Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1600/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 106
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant referent stażysta Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska rektora – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572), na skutek wniosku T. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania ze stanowiska Rektora [...] w G. utrzymał w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], odwołującą z dniem [...] sierpnia 2010 r. [...] T. H. ze stanowiska Rektora [...] w G., w związku z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z dnia [...] lipca 2010 r. (znak: [...]) Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odwołał T. H. z dniem [...] sierpnia 2010 r., ze stanowiska Rektora [...] w G. (dalej "[...]") - w związku z rażącym naruszeniem prawa (art. 38 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zwanej dalej "ustawą"). W dniu 6 sierpnia 2010 r. wpłynął, złożony w trybie art. 127 § 3 Kpa, wniosek T. H. o ponowne rozpoznanie sprawy odwołania go z ww. stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Minister stwierdził niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego, z uwagi na brak przymiotu decyzji administracyjnej w rozstrzygnięciu Ministra o odwołaniu ze stanowiska rektora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 40/11) uchylił powyższe postanowienie, stwierdzając, że odwołanie rektora uczelni wyższej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego następuje w formie decyzji administracyjnej. Zatem skarżący był uprawniony do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją odwołującą go ze stanowiska, a Minister, na skutek tego wniosku, był zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy. Pogląd ten podzielił także Naczelny Sąd Administracjiny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r. (sygn. akt I OSK 2028/11), którym oddalił skargę kasacyjną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od ww. wyroku sądu I instancji.

Mając na uwadze wytyczne Sądu co do charakteru kwestionowanego rozstrzygnięcia, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził nastepnie, że T. H. został wybrany na stanowisko Rektora [...] na czteroletnią kadencję od [...] września 2008 r. Podejmowane przez niego działania wywoływały w środowisku akademickim wiele wątpliwości, skutkując z czasem protestem znacznej większości pracowników oraz studentów [...]. Od czerwca 2009 r. w uczelni narastał konflikt, o którym Minister był informowany w kierowanych do niego skargach, dotyczących działań i decyzji Rektora. Szczególne zaniepokojenie organu nadzoru budziły informacje o całkowitym zaniku współdziałania pomiędzy Rektorem a pozostałymi jednoosobowymi i kolegialnymi organami Uczelni, co mogło zagrażać prawidłowemu funkcjonowaniu [...]. W samej Uczelni podjęte zostały dwie próby odwołania Rektora z pełnionej funkcji, w trybie określonym w art. 78 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zakończone niepowodzeniem z uwagi na brak wymaganej większości kwalifikowanej, niezbędnej do ważności uchwały właściwego organu uczelni. Także nieskuteczne były działania mediacyjne, podejmowane przez Ministra w celu znalezienia rozwiązań w trybie działań wewnątrzuczelnianych.

W związku z nasilającym się kryzysem w zarządzaniu Uczelnią, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 38 ust. 5 ustawy, w dniu [...] czerwca 2010 r. zwrócił się do Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o opinię w sprawie odwołania T. H. z funkcji Rektora [...].

W uchwale Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Rada Główna Szkolnictwa Wyższego stwierdziła, że "istnieją podstawy pozwalające na postawienie Rektorowi [...] w G. [...] T. H. zarzutu rażącego naruszenia prawa, statutu Uczelni oraz Kodeksu Dobrych Praktyk w Szkołach Wyższych". Natomiast Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. wskazała, że w przedstawionym przypadku właściwsze byłoby postępowanie zgodnie z art. 38 ust. 1-3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

W dniu [...] czerwca 2010 r. Minister wystąpił, w trybie art. 38 ust. 1 ustawy, do Senatu [...] z wnioskiem o odwołanie T. H., jednocześnie zawiesił tego ostatniego w pełnieniu funkcji rektora, obligując go do poinformowania Ministra o wydaniu właściwemu prorektorowi odpowiednich pełnomocnictw i upoważnień do wykonywania zadań rektora w okresie zawieszenia. Brak wyznaczenia właściwego prorektora uniemożliwił zakończenie procedury rozpatrzenia wniosku Ministra o odwołanie Rektora przez uprawnione organy uczelni. W związku z tym w dniu [...] lipca 2010 r. Minister zwrócił się ponownie do Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich z prośbą o opinię w przedmiotowej sprawie. W opinii z dnia [...] lipca 2010 r. Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich nie zgłosiła zastrzeżeń wobec ewentualnej inicjatywy Ministra do skorzystania z uprawnień wynikających z regulacji zawartej w art. 38 ust. 5 ustawy, ponieważ dotychczasowe działania Ministra nie przyniosły pożądanych rezultatów, a pogłębiająca się destabilizacja Uczelni i narastające konflikty o charakterze personalnym przekreśliły szanse na znalezienie rozwiązania na gruncie Kodeksu Dobrych Praktyk Szkół Wyższych.

