Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 200/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2; art. 153; art. 106 par 3; art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi W.Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie przepisu art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. Nr 205, poz. 1585 z 2009 r. ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczenia społecznego.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS wskazał, że W. Ś. w dniu 30 grudnia 2010 r. złożyła w Inspektoracie ZUS w Ch. wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłacenia składek ubezpieczenia społecznego z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną.

Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek a rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] r. decyzję odmowną utrzymał w mocy.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 29 września 2011 r. w sprawie I SA/Sz 557/11 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku brak dokonania w decyzjach pełnej oceny sytuacji zdrowotnej i finansowej skarżącej przez brak odniesienia się do jej rzeczywistych dochodów i potrzeb oraz wydatków.

Rozpatrując ponownie wniosek Prezes ZUS w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalił, że W. Ś. prowadziła od lutego 1990 r. do 31 lipca 2003 r. działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej żywności, napojów i wyrobów alkoholowych, która z ewidencji została wykreślona 25 maja 2007 r. W oparciu o konto dłużnika ustalono, że W. Ś. zalega z zapłatą na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych łącznie [...] zł plus, z tytułu odsetek za zwłokę liczone od dnia zapłaty oraz na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie [...] zł i kosztami upomnień łącznie w kwocie [...] zł.

W latach 2001 do 2004 ZUS podejmował próby wyegzekwowania należności w drodze egzekucji, jednak 14 marca 2006 r. Urząd Skarbowy w Ch. zwrócił

tytuły egzekucyjne z powodu nieściągalności. W grudniu 2006 r. ZUS dokonał zajęcia świadczenia rentowego W. Ś. na poczet zadłużenia z tytułu ubezpieczenia społecznego za okres od lipca 2000 do listopada 2001 r., a następnie z uwagi na zbieg egzekucji, przekazał w lipcu 2008 r. do komornika sądowego w Ch. tytuły egzekucyjne na pozostałe należności. W ramach tak prowadzonej egzekucji, w okresie od maja do listopada 2011 r. wyegzekwowano kwotę [...] zł.

ZUS również ustalił, że W. Ś. pobiera świadczenie rentowe w kwocie [...] zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z małżonkiem, który również pobiera świadczenie rentowe w kwocie [...] zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. W kwietniu 2011 r. W. Ś. otrzymała z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. [...] zł zasiłku celowego na opłacenie rachunków za dostawę energii elektrycznej.

Organ ustalił również, że W. Ś. jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w G. KW Nr [...], na której ZUS w lutym 2006 r. dokonał wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej należności z tytułu nieziszczonych składek ubezpieczenia społecznego za okres od maja 2000 r. do lipca 2003 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił na podstawie informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ch., że W. Ś. w sierpniu 2004 r. otrzymała darowiznę stanowiącą udział ¼ części samochodu marki [...] rok produkcji 1985 a w grudniu 2005 r. nabyła samochód tej marki rok produkcji 1994.

Dokumentując swoją sytuacje finansową W. Świątek wskazała, że posiada zobowiązanie pożyczkowe z 16 grudnia 2010 r. w [...] Banku SA w kwocie [...] zł, które spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie i do spłaty pozostało [...] zł. Nadto, W. Ś. posiada zaległość z tytułu zaległego czynszu wobec Rejonowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Ch., która jest dochodzona w drodze egzekucji. Kwoty zaległości W. Ś. nie wskazała. Zobowiązana wykazała, za okres 2011 r. wydatki na leki w kwocie średnio [...] zł miesięcznie, koszty opału wyniosły [...] zł, opłata za energię elektryczną ok. [...] zł miesięcznie.

Dalej ZUS odwołując się do przepisu art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym oraz przepisów rozporządzenia ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365 zwane dalej "rozporządzeniem z 31 lipca 2003"), stwierdził, że umorzenie należności ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter uznaniowy. Rozstrzygniecie to, zależy od indywidualnych okoliczności sprawy, ocenianych przez pryzmat warunków koniecznych do umorzenia: całkowitej nieściągalności składek o której mowa w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych lub szczególnych okoliczności uzasadnionych ważnym interesem osoby zobowiązanej.

