Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 778/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 6 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2042
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. D., T. M., na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "Minister") decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] listopada 2019 r. nr [...] potwierdzającą prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez D. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...], pow. [...], województwo [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

J. M. i W. M. wnioskiem z [...] grudnia 1990 r. wystąpili do Urzędu Rejonowego w [...] o rekompensatę za nieruchomość pozostawioną przez ich poprzednika prawnego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...], pow. [...], województwo [...].

Wojewoda decyzją z [...] listopada 2019 r., działając na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2097), powoływanej dalej jako "ustawa", potwierdził T. M. w [...] części, [...] w [...] części, J. M. w [...] części, Z. M. w [...] części, G. S. w [...] części i R.O. w [...] części, prawo do rekompensaty za ww. nieruchomość (pkt 1); ustalił wartość nieruchomości na kwotę [...] zł (pkt 2); ustalił wartość rekompensaty, stanowiącej [...]% wartości pozostawionej nieruchomości, na kwotę [...] zł, w tym stosownie do posiadanych udziałów na rzecz T. M. – [...] zł, M. D. – [...] zł, J. M. - zł, Z. M. – [...] zł, G. S. – [...] zł i R. O. – [...] zł (pkt 3); wskazał, że uprawnienie jako formę realizacji prawa do rekompensaty wybrali świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego (pkt 4).

