Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1623/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 23 a ust. 6 i ust. 7, art. 23 b ust. 3, art. 23 f, art. 129 ust. 1 i ust. 3, art. 130, art. 131, art. 144
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1623/14

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zwanej dalej "Spółką" jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], którą cofnięto Spółce rejestrację automatu do gier o niskich wygranych [...], nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] .

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie O.p., art. 8, art. 129 ust. 3, art. 23 ust. 1, ust. 1a i art. 23a ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz.1540, ze zm.), zwanej dalej U.g.h.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że 11.05.2010 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego dokonali kontroli opisanego na wstępie automatu do gier o niskich wygranych [...], znajdującego się w punkcie Sklep [...] K. i Z. J.W. w M. ustalając że w/w automat nie spełnia wymogów technicznych wynikających z ustawy o grach hazardowych w zakresie stawki za udział w jednej grze.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Naczelnik Urzędu Celnego cofnął spółce "A" Sp. z o.o. rejestrację automatu do gier o niskich wygranych [....].

W motywach decyzji powołano się na negatywną opinię jednostki badającej Laboratorium celne Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2014r. dot. ww. automatu, z której wynika, że automat ten nie spełnia wymogów technicznych wynikających z ustawy o grach hazardowych w zakresie stawki za udział w jednej grze umożliwiając zmianę minimalnej oraz maksymalnej stawki za poszczególne gry z poziomu opcji serwisowych bez ingerencji płytę logiczną automatu, nie spełnia wymogu wyposażenia automatu w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych oraz umożliwia ingerencję we wskazania liczników elektronicznych bez naruszania plomb jednostki badającej,

Od tej decyzji spółka "A" złożyła odwołanie, w którym sformułowano i obszernie uzasadniono szereg zarzutów sprowadzających się do bezpodstawnego przyjęcia, że Izba Celna w [...] posiada status jednostki badającej i nieskierowania automatu do jednostki posiadającej taki status oraz wydanie decyzji na podstawie przepisu technicznego, który nie został notyfikowany, a zatem nie znajduje zastosowania w sprawie.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2014 r., Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz zarzutów i wniosków odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek rejestracji automatu do gry określony został w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102 , poz. 946 ze zmianami), które obowiązywało w momencie rejestracji automatu. Zgodnie z jego § 7 warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania automatu lub urządzenia. Zgodnie z normą zawartą w § 14 ust. 5 ww. rozporządzenia, w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji nakazuje cofnięcie rejestracji takiego automatu lub urządzenia do gier. Rozporządzenie to zostało wydane na postawie art. 16 uprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednak przepis ten został utrzymany w mocy na podstawie art. 144 obecnie obowiązującej U.g.h., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. Ustawa ta w przepisach przejściowych i dostosowujących zagwarantowała prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym udzielono zezwoleń, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej . 14 lipca 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134 poz. 779), zwanej dalej "nowelizacją U.g.h.", zgodnie z którą do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] nie podzielił stanowiska zawartego w odwołaniu, jakoby jednostka badająca – Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] nie posiadała wymaganej do badania automatów akredytacji i tym samym kwalifikacji do przeprowadzenia tego typu badań. Warunki, jakie musi spełnić podmiot ubiegający się o status jednostki badającej określa art. 23 f U.g.h. Stosownie zaś do art. 12 ust. 1 nowelizacji U.g.h. podmioty będące w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej jednostkami badającymi upoważnionymi przez Ministra Finansów do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznane zostały za jednostki upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, zgodnie z przepisami art. 23 f U.g.h. Art. 12 ust. 2 ww. ustawy regulował zasady przedłużania udzielonych upoważnień na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów. Izba Celna w [...] zrealizowała powyższy obowiązek, a tym samym posiada status jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do badań technicznych. Organ wyjaśnił także, że przepisy U.g.h. nie zawierają obowiązku przedstawienia Ministrowi Finansów akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań koniecznych do przeprowadzenia efektywnych badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Dopóki więc udzielone Izbie Celnej w [...] upoważnienie do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier nie zostanie przez Ministra Finansów cofnięte, dopóty zachowuje ono swoją ważność i uprawnia jednostkę badająca do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Dlatego, jako nietrafne jawi się stanowisko, ze Laboratorium Cele Izby Celnej w [...] nie posiadało uprawnień do dokonywania badan automatów do gier o niskich wygranych na podstawie U.g.h.