Po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 38 ust. 5 ustawy - pismem z dnia [...] lipca 2010 r. - odwołał [...] T. H. z dniem [...] sierpnia 2010 r. z funkcji Rektora [...] w G., w związku z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, iż decyzja ta jest konsekwencją braku współpracy pomiędzy Rektorem a pozostałymi jednoosobowymi i kolegialnymi organami Uczelni. Na potwierdzenie tego Minister wskazał na: niezwoływanie przez Rektora zarówno regularnych (odbywających się zgodnie ze statutem, co najmniej raz na 2 miesiące), jak i nadzwyczajnych posiedzeń Senatu pomimo spełnienia statutowych wymagali odnośnie liczby członków Senatu wnioskujących o posiedzenie, co utrudniało funkcjonowanie najważniejszego organu kolegialnego Uczelni oraz powołanie kanclerza [...] bez zasięgnięcia wymaganej prawem opinii Senatu. Minister ocenił negatywnie działania Rektora polegające na zaniechaniu czynności zmierzających do uzupełnienia składu organów wyborczych, podejmowaniu decyzji bez zasięgania wymaganych statutem opinii Senatu oraz kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych Uczelni, zarówno w sprawach personalnych w zakresie zatrudniania nauczycieli akademickich bez opinii dziekanów, jak również organizacyjnych, związanych m.in. z przekształcaniem czy zmianami zakresu zadań jednostek istniejących. W ocenie Ministra - utrata możliwości efektywnej współpracy z Senatem spowodowała, że Rektor nie uzyskał zatwierdzenia sprawozdania z działalności oraz sprawozdania finansowego, jak również planu rzeczowo - finansowego [...]. Minister podniósł, że w związku z nieudzieleniem właściwemu prorektorowi odpowiednich pełnomocnictw do wykonywania zadań rektora w okresie zawieszenia, T. H. uniemożliwił skuteczne rozpatrzenie wniosku Ministra o odwołanie Rektora ze stanowiska; a ponadto w okresie od [...] lipca 2010 r. w Uczelni nie były podpisywane dyplomy ukończenia studiów oraz dokumenty związane z bieżącym funkcjonowaniem Uczelni, do podpisywania których upoważniony jest wyłącznie rektor jako organ jednoosobowy. Minister w uzasadnieniu decyzji podkreślił również, iż przez cały okres trwania konfliktu w Uczelni, Rektor nie potrafił doprowadzić do rozwiązania wewnętrznych konfliktów, przez co nastąpił całkowity paraliż Uczelni, niemożność jej funkcjonowania i współpracy organów [...]. Wskazane w decyzji nieprawidłowości w działaniach Rektora zostały uznane za rażące naruszenie prawa, upoważniające Ministra do podjęcia decyzji w trybie art. 38 ust. 5 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania jego osoby ze stanowiska rektora T. H. zarzucił, iż przy wydawaniu kwestionowanej decyzji Minister naruszył art. 38 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że spełniona została przesłanka "rażącego naruszenia prawa" przewidziana tym przepisem, oraz tego przepisu w związku z art. 106 Kpa poprzez zastosowanie wadliwej procedury zasięgania opinii poprzedzających ostateczne rozstrzygnięcie, § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu dokonywania kontroli uczelni i związków uczelni (Dz. U. nr 24, poz. 151) poprzez podjęcie decyzji o odwołaniu przed zakończeniem procedury kontrolnej i rozpoznaniem uwag Uczelni i Rektora do protokołu kontroli, co pozwoliłoby na właściwą ocenę, czy Rektor rażąco naruszył prawo, a ponadto uchybił obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Postawione w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. zarzuty strona uznała za bezzasadne, a nawet absurdalne, ogólnikowe, oparte wyłącznie na stronniczych wyjaśnieniach osób jej niechętnych, szczególnie członków Senatu Uczelni. W konkluzji T. H. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, a także o wstrzymanie wykonania kwestionowanego orzeczenia.

