Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1197/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 992/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w sprawie ze skargi K. D. i J. D. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 992/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz odmówił wstrzymania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2017 r. którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i zobowiązano skarżącego do przedstawienia dokumentów w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie budowy budynku garażowo-magazynowego na działce nr ew. [...] w O. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...]. Wniosek o wstrzymanie wykonania ww. orzeczeń nie został uzasadniony.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego o trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja winna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie.

Sąd Wojewódzki wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. nie został uzasadniony. Skarżący nie wskazali na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonego aktu. Nie przedstawili żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia ich interesów następstw wykonania ww. orzeczeń, nie powołali nawet ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania. Tak skonstruowany wniosek uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Janusz Dobrzyński zarzucając naruszenie art. 61 §3 p.p.s.a. przez pominięcie przytoczonego stanu faktycznego oraz oczywistych możliwości powstania nieodwracalnych skutków wydanego postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił, że odmowa wstrzymania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2017 r. zmierza do narażenia go na ogromne i nieodwracalne skutki w postaci straty materialnej, a nadto straty niematerialne w postaci uszczerbku na jego zdrowiu związanym z nadciśnieniem tętniczym wywołanym "życiem w dalszym stresie".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.

Zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, że strona nie przedstawiła okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki. Zastrzec jednak trzeba, że podstawą do nieuwzględnienia wniosku nie mógł być tylko stwierdzony brak uzasadnienia wniosku. W sytuacji gdy wniosek nie zawiera żadnego uzasadnienia, należy traktować go jako dotknięty brakiem formalnym, który ma charakter usuwalny.

W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 338 oraz powołane tam orzecznictwo).

W niniejszej jednak sprawie wniosek był elementem skargi, a więc uzasadnienie w niej zawarte mogło służyć również do oceny wniosku o wstrzymanie decyzji. Wbrew jednak zarzutowi podniesionemu w zażaleniu przedstawiona w skardze argumentacja nie wskazywała na zaistnienie przesłanek do wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze to, co wynika z akt sprawy, należało przyjąć, że powołana przez skarżącego w zażaleniu okoliczność związana z nieodwracalnymi skutkami w postaci straty materialnej, a nadto straty niematerialnej w postaci uszczerbku na jego zdrowiu nie jest wystarczająca do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania postanowienia. Ogólnikowe wywody strony, dotyczące obawy związanej z powstaniem w/w szkody, nie pozwalają uznać, iż wykonanie przedmiotowego postanowienia spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.

Odnosząc się z kolei do kwestii powołanych przez skarżącego związanych z wadliwością zaskarżonego postanowienia podkreślić należy, że są to okoliczności dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy i nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania wskazanych postanowień. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być łączona z merytoryczną oceną z punktu widzenia jego legalności.

Dodatkowo należy wskazać, iż brak jest podstaw do ustalenia, że ewentualne pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego ma bezpośredni związek z zaskarżonym postanowieniem.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, co w konsekwencji skutkować musiało oddaleniem zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.