Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 411/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 149 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. T. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącej E. T. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia E. T., uchylił zaskarżone postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w części dotyczącej sentencji o treści: "(...) odmawiam wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, w którym [...] KW PSP na zasadach i w trybie przewidzianym w ówcześnie obowiązującym przepisie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139), wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych, rekompensujących niezgodności w kwestii doprowadzenia drogi pożarowej do inwestycji, zlokalizowanej na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], przy ul. R. w T. (...)", nadając jej nową treść: "(...) odmawiam wznowienia postępowania w sprawie, w której [...] KW PSP wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) oraz obowiązującego w dacie wydania postanowienia § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 121, poz. 1137 z późn. zm.), wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych, rekompensujących niezgodności w kwestii doprowadzenia drogi pożarowej do inwestycji, zlokalizowanej na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], przy ul. R. w T. (...)", w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy.

Do wydania ww. postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku rozpoznania wniosku K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. z dnia [...] stycznia 2012 r. o wyrażenie zgody na zastosowanie w planowanej inwestycji rozwiązań zamiennych w odniesieniu do wymagań stawianych wobec dróg pożarowych, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., działając na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze. zm.) postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...], wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej w związku z niespełnieniem wymagań technicznych drogi pożarowej dla budynku handlowego położonego w T. przy ul. R. na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], z określonymi następującymi wskazaniami: (1) ściana zewnętrzna budynku (wschodnia) od strony drogi pożarowej zostanie wykonana jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego, (2) drzwi wyjściowe z budynku jak również otwory okienne znajdujące się w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego (w ścianie wschodniej) zostaną wykonane w klasie odporności ogniowej El 30, (3) dostęp do budynku do jego ścian zapewniony jest z trzech stron tj. od strony południowej, wschodniej i północnej drogami utwardzonymi, (4) dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu nie przekroczy 3 minut. Budynek znajduje się w odległości 580 m od Komendy Państwowej Straży Pożarnej w T. przy ul. K.

Pismem z dnia 2 lipca 2015 r. E. T. wystąpiła o wznowienia postępowania zakończonego podanym wyżej postanowieniem, wskazując, że została pominięta bez swojej winy w tym postępowaniu. Wnioskodawczyni wskazała na przebieg postępowania dotyczącego realizowanej inwestycji w zakresie budowy budynku handlowego położonego w T. przy ul. R. wraz ze zjazdem i miejscami parkingowymi, podając, że w tym postępowaniu również nie brała udziału i dopiero wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. II SA/Kr 74/15 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania nabyła status strony w sprawie dotyczącej wydanego pozwolenia na budowę jako współwłaścicielka działki, na której zlokalizowana została droga przeciwpożarowa.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., działając na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 123 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, w którym [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych rekompensujących niezgodności w kwestii doprowadzenia drogi pożarowej do przedstawionej inwestycji. Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie stwierdzeniem braku interesu prawnego wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej ochrony przeciwpożarowej. Wskazał, że uznanie zainteresowanej za stronę w postępowaniu prowadzonym przed organem administracji architektoniczno-budowlanej nie przekłada się na status strony w postępowaniu prowadzonym przez organy Państwowej Straży Pożarnej (PSP).

Wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r. na skutek zażalenia wniesionego przez E. T., Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wskazał, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji odnośnie do niepełnienia przez wnioskodawczynię warunku przewidzianego w art. 28 k.p.a., pozwalającego traktować ją jako stronę postępowania zakończonego wydaniem postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. Zdaniem organu, stroną postępowania w sprawie uzgodnienia rozwiązania zamiennego jest tylko osoba, na której spoczywa obowiązek wynikający z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), dotyczący przygotowania budynku, obiektu lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej. Uzgodnienie z zaproponowanymi rozwiązaniami zamiennymi jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).