W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podniósł, że zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy - w przypadku rażącego naruszenia prawa przez rektora, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może odwołać rektora po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz odpowiednio Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich albo Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich i wyznaczyć termin do powołania rektora w trybie określonym w statucie uczelni.

Ponowna ocena działań T. H. jako Rektora [...] w G. pod kątem ich zgodności z prawem doprowadziła organ do wniosku, że niektóre z nich stanowiły rażące naruszenie prawa, uzasadniające skorzystanie przez Ministra z cytowanego powyżej uprawnienia.

Zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy - kanclerza uczelni publicznej zatrudnia rektor po zasięgnięciu opinii senatu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że wymóg ten nie został spełniony przy zatrudnianiu na ww. stanowisku H. T. Senat nie miał możliwości wyrazić opinii co do zatrudnienia wskazanej osoby, czy też odmówić jej wyrażenia, albowiem kwestia ta nie była faktycznie i formalnie przedmiotem obrad tego gremium. Niedotrzymanie warunku ustawowego przy obsadzaniu stanowiska istotnego dla funkcjonowania uczelni pozwala zakwalifikować to zaniechanie jako rażące naruszenie prawa.

Organ podkreślił, że T. H., jako Rektor i jednocześnie Przewodniczący Senatu, nie podjął czynności, które spowodowałyby przywrócenie właściwego funkcjonowania Uczelnianej Komisji Wyborczej, której członkowie oddali się do dyspozycji Senatu; miało to także znaczący wpływ na nieuzupełnienie składu kolegium elektorów (uczelnianego organu wyborczego, decydującego tak o powołaniu, jak i odwołaniu z funkcji rektora).

Niespornym faktem, przyznanym przez T. H., było niewskazanie prorektora, który w okresie jego zawieszenia wykonywałby prerogatywy przypisane do funkcji rektora. Pismo Ministra z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zawieszenia jednoznacznie wskazywało na potrzebę takiego wskazania (organ oczekiwał na informację o wydaniu pełnomocnictw konkretnej osobie), nie tylko w celu zapewnienia bieżącego funkcjonowania uczelni, ale przede wszystkim właściwej reprezentacji Uczelni, oraz obiektywnego postępowania w przedmiocie wniosku dotyczącego osoby Rektora. Minister podniósł bowiem, że zawieszenie zostało dokonane na okres od dnia następującego po dniu wydania opinii Senatu, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Kolegium Elektorów. Arbitralne potraktowanie owego zobowiązania w postaci niewskazania właściwego prorektora skutkowało tym, iż wniosek Ministra nie mógł zostać skutecznie rozstrzygnięty (chodzi o przeprowadzenie procedury, a nie o jej wynik), wobec braku osoby, mogącej wykonać uprawnienia rektora. W ocenie Ministra, takie działanie T. H. rażąco naruszało prawo.

Zarzut niezwoływania regularnych i nadzwyczajnych posiedzeń Senatu, nawet przyjmując, że dotyczył zdarzeń jednostkowych, organ zakwalifikował w ramach istotnych naruszeń prawa - w świetle § 27 ust. 2 Statutu [...], jak i uregulowań ustawy w zakresie roli i statusu tego organu Uczelni, oraz niewątpliwego obowiązku współdziałania organów jednoosobowego i kolegialnego.

W toku postępowania, mającego na celu ponowne rozpoznanie sprawy, Minister, stosownie do wymogu z art. 38 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, pismem z dnia [...] marca 2012 r. zwrócił się do Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich o ponowne wyrażenie opinii, w trybie art. 106 Kpa, w sprawie odwołania z dniem [...] sierpnia 2010 r. [...] T. H. z funkcji Rektora [...]. O czynności tej strona została powiadomiona pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zarówno Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich w opinii z dnia [...] kwietnia 2012 r. (nr [...]), jak i Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego w opinii z dnia [...] kwietnia 2012 r. (uchwała nr [...]), podtrzymały swoje poprzednie stanowiska wyrażone w przedmiotowej sprawie w 2010 r., wskazując, że nie są im znane nowe okoliczności, które uzasadniałyby ich zmianę. Opinie wskazanych instytucji konsultujących zostały przez te instytucje przekazane T. H., który nie skorzystał z możliwości wniesienia w stosunku do tych opinii środka odwoławczego (niemożność taką uczynił przedmiotem zarzutu we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Tym samym prawidłowo spełniony został, w ocenie organu, obowiązek konsultacyjny, a ewentualne uchybienia, wytknięte przez stronę, usunięte.

