Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 17/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 362
journal: Dz.U. 2018 poz 799
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2019 roku przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz-Północ sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania zabezpieczeń akustycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt G. B. zwrócił się do Starosty [...] o wszczęcie na podstawie art. 362 i art. 378 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 799), postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko, obowiązków mających na celu wyeliminowanie uciążliwości hałasowych, związanych z użytkowaniem drogi ekspresowej S-5 i S-10, na odcinku S. -węzeł B. Błota oraz przekroczeniami norm hałasu występującymi w tym rejonie.

Na zlecenie Starosty, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. wykonał w dniach [...].12.2011 r. i [...].08.2011 r. pomiary poziomu hałasu komunikacyjnego w środowisku w rejonie oddziaływania drogi S-5 i S-10 w miejscowości B. Błota. Pomiary te wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych, w związku z tym uznano, że eksploatacja przedmiotowej inwestycji powoduje negatywne oddziaływanie na środowisko. Ponadto, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. zobowiązana decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], przedłożyła w toku postępowania opracowanie " Przegląd ekologiczny w zakresie emisji hałasu dla drogi ekspresowej S-5 i S-10 na odcinku węzeł S. -węzeł B. Błota wraz z wykonaniem materiałów niezbędnych do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania."

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...] zobowiązał Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w B. do wykonania dodatkowych zabezpieczeń akustycznych w postaci ekranów akustycznych, zgodnie z wykazem przedstawionym w tabeli stanowiącej załącznik nr [...] od decyzji, określił termin wykonania obowiązku ustalonego w punkcie 1 decyzji - na 4 lata od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz zobowiązał Generalną Dyrekcje Dróg Krajowych i Autostrad w B. do poinformowania Starosty [...] o zakończeniu montażu ekranów w terminie 14 dni od daty zakończenia prac.

W dalszej części rozstrzygnięcia, Starosta [...] dopuścił zastosowanie ekranów przeźroczystych lub kombinowanych w rejonie miejsc o ograniczonej widoczności:

. ze względu na bezpieczeństwo ruchu;

. w stosunku do zabudowy uniemożliwiającej odpowiednie jej doświetlenie;

. w celu poprawy komfortu zamieszkania, poprzez dostępność naturalnego światła;

. odcinkowo w innych miejscach ze względu na urozmaicenia wizualne otoczenia drogi;

. w celu umożliwienia widoczności zabudowy usługowej.

Od powyższej decyzji, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył R. K., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez usunięcie punktu 5 tabeli stanowiącej załącznik nr [...] do decyzji (oznaczenie ekranu ED5), ewentualnie do zastosowania alternatywnych, niż ekrany akustyczne (oznaczone w przeglądzie jako ED5) rozwiązań obniżających hałas w ciągu drogi S5-S10, w miejscu oznaczonym jako PDH6 (Z. ul. [...]) albo o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., w związku z art. 77 § 4 K.p.a. i art. 81 K.p.a., poprzez oparcie decyzji na ustaleniach faktycznych, które nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione i oparte na dowodach znajdujących się w aktach sprawy, co powinno prowadzić do uznania, że okoliczności te w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, a przede wszystkim nie mogą one stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji.

W odwołaniu wskazano również, że zaskarżona decyzja narusza art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 77 § 4 K.p.a. i 81 K.p.a. poprzez oparcie decyzji na ustaleniach faktycznych do których strony nie mogły się wypowiedzieć, co powinno prowadzić do uznania, że okoliczności tych nie udowodniono, a przede wszystkim nie mogą one stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji.

Niezależnie od powyższego, odwołujący się zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art.. 78 §1 i § 2 K.p.a., art. 84 §1 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony oraz naruszenie ar. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dobrem chronionym w art. 362 P.o.ś. jest środowisko, czyli interes społeczny, a nie indywidualny. Aby organ mógł nałożyć przewidziany w przepisie art. 362 P.o.ś. obowiązek, musi stwierdzić, że określony podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. Zdaniem Kolegium, ustawodawca nie precyzuje co kryje się pod pojęciem negatywnego oddziaływania na środowisko, a więc czy swoją dyspozycją norma zawarta w tym przepisie obejmuje tylko stany niezgodnego z prawem oddziaływania na środowisko, czy też wszystkie negatywnie wpływające na przedmiot ochrony, jednak nie ulega wątpliwości, że przepis ten z całą pewnością odnosi się do wszelkiego rodzaju naruszeń środowiska zakazanych prawem.

