Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1721/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155; art. 7; art. 6; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 par 1;
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 65 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par 11 pkt 4
journal: Dz.U. 1991 nr 42 poz 188
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i  organów samorządu notarialnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I. w K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia[...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w części dotyczącej siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Minister Sprawiedliwości (dalej Minister) utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie zmiany siedziby kancelarii notarialnej B. M. (dalej uczestnik postępowania).

Jako podstawę skarżonej decyzji wskazano art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.), dalej p.n. oraz art. 155 i art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Do podjęcia powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

I.

W lipcu 2013 r. B. M. zwrócił się do Ministra o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w K. Wniosek ten Rada Izby Notarialnej w K. zaopiniowała negatywnie.

Decyzją z [...] października 2013 r. Minister powołał B. M. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w K.

II.

We wrześniu 2014 r. uczestnik postępowania wystąpił do Ministra z wnioskiem o zmianę ww. decyzji w zakresie siedziby kancelarii notarialnej, tj. o zmianę siedziby kancelarii z miasta K. na miasto K. W uzasadnieniu wskazał, że zamieszkuje w K. i do kancelarii ma ok. 70 kilometrów, co utrudnia funkcjonowanie rodziny i wychowanie dzieci. Wniosek ten Rada Izby Notarialnej w K. zaopiniowała negatywnie.

Minister decyzją z [...] stycznia 2015 r. przychylił się do wniosku uczestnika i dokonał zmiany siedziby jego kancelarii notarialnej z K. na K.

Izba Notarialna w K. (dalej Izba) wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji zmieniającej oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.

W uzasadnieniu wniosku podniosła, że notariusz to nie tylko zawód zaufania publicznego, ale również funkcja publiczna. Akt powołania na stanowisko notariusza podkreśla funkcję publiczną, która się wiąże z wykonywaniem tego zawodu.

Izba wskazała, że Minister ponosi publicznoprawną odpowiedzialność za zapewnienie równomiernego dostępu do usług notarialnych. Za niedopuszczalną uznała sytuację, w której podaż usług notarialnych w dużych ośrodkach miejskich znacząco przewyższa popyt, a jednocześnie istnieją liczne małe miejscowości, w których dostęp do usług notarialnych nie jest zaspokajany. Podkreślił, że podstawowym kryterium, które należy brać pod uwagę przy wyznaczaniu siedziby kancelarii notarialnej, jest zapotrzebowanie społeczne na usługi notarialne na danym terenie.

Zdaniem Izby Minister powinien zatem wydać decyzję o powołaniu notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, mającego na celu zebranie materiału dowodowego pozwalającego na ocenę zaspokojenia zapotrzebowania na usługi notarialne na danym obszarze, jak również po dokonaniu analizy okoliczności faktycznych w kwestii jej lokalizacji. Analiza ta oparta ma być na badaniach statystycznych o ilości czynności notarialnych dokonywanych przez notariuszy w istniejących już na danym obszarze kancelariach notarialnych, a obszarze zbieżnym z planowaną kancelarią; o liczbie mieszkańców tych miejscowości, jak również specyfice i rodzaju czynności notarialnych dokonanych w tym rejonie. Nadto Izba podniosła, że powyższa ocena powinna obrazować czy w danej miejscowości zapotrzebowanie na usługi notarialne rośnie czy maleje oraz czy notariusze są w stanie sprostać ewentualnemu wzrostowi takiego zapotrzebowania bez konieczności tworzenia nowych kancelarii. Tymczasem w ocenie Izby uzasadnienie w tym zakresie ma charakter pozorny. Powyższe wskazuje w jej ocenie na istotne naruszenie przez Ministra art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. i w zw. art. 10 § 1 p.n. oraz w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz.U. z 1991 r. nr 42, poz. 188), dalej rozporządzenie z 30 kwietnia 1991 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że argumenty Izby są niezasadne. Podniósł, że wywody Izby odnoszą się w znacznej części do elementu podmiotowego decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii. Przypomniał, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, tj. powołania uczestnika na stanowisko notariusza, zostało zakończone już ostateczną decyzją z [...] października 2013 r. i z tej racji za bezprzedmiotowe uznał stanowisko Izby dotyczące weryfikacji spełnienia przez uczestnika przesłanek określonych w art. 11 p.n.

Zdaniem Ministra uzasadniając decyzję zmieniającą wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu tym wykazał dlaczego podjął decyzję o zmianie siedziby kancelarii z dotychczasowej w K., na nową w K. Odniósł się także do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, w tym do uchwały Izby negatywnie opiniującej wniosek uczestnika o zmianę siedziby.

