Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 136/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
659
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Zobowiązano organ do wydania aktu
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za bezczynność-art. 149 par. 2 P.P.S.A.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2020 r. sprawy ze skarg K. D. i P. B. na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w rozpatrzeniu skarg 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpatrzenia skarg K.D. i P. B. z [...] lutego 2019 r. na naruszenie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i wydania aktu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu skarg, o których mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. w pozostałym zakresie oddala skargę; 6. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej K. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz na rzecz skarżącego P.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Pismem datowanym na [...] lutego 2020 r., adw. A. S.-O. działając w imieniu skarżących wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na bezczynność postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komisje Ochrony Praw Pasażerów Urzędu Lotnictwa Cywilnego". W petitum skargi stwierdził jednak, że "imieniem skarżących wnoszę skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komisje Ochrony Praw Pasażerów Urzędu Lotnictwa Cywilnego w sprawie skargi złożonej na podstawie art. 205a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze (Dz. U. z 2017r. poz. 959) w związki z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE" wnosząc o:

1. zobowiązanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do wszczęcia postępowania z ww. skargi,

2. wymierzenie grzywny organowi,

3. przyznanie od organy na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,

4. Zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę, pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że 27 lutego 2019 r., na podstawie art. 205a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze (Dz. U. z 2017r. poz. 959) w zw. z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE wniósł w imieniu skarżących "do Urzędu Lotnictwa Cywilnego" skargę w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, która doręczona została 4 marca 2019 r. Do dnia złożenia skargi w sprawie nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne.

Z uwagi na brak wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), 17 września 2019 r., na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wniesione zostało ponaglenie. Do dnia złożenia skargi organ nie wszczął postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "PULC"), reprezentowany przez r. pr. K. P., wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik organu wyjaśniła, że pasażerowie K. D. i P. B. reprezentowani przez adw. A. S.-O. wnieśli do PULC o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/9l/EWG (Dz. Urz. WE L 46 z 2004, s.l), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 261/2004", w związku z lotem z dnia [...]października 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...] [...] na trasie [...]([...]) – [...] [...] (SUF). Istotą żądań zawartych w przedmiotowej skardze było to, by Prezes Urzędu stwierdził decyzją administracyjną, iż przewoźnik lotniczy naruszył przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. PULC zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie, wezwał przewoźnika lotniczego do przedłożenia dowodów istotnych dla wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2020 r.

W ocenie pełnomocnik organu, skarga zasługuje na oddalenie. Wbrew twierdzeniom skarżących, PULC nie prowadził postępowania przewlekle w zakresie rozpoznania wniosku. Jako organ administracji publicznej, stał na straży praworządności i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes stron postępowania.

Stan faktyczny sprawy przeczy zasadności zarzutu przewlekłości postępowania. Nie sposób zarzucić organowi również naruszenie wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania, względnie wykonywania czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

W przedmiotowej sprawie tym bardziej nie doszło do przewlekłości postępowania przez organ z rażącym naruszeniem prawa, rażąca bezczynność (przewlekłość) stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i jako taka powinna być interpretowana ściśle. Przy czym sama długość trwania bezczynności nie jest jedyną i nadrzędną przesłanką skutkującą przyjęciem rażącego naruszenia prawa, a Sąd może stwierdzić rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażący m. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych takich jak np. liczba spraw rozpatrywanych jednocześnie przez dany organ.

Działanie PULC nie było i nie jest nacechowane złą wolą, gdyż dłuższe rozpoznanie skargi pasażerów wniesionej na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 na przewoźnika lotniczego, spowodowane było potrzebą rzetelnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy z jednoczesnym uwzględnieniem konieczności zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu oraz uwzględnienia okoliczności, iż w sprawie występowały strony o spornych interesach.

W 2018 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęło ponad 17 000 skarg w I i II instancji. W roku 2018 nastąpił ponad 2-krotny wzrost liczby prowadzonych postępowań w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim, co pomimo ogromnych starań Urzędu, powoduje opóźnienia w rozpatrywaniu skarg. Natomiast w roku 2019 wpłynęło do organu ok. 7 200 skarg załatwianych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym oraz kolejnych - prawie 3000 - złożonych po 1 kwietnia 2019 r., które z uwagi brak kompetencji PULC do rozpatrywania skarg, złożonych po tym terminie, w dotychczasowym trybie i roczny okres przedawnienia roszczeń pasażerów, załatwiane są w pierwszej kolejności poprzez odmowę wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego i wskazanie aktualnych możliwości dochodzenia roszczeń.