Kolegium wyjaśniło również, że w orzecznictwie zaprezentowano pogląd przyjmujący, iż: "Przepis art. 362 ust. 1 P.o.ś. dotyczy wszelkich postaci naruszenia środowiska w sposób prawem zakazany" (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2010 r., II SA/Rz 749/09. LEX nr 554170). W innym orzeczeniu wskazuje się natomiast, że: "1. D. chronionym w art. 362 p.o.ś. jest środowisko, czyli interes społeczny, a nie indywidualny. Aby zatem organ mógł nałożyć przewidziany w ww. przepisie obowiązek, musi stwierdzić, że określony podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. 2. Dyspozycja zawarta w art. 362 P.o.ś. upoważnia jedynie do nałożenia obowiązku ograniczenia określonego oddziaływania, ale nie jego zaprzestania. Z punktu widzenia zasad odpowiedzialności ww. przepis ma charakter uzupełniający i powinien być stosowany wówczas, gdy inne normy nie przewidują bardziej szczegółowych rozwiązań nakładających obowiązki bezpośrednio z mocy prawa lub pozwalających na nałożenie obowiązków dalej idących. 3. Obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko w myśl art. 362 ust. 1 P.o.ś. może być nakładany w sytuacji, kiedy stan negatywnego oddziaływania na środowisko ma charakter ciągły i trwa przez jakiś czas. Wówczas organ administracji może jednocześnie nałożyć ograniczenia i obowiązek przywrócenia środowiska do stanu pierwotnego" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 maja 2010r., II SA/Ke 256/10. LEX nr 674203).

W literaturze przedmiotu – jak wskazał organ odwoławczy - podkreśla się, że: "Pomimo braku w ustawie P.o.ś. definicji pojęcia negatywnego oddziaływania na środowisko należy zauważyć, iż negatywne oddziaływanie i tak musi zostać wykazane w konkretnej sprawie, aby można było nałożyć obowiązki wskazane w art. 362 ustawy P.o.ś., a to oznacza, iż przesłanka oddziaływania negatywnego musi przybrać postać mierzalną (dającą się wykazać). Jednocześnie, mierzalności szkody lub negatywnego oddziaływania nie można utożsamiać z uszczerbkiem majątkowym" (P. Czepiel, Problematyka prawna ochrony powierzchni ziemi jako medium środowiskowego, PUG 2011, nr 2, s. 8).

W ocenie Kolegium, organ I instancji wykazał ponad wszelką wątpliwość występowanie przekroczeń norm hałasu, co implikowało konieczność podjęcia określonych działań i o ile według art. 362 ust. 1 P.o.ś. rozstrzygnięcia merytoryczne kończące postępowanie mają charakter uznaniowy, na co w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę słowem "może", jednak jeśli z ustaleń faktycznych wynika, że jedyną możliwością zaprzestania negatywnego oddziaływania na środowisko lub usunięcia zmian, które w nim zaistniały, jest wydanie decyzji na podstawie art. 362 P.o.ś., to trudno mówić o uznaniowości w działaniu organu administracyjnego. Ze względu na zasady ogólne prawa ochrony środowiska, organ zobowiązany jest do wydania decyzji nakładającej obowiązki określone w art. 362 P.o.ś. Inne orzeczenie pozostawałoby w sprzeczności z zasadami ogólnymi.

Zdaniem organu odwoławczego, Starosta w sposób prawidłowy wydał zaskarżoną decyzję, reagując jednocześnie na zgromadzone w toku postępowania materiały dowodowe, które wykazywały przekroczenia norm hałasu.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na aprobatę, bowiem przekroczenia norm hałasu występują bez żadnej wątpliwości, a strona sama przyznaje, że "występują minimalne przekroczenia hałasu i to tylko w porze nocnej".