Niezasadny był również, w ocenie organu, zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu dokonywania kontroli uczelni i związków uczelni. Postępowanie kontrolne prowadzone w [...] w zakresie prawidłowości wydatkowania środków finansowych stanowiących dotację podmiotową na działalność dydaktyczną w latach 2009 - 2010 dotyczyło działalności uczelni, a nie jej Rektora. Stwierdzenia i wnioski zawarte w protokole z tej kontroli, doręczonym Uczelni w lipcu 2010 r. nie były podstawą do odwołania T. H. z funkcji rektora, i też być nie mogły, albowiem w dacie wydania kwestionowanej decyzji nadal trwały czynności związane z ustaleniem ostatecznej treści protokołu. Możliwość rozstrzygnięcia w trybie art. 38 ust. 5 ustawy nie była w żadnej mierze uzależniona od rozpoznania uwag Uczelni i Rektora do protokołu kontroli, ani też od wyników tej kontroli, skoro postępowanie w przedmiocie ewentualnego odwołania zostało podjęte na początku czerwca 2010 r.

W kwestii niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu organ wskazał, że w czerwcu 2009 r., marcu 2010 r. oraz w lipcu 2010 r. odbyły się spotkania Ministra z Rektorem. W trakcie spotkań Minister zwracał się do Rektora o wyciszenie nastrojów w Uczelni, nawiązanie dialogu z członkami Senatu będącymi w opozycji do Rektora, jak również podkreślał konieczność współpracy organów [...]. Natomiast Rektor miał możliwość przedstawienia sytuacji Uczelni oraz swojego stanowiska w sprawie kierowanych przeciwko niemu zarzutów, jak również planowanych działań dotyczących Uczelni, w celu załagodzenia trwającego wówczas w [...] konfliktu.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. H. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił jej naruszenie:

- art. 38 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym,

- art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego,

- zasad ogólnych postępowania administracyjnego,

- § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu dokonywania kontroli uczelni i związków uczelni

i wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2010 r. oraz z dnia [...] lipca 2012 r. ewentualnie o uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. oraz o zasądzenie kosztów.

W uzasadnieniu skargi podniósł między innymi, że z przyczyn nieznanych postawiono mu zarzut rażącego naruszenia prawa, stanowiący przesłankę do odwołania rektora przez ministra na podstawie art. 38 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Podkreślił, że organ oparł swoje stanowisko na jednostronnych wnioskach kontrolujących, które zostały wywiedzione po pierwsze ze stronniczych wyjaśnień uzyskanych od pracowników w czasie kontroli, a po wtóre z niezliczonej ilości kłamliwych pism tychże pracowników, o charakterze donosów, składanych w różnej formie do ministerstwa.

Wskazał, że organ nieprawidłowo przeprowadził tryb jego odwołania.

Przywołując w decyzji szereg zarzutów nie uzasadniono, dlaczego te działania i zaniechania, zakwalifikowane zostały w ocenie organu jako rażąco naruszające prawo. Pojęcie to należy do zwrotów tzw. niedookreślonych, co powoduje, iż w każdym konkretnym przypadku należy precyzyjnie podać motywy, dlaczego dane przewinienie zostało zakwalifikowane w ten sposób i konkretnie wskazać jakie prawo zostało naruszone, ze wskazaniem podstawy prawnej.

Podkreślił, że czując się odpowiedzialny za losy uczelni także w okresie, kiedy nie mógł wykonywać swoich obowiązków w czasie zawieszenia, podjął wszelkie niezbędne czynności do jej prawidłowego i niczym nie zakłóconego działania, z istoty bardzo ograniczonego ze względu na okres studenckich wakacji i urlopów pracowników. Do zwykłego zarządzania uczelnią, statutowe i ustawowe upoważnienie posiadali kanclerz i kwestor i nie znajdował skarżący żadnych podstaw prawnych oraz okoliczności faktycznych uzasadniających potrzebę odrębnego upoważniania jeszcze innych osób w zakresie bieżącego funkcjonowania uczelni.

