Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1118/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 maja 2017 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 maja 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. K. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2015 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia 8 czerwca 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił S. K. za okresy: maj, czerwiec 2015 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0 zł oraz za okresy od stycznia do kwietnia 2015 r. kwoty podatku do zapłaty z tytułu wystawionych faktur w łącznej wysokości 1.331.736 zł.

Przesyłkę, zawierającą ww. decyzję, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wysłał za pośrednictwem urzędu pocztowego listem poleconym nr [...] za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres prowadzonej działalności gospodarczej, będącym jednocześnie adresem do doręczeń, tj. na adres: [...]-[...] G. ul. A. [...]. Doręczenie powyższej decyzji nastąpiło w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) w skrócie "O.p.", w dniu 27 czerwca 2016 r.

Pismem z dnia 17 marca 2017 r. S. K. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r.

Następnie pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. organ II instancji wezwał podatnika do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania, poprzez złożenie własnoręcznego podpisu na odwołaniu oraz przedłożenie oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego do prowadzenia komunikacji elektronicznej, poprzez portal podatkowy.

W odpowiedzi na wezwanie podatnik uzupełnił braki formalne odwołania z dnia 17 marca 2017 r.

Postanowieniem z dnia 25 maja 2017 r. organ II instancji stwierdził, że odwołanie podatnika zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania określonego w art. 223 § 2 O.p.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy O.p., mające zastosowanie w sprawie.

Następnie wskazał, że decyzja organu I instancji została przesłana na adres podany przez stronę, tj. adres prowadzenia działalności gospodarczej. Z uwagi na niemożność doręczenia ww. przesyłki była ona dwukrotnie awizowana, a mimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana przez adresata. W związku z tym urząd pocztowy zwrócił ją nadawcy.

W tych okolicznościach Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że przesyłka została skutecznie doręczona z upływem czternastego dnia od daty pierwszego awiza, tj. w dniu 27 czerwca 2016 r. Doręczenie nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 11 lipca 2016 r., natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w dniu 17 marca 2017 r., tj. 249 dni po terminie.

Organ podkreślił, że wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP z dnia 5 września 2014 r. potwierdza, że adres głównego miejsca wykonywania działalności przez stronę, jak i adres do doręczeń to G., ul. A. nr [...]. Ponadto bezspornym jest, że podatnik nie dokonał żadnych zmian w ewidencji odnośnie adresu do doręczeń. W tej sytuacji organ I instancji doręczył decyzję na adres do doręczeń ustalony zgodnie z dyspozycją podatnika, zawartą w wpisie do CEIDG. Organ II instancji zaznaczył, że korespondencja została wysłana także na adres zamieszkania i nie została podjęta przez stronę. Wszystkie pisma zostały zwrócone do organu jako niepodjęte przez stronę. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że prawidłowość doręczenia na adres podatnika, wynikający z ww. ewidencji, nie budzi wątpliwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podatnik, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ ma treść zaskarżonego postanowienia, tj.

1.naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy:

- decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r. została skutecznie doręczona dopiero dnia 3 marca 2017 r., tj. podczas wglądu pełnomocnika w akta sprawy,

- organ kontroli skarbowej w sposób rażący i umyślny naruszył przepisy o doręczeniach,

- odwołanie z dnia 17 marca 2017 r. zostało wniesione z zachowaniem 14-dniowego terminu liczonego od daty skutecznego doręczenia decyzji,

- okoliczność zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania została uprawpodobniona przez skarżącego,

2. naruszenie art. 150 § 4 w zw. z art. 123 § 1 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na nieaktualny adres, wynikający z CEIDG (ul. A. [...], G.) było doręczeniem prawidłowym, podczas gdy:

- dnia 12 października 2015 r., tj. trzy dni po wszczęciu postępowania kontrolnego organ kontroli skarbowej ustalił, że skarżący od roku nie prowadzi działalności pod adresem wynikającym z wpisu w CEIDG (informacji udzieliła współwłaścicielka kamienicy, w której uprzednio znajdowała się firma),

- organ kontroli skarbowej posiadał wiedzę o aktualnym adresie zamieszkania skarżącego (ul. S. [...], G.), na który trzykrotnie wysłał korespondencję (przy czym nie były to pisma, od których przysługiwały środki zaskarżenia),