Ponadto wskazano, że nieuzasadniony jest zarzut, jakoby badania akustyczne wykonane w latach 2010, 2011 i 2014 były nieaktualne, zważywszy na fakt, że postępowanie toczy się od roku 2011, a natężenie ruchu od tamtego czasu jedynie rośnie. Trudno oczekiwać, by nowsze badania wykazywały lepszą sytuację akustyczną na danym terenie. W przyszłości zrealizowane budynki (hale magazynowe) być może będą stanowiły barierę dla hałasu, jednak strona nie przedstawiła żadnych dowodów na powyższe stanowisko. Również wzrost ruchu na drogach lokalnych nie może usprawiedliwiać odstępstwa od ochrony akustycznej z istniejącego ciągu komunikacyjnego.

Podniesiony w odwołaniu zarzut zmniejszonej ekspozycji działalności gospodarczej odwołującego się, w przekonaniu Kolegium nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, która służyć ma poprawie komfortu również innych mieszkańców okolicznych nieruchomości, a organ wyraźnie w treści decyzji wskazał, że dopuszcza się zastosowanie ekranów przeźroczystych lub kombinowanych w rejonie miejsc o ograniczonej widoczności (...) w celu umożliwienia widoczności zabudowy usługowej.

W skardze do Sądu R. K. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i pominięciu inicjatywy dowodowej skarżącego oraz wniosków dowodowych przez niego złożonych, co doprowadziło do wadliwego ustalenia okoliczności faktycznych i pominięcia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, przede wszystkim w zakresie wpływu planowanych i rozpoczętych inwestycji budowlanych w postaci budowy hal przemysłowo-magazynowych w pasie działek bezpośrednio graniczących z drogą krajową S5-S10 na poziom hałasu dochodzący do dalej położonych i znajdujących się za budowanymi halami przemysłowo-magazynowych w miejscu oznaczonym jako PDH6 (Z. ul. [...]) na wysokości działek 109/33, 109/31, 113/23, 114/17, tym bardziej, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie domagał się zaniechania budowy całego planowanego ekranu w miejscu oznaczonym jako PDH6 (Z. , ul. [...]), lecz ograniczenie budowy o ok 20 metrów (4 przęsła) od strony węzła S. i nakazania ich wykonania z materiału przeziernego. 2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 173 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i wskazanie jedynie ekranów akustycznych jako zapewniających zachowanie norm hałasu przy pominięciu punktu 2) powołanego przepisu, który nakazuje wprowadzenie właściwej organizacji ruchu.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący wskazał, że przepisy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. nakazują organowi administracyjnemu zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i uwzględnianie wniosków dowodowych stron postępowania i temu zadaniu, ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie sprostał, co powinno jego zdaniem prowadzić do uchylenia decyzji zarówno Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] jak i utrzymującej jej w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2018 roku w sprawie [...].

Skarżący podniósł, że w toku postępowania administracyjnego nie domagał się zaniechania budowy całego planowanego ekranu w miejscu oznaczonym jako PDH6 (Z. ul. [...]), lecz jak podał powyżej, ograniczenie budowy o ok. 20 metrów (4 przęsła) od strony węzła S. i nakazania ich wykonania z materiału przeziernego i na tą okoliczność wskazywał okoliczności i środki dowodowe, z których organ administracyjny powinien skorzystać. Przede wszystkim, dotyczy to faktu, iż na działkach nr [...] znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej S5-S10 i wzdłuż tej drogi budowane są hale przemysłowe - magazynowe, które będą stanowiły samoistną barierę dla dźwięku rozchodzącego się od drogi S5-S10. Co istotne, SKO dostrzegło możliwość, że budowane hale będą stanowiły barierę dla hałasu, jednakże zarzucało skarżącemu, że nie udowodnił tego, a przecież skarżący – jak wskazuje - wnosił o aktualizację przeglądu ekologicznego w zakresie emisji hałasu dla drogi krajowej S5-S10 na odcinku węzeł S.-węzeł B. Błota z dnia [...].11.2014 dla ekranów oznaczonych jako ED5.