Wskazał, że również absurdalny jest zarzut o treści: "W związku z utratą możliwości efektywnej współpracy z Senatem nie uzyskał Pan zatwierdzenia sprawozdania z działalności oraz sprawozdania finansowego, jak również planu rzeczowo-finansowego [...]." W ocenie skarżącego, a także przeciętnego odbiorcy, czynność zatwierdzenia bądź odmowy ww. dokumentów powinna zostać poprzedzona dogłębną merytoryczną analizą ekonomiczno - finansową, w szczególności w aspekcie korzyści dla uczelni, w pełni obiektywną, oderwaną od personalnych animozji. Tymczasem z powyższego zarzutu wynika tylko jeden wniosek, iż te dokumenty nie zostały przyjęte przez Senat, gdyż większość jego członków, określając problem kolokwialnie, nie lubiła rektora i jedynym celem ich działania było dążenie do pozbawienia go stanowiska, nawet za cenę doprowadzenia uczelni do upadku. W tym kontekście należy raczej postawić zarzut kierowania się niskimi pobudkami i rażącego naruszenia prawa niektórym członkom senatu, a nie rektorowi.

Niezgodny ze stanem faktycznym jest także, w ocenie skarżącego, zarzut o niezwoływaniu przez rektora nadzwyczajnych posiedzeń senatu. W szczególności nieuprawnione w tym kontekście jest użycie liczby mnogiej. Sytuacja taka miała miejsce tylko jeden raz, a jej przyczyną były braki formalne wniosku, co kilkakrotnie było przez skarżącego wyjaśniane. Podpisy na wniosku były nieczytelne, nie wiadomo więc od kogo pochodziły, a od osób legitymujących się tytułami i stopniami naukowymi należy wymagać staranności wyższego rodzaju i przewidywania skutków czynności dokonywanych w mniej lub bardziej doskonałej formie.

Wielokrotnie skarżący ustosunkowywał się także do kwestii rzekomego zatrudnienia kanclerza bez zgody senatu. Umowa o pracę została poprzedzona wystąpieniem rektora do senatu o wydanie opinii w sprawie kandydata na kanclerza. Senat na posiedzeniu w dniu [...] maja 2010 r. odmówił wydania opinii, a w takim przypadku wymóg zasięgnięcia opinii przez rektora należy uznać za spełniony, co oznacza, iż kanclerz został zatrudniony przez rektora stosownie do procedury, o której mowa w art. 82 ust. 2 ustawy.

Rektor nie posiada bowiem żadnych instrumentów prawnych przymuszających senat do wydania opinii w tym zakresie, nawet negatywnej, a uczelnia nie ma możliwości prawidłowego funkcjonowania bez kanclerza.

Odnośnie "uzupełnienia składu kolegialnych organów wyborczych" skarżący zwrócił uwagę, iż w związku z rezygnacją ze stanowiska przewodniczącego Uczelnianej Komisji Wyborczej oraz braku statutowej liczby członków tej komisji, nie było proceduralnej możliwości, w ocenie skarżącego, prawidłowej realizacji tego postulatu, gdyż zgodnie ze Statutem, kandydata na przewodniczącego UKW przedstawia senatowi rektor, którego wniosek w ówczesnym stanie osobowym senatu i przy trwającym konflikcie, nie miał żadnej szansy pozytywnego załatwienia.

Skarżący podniósł, że w postępowaniu naruszono także art. 106 kpa w związku z art. 38 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Decyzja ponadto nie zawiera wszystkich składników wymienionych w art. 107 § 1 i 3 kpa. W uzasadnieniu faktycznym nie wymieniono w szczególności wszystkich dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Brak było także pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji, tj. treści art. 127 § 3 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572), z którego wynika, że w przypadku rażącego naruszenia prawa przez rektora, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może odwołać rektora po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz odpowiednio Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich albo Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich i wyznaczyć termin do powołania rektora w trybie określonym w statucie uczelni.

Jak wynika z akt sprawy, T. H. został wybrany na stanowisko Rektora [...] na czteroletnią kadencję od [...] września 2008 r.

Od czerwca 2009 r. w Uczelni narastał konflikt, o którym Minister był informowany. W samej Uczelni podjęte zostały dwie próby odwołania Rektora z pełnionej funkcji, w trybie określonym w art. 78 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zakończone niepowodzeniem z uwagi na brak wymaganej większości kwalifikowanej, niezbędnej do ważności uchwały właściwego organu uczelni. Także nieskuteczne były działania mediacyjne, podejmowane przez Ministra w celu znalezienia rozwiązań w trybie działań wewnątrzuczelnianych.