Z ww. względów Minister podtrzymał swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji zmieniającej.

W kwestii zarzutu Izby tyczącego art. 10 § 1 p.n. Minister wskazał, że wydając decyzję administracyjną w trybie tego przepisu nie jest w żaden sposób związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega, na równi z innymi dowodami, swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Na potwierdzenie słuszności takiego stanowiska odwołał się do wyroków NSA z 10 września 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1488/00; z 28 sierpnia 2001 r. o sygn. akt II SA 1736/00 oraz z 21 lutego 2007 r. o sygn. akt II GSK 302/06.

Przywołując brzmienie art. 155 k.p.a. Minister wyjaśnił, że wskazana w nim przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony podlega ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady, że organ administracyjny, będąc uprawniony przez przepisy prawa do wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Organ podkreślił, że konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. w żaden sposób nie wskazuje na prymat przesłanki interesu społecznego nad interesem strony. Redakcja jego odwołuje się do alternatywy, co oznacza, że obie przewidziane nim przesłanki są równoważne. Definiowanie zatem pojęcia ważnego interesu społecznego jak czyni to Izba, tj. jedynie w odniesieniu do zaspokojenia potrzeb na usługi notarialne w danej miejscowości, nie znajduje normatywnego uzasadnienia. Wykładni tego przepisu w zakresie istnienia przesłanki słusznego interesu strony, należy dokonywać z uwzględnieniem konstytucyjnej normy art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa. Nie mogą one być jednak interpretowane w sposób rozszerzający z naruszeniem słusznego interesu zainteresowanego notariusza do wyboru siedziby swojej kancelarii. Na potwierdzenie Minister przywołał wyrok NSA z 28 sierpnia 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1904/00 i stwierdził, że wyłącznie na mocy ustawy możliwe jest ograniczenie wolności wyboru i wykonywania zawodu, przy czym Konstytucja RP stawia takiej ustawie określone warunki, o których mowa w art. 31 ust. 3. Wszelkie ograniczenia wolności i praw obywatelskich nigdy nie mogą naruszać ich istoty i są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.

W zawiązku z tym Minister stwierdził - odnosząc się do powołanych przez uczestnika okoliczności uzasadniających jego wniosek o zmianę siedziby kancelarii notarialnej, że słuszny interes strony nie wymaga powoływania szczególnych, czy też wyjątkowych względów, które mają go wykazać. Tym niemniej wskazane przez uczestnika we wniosku okoliczności za takie można uznać, gdyż dotyczą one jego sytuacji rodzinnej, a więc niewątpliwie mieszczą się w zakresie pojęcia słusznego interesu strony. W ocenie Ministra nie sprzeciwiają się one w żaden sposób prawidłowo rozumianemu interesowi społecznemu, wyrażającemu się w swobodzie dostępu do usług notarialnych. Jednocześnie podniósł, że Izba uzasadniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zakwestionowała wprost słusznego interesu uczestnika, wyrażającego się w żądaniu zmiany siedziby kancelarii notarialnej. Jeżeli Izba uważa za celowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie, w tym co do okoliczności powołanych przez uczestnika, to winna była złożyć stosowny wniosek dowodowy i wskazać na jaką okoliczność miałby zostać przeprowadzony ten dowód. Jednakże mimo pouczenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji takiego wniosku nie złożyła.