Ponadto, zdaniem skarżącego SKO albo nie dostrzegło, albo bezzasadnie pominęło, iż dołączona do powołanego wyżej przeglądu Mapa rozkładu poziomów hałasu w środowisku w otoczeniu drogi S5-S10 - stan projektowany (Arkusz 6) jednoznacznie wskazuje, że skrócenie projektowanych ekranów akustycznych przy jednoczesnym wybudowaniu hal przemysłowo magazynowych pozwoli zachować dopuszczalne normy hałasu dla punktu PDH6, a zatem oczywistym jest, że nie uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy i treść wydanych decyzji.

W ocenie skarżącego, Kolegium bezzasadnie bagatelizuje okoliczność hałasu generowanego przez ruch samochodów na drodze lokalnej i nie dostrzega, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność natężenia ruchu na drodze lokalnej i pojawiające się tam częste tzw. korki dotyczą drogi lokalnej biegnącej wzdłuż drogi krajowej S5-S10, zaś projektowane ekrany akustyczne mają być posadowione na granicy drogi krajowej S5-S10, a więc ich postawienie może skutkować zwiększeniem hałasu generowanego na drodze lokalnej także z uwagi na odbijanie się hałasu od projektowanych ekranów akustycznych. Nadto SKO nie dostrzega, że punkty pomiarowe, w których zbadano nieznaczne przekroczenia hałasu znajdują się w pierwszej kolejności w sąsiedztwie drogi lokalnej a więc nie wykluczone, że przekroczenia hałasu są związane z ruchem na tej właśnie drodze, a tej okoliczności również nie wyjaśniono, ani w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani w postępowaniu odwoławczym.

Skarżący podniósł także, że w decyzji Starosty [...] - zaaprobowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - nakazano budowę ekranów akustycznych, podczas gdy art. 173 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) stanowi, iż ochronę przed zanieczyszczeniami powstającymi w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, lotnisk oraz portów zapewnia się przez stosowanie rozwiązań technicznych ograniczających rozprzestrzenianie zanieczyszczeń, a w szczególności zabezpieczeń akustycznych, ale także przez właściwą organizację ruchu. Powołany przepis posługuje się określeniem "w szczególności", a więc nie nakazuje wyłącznie stosowanie zabezpieczeń akustycznych i wymienia je jako przykładowe rozwiązanie i jednocześnie nakazuje stosować właściwą organizację ruchu. Kwestię właściwej organizacji ruchu, zarówno organ pierwszej instancji jak i SKO całkowicie zignorowali, a stwierdzenia Starosty [...], że przekraczanie prędkości przez pojazdy poruszające się na tym odcinku drogi krajowej S5-S10 przesądza o nieskuteczności ewentualnego wprowadzenia ograniczeń prędkości. Faktem powszechnie znanym jest i potwierdzonym w literaturze fachowej, że samochody poruszające się z większą prędkości generują większy hałas, zatem ograniczenie prędkości może być skutecznym sposobem ograniczenia hałasu, tym bardziej w sytuacji, gdy przekroczenia dopuszczalnych norm są minimalne i występują jedynie w porze nocnej.

Powyższa kwestia w przekonaniu skarżącego powinna być też przedmiotem badania i co najmniej uzupełniona w toku postępowania. Jego zdaniem, bez znaczenia jest argument, że obecnie nie jest egzekwowane przestrzeganie przez kierowców poruszania się z prędkością dopuszczalną na tym odcinku drogi i jej nagminne przekraczanie. W tym zakresie również mogą być podjęte stosowne działania przez organy państwa z urzędu lub na wniosek zarządcy drogi, chociażby poprzez wprowadzenie kontroli drogowych i kontroli prędkości pojazdów na tym odcinku drogi, co w stosunkowo szybkim czasie spowodowałoby przestrzeganie wprowadzonych ograniczeń prędkości.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 139 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwana dalej również "P.o.ś.", przestrzeganie wymagań ochrony środowiska związanych m.in. z eksploatacją dróg, zapewniają zarządzający tymi obiektami. Eksploatacja m.in. dróg nie może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska. Emisje polegające m.in. na powodowaniu hałasu powstające w związku z eksploatacją m.in. drogi, nie mogą z zastrzeżeniem ust. 3 spowodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego zarządzający tym obiektem ma tytuł prawny co wynika z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy.