Jedną z przyczyn wzrostu wpływu spraw kierowanych do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, było wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 17 marca 2017 r. uchwały w sprawie o sygn. akt III CZP 111/16, którą to uchwałą przesądzono, iż termin przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wynosi 1 rok. Ze względu na okoliczność, iż przepisy kodeksu cywilnego o przedawnieniu nie znajdują zastosowania do postępowań prowadzonych przez PULC, olbrzymia liczba roszczeń już przedawnionych została skierowana do rozpatrzenia przez Prezesa Urzędu. W wyniku powyższej sytuacji, organ niejednokrotnie zobowiązany jest do rozpatrywania roszczeń, które są jednocześnie oceniane przez sądy powszechne, bądź roszczeń już oddalonych prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Powyższa okoliczność wpływa jednoznacznie na zakres szczegółowości prowadzonych postępowań i konieczności dokładnego ustalenia stanu faktycznego danej sprawy, a zatem także na ich zawiłość i terminy rozpatrywania prowadzonych postępowań. W wyniku powyższej sytuacji, PULC zobowiązany jest do rozpatrywania skarg pasażerów, które dotyczą lotu sprzed kilku lat w stosunku do dnia złożenia skargi, co także ma wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy i termin jej załatwienia.

Dla zapewnienia bezstronności i obiektywizmu w toku prowadzonych postępowań, sprawy rozpatrywane są zgodnie z kolejnością wpływ u do Urzędu, a jednocześnie podejmowane są czynności w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

W ocenie organu, wpływ na pracę Komisji Ochrony Praw Pasażerów ma nie tylko ogromna liczba spraw rozpatrywanych i załatwianych przez pracowników Komisji, ale i braki kadrowe oraz duża rotacja w składzie osobowym Komisji. Duża fluktuacja kadrowa i konieczność procedowania spraw przejętych po innych pracownikach powoduje dodatkowe obciążenie pracą i zwiększa ryzyko niezachowania wymaganych terminów procedowanych spraw. Jednocześnie ci sami pracownicy sprawują dyżury telefoniczne na infolinii dedykowanej pasażerom i odpisują na wiadomości mailowe. Takie obciążenie pracą powoduje często trudności w dotrzymaniu wynikających z k.p.a., terminów rozpatrzenia wniosków.

Mając zatem na uwadze powyższy stan faktyczny oraz treść art. 149 § 2 p.p.s.a. należy zdaniem pełnomocnik organu uznać za niecelowe wymierzenie grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, które to środki mają charakter fakultatywny. PULC dążył do rzetelnego i jednoznacznego jej rozstrzygnięcia. Dolegliwość finansowa w postaci grzywny powinna mieć charakter prewencyjny, a wobec okoliczności podjęcia przez PULC czynności zaradczych mających na celu jak najsprawniejsze i szybkie załatwianie prowadzonych postępowań, powyższy cel nie znajdzie w przedmiotowej sprawie zastosowania. Zastosowanie środków dyscyplinujących organ jest niecelowe i niezasadne ze względu na ilość spraw, które wpływają z terenu całego kraju do Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz inne pozaorzecznicze obowiązki nałożone na PULC ustawą Prawo lotnicze. Ponadto wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie zawiera uzasadnienia, określającego zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1 – 4.

Należy wyjaśnić, że treść sądowego rozstrzygnięcia wynika wprost z art. 149 p.p.s.a. zarówno w wypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, jak i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Sądowej kontroli podlega w tych sprawach zachowanie przez organ zasady z art. 12 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje, czy organ nie naruszył czasu trwania postępowania określonego w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, albo wskazanego zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność – art 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Kognicji sądu poddane jest również to, czy organ prowadzi postępowanie nieefektywnie, czyli bez wymaganej koncentracji podejmowanych czynności, pomimo dochowania ww. terminów (przewlekłość - art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Skarga z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi środek prawny służący zwalczaniu szeroko rozumianej "opieszałości" organu administracji w prowadzonym postępowaniu. Sąd administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), ocenia, czy w postępowaniu rzeczywiście doszło do bezczynności, czy też do przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 p.p.s.a.), czy też nie (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2400/19, z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 255/16, z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12 oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 457/15 z aprobującą glosą J. Chmielewskiego – OSP 2017/7-8/69; a także: R. Suwaj, "Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej", Warszawa 2014 r., str. 211).