Uznając, że wymagany w sprawie dowód z opinii upoważnionej jednostki badającej jest dowodem legalnym, Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że sam fakt uzyskania przez sporny automat pozytywnej opinii z badania przed rejestracyjnego i jego rejestracji nie uprawnia podmiotu do użytkowania automatu przez cały sześcioletni okres rejestracji. W poprzednim stanie prawnym żaden przepis nie zawierał domniemania, że na skutek uzyskania poświadczenia rejestracji automat spełnia warunki rejestracji przez cały sześcioletni okres rejestracji. W aktualnym stanie prawnym też brak jest takiej regulacji. Istotnym warunkiem, który muszą spełniać automaty o niskich wygranych jest prawidłowo ustalona wartość maksymalnej stawki i wartość maksymalnej jednorazowej wygranej. Są to pojęcia, które składały się na definicję gier na automatach o niskich wygranych, zawartą w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a następnie w art. 129 ust. 3 U.g.h., po myśli którego przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Organ podał, że jak należy rozumieć pojęcie jednej gry oraz maksymalnej stawki. Jeżeli automat umożliwia gromadzenie punktów z poszczególnych etapów gry na osobnych licznikach a następnie ich skumulowana i jednorazową wypłatę uznać należy, że wypłacona w ten sposób suma stanowi jedną wygraną, a ta odpowiada jednej grze. Pojedyncza gra do zespól zdarzeń rozpoczynający się wpłatą a kończący wypłatą.

Ustalenie, że sporny automat nie spełnia warunku w zakresie maksymalnej stawki za udział w jednej grze tj. warunku ustawowego, stanowi samodzielną podstawę do cofnięcia rejestracji tego automatu. Z opinii wynika także, że naruszony został warunek określony w art. 23 ust. 1a U.g.h., zgodnie z którym automat do gry powinien być wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, bowiem badany automat takiego systemu nie zawierał, gdyż istniała możliwości wykasowania stanu liczników z księgowości elektronicznej z poziomu opcji zerowych bez ingerencji i bez naruszenia plomb jednostki badającej. Dodatkowo automat nie spełniał warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próba zmiany wskazań i wyposażenia w widoczne dla grających informacji umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. Zasadnym było zatem cofnięcie rejestracji.

Następnie odnosząc się do obowiązku notyfikacji organ wskazał, że podstawą cofnięcia rejestracji w był art. 23 a ust. 7 U.g.h. O charakterze przepisów ustawy o grach hazardowych określających nowe zasady funkcjonowania zezwoleń na urządzanie i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r . w połączonych sprawach C-213 /11, C-214/11, C-217/11 Biapol i inni. Z treści uzasadnienia, że przepisy krajowe U.g.h. mogą potencjalnie stanowić przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 198r ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych (...) w wypadku ustalenia, że przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustaleni należy do sądu krajowego. Trybunał wskazał, że art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34 wynika, że pojęcie przepis techniczny obejmuje (...) trzy kategorie przepisów:

1) specyfikacje techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 3 Dyrektywy

2) zakazy produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i użytkowania produktów wskazane w art. 1 pkt 11 Dyrektywy

3) "inne wymagania" zdefiniowane w art. 1 pkt 4 Dyrektywy

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału przepisy U.g.h nie należą one do pierwszych dwóch kategorii, a mogą należeć do kategorii trzeciej, przy czym ustaleń w tym zakresie dokonuje sąd krajowy.

Mając na uwadze powyższe organ wyjaśnił, że nie można uznać, iż przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy techniczne zdefiniowane w art. 1 pkt 4 Dyrektywy, ("inne wymagania"), gdyż regulacje w odniesieniu do użytkowania automatów o niskich wygranych zawarte w tych przepisach nie wpływają na sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Zatem ustawa o grach hazardowych nie podlegała obowiązkowi uprzedniej notyfikacji.