Stosownie do art. 173 pkt 1 lit.a i pkt 2 ustawy ochronę przed zanieczyszczeniami powstającymi m.in. w związku z eksploatacją dróg zapewnia się przez stosowanie rozwiązań technicznych ograniczających rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń, a w szczególności zabezpieczeń akustycznych jak i przez właściwą organizację ruchu.

Zgodnie z art. 178 ust. 1 i ust. 3 organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązek prowadzenia w określonym czasie pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wprowadzanych w związku z eksploatacją tych obiektów, wykraczających poza obowiązki, o których mowa w art. 175 ust. 1-3, lub obowiązki nałożone w trybie art. 56 ust. 4 pkt 1 12 lub art. 95 ust. 1, jeżeli przeprowadzone kontrole poziomów substancji lub energii w środowisku, które są emitowane w związku z eksploatacją obiektu, dowodzą przekraczania standardów jakości środowiska. Jeżeli zaś przeprowadzone kontrole poziomów substancji lub energii w środowisku, które są emitowane w związku z eksploatacją obiektu, dowodzą przekraczania standardów jakości środowiska, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązek przedkładania mu wyników pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wykraczających poza obowiązki, o których mowa w art. 177 ust. 1, określając zakres i terminy ich przedkładania, a także wymagania w zakresie formy, układu i wymaganych technik ich przedkładania.

Zgodnie z art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek:

1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;

2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.

W decyzji, o której mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska może określić:

1) zakres ograniczenia oddziaływania na środowisko lub stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko;

1a) czynności zmierzające do ograniczenia oddziaływania na środowisko lub przywrócenia środowiska do stanu właściwego;

2) termin wykonania obowiązku.

Art. 362 P.o.ś. upoważnia do nałożenia obowiązku ograniczenia określonego oddziaływania. Aby zatem organ mógł nałożyć przewidziany w ww. przepisie obowiązek, musi stwierdzić, że określony podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. Rozstrzygnięcia merytoryczne nakładające obowiązek, mają charakter uznaniowy, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę słowa "może". Jednocześnie, jeśli z ustaleń faktycznych wynika, że jedyną możliwością zaprzestania negatywnego oddziaływania na środowisko lub usunięcia zmian, które w nim zaistniały, jest wydanie decyzji na podstawie art. 362 P.o.ś., to trudno mówić o uznaniowości w działaniu organu administracyjnego, jak słusznie podkreśla organ. Ze względu na zasady ogólne prawa ochrony środowiska organ zobowiązany jest do wydania decyzji nakładającej obowiązki określone w art. 362 P.o.ś. Obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko w myśl art. 362 ust. 1 P.o.ś. może być nakładany w sytuacji, kiedy stan negatywnego oddziaływania na środowisko ma charakter ciągły i trwa przez jakiś czas.

W rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, że podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko przez przekraczanie standardów jakości środowiska. Taki stan implikował podjęcie określonych działań zmierzających do ograniczenia tego oddziaływania. Źródłem negatywnego odziaływania jest hałas spowodowany ruchem pojazdów na drodze ekspresowej S 5 i S 10. Hałas jest tym rodzajem uciążliwości dla której określono dopuszczalne normy. Normy te mają charakter mierzalny a w przypadku ich przekroczenia, można stwierdzić wystąpienie przesłanki negatywnego oddziaływania na środowisko. Organ I instancji wykazał występowanie przekroczeń norm hałasu w sposób nie budzący wątpliwości. W latach 2010, 2011 i 2014 a więc przed jak i w trakcie prowadzonego postępowania organy środowiskowe przeprowadziły kontrole i badania akustyczne oraz dokonano przeglądu ekologicznego Wyniki w każdym przypadku potwierdziły przekroczenia obowiązujących norm.

Skarżący kwestionował wartość dowodową tych badań w związku ze znacznym upływem czasu od ich przeprowadzenia.