- wybór adresu, na który były wysłane pisma (adres zamieszkania/adres prowadzenia działalności gospodarczej), był wyborem całkowicie dowolnym następującym według dowolnego uznania pracowników organu kontroli skarbowej,

- skarżący odbierał korespondencję pod adresem zamieszkania, o czym świadczy odbiór postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie egzekucyjnej, której podstawą był tytuł wykonawczy, tj. zaskarżona decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a także odbiór innej korespondencji sądowej, której kserokopie kopert zostają załączone do niniejszej skargi,

3. naruszenie art. 187 § 1 O.p., poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w niniejsze sprawie, a przez to niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie dotyczącym: prawidłowości doręczenia decyzji, daty faktycznego doręczenia decyzji oraz zachowania terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego materiału dowodowego pozwoliłaby na przyjęcie, iż odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zostało wniesione w terminie,

4. naruszenie art.121 § 1 O.p., poprzez przeprowadzenie postępowania kontrolnego, jak i wstępnej kontroli spełnienia warunków formalnych odwołania w sposób sprzeczny z ustawową i naczelną zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, podczas gdy jak wynika z analizy akt sprawy organ prowadzący postępowanie, pomimo wiedzy o aktualnym adresie zamieszkania skarżącego uporczywie i celowo, wysłał istotne pisma w sprawie na adres uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej, o którym to adresie wiedział, iż jest on nieaktualny - co w konsekwencji zmierzało wyłącznie do nałożenia zobowiązania podatkowego na skarżącego i przeprowadzenia postępowania podatkowego jedynie z iluzorycznym respektowaniem praw skarżącego.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uznanie, że odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że kwestionowane postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, organ kontroli skarbowej błędnie przyjął zasadność, a następnie skuteczność doręczenia korespondencji na adres wynikający z CEIDG, w przypadku gdy podatnik zaniechał dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie adresu firmy/adresu do doręczeń, co skutkowało uznaniem przez organ za właściwe dokonanie doręczenia decyzji w trybie art. 150 § 4 O.p.

Zaniechanie przez niego dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego i próba doręczenia przez organ korespondencji na adres wskazany w CEIDG nie jest podstawą do uznania doręczenia za skuteczne. Skarżący podkreślił, że organ kontroli skarbowej już z chwilą wszczęcia postępowania kontrolnego posiadał wiedzę, że adres wskazany w CEIDG jest adresem nieaktualnym na co, poza ustną informacją od Aliny Hampel, współwłaścicielki kamienicy, która podnosiła fakt nieprowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej w budynku od roku, wskazywał szereg dodatkowych okoliczności, tj. zwroty wszystkich przesyłek, które były doręczane na adres wynikający z CEIDG w toku całego postępowania kontrolnego.

Jednocześnie skarżący wskazał, że jego adres zamieszkania od dnia 5 września 2014 r. do dnia dzisiejszego to: ul. S. [...] w G. Jest to adres faktycznego zamieszkania, widniejący w rejestrach, w tym stosownym rejestrze prowadzonym przez urząd skarbowy. Organ kontroli skarbowej posiadał wiedzę o tym adresie, na co wskazuje fakt, że trzy przesyłki zostały wysłane na adres zamieszkania, tj. zawiadomienia o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka z dnia 13 stycznia 2016 r., z dnia 10 lutego 2016 r. oraz z dnia 10 marca 2016 r. Pozostałe pisma, w tym decyzja z dnia 8 czerwca 2016 r., zostały wysłane na adres wskazany w CEIDG, o którym organ wiedział, że jest nieaktualny.

Zdumienie budzi celowość i uporczywość działania organu, który zawiadomienia o terminach przesłuchania świadka wysyła na adres faktycznego zamieszkania, natomiast najważniejsze pisma w toku prowadzonego postępowania kontrolnego zostają wysłane na adres, pod którym od 2014 r. nie odbiera korespondencji. Skarżący podkreślił, że odbierał i odbiera korespondencję pod adresem zamieszkania, o czym świadczy również to, że szereg pism sądowych kierowanych na adres: ul. S. [...], G., było przez niego odbieranych osobiście.

