Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 295/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2020 poz 1845
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na czynność Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie skierowania na obowiązkową kwarantannę oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. D. (dalej określany jako Skarżący) złożył skargę na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. polegającą na objęciu go kwarantanną w dniach [...] listopada 2021 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności ww. czynności.

Zaskarżonej czynności Skarżący zarzucił:

rażącą sprzeczność z prawem, tj. przepisami art. 34 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które wymagają dla objęcia danej osoby kwarantanną wydania decyzji administracyjnej - brak wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kwarantanny;

naruszenie art. 32 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych poprzez brak jakiegokolwiek zweryfikowania uzyskanych informacji i wykonania własnej, merytorycznej oceny zaistniałej sytuacji, w ramach obowiązkowego w takim wypadku dochodzenia epidemiologicznego, czego wymaga ten przepis;

objęcie kwarantanną mimo braku posiadania przez organ skonkretyzowanych i wiarygodnych danych o jego kontakcie z osobą podejrzaną o zachorowanie/zakażenie na SARS-CoV-2, czasie i miejscu tego kontaktu, prawdopodobieństwie zakażenia oraz wiarygodności rozpoznania zakażenia ww. wirusem.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że dowiedział się, iż zostaje skierowany na kwarantannę w rozmowie telefonicznej z dyrektorem szkoły, a następnie z rozmowy telefonicznej z pracownikiem sanepidu. Do [...] lutego 2022 r. nie wydano decyzji administracyjnej o objęciu go kwarantanną. Założyć należy, że wynika to z zastosowania przez organ niezgodnego z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i Konstytucji RP przepisu rozporządzenia Rady Ministrów, o tym że: "decyzji nie wydaje się" (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii). Powołany przepis jest wprost sprzeczny z przepisami ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych, kodeksem postępowania administracyjnego oraz Konstytucją RP. Dlatego Sąd, rozpoznając sprawę, powinien odmówić jego zastosowania przy ocenie legalności objęcia Skarżącego kwarantanną.

Przepis art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wymaga nałożenia kwarantanny lub jej przedłużenia w drodze decyzji administracyjnej. Powyższe znajduje oparcie w samej treści art. 34 ust. 2 cyt. ustawy. Z przepisu art. 33 ust. 1 ww. ustawy wprost wynika, że m.in. na: "osobę podejrzaną o zakażenie", którą definiuje się jako: "osobę, u której nie występują objawy zakażenia ani choroby zakaźnej, która miała styczność ze źródłem zakażenia, a charakter czynnika zakaźnego i okoliczności styczności uzasadniają podejrzenie zakażenia" (art. 2 pkt 21 ustawy), mogą być nałożone w drodze decyzji obowiązki określone w art. 5 ust. 1 ustawy, tj. m.in. obowiązek poddania się kwarantannie. Nietrudno dostrzec, że odnosi się to do sytuacji z art. 34 ust. 2 ww. ustawy oraz stanu faktycznego, jaki zaistniał w sprawie.

Ponadto to, że sytuacja jest jednoznaczna na gruncie ustawy, potwierdzają przedstawiciele doktryny: "Zgodnie z art. 34 ust. 2 ZapobChoróbU, podleganie obowiązkowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu jest uwarunkowane rozstrzygnięciem organów inspekcji sanitarnej. Omawiany przepis odnosi się do decyzji wydawanej na podstawie art. 33 ust. 1 ZapobChoróbU, której nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na wyraźne zastrzeżenie przez ustawodawcę konieczności wydania stosownej decyzji administracyjnej, nie może być mowy o powstaniu ww. obowiązków z mocy samego przepisu ustawy" (zob. K. Sałbut w: Leszek Bosek (red.) Ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi. Komentarz. Warszawa 2021 r., wyd. C.H. Beck, s. 551, uwaga 1 - do art. 34 ust. 2 ustawy; zob. także bliżej o nakładaniu takiego obowiązku dr J. Piecha w tym samym komentarzu na s. 503 i n. komentując art. 33 ustawy).