Prawdą jest, że postępowanie toczy się od roku 2011, ale natężenie ruchu od tamtego czasu jedynie rośnie, zatem słusznie organ podnosi, że trudno oczekiwać, by nowsze badania wykazywały lepszą sytuację akustyczną na badanym terenie. Potwierdzeniem występujących uciążliwości jest stanowisko mieszkańców lecz przede wszystkim wykazały tę okoliczność badania. Fakt negatywnego oddziaływania akustycznego jest więc ciągle aktualny. Czas trwania postępowania wynika zaś z zakresu przedmiotowego projektu inwestycyjnego, specyfiki środków dowodowych i wielości uczestników postępowania. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie podany zarzut.

W związku z prowadzonym postępowaniem mającym na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko zaistniał wyraźny konflikt pomiędzy interesami mieszkańców okolicznych nieruchomości oczekujących na poprawę komfortu mieszkania a interesem przedsiębiorcy, dla którego zasłona akustyczna w postaci ekranów dźwiękochłonnych ograniczy widoczność miejsca prowadzonej działalności gospodarczej.

Wystąpienie takiego konfliktu prowadzi do konieczności wyważenia proporcji w adekwatnej reakcji na potrzeby i interesy lokalnej społeczności, choć zasadność wydanego rozstrzygnięcia wynika już z naruszenia norm środowiskowych. Należy bowiem w takim przypadku mieć na uwadze ogólnie pojęty interes publiczny i jego ochronę w relacji do ochrony interesu prywatnego.

Kryteria jakimi organy muszą się kierować w takich przypadkach to uwzględnienie zasady proporcjonalności i zasady zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwie najskuteczniejszej realizacji celów środowiskowych.

W odniesieniu do kryterium, którym jest zasada proporcjonalności, konsekwencją jej obowiązywania w działaniach środowiskowych jest konieczność każdorazowego wykazania, że w inny sposób nie można zapewnić standardów środowiskowych oraz, że w danej konkretnej sytuacji dobro środowiska i zdrowia ludzi przeważa nad interesem prywatnym oraz, że zastosowane instrumenty prawne przewidziane w przepisach są najmniej uciążliwe dla podmiotu prawa.

Badanie w aspekcie zasady proporcjonalności wymaga ustalenia, czy prowadzi ona do zamierzonych skutków prewencyjnych, czy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego oraz czy jej efekty są proporcjonalne do uciążliwości, które musi znosić określony podmiot a więc przy zachowaniu równowagi w ochronie podmiotów o sprzecznych interesach.

Naruszeniem zasady proporcjonalności jest niezachowanie odpowiedniej proporcji między założonym celem (ochrona środowiska) a dobranym środkiem.

W ocenie Sądu, co do zasady, ograniczenie w zakresie szeroko pojętej swobody prowadzenia działalności gospodarczej w powiązaniu z ochroną środowiska nie narusza zasady proporcjonalności skoro ustawodawca przyznał prawo do wprowadzenia różnych instrumentów ochrony przed negatywnym oddziaływaniem. Organ jest zatem uprawniony do wprowadzania ograniczeń, które mogą w nieakceptowany przez niektóre podmioty sposób, wpływać na swobodę kształtowania swojej sytuacji faktycznej i prawnej. Działanie zatem organów administracji w granicach określonych przez przepisy prawa nie może być postrzegane jako naruszające prawo skarżącego.

Organ zobowiązany jest do kierowania się interesem publicznym oraz odpowiednim jego wyważeniem, w szczególności w odniesieniu do interesu prywatnego a także adekwatnej i zrównoważonej reakcji przy uwzględnieniu faktu istnienia sprzecznych interesów podmiotów prywatnych. Organ tych norm nie naruszył.

W odniesieniu do zasady zrównoważonego rozwoju, należy wziąć pod uwagę, że w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska definiuje się "zrównoważonym rozwoju" jako taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń.

W ocenie Sądu organ poprawnie wyważył proporcje między dolegliwością przyjętego rozwiązania dla skarżącego i dolegliwością znoszenia uciążliwości akustycznych przez mieszkańców. Posłużył się on dostępnym ustawowo instrumentem, w sposób, który jest skuteczny. Należy podkreślić, że organ może działać w oparciu o własną siłę sprawczą i własne kompetencje a nie przewidywania, że działania osób trzecich rozwiążą problem. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że odpowiednim środkiem byłoby zagospodarowanie terenów w bezpośrednim sąsiedztwie drogi, które nie mają funkcji mieszkalnej. Według skarżącego, w przyszłości zrealizowane budynki (hale magazynowe) będą stanowiły barierę dla hałasu. Słusznie organ podkreśla, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na skuteczność opisanego rozwiązania ale przede wszystkim, to organ ma zapewnić sposób na skuteczne ograniczenie oddziaływania przez przedstawienie odpowiednich zabezpieczeń w odniesieniu do których ma prawne możliwości działania i egzekwowania a nie oczekiwać, że podmioty na które nie ma wpływu, podejmą działania polegające na zagospodarowaniu swoich działek przez ich zabudowę.

