Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 989/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 188 i 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 30 i art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 580/12 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. P. 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 580/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę W. G. ( dalej: Skarżący ) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. wydanej w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], w przedmiocie określenia nie zaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego. Nadto, wskazał że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan sprawy i wyjaśnił, że dokonane w dniu [...] grudnia 2007 r. zgłoszenie celne, dotyczące samochodu marki Volkswagen Touareg, sprowadzonego przez Skarżącego ze Szwajcarii odpowiadało wymogom formalnym i zostało przez organ przyjęte. W późniejszym czasie organ uzyskał informację, że firma wskazana jako sprzedawca samochodu nie istnieje. Dokonał więc analizy zgłoszenia pod kątem weryfikacji wartości samochodu, stwierdzając, że jego wartość zadeklarowana w zgłoszeniu rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku eksportu. Dało to podstawę do wszczęcia postępowania i określenia na podstawie opinii biegłego wartości celnej pojazdu przy zastosowaniu metody ostatniej szansy, zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 z późn. zm.).

W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez :

- nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i całkowicie bezkrytyczne przyjęcie jako dowodu w sprawie wyceny J. P.,

- nie przeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów mogących wyjaśnić okoliczności sprawy, co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia,

- arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, polegającą na braku jego wszechstronnego rozważenia,

- oczywiście błędną, jednostronną, niespójną i częściowo wewnętrznie sprzeczną ocenę poddanych analizie fragmentów materiału dowodowego

- niezasadną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Skarżącego, mających szczególne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych,

- rażące naruszenie przepisów procesowych, a w szczególności art. 188 i 191 Ordynacji podatkowej oraz zasad postępowania określonych w art. 12 , 122 i 125 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 2 prawa celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012r, oddalił powyższą skargę.

Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 z późn. zm.), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena może zostać skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.

Podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów jest metoda wartości transakcyjnej. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody, co wynika z art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r., Nr 253, str. 1 ze zm., dalej: RWKC). Dotyczy to przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Wskazał, iż z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy") zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy", określonej w art. 31.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy wyczerpująco i przekonująco uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej samochodu marki Volkswagen Touareg, sprowadzonego przez skarżącego ze Szwajcarii.

Organ celny bowiem wszczął postępowanie w celu weryfikacji wartości celnej pojazdu w związku z przekazaniem przez Prokuraturę Apelacyjną w L. pismem z dnia [...] października 2010 r., pism szwajcarskich władz celnych z dnia [...] kwietnia 2010 r. i dnia 2 lipca 2010 r. informujących, że firma P. ( sprzedawca ), jest firmą nieistniejącą. Z przekazanych przez szwajcarskie władze celne dokumentów wynika, że przeprowadzone przez organy celne postępowanie nie wykazało, by firma ta istniała w dacie sprzedaży samochodu.

Weryfikując zgłoszenie celne, organy przeanalizowały notowania pojazdów Volkswagen Touareg rok produkcji 2007 na rynku szwajcarskim. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wydruk z Internetu z katalogu Szwajcarskiego EurotaxGlass’s) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów kształtują się w Szwajcarii na poziomie znacznie wyższym (od 50 900 CHF do 61 000CHF) od ceny zadeklarowanej przez stronę (4000 CHF). Wskazały że w przypadku uwzględnienia uszkodzeń pojazdu wskazanych w opinii dołączonej do zgłoszenia celnego, wartość pojazdu będzie ponad trzykrotnie wyższa niż wartość podana jako transakcyjna, przez Skarżącego.

Zdaniem Sądu organ szczegółowo wyjaśnił, dlaczego zastosował metodę ustalania wartości pojazdu, określoną w art. 31 WKC (metoda ostatniej szansy).

Dokonał również ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody ostatniej szansy w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłego J. P. z dnia [...] stycznia 2012 r. Ustalenie wartości pojazdu nastąpiło na podstawie cen podobnego pojazdu wyprodukowanego poza terenem Wspólnoty, zgodnie z art. 31 ust. 2 lit. a WKC, a więc pojazdu marki BMW X5, produkowanego m.in. w USA.

Zgodnie z opinią wartość bazowa brutto sprowadzonego przez Skarżącego pojazdu wynosi 227 385 zł, natomiast wartość rynkowa brutto, uwzględniająca wskazane w opinii korekty wynosi 105 800 zł. Organ prawidłowo ustalając wartość celną pojazdu organ nie uwzględnił zastosowanej przez biegłego 10 % korekty określonej jako "regionalna sytuacja rynkowa", wskazując, że nie ma ona zastosowania w przypadku importu samochodu, pomniejszył natomiast wskazaną przez biegłego kwotę o dalsze elementy (marża, cło, podatki). Ostateczną wartość celna pojazdu określono na kwotę 74 540 zł.

