Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 774/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 1998 nr 103 poz 652
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.
article: art, 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K.

z [...] o odmowie dopuszczenia ww. Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji dotyczącej udzielenia zezwolenia na usunięcie 49 sztuk drzew z terenu Placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, w związku z planowanym rozpoczęciem inwestycji pn. "Rewitalizacja Miasta Kielce – przywrócenie przestrzeni publicznej i otwarcie komunikacyjne historycznego obszaru Stadion – Ogród Przebudowa Placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego".

W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z 30 stycznia 2013 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło do Prezydenta Miasta K.

o dopuszczenie w trybie art. 31 § 1 pkt 2 do udziału na prawach strony w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z pl. Piłsudskiego w Kielcach (postępowanie prowadzone w trybie art. 83 ustawy o ochronie przyrody). Stowarzyszenie podniosło, że dopuszczenie go do udziału w postępowaniu jest zgodne z zawartymi w § 8 Statutu Stowarzyszenia celami dotyczącymi działalności na rzecz ochrony przyrody, działalnością na rzecz rozwoju miasta Kielce i województwa świętokrzyskiego i wsparcia dla tworzenia architektury na wysokim poziomie estetycznym i funkcjonalnym. Wskazało też, iż faktycznym wnioskodawcą w sprawie jest Prezydent Miasta K., działający przez Miejski Zarząd Dróg w K., z uwagi na co niedopuszczalnym jest, aby także Prezydent Miasta K. rozpoznał sprawę jako organ I instancji. W ocenie Stowarzyszenia sprawa powinna być przekazana do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.

Postanowieniem z 14 marca 2013 r. Prezydent Miasta K. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w ww. postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 i art. 123 kpa. Organ wskazał, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na usunięcie 49 drzew, o jakim mowa wyżej, wszczęte zostało na wniosek Miejskiego Zarządu Dróg w K. Stwierdził też, że nie została spełniona przesłanka interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.

W zażaleniu na postanowienie z 14 marca 2013 r. Stowarzyszenie [...] wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji podnosząc, że organ ten dokonał błędnej wykładni pojęcia interesu społecznego zawartego w art. 31 § 1 pkt 2 kpa oraz naruszył przepisy postępowania

w postaci art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń co do tego, jaki jest interes publiczny w okolicznościach niniejszej sprawy oraz co do tego, że zgoda na usunięcie drzew jest konieczna dla realizacji inwestycji dofinansowanej z funduszy Unii Europejskiej.

Stowarzyszenie wskazało, że Miasto K. nie zawarło jeszcze żadnej umowy

o takie dofinansowanie, złożony w tej sprawie wniosek jest dopiero na etapie oceny formalnej i merytorycznej, a w toku postępowania Stowarzyszenie złożyło szerokie uwagi, których uwzględnienie może wiązać się ze zmianą kształtu przedsięwzięcia, skutkującą np. ograniczeniem wycinki drzew. Nieistotny w ocenie skarżącego jest fakt, że postępowanie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów uregulowane jest szczegółową procedurą, która, jak twierdzi organ, była należycie przestrzegana. Stowarzyszenie nie zgodziło się też z twierdzeniem organu, że jego działania są sprzeczne z wolą społeczeństwa.

W ocenie skarżącego za jego dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawiają następujące okoliczności:

- postępowanie dotyczy terenu w ścisłym centrum miasta, pełniącego przede wszystkim istotne społeczne funkcje (skwer wokół pomnika),

- postępowanie prowadzi do pozbawienia tego terenu jego istotnej cechy (wycięcie prawie wszystkich drzew ze skweru),

- postępowanie budzi duże zainteresowanie społeczne, prowadzące nawet do podjęcia przez sfrustrowanych mieszkańców działań o charakterze happeningowym, na skutek braku możliwości wyrażenia swoich żądań w trybie postępowania administracyjnego,

- w postępowaniu nie uczestniczą żadne inne organizacje społeczne,

- postępowanie prowadzone jest de facto z urzędu, ponieważ wnioskodawcą i organem I instancji jest Prezydent Miasta K.,

- postępowanie dotyczy drzew i krzewów, których istnienie na terenie miasta jest oczywiście w interesie społecznym.

Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że nie zostało wypełnione przyrzeczenie Prezydenta Miasta, iż "każde drzewo będziemy zastępować 10 nowymi" albowiem nasadzenia kompensacyjne obejmą zaledwie 400 drzew w miejsce 46 wyciętych.

Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym SKO w K. wskazało na cele działania Stowarzyszenia zauważając, że działalność na rzecz ochrony przyrody jest niewątpliwie powiązana z przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia. Organ stwierdził, że aby można było dopuścić organizację społeczną do udziału

w postępowaniu muszą zaistnieć kumulatywnie dwie przesłanki określone w art. 31 § 1 kpa tj. dopuszczenie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny.

Spełnienie pierwszej z ww. przesłanek jest w ocenie SKO bezsporne, a za wymagające wyjaśnienia organ uznał istnienie interesu społecznego.

Kolegium wyjaśniło, że ilość drzew i krzewów przewidzianych do usunięcia została ograniczona do minimum niezbędnego dla prawidłowej realizacji inwestycji

w oparciu o przedłożony przez Miejski Zarząd Dróg projekt zagospodarowania terenu Placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Kielcach. Projekt został uzgodniony przez Biuro Planowania Przestrzennego, a przy jego tworzeniu szczególna uwaga położona została na rozwiązania kompozycyjne przestrzeni placów – ze skoncentrowaniem się na problematyce kształtowania zieleni.

SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że udział Stowarzyszenia [...] w postępowaniu na prawach strony nie przyczyni się do lepszego zabezpieczenia interesu społecznego, rozumianego szeroko jako interes ogółu mieszkańców Kielc, w który wpisuje się realizacja omawianej inwestycji, a z nią związana jest wycinka drzew i krzewów.

Za niezasadny uznał organ zarzut zbyt łagodnego traktowania wnioskodawcy – Miejskiego Zarządu Dróg w K. będącego jednostką organizacyjną Miasta Kielce, przy pomocy której Prezydent Miasta K. wykonuje swoje obowiązki zarządcy drogi

i zarządzającego ruchem miasta. Organ podkreślił, że takie rozwiązanie przewidział ustawodawca w ustawie o drogach publicznych. Ponadto postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów było prowadzone przy współudziale specjalistycznego organu ochrony środowiska – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, niezależnego od Prezydenta Miasta K. Organ ten postanowieniem

z 28 lutego 2013 r. uzgodnił usunięcie 46 drzew rosnących na terenie nieruchomości – Plac im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Kielcach. Ponadto organ I instancji uzyskał zezwolenie ww. organu na zniszczenie gniazda gawrona oraz jego siedliska.

W ocenie Kolegium działania Stowarzyszenia mogą sugerować blokowanie procesu inwestycyjnego poprzez wydłużanie postępowania administracyjnego, a nie rzeczywistą dbałość o interes społeczny. Działania te mogą wręcz spowodować naruszenie interesu społecznego mieszkańców Kielc, jeśli protesty Stowarzyszenia spowodują brak w ogóle możliwości realizacji zamierzonej inwestycji, z uwagi na utratę dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Organ wskazał, że społeczeństwo miało zabezpieczony udział na etapie konsultacji społecznych projektu Rewitalizacji Miasta Kielce – przywrócenie przestrzeni publicznej i otwarcie komunikacyjne historycznego obszaru Stadion – Ogród.

Reasumując SKO stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału we wskazanym wyżej postępowaniu, gdyż udział taki nie przyczyni się do lepszego zabezpieczenia interesu społecznego, którego ochrona w niniejszej sprawie polega przede wszystkim na realizacji inwestycji drogowej służącej społeczeństwu i wszystkim mieszkańcom miasta K., uwzględniając zobiektywizowane potrzeby społeczeństwa w zakresie prawidłowego funkcjonowania i dostępności dróg publicznych, a także sfinansowania tej inwestycji ze środków Unii Europejskiej.

Skargę na postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Kielcach złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K., zaskarżając je w całości oraz wnosząc o uchylenie tego postanowienia oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Stowarzyszenie zarzuciło:

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie:

a) art. 7, 77 i 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj.:

1. błędne ustalenie na czym polega interes społeczny w realiach niniejszej sprawy,

2. bezpodstawne przyjęcie, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu na prawach strony nie przyczyni się do lepszego zabezpieczenia interesu społecznego,

3. bezpodstawne przyjęcie, że Stowarzyszenie poprzez kwestionowanie szeregu planowanych przez Prezydenta Miasta K. inwestycji może spowodować naruszenie interesu społecznego oraz, że działania Stowarzyszenia [...] sugerują blokowanie procesu inwestycyjnego;

2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez niewłaściwą wykładnię pojęcia "interes społeczny" oraz przez przyjęcie, że z uprawnień

z tego przepisu skorzystać mogą tylko organizacje, które wykażą się delegacją ogółu mieszkańców Kielc do roli reprezentanta społecznego. W piśmie procesowym z 14 września 2013 r. Stowarzyszenie wyjaśniło, że zarzut ten jest w istocie naruszeniem przepisów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie opiera się

w swej istocie na stwierdzeniu, że zrealizowanie przez Prezydenta Miasta K. wszystkich planowanych przez niego inwestycji bez żadnego udziału organizacji społecznych leży w interesie społecznym. Jest to stanowisko w żaden sposób nie udowodnione i w oczywisty sposób sprzeczne z Konwencją o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości

w sprawach dotyczących środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r.