Na takie rozumienie ustawy wskazuje też stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, dostępne na stronie Rzecznika od 29.10.2020 r.: "..Według ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, powstanie tego obowiązku uzależnione jest od reakcji służb sanitarnych i medycznych oraz wydania urzędowego aktu potwierdzającego ten obowiązek. Z ustawy wynika zatem że:

- do objęcia obowiązkową kwarantanną konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej przez Inspekcję Sanitarną;

- o wydaniu decyzji o obowiązku kwarantanny pracownik Inspekcji Sanitarnej może zawiadomić m.in. w formie "ustnej" (np. przez telefon); (...) - osoba taka ma fizycznie otrzymać dokument decyzji, kiedy to tylko będzie możliwe.".

Przed datą wejście w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, na jakie powołują się teraz nagminnie organy inspekcji sanitarnej (w szczególności analogicznego § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, gdzie po raz pierwszy pojawił się przepis, że: "w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (...). Decyzji organu nie wydaje się.") - wiele organów inspekcji sanitarnych nie miało wątpliwości, że w przypadku art. 34 ust. 2 ustawy konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje te były zaskarżane w toku instancji, a następnie kontrolowane przez sądy.

Żaden przepis ustawy nie upoważnił Rady Ministrów do wyłączenia w drodze rozporządzenia formy decyzji administracyjnej dla orzekania o kwarantannie, o jakiej mowa w art. 34 ust. 2 ustawy. Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii z 6 maja 2021 r., co najmniej w zakresie, w jakim stanowi, że: "Decyzji nie wydaje się" - wydany został zatem z jaskrawym przekroczeniem delegacji ustawowej.

Dodatkowo Skarżący wskazał, że nawet nakładanie na osoby zdrowie kwarantanny, w drodze decyzji administracyjnej z możliwością jej zaskarżenia tylko do organu Il instancji samo w sobie też mogłoby zostać uznane za sprzeczne z Konstytucją RP jako naruszające wymóg ustanowiony przez art. 41 ust. 2 Konstytucji RP, w kontekście także norm Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Niezależnie od powyższego organ naruszył także art. 32 ustawy, ponieważ w ogóle nie dokonał wymaganej nim weryfikacji otrzymanych informacji, ani samodzielnej ich oceny merytorycznej. Dowodzą tego dowody załączone do skargi, z których wynika, że organ nie wykonał żadnych czynności w ramach dochodzenia epidemiologicznego, opierając się tylko na wniosku dyrekcji z [...] stycznia 2022 r.

Nie ustalono też, czy Skarżący miał jakikolwiek istotnie epidemiologicznie, co do czasu oraz okoliczności kontakt z osobą podejrzaną o zakażenie, czy też zachorowanie na SARS-CoV-2, co sprawia, że jego kwarantanna była efektem zupełnie arbitralnych i bez namysłu prowadzonych chaotycznych działań organu.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 punkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przesłanka ta zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem skarga ta jest drugą skargą Skarżącego skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o tożsamej treści, dotyczącą tej samej czynności organu, tj. objęcia kwarantanną w dniach [...] listopada 2021 r.

Z daleko posuniętej ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na kontakt z osobą zakażoną, do jakiego doszło w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w B., Skarżący został objęty kwarantanną od [...] do [...] listopada 2021 r. W dalszej części organ wskazał przebieg postępowania związany z ww. czynnością.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze, organ wskazał, że są one bezzasadne. Obowiązujące w okresie objętym sprawą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, tj. § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861 ze zm.) nie wymagały wydawania decyzji administracyjnej w przypadku obejmowania przez organy inspekcji sanitarnej kwarantanną. W związku z powyższym nie jest wymagana konkretyzacja w formie decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów art. 104 i art. 107 kpa oraz w związku z art. 33 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, gdyż obowiązek poddania kwarantannie wynika wprost z przepisu prawa. Potwierdzeniem nałożenia obowiązku są zapisy w systemie teleinformatycznym.