Mając powyższe na uwadze oraz odnosząc się do treści skargi w niniejszej sprawie i tego, że sporządzona ona została przez profesjonalnego pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że pełnomocnik ten w nazwie pisma procesowego określił przedmiot sprawy, jako skargę "na bezczynność", ale w jej petitum zażądał już stwierdzenia "przewlekłości postępowania". Pomimo tego błędu merytorycznego i stanowiska pełnomocnik PULC, zawartego w odpowiedzi na skargę, tut. Sąd zakwalifikował przedmiot postępowania, jako skargę na bezczynność, ponieważ zarówno analiza skargi, jak i akt sprawy na taki przedmiot wskazuje.

Niezależnie od błędnego prawnie utożsamiania bezczynności organu z przewlekłym prowadzeniem sprawy, w skardze wadliwie określono też organ, któremu – profesjonalny przecież pełnomocnik – zarzuca naruszenie prawa w zakresie sposobu prowadzenia sprawy. Wyjaśnić więc należy, że organem tym nie jest Komisja Ochrony Praw Pasażerów Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Organem administracji właściwym w świetle art. 205b ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 ze zm., dalej: "Pr. lotn.") w brzemieniu obowiązującym do 31 marca 2019 r. był Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Zgodnie z art. 205a ust. 2 Pr. lotn. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2019 r., skargi, w tym na naruszenie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 46, str. 1 z ze zm.) rozpatrywała wyodrębniona komórka organizacyjna Urzędu Lotnictwa Cywilnego - Komisja Ochrony Praw Pasażerów. Tym niemniej, organem administracji właściwym w świetle art. 205b Pr. lotn. w brzemieniu obowiązującym do 31 marca 2019 r. był Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Pełnomocnik profesjonalny skarżących wniósł o "zobowiązanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do wszczęcia postępowania w sprawie skargi (...)". Tymczasem, jak wynika z j art. 3 § 2 pkt 8 w zw. pkt 1 oraz z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznając skargę na bezczynność (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) w sprawie, która powinna zakończyć się wydaniem decyzji, może zobowiązać wyłącznie do wydania tego aktu (decyzji).

Ww. błędy nie uniemożliwiły nadania skardze prawidłowego biegu, tym niemniej, zdaniem Sądu, świadczą o braku staranności w przygotowaniu skargi przez profesjonalnego pełnomocnika.

Przechodząc do meritum sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że zgodnie z art. 205a ust. 1 Pr. lotn. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2019 r., Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego rozpatrywał skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE. Zgodnie tym przepisem każdy pasażer mógł wnieść do każdego organu wyznaczonego na podstawie ust. 1 lub do każdego innego właściwego organu wyznaczonego przez Państwo Członkowskie, skargę na naruszenie tego rozporządzenia, które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, lub dotyczącą jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium.

W razie złożenia takiej skargi, PULC stwierdzał w drodze decyzji administracyjnej albo brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określał również obowiązek i termin jego usunięcia (art. 205b ust. 1 Pr. lotn.).

1 kwietnia 2019 r. dział Xa ("Ochrona praw pasażerów") Pr. lotn. został zmieniony (art. 1 pkt 147 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2019 r. poz. 235). Zgodnie jednak z art. 14 ust. 1 ww. ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosowało się przepisy dotychczasowe. Dlatego w sprawie niniejszej skargi znajdują zastosowanie art. 205a ust. 1 i art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego w powołanym wyżej brzmieniu.

Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Postępowanie przed PULC w sprawie skargi skarżących (wniesionej na podstawie art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE) zostało zatem wszczęte w dniu wpływu tej skargi do organu administracji, 4 marca 2019 r.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., przez bezczynność organu administracji należy rozumieć sytuację, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt. 1 k.p.a.). Z przewlekłością postępowania mamy natomiast do czynienia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zgodnie z art. 35 § 1 i 2 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.).

Jak wynika z akt sprawy, PULC nie załatwił sprawy w żadnym z ww. terminów. Dopiero po wniesieniu przez skarżących skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem tego organu, [...] czerwca 2020 r. skierował do pełnomocnika skarżącego i przewoźnika lotniczego zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wyznaczając termin załatwienia sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, PULC dopuścił się więc bezczynności.