Dlatego umorzenie zaległości z tytułu składek winno być traktowane jako wyjątkowe uregulowanie na gruncie obowiązujących przepisów. ZUS podkreślił, że każda osoba prowadząca działalność gospodarczą zobowiązana jest do odprowadzania składek, gdyż w przeciwnym wypadku, ustawowym obowiązkiem ZUS jako dysponenta Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Umorzenie zaległości z tytułu składek winno być bowiem traktowane jako uregulowanie wyjątkowe skoro zasadą jest płacenie składek.

Należy podkreślić, że art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jaki i przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., oparte są na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności składkowej przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek umorzeniowych może, ale nie jest obowiązany do umorzenia zaległości. Zatem nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest zobligowany do umorzenia zaległości.

ZUS ponownie rozpatrując wniosek o umorzenie należności uznał, ze w stosunku do dłużnika nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z pobieranego świadczenia rentowego zobowiązanej jest prowadzona przez komornika sądowego skuteczna egzekucja a nadto, na nieruchomości której współwłaścicielką jest zobowiązana, zabezpieczona jest hipoteka przymusowa zabezpieczająca należności z tytułu nieuiszczonych składek.

Uznając, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych całkowita nieściągalność, ZUS wskazał, że zobowiązana prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem

i mimo, konieczności ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie, z otrzymywanych świadczeń prowadzona jest skuteczna egzekucja. Dlatego przyznając, że sytuacja życiowa i materialna jest trudna, ZUS uznał, że nie zachodzą w sprawie szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie należności.

W ustalonym stanie sprawy w oparciu o powołane przepisy brak jest uzasadnionego przypadku, który obligowałby organ rentowy do umorzenia dochodzonych należności. Trudna sytuacja finansowa i zdrowotna zobowiązanej i jej męża w ocenie ZUS przy ustalonych okolicznościach sprawy nie uzasadnia umorzenia i rezygnacji z dochodzenia należności z zajętego świadczenia rentowego. Ze świadczenia rentowego zobowiązanej jak również ze świadczenia małżonka inni wierzyciele dochodzą swoich roszczeń, dlatego brak podstawa ze strony ZUS do rezygnacji z dochodzenia należności publicznoprawnej w przypadku dochodzenia i skierowania zajęć egzekucyjnych do tego samego świadczenia przez innego wierzyciela. Nieuprawnione będzie doprowadzenie do sytuacji, w której z renty zobowiązanej zaspokajany będzie tylko wierzyciel cywilnoprawny. Poprawa sytuacji finansowej poprzez zmianę wierzyciele egzekwującego i zmniejszenie dochodzonych należności oraz zdjęcie zabezpieczenia rzeczowego na nieruchomości, o które wnioskuje zainteresowana w ocenie organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie w niniejszej sprawie.

Powoływanie się przez zobowiązana na ciężką sytuacje życiową i zdrowotną nie wyklucza możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji. Zważono, iż zobowiązana pobiera rentę, posiada stałe źródło dochodów, z którego Zakład może egzekwować swoją należność. ZUS wskazał, ze zapłata należności, czy jej egzekwowanie niewątpliwie pogarsza sytuację finansową zobowiązanej, jednak nie może się zgodzić z twierdzeniem, że to właśnie dochodzenie należności składkowych przez ZUS stanowi zagrożenie dla zaspokajania podstawowych potrzeb zobowiązanej i jej małżonka, a nie stanowi zagrożenie egzystencji zobowiązanej dochodzenie roszczeń przez pozostałych wierzycieli. Oczywistym jest bowiem, iż egzekwowanie zobowiązań przez wierzycieli z otrzymywanych przez zobowiązaną świadczeń jest taką uciążliwością niezależnie od tego, który z wierzycieli egzekwujących otrzymuje z tego tytułu przysporzenie. Nie stanowi to wystarczającej podstawy do umorzenia długu publicznoprawnego jak również, rezygnacji z zabezpieczenia na nieruchomości.