Odnosząc się do kwestii zarzutów naruszenia Konstytucji, organ w całości podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie m.in. przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17.11.2020 r. sprawie II SA/Bd 834/20, gdzie wskazano, że zaistniała sytuacja, wynikająca ze stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 w pełni uzasadnia wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, o jakich mowa w objętych postępowaniem przepisach Konstytucji RP. Należy bowiem wskazać, że przepisy dotyczące ograniczeń ustanowiono właśnie na wypadek zaistnienia takich wyjątkowych sytuacji jak epidemia zagrażająca zdrowiu i życiu wszystkich osób przebywających na terenie Polski. W obliczu powyższego należy podnieść, że przepisy, na podstawie których działa organ, w tym przepisy przywołanego rozporządzenia, stanowią podstawę powszechnego oddziaływania na społeczeństwo w celu zapobiegania się rozprzestrzenianiu wirusa SARS-CoV-2 i jako uchwalone i opublikowane przez ustawodawcę stanowią podstawę do działania, w tym również do zaniechania wydawania decyzji w określonych sytuacjach.

W odniesieniu do zarzutu w przedmiocie braku weryfikacji celowości nałożenia kwarantanny, wskazać należy, że dane Skrzącego jako osoby mającej odbywać kwarantannę zostały umieszczone w ogólnokrajowym systemie SEPIS - System Ewidencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz na podstawie rekomendacji i wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego, Ministra Zdrowia i Ministra Edukacji Narodowej, instytucje (w tym szkoły) dokonują samodzielnie zgłoszeń uczniów/wychowanków i kadry do kwarantanny z bliskiego kontaktu bezpośrednio w systemie SEPIS. Zatem działalność organu sprowadza się następczo do przeprowadzenia wywiadu epidemicznego, gdzie dochodzi do weryfikacji przekazanych danych w zakresie wystąpienia wyniku pozytywnego u wskazanej przez instytucję osoby oraz do weryfikacji kręgu osób, które miały styczność z tą osobą o dodatnim wyniku testu. Następnie zaś dochodzi do poinformowania telefonicznie ustalonego kręgu osób o aktywowaniu w systemie kwarantanny i okresie, na jaki dana osoba zostaje objęta kwarantanną. Wyjaśnić należy, że dochodzenie epidemiologiczne ma doprowadzić do ustalenia osób, które mogły być narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności (jakiejkolwiek) ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego. W postępowaniu tym nie dąży się do ustalenia (ze 100% pewnością) zaistnienia stanu zakażenia biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, a jedynie ustalenia zaistnienia możliwości ekspozycji na biologiczny czynnik chorobotwórczy, co skutkuje uznaniem, że dana osoba mogła (ale nie musiała) zostać zakażona. Celem kwarantanny jest odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie (a nie która została zakażona), w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych (eliminacja transmisji na kolejne osoby). W obliczu powyższego wskazać należy, że jeżeli w toku czynności ustalono, że nauczyciel miał kontakt z osobą zakażoną, to celem wyeliminowania dalszego rozprzestrzeniania się wirusa dochodzi do objęcia kwarantanną.

W piśmie z [...] .05.2022 r. Skarżący wskazał, że w petitum skargi jest oczywista omyłka pisarska co do daty skierowania go na trzecią kwarantannę. Zakres przedmiotowy skargi wynika w sposób oczywisty z dowodów załączonych do niej. Skarga dotyczy czynności skierowania na kwarantannę w dniach [...] stycznia 2022 r.

W piśmie z [...] .06.2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. podtrzymał wniosek o odrzucenie skargi, albowiem wbrew twierdzeniom Skarżącego nie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, która ze swej natury może dotyczyć kwestii drobnych, nie zaś tak istotnego elementu, jakim jest czynność podlegająca zaskarżeniu, w tym wypadku determinowana datą kwarantanny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że nie był zasadny wniosek organu o odrzucenie skargi. Wynika to w sposób bezsporny z załączonego do niej pisma Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Nr [...] w B. W oparciu o jego treść można bezspornie ustalić, że Skarżący kwestionował czynność skierowania go na kwarantannę w dniach [...] 01.2022 r. Również w treści skargi znajdują się zagadnienia związane ze skierowaniem go na kwarantannę w styczniu 2022 r. (tzn., że dowiedział się o tym [...] .01.2022 r.).