Na okoliczność celowego działania organu zmierzającego wyłącznie do uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wskazuje również analiza akt, z których wynika, że organ posiadał jego adres mailowy, który jest adresem aktualnym. Niewątpliwie w celu zapewnienia pełnej realizacji zasady czynnego udziału strony organ mógł skontaktować się z podatnikiem za pośrednictwem wiadomości mailowej, czego z niezrozumiałych powodów nie uczynił.

W związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym względem spółki "A" sp. z o.o., w której był wspólnikiem i prezesem zarządu, organ posiadał wiedzę o dodatkowym adresie, pod którym mógł odebrać korespondencję, jednakże z niewiadomych względów i wbrew przepisom zaniechał próby doręczenia korespondencji na dodatkowy adres.

Nawet gdyby organ nie ustalił miejsca zamieszkania skarżącego (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca) to mógł, na podstawie art. 138 § 1 O.p., wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora do osoby nieobecnej, jednak tego nie uczynił.

Do skargi załączono dwie kopie kopert przesyłek skierowanych przez Sąd Okręgowy do skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Stosownie do treści art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 O.p.).

Jak stanowi art. 149 O.p., w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddaniu pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.

W myśl art.150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.

Stosownie do treści art.150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

W przypadku niepodjęcia pisma w ww. terminie, pozostawia się powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.)

Przepis art. 150 O.p. ustanawia trzeci zastępczy sposób doręczenia. Przepis ten umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Analogiczna konstrukcja prawna obowiązuje w procedurze cywilnej oraz w procedurze administracyjnej. Celem tych regulacji jest uniemożliwienie tamowania postępowania podmiotom, które nie odbierają korespondencji z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności prawnej.

Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca decyzję Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r., została wysłana za pośrednictwem urzędu pocztowego listem poleconym nr [...] za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na podany przez skarżącego adres prowadzonej działalności gospodarczej, będącym jednocześnie adresem do doręczeń, tj.[...]-[...] G., ul. A. [...].

Z uwagi na niemożność doręczenia ww. przesyłki, była ona dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 13 czerwca 2016 r. oraz w dniu 21 czerwca 2016 r. Mimo dwukrotnego awizowania, przesyłka nie została odebrana przez adresata. W związku z tym urząd pocztowy zwrócił ją do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie", co potwierdzają pieczątki wraz z adnotacjami na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

W związku z tym stwierdzić należy, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, została skutecznie doręczona z upływem czternastego dnia od daty pierwszego awiza, tj. w dniu 27 czerwca 2016 r. Doręczenie nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego, zgodnie z wymogami art. 150 O.p. Zatem prawidłowo przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 11 lipca 2016 r., natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w dniu 17 marca 2017 r., tj. 249 dni po upływie terminie terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 O.p.

Wobec powyższego, skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, to organ odwoławczy zobligowany był do stwierdzenia uchybienia ustawowego terminu przewidzianego dla tej czynności. Argument skarżącego, że z treścią decyzji, od której wniósł odwołanie, zapoznał się dopiero w dniu 3 marca 2017 r., tj. podczas wglądu pełnomocnika w akta sprawy, nie miał znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż prawny skutek doręczenia nastąpił w terminach opisanych w art. 150 O.p., zaś fakt zapoznania się z treścią tak doręczonej decyzji nie ma znaczenia dla skuteczności tej czynności prawnej. Zatem nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Również zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania prawidłowości i skuteczności doręczenia decyzji na adres do doręczeń, czyli adres prowadzenia działalności gospodarczej, okazały się bezzasadne.

Przede wszystkim podnieść należy, że podatnicy będący osobami fizycznymi, prowadzącymi działalność gospodarczą i podlegający obowiązkowi podatkowemu w podatku od towarów i usług, mają obowiązek zawiadamiać organy podatkowe zarówno o rozpoczęciu działalności gospodarczej i adresie, pod którym jest ona prowadzona, jak i o zakończeniu tej działalności. Wynika to zarówno z przepisów ustawy o podatku i towarów usług, jak i z przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 476 ze zm., dalej: u.z.e.). Art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. ustawy o podatku i towarów usług (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r.poz.710 ze zm.) stanowi bowiem, że podatnicy, o których mowa w art. 15 (czyli osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą) są obowiązani przed dniem dokonania pierwszej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne - a podmioty, których sprzedaż jest zwolniona od tego podatku lub wykonujących czynności zwolnione od tego podatku, zgłoszenie takie mogą złożyć (art. 96 ust. 3 ww. ustawy). Jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, jest obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego, a zgłoszenie to stanowi podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług (art. 96 ust. 6 ww. ustawy).