W odniesieniu do zarzutu, iż organ, wyrażając zgodę na przeprowadzenie drogi pożarowej po działce [...] będącej współwłasnością skarżącej, naruszył przepisy związane z własnością gruntów Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że organy Państwowej Straży Pożarnej nie badają spraw własności gruntu na etapie projektowania rozwiązań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Postanowienie organu uzgodnieniowego nie rozstrzygało, bo nie mogło rozstrzygać, kwestii własności działki, po których ma przebiegać droga pożarowa, dotyczyło wyłącznie relacji "przepisy przeciwpożarowe - inwestor". Faktyczna możliwość wykonania drogi pożarowej nie wchodzi tym samym w zakres rzeczowy działania organu PSP, uzgadniającego ekspertyzę techniczną.

W odniesieniu do przyczyn wydania orzeczenia reformatoryjnego, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wyjaśnił, że organ I instancji, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a., powinien zawrzeć informację w sentencji postanowienia, że odmawia wznowienia postępowania w sprawie, a nie, że odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wadliwie organ przywołał również podstawę prawną postanowienia, albowiem podstawę tę stanowić powinny przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a nie przepisy nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła E. T., wnosząc o uchylenie obu postanowień organów PSP wydanych w sprawie. Rozstrzygnięciom tym zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 28 ust. 2 i art. 34 ustawy – Prawo budowlane, a także art. 7, art. 8, art. 9, art. 10i art. 28 k.p.a. Skarżąca podniosła również zarzut niekonstytucyjności zaskarżonych postanowień w zakresie nierównego traktowania stron postępowania.

W uzasadnieniu skargi, przedstawiając szczegółowy przebieg postępowania prowadzonego w sprawie realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego ze zjazdem i miejscami parkingowymi na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przy ul. R. w T., wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem prezentowanym w zaskarżonym postanowieniu, albowiem jej interes prawny wynika z posiadania statusu strony we wznowionym postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w ramach którego toczyło się postępowanie uzgodnieniowe. Odmówienie udziału skarżącej w postępowaniu, tak jak i odmowa udostępnienia akt i zapoznania się z nimi w celu oceny przyjętych rozwiązań zastępczych oraz oceny przyczyn, które stały za takim rozstrzygnięciem, zdaniem skarżącej, uniemożliwia jej możliwość zabezpieczenia własnego interesu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko co do prawidłowości wydania postanowienia w sprawie uzgodnienia rozwiązań zamiennych, jak też nieposiadania przez składającą wniosek przymiotu strony w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wadliwość i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie, niemniej z innych przyczyn aniżeli powody, które zostały przez stronę skarżącą wskazane w jej skardze. Uwzględniając, że przedmiotem skargi jest postanowienie organu administracji publicznej odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem, szczegółowa ocena legalności wydanego aktu powinna zostać poprzedzona przypomnieniem charakteru tego postępowania, jego budowy oraz rodzajów rozstrzygnięć, które są w jego toku wydawane.

Instytucja wznowienia postępowania uregulowana w Rozdziale 13 Działu II kodeksu postępowania administracyjnego służy stworzeniu prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została wydana decyzja ostateczna, niemniej jej prawidłowość powinna zostać oceniona ponownie z uwagi na ujawnienie się istotnych wadliwości proceduralnych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Rozdzielność kwestii związanej z potwierdzeniem zaistnienia w sprawie określonej wadliwości oraz kwestii jej wpływu na treść wydanej decyzji ostatecznej wyraża się w przyjęciu, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma budowę dwuetapową. W pierwszej fazie organ ocenia, czy powołana przez stronę przesłanka wznowienia wystąpiła i dopiero, gdy odpowiedź na to pytanie będzie pozytywna, organ staje się uprawniony do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Tę zasadniczą dla budowy postępowania w sprawie wznowienia postępowania zasadę potwierdza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postanowienie o wznowieniu postępowaniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Instytucja wznowienia postępowania służy również analogicznej ocenie wad procesowych wynikłych w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia (art. 126 k.p.a.).

Zastrzec jednocześnie należy, że prowadzenie postępowania w sprawie wznowienia następuje w oparciu o postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Jest ono aktem potwierdzającym, że wniosek o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi proceduralne umożliwiające dokonanie merytorycznej oceny wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub takim postanowieniem. Złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi zatem do wszczęcia postępowania, ale skutkuje podjęciem przez organ czynności proceduralnych podejmowanych poza ramami postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r. sygn. I OSK 1390/06). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w kodeksie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić zatem wyłącznie ze względów formalnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. I OSK 1247/14). W skład przesłanki formalnej dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowanie wlicza się również interes prawny składającego wniosek, niemniej – co należy podkreślić – nie dotyczy to przypadku, gdy wniosek opiera się o podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wynika to z faktu, że ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej, jak wcześniej zostało to już zauważone, odbywa się w fazie postępowania in merito, stąd niedopuszczalne jest, by w fazie wstępnej organ był uprawniony do rozstrzygnięcia, czy zapatrywanie wnioskodawcy, że nie uczestniczył w postępowaniu bez swojej winy, chociaż przysługiwał mu interes prawny, było uzasadnione. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta ujmowana jest jednolicie (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1879/10; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. II OSK 1981/06). Jak stwierdził NSA w wyroku z 7 maja 2013 r. sygn. I OSK 2185/11, przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, w konsekwencji czego, w przypadku wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Stwierdzenie w kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. II OSK 550/15; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. II OSK 1286/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. II OSK 1332/09; wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1747/07). W części orzeczeń wskazuje się jednocześnie, że w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej strony składającej wniosek, dopuszczane jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia. Oczywistość takiego braku legitymacji nie może jednak być skutkiem uprzedniego przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego. Przypadki takiego oczywistego braku legitymacji mogą być przykładowo związane z powołaniem się przez wnioskodawcę na interes prawny przysługujący innej osobie albo z istniejącymi regulacjami prawnymi, które ograniczają krąg podmiotów danego postępowania do określonych osób, wykluczając udział innych stron (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK1687/14).

Wydane w rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, mając na uwadze poczynione wyżej ustalenia interpretacyjne, których przedmiotem są przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, w oczywisty sposób naruszało przepis art. 149 § 1-3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro bowiem za niesporną w sprawie uznawać okoliczność, iż podanie skarżącej E. T. z dnia 2 lipca 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lutego 2012 r. opierało się na przesłance wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to niedopuszczalne było wydanie postanowienia, którego treścią była odmowa wznowienia postępowania uzasadniona nieposiadaniem przez skarżącą przymiotu strony w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na zastosowanie w planowanej inwestycji rozwiązań zamiennych w odniesieniu do wymagań stawianych wobec dróg pożarowych. Kwestia interesu prawnego przysługującego skarżącej w tejże sprawie, jako posiadająca wymiar materialny a nie formalny, mogła zostać oceniona przez organy PSP wyłącznie w kolejnej fazie postępowania – po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Niedopuszczalne było zatem szczegółowe odniesienie się do powyższego problemu i przesądzenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że stroną postępowania o uzgodnienie rozwiązania zamiennego może być tylko osoba, na której spoczywa obowiązek wynikający z przepisów kreujących obowiązki w zakresie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej.

Nawet, jeżeli w analizowanym zakresie Sąd oparłby się na tym przywołanym wyżej stanowisku interpretacyjnym, które w wyjątkowych przypadkach dopuszcza odmowę wznowienia postępowania (art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, to nie może ulegać wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie żaden z warunków, które takie rozstrzygnięcie by dopuszczał, nie miał miejsca. Zagadnienie posiadania przez skarżącą interesu prawnego w postępowaniu, w którym komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji wydaje postanowienie w sprawie wyrażenia zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż określono w przepisach techniczno-budowlanych oraz na stosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej organ powinien był rozważyć na podstawie ogólnego przepisu art. 28 k.p.a., którego nie wyłączała żadna norma o charakterze legi spaciali określająca, że stroną powyższego postępowania jest wyłącznie podmiot, który zwraca się do organu PSP o wyrażenie takiej zgody. Z tego względu nie można mówić, by sprawa braku interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni stanowiła zagadnienie, które przez swoją ewidentność nie budzi żądnej wątpliwości.

Oceny tej nie zmienia odwołanie się w odpowiedzi na skargę przez organ na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2014 r. sygn. VII SA/Wa 726/14, zgodnie z którym stroną postępowania prowadzonego w sprawie wydawanych postanowień przez właściwego miejscowo komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie wyrażenia zgody jest wyłącznie wnioskodawca. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej nie dostrzegł, że w rozpatrywanej wyżej sprawie przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie odmawiające uchylenia we wznowionym postępowaniu postanowienia ostatecznego (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), a więc postanowienie zasadniczo odmienne od wydanego w niniejszej sprawie, w której przesądzenie braku interesu prawnego skarżącej nastąpiło jeszcze przed wznowieniem postępowania.