Minister wystąpił, w trybie art. 38 ust. 1 ustawy, do Senatu [...] z wnioskiem o odwołanie T. H., jednocześnie zawiesił tego ostatniego w pełnieniu funkcji rektora, obligując go do poinformowania Ministra o wydaniu właściwemu prorektorowi odpowiednich pełnomocnictw i upoważnień do wykonywania zadań rektora w okresie zawieszenia.

W dniu [...] lipca 2010 r., Minister zwrócił się ponownie do Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich z prośbą o opinię w przedmiotowej sprawie. W opinii z dnia [...] lipca 2010 r. Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich nie zgłosiła zastrzeżeń do skorzystania z regulacji zawartej w art. 38 ust. 5 ustawy.

W wyniku tych konsultacji, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 38 ust. 5 ustawy odwołał [...] T. H. z dniem [...] sierpnia 2010 r. z funkcji Rektora [...] w G.

Organ ustalił, że:

- Rektor nie zwoływał zarówno regularnych (odbywających się zgodnie ze statutem, co najmniej raz na 2 miesiące), jak i nadzwyczajnych posiedzeń Senatu pomimo spełnienia statutowych wymagań odnośnie liczby członków Senatu wnioskujących o posiedzenie,

- Rektor powołał kanclerza [...] bez zasięgnięcia wymaganej prawem opinii Senatu. Zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, kanclerza uczelni publicznej zatrudnia rektor po zasięgnięciu opinii senatu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że wymóg ten nie został spełniony przy zatrudnianiu na ww. stanowisku H. T. Senat nie miał możliwości wyrazić opinii co do zatrudnienia wskazanej osoby, czy też odmówić jej wyrażenia, albowiem kwestia ta nie była faktycznie i formalnie przedmiotem obrad tego gremium.

- Rektor zaniechał czynności zmierzających do uzupełnienia składu organów wyborczych,

- podejmował decyzję bez zasięgania wymaganych statutem opinii Senatu oraz kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych Uczelni, zarówno w sprawach personalnych w zakresie zatrudniania nauczycieli akademickich bez opinii dziekanów, jak również organizacyjnych, związanych m.in. z przekształcaniem czy zmianami zakresu zadań jednostek istniejących,

- nie uzyskał zatwierdzenia sprawozdania z działalności oraz sprawozdania finansowego, jak również planu rzeczowo - finansowego [...],

- nie udzielił właściwemu prorektorowi odpowiednich pełnomocnictw do wykonywania zadań rektora w okresie zawieszenia, przez co uniemożliwił skuteczne rozpatrzenie wniosku Ministra o odwołanie go ze stanowiska rektora,

- w okresie od [...] lipca 2010 r. w Uczelni nie były podpisywane dyplomy ukończenia studiów oraz dokumenty związane z bieżącym funkcjonowaniem Uczelni, do podpisywania których upoważniony jest wyłącznie rektor jako organ jednoosobowy.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił nieprawidłowości w działaniach Rektora jako rażące naruszenie prawa, upoważniające go do podjęcia decyzji w trybie art. 38 ust. 5 ustawy.

Zdaniem Sądu, niezasadny jest podnoszony przez skarżacego zarzut, naruszenia art 106 kpa w zakresie procedury uzyskiwania opinii od instytucji konsultujących. Zgodnie z § 27 Statutu Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), Przewodniczący KRASP kieruje działalnością Konferencji, przewodniczy pracom Prezydium KRASP oraz reprezentuje KRASP na zewnątrz. Przewodniczący KRASP reprezentuje KRASP przed organem, na którego wniosek wyrażana jest opinia lub do którego kierowane są opinie i wnioski formułowane z własnej inicjatywy (§ 21 ust. 1 Statutu KRASP). Zarówno opinia z dnia [...] lipca 2010 r., jak i z dnia [...] kwietnia 2012 r. przedstawione przez Przewodniczącą KRASP wyrażają stanowisko KRASP, co wynika bezpośrednio z treści obydwu opinii. Jednocześnie organ podejmujący rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, w postępowaniu głównym, nie może sprawdzać czy weryfikować postanowień podejmowanych przez inne organy na podstawie art. 106 § 5 Kpa, w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 239/08) - zwłaszcza, co tyczy się także Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, że obie instytucje konsultujące są od Ministra całkowicie niezależne. Wbrew twierdzeniom skarżącego o podjętej w trybie art. 106 Kpa konsultacji, strona została powiadomiona (pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r. – k. 133 akt administracyjnych). Opinia Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego (uchwała nr [...]) została wysłana stronie w dniu [...] maja 2012 r. (pismo Przewodniczącego RGNiSW z dnia [...] maja 2012 r. – k. 140).