Minister, na skutek odwołania T. M. i M. D., decyzją z [...] stycznia 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", uchylił decyzję z [...] listopada 2019 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z akt sprawy wynika, że D. M. był przed wybuchem II wojny światowej obywatelem polskim i właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...], opuścił w 1944 r. byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wyjeżdżając z rodziną z miejscowości [...] i przybył na obecne terytorium Polski z przyczyn związanych z wybuchem II wojny światowej oraz przed wybuchem II wojny światowej zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z akt wynika również, że nieruchomość pozostawiona w [...] przez D. M. na dzień jej opuszczenia składała się z: domu mieszkalnego krytego gontem o [...] ubikacjach, stajni oraz sadu o pow. [...] a [...] m2, a pozostawiony dom miał pow. [...] m2 (uwierzytelniona kopia orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, Wojewódzki Oddział w [...] z [...] lipca 1945 r. znak: [...]. Minister wskazał, że w tej sytuacji słusznie Wojewoda ocenił, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy i wydał postanowienia o spełnieniu wymogów, wzywając strony postępowania do przedłożenia operatu szacunkowego pozostawionej nieruchomości. Minister zauważył dalej, że w postanowieniach o spełnieniu wymogów: z [...] marca 2019 r. znak [...] w stosunku do W. M., J. M., Z. M., G. S. i R. O. i z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w stosunku do następców prawnych W. M., tj. M. D. i T. M., Wojewoda wzywał ww. do dołączenia operatu nieruchomości pozostawionej przez D. M. w [...]. Organ wojewódzki wskazał, że strony postępowania powinny przedłożyć ww. operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na podstawie: uwierzytelnionej kopii wypisu aktu notarialnego kontraktu darowizny z [...] marca 1921 r. potwierdzonego uwierzytelnioną kopią uchwały Sądu Powiatowego Oddział [...] w [...] z [...] marca 1921 r. znak [...] o intabulacji prawa własności na podstawie kontraktu darowizny, uwierzytelnioną kopią planu sytuacyjnego sporządzonego w dniu [...] lipca 1938 r., natomiast z uwagi na brak określenia powierzchni budynków znajdujących się na parcelach będących własnością wszystkich obdarowanych, wskazanych w kontrakcie darowizny, tj. [...] części na rzecz D. M. i J. M. po połowie z [...] części całości parceli posiadanej przez obdarowującego Pana l. M. Z ustaleń poczynionych przez Wojewodę wynika, że całkowita powierzchnia ww. parcel wynosiła [...] morgę [...] sążni kwadratowych, co w przeliczeniu za pomocą obowiązujących na tamtym terenie miar, tj. morgi [...] i sążnia [...], dało wielkość darowanych parcel - tj. [...] m2. Z kolei z ustaleń poczynionych przez Ministra wynika, że l. M. był przed wybuchem II wojny światowej przed [...] marca 1921 r. właścicielem [...] części nieruchomości położonej w [...] - księga hipoteczna nr [...] o pow. [...] morga [...] sążni kwadratowych (tj. [...] m2). Z powierzchni tej l. M. darował [...] niewydzielonej części na rzecz swoich braci: J. M. i D. M. po niewydzielonej połowie. W ocenie Ministra z powyższego wynika, że D. M. posiadał [...] część nieruchomości położonej w [...]. Ponadto z ww. umowy darowizny wynika, że na [...] części nieruchomości będącej przed dokonaniem aktu darowizny własnością l. M. wały się zabudowania: chata mieszkalna i stajenka. Z aktu darowizny z [...] marca 1921 r. nie wynika, jaka była powierzchnia ww. zabudowań. W związku z tym, że akt darowizny uznaje, że darowana nieruchomość oprócz powierzchni gruntów składała się również z ww. zabudowań, zdaniem Ministra, również wspomniane zabudowania w [...] części po niepodzielnej połowie zostały darowane na rzecz J. M. i D. M.. Wobec powyższego D. M. był właścicielem [...] ww. zabudowań. Minister zwrócił także uwagę, że z akt sprawy wynika, że bracia: J. M., E. M. i D. M. chcieli w dniu [...] lipca 1938 r. dokonać podziału otrzymanej nieruchomości (uwierzytelnione kopie umów lipca 1938 r.). Jednakże nie wiadomo, czy podziału takiego dokonali – w aktach sprawy brak stosownego dokumentu. Następcy prawni D. M. dokumentu takiego nie przedłożyli, jak również dokumentu takiego nie uzyskał Wojewoda. Skoro zatem przed wybuchem II wojny światowej nie został dokonany podział ww. nieruchomości, to jej współwłaścicielami przed wybuchem wojny byli: J. M., D. M. i l. M.. Dlatego też opis nieruchomości jaki wskazał w orzeczeniu z [...] lipca 1945 r. Państwowy Urząd Repatriacyjny jest niezgodny z przedstawionymi przez D. M. dokumentami źródłowymi, z których wynika, że współwłaścicielami nieruchomości opisanej w ww. orzeczeniu byli: J. M, D. M. i l. M. lub ich następcy prawni. Z dokumentów źródłowych (umowa darowizny z dnia [...] marca 1921 r.) wynika natomiast, że D. M. był jedynie współwłaścicielem [...] z połowy nieruchomości położonej w [...]. W tej sytuacji, zgodnie z obecnie obowiązującą interpretacją art. 3 ust. 2 ustawy dokonaną uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. sygn. akt I OPS 3/17 w postępowaniu wszczętym przez jednego z następców prawnych współwłaściciela nieruchomości pozostawionej (przedmiot postępowania) współuczestnikami są również pozostali współwłaściciele lub ich następcy prawni. Zgodnie zatem z ww. uchwałą J. M. i W. M. składając do Urzędu [...] w [...] wniosek w dniu [...] grudnia 1990 r. złożyli go również w imieniu następców prawnych przedwojennych współwłaścicieli nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Minister zauważył, że nie dokonując powyższych ustaleń, Wojewoda naruszył art. 61 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 28, art. 77 i art. 80 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Za prawidłowe Minister uznał natomiast ustalenia Wojewody dotyczące rodzaju i powierzchni gruntów i zabudowań znajdujących się na [...] części nieruchomości położonej w [...], której współwłaścicielami byli: l. M., J. M. i D. M. (umowa darowizny z 1921 r.), zwłaszcza, że Wojewoda w postanowieniach z [...] marca 2019 r. i [...] czerwca 2019 r. wyczerpująco określił wytyczne dotyczące obliczenia wartości ww. nieruchomości dla rzeczoznawczy majątkowego, który sporządził znajdujący się w aktach sprawy operat szacunkowy z [...] sierpnia 2019 r. Na koniec Minister wskazał, że Wojewoda ponownie prowadząc postępowanie powinien przede wszystkim wezwać strony do przedłożenia dowodów urzędowych świadczących o faktycznym podziale [...] części nieruchomości położonej w [...] pomiędzy braci: J. M., D. M. i l. M. lub ich następców prawnych oraz prowadzić postępowanie wobec następców prawnych pozostałych współwłaścicieli ww. nieruchomości. Organ powinien ustalić pozostałych współuczestników postępowania.

