Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1624/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 482/17 w sprawie ze skargi J. J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną. [pic]


UZASADNIENIE

I OSK 1624/18

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 482/17 oddalił skargę J. J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Komendant Miejski Policji w G., działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.), art. 108 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], z dniem [...] stycznia 2017 r. pod rygorem natychmiastowej wykonalności, zwolnił ze służby w Policji sierż. szt. J. J. - pozostającego w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w G..

Od powyższego rozkazu personalnego policjant złożył odwołanie.

Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji J. J. z dniem [...] stycznia 2017 r. z powodu orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską MSW.

Organ II instancji w motywach uzasadnienia podkreślił, że przesłanką zwolnienia ze służby funkcjonariusza było orzeczenie przez komisję lekarską o całkowitej niezdolności do służby. Wymieniony w dniu [...] czerwca 2015 r. został skierowany do Kujawsko-Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. w celu ustalenia stanu zdrowia i dalszej przydatności do służby. Członkowie składu orzekającego resortowej komisji lekarskiej dokonali oceny stanu zdrowia skierowanego do niej policjanta. Rejonowa Komisja Lekarska MSW w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. uznała sierż. szt. J. J. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczyła go do drugiej grupy inwalidzkiej.

Organ wskazał, że orzeczenie przez komisję lekarską MSW całkowitej niezdolności do służby policjanta powoduje zaistnienie obligatoryjnej przesłanki zwolnienia, określonej w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, a przełożony w sprawach osobowych jest zobowiązany rozpocząć procedurę zmierzającą do jego zwolnienia. Policjant, wobec którego rejonowa komisja lekarska MSW wydała orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby, jeśli nie zgadza się z jej treścią może odwołać się do Centralnej Komisji Lekarskiej MSW. Sierż. szt. J. J. złożył odwołanie od orzeczenia RKL MSW w B. do Centralnej Komisji Lekarskiej MSW skład orzekający w G.. Wniesienie odwołania spowodowało, że orzeczenie RKL MSW w B. nie uprawomocniło się. Wymieniony nie stawił się na wezwania do siedziby CKL MSW, a w dniu [...] stycznia 2016 r. do rozpatrującej odwołanie komisji lekarskiej MSW wpłynęło oświadczenie sierż. szt. J. J. z dnia [...] grudnia 2015 r. o wycofaniu odwołania. W związku z wycofaniem odwołania z dniem [...] stycznia 2016 r. orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. nr [...] z dnia [...] września 2015 r., uznające sierż. szt. J. J. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, stało się prawomocne. Tak więc została spełniona przesłanka do obligatoryjnego zwolnienia wymienionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

Organ wskazał, że dnia [...] stycznia 2017 r. odwołujący został poinformowany w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego dotyczącego odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Komendanta Miejskiego Policji w G.. Funkcjonariusz został pouczony o przysługującym prawie do zapoznania się z zebranymi w toku postępowania materiałami i skorzystał z tego uprawnienia. W dniu [...] stycznia 2017 r. strona zapoznała się z materiałami i wykonała fotografie wszystkich stron akt postępowania. Odwołujący oświadczył, że został poinformowany o zakończeniu postępowania dotyczącego jego odwołania od rozkazu personalnego.

Organ podał, że w odwołaniu J. J. zarzucił, że jako strona nie został poinformowany o wszczęciu postępowania, nie został poinformowany o uprawnieniach i obowiązkach strony postępowania, a tym samym został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz udziału w postępowaniu dowodowym. Dopiero w dniu zapoznania z materiałami postępowania został poinformowany o prawie do wniesienia wniosków dowodowych. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w pismach z dnia: [...] stycznia 2016 r. (o zwolnieniu z zajęć), [...] grudnia 2016 r. (o terminie zwolnienia), [...] grudnia 2016 r. (przesłanie druków wniosku o emeryturę itp.), a także w treści uzasadnienia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. o przeniesieniu do dyspozycji, informował policjanta o zwolnieniu ze służby w Policji oraz o jego planowanym terminie.

