Postanowienie NSA, sygn. akt III SA 1526/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 19
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 36 poz. 224
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 marca 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych.
article: art. 87
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 166 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Ustalenie pierwszeństwa w zaspokajaniu roszczeń przy zbiegu egzekucji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego i właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego /art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie dotyczy kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawą z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ lub przez inną ustawę szczególną ani sporu kompetencyjnego między organem samorządu terytorialnego a organem administracji rządowej.

TEZY

Ustalenie pierwszeństwa w zaspokajaniu roszczeń przy zbiegu egzekucji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego i właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego /art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie dotyczy kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawą z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ lub przez inną ustawę szczególną ani sporu kompetencyjnego między organem samorządu terytorialnego a organem administracji rządowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia 25 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie rozpatrzenia sporu o właściwość w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych między Urzędem Skarbowym a Urzędem Miasta W.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. na podstawie art. 18 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wystąpił do Sądu z wnioskiem o rozpatrzenie sporu o właściwość między "organami egzekucji administracyjnej należności pieniężnych - Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W.-F. a Urzędem Miasta W. - Biurem Egzekucji Podatków i Opłat", w egzekucji z wierzytelności dłużnika - Fabryki Maszyn "F." S.A. wobec "F.S.R." sp. z o.o., "F.E." sp. z o.o. oraz "B." sp. z o.o.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, w brzmieniu nadanym przez art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. /Dz.U. nr 162 poz. 1126/, w zw. z art. 87 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. nr 133 poz. 872/ i art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz miejskich strefach usług publicznych /Dz.U. 1997 nr 36 poz. 224 ze zm./ organami uprawnionymi do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej pozostają Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. oraz Urząd Miasta W. - Biuro Egzekucji Podatków i Opłat.

W odpowiedzi na wniosek Urząd Miasta W. zwrócił uwagę, że w tej sprawie nie występuje spór o właściwość. Nie istnieje bowiem rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów, w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Zgodnie z art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, reprezentujący organ gminy, Urząd Miejski W. - Biuro Egzekucji Podatków i Opłat jest właściwe do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie podatków i opłat, dla których gmina jest właściwa do ustalania i pobrania. Natomiast naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w zakresie innych należności pieniężnych. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyklucza możliwości prowadzenia dwóch niezależnych od siebie postępowań egzekucyjnych przez różne organy egzekucyjne do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego. Urząd Miasta W. przedstawił szczegółowe zestawienie czynności i środków egzekucyjnych podjętych w tym samym czasie wobec tych samych praw majątkowych Fabryki Maszyn "F." S.A. przez oba organy egzekucyjne wymienione w art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz trzech komorników sądowych.

Dodał, że organ gminy przeprowadza egzekucję w zakresie zobowiązań Fabryki dotyczących podatku od nieruchomości. Poinformował także, iż w Sądzie Rejonowym dla W.-Ś., z powodu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, trwa postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny będzie prowadził egzekucję przeciwko dłużnikowi. Zdaniem Urzędu Miejskiego w W. o pierwszeństwie zaspokojenia roszczeń powinna decydować data dokonanego zajęcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 166 ust. 3 Konstytucji Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego między organami samorządu terytorialnego administracji rządowej. Dlatego gdyby sprawa podniesiona we wniosku dotycząca takiego sporu nie byłoby wątpliwości, co do uprawnień sądu do jego rozstrzygnięcia. Wątpliwości takie mogą się nasunąć w związku z nie odpowiadającym regulacji konstytucyjnej, uregulowaniem zawartym w art. 18 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1999 r., nadanym na podstawie art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa - Dz.U. nr 162 poz. 1126/.

Jednakże jak wynika z akt sprawy i odpowiedzi na wniosek sporządzonej przez Urząd Miejski w W., w tym przypadku nie wystąpił spór kompetencyjny. Organ jednostki samorządu terytorialnego prowadzi bowiem postępowanie egzekucyjne w zakresie podatku od nieruchomości, a więc podatku, do którego ustalania i pobierania, zgodnie z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, właściwe są organy gminy. Nie budzi też wątpliwości kwestia, że na podstawie art. 87 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Miasto W. przejęło zadania i odpowiadające im kompetencje, które uzyskało zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz miejskich strefach usług publicznych. Dlatego też ma do niego zastosowanie art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jego właściwy organ jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w zakresie wynikającym z art. 2 ust. 4 powyższej ustawy z dnia 24 listopada 1995 r.

Nie podlega także dyskusji, wynikające z art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawo naczelnika urzędu skarbowego do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnej w zakresie jego właściwości.

Spór między organem administracji rządowej i organem samorządu terytorialnego dotyczy natomiast, na co słusznie zwrócił uwagę w odpowiedzi na wniosek Urząd Miejski dla W., kwestii związanych z jednoczesnym przeprowadzeniem postępowania egzekucyjnego wobec tych samych praw majątkowych tego samego zobowiązanego przez różne organy egzekucyjne, a więc zbiegu egzekucji /w kwestii pojęcia zbiegu egzekucji por. uchwałę SN z dnia 25 czerwca 1997 r., III CZP 29/97 - Wokanda 1997 nr 10 str. 2/. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji to zagadnienie zostało uregulowane w rozdziale 5 działu I /art. 62 i art. 63/. Niestety, rozszerzając liczbę organów w zakresie egzekucji administracyjnej zobowiązań pieniężnych, ustawodawca nie dokonał stosownej zmiany przepisów zawartych w tym rozdziale i nie określił pierwszeństwa w zaspokajaniu roszczeń w wypadku zbiegu egzekucji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego i właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego.

Wypełnienie tej luki nie jest możliwe w drodze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego ponieważ kwestia ta nie dotyczy kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawą o Naczelnym Sądzie Administracyjnym lub inną ustawą szczególną, ani sporu kompetencyjnego między organem samorządu terytorialnego i administracji rządowej.

W związku z powyższym na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd odrzucił wniosek, jako niedopuszczalny.