Uwzględniając z jednej strony interes zobowiązanej przejawiający się umorzeniem dochodzonych należności składkowych, związanych równocześnie z trudną sytuacją zdrowotną i niewystarczającymi dochodami, z drugiej mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zgodnie z którym fundusz ubezpieczeń społecznych zasilany jest dodatkowo z budżetu podatkami i daninami społecznymi obywateli aby wykonywać zobowiązania tytułem wypłaty bieżących świadczeń w sytuacji prowadzonej przez Zakład i pozostałych wierzycieli egzekucji z renty, utrzymano decyzję odmawiającą umorzenia należności. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek, uwzględniając cele, na które są przeznaczone, organ rentowy zobowiązany jest do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeśli istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych składek odstąpienie od prowadzonej egzekucji i umorzenia zaległości należy uznać za niecelowe.

ZUS również zważył, iż zobowiązana posiada majątek w postaci nieruchomości gruntowej, na której ZUS dokonał wpisu hipoteki przymusowej zwykłej i na której ujawniono zabezpieczenia hipoteczne innych wierzycieli.

Zdaniem ZUS, z uwagi na ostrzeżenie w dziale III księgi wieczystej nieruchomości o roszczeniach osób trzecich o przeniesienie własności wpisane na podstawie orzeczenia sądowego, niecelowe jest kierowanie egzekucji do przedmiotu zabezpieczenia. W przypadku sprzedaży nieruchomości, wierzytelności zabezpieczone rzeczowo pozostałych ujawnionych wierzycieli skorzystają z pierwszeństwa w zaspokojeniu przed ZUS, w przeciwieństwie do egzekucji z zajętego świadczenia rentowego. Nadto, organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość zaspakaja potrzeby mieszkaniowe zobowiązanej i prowadzenie egzekucji z tego środka i rezygnacja z dochodzenia należności z zajętego świadczenia byłoby społecznie i ekonomicznie niezasadne, a przy tym nieracjonalne.

ZUS wskazał również, odwołując się do przepisu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, że obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą co obliguje je do opłacania należności składkowej w terminie i należnej wysokości. Niewykonywanie tego obowiązku obliguje ZUS odo dochodzenia tej należności publicznoprawnej.

Mimo świadomości po stronie ZUS, trudnej sytuacji materialnej zobowiązanej, odczuwania szeregu dolegliwości zdrowotnych, zobowiązana przez przyznane świadczenia rentowe i dodatek pielęgnacyjny ma stałe źródło i zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych i musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to jej obowiązek a z drugiej strony, z obowiązkiem dochodzenia zapłaty tych składek przez ZUS, gdy obowiązku nie wykona.

Oceniając postępowanie zobowiązanej ZUS wskazał, że potrafiła wygospodarować w swoim budżecie środki na dobrowolną spłatę pozostałych wierzycieli natomiast do spłaty należności publicznoprawnych dobrowolnie nie przystąpiła. To wskazuje, zdaniem ZUS, że zobowiązana posiada aczkolwiek minimalne, możliwości płatnicze, co uzasadnia odmowę organu z rezygnacji w dochodzeniu zaległych składek.

Ważąc interes zobowiązanej z interesem ogólnospołecznym, ZUS wywiódł, iż obowiązkiem jest płacenie składek na ubezpieczenie społeczne, a zobowiązana w 2005 roku nabyła samochód osobowy nie przeznaczając środków, którymi dysponowała na spłatę zaległych składek. Obowiązek spłaty zobowiązań publicznoprawnych nie może być traktowany przez zobowiązanego jako mniej ważny niż jego zobowiązanie prywatnoprawne. Również wskazywanie przez zobowiązaną na nierentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie. Zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą na własne ryzyko. Zatrudniała pracowników mając obowiązek uregulowania za nich należności składkowych. Nie osiąganie dochodów umożliwiających zapłatę należnych składek nie może stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem. Za niepowodzenie w prowadzeniu działalności gospodarczej związane z pewnym ryzykiem przy jej podejmowaniu nie można obarczać organu. Nie ma uzasadnienia by koszty prowadzonej działalności przenosić na instytucje państwowe i innych podatników. Dlatego ZUS uznał, że w sprawie nie zachodzi brak całkowitej nieściągalności oraz uzasadnionego przypadku, obligującego ZUS do zaprzestania dochodzenia zobowiązania.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego pełnomocnik W. Ś. zaskarżył decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Autor skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego, art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez nieumorzenie zaległych składek i nieuznanie, że ani skarżąca ani jej mąż K. Ś. nie dysponują majątkiem, z którego może być egzekwowana należność; naruszenie przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra z 31 lipca 2003 r. przez nieumorzenie należności z tytułu składek mimo ustalenia, że stan majątkowy i sytuacja rodzinna nie pozwalają skarżącej na opłacenie należności wymaganych przez ZUS, co powoduje ciężkie skutki dla zobowiązanej i jej rodziny, przez pozbawienie skarżącej i jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i nie uwzględnienie ciężkiego stanu zdrowia skarżącej i jej męża.