Organ podkreślił także, że Dyrektywa milczy na temat skutków prawnych formalnego przyjęcia przez państwo członkowskie określonych przepisów technicznych przy braku uprzedniej notyfikacji tych przepisów Komisji Europejskiej, a więc wbrew obowiązkowi notyfikacyjnemu określonemu w art. 8 ust. 1 ww. Dyrektywy.

Skarżący: "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zastępowana przez: r. pr. A.F. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].10.2014 r. wydaną w sprawie [...], zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 233 §1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie przez organ II instancji decyzji naruszającej prawo,

2) naruszenie art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 23b ust 3 U.g.h. przez oparcie ustalenia, co do niespełniania przez automat o niskich wygranych [...] nr fabryczny [...] wymogów ustawowych, na dowodzie sprzecznym z prawem tj. opinii Izby Celnej w [...] z rzekomego badania sprawdzającego, podczas gdy zgodnie z art. 23b ust. 3 U.g.h. badanie takie może być przeprowadzone wyłącznie przez jednostkę mającą status jednostki badającej, a Izba Celna w [...] nie posiada ważnego upoważnienia Ministra Finansów, gdyż w świetle zebranego materiału dowodowego i art. 12 ust. 3 nowelizacji U.g.h., wobec nieprzedłożenia przez Izbę Celną w [...] Ministrowi Finansów w zawitym terminie wskazanym w art. 12 ust. 2 nowelizacji U.g.h. właściwego certyfikatu akredytacji w rozumieniu art. 23f ust. 1 pkt. 1 U.g.h. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dn. 30.08.2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz.U. 2010 r., Nr 138, poz. 935 z późn. zm.), upoważnienie to wygasło z mocy samego prawa z upływem dnia 14.07.2012 r,

3) naruszenie art. 23 f ust. 6 Ug.h., w związku z art. 23f ust. 1 pkt. 1, ust. 2 pkt. 1 U.g.h. oraz w związku z art. 12 ust. 3 i art. 12 ust. 2 nowelizacji U.g.h. oraz w związku z art. 23b ust. 3 U.g.h. oraz w związku z art. 129 ust. 3 U.g.h. przez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że jeśli organ opiera decyzję na dowodzie z opinii jednostki podającej się za jednostkę badającą – o jakim to dowodzie mowa w art. 23b U.g.h. - zarejestrowanego automatu, a Strona przedkłada w toku postępowano dowody świadczące o tym, że jednostka, która przeprowadziła takie badanie, przed badaniem automatu, utraciła status jednostki badającej z mocy samego prawa - na podstawie art. 12 ust. 3 nowelizacji U.g.h. z 2011 r - organ może przyjmować mimo to, że taka jednostka posiada ważne upoważnienie Ministra Finansów do badan technicznych automatów i urządzeń do gier, jeśli widnieje nadal jako upoważniona jednostka na liście publikowanej przez Ministra Finansów na stronie internetowej, zgodnie z art. 23f ust. 6 U.g.h., podczas gdy lista o jakiej mowa w art. 23f ust. 6 U.g.h. kreuje co najwyżej domniemanie faktyczne, że jednostka widniejąca na tej liście jest upoważniona, które może być obalone np. przez Stronę postępowania, poprze/ przedłożenie dowodów na okoliczności świadczące o ziszczeniu się przesłanek określonych w art. 12 ust. 3 nowelizacji U.g.h. z 2011 r. powodujących wygaśnięcie upoważnienia takiej jednostki z mocy prawa,

4) naruszenie art. 129 ust. 3 U.g.h. w zw. z art. 1 pkt. 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r" (Dz.U.UE.L.l 998.204.37 z późn. zm.), dalej zwaną "Dyrektywą 98/34/WE", przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 U.g.h., pomimo, że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a i art. 15 ust. 1 U.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier (urządzenia elektroniczne, elektromechaniczne, mechaniczne umożliwiające gry za wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gry mają charakter losowy albo zawierają element losowości), co w świetle wykładni art. 1 pkt. 4 i 11 ww. dyrektywy przedstawionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") z dn. 19.07.2012 r. w połączonych sprawach C- 213/11, C-214/11, C-217/11, pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto, ze względu na to, że art. 129 ust. 3 U.g.h. dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt. 3 dyrektywy 98/34/WE, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji, nie może być on stosowany,