W okolicznościach niniejszej sprawy, nie spełni skutecznego zabezpieczenia właściwa organizacja ruchu, na którą to okoliczność zwracał uwagę skarżący. Ograniczenie prędkość poruszania pojazdów po pierwsze może okazać się nieskuteczne przez ograniczone możliwości egzekwowania ewentualnego ograniczenia a poza tym, jeśli istnieje rozwiązanie bardziej skuteczne a takim są ekrany dźwiękochłonne należy zastosować rozwiązania efektywne zwłaszcza, że organ wskazał w jaki sposób można zabezpieczyć interes skarżącego. W decyzji organ dopuścił zastosowanie ekranów przeźroczystych lub kombinowanych w rejonie miejsc o ograniczonej widoczności m.in. w celu umożliwienia widoczności zabudowy usługowej. Działanie zatem organu należy ocenić jako zasadne, skuteczne i usprawiedliwione okolicznościami oraz uwzględniające zasadę proporcjonalności, zrównoważonego rozwoju i racjonalnego postępowania.

Skoro przewidziane działanie ma doprowadzić do poprawy standardu jakości środowiska przy jednoczesnym ograniczeniu uciążliwości dla skarżącego, nieuzasadniony zatem jest zarzut skarżącego dotyczący negatywnych skutków w postaci zmniejszonej ekspozycji działalności gospodarczej i tym samym nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, która służyć ma przede wszystkim zabezpieczeniu interesów mieszkańców, narażonych całodobowo na negatywne oddziaływanie środowiskowe.

Skarżący kwestionował też charakter zabezpieczenia, gdyż równolegle do drogi szybkiego ruchu biegnie droga lokalna i ruch pojazdów na tej drodze będzie również generował opisywaną uciążliwość akustyczną.

W ocenie Sądu, wzrost natężenia ruchu na drodze lokalnej nie może jednak usprawiedliwiać odstępstwa od ochrony akustycznej z istniejącego ekspresowego ciągu komunikacyjnego. Specyfika uciążliwości powoduje kumulację oddziaływań a działania organu mają zapobiec przekraczaniu norm a nie całkowitej eliminacji oddziaływania, którego skutecznie nie sposób osiągnąć.

Skarżący jak wskazuje, w toku postępowania administracyjnego nie domagał się zaniechania budowy całego planowanego ekranu w miejscu oznaczonym jako PDH6 (Z. ul. [...]), lecz ograniczenia budowy o ok 20 metrów (4 przęsła) od strony węzła S. twierdząc, że skrócenie projektowanych ekranów akustycznych przy jednoczesnym wybudowaniu hal przemysłowo magazynowych pozwoli zachować dopuszczalne normy hałasu dla punktu PDH6. Powody braku zasadności propozycji dotyczącej niwelacji uciążliwości przez budowę hal magazynowych przedstawiono powyżej, zaś wyłączenie fragmentu ciągu ekranów we wskazanej szerokości dodatkowo nie może zostać uwzględnione z tego powodu, że powodowałoby likwidację zasłony akustycznej dla nieruchomości wobec których skarżący nie ma żadnego tytułu prawnego a tym samym interesu podlegającego ochronie.

Sąd nie podzielił stanowiska o zasadności odrzucenia skargi z uwagi na przesłanie przez pełnomocnika tylko jej fragmentu, gdyż nie stwierdził, by było to działanie celowe.

W przedstawionych okolicznościach należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, spełnia przesłanki określone w podstawie rozstrzygnięcia a przeprowadzone postępowanie nie zawiera uchybień, które miałyby wpływ na jego wynik.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji