Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 207/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3, art. 17, art. 20, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm,) uznał że świadczenia pielęgnacyjne wypłacone J.P. w związku z opieką nad córką A.P. za okres od 25 stycznia 2010 r. do 31 stycznia 2010 r. w wysokości - 104 zł , za okres od 1 lutego 2010 r. do 30 czerwca 2013 r. w wysokości- 520,00 zł miesięcznie; za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r. w wysokości- 620,00 zł miesięcznie; za okres od 1 maja 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. w wysokości 800,00 zł miesięcznie; od 1 stycznia 2015 r. do 31 maja 2015 r. w wysokości 1.200 zł miesięcznie za nienależnie pobrane. Łączna kwota nienależnie pobranych świadczeń wynosi - 40.024,00 zł. Zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ ten przywołał w pierwszej kolejności przepisy stanowiące o zasadach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie odniósł się do sytuacji faktycznej występującej w rozpoznawanej sprawie wskazał, że na wniosek strony złożony w dniu 5 stycznia 2010 r. decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy P. przyznał jej przedmiotowe świadczenie "z dniem 1 stycznia 2010 r. do nadal". W związku ze zmianą przepisów decyzja powyższa została wygaszona. Następnie decyzją z dnia [...]r. na wniosek strony złożony w tym samym dniu Wójt Gminy P. przyznał jej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córką "od 1 lipca 2013 r. do nadal", a wysokość świadczenia została zmieniona decyzją z dnia [...]r. W następstwie wystąpienia pismem z dnia 30 marca 2015 r. do ZUS w S. o ustalenie okresu składkowego strony uzyskano informację, że strona posiada od 8 stycznia 2010 r. prawo do świadczenia emerytalnego i od wskazanego dnia pobiera to świadczenie. Ponadto w odpowiedzi na pismo z dnia 28 maja 2015 r. ZUS w S. potwierdził, że J.P. pobiera od 8 stycznia 2010 r. emeryturę, która została przyznana na wniosek z dnia 18 grudnia 2009 r. decyzją z dnia [...]r.. Okoliczność ta stała się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji prawa strony do przysługującego jej świadczenia.

Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...]r. nr [...] oraz decyzję zmieniającą z [...]r. w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego dla J.P. w związku z opieką nad córką A.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i orzekło uchylić z dniem 1 lipca 2013 r. decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...]r. oraz decyzję zmieniającą tego organu z [...]r. w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego dla J.P. w związku z opieką nad córką A.P.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wójt Gminy P. uchylił z dniem 8 stycznia 2010 r. decyzję własną z dnia [...]r. w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką A.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że wyeliminowanie z obrotu decyzji organu I instancji z dnia z dnia [...]r. nie pozbawia organu dochodzenia zwrotu świadczeń nienależnie pobranych.

Powołując się na treść art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznano, że wystąpiła przesłanka pobrania nienależnego świadczenia. Organ I instancji zauważył, ze zarówno we wniosku z dnia 5 stycznia 2010 r., jak i we wniosku z dnia 1 lipca 2013 r. J.P. oświadczyła, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Została również pouczona o konieczności poinformowania organu o okolicznościach wynikających z art. 25 ust 1 i art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji wskazał, że po otrzymaniu decyzji z ZUS z dnia [...]r. w sprawie ustalenia prawa do emerytury strona powinna o tym fakcie poinformować Ośrodek. Następnie organ I instancji wskazał sposób wyliczenia świadczenia pielęgnacyjnego za niepełne miesiące kalendarzowe zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustalił wysokość nienależnie pobranych świadczeń za poszczególne okresy.

Z decyzją tą nie zgodziła się J.P., która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Stwierdziła, że decyzja organu I instancji jest przedwczesna wobec wniesienia przez nią skargi do WSA w Gliwicach na decyzję SKO z dnia [...]r.(sprawa o sygn. akt IV SA/Gl 907/15.) Podniosła, że w chwili składania wniosków o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad A.P. pobierała emeryturę i nie zatajała powyższego przed pracownikami Ośrodka, a okoliczność pobierania emerytury nie jest praca zarobkową. Stwierdziła, że nie wprowadziła nikogo w błąd i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niedopełniania obowiązków przez pracowników OPS w P., którzy nie zwrócili się do niej z zapytaniem czy posiada emeryturę. Wniosła o zmianę decyzji w ten sposób, aby nie obciążać jej i jej córki kosztami błędnych decyzji urzędników OPS.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję. organu I instancji

W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił w pierwszej kolejności dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących uznawania świadczeń pielęgnacyjnych za nienależnie pobrane. Kolegium wskazało na art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stosownie do którego organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Dalej Kolegium zauważyło, że stosownie do treści art. 30. ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Następnie przytoczyło treść art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium zauważyło, że J.P. składając w dniach 5 stycznia 2010 r. (przy czym decyzja została wydana w dniu [...]r.) i 1 lipca 2013 r. wnioski o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczyła, że "nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty...". Strona zatem wprowadziła w błąd organ pierwszej instancji podpisując oświadczenie, że nie ma ustalonego prawa do emerytury podczas gdy, jak wynika z pisma ZUS, pobiera emeryturę od dnia 8 stycznia 2010 r., jak również pobrała świadczenie rodzinne mimo zaistnienia okoliczności powodujących ich ustanie. Kolegium stwierdziło, że pobrane przez stronę świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem nienależnie pobranym w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła J.P. W skardze tej stwierdziła, że Kolegium nie uwzględniło faktu, że w niniejszej sprawie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję uchylającą decyzję o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2010 r. do 31 maja 2015 r. i postępowanie to obecnie toczy się.

Nadto skarżąca stwierdziła, że w dniu 13 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w analogicznej sprawie wszczętej z urzędu stwierdziło nieważność decyzji wydanej przez Kierownika OPS w P. z upoważnienia Wójta Gminy P. z dnia [...]r. ustalającej nienależne świadczenia z uwagi na fakt, że wydana ona została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a także jej przedwczesność "z uwagi na zawisłość przed WSA postępowania odwoławczego od decyzji uchylających przyznane świadczenie pielęgnacyjne".

Skarżąca stwierdziła, że "w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, której przedmiotem jest ta sama kwestia i rozstrzygające tę samą sprawę w sposób całkowicie odmienny." Wskazała na konieczność wyeliminowania z obrotu skarżonej decyzji, która stoi w sprzeczności z rozstrzygnięciem tego samego organu wydanego w sprawie o sygn. [...] i decyzją Wójta P. z dnia [...]r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto stwierdziło, że przedmiot rozstrzygnięcia decyzji Kolegium z dnia [...]r. nie jest tożsamy rozstrzygnięciem decyzji Kolegium z dnia [...]r. bowiem dotyczy ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń i ich zwrotu, a nie uchylenia decyzji przyznającej świadczenia w związku z zaistnieniem okoliczności pobrania nienależnych świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, jednakże częściowo z innych powodów niż podniosła to skarżąca. Stosownie, bowiem do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718- dalej "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem wniesionej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...]r., mocą której uznano zasiłek pielęgnacyjny wypłacany J.P. za okres od dnia 25 stycznia 2012 r. do dnia 31 maja 2015 r. w łącznej kwocie 40.024.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 30 ust. 2 omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest ustalony w sposób czytelny i nie budzi żadnych wątpliwości u żadnej ze stron niniejszego postępowania. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że od 8 stycznia 2010 r. skarżąca pobiera świadczenia emerytalne i począwszy od 1 stycznia 2010 r. otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na sprawowanie opieki nad córką. Decyzja organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego została wydana w dniu [...]r., a kolejna(wydana w wyniku zmiany przepisów) w dniu [...]r. W dniu 28 maja 2015 r. organ pierwszej instancji powziął informację o tym, że skarżąca od 8 stycznia 2010 r. otrzymuje emeryturę, która została przyznana na wniosek z dnia 18 grudnia 2009 r. decyzją z dnia [...]r. W następstwie otrzymanych informacji organ pierwszej instancji wszczął z dniem 1 czerwca 2015 r. postępowanie administracyjne w sprawie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie w dniu 16 września 2015 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego.

Zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zostały określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Równocześnie, w świetle art. 30 ust. 2 pkt 1 powołanej powyżej ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego, obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane, co z kolei, otwiera drogę do jego zwrotu. Wydanie przedmiotowej decyzji jest przy tym uzależnione od spełnienia dwóch warunków: równoczesnego pobierania powyższych świadczeń oraz uprzedniego poinformowania beneficjenta zasiłku, o niemożności równoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i emerytury.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 maja 2015 r. pobierała zasiłek pielęgnacyjny, a od 8 stycznia 2010 r. pobiera świadczenie emerytalne. Okoliczność powyższą potwierdzają bowiem pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 15 maja 2015 r. i z 30 czerwca 2015 r. Co więcej, również sama skarżąca nie kwestionowała faktu równoczesnego pobierania dwóch świadczeń. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji zaakcentował, że skoro decyzję przyznającą skarżąca odebrała osobiście w dniu 25 stycznia 2010 r., a decyzja ta zawierała pouczenie o treści art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych to po otrzymaniu decyzji ZUS s dnia [...]r. w sprawie ustalenia prawa do emerytury skarżąca powinna o tym fakcie poinformować Ośrodek. Zdaniem organu pierwszej instancji akcentował, ze pouczenie zawarte w decyzji wyczerpywało przesłankę uznania, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił nienależnie pobrane świadczenie. Natomiast organ odwoławczy jakkolwiek wskazywał na art. 30 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to akcentował, że skarżąca wprowadziła w błąd organ pierwszej instancji oświadczając, że "nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty...". Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 907/15 uchylił decyzje organu obu instancji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 kwietnia 2016 r. Sąd zauważył między innymi, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji obowiązane były uruchomić tryb nadzwyczajny weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie w oparciu o przywołany w podstawie prawnej art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych." Wobec powyższego zauważyć należy, że rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy uznać za przedwczesne jeśli organy dojdą do przekonania, że przesłanką pobrania nienależnego świadczenia będzie art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy również zauważyć, że zgodnie z poglądem zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1701/12, Baza NSA, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, skuteczne pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że – zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego – można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia. Jak bowiem wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego wyroku, pouczenie nie może być uznane za należyte, gdy przytacza jedynie przepis ustawy bez jego wyjaśnienia – winno być ono jasne i czytelne, powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach. Nie może ono odnosić się do wszystkich hipotetycznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Oznacza to, że pouczenia zamieszczane standardowo na drukach wniosków o przyznanie konkretnego rodzaju pomocy, z którym świadczeniobiorca ma możliwość zapoznania się jedynie w momencie składania wniosku, a które następnie pozostawione są w aktach administracyjnych sprawy lub pouczenia zawarte w decyzjach, lecz dotyczące wszystkich możliwych sytuacji, w odniesieniu do konkretnego świadczenia, nie mogą być uznane za należyte, w szczególności, gdy przytaczają one jedynie przepis ustawy, bez nawet jakiejkolwiek próby jego wyjaśnienia. Takie sformułowania są bowiem dla większości osób nie posiadających wykształcenia prawniczego zupełnie nieczytelne i nie mogą być traktowane jako pouczenie o tym, kiedy i jakie okoliczności osoba taka winna wziąć pod uwagę w toku pobierania świadczenia. Ponieważ prawidłowe pouczenie stanowi warunek sine qua non żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku, uznać należy, że brak prawidłowego pouczenia powoduje, że świadczeniobiorca nie ma obowiązku zwrotu pobranych kwot, choćby nawet z innych źródeł mógł powziąć wiadomość o tychże okolicznościach. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, celem pouczenia nie jest bowiem tylko wyczerpujące wyjaśnienie sytuacji prawnej i faktycznej zainteresowanego, lecz pouczenie o konsekwencjach prawnych niezastosowania się świadczeniobiorcy do dyspozycji normy prawnej. Dlatego też pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie w przyszłości spowoduje brak prawa do świadczeń musi odnosić się indywidualnie do pobierającego świadczenie, a nie zawierać jedynie normy ogólne, nie odnoszące się w danym momencie w ogóle do konkretnej sytuacji świadczeniobiorcy. Stanowisko, powyższe, dotycząc obowiązku prawidłowego pouczenia o niemożności równoczesnego pobierania dwóch różnych świadczeń – zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego, a w konsekwencji świadomości beneficjenta o niemożności ich łączenia, jest akcentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 762/11, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 329/12, Baza NSA). W konsekwencji ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, tj. czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy z równoczesnym wskazanie grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/13, Baza NSA). Aprobując w pełni powyższe rozważania, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy, że istotnie, na wniosku o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego dla skarżącej z dnia 5 stycznia 2010 r. dla skarżąca oświadczyła, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku emerytalnego. Ale już na decyzji z dnia [...]r., przyznającej skarżącej wnioskowane świadczenie, a więc - na jedynym dokumencie, (jak wynika z przedłożonych sądowi akt), do którego skarżąca miała bezpośredni i nieograniczony dostęp, informacji powyższej nie zawarto. W pouczeniu przytoczono jedynie treść art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazano na art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wskazuje, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi. Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca z dniem 8 stycznia 2010 r. osiągnęła wiek emerytalny, a organ pierwszej instancji nie podjął działań celem wyjaśnienia okoliczności związanych z faktyczną sytuacją skarżącej.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że wydając decyzje organy obu instancji przedwcześnie uznały, że zaistniały przesłanki, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzasadniające wydanie decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacony skarżącej od dnia 25 stycznia 2010 r. do 31 maja 2015 r. stanowił świadczenie nienależnie pobrane. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku jak i w wyroku tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 907/15.