M. D i T. D. w dniu [...] marca 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od uzasadnienia decyzji Ministra z [...] stycznia 2020 r. zaskarżając ją w części obejmującej jej uzasadnienie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy i art. 76 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez dowolne przyjęcie, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego oparte jest na błędnej analizie przedłożonych dowodów, podczas gdy z jednej strony dokument ten jako dokument urzędowy, stanowi potwierdzenie tego co zostało w nim stwierdzone, z drugiej zaś, wprost z ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że stanowi dowód na okoliczność rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

2. art. 80 K.p.a. poprzez brak dokonania oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje obowiązek udokumentowania przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących przyznanie prawa do rekompensaty za pomocą szczególnych środków dowodowych, zobowiązując do dołączenia do wniosku dowodów wskazanych w art. 6 ust. 1 ustawy, w tym dowodów, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. W art. 6 ust. 4 ustawa wskazuje, jakie mają to być dowody, w tym wymienia orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, zaś w art. 6 ust. 5 wskazuje dodatkowe dokumenty, które organ bierze pod uwagę. W niniejszej sprawie skarżący przedłożyli do wniosku o rekompensatę orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w [...] z [...] lipca 1945 r., z którego wynika, że D. M. pozostawił w [...] dom mieszkalny, kryty gontem o [...] ubikacjach, stajnię oraz sad obszaru [...] a [...] m2. Jednocześnie PUR ustalił, że domek ten stał na przestrzeni [...] m2. Tymczasem, wbrew tym ustaleniom, Wojewoda przyznał wnioskodawcom rekompensatę wyłącznie za udział w prawie własności w wysokości [...] części nieruchomości, objętej [...] księgi gruntowej [...], obejmującej parcelę budowlaną [...], ogrodową [...] i ogrodową [...], o łącznej pow. [...] m2. Ponadto Wojewoda przyjął, że parcela [...] była zabudowana chatą drewnianą (o pow. [...] m2), krytą gontem, o [...] ubikacjach i stajnią drewnianą (o pow. [...] m2), krytą strzechą - których to [...] należała do D.M.. Powyższe ustalenia zostały w całości podzielone w zaskarżonym uzasadnieniu decyzji Ministra. Nie można jednak pomijać tego, jak robi to Minister, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego jest dokumentem urzędowym. Rodzaj i powierzchnia pozostawionej nieruchomości określona została w tym dokumencie na podstawie przedłożonych dokumentów i przesłuchanych świadków. Zgodnie zaś z treścią art. 76 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokument ten korzysta zatem z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Minister jednak, podważając ustalenia zawarte w orzeczeniu PUR, powołał się na kontrakt darowizny z 1921 r., a zatem na dokument urzędowy sporządzony 24 lata przed orzeczeniem PUR. Nawet uwzględniając wszystkie zebrane w sprawie dokumenty, nie można wykluczyć, że w okresie od 1938 r. do wybuchu II wojny światowej doszło do urzędowego uskutecznienia nieformalnych umów z lipca 1938 r. Zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody nie obejmowały bowiem okresu lat 1938-1939, a zatem nie można wykluczyć, że poprzednik prawny stron uregulował w tym okresie stan prawny nieruchomości, zgodnie z tym jak ustalono wiążąco w orzeczeniu PUR. Organ, ani też strony nie dysponują odpisem księgi wieczystej na moment wybuchu II wojny światowej, a przede wszystkim na moment opuszczenia kresów przez D. M.. Organ winien się w takim wypadku kierować zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Skarżący zauważyli również, że data sporządzenia dokumentu może mieć istotne znaczenie dla oceny, czy dany dokument potwierdza rodzaj i powierzchnię nieruchomości w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżących, wyłącznie orzeczenie z [...] lipca 1945 r. stanowi dokument, na podstawie którego możliwe i konieczne jest określenie składników i rodzaju mienia pozostawionego na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ze względu na datę jego sporządzenia; opatrzony jest bowiem datą najpóźniejszą). Istotne jest bowiem ustalenie stanu majątkowego w dniu opuszczenia lub wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest sprzeciw M. D. i T.M. od uzasadnienia decyzji Ministra z [...] stycznia 2020 r., którą organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżących, uchylił na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzję Wojewody z [...] listopada 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Na wstępie wskazać należy, że jako niesporną Sąd uznał możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jedynie uzasadnienia decyzji lub jego części, z uwagi na rolę jaką spełnia ono w ramach dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Powyższe nie zmienia jednak tego faktu, że brak jest dotychczas pełnej zgodności co do określenia zakresu (przedmiotu) zaskarżenia w takim przypadku, a także powiązanego z nim zakresu kompetencji kasacyjnych sądu w razie uwzględnienia skargi. Istota rozbieżności w poglądach sprowadza się do kwestii, czy jest dopuszczalne wniesienie skargi skierowanej jedynie przeciwko uzasadnieniu decyzji administracyjnej z wyłączeniem kwestionowania samego rozstrzygnięcia, a w rezultacie czy jest dopuszczalne uchylenie przez sąd administracyjny decyzji w części obejmującej wyłącznie jej uzasadnienie.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie odrzuca koncepcję, że w razie uznania za zasadną skargi o zakresie zaskarżenia zawężonym przez skarżącego tylko do uzasadnienia danej decyzji bądź jego części, sąd jest władny uchylić tę decyzję wyłącznie w części dotyczącej uzasadnienia, pozostawiając w obrocie prawnym osnowę decyzji. Zdaniem Sądu ani rozstrzygnięcie, ani uzasadnienie nie mogą bowiem funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, niezależnie od siebie. Uzasadnienie nie może więc być wyeliminowane z obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. Takie orzeczenie zdaniem Sądu rodziłoby niemożliwe do zaakceptowania skutki prawne.