Niezależnie od powyższego, wymienieni podatnicy podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu na podstawie art. 2 ust. 1 u.z.e. Zgłoszenie identyfikacyjne podatników będących osobami fizycznymi, wykonującymi działalność gospodarczą, zawiera - między innymi - adres głównego oraz dodatkowych miejsc wykonywania działalności (art. 5 ust. 4 u.z.e.); podatnicy ci mają także obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizującego (art. 9 ust. 1 u.z.e.).

Na temat skutków niewywiązania się przez podatnika z obowiązków aktualizacyjnych sądy administracyjne wypowiadały się już kilkakrotnie. W szczególności można w tym kontekście wymienić prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 494/07, w którym stwierdzono, że skoro z akt sprawy nie wynika, aby na dzień wysyłki pisma organ podatkowy dysponował innym adresem, prawidłowe było skierowanie przesyłki na adres wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji podatników; prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1485/13, w którym stwierdzono, że w sytuacji niedopełnienia obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu podatnika, niedopuszczalne jest przerzucanie na organy podatkowe skutków braku powiadomienia ich o tej zmianie; a przede wszystkim wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 123/11, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro podatnik nie zaktualizował danych osobowych, uwzględnianych w zgłoszeniu aktualizacyjnym, wysłanie pism na adres wynikający z tego zgłoszenia – nawet, jeżeli podatnik faktycznie zamieszkiwał w innym miejscu – nie narusza ustawowej procedury wysyłania pism.

W świetle powyższego wymaga podkreślenia, że organy podatkowe mogą i powinny korzystać z danych wynikających z prowadzonych ewidencji, w tym zawartych tam danych adresowych podatników. Z tą zasadą koreluje ciążący na podatnikach obowiązek aktualizacyjny, który z jednej strony ma zapewnić prawidłowość (aktualnych) danych zawartych w ewidencji, a z drugiej strony - umożliwia podatnikom wskazanie adresów, pod którymi mogą oni najdogodniej odbierać kierowaną do nich korespondencję. W konsekwencji zaniechanie dokonania przez podatnika dokonania zgłoszenia aktualizującego w przypadku zmiany adresu zamieszkania, siedziby lub miejsca wykonywania działalności, a tym bardziej zaniechanie powiadomienia organu podatkowego o zaprzestaniu jej wykonywania przez czynnego podatnika podatku od towarów i usług, prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres, a mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy.

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, podnieść należy, że jeśli w dacie doręczenia decyzji z dnia 8 czerwca 2016 r. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej figurował zgłoszony przez skarżącego jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i adres do doręczeń, adres: ul. A. [...], G., to prawidłowo organ I instancji kierował pisma, w tym decyzję, na adres zgłoszony w ewidencji. Skoro skarżący nie zgłaszał zmian adresowych, to informacje wynikające z danych rejestracyjnych były dla organu I instancji wiążące. Organ I instancji nie miał podstaw do kwestionowania prawidłowości adresu do doręczeń wskazanego przez skarżącego.

Wbrew zarzutom skargi, również informacja uzyskana przez kontrolujących o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego pod podanym adresem nie skutkowała uznaniem za nieaktualny adresu do doręczeń, co tym samym miałoby wyłączyć, według skarżącego, możliwość przesłania korespondencji pod ten adres. Należy przy tym zauważyć, że w udzielonym pełnomocnictwie szczególnym z dnia 1 marca 2017 r. skarżący, pomimo twierdzeń o nieprowadzeniu działalności pod adresem: G., ul. A. [...], w dalszym ciągu jako miejsce siedziby podał ten adres.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje argumentacja skarżącego, że w toku postępowania najważniejsze pisma, w tym decyzja, były wysyłane na nieaktualny adres prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy zawiadomienia o terminie przesłuchania świadków kierowane były na adres zamieszkania.