Uznał zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione. Biegły uzasadnił swoje stanowisko co do zastosowanych korekt i wyjaśnił, dlaczego nie może uwzględnić uszkodzeń opisanych w ocenie technicznej z dnia 31 grudnia 2007 r., przedłożonej przez Skarżącego. Ocena ta budzi wątpliwości w zestawieniu z dokumentacją fotograficzną sporządzoną przez organ, a ponadto wskazany w ocenie zakres uszkodzeń silnika, ogumienia i zwieszanie jest niewspółmierny do podanego przebiegu i wieku samochodu. Nie sprecyzowano również zakresu uszkodzeń ramy, zawieszenia przedniego i układu kierowniczego, nie podano nazw elementów jakie zakwalifikowano do wymiany lub naprawy. Biegły nie miał tym samym żadnych podstaw do przyjęcia wyższego kosztu napraw i korekt uwzględniających stan techniczny samochodu.

W odpowiedzi na zarzuty Skarżącego wskazał iż wnioski dowodowe nie znajdowały uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Podkreślił, że zgodnie z art. 31 ust. 2 WKC wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana m. in. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie (pkt a) oraz ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu (pkt c). Żądanie skarżącego ustalenia ceny pojazdu na rynku szwajcarskim nie mogło być zatem uwzględnione.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucił naruszenie art. 30 i art. 31 WKC przez bezzasadne zastosowanie metody wartości kalkulowanej "ostatniej szansy" dla wyceny spornego samochodu i przez uznanie, że zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych jest bezwzględnie niemożliwe.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniósł, że zastrzeżenia wnoszącego skargę kasacyjną budzi zastosowanie metody "ostatniej szansy" przed zastosowaniem metody wartości transakcyjnej innych samochodów podobnych, gdyż ustalenie przez organ średniej cen sprzedaży na podstawie kilku samochodów tej marki i tego rocznika na rynku szwajcarskim nie stanowi problemu. Skarżący zarzucił również brak prawidłowości wyceny dokonanej przez biegłego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Wynika to z treści art. 183 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie), to NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej. Wyklucza to możliwość samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, Sąd dokonuje oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach podstaw sformułowanych w skardze kasacyjnej. Konsekwencją związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej jest więc konieczność prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to wymóg powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił Sąd I instancji, ze wskazaniem numeru artykułu i ewentualnej jego jednostki redakcyjnej. Konieczne jest też uzasadnienie zarzutu, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazanie dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawy, na których skargę kasacyjną oparto, nie uzasadniają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Podstawy skargi kasacyjnej ograniczają się do zarzutu naruszenie art. 30 i art. 31 WKC - przez bezzasadne zastosowanie metody wartości kalkulowanej "ostatniej szansy" dla wyceny spornego samochodu i przez uznanie, że zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych jest bezwzględnie niemożliwe.

Przede wszystkim nie można nie dostrzec wad konstrukcyjnych tak postawionych zarzutów. Na oba objęte podstawami kasacyjnymi przepisy składają się liczne jednostki redakcyjne. Skarga kasacyjna nie precyzuje zaś, której z nich zarzut dotyczy. Uzasadnienie zarzutów może sugerować, że - skoro strona przeczy, aby nie było możliwe zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych - zarzut naruszenia art. 30 dotyczy ust. 2 pkt b WKC. Przepis ten wskazuje jedną z podstaw ustalania wartości celnej, w sytuacji gdy wartość ta nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC. O odstąpieniu od wyrażonej w art. 29 ust. 1 WKC zasady, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, stanowi powoływany w kwestionowanych decyzjach i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku art. 181 a RWKC. Zgodnie z jego ust. 1 jeżeli /.../ organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

W rozpoznawanej sprawie jednakże ani ustalenia faktyczne, przyjęte przy wyrokowaniu, ani wykładnia czy zastosowanie przytoczonych wyżej przepisów art. 29 WKC i 181 a ust. 1 RWKC kwestionowane nie są. Wyklucza to możliwość kontroli zaskarżonego wyroku w tym zakresie.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sprawie wyjaśniono, że w razie odstąpienia od zasady ustalania wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej wartość ta ustalana jest według metod określonych w art. 30 i 31 WKC, przy czym Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej za metodę właściwą – w przypadku samochodów używanych – wskazuje metodę ostatniej szansy, uregulowaną w art. 31 WKC. I w tym zakresie w skardze kasacyjnej Sądowi I instancji nie postawiono zarzutu, co do zaakceptowania stanowiska organów celnych.

Art. 31 WKC stanowi w ust. 1, że jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów niniejszego rozdziału.

Stosownie do ust. 2 wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie: a) ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie; b) systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch alternatywnych wartości; c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu; d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 30 ust. 2 lit. d); e) cen na wywóz do kraju niebędącego częścią obszaru celnego Wspólnoty; f) minimalnych wartości celnych, lub g) arbitralnych lub nieprawdziwych wartości.

Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego ani z zarzutu naruszenia art. 31 WKC ani też z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, w jakim zakresie, której jednostce redakcyjnej tego przepisu - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - uchybiono. Uniemożliwia to merytoryczną ocenę zasadności podstawy kasacyjnej.

Zwrócenie uwagi wymaga też, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzucił również brak prawidłowości wyceny dokonanej przez biegłego. W tym zakresie brak jednak wskazania podstaw kasacyjnych w rozumieniu art. 174 p.p.s.a. Skoro nie sformułowano zarzutu naruszenia konkretnych przepisów prawa - czy to procesowego czy to materialnego - także w tym zakresie wyrok nie może być poddany kontroli kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych też względów skarga kasacyjna, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.