Minister stwierdził, że Izba zasadniczo skupiła się na próbie wykazania, że popyt na usługi notarialne w K. jest całkowicie zaspokojony w odróżnieniu od sytuacji w mniejszych, okolicznych miastach. W jej ocenie rozpoznając wniosek uczestnika o zmianę siedziby kancelarii Minister winien był zrobić to z uwzględnieniem badań statystycznych i rynkowych, co stanowić ma podstawowe kryterium wyznaczanie siedzib. Odnosząc się do powyższych argumentów organ przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2009 r. (sygn. akt II GSK 768/08), zgodnie z którym zapotrzebowanie na usługi notarialne w innym mieście nie może stać na przeszkodzie ustaleniu siedziby kancelarii notarialnej w mieście wskazanym przez kandydata na notariusza, w którym również celowe jest powstanie kolejnej kancelarii. W ocenie Ministra zadośćuczynienie wnioskowi uczestnika i wyznaczenie siedziby jego kancelarii notarialnej w K. nie stało zatem w sprzeczności z zapewnieniem dostępu do usług notarialnych w innych miejscowościach i rejonach, gdzie również istnieje zapotrzebowanie na te usługi, bowiem - ze względu na ilość kandydatów do zawodu notariusza, istnieje możliwość pełnego, systematycznego zaspokojenia potrzeb w tym zakresie. Fakt wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w dużym ośrodku miejskim w żaden sposób nie utrudnia dostępu do usług notarialnych w mniejszych ośrodkach. Zdaniem organu wbrew zarzutom Izby konsekwentnie realizuje obowiązek zapewnienia równomiernego dostępu do usług notarialnych, wyznaczając siedziby kancelarii notarialnych również w mniejszych miejscowościach. Na dowód przywołał decyzje o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w małych miejscowościach na obszarze Izby, a w których dotychczas działalności nie prowadził żaden notariusz. Minister podkreślił jednocześnie, że ani ustawa Prawo o notariacie, ani judykatura sądów administracyjnych nie przewiduje, aby warunkiem utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej na danym obszarze było zapewnienie rentowności tego rodzaju instytucji, czy też uchronienie już istniejących placówek przed konkurencją ze strony innych kancelarii. W jego ocenie niecelowym i zarazem sprzecznym z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) byłoby różnicowanie decyzji co do zmiany siedziby kancelarii notarialnej w oparciu o kryteria pozaustawowe. Za takie uznał bowiem ograniczenie prawa wolności miejsca wykonywania zawodu przez osoby, które chronologicznie później rozpoczęły jego wykonywanie. Nadto stwierdził, że tworzenie nowych kancelarii, zapewniających w drodze konkurencji lepszą obsługę mieszkańców, a przez to również nieprzerwany dostęp do usług notarialnych, kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego, leży w interesie społecznym, o którym mowa w art. 7 k.p.a. A jego obowiązkiem jako Ministra jest zabezpieczenie obywatelom swobodnego dostępu do czynności notarialnych i umożliwienie wyboru kancelarii. Organ podniósł także, że z przepisów ustawy Prawo o notariacie w żadnym razie nie wynika, aby podstawą do utworzenia w danej miejscowości kolejnej kancelarii notarialnej był wzrost ilości aktów notarialnych sporządzanych w dotychczas funkcjonujących kancelariach.

Minister przedstawił swoje dane, odnoszące się do liczby sporządzonych w 2013 r. aktów notarialnych na terenie K. i K. – odpowiednio 78.960 i 19.649 wskazał, że wydając decyzję zmieniająca uwzględnił je i rozważył, co znalazło wyraz w uzasadnieniu tej decyzji. Zatem przeciwne stanowisko Izby przyjął jako wyraz niczym nieuzasadnionej polemiki z jego argumentacją przedstawioną w decyzji z [...] stycznia 2015 r.

Izba Notarialna w K. (dalej skarżąca) z zachowaniem terminu wniosła od powyższej decyzji Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzuciła jej naruszenie:

1. art. 155 k.p.a. poprzez zmianę decyzji ostatecznej bez uzyskania jej zgody jako strony tego postępowania;

2. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa;

3. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

4. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez podjęcie dowolnych ustaleń faktycznych opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym;

5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzekonywujące i lakoniczne uzasadnienie decyzji w przedmiocie zmiany miejsc siedziby kancelarii z K. na K.;

6. art. 10 § 1 p.n. w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia z 30 kwietnia 1991 r. poprzez brak wykazania przyczyn, dla których Minister uznał, że w K. istnieje zapotrzebowanie na lokalizację kolejnej kancelarii notarialnej.

W obszernym uzasadnieniu skargi, którą następnie dwukrotnie uzupełniono, skarżąca wywodziła, że Minister winien był uzyskać także jej zgodę na dokonanie zmiany ostatecznej decyzji powołującej, na co wskazuje treść art. 155 k.p.a. W sprawie została podjęta uchwała negatywnie opiniującą wniosek uczestnika o dokonaniu zmiany siedziby kancelarii na K. Powołując się na art. 17 ust. 1 Konstytucji RP wskazała na swój interes w tej sprawie jako organ samorządu notarialnego, który powołany jest do tego, aby sprawować pieczę nad prawidłowym wykonywaniem zawodu notariusza. W opinii skarżącej Izby że powołanie kolejnej kancelarii na jej obszarze przyczyni się do obniżenia jakości świadczonych przez notariuszy usług, a do z kolei będzie z uszczerbkiem dla bezpieczeństwa obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik – B. M. wniósł o oddalenie skargi i przyłączył się do stanowiska Ministra Sprawiedliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.).