Nadto, autor skargi zarzucił naruszenie przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wydania decyzji dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu a pomijając interes skarżącej.

Autor skargi wniósł również o przeprowadzenie dowodów: z opinii biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność wykazania czy skarżąca może być stronę postępowania z uwagi na orzeczenie stopnia niepełnosprawności z powodu choroby psychicznej, z przesłuchania w charakterze świadka K. Ś. na okoliczność wykazania, że istnieją podstawy do umorzenia w stosunku do skarżącej przedmiotowych należności, że sytuacja życiowa skarżącej, zdrowotna i finansowa nie pozwala na zapłacenie jakiejkolwiek kwoty na rzecz ZUS bez uszczerbku koniecznego utrzymania oraz wykazania, że skarżąca cierpi na chorobę psychiczną; nadto o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy sygnatura I SA/SZ 557/11, w której wyrokiem z 29 września 2011 r. uchylono decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] r., która to decyzja utrzymywała w mocy decyzję z [...] r. o pozostawieniu w obiegu której rozstrzyga również decyzja zaskarżona niniejsza skargą.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja zaprzecza ustaleniom prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2011 r., którym to orzeczeniem uchylono zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne.

Zdaniem autora skargi, ZUS w sposób dowolny a nie swobodny ocenił sytuację skarżącej i w ten sposób nie wywiódł prawidłowych wniosków z materiału dowodowego, który bezsprzecznie pokazuje, iż stan majątkowy skarżącej i jej sytuacja rodzinna nie pozwalają na opłacenie należności wymaganej przez organ rentowy, albowiem powoduje to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej i jej rodziny. Wbrew doświadczeniu życiowemu i zasadom współżycia społecznego organ nie zauważa wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej skarżącej i jej męża, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Opłacanie wymaganych przez ZUS składek pozbawia zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; aktualnie w podstawowym zakresie z braku środków finansowych.

W kontekście powyższego zaskarżona decyzja narusza również przepis postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., albowiem ze strony organu rozpatrującego sprawę brak jest podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony.

Skarżąca cierpi na szereg dolegliwości zdrowotnych, które mają charakter przewlekły w tym chorobę Alzheimera, powikłania cukrzycowe, chorobę kręgosłupa i bioder ze znacznym ograniczeniem jej sprawności oraz koniecznością poddania się zabiegowi operacyjnemu, chorobę psychiatryczną, co aktualnie, wobec spełnienia warunków uzasadnia ubieganie się o przyznanie emerytury.

Zdaniem skarżącej, ZUS ponownie rozpatrując sprawę nie zastosował się do ocen wyrażonych w wyroku sądu z 29 września 2011 r. i w sposób dowolny ocenił zebrany materiał dowodowy w zakresie sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, zwłaszcza w zakresie niemożności spłacania zadłużenia godzącego w egzystencję zobowiązanej. Wskazując na sytuacje skarżącej i jej męża, autor skargi wywodzi, że ta była oceniana przez sąd w uzasadnieniu wyroku z 29 września 2011 r. jako krytyczna, a ZUS ponownie rozpatrując sprawę, podzielił taką ocenę w zakresie źródeł utrzymana skarżącej i mimo to, uznał, że nie uzasadnia to umorzenia należności składkowych i rezygnacji z ich dochodzenia.