Istotnym jest także, że wniesienie skargi (sprzeciwu) przeciwko uzasadnieniu decyzji zawsze oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane i stanowią integralną całość. W konsekwencji uwzględnienie skargi z powodu wadliwości wyłącznie uzasadnienia zawsze skutkuje uchyleniem jako całości decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu skarga (sprzeciw) skierowany tylko przeciwko części uzasadnienia decyzji może być oddalona jedynie w przypadku, gdy wady zakwestionowanego uzasadnienia nie mają wpływu na wynik sprawy.

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem w ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję Minister nie naruszył zarówno art. 138 § 2 K.p.a., jak również art. 3 ustawy.

Zgodnie z art. 3 ustawy w przypadku gdy nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej były przedmiotem współwłasności, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim współwłaścicielom, spełniającym wymogi określone w art. 2, albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych współwłaścicieli. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej (ust. 1). W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej (ust. 2).

Jak wskazał przy tym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 9 października 2017 r. sygn. akt I OPS 3/17, złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną w terminie określonym art. 5 ust. 1 ustawy skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art. 3 tej ustawy. Inaczej mówiąc, zainicjowanie sprawy przez jedną uprawnioną osobę ma również konsekwencje prawne dla pozostałych, nawet nieujawnionych sukcesorów. Prawo do rekompensaty ma charakter jednolity, a zatem niedopuszczalne jest różnicowanie sytuacji poszczególnych spadkobierców. Co prawda upływ czasu i rozproszenie geograficzne może utrudniać odnalezienie wszystkich potomków byłych właścicieli mienia zabużańskiego, ale nie usprawiedliwia to pominięcia ich roszczeń. Organ administracji powinien z urzędu ustalić, komu przysługuje prawo strony oraz zadbać o to, aby każda z nich została zawiadomiona. Osoba uprawniona powinna następnie wyrazić indywidualną wolę uczestnictwa w postępowaniu. W innym przypadku nie będzie mogła liczyć na swoją część odszkodowania.