Badając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie należy wskazać, że decyzje Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza oraz wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej mają charakter uznaniowy. Do Ministra Sprawiedliwości należy wybór kandydatów do wykonywania zawodu notariusza, jak też wyznaczanie siedziby ich kancelarii. Na Ministrze Sprawiedliwości ciąży także obowiązek prawidłowego rozmieszczenia tych kancelarii, zgodnie z podstawowym celem, jakim jest zapewnienie dostępu do usług notarialnych kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego. Niewątpliwie z przepisów Prawa o notariacie wynika zamiar ustawodawcy takiego unormowania sposobu rozmieszczenia i funkcjonowania kancelarii notarialnych, który zapewni łatwy i nieprzerwany dostęp do usług notarialnych (tak również Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 312/06, LEX nr 325377).

Podstawą zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości był przepis art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli brak jest przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych, zaś za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzje te mają również charakter uznaniowy.

Mając zatem na wskazane wyżej przepisy oraz sformułowaną w art. 7 k.p.a. zasadę ogólną załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności pozwalające Ministrowi Sprawiedliwości na wyrażenie zgody na przeniesienie siedziby kancelarii notarialnej uczestnika B. M. z K. do K.

Należy zauważyć, że uczestnik wnioskując o zmianę decyzji w części dotyczącej wskazania siedziby kancelarii notarialnej - wskazał, iż podstawową przesłanką do wystąpienia z tym wnioskiem był względy rodzinne , w szczególności narodziny drugiego dziecka. Skarżący wskazywał, że zamieszkuje w K., zaś do obecnej Kancelarii na 70 km, zatem uwzględnienie wniosku pozwoliłoby mu na poprawę sytuacji rodzinnej.

Izba Notarialna w Krakowie opiniując ten wniosek negatywnie podnosiła, że nie widzi potrzeby zwiększania liczby kancelarii notarialnych w K. bowiem jest ona wystarczająca. Jednakże należy zauważyć, że organ nie jest w żaden sposób związany treścią opinii właściwej rady izby notarialnej, która podlega jego ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie. Organ samorządu notarialnego wyraża jedynie swoje stanowisko w formie opinii, natomiast Minister wydaje decyzję o charakterze uznaniowym ( por. wyrok NSA z września 2001 r. , sygn. akt II SA 1488/00).

Jak już wyżej wspomniano, decyzja w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w części dotyczącej wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej wydana na podstawie art. 155 k.p.a. ma charakter uznaniowy. Niewątpliwie, jak wynika ukształtowanego orzecznictwa sądowego na Ministrze Sprawiedliwości ciąży obowiązek prawidłowego rozmieszczenia kancelarii notarialnych, zgodnie z podstawowym celem jakim jest zapewnienie dostępu do usług notarialnych kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego ( por, wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r. , sygn. akt II GSK 44/09) Skoro tak, to szczególnym obowiązkiem organu jest dokładne zbadanie i rozważenie okoliczności indywidualnych danej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku postępowania dotyczącego zmiany decyzji ostatecznej w części dotyczącej wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej przedmiotem oceny organu powinna być celowość przeniesienia siedziby tej kancelarii do innej miejscowości. To zaś oznacza, że organ powinien rozważyć zarówno zasadność likwidacji kancelarii notarialnej w dotychczasowej miejscowości jak i ocenić celowość utworzenia kancelarii w miejscowości wnioskowanej przez notariusza. W postępowaniu tym organ zobowiązany jest badać istnienie przesłanek z art. 155 k.p.a., a w szczególności dokonać wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Interes społeczny w postaci ograniczenia swobodnego ograniczenia dostępu do usług powinien być rozważany w aspekcie zagwarantowania bieżącego dostępu do usług notarialnych. Ocena ta powinna obejmować badanie czy w skutek przeniesienia kancelarii notarialnej skarżącego do innej miejscowości, w miejscu jej dotychczasowej siedziby może nastąpić znaczące zmniejszenie dostępu do tych usług, czy może to stwarzać zagrożenie braku zapewnienia stałej obsługi notarialnej. Taka ocena wymaga wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy mających wpływ na dostępność do usług notarialnych. Nadanie w okolicznościach konkretnej sprawy właściwej treści pojęciu interes społeczny umożliwia dopiero prawidłowe wyważenie racji między interesem społecznym i słusznym interesem strony. Jeżeli chodzi o tę ostatnio wymienioną przesłankę, to trafnie zauważa skarżący, że przy wykładni art. 155 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 ustawy - Prawo o notariacie należy mieć na uwadze również treść art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa. Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2001 r. (sygn. akt II SA 1904/00, zb. LEX nr 53467) wyjątki o jakich mowa w tym ostatnim przepisie nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający z naruszeniem słusznego interesu zainteresowanego notariusza do wyboru siedziby swojej kancelarii. Dodać jedynie należy, że tylko na mocy ustawy możliwe jest ograniczenie wolności wyboru i wykonywania zawodu, przy czym Konstytucja RP stawia takiej ustawie określone warunki, o których mówi art. 31 ust. 3. Ograniczenia wolności i praw obywatelskich nigdy nie mogą naruszać ich istoty i są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.(wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 44/09).