5) naruszenie art. 129 ust. 3 U.g.h. w związku z art. 18 ust. 1 U.g h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu:

- że "stawką za udział w jednej grze" nie jest opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz również kwota poddawana ryzyku w toku gry pochodząca z licznika wygranych BANK (licznika nie generującego punktów pochodzących z wpłat gracza),

- że super gry, do rozegrania których niezbędne jest wniesienie dodatkowej opłaty w postaci punktów z licznika kredyt nie są osobną grą, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż łączna wygrana w postaci 500 pkt plus wygrana z super gry, do której rozegrania konieczne jest wniesienie oddzielnej opłaty (pkt z licznika kredyt- licznik wpłat przez gracza pieniędzy) powoduje przekroczenie wartości jednorazowej wygranej, w sytuacji gdy organ sumuje kilka wygranych z różnych gier (500 pkt plus 400 pkt uzyskanych z rozegrania 4 super gier, z których każdorazowo pobrano opłatę z licznika kredyt - art. 18 ust. 1 U.g.h.) tworząc pojęcie "suma jednorazowych wygranych" nieznane ustawie i stojące w opozycji z pojęciem maksymalnej jednorazowej wygranej,

6) naruszenie art. 129 ust. 3 U.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż jednorazową wygraną jest suma szeregu jednorazowych wygranych, które mogą być hipotetycznie uzyskane w szeregu odpłatnych gier z niepewnym (niezdatnym do przewidzenia z góry) wynikiem każdej z tych gier i możliwością odnotowania także przegranej, w sytuacji gdy z prawideł języka polskiego wynika, iż termin "jednorazowa" oznacza dana jeden raz, w jednej chwili, a w ślad za tym "jednorazowej wygranej" nie wolno utożsamiać z "wygraną wielorazową".

W nawiązaniu do podniesionych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania przed WSA w Rzeszowie wg norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana: "P.p.s.a.", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a).

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Te inne przepisy to m.in. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Kontroli Sądu poddano decyzje w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, który uzyskał tę rejestrację w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, uchylonej przez art. 144 U.g.h. z dniem 31 grudnia 2009 r. Niemniej od dnia 1 stycznia 2010 r., zgodnie z art. 129 ust. 1 U.g.h., działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Ponadto, jak wynikało z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 2011 r., poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów do gier o niskich wygranych zachowały ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 1, czyli U.g.h. Postępowanie w kontrolowanej sprawie dotyczyło automatu o nazwie do gier o niskich wygranych o nazwie [...], nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...].

Decyzję pierwszej instancji wydano w dniu [...] sierpnia 2014 r., a w instancji odwoławczej w dniu [...] października 2014 r. Postępowanie przeprowadzono zatem w okresie ważności rejestracji automatu (data rejestracji – [...] lutego 2009 r., nr rejestracji [...]), jak i zezwolenia z dnia [...] listopada 2008 r. (k. 31 akt administracyjnych).

Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i może stanowić podstawę wyrokowania. Przede wszystkim przeprowadzono zasadniczy dowód w sprawie w postaci badania automatu przez upoważnioną jednostkę badającą, czego wymaga przepis art. 23b ust. 3 U.g.h. (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2015 r. sygn. II GSK 9/14), a postępowanie było prowadzone z uwzględnieniem regulacji dodanych do U.g.h. na mocy ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 134, poz. 779) , zatem organy zastosowały się do wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1130/11. Wnioski z opinii jednostki badającej legły u podstawy faktycznej kontrolowanych decyzji, a inne dowody (np. eksperyment czy opinia biegłego sądowego) mogły rzeczywiście stanowić jedynie podstawę uzasadnionego podejrzenia, że automat nie spełnia wymagań określonych w ustawie. Stwarzały zatem podstawy faktyczne do żądania poddania automatu badaniu sprawdzającemu. Badanie to wykazało, że należący do Spółki automat w istocie nie odpowiadał obowiązującym przepisom U.g.h. w zakresie opisanym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia, w tym w zakresie wynikającym z art. 129 ust. 3 U.g.h. Ustalenie to stanowiło legalną i wystarczającą, ale też i obligatoryjną podstawę do wydania przez właściwy w sprawie organ służby celnej decyzji, o której mowa w art. 23a ust. 7 U.g.h., czyli cofającej rejestrację zakwestionowanego automatu. Opinia ta odpowiada standardom wynikającym z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. poz. 312). Jest jasna, spójna i logiczna, a wyniki badania przedstawione w sposób jednoznaczny i poparte przekonującą argumentacją.

Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...] posiada status upoważnionej jednostki badającej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a Dyrektor Izby Celnej złożył do akt dokumenty wskazujące, że w piśmie z dnia 13 października 2011 r. skierowano do Ministra Finansów dokumenty niezbędne do uzyskania/zachowania statusu jednostki badającej w rozumieniu U.g.h., o której mowa w art. 23f tej ustawy, spełniając tym samym wymagania określone w art. 12 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. Jednostka ta znajduje się także w wykazie publikowanym przez Ministra Finansów na podstawie art. 23f ust. 6 U.g.h. Sąd nie podziela pojawiających się w orzecznictwie poglądów dotyczących kwestii zakresu akredytacji posiadanej przez jednostkę, która musiałaby obejmować swym zakresem badania automatów do gier o niskich wygranych, ponieważ wymagania takie nie znajdują podstawy prawnej, w szczególności w art. 23f U.g.h. Przepisy prawa nie określały żadnych szczegółowych wymagań co do charakterystyki badań prowadzonych przez jednostki aplikujące o uzyskanie statusu jednostek badających w rozumieniu U.g.h. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 26 maja 2011 r. oraz art. 23f U.g.h., zakres i przedmiot akredytacji jednostek badających nie ma znaczenia dla możliwości przeprowadzenia badań automatów do gier o niskich wygranych. Gdyby tak miało być, to za zbędną należałoby uznać regulację art. 23f ust. 1 pkt 2 U.g.h. Zgodnie bowiem z nią, upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która m.in. zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Wynikający z art. 23h ust. 1 U.g.h. wymóg posiadania jakiejkolwiek akredytacji ma być gwarancją zapewnienia pewnych standardów, obiegu dokumentów itp., ale jednostka badająca musi spełniać inne jeszcze warunki, określone w art. 23f ust. 1 pkt 2-4. Sąd tym samym w znacznej mierze podziela stanowisko organu odnoszące się do tej kwestii. Warte podkreślenia jest przy tym również i to, że skarżąca Spółka nie kwestionuje w istocie uprawnień i kompetencji Wydziału Laboratorium Celnego jako takich, lecz podnosiła jedynie zarzuty co do braku bezstronności tego podmiotu. Wiarygodność opinii tej jednostki badającej jako dowodu w sprawie nie została jednak podważona w inny sposób.

