Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 482/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 4 pkt 8, art. 61 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego P. S.A. z siedzibą w L. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie odcinka linii elektroenergetycznej przewidzianej do realizacji na części działek położonych w miejscowości I.

Stan sprawy przedstawi się następująco.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Wójt Gminy Z., po rozpoznaniu wniosku P. S.A. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie odcinka linii elektroenergetycznej niskiego napięcia przewidzianej do realizacji na części działek nr [...], [...], [...], [..], [...] położonych w miejscowości I..

Ustalając warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego wskazał, że lokalizacja inwestycji odbędzie się na działkach przyległych do drogi powiatowej nr [...] oraz do drogi gminnej nr [...] o przebiegu trasy według załącznika mapowego z zastrzeżeniem odległości określonych w przepisach techniczno – budowlanych. Inwestycja ma polegać na przebudowie odcinka istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia z przyłączem kablowym, służącej do zasilania nieruchomości położonych na trasie linii oraz na zapewnieniu oświetlenia ulicznego/drogowego. Jednocześnie organ zobowiązał inwestora do zapewnienia i utrzymania i odtworzenie istniejącego oświetlenia ulicznego, drogowego przy drodze gminnej nr geod. [...], oraz wyposażenia linii w niezbędne urządzenia, instalacje i armaturę niezbędne do jej prawidłowego funkcjonowania, spełniające wymogi określone w przepisach techniczno – budowlanych.

Wójt wskazał, że inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, lecz w części położona jest w granicach obszaru Natura 2000 Obszar Specjalnej Ochrony [...] "D.". Ze względu na rodzaj i skalę inwestycji stwierdził brak potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000. Ponadto Wójt zobowiązał inwestora do stosowania rozwiązań uwzględniających zasady ochrony środowiska, a w przypadku odkrycia podczas realizacji przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, że jest zabytkiem zobowiązał do stosowania przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Odwołanie od tej decyzji wniosło P. S.A. kwestionując nałożony obowiązek związany z ponoszeniem kosztów związanych z oświetleniem ulicznym (utrzymanie i odtworzenie).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń jest celem publicznym w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 2 ustawy). Inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio (art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Kolegium wskazało, że według art. 61 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest możliwe jedynie w przypadku gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.

Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać elementy o jakich mowa w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ jest związany wnioskiem i nie może tego wniosku interpretować zawężająco, czy też zmieniać np. w zakresie lokalizacji danej inwestycji.

We wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. inwestor wskazał, że zmierza do przebudowy odcinka linii elektroenergetycznej przewidzianej do realizacji na części działek nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości I., jednakże nie wyartykułował expressis verbis, że w zakres przebudowy ma wchodzić również przebudowa (modernizacja) sieci oświetlenia ulicznego w miejscowości I. przy drodze gminnej nr geod [...].

Kolegium podniosło, że zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. nakazanie gminie aby przygotowała środki na finansowe na modernizacje sieci oświetlenia ulicznego w miejscowości I., nie jest przedmiotem ustalenia inwestycji celu publicznego zaskarżonej decyzji. Dlatego nie można zarzucić gminie jako właścicielowi oświetlenia w przy drogach publicznych w formie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego przygotowania środków na modernizację oświetlenia ulicznego.

Na tę decyzję SKO w S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P. S.A. z siedzibą w L., reprezentowane przez radcę prawnego.

Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzj Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012r. w części to jest w zakresie zapisu pkt II ust 3 w brzmieniu cyt.: "Przy przebudowie linii elektroenergetycznej zapewnić utrzymanie i odtworzenie istniejącego oświetlenia ulicznego, drogowego przy drodze gminnej nr geod. [..]" zarzucono:

1. nieważność na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z powodu wydania jej w zakresie, o którym mowa wyżej bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa,

2. naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a - poprzez błędne zastosowanie wyrażające się w niepełnym uzasadnieniu prawnym, braku wskazania podstawy prawnej obowiązku nałożonego na P. S.A. w L. w pkt. II ust. 3 decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012r. [...], oraz art. 7, 8 9 K.p.a.

3. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 52 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię , a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie

Podnosząc powyższe naruszenie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zarówno organ I-szej instancji, jak i odwoławczy nie wskazały podstawy prawnej nałożenia obowiązku w brzmieniu "Przy przebudowie linii elektroenergetycznej zapewnić utrzymanie i odtworzenie istniejącego oświetlenia ulicznego, drogowego przy drodze gminnej nr geod. [...]".

W ocenie strony skarżącej kwestie zapewnienia i utrzymania oświetlenia ulicznego nie mieszczą się w pojęciu ładu przestrzennego. Mogą one stanowić, co najwyżej zadania własne gminy o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne. Ponadto zgodnie z treścią art. 52 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. ust. 3 ustawy o planowaniu przestrzennym - nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków, co w wbrew przepisom ustawy, uczynił organ I instancji. Podkreślono, że przewody oświetlenia ulicznego stanowią własność P. S.A. z siedzibę w L..