Skarżący podkreślił, że:

1) możliwość skorzystania z funduszy unijnych jest bez znaczenia dla niniejszego postępowania: dla inwestycji, której realizacja ma być możliwa dzięki wycince drzew, nie ma jeszcze podpisanej umowy na dofinansowanie, m.in. ze względu na naruszenie przez Prezydenta Miasta K. przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz ze względu na zbyt późne przystąpienie do formalnego przygotowywania inwestycji,

2) z żadnego przepisu nie wynika, by organizacja społeczna, która chce skorzystać

z uprawnienia z art. 31 kpa musiała wykazywać, że jest "reprezentantem społecznym" ogółu mieszkańców jakiegoś regionu,

3) sam fakt, że dane postępowanie prowadzone było zgodnie z procedurami przewidzianymi prawem nie może oznaczać, że nie mogą do niego przystąpić organizacje społeczne na podstawie art. 31 kpa,

4) korzystanie ze swoich uprawnień przewidzianych prawem nie może być piętnowane przez organ administracji publicznej jako "blokowanie procesu inwestycyjnego",

5) jeśli administracja publiczna zmierza do realizacji jakiejś inwestycji z naruszeniem przepisów o ochronie przyrody i bez poszanowania woli mieszkańców, to nawet "blokowanie procesu inwestycyjnego poprzez wydłużanie postępowania administracyjnego" może wręcz stanowić rzeczywistą dbałość o interes społeczny.

Stowarzyszenie podniosło, że jego działania w niniejszej sprawie nie tylko nie są sprzeczne z wolą społeczeństwa Kielc, lecz wręcz odpowiadają na znaczne społeczne zapotrzebowanie. Stwierdziło też, że trudno jest nawet wyobrazić sobie postępowanie, w którym bardziej niż w niniejszym zasadne byłoby dopuszczenie do udziału organizacji społecznej. Powtórzyło przy tym argumentację podniesioną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, przemawiającą za słusznością prezentowanych poglądów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wniosek w niniejszej sprawie złożony został w oparciu o art. 31 § 1 kpa, zgodnie z którym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jakie toczy się przed organami administracji publicznej w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek:

a) jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji,

b) gdy przemawia za tym interes społeczny.

Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego w sprawie organu, a niespełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji odmawia organizacji udziału w postępowaniu.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że pierwsza z ww. przesłanek została spełniona, gdyż zgodnie z treścią § 8 statutu Stowarzyszenia [...], do celów tego Stowarzyszenia należy m.in. działalność na rzecz ochrony przyrody.

U podstaw stanowiska Kolegium odmawiającego dopuszczenia skarżącego do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony legła natomiast ocena braku spełnienia przesłanki interesu społecznego.

We wniosku z 30 stycznia 2013 r. Stowarzyszenie wskazało na następujące okoliczności przemawiające za istnieniem interesu społecznego w jego udziale

w postępowaniu:

- zamiar zadbania o to, aby w postępowaniu należytą wagę przykładano do ochrony przyrody,

- konieczność oceny zasadności usunięcia drzew i krzewów oraz sposób kompensacji w świetle zasady zrównoważonego rozwoju, o jakiej mowa w art. 5 Konstytucji RP oraz art. 11 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

- ochrona zasad prawidłowej urbanistyki wymagających dochowania szczególnej staranności przy wydawaniu zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów na terenach miast z uwagi na to, że drzewa spełniają istotną rolę w układzie przestrzennym miast,

- ryzyko zbyt łagodnego traktowania wnioskodawcy – jednostki organizacyjnej Miasta Kielce, przy pomocy której Prezydent Miasta K. realizuje swoje obowiązki zarządcy dróg – przez organ I instancji tj. Prezydenta Miasta K.

Wskazać w tym miejscu należy, że wykładnia art. 31 § 1 kpa winna się odbywać w związku z art. 7 i art. 77 kpa – to na organie administracji spoczywa cały ciężar zweryfikowania zasadności bądź niezasadności dopuszczenia organizacji społecznej.