Organ II instancji za bezsporne uznał, że KMP w G., prowadząc postępowanie o zwolnienie ze służby w Policji odwołującego się, w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej MSW o niezdolności do służby, nie wysłał stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego wraz z pouczeniem o przysługujących prawach, czym naruszył obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. Organ powołując się na ustaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych stwierdził, że warunkiem uwzględnienia odwołania jest stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na okoliczność, że J. J. nie wniósł żadnego wniosku dowodowego oraz nie podał, jakich czynności nie dokonał, z uwagi na niewłaściwe działanie organu, uchybienie to nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy wystąpienie obligatoryjnej przesłanki do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie pozostawia organowi Policji swobody w podejmowaniu decyzji o zwolnieniu, lecz nakłada obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby. Podstawowym dowodem w sprawie o zwolnienie ze służby jest orzeczenie komisji lekarskiej MSW, które otrzymał sierż. szt. J. J. i aktywnie próbował je podważyć kierując odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej MSW. Inne wnioski lub dowody, które mógłby złożyć odwołujący nie miałyby wpływu na decyzję organu. W tej sytuacji okoliczności wskazane przez odwołującego nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji Komendanta Miejskiego Policji.

J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...], w której zarzucił naruszenie przez organy orzekające w sprawie: art. 10 § 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zwolnienie ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu I instancji spór w sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy możliwe było zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, w sytuacji gdy organ w dniu [...] stycznia 2016 r. dowiedział się o tym, że jest prawomocne orzeczenie Kujawsko-Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...], stwierdzające całkowitą niezdolność skarżącego do służby w Policji i czy w tym stanie rzeczy na wydany rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby miała wpływ okoliczność, że skarżący od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] lutego 2016 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, a w dniu [...] stycznia 2016 r. pełnił służbę.

Jak zauważono w uzasadnieniu wyroku, przesłankę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, zaś art. 43 ust. 1 ustawy stanowi, że zwolnienie policjanta na podstawie tego przepisu nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że skarżący - z dniem zwolnienia ze służby w Policji, tj. [...] stycznia 2017 r. - legitymował się prawomocnym orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] września 2015 r., nr [...], uznające go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Nie budzi również wątpliwości fakt, że organ – zdaniem WSA w Bydgoszczy – właściwie zastosował przepis art. 43 ust. 1 ustawy, bowiem skarżący zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby w okresie od [...] czerwca 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. (przebywał na zwolnieniach lekarskich). Mimo, że w dniu [...] grudnia 2015 r. stawił się do służby, funkcjonowało w obrocie prawnym cały czas orzeczenie Komisji o niezdolności do służby, w którego dniu wydania – [...] września 2015 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wobec powyższego, w dniu zwolnienia ze służby minął 12-miesieczny okres gwarancyjny przewidziany w dyspozycji tegoż przepisu. Skarżący zaprzestał służby z powodu choroby jeszcze przed wydaniem orzeczenia o niezdolności do służby, ponieważ od dnia [...] czerwca 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Argumentem wzmacniającym poprawność stanowiska organu o spełnieniu przesłanek zwolnienia skarżącego ze służby jest - w ocenie Sądu - wykładnia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji dokonana w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2016 r. sygn. akt I OPS 16/13. Zgodnie z tezą ww. uchwały: "przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) może mieć zastosowanie także do policjanta, który przed wydaniem przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby nie zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby". W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano m. in., że cytowany przepis ma charakter ochronny, a jego celem jest zabezpieczenie policjanta całkowicie niezdolnego do służby przed niezwłocznym zwolnieniem. Nadto, że dowodem potwierdzającym chorobę policjanta jest nie tylko zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do służby, ale też orzeczenie lekarskie stwierdzające całkowitą niezdolność do służby. W ocenie Sądu, można stwierdzić, iż także orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby stanowi dowód choroby w rozumieniu tego przepisu, tak jak zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby. Z uzasadnienia uchwały wynika, że zaprzestanie służby z powodu choroby może wynikać zarówno z zaświadczenia lekarskiego, jak i orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby z powodu choroby. Jeżeli policjant przed wydaniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, rozpoczyna się od dnia zaprzestania służby z tego powodu, zaś w przypadku, gdy policjant nie zaprzestał służby przed wydaniem orzeczenia, okres ochronny rozpoczyna się od dnia, w którym policjant zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu o trwałej niezdolności do służby. Tylko zatem wtedy, gdy po raz pierwszy orzeczeniem komisji lekarskiej i z ciągłością do dnia orzekania przez organy, stwierdzono u niego ową niezdolność, od tego czasu należałoby uwzględnić okres ochronny. Istotą tego przepisu jest bowiem faktyczne niepełnienie służby, o ile jest ono prawnie usprawiedliwione. W rozpoznawanej sprawie funkcja gwarancyjna, a więc cel tego przepisu, aby nie doszło do zwolnienia wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy do rzeczywistego zaprzestania służby w odniesieniu do skarżącego, została spełniona.