Zdaniem skarżącego organ II-ej Instancji nie wskazał żadnej podstawy prawnej utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012 r. w zakresie zapisu pkt II ust. 3 dotyczącego obowiązku zapewnienia przez skarżącą przy przebudowie linii elektroenergetycznej utrzymania i odtworzenia istniejącego oświetlenia ulicznego, drogowego przy drodze gminnej nr geod. [...].

W ocenie skarżącego również w uzasadnieniu brak jest podstawy prawnej wydanej decyzji, zaś przytoczone przez organ II-ej Instancji przepisy prawa nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i nie prowadzą do żadnych logicznych wniosków związanych z rozstrzygnięciem sprawy.

Organ II instancji nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów, na których oparł wydaną decyzję. Dowolność ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz działanie wbrew i z pominięciem przepisów bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa doprowadziła także, zdaniem skarżącej spółki, do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenatację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, również z innych przyczyn niż w niej podniesionych, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2012 r. zostały wydane z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej zwaną "upzp"). Zgodnie z art. 2 pkt 5 tej ustawy, przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Przepis ten stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 upzp decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje w odniesieniu do inwestycji celu publicznego o znaczeniu powiatowym i gminnym – wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Wydanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 53 upzp (dokonanie analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji). W myśl art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w odniesieniu do innych niż park narodowy obszarów objętych ochroną uzgadnia się z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że planowana inwestycja – czyli przebudowa odcinka linii elektroenergetycznej przewidzianej do realizacji na części działek położonych w miejscowości I., jest inwestycją celu publicznego, zatem dla jej ustalenia znajdują zastosowanie powołane wyżej przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z akt sprawy i ustaleń organów (pkt III.2 decyzji organu I instancji z [...] września 2012 r.) planowana inwestycja położona jest częściowo w granicach obszaru Natura 2000 - Obszar Specjalnej Ochrony [...] "D.". Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody formami ochrony są obszary Natura 2000. Wobec tego, zdaniem Sądu, skoro przedmiotowa inwestycja położona jest na obszarze Natura 2000, który został objęty ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, koniecznym było, stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp, uzgodnienie planowanej inwestycji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Nie ma przy tym znaczenia, że tylko część planowej inwestycji zlokalizowana jest w chronionym obszarze. Organ prowadzący postępowanie główne winien wystąpić do regionalnego dyrektora ochrony środowiska o uzgodnienie lokalizacji inwestycji. Organ uzgadniający oceni wówczas, czy część inwestycji, która przebiega przez obszar chronionym możliwa jest do realizacji w świetle przepisów ochrony przyrody. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, by Wójt Gminy Z. wystąpił do regionalnego dyrektora ochrony środowiska o uzgodnienie przedmiotowej inwestycji. Uchybienia tego nie dostrzegło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.. Stwierdzić zatem należy, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydana została przedwcześnie – bez uzgodnienia o jakim mowa w art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp. Naruszenie to, które Sąd dostrzegł rozstrzygając w granicach sprawy, miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto rację ma skarżący, że zaskarżona decyzja w sposób nieuprawniony nakłada na niego, jako inwestora, obowiązek związany z ponoszeniem kosztów związanych z oświetleniem ulicznym (utrzymanie i odtworzenie). Zgodnie z art. 52 ust. 3 upzg nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.

Przepis art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowi, że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Artykuł 7 ust. 1 tej ustawy stanowi zaś, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. Zadania własne obejmują także sprawy "zaopatrzenia w energię elektryczną, cieplną oraz gaz" (art. 7 ust. 1 pkt 3). Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy.

Wobec tego Wójt Gminy Z. nie mógł przerzucić tego obowiązku na inwestora, w związku z planowaną przez niego przebudową odcinka linii elektroenergetycznej zwłaszcza, że jak wynika ze skargi, przewody oświetlenia ulicznego są własnością P. S.A. W niniejszym postępowaniu Sąd nie ustala, jakie elementy oświetlenia stanowią własność gminy a jakie zakładu energetycznego. Kwestia ta będzie miała znaczenie przy zawieraniu przez te strony stosownej umowy.

Stwierdzić należy, że dostrzeżone przez Sąd naruszenia prawa nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Nie można również uznać, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, czy bez podstawy prawnej, skoro podstawa prawna istnieje. Organy ustalając lokalizację inwestycji celu publicznego nałożyły jedynie na inwestora dodatkowy obowiązek, którego w ustalonym stanie faktycznym nie można było wywieść z obowiązujących przepisów prawa.

Za zasadne z kolej Sąd uznał zarzuty naruszenia przez SKO art. 7, 8, 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest lakoniczne i nie spełnia oczekiwań o jakich mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Z jego treści nie wynika, dlaczego SKO uznało decyzję organu I instancji za prawidłową i odpowiadającą prawu.

Reasumując stwierdzić należy, że z powodu naruszeń prawa zarówno decyzja Wójt Gminy Z. jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji.

W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy, zaś w pkt 3 na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.