Zwrócić też trzeba uwagę na brak ustawowej definicji "interesu społecznego", który stanowi w rezultacie pojęcie niedookreślone. Z tego też względu to organ administracji, posługując się tym pojęciem jako istotnym elementem rozstrzygnięcia, powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wykazać, że wnioskujący taki interes społeczny w danej sprawie posiada bądź nie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2184/06). Orzekając w tym zakresie organ obowiązany jest – stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa – szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, wskazując w czym upatruje istnienie bądź brak interesu społecznego.

Skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie dopuszczenia na prawach strony

w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, o czym przekonuje ścisły związek celów statutowych tej organizacji z przedmiotem postępowania, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 kpa.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, iż uzasadnienie decyzji odmownej sprowadziło się w istocie do przeciwstawienia okolicznościom podniesionym we wniosku tego, iż w interesie społecznym "ogółu mieszkańców Kielc" leży realizacja inwestycji drogowej pn. "Rewitalizacja Miasta Kielce – przywrócenie przestrzeni publicznej i otwarcie komunikacyjne historycznego obszaru Stadion – Ogród – Przebudowa Placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego", w ramach której prowadzone było postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie 49 drzew z terenu Placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, tj. postępowania, w którym złożony został wniosek w trybie art. 31 § 1 kpa. Organ wskazał przy tym na "zobiektywizowane potrzeby społeczeństwa w zakresie prawidłowego funkcjonowania i dostępności dróg publicznych" oraz "sfinansowanie tej inwestycji ze środków Unii Europejskiej", co jest związane z koniecznością jak najszybszego uzyskania koniecznych decyzji administracyjnych.

Podnosząc powyższe argumenty SKO zdaje się jednak nie zauważać istotnej okoliczności, która musi rzutować na ocenę kryteriów i argumentów, którymi kierował się organ prezentując stanowisko o braku interesu społecznego w udziale skarżącego Stowarzyszenia w sprawie dotyczącej wydania zezwolenia na wycięcie drzew.

Miasto Kielce jest miastem na prawach powiatu, co wynika z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r., Nr 103, poz. 652). Z mocy art. 19 ust. 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.)

w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych,

z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 tej ustawy zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu i radę gminy. Zgodnie z § 1 Statutu Miejskiego Zarządu Dróg w K., stanowiącego załącznik do uchwały Nr XXXVIII/789/2005 Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 17 marca 2005 r.

w sprawie nadania Statutu Miejskiemu Zarządowi Dróg w K., Miejski Zarząd Dróg w K. jest jednostką organizacyjną Miasta K., przy pomocy której Prezydent Miasta K. wykonuje swoje obowiązki zarządcy drogi i zarządzającego ruchem. Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, iż Miejski Zarząd Dróg

w K. jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania Prezydenta Miasta K., będącego zarządcą wszystkich dróg publicznych na obszarze K., z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Wywodzi zatem wszystkie swoje kompetencje od Prezydenta Miasta K., nie posiadając odrębnych, samodzielnych uprawnień. Powołanie Miejskiego Zarządu Dróg w K. w trybie art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie zmienia jednak faktu, że zarządcą dróg na terenie miasta nadal pozostaje Prezydent Miasta K.

Okoliczności powyższej nie sposób nie dostrzec, tym bardziej, że w jej świetle wskazany przez organ I instancji w postanowieniu z 14 marca 2013 r., a podzielony przez SKO w zaskarżonym postanowieniu, interes społeczny w postaci realizacji zamierzonej inwestycji czy też jej dofinansowania ze środków Unii Europejskiej jest de facto przede wszystkim interesem własnym wnioskodawcy tej inwestycji, tj. właśnie Prezydenta Miasta K., a więc również organu rozstrzygającego w I instancji niniejszą sprawę.

Idąc dalej wskazać należy, że sprzeczną z art. 31 § 1 kpa jest taka odmowa dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym, która motywowana jest konfliktem interesu strony ubiegającej się o decyzję - z jednej strony oraz interesem społecznym reprezentowanym przez organizację społeczną - z drugiej strony. Wręcz odwrotnie, taka przeciwstawność interesów może być niejednokrotnie pożądana z punktu widzenia adekwatnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy czyli w takich sprawach za dopuszczeniem organizacji społecznej przemawia "interes społeczny" w rozumieniu art. 31 § 1 kpa. Organowi administracyjnemu pozostaje należyte wywiązanie się ze swego obowiązku profesjonalnego kierowania przebiegiem postępowania administracyjnego, aby minimalizować skutki, jakie dla szybkości postępowania powoduje dopuszczenie dodatkowego uczestnika (organizacji społecznej). W szczególności organ winien zapobiegać ewentualnym próbom nadużywania przez organizację społeczną swego udziału w postępowaniu dla opóźniania załatwienia sprawy (np. przez składanie zbędnych wniosków dowodowych). Z całą jednak pewnością niedopuszczalna w świetle art. 31 kpa jest prewencyjna odmowa dopuszczenia organizacji społecznej, motywowana wyłącznie dbałością