Jak słusznie zauważył Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z akt niniejszej sprawy wynika, że l. M. był przed wybuchem II wojny światowej przed [...] marca 1921 r. właścicielem [...] części nieruchomości położonej w [...] - księga hipoteczna nr [...] o pow. [...] morga [...] sążni kwadratowych (tj. [...] m2). Z powierzchni tej darował on [...] niewydzielonej części na rzecz swoich braci: J. M. i D. M. po niewydzielonej połowie. W ocenie Ministra z powyższego wynika, że D. M. posiadał [...] część nieruchomości położonej w [...]. Ponadto z ww. umowy darowizny wynika, że na [...] części nieruchomości będącej przed dokonaniem aktu darowizny własnością l. M., znajdowały się zabudowania: chata mieszkalna i stajenka. Z aktu darowizny z [...] marca 1921 r. nie wynika, jaka była powierzchnia ww. zabudowań. W związku z tym, że akt darowizny uznaje, że darowana nieruchomość oprócz powierzchni gruntów składała się również z ww. zabudowań, zdaniem Ministra, również wspomniane zabudowania w [...] części po niepodzielnej połowie zostały darowane na rzecz J. M. i D. M.. Wobec powyższego D. M. był właścicielem [...] ww. zabudowań. Minister zwrócił także uwagę, że z akt sprawy wynika, że bracia: J. M., E. M. i D. M. chcieli w dniu [...] lipca 1938 r. dokonać podziału otrzymanej nieruchomości (uwierzytelnione kopie umów lipca 1938 r.). Jednakże nie wiadomo, czy podziału takiego dokonali – w aktach sprawy brak stosownego dokumentu. W tej sytuacji trafnie zauważył Minister, że jeśli przed wybuchem II wojny światowej nie został dokonany podział ww. nieruchomości, to jej współwłaścicielami przed wybuchem wojny byli: J. M., D. M. i l. M.. Dlatego też opis nieruchomości jaki wskazał w orzeczeniu z [...] lipca 1945 r. Państwowy Urząd Repatriacyjny jest niezgodny z przedstawionymi przez D. M. dokumentami źródłowymi, z których wynika, że współwłaścicielami nieruchomości opisanej w ww. orzeczeniu byli: J. M., D. M. i l. M. lub ich następcy prawni. Z dokumentów źródłowych (umowa darowizny z dnia [...] marca 1921 r.) wynika bowiem, że D. M. był jedynie współwłaścicielem [...] z połowy nieruchomości położonej w [...].

W tej sytuacji prawidłowo Minister za konieczne uznał uchylenie decyzji Wojewody z [...] listopada 2019 r. i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, w celu uzupełnienia materiału aktowego o dowody urzędowe świadczące o ewentualnym faktycznym podziale [...] części nieruchomości położonej w [...] pomiędzy braci: J. M., D. M. i l. M. lub ich następców prawnych oraz przeprowadzenie postępowania z udziałem następców prawnych pozostałych współwłaścicieli ww. nieruchomości.

Za niezasadne uznać należy zarzuty sprzeciwu dotyczące naruszenia art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy i art. 76 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez dowolne przyjęcie, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego oparte jest na błędnej analizie przedłożonych dowodów, podczas gdy dokument ten, jako dokument urzędowy, stanowi potwierdzenie tego co zostało w nim stwierdzone, a ponadto wprost z ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że stanowi dowód na okoliczność rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Choć zatem, jak trafnie wskazują skarżący, z art. 6 ust. 4 ustawy wynika, jakie dowody organ bierze w szczególności pod uwagę na okoliczność spełnienia przesłanek uprawniających do skorzystania z prawa do rekompensaty, to jednak orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny nie jest jedynym takim dowodem. Decyzja wydawana jest bowiem po analizie całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji niezbędne jest potwierdzenie danej okoliczności (szczególnie spornej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) przez inne rodzaje środków dowodowych, jakimi są dokumenty, w tym urzędowe, sądowe lub archiwalne.

W konsekwencji Sąd uznał, że Minister nie przekroczył granicy swobodnej oceny dowodów uznając, że konieczne jest wyjaśnienie przez Wojewodę niezgodności w dokumentach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, Wojewódzki Oddział w [...] z [...] lipca 1945 r. znak [...] i w akcie notarialnym – kontrakcie darowizny z [...] marca 1921 r., co Sąd wyjaśnił już wcześniej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.