Nie jest sporne pomiędzy stronami, że Skarżący został objęty kwarantanną w dniach od [...] .01.2022 r. Został na nią skierowany w związku z uzyskaną przez organ informacją o osobie mającej dodatni wynik testu na chorobę zakaźną SARS-CoV-2 (COVID-19) w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w B., gdzie Skarżący jest nauczycielem. O objęciu kwarantanną Skarżący został poinformowany telefonicznie [...] .01.2022 r.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy nałożenie obowiązku odbycia przez Skarżącego kwarantanny powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej organu inspekcji sanitarnej.

Analiza przepisów ustawy oraz rozporządzeń wydanych na podstawie zawartych w tej ustawie delegacji przy zastosowaniu wykładni celowościowej prowadzi do wniosku, że poddanie się kwarantannie przez osobę, co do której stwierdzono, że była narażona na chorobę zakaźną lub pozostawała w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazuje objawów chorobowych, ma charakter obowiązku ustawowego, a organ inspekcji sanitarnej nie jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na taką osobę obowiązek odbycia kwarantanny.

Działanie organu w formie decyzji administracyjnej przewiduje art. 33 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1845, dalej powoływana jako "ustawa"). Zgodnie z jej art. 33 ust. 1, państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Z dniem 1 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) wprowadzono do art. 33 ust. 3a, w myśl którego decyzje, o których mowa w ust. 1, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób:

1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie;

2) nie wymagają uzasadnienia;

3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób.

Stosownie natomiast do treści art. 34 ust. 2 ustawy, osoby, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych, podlegają obowiązkowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli tak postanowią organy inspekcji sanitarnej przez okres nie dłuższy niż 21 dni, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażenia albo styczności.

Porównanie zakresów norm ujętych w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy wskazuje, że drugi z wymienionych przepisów ma charakter regulacji szczególnej w stosunku do przepisu pierwszego, tzn. że art. 34 ust. 2 stanowi lex specialis wobec normy generalnej zawartej w art. 33 ust. 1. Przepis art. 33 ust. 1 odnosi się bowiem ogólnie do wszystkich obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy, natomiast art. 34 ust. 2 dotyczy jedynie kwarantanny. Obowiązki, które może nałożyć właściwy organ w trybie art. 33 ust. 1, polegają na poddaniu się na zasadach określonych w ustawie: zabiegom sanitarnym, szczepieniom ochronnym, poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków, badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań, nadzorowi epidemiologicznemu, kwarantannie, leczeniu, hospitalizacji, izolacji, izolacji w warunkach domowych.

Ponadto, w przeciwieństwie do treści art. 34 ust. 2, wydając decyzję w trybie art. 33 ust. 1 ustawy, właściwy organ może, ale nie musi, nałożyć jeden z obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1. Wydanie decyzji ma w tym przypadku charakter konstytutywny, a więc kreuje określone obowiązki wobec podmiotu, do którego decyzja jest skierowana. O tym, czy i który obowiązek, o jakim mowa w art. 5 ust. 1, zostaje nałożony, decyduje w formie władczego rozstrzygnięcia państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny. Natomiast art. 34 ust. 2 ustawy zawierający regulację o charakterze materialnoprawnym nakłada na określone podmioty, w sytuacjach opisanych w tym przepisie, obowiązek poddania się kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu. Uznanie organu ogranicza się tylko do wyboru jednego z tych dwóch środków, natomiast sam obowiązek ukonstytuowany został wprost w ustawie, co oznacza, że nie ma podstaw prawnych, aby go konkretyzować w formie decyzji administracyjnej.