Idąc tym tokiem rozumowania oraz mając na uwadze konkretne dane statystyczne przytoczone przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Sąd zaakceptował ocenę organu, że interes indywidualny skarżącego w postaci konieczności przeniesienia siedziby kancelarii do K. jest na tyle ważny i znaczący, a ponadto jest zgodny z interesem społecznym w postaci swobodnego dostępu do usług notarialnych, iż całkowicie usprawiedliwia zgodę organu na zmianę siedziby kancelarii.

Wbrew stanowisku skarżącej Izby dane statystyczne powołane przez Ministra odnoszące się do liczby sporządzonych w 2013 r. aktów notarialnych na terenie K. i K. – odpowiednio 78.960 i 19.649 świadczą o tym, że w K. istnieje także potrzeba zwiększenia liczby kancelarii notarialnych. Jak obliczył Minister w K. każdy notariusz w 2013 r. średnio sporządził 51 aktów notarialne miesięcznie, zaś w K. w tym okresie każdy notariusz sporządził 53 akty notarialne miesięcznie, przy czym prawie połowa tych aktów dotyczyła obrotu nieruchomościami. Dla porównania w Warszawie średnio – 46 aktów, w Poznaniu 52 akty , w Gdańsku 56 aktów notarialnych.

W konsekwencji Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi na bezzasadne. W niniejszej sprawie zarzuty skargi Izby Notarialnej koncentrowały się bowiem na wykazaniu, że popyt na usługi notarialne w K. został zaspokojony co odczytywać można, jak słusznie wskazywał organ, jako dążenie do ochrony konkurencji ze strony innych kancelarii. Jednak ta linia obrony przyjęta przez skarżącą korporację zawodową stanowi jedynie polemikę ze stanowiskiem Ministra. Ponadto stanowisko Izby nie zostało poparte wnioskami dowodowymi, jak również nie opiera na kryteriach wymienionych w ustawie - Prawo o notariacie. Należy zauważyć, że ocena rentowności kancelarii notarialnych na terenie K. oraz zaspokojenia popytu na usługi notarialne przez już funkcjonujących w tym mieście notariuszy, podnoszone przez skarżącą, nie są przesłankami ustawowymi, które powinny decydować o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku kandydata na notariusza.

W tej sytuacji Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej, że zostały naruszone przez organ przepisy art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. podczas zbierania, a następnie oceny materiału dowodowego, w tym uchwały Rady Izby Notarialnej w K. opiniującej wniosek uczestnika o zmianę siedziby kancelarii notarialnej. Zdaniem Sądu Minister zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, po czym wszechstronnie go rozważył, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Uwzględnił przy tym interes społeczny i słuszny interes strony, co także uzasadnił w przekonujący sposób. Okoliczność, że Minister Sprawiedliwości nie podzielił poglądów przedstawionych przez Izbę nie stanowi naruszenia wskazanych przepisów k.p.a., szczególnie, że Izba nie wskazała przepisów, jak i dowodów, które przemawiałaby za jej stanowiskiem.

W ocenie Sądu nie może być podstawą oczekiwań Izby co do ograniczania liczby kancelarii notarialnych przepis § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy organów samorządu notarialnego stanowiący, że w Ministerstwie Sprawiedliwości czynności z zakresu nadzoru nad notariatem w szczególności polegają na ustalaniu siedzib kancelarii notarialnych. Przepis ten nie znajduje oparcia w uregulowaniach Prawa o notariacie i dlatego nie może mieć charakteru bezwzględnie wiążącego w rozpoznawanej sprawie. Takim przepisem nie jest też art. 10 § 1 prawa o notariacie, który tylko określa organ uprawniony do powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii oraz tryb postępowania. Przepisy ustawy - Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości, zatem przypisanie planowi charakteru obligatoryjnego elementu procedury podejmowania decyzji w tych sprawach oznaczałoby wyjście poza kryteria ustawowe określone w art. 11-13 tej ustawy (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 491/12). Skład orzekający podziela ten pogląd.

Z powyższych względów skargę jako niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić w całości.