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że strona miała możliwość wzięcia udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, nawet przyjmując nieprecyzyjne pouczenie w tym względzie - zwłaszcza, iż w całym postępowaniu była reprezentowana przez profesjonalną pomoc prawną. Jak wynika z akt postępowania, z uprawnienia tego skarżący nawet nie próbował skorzystać.

W kwestii odwołania skarżącego z funkcji rektora zupełnie pozbawiony znaczenia jest zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu dokonywania kontroli uczelni i związków uczelni. Postępowanie kontrolne prowadzone w [...] w zakresie prawidłowości wydatkowania środków finansowych stanowiących dotację podmiotową na działalność dydaktyczną w latach 2009 - 2010 dotyczyło działalności Uczelni, a nie jej Rektora. Stwierdzenia i wnioski zawarte w protokole z tej kontroli, doręczonym Uczelni w lipcu 2010 r. nie były podstawą do odwołania T. H. z funkcji rektora, i też być nie mogły, albowiem w dacie wydania kwestionowanej decyzji nadal trwały czynności związane z ustaleniem ostatecznej treści protokołu. Możliwość rozstrzygnięcia w trybie art. 38 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym nie była w żadnej mierze uzależniona od rozpoznania uwag Uczelni i Rektora do protokołu kontroli, ani też od wyników tej kontroli, skoro postępowanie w przedmiocie ewentualnego odwołania zostało podjęte na początku czerwca 2010 r. W szczególności ani decyzja Ministra z [...] lipca 2010 r. ani utrzymująca ją w mocy decyzja z [...] lipca 2012 r. w ogóle nie przywołują ani faktu ani ustaleń tejże kontroli.

Również niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez Ministra ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. W szczególności: nie naruszono zasady praworządności poprzez, jak wskazuje skarżący, oparcie się na niestabilnym stanowisku instytucji konsultujących; przeciwnie, stanowisko to od samego początku było jednoznaczne na co wskazują pisma KRASP i Rady Głównej wystosowane zarówno w 2010 r. jak i w ponownym procesie konsultacji w roku 2012 r. Nie naruszono zasady prawdy materialnej poprzez, jak pisze skarżący, zanegowanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy; okoliczności stanowiące podstawę ostatecznej, podjętej [...] lipca 2012 r. decyzji są przyznawane przez samego skarżącego (zarówno powołanie kanclerza bez opinii senatu, niezadbanie o funkcjonowanie organów wyborczych jak i niezadbanie o wyznaczenie zastępstwa w okresie zawieszenia); rzecz zatem nie w odmiennym ustaleniu faktów, ale interpretacji ich prawnego znaczenia dla sprawy.

Również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności nie zasługuje na uwzględnienie; zarówno w postępowaniu głównym jak i uzgodnieniowym, skarżący miał możliwość złożenia stosownych środków odwoławczych jednak skorzystał z niej tylko częściowo. Wreszcie niezasadnym jest zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Należy tu wskazać po pierwsze, że w czerwcu 2009 r., w marcu 2010 r. oraz w lipcu 2010 r. odbyły się spotkania Ministra z Rektorem – T. H. W trakcie spotkań Minister wysłuchał wyjaśnień w sprawie, zwracał się do Rektora o wyciszenie nastrojów w Uczelni, nawiązanie dialogu z członkami Senatu będącymi w opozycji do Rektora, jak również podkreślał konieczność współpracy organów [...]. Po drugie, przed podjęciem decyzji pierwszoinstancyjnej, pouczony o tym skarżący skorzystał z prawa przejrzenia akt sprawy; w czasie ponownego jej rozpatrywania nie skorzystał natomiast w ogóle z możliwości ani udziału w postępowaniu uzgodnieniowym ani też z zaproszenia wystosowanego w trybie art. 10 Kpa przed podjęciem decyzji ostatecznej.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 cytowanej wyżej ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.