Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 367/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak Sędziowie NSA Ewa Makosz- Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. nr [...] /-/ M. Dybowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus KB/


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 20 października 2004r. I. L. zwróciła się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o spłatę zasiłku stałego na syna M. L., wraz z należnymi odsetkami za okres od 1 listopada 2002r. do 30 kwietnia 2004r. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wyrokiem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. sygn. akt [...], zostało zmienione orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] nr [...] z [...] r. Sąd zmienił wskazane orzeczenie poprzez stwierdzenie, że M. L. jest osobą niepełnosprawna od dnia 23 marca 1999r. do 19 listopada 2006r. z przyczyn gastroederologicznych, przy czym istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub innej pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca podniosła, że zgodnie z przepisami obowiązującymi do 1 maja 2004r. przysługiwało jej, jako matce dziecka niepełnosprawnego, prawo do zasiłku stałego.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją nr [...] z [...] r. wydaną na podstawie art. 36 pkt 1, art. 37 ust. 1 i art. 106 ust. 1 i 3 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: ustawa o pomocy społecznej) odmówił skarżącej spłaty świadczenia w formie zasiłku stałego za okres od 1 listopada 2002r. do 31 marca 2003r. i od 1 listopada 2003r. do 30 kwietnia 2004r. Organ wskazał, że dziecko skarżącej nie zostało zaliczone do osób niepełnosprawnych i zgodnie z przepisami ustawy obowiązującej od 1 maja 2004r. nie przysługuje jej uprawnienie do zasiłku stałego.

Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z [...] r. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, że nie wykazano sposobu obliczenia okresów żądanej spłaty świadczenia, jak również nie podano przyczyn odmowy spłaty wnioskowanego świadczenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzja nr [...] z [...] r. odmówił skarżącej spłaty świadczenia w formie zasiłku stałego za okres od 1 listopada 2002r. do 31 marca 2003r. oraz od 1 listopada 2003r. do 30 kwietnia 2004r. Organ wskazał, że skarżąca wnioskiem z 29 maja 2003r. zwróciła się o przyznanie zasiłku celowego, podając jednocześnie, że w stosunku do jej syna, nie orzeczono niepełnosprawności. Wobec tego, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożono 20 października 2004r. tj. pod rządami nowej ustawy, organ I instancji uznał, że w oparciu o art. 36 ust. 1 i art. 37 ustawy o pomocy społecznej skarżącej zasiłek taki nie przysługuje.

Odwołując się od wskazanej decyzji skarżąca podniosła, że jej syn wyrokiem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznany został za niepełnosprawnego od marca 1999r. Ponadto skarżąca wskazała, że informowała organ I instancji o wniesieniu odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem skarżącej nie może ona ponosić ujemnych skutków tego, że tryb odwoławczy w przedmiocie niepełnosprawności jej syna trwał przez długi okres czasu.

Decyzją nr [...] z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję przychylając się do argumentacji wyłożonej przez organ I instancji.

Skarżąca w ustawowym terminie wniosła skargę na powyższą decyzję organu II instancji, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z [...] r. Uzasadniając skargę, podniesiono, że wniosek z 25 października 2005r. dotyczył spłaty zaległego zasiłku, a nie przyznanie nowego. Skarżąca podtrzymała swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Jej zdaniem, nie może ona ponosić ujemnych konsekwencji zmiany przepisów ustawy, skoro termin wniesienia wniosku o spłatę świadczenia uzależniony był od zakończenia postępowania odwoławczego w przedmiocie niepełnosprawności jej syna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Na rozprawie w dniu 21 marca 2007r. skarżąca potwierdziła okoliczności podnoszone w skardze, a nadto wskazała, że wniosek o przyznanie zasiłku złożyła w 2000r. i była informowana o możliwości przyznania spłaty zasiłku w przypadku uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności syna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W ocenie Sądu organ I instancji, oraz organ odwoławczy – wydając decyzję utrzymującą w mocy poprzedzające rozstrzygnięcie – nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Skoro wnioskiem z 20 października 2004r. skarżąca domagała się spłaty zaległych świadczeń pielęgnacyjnych od 1 listopada 2002r. do 30 kwietnia 2004r., to organy administracji publicznej zobowiązane były odnieść się do tego żądania. Natomiast na podstawie zgromadzonych w aktach administracyjnych I i II instancji dokumentów, należy stwierdzić, że wniosku skarżącej o spłatę zaległego zasiłku stałego od 1 listopada 2002r. do 30 kwietnia 2004r., nie rozpoznano. W szczególności ani z decyzji nr [...] z [...]r., ani z rozstrzygnięcia nr [...] z [...]r. nie wynika, dlaczego okres za który skarżąca żądała spłaty został podzielony na wskazane w decyzjach okresy. Podnieść należy, że organ odwoławczy uchylając decyzję nr [...] z [...] r. zarzucił organowi I instancji niewyjaśnienie tej kwestii, do czego Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nie ustosunkował się w swojej decyzji nr [...] z [...] r.

Sąd uznał, że tak przeprowadzone postępowanie narusza przepisy art. 8 i 9 k.p.a., albowiem organy nie prowadziły postępowania w sposób, pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, jak również nie informowały strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego

Z akt sprawy wynika, że syn skarżącej – M. L., zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z [...]r. sygn. akt [...], zaliczony został do osób niepełnosprawnych, z ustaleniem, że niepełnosprawność syna skarżącej istnieje od 23 marca 1999r. do 19 listopada 1999r., a nadto, że istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub innej pomocy w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji.

Należy przyjąć, że wyrok ten wywołuje skutki "ex tunc", co powinno skutkować rozpoznaniem wniosku skarżącej o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego za okres wskazany przez nią we wniosku z 20 października 2004r. W dacie wydania decyzji przez organy I i II instancji, obowiązywała znowelizowana ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2003r, nr 228, poz. 2255 ze zm.), z dodanym już art. 24 ust. 3a.

Wskazany przepis przewiduje kontynuację świadczeń i ich wypłatę za okres, w którym strona nie posiadała jeszcze nowego orzeczenia o niepełnosprawności. W niniejszej sprawie skarżąca korzystała z zasiłku stałego wskazanego w art. 27 ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. nr 64, poz. 414 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca pod rządami ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej na podstawie decyzji nr [...] z [...]r., [...] z [...] r. i [...] z [...] r. miała przyznane świadczenie w postaci zasiłku stałego.

Istnienie powyższej okoliczności jest istotne dla wyniku sprawy, albowiem pobieranie zasiłku stałego pod rządami ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. jest podstawą kontynuacji tego świadczenia w obecnym stanie prawnym. Powyższe wywody, zdaniem Sądu, są uzasadnione tym, że w niniejszej sprawie stopień niepełnosprawności, uprawniający do otrzymania zasiłku, ustalono prawomocnym wyrokiem z [...]r. sygn. akt [...], na okres od 23 marca 1999r. do 19 listopada 2006r. Stąd też biorąc pod uwagę powyższe, uznać należało, że istniały podstawy do przyznania spłaty przedmiotowego świadczenia, tak aby było ono kontynuowane za okres wnioskowany przez skarżącą, tj. od 1 listopada 2002r. do 30 kwietnia 2004r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, że zarówno decyzja nr [...] z [...]r., jak i nr [...] z [...]r., wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

/-/ M. Dybowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus

KB/