Z podanych wyżej przyczyn w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 33 ust. 3a ustawy, będący jedynie rozwinięciem procesowym normy generalnej zawartej w art. 33 ust. 1 w stosunku do podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób. Regulacja z ust. 3a zawarta została w jednej z jednostek redakcyjnych art. 33 i w swojej treści odnosi się do ust. 1, co oznacza, że przewidziany w tym przepisie szczególny tryb wydania decyzji administracyjnej znajduje zastosowanie w przypadkach, w których organ w sposób władczy decyduje o wyborze jednego z obowiązków przewidzianych w art. 5 ust. 1.

Obowiązek kwarantanny, o jakiej mowa w art. 34 ust. 2 ustawy, wynika wprost z tego przepisu. Tym samym nie zostają ograniczone w sposób sprzeczny z Konstytucją prawa i wolności obywatelskie, gdyż źródło tych ograniczeń znajduje się w ustawie, a nie w aktach niższego rzędu, tzn. w rozporządzeniach. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 34 ust. 5 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz. U. poz. 351, ze zm.; w skrócie "rozporządzenie MZ z 25 lutego 2021 r."), które obowiązywało w okresie stosowania zaskarżonej kwarantanny (zostało uchylone na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2022 r. Dz. U. z 2022 r. poz. 680). W § 7 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w okresie objęcia Skarżącego kwarantanną, wymieniono chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) wśród chorób, odnośnie których powstaje obowiązek kwarantanny w przypadku narażenia na tę chorobę zakaźną lub pozostawania w styczności ze źródłem biologicznych czynników chorobotwórczych ją wywołujących. W § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia postanowiono, że okres obowiązkowej kwarantanny z powodu narażenia na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 u osób, u których nie wystąpiły objawy choroby COVID-19, albo styczności ze źródłem zakażenia ulega zakończeniu po 10 dniach, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażenia albo styczności. W przepisie tym jednocześnie przyznano uprawnienie dla państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, aby w uzasadnionych przypadkach decydował o skróceniu albo zwolnieniu z obowiązku odbycia obowiązkowej kwarantanny.

Podkreślić należy, że tego typu regulacja kwarantanny dotyczy także innych niż SARS-CoV-2 chorób zakaźnych, np. wymienionych w § 7 ww. rozporządzenia - cholery, dżumy płucnej, Eboli czy ospy prawdziwej. Także w przypadku tych chorób sam obowiązek kwarantanny i jej maksymalny okres zostały określone ustawowo, tj. w art. 34 ust. 2 ustawy. Delegacja zawarta w art. 34 ust. 5 ustawy pozwoliła natomiast określić w rozporządzeniu wykaz chorób, co do których konieczne jest stosowanie kwarantanny niejako "automatycznej", tj. związanej z samym rodzajem choroby (odnośnie której zaistniało narażenie lub powstała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego). W przypadku chorób określonych w ten sposób organ został zatem pozbawiony możliwości działania uznaniowego – w przeciwieństwie do pozostałych chorób zakaźnych, co do których zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy organ "może" zdecydować o nałożeniu obowiązku kwarantanny.

Z omówionych wyżej regulacji wynika, że w niniejszej sprawie objęcie obowiązkową kwarantanną stanowi czynność materialno-techniczną, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływana jako "ppsa"). Czynność ta podjęta zostaje bowiem w sprawie indywidualnej i dotyczy obowiązku wynikającego z przepisu prawa, w tym konkretnym przypadku z art. 34 ust. 2 ustawy, przy czym tego rodzaju czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ustawa nie wymaga w tym przypadku wydania decyzji administracyjnej. Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r. poz. 861 ze zm) w zakresie, w jakim stwierdza, że w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 nie wydaje się decyzji organu inspekcji sanitarnej - ma wobec tego jedynie charakter powtórzenia woli ustawodawcy. Powtórzenie to można rozpatrywać w kategoriach braku poprawności legislacyjnej (niedopuszczalne powtórzenie w akcie podustawowym normy ustawy), niemniej jednak nie ma ono wpływu na istnienie wyżej opisanej normy prawa o randze ustawowej.