Dostrzegając, że w zaskarżonym postanowieniu organ wykroczył poza przedmiot sprawy, który obejmował rozstrzygnięcie wyłącznie o formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania na wniosek skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego odniesienia się w wyroku do tych kwestii, które ze wskazaną problematyką prawidłowości wniosku nie są związane. Tym samym Sąd I instancji kontrolując zaskarżone postanowienie nie może rozstrzygnąć, czy w świetle art. 28 k.p.a. organ PSP powinien uznać skarżącą za stronę postępowania, gdyż ustalenie tejże kwestii na tym etapie postępowanie obarczone byłoby słusznie zarzutem przedwczesności. Prezentowana w odpowiedzi na skargę wypowiedź Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi określone stanowisko interpretacyjne, którego zasadność strona może podważać dopiero na tym etapie wznowionego postępowania, w którym możliwe jest badanie jej interesu prawnego, a więc po wydaniu postanowienia określonego w art. 149 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że przypisanej Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej wadliwości łączonej z naruszeniem art. 149 § 1-3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. towarzyszyło również naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. wynikające z niezastosowania powyższego przepisu. Jak to zostało już wyżej przedstawione, faza wstępna badania formalnoprawnych warunków prawidłowości wniosku o wznowienie postępowania wymaga tak ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został o ustawowe przesłanki, jak też czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wymóg stwierdzenia, czy strona złożyła podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, ewentualnie dowiedziała się o wydaniu decyzji (postanowienia), stanowi obligatoryjny element oceny wniosku (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. II OSK 1433/14). Jego pominięcie skutkuje wadliwością wydanego aktu. Wprawdzie to strona powinna samodzielnie wskazać kiedy dowiedziała się o wydaniu decyzji, niemniej na organie administracji publicznej ciąży obowiązek przeprowadzenia z urzędu postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności zarówno wtedy, gdy strona pominęła tę kwestię w swoim wniosku, jak też w przypadku, gdy podana przez nią data budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r. sygn. I OSK 463/11).

Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie tak organ pierwszej instancji, jak i Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej tego rodzaju ustaleń dotyczących zachowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku, dając temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia, nie poczynili, naruszając tym samym normę zawartą w art. 148 § 2 k.p.a. Ustalenie przez organ, czy strona dochowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania wymaga dokonania analizy okoliczności faktycznych i dowodów, na które się powołuje we wniosku. Ponieważ kwestia ta jako odnosząca się do formalnej prawidłowości wniosku ma bazowe znaczenie w ponownie prowadzonym postępowaniu organy powinny w sposób bezsprzeczny ustalić, kiedy wnioskodawczyni dowiedziała się o wydaniu postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. będącego przedmiotem wniosku o wznowienie. Ponieważ ocena prawna Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę wyraża się w stanowisku, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, tego rodzaju rozstrzygnięcie może zostać wydane jedynie w przypadku stwierdzenia, że skarżąca swój wniosek złożyła z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Przy analizie powyższego zagadnienia organy powinny mieć na uwadze ustalony w dotychczasowym orzecznictwie sądowym sposób rozumienia pojęcia "dowiedzenia się o wydaniu decyzji". Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006/5/133, wynika, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia postanowienia, którego dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danego postanowienia. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu postanowienia i o zawartym w nim rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi ta informacja. Organ powinien zatem ustalić, czego dotychczas zaniechał, kiedy po raz pierwszy skarżąca powzięła wiedzę o wydaniu przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. wyrażającego zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej w związku z niespełnieniem wymagań technicznych drogi pożarowej dla budynku handlowego położonego w T. przy ul. R.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji, które było obarczone tymi samymi wadami, jakie zostały przypisane rozstrzygnięciu wydanemu przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. O kosztach postępowania, z uwzględnieniem wysokości uiszczonego wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.