Zdaniem Sądu, dowody zgromadzone w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, że w toku postępowania organ kontroli skarbowej wykorzystał wszystkie adresy skarżącego, jakimi dysponował, lecz pod żadnym z nich skarżący nie podejmował korespondencji. Zauważyć przy tym należy, że argumentacja skarżącego w tym zakresie dowodzi jedynie, że skarżący świadomie uchylał się od podejmowania korespondencji od organów podatkowych i skarbowych. Dopiero wszczęcie egzekucji administracyjnej spowodowało, że skarżący podjął działania w celu otrzymania decyzji.

Wskazać również należy, że załączone do skargi kserokopie kopert przesyłek poleconych z Sądu Okręgowego kierowane na adres zamieszkania skarżącego nie świadczą, że skarżący odbierał korespondencję pod adresem zamieszkania w okresie doręczania korespondencji, w tym decyzji, przez organ kontroli skarbowej. Należy odnotować, że na załączonych kopertach widnieją stemple pocztowe z datą z dnia 15 lutego 2017 r. oraz z dnia 23 lutego 2017 r. Tymczasem korespondencja związana z prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowaniem, w tym decyzja z dnia 8 czerwca 2016 r., przesłana była w okresie od dnia 12 października 2015 r. do dnia 8 czerwca 2016 r.

Brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że organ celowo uniemożliwiał skarżącemu czynny udział w postępowaniu, przy czym mógł się z nim skontaktować za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Zgodnie z art. 144a § 1 O.p. doręczanie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełni jeden z następujących warunków:

1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy;

2) wniesie o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny;

3) wyrazi zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny.

W niniejszej sprawie żaden z ww. warunków nie został przez skarżącego spełniony. A więc zarzut, że organ kontroli skarbowej nie dokonał doręczenia decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie zasługiwał na aprobatę. Ponadto wskazywany adres mailowy nie był adresem skarżącego, lecz spółki "B" Sp. z o.o., będącej odrębnym podatnikiem.

Podobnie za nieuzasadnione jawią się twierdzenia skargi, według których organ winien kierować korespondencję na adres spółki "A" sp. z o.o., której był wspólnikiem i prezesem zarządu był skarżący, w związku z prowadzeniem w podobnym okresie postępowania kontrolnego względem tej spółki.

Bezspornym jest, że spółka ta jest odrębnym od skarżącego podatnikiem, a więc adres jej siedziby nie można utożsamić z adresem siedziby skarżącego, działającego pod firmą "C". Stąd jeśli stroną postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług był skarżący, to zapadła w stosunku do niego decyzja organu I instancji, została skierowana na adres do doręczeń właściwy dla strony i wskazany przez nią.

W kontekście powyższego powtórzyć trzeba, że w związku z podanym przez skarżącego adresem do doręczeń brak jest podstaw, aby przerzucać na organ podatkowy odpowiedzialność za zaniechanie przez skarżącego aktualizowania danych oraz obciążać organ powinnością poszukiwania aktualnego adresu do doręczeń, tym bardziej, że jak już wyżej wskazano, skarżący nie odbierał korespondencji kierowanej na adres zamieszkania.

Wreszcie, nie sposób się zgodzić z argumentem skarżącego, że organ winien wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej.

W świetle art. 138 O.p. osobą nieobecną jest osoba niemająca miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. lub której miejsce pobytu nie jest znane. Podkreślić należy przy tym, że nieobecność, o której mowa w art. 138 O.p. trzeba odróżnić od nieobecności incydentalnej w rozumieniu art. 149 tej ustawy. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że organowi znany był adres skarżącego - wynikał on bowiem z dokumentacji rejestracyjnej oraz ze składanych zeznań podatkowych.

Jak sam przyznał skarżący, w niniejszej sprawie adres zamieszkania był znany. Zatem dopóki znane jest miejsce zamieszkania albo adres do doręczeń w kraju, to pisma doręcza się bezpośrednio adresatowi. Natomiast dopiero z okolicznością nieustalenia miejsca zamieszkania ani też adresu do doręczeń w kraju może wiązać się przesłanka nieobecności osoby w rozumieniu art. 138 § 1 O.p.

Końcowo, odnosząc do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto, w ocenie Sądu, nie można uznać, że organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przeciwnie, organy prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do podjęcia zaskarżonego postanowienia. Natomiast inna niż oczekiwana przez skarżącego ocena zebranych dowodów nie stanowi podstawy skutecznego zarzutu braku wyjaśnienia prawdy obiektywnej.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.