o szybkość załatwienia sprawy. Skoro ustawodawca przewiduje instytucję "organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony", to

w konsekwencji sprzeczne z tym przepisem jest domniemywanie złych intencji wnioskującej organizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto należy krytycznie ocenić stanowisko organu, jakoby sprzeczne

z interesem społecznym byłoby dopuszczenie organizacji społecznej, która sprzeciwia się udzieleniu zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, w sytuacji, gdy szeroko rozumiany interes publiczny może przemawiać za wydaniem takiej decyzji przez wzgląd na planowaną inwestycję drogową. W interesie publicznym pozostaje bowiem zarówno wspieranie realizacji niezbędnej infrastruktury komunikacyjnej miasta służącej społeczeństwu i mieszkańcom, jak i zapewnienie, we właściwym zakresie, ochrony środowiska, w tym standardów jego jakości. W pewnych przypadkach realizacja obu celów może pozostawać w sprzeczności. Wobec jednak faktu, iż oba cele można uznać za publiczne, generalnie w tego typu postępowaniu celowym jest udział organizacji reprezentującej każdy z tych przeciwstawnych interesów.

Należy zgodzić się ze skarżącym Stowarzyszeniem, że w zaskarżonym postanowieniu podniesiono okoliczności nie mogące mieć wpływu na ocenę, czy udział tego Stowarzyszenia w postępowaniu leży w zobiektywizowanym interesie społecznym, za jakie należy uznać argumenty dotyczące kwestionowania przez Stowarzyszenie "szeregu planowanych przez Prezydenta Miasta K." inwestycji i naruszenia tym interesu społecznego mieszkańców Kielc czy ryzyko spowodowania poprzez "protesty" braku możliwości realizacji inwestycji z uwagi na utratę możliwości dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Takie stanowisko organu odwoławczego oparte na niczym nieuzasadnionych obawach, w sytuacji umożliwienia przez przepisy prawa udziału

w postępowaniu organizacjom społecznym, podważa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o jakiej mowa w art. 8 kpa.

Podkreślenia także wymaga, że szeroko pojęty udział społeczeństwa

w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska, w tym także organizacji społecznych, które zgłoszą chęć uczestniczenia w tego typu postępowaniach w oparciu o art. 31 § 1 kpa stanowi jeden z podstawowych standardów demokratycznego państwa prawa

i społeczeństwa obywatelskiego. Podpisując Konwencję w Aarhus dnia 25 czerwca 1998r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U.2003.78.706) Rzeczpospolita Polska uznała, że w sprawach dotyczących środowiska ułatwiony dostęp do informacji i udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji poprawia jakość

i wykonanie decyzji, przyczynia się do wzrostu społecznej świadomości zagadnień ochrony środowiska, daje społeczeństwu możliwość zgłaszania swych poglądów,

a władzy publicznej możliwość ich należytego uwzględnienia (por. treść preambuły do Konwencji). Wprawdzie postanowienia tej Konwencji znajdują w prawie krajowym wyraz głównie w przepisach ustawy z 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.08.199.1227 ze zm.), jednak pamiętać należy, że z mocy art. 87 ust.1 Konstytucji RP Konwencja ta stanowi źródło prawa,

w oparciu o które winny orzekać organy administracji publicznej i wszystkie inne organy państwowe w procesie stosowania prawa. W niniejszej sprawie powinność ta przekłada się na taką interpretację interesu społecznego, która pozostaje w zgodzie z zapisami zawartymi w Konwencji z 25 czerwca 1998r., mającymi na celu zagwarantowanie udziału społecznego (a zatem także organizacji społecznych) w sprawach, których przedmiotem jest szeroko rozumiana ochrona środowiska. Niewątpliwie udział organizacji społecznej, której statutowym celem jest m.in. ochrona przyrody leży

w interesie społecznym interpretowanym również przez pryzmat postanowień zawartych w tej Konwencji.

Reasumując stwierdzić trzeba, że organy obu instancji błędnie uznały, że

w okolicznościach sprawy należy odmówić skarżącemu Stowarzyszeniu udziału

w postępowaniu dotyczącym udzielenia zgody na wycięcie drzew, czym dopuściły się naruszenia art. 31 § 1 kpa w sposób, mający wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku zostało oparte na art. 152 p.p.s.a. zaś

o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Orzekając w niniejszej sprawie ponownie organy administracji publicznej będą miały na uwadze przedstawione wyżej stanowisko prawne.