających w jego pobliżu, zatem zarzut podjęcia ustaleń sprzecznych z ustaleniami organu I instancji oraz ekspertyzą jest bezpodstawny. Podkreślono, iż nie ma żadnych dowodów na to, że sporny odcinek muru zlokalizowany jest w całości na działce nr 576/2, nie potrafiły tego ustalić nawet osoby posiadające wiedzę specjalistyczną. W związku z powyższym, dla potrzeb niniejszego postępowania przyjęto współwłasność spornego odcinka muru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Należy przede wszystkim wskazać, iż w świetle uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego podstawowe znaczenie ma zasada określona w art. 7 kpa, zgodnie z którą organ jest zobligowany przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto organ jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi również w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.

Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 15 kpa postępowanie przed organem administracji jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, iż organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano niejednokrotnie, iż istotą dwuinstancyjności jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Zadaniem organu administracji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej w pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999r., sygn. akt IVSA 1313/98). Dotyczy to także postanowień, które podlegają zaskarżeniu w trybie administracyjnoprawnym.

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego prowadzi do wniosku, iż organ odwoławczy rozpoznający przedmiotową sprawę naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Tym samym wydane przez organ II instancji rozstrzygnięcie nie może pozostać w obrocie prawnym.

W myśl art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest zobowiązany równocześnie wystąpić do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwać strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu (art. 100 § 1 kpa). Podkreślić należy, iż sformułowane w postanowieniu wezwanie stron do wystąpienia do sądu powszechnego we wskazanym terminie ma jedynie charakter dyscyplinujący tak, aby stan zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu braku rozstrzygnięcia przez właściwy sąd nie trwał w nieskończoność. W sytuacji, gdy strona mimo wezwania nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony lub też mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwia sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie (art. 100 § 2 i 3 kpa). Jest to tzw. nadzwyczajny tryb rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zezwalający na zastępcze niejako działanie jednego organu za drugi. Brak wystąpienia strony o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego nakłada zatem na organ obowiązek wykonania następujących czynności: podjęcia zawieszonego postępowania (nadzwyczajny tryb podjęcia postępowania, także w formie postanowienia), następnie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego we własnym zakresie, a w konsekwencji załatwienie sprawy przez wydanie decyzji (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A.Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, LEX 2010).

W niniejszej sprawie organ I instancji podjął zawieszone postępowanie i rozstrzygnął zagadnienie wstępne we własnym zakresie przyjmując, że współwłaścicielami spornego odcinka muru jest G. G. oraz Gmina Miejska K. W ocenie organu zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 100 § 3 kpa, bowiem strony postępowania, mimo wezwania organu, nie wystąpiły do sądu powszechnego o ustalenie własności spornego odcinka zabytkowego muru obronnego położonego na granicy działek nr 585 i nr 576/2 w obrębie ulicy P. "[...]" w K. Ponadto okoliczności sprawy wskazywały na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, jak również poważną szkodę dla interesu społecznego. Z kolei organ odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia Gminy Miejskiej K., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej punktu 2 i rozstrzygnął zagadnienie wstępne samodzielnie, przyjmując, że współwłaścicielami wskazanego odcinka muru są Gmina Miejska K. oraz G.G. i "K." G. i G. spółka jawna w N. S. Nie można jednak podzielić argumentacji organu odwoławczego, iż z aktu notarialnego z dnia "[...]" dotyczącego sprzedaży działki nr 585 wynika jednoznacznie, iż współwłaścicielem jest także spółka jawna "K." G. i G. Wprawdzie w akcie tym wskazano w części wstępnej, iż G. G. działa w nim w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz spółki jawnej "K." G. i G. z siedzibą w N.S., lecz § 2 wskazanego aktu notarialnego stwierdzono, iż G. i R. S. sprzedają prawo użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr 585 oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie i stanowiących odrębne nieruchomości budynków i budowli, położonych w K. przy ulicy P. "[...]" G.G., zaś wymieniony oświadczył, że opisane wyżej prawa do nieruchomości za wskazaną w akcie cenę kupuje, nie wskazując iż czyni to także w imieniu Spółki. Natomiast w akcie jest też oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, które G. G. złożył w imieniu własnym i Spółki, co wyraźnie wynika z § 5 aktu notarialnego. Tak sformułowane zapisy mogą budzą wątpliwości, czy faktycznie przedmiotową nieruchomość nabyła także skarżąca Spółka. Z uwagi jednak na fakt, iż organ administracji nie jest upoważniony do rozstrzygania kwestii cywilnoprawnych, winien w tej sytuacji ustalić, jakie zapisy widnieją w księdze wieczystej obejmującej przedmiotową nieruchomość, tj. działkę nr 585. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Dopiero te ustalenia pozwolą na prawidłowe określenie stron niniejszego postępowania.

Dodatkowo należy wskazać, iż organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się do punktu 1 postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, a mianowicie do kwestii podjęcia zawieszonego postępowania. Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności winien ponownie rozpoznać całą sprawę merytorycznie i ustosunkować się do wszystkich elementów wydanego w pierwszej instancji rozstrzygnięcia. W tym zakresie stosownie do treści art. 144 kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Biorąc powyższe pod uwagę, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tejże ustawy.