Jako błędną wskazała skarżąca ocenę ZUS posiadania przez skarżącą i jej męża nieruchomości, których zostali pozbawieni bez żadnej rekompensaty a prowadzone w tym zakresie spory sądowe przegrali, a na dodatek zostali obciążeni kosztami sądowymi. W tym zakresie autor skargi złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przekazanych do akt I SA/Sz 557/11.

Wskazywanie przez organ na posiadanie dwóch samochodów przez skarżącą i jej męża, bez uwzględnienia ich wartości i faktu, że jest to jedyny środek komunikacji dla dwojga schorowanych ludzi jest nieporozumieniem. Podobnie jak wskazywanie na ponoszenie wydatków na korzystanie z telefonu.

Oceniając sytuację skarżącej, zdaniem autora skargi zasady słuszności i zasady współżycia społecznego nakazują zastosowanie względem skarżącej umorzenia należności. Tymczasem ZUS w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, nie przekazuje do MOPS zaświadczenia o niepobieraniu świadczeń z ZUS, utrudnia skarżącej otrzymywanie tak nieznacznej pomocy w jej dramatycznej sytuacji finansowej.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych przywołując argumentację z uzasadnienia decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 jednolity tekst), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dlatego, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dając podstawę do wznowienia postępowania a także ustalenie, ze decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nadto, należy wskazać, że rozpoznając w przedmiotowej sprawie skargę, Sąd związany jest ocenami sądu wyrażonymi w orzeczeniu, którym oceniane było działanie organu w przedmiocie umorzenia zaległych należności składkowych skarżącej – art. 153 p.p.s.a.

Uchylając decyzję Prezesa ZUS z [...] r. Sąd w wyroku z 29 września 2011 r., wskazując na uchybienia organu w zakresie nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w tym nie ustalenia, na poczet jakiej oznaczonej wierzytelności ZUS ustanowiono zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości położonej w G., brak ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania skarżącej i jej męża oraz wpływu stanu zdrowia skarżącej na podjęcie w 2003 r. decyzji o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej, Sąd jednocześnie wskazał, że ponownie rozpatrując wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ZUS winien mieć na uwadze, że zawarta w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych dyrektywa uwzględniania stanu finansów ubezpieczeń społecznych, jako jednej z przesłanek, obok ważnego interesu zobowiązanego, ustalenia szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zaadresowana została do prawodawcy upoważnionego do określenia tych zasad i przez tego prawodawcę uwzględniona przy ich kształtowaniu.

Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę organowi, że przesłankę "ważny interes strony", należy odnieść do konkretnej sprawy przez szczegółowe, przekonywujące i pełne uzasadnienie powodów przyjęcie rozumienia tego określenia dla potrzeb rozstrzyganej sprawy oraz potrzeb odniesienia się do potrzeb życiowych i rzeczywistych dochodów skarżącej.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa i uwzględnia oceny i wytyczne zawarte w wyroku z 29 września 2011 roku.

Skarżąca wniosek o umorzenie należności z tytułu zaległych składek uzasadniła trudną sytuacją materialną i zdrowotną, a więc w zasadzie na przesłance określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (zwanego dalej rozporządzeniem), która stanowi o możliwości umorzenia należności składkowych, gdy ich opłacenie pociągałoby dla dłużnika i jego rodziny zbyt ciężkie skutki, w szczególności możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Rozpatrując wniosek skarżącej, ZUS wyjaśnił sytuację majątkową skarżącej, przez ustalenie jej dochodów oraz jej męża, wydatków ponoszonych na wspólne utrzymanie. Ustalił, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości lokalowej położonej w G. posiadającej księgę wieczystą nr [...], na której 9 lutego 2006 r. dokonano wpisu hipoteki przymusowej zwykłej zabezpieczającej należności składkowe obejmujące zobowiązania skarżącej za okres od maja 2000 r. do lipca 2003 r. Zabezpieczenia hipoteczne na przedmiotowej nieruchomości mają również inni wierzyciele. Ustalając inne zobowiązania, ZUS wskazał a zaciągniętą 16 grudnia 2010 r. pożyczkę w [...] Banku SA na koszt [...] zł, która zobowiązała się spłacić do 5 lipca 2012 r. w ratach po [...] zł. Kwoty zadłużenie z tytułu czynszu za najem lokalu użytkowego skarżąca nie wykazała.