Brak konieczności wydawania w przedmiotowym przypadku decyzji administracyjnej dla zaistnienia obowiązku poddania się kwarantannie nie wpływa jednakże na ocenę, że nałożenie na osobę obowiązku poddania się kwarantannie jest w istocie formą pozbawienia wolności w rozumieniu art. 5 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej jako "EKPCz"). W myśl art. 5 ust. 1 tej konwencji: "Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nikt nie może być pozbawiony wolności, z wyjątkiem następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo: [...] e) zgodnego z prawem pozbawienia wolności osoby w celu zapobieżenia szerzeniu przez nią choroby zakaźnej, osoby umysłowo chorej, alkoholika, narkomana lub włóczęgi; [...]". Przy tym każdy, kto został pozbawiony wolności przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności i zarządzenia zwolnienia, jeżeli pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem (art. 5 ust. 4 EKPCz).

Regulację analogiczną do cyt. przepisów EKPCz zawiera Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 41 ust. 1 stanowi, że: "Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie". Ustrojodawca dodał do tego istotne zastrzeżenie o charakterze gwarancyjnym, zgodnie z którym każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego ustalenia legalności tego pozbawienia (art. 41 ust. 2 zd. pierwsze Konstytucji RP).

Nie ulega wątpliwości, że w ramach gwarantowanej w ww. przepisach konstytucyjnych (art. 41 ust. 2 zd. pierwsze) oraz konwencyjnych (art. 5 ust. 4), procedury sądowej kontroli legalności zastosowanego środka (tu: o charakterze administracyjnoprawnym) noszącego znamiona pozbawienia wolności w rozumieniu art. 41 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 EKPCz, musi istnieć możliwość zweryfikowania przez sąd prawidłowości działania organu, zarówno od strony podstaw faktycznych, jak i prawnych.

W przedmiotowej sprawie obowiązek poddania się kwarantannie został nałożony na Skarżącego w związku z jego stycznością ("kontaktem") z osobą zakażoną wirusem SARS-CoV-2. W świetle art. 34 ust. 2 ustawy zaistnienie takiej styczności stanowi warunek poddania danej osoby obowiązkowej kwarantannie, o której mowa w tym przepisie. Zatem już samo stwierdzenie faktu wystąpienia owej styczności (kontaktu) oraz okoliczności tego kontaktu (kto, z kim, gdzie, kiedy, itd.) powinny zostać utrwalone w aktach organu – tak aby możliwa była późniejsza weryfikacja tego, czy do skierowania danej osoby przez organ administracji na kwarantannę rzeczywiście doszło "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP), a dokładniej – "na zasadach określonych w ustawie" (art. 5 ust. 1 ustawy). Po drugie, z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że przed skierowaniem Skarżącego na kwarantannę organ musiał najpierw powziąć wiadomość o wystąpieniu u jednej z osób ze szkoły zakażenia koronawirusem. Informację o styczności m.in. Skarżącego z osobą chorą zostały przekazane przez dyrektora placówki szkolnej. Jak wskazał organ, informacje o tych osobach i nałożonej na nich kwarantannie umieszczono w ogólnopolskim systemie informatycznym SEPIS. W aktach sądowych znajduje się dostarczony przez organ wydruk z ww. systemu (k. 35-41) potwierdzający zasadność skierowania Skarżącego na kwarantannę. Wynika z niego zgłoszenie szkoły do kwarantanny, łącznie z danymi osoby zakażonej koronawirusem oraz wykazem osób narażonych na bliski kontakt z tą osobą. Wśród ww. osób wymieniony jest Skarżący.

Dodatkowo wskazać należy, że brak było podstaw do zwolnienia Skarżącego z kwarantanny, ponieważ nie był on osobą zaszczepioną przeciw SARS-CoV-19. W przypadku osób zaszczepionych widnieje w ww. dokumentacji odpowiednia wzmianka i w przypadku pełnego zaszczepienia nie nakładano kwarantanny. Zresztą Skarżący w żaden sposób nie wskazywał, że jest osobą zaszczepioną.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ppsa podlegała oddaleniu.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.