Ponadto, pomimo złożenia przez skarżących datowanego na [...] września 2019 r. ponaglenia (w trybie art. 37 k.p.a.) PULC dopiero [...] czerwca 2020 r. skierował do pełnomocnika skarżącego i przewoźnika lotniczego zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Należy więc zauważyć, że choć od wszczęcia postępowania minęło już ponad półtora roku, sprawa nadal pozostaje niezałatwiona. Taki upływ czasu świadczy jednocześnie o rażącym charakterze stwierdzonej bezczynności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności faktyczne w zakresie dużej ilości spraw rozpatrywanych przez PULC i szczupłość kadrowa nie są sporne, ale nie mają znaczenia prawnego przy kontrolowaniu przestrzegania przez organ bezwzględnych zasad dotyczących czasu postępowania.

Od obowiązków prawnych organu nie zwalniają go trudności obiektywne, jak na przykład niewystarczająca obsada kadrowa, czy nawet brak środków pieniężnych. Tego typu przyczyny nie mogą być postrzegane, jako przyczyny niezależne od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., istotne dla hipotezy art. 35 § 2 i § 3 k.p.a. Są to przyczyny pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego, jako całości i związane są przede wszystkim z władczym wykonywaniem zwierzchniej władzy Państwa (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1459/17, z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2339/13; z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2390/12 - CBOSA).

Analiza akt sprawy nie potwierdza ponadto w żadnej mierze twierdzenia pełnomocnik organu, jakoby podjął on "wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes stron postępowania", gdyż oprócz zawiadomienia o wszczęciu sprawy żadnych innych czynności nie podjął.

Mając więc na uwadze charakter stwierdzonej bezczynności, przejawiający się przede wszystkim w wielokrotnym przekroczeniu (nawet maksymalnego, dwumiesięcznego) terminu załatwienia sprawy, tut. Sąd za zasadne uznał wymierzenie PULC grzywny.

Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w tym przepisie. Jak wynika z powyższego, sąd nie jest związany wnioskiem strony, ani co do potrzeby, ani co rodzaju zastosowanego środka, ani co do wysokości wnioskowanej kwoty. Jego obowiązkiem jest natomiast rozważanie, który z ww. środków, czy też oba razem, a także w jakiej wysokości, w największym stopniu zrealizuje cel skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że jakkolwiek okoliczności poniesione w odpowiedzi na skargę były obojętne prawnie dla stwierdzenia bezczynności i jej charakteru, to należało je wziąć pod uwagę przy ustaleniu wysokości grzywny. Dlatego też tut. Sąd doszedł do przekonania, że grzywna w wysokości określonej w pkt 4 sentencji wyroku w najwłaściwszy sposób zrealizuje cel dyscyplinujący i represyjny środka określonego w art. 149 § 2 p.p.s.a., a także najlepiej zmobilizuje organ administracji do unikania podobnych uchybień w przyszłości.

Sąd nie stwierdził natomiast podstaw do przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, kierując się przy tym zakresem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 205a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 205b ust. 1 Prawa lotniczego w zw. z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE (w razie uznania zasadności skargi: stwierdzenie naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego, określenie zakresu nieprawidłowości oraz nałożenie kary, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określenie również obowiązku i termin jego usunięcia), które jest niezależne od prawa strony do ubiegania się o odszkodowanie za odwołany lub opóźniony lot.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji; na podstawie art. 149 § pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji; na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji; na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 4 sentencji; na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 5 sentencji.

O kosztach tut. Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 202 § 1 w zw. z art. 206 p.p.s.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie błędy skargi, o których mowa była na wstępie uzasadnienia wyroku, lapidarność i niestaranność gramatyczna skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, adwokata – która co do zasady nie zawierała żadnego uzasadnienia prawnego – oraz wniesienie jednej wspólnej skargi w imieniu obojga skarżących, stanowią uzasadniony wypadek miarkowania wynagrodzenia adwokackiego (art. 206 p.p.s.a.). Dlatego też Sąd orzekł o kosztach postępowania, jak w pkt. 6 sentencji, uwzględniając w zasądzonych od organu kwotach zwrot uiszczonego wpisu oraz miarkowane koszty zastępstwa adwokackiego.

Sprawa została rozpoznana w postepowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 4 p.p.s.a.