Odnosząc ustalenia stanu faktycznego do przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń oraz przepisu § 3 rozporządzenia, określających przesłanki możliwości umorzenia należności składkowych, zdaniem Sądu ZUS szczegółowo rozpatrzył i ocenił możliwości ich zastosowania w sprawie.

I tak, mając na uwadze ustalenia stanu faktycznego organ zasadnie uznał, że przesłanka całkowitej nieściągalności zaległości składkowych nie ma zastosowania, albowiem prowadzona przez komornika sądowego egzekucja jest skuteczna. Spornym natomiast jest w świetle zarzutów skargi, czy prowadzona egzekucja, z uwagi na sytuację majątkową i rodzinną (stan zdrowia skarżącej), opłacanie zaległych składek pozbawia skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, inaczej mówiąc, czy organ zasadnie uznał, że egzekucja zaległych składek pozbawia skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Oceniając argumentację ZUS w tym zakresie a więc konfrontując dochody skarżącej i jej męża, uwzględniając również świadczenie pomocy społecznej z potrzebami życiowymi dłużnika w zakresie prowadzenie gospodarstwa domowego, wydatkami na leczenie, należy stwierdzić, że konkluzja ZUS, iż sytuacja materialna i życiowa skarżącej jest trudna, jest zasadna. ZUS uznał, że możliwość spłaty jednorazowa przy wysokości otrzymywanych świadczeń nie jest możliwa. Natomiast uzyskiwane świadczenie jakie skarżąca otrzymuje, pozwala na prowadzenie egzekucji, która prowadzona w oparciu o obowiązujące przepisy przewiduje pozostawienie dłużnikowi środków pozwalających na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.

ZUS wskazał również, że zapłata należności niewątpliwie pogarsza trudną sytuację finansową dłużniczki, niemniej, niezasadne jest twierdzenie skarżącej, że to właśnie egzekucja należności składkowych stanowi zagrożenie w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny, skoro, egzekwowane są również roszczenia innych wierzycieli.

Oceniając konsekwencje egzekucji przeprowadzonej do przedmiotu zabezpieczonego hipoteką, ZUS wskazał, że byłaby ta egzekucja bardziej dotkliwa dla skarżącej, pozbawiłaby ją miejsca zamieszkania, a efekty zaspokojenia wierzytelności ZUS byłyby ograniczone z uwagi na pierwszeństwo w zaspokojeniu innych wierzycieli.

Zdaniem Sądu powyższa reasumpcja ustaleń ZUS przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności składkowych z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia pozwala uznać zaskarżoną decyzję za wydaną zgodnie z przepisami postępowania jaki i przepisami stanowiącymi jej podstawę prawną.

Wskazując na ustalenia w zakresie skutków prowadzonej egzekucji na możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej, organ przyznał, że prowadzona egzekucja ze świadczeń przysługujących skarżącej pogłębia jej trudną sytuację materialną, ale również wskazał dlaczego odmawia umorzenia zaległości.

Odmowę umorzenia składek ZUS uzasadnia nie tylko tym, że prowadzona jest skuteczna egzekucja, ale również tym, że wpływ na trudną sytuację majątkową skarżącej ma również egzekucja prowadzona przez innych wierzycieli skarżącej.

Sąd nie rozpatrzył wniosków dowodowych zawartych w skardze. Zgodnie z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istoty sprawy. Kwestia możliwości prowadzenia postępowania przez skarżącą zdaniem Sądu jest drugorzędna, skoro, skarżącą prezentuje zawodowy pełnomocnik. Kwestia stanu zdrowia skarżącej i jej męża została określona w postępowaniu, podobnie jak sprawa ich zamieszkania w G.

Zdaniem Sądu, takie wnioski dowodowe winny były być złożone w toku postępowania, tak by organ rozpatrzył wniosek i przeprowadził ewentualne dowody.

Dlatego mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego regulującego tryb jej wydania i przepisów prawa materialnego, stanowiącego jej podstawę prawną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( DZ. U. z 2012 r. poz.270 t. j.) skargę oddalił.