Sąd wskazał, że akta przedmiotowej sprawy potwierdzają, iż trwała niezdolność skarżącego do służby została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem Kujawsko-Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...], które wywiera skutek w postaci obligatoryjnego obowiązku orzeczenia o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Wyłącznie decyzja podważająca stanowisko RKL MSW mogłaby odwrócić skutki art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy rzeczywiście potwierdza stanowisko skarżącego, że w dniu [...] grudnia 2015 r. złożył on raport o udzielenie urlopu wypoczynkowego za rok 2015, [...] dni, od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] stycznia 2016 r. Bezsporne jest również to, że w dniu [...] stycznia 2016 r. skarżący stawił się do służby, podpisał listę obecności i złożył wniosek o urlop od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] lutego 2016 r. Nie zmienia to jednak faktu, że w ww. okresach skarżący nie posiadł zdolności do służby. Dlatego też na podstawie § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644) został przez przełożonego w sprawach osobowych, po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta, niezwłocznie zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby (pismo KMP w G. z dnia [...] stycznia 2016 r.).

W ocenie Sądu I instancji, nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Należy jednak mieć na uwadze utrwalone stanowisko sądów administracyjnych, że: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli skarżący wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania. W orzeczeniu podkreślono, że mimo braku formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby miał on zapewniony czynny udział w postępowaniu, ponieważ o wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ był on informowany na piśmie, a z rozmów przeprowadzonych ze skarżącym organ sporządził notatki służbowe. Nadto w postępowaniu odwoławczym skarżący został powiadomiony o zakończeniu postępowania i miał możliwość wypowiedzenia się na podstawie art. 10 k.p.a. Skarżący do dnia rozprawy nie przedstawił żadnego dokumentu mogącego świadczyć o wzruszeniu orzeczenia Kujawsko-Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...].

W dniu [...] stycznia 2018 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył J. J., wnosząc o uchylenie w całości - na podstawie art. 188 P.p.s.a. - zaskarżanego orzeczenia WSA w Bydgoszczy oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonych orzeczeń organów administracji lub uchylenie w całości - na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. - zaskarżanego orzeczenia WSA w Bydgoszczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a nadto o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.

Zarzucił on Sądowi I instancji:

I. Naruszenie norm prawa materialnego (podstawy z art. 174 pkt 1 P.p.s.a) – tj.:

1. art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt. 1) i nast. ustawy z dnia ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię (błąd subsumpcji), konsekwencją niewłaściwego uznania przez sąd, że skierowanie skarżącego na urlop wypoczynkowy za 2015 rok w okresie od [...].12.2015 r. do [...].01.2016 r. i od [...].01.2016 r. do [...].02.2016 r. nie miało wpływu na określenie prawidłowej daty zwolnienia J. J. ze służby w świetle dyspozycji art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż w okresach tych skarżący nie posiadał zdolności do służby, a tym samym nie budziło wątpliwości Sądu, że organ właściwie zastosował przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, gdy tymczasem w aktach postępowania sądowego znajduje się dokument o nazwie "[...]", wydane przez lekarza medycyny pracy w dniu [...].12.2015 r. w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby na stanowisku referent o randze dokumentu urzędowego, jak również ugruntowane w tej materii orzecznictwo przeczy prawidłowości stanowiska Sądu w przedmiocie braku wpływu faktu skierowania skarżącego na urlop wypoczynkowy dla prawidłowego odczytania przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, a co za tym pozostaje terminu zwolnienia ze służby policjanta.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podstawy z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) – tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w art. 134 § 1 P.p.s.a oraz w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 oraz art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, konsekwencją czego była błędnie przeprowadzona przez Sąd analiza legalności wydanych przez organy obu instancji rozkazów personalnych pod kątem prawidłowości ich działania w przedmiocie określenia daty zwolnienia ze służby skarżącego, a co do której to kontroli zobowiązany był Sąd również z urzędu na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a, z uwagi na fakt, że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji popełniły uchybienia na tyle istotne, że bez względu na treść zarzutów Sąd nie powinien był przejść nad nimi do porządku.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy mając na uwadze przyznane i udowodnione w toku postępowania sądowego okoliczności faktyczne - Sąd dokonał prawidłowej subsumpcji i w sposób właściwy uznał, że okoliczność skierowania na urlop wypoczynkowy skarżącego w okresie od [...].12.2015 r. do [...].01.2016 r. oraz od [...].01.2016 r. do [...].02.2016 r. - faktycznie nie miała żadnego wpływu na prawidłowość określenia daty zwolnienia ze służby przy zachowaniu okresu ochronnego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Skarżący uznał, że okoliczność skierowania i niewątpliwie wykorzystania urlopu wypoczynkowego z ww. okresach czasu miała istotny wpływ na datę zwolnienia ze służby, ponieważ zwolnienie to mogło nastąpić nie wcześniej, niżeli z dniem [...] lutego 2017 roku. Powyższa data wynika z faktu, że w dniu [...] lutego 2016 roku skarżący przebywał na urlopie wypoczynkowym, zaś w okresie od dnia [...].12.2015 r. nie przedstawiał już zwolnień lekarskich. Co istotne, w aktach sprawy znajduje się dowód urzędowy w postaci Orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu [...] grudnia 2015 roku w przedmiocie dopuszczenia do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym J. J., wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia tejże służby. W ocenie skarżącego, WSA w Bydgoszczy nietrafnie przyjął, iż podjęta w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie urlopów policjantów z dnia 19 września 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1282), czynność przełożonego o udzieleniu policjantowi urlopu wypoczynkowego, zamiast zwolnienia policjanta od zajęć służbowych, została wyeliminowana w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia, poprzez zwolnienie J. J. od zajęć służbowych w dniu [...] stycznia 2016 roku, a która to czynność została podjęta przez przełożonych już po zatwierdzeniu raportu z dnia [...] stycznia 2016 roku.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, aczkolwiek nie określają formy naruszeń.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z § 1 P.p.s.a w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 oraz art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 i nast. K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, co spowodowało że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dokonał błędnej oceny zebranego sprawie materiału dowodowego i wydanych w sprawie rozkazów personalnych przez co uznał, że data zwolnienia skarżącego ze służby została prawidłowo ustalona.

Wskazane zarzuty są niezasadne. Zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art.145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77, art. 76 § 1 K.p.a. nie może być uwzględniony, ponieważ zasadnie Sąd I instancji, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, wskazał, że stan faktyczny sprawy został całkowicie wyjaśniony.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że J. J. został orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w B. nr [...] z dnia [...] września 2015 r. uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczony do drugiej grupy inwalidzkiej. Jednocześnie skarżący od dnia [...] stycznia 2016 r. do [...] lutego 2016 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, a w dniu [...] stycznia 2016 r. pełnił służbę. Okoliczności te nie budzą wątpliwości, Sąd I instancji wywiódł z nich inne wnioski niż chciałby skarżący kasacyjnie, co może być z kolei podstawą zarzutów błędnego naruszenia przepisów prawa materialnego. Natomiast przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność orzekania w granicach sprawy, wyznaczonych zakresem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nadto ustanawia obowiązek dokonania kontroli tego aktu również z urzędu, niezależnie od okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą. Ten przepis z zasady nie może być samodzielną podstawą zarzutu, chyba że kasacja wykaże, iż sąd administracyjny orzekał w innej sprawie, niż objęta zaskarżeniem, wykraczając poza ramy wyznaczone kwestionowanym aktem, czy sprawą, w której on został wydany, albo nie wziął pod rozwagę z urzędu okoliczności, które powinien przeanalizować, a które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich motywów tego zarzutu brak, bo nie można uznać za takowe powołanie się na nierozstrzygnięcie istoty sprawy, skoro Sąd meriti podał, że uznaje zaskarżone decyzje za legalne i swe stanowisko uzasadnił.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego sprowadza się w istocie do zakwestionowania daty zwolnienia ze służby skarżącego, który wskazując, że w związku ze skierowaniem go do służby, a następnie udzieleniem mu urlopu wypoczynkowego w okresie poprzedzającym zwolnienie, po wydaniu orzeczenia przebywał na zwolnieniu lekarskim, uznał, że termin 12 miesięcznego zwolnienia go ze służby określony w art. 43 ust. 1ustawy o Policji powinien być liczony od dnia, w którym ukończył on urlop.

Zarzut ten jest całkowicie bezzasadny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji, przełożony funkcjonariusza jest zobowiązany do jego zwolnienia w przypadku, gdy zostanie wobec niego orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Jednocześnie należy podkreślić, że wedle treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822 ze zm.), tylko komisje lekarskie są uprawnione do orzekania o niezdolności do służby. Żaden inny organ nie może ich w tym zastąpić. Jednocześnie ww. ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. określa w rozdziale 3 działu IV tryb odwoławczy od orzeczenia komisji lekarskiej I stopnia. Tak więc w przypadku złożenia odwołania ostateczne jest orzeczenie komisji lekarskiej II stopnia, a jeżeli strona wycofa odwołanie – wówczas ostateczne jest orzeczenie komisji I instancji. Ostatecznym orzeczeniem komisji jest związany przełożony, który z chwilą, gdy otrzyma informacje o tym, że orzeczenie komisji lekarskiej stało się ostateczne, jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji, rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 38 ust. 4, art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 tej ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestie terminu, w jakim - w wyszczególnionych przypadkach - dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego. Art. 43 ust. 1 ustawy o Policji niewątpliwie ma charakter ochronny, jednak nie może on być podstawą do podważania ostatecznego ustalenia orzeczenia komisji, która wskazuje, że funkcjonariusz nie może nadal pełnić służby. Orzeczenie komisji posiada charakter bezwzględnie ustalający stan zdrowia. Jak bowiem zauważono w uchwale NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 16/13 "zasadniczy sens unormowania przyjętego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest taki, że policjant, pomimo orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, nie może być zwolniony ze służby, jeżeli zaprzestał służby z powodu choroby i od dnia zaprzestania służby nie upłynęło 12 miesięcy, co oznacza, że stan zaprzestania służby z powodu choroby trwa po wydaniu orzeczenia przez komisję lekarską. W takiej sytuacji, stan zaprzestania służby z powodu choroby, po wydaniu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby z powodu choroby przez komisję lekarską, nie musi być dokumentowany zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do służby z powodu choroby, skoro już orzeczenie komisji lekarskiej stwierdza, że policjant jest niezdolny do służby z powodu choroby. Orzeczenie komisji lekarskiej jest bowiem nie tylko rodzajem rozstrzygnięcia administracyjnego, ale też oświadczeniem wiedzy co do stanu zdrowia policjanta, które obejmuje stwierdzenie określonej choroby u policjanta, z powodu której policjant jest niezdolny do służby. Tak więc orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające u policjanta chorobę, z powodu której policjant jest w stanie niezdolności do służby, dotyczy tego co zaświadczenie lekarskie o niezdolności do służby z powodu choroby, której skutkiem jest zaprzestanie służby". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał zatem, że orzeczenie komisji lekarskiej posiada charakter przesądzający, co do stanu zdrowia funkcjonariusza i nie może być zastępowane innym orzeczeniem lekarskim.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przełożony J. J. przed skierowaniem go na urlop wypoczynkowy nie posiadał wiedzy, że orzeczenie Kujawsko-Pomorskiej Komisji Lekarskiej MSW w B. jest ostatecznie, ponieważ skarżący jeszcze nie wycofał odwołania od orzeczenia tej komisji. Podobnie takiej wiedzy nie posiadał lekarz medycyny pracy, który orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2015 r. uznał, że jest on zdolny do wykonywania służby na stanowisku referenta. Jednak z chwilą, gdy przełożony funkcjonariusza otrzymał informacje o tym, że został on uznany za osobę trwale niezdolną do służby – uznać należy, że w tej sytuacji, jak słusznie podniósł WSA w Bydgoszczy - wystąpiła przesłanka do obligatoryjnego zwolnienia J. J. ze służby. Podkreślić przy tym należy, że na określenie daty zwolnienia policjanta ze służby nie miały wpływu okoliczności przedstawione w skardze kasacyjnej, ponieważ w dacie przebywania na urlopie lub wydania orzeczenia o zdolności do pracy przez lekarza medycyny pracy, był on już trwale niezdolny do jej pełnienia.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.