Organ odwoławczy wobec powziętych wątpliwości miał obowiązek, uzupełnić postępowanie wyjaśniające i zlecić naczelnikowi urzędu celnego przeprowadzenie dowodu z badania automatu przez upoważnioną jednostkę badającą, stosownie do art. 23b ust. 1 U.g.h., i wykorzystać ten dowód w sprawie, w tym ustalenia i wnioski z niej wynikające. Ewentualne zastrzeżenia strony postępowania co do obiektywizmu jednostki badającej pozostającej w strukturach Służby Celnej nie mogą stanowić dla organu podatkowego uzasadnienia odmowy poddania automatu badaniu przez wyznaczoną jednostkę. Organ służby celnej nie posiada jakichkolwiek prawnych możliwości, aby kwestionować decyzję Ministra Finansów o upoważnieniu danego podmiotu do wykonywania badań sprawdzających automatów i wpisania go na listę tych jednostek. W świetle Ordynacji podatkowej nie było zaś podstaw do wyłączenia jednostki badającej, ponieważ nie znajdowały w tym przypadku zastosowania przepisy art. 130 czy art. 131 tej ustawy, a w U.g.h brak nawiązania do przesłanek wyłączenia pracownika lub organu zawartych w tych przepisach.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy automat uzyskał poświadczenie rejestracji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, która utraciła moc na podstawie art. 144 U.g.h. z dniem 31 grudnia 2009 r. W myśl art. 129 ust. 1 i 3 U.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych decyzji, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. W poprzednim zaś stanie prawnym art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. stanowił, że grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Równowartość 15 euro i 0,07 euro ustalało się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. Stosownie zaś do art. 23a ust. 7 U.g.h. (obowiązującego od dnia 14 lipca 2011 r., zob. art. 11 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. poddanej procedurze notyfikacji określonej w dyrektywie 98/34/WE) naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Tak więc, wobec niewątpliwego ustalenia, że automat nie spełniał wymagań określonych w U.g.h. (w zakresie stawek nie odpowiadał także wymaganiom określonym w art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r., która to regulacja pod względem definicyjnym jest zbieżna z art. 129 ust. 3 U.g.h.), czego zresztą Spółka skutecznie nie podważyła, zgodnie z prawem cofnięto jego rejestrację, a przy ocenie dowodów nie przekroczono granic swobody. Inne dowody, w tym wnioskowane przez stronę, wobec jednoznacznej treści U.g.h. w tym zakresie, nie mogły mieć znaczenia dla wywiązania się przez organ celny z obowiązku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego.

Odnosząc się do kwestii procedury notyfikacyjnej określonej w Dyrektywie 98/34/WE stwierdzić należy, że zasadniczą podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 23a ust. 7 U.g.h., wprowadzony do U.g.h. na mocy nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw. Ustawa nowelizująca poddana zaś została określonej w dyrektywie 98/34/WE procedurze notyfikacyjnej (projekt przedstawiono Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, co nastąpiło zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych). Nie może być zatem jakichkolwiek wątpliwości co do skuteczności tych regulacji.

Zgodnie natomiast z art. 23a ust. 7 U.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Z kolei przepisy art. 129 ust. 1 i 3 U.g.h. nie stanowią, wbrew zarzutom skargi, przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, nie wprowadzają bowiem warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów (automatów do gier). Zgodnie z nimi, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (ust. 1). Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (ust. 3). Z definicji gry na automacie o niskich wygranych (art. 129 ust. 3) nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenia gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów. Przepis ten nie odnosi się w żadnej swej części do cech automatu, jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy tego produktu. Powołane regulacje należą do kategorii przepisów przejściowych i już z tej tylko przyczyny nie można ich było uznać za techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2015 r. sygn. II GSK 1624/15 stwierdzając, że przepisy przejściowe nie spełniają kryterium uznania ich za przepisy techniczne (podobne w kwestii charakteru przepisów przejściowych stanowisko wyrażono także w wyrokach NSA z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. II GSK 181/14; z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. II GSK 2036/15; z dnia 28 października 2015 r. sygn. II GSK 1631/15; z dnia 21 października 2015 r. sygn. II GSK 1629/15 w zakresie odnoszącym się do art. 135 ust. 2 U.g.h.). Możliwego istotnego wpływu na spadek sprzedaży automatów do gry nie można przypisać przepisom prawnym, które zapewniają przez okres przejściowy utrzymanie dotychczasowego stanu w zakresie miejsc urządzania gry i liczby używanych automatów (podobnie w wyroku NSA z dnia 17 listopada 2015 r. II GSK 2036/15, zob. też wyrok NSA z dnia 21 października 2015 r. sygn. II GSK 9/14 oraz z dnia 18 września 2015 r. sygn. II GSK 1593/15). Stanowisko to zasługuje w pełni na aprobatę, a argumentację Dyrektora Izby Celnej odnoszącą się do tej problematyki uznać należało za prawidłową i należycie umotywowaną.

Z podanych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.