Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 413/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 3 pkt 6, ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Asesor sądowy WSA Agnieszka Kosowska Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS, organ) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o odmowie umorzenia A. S. (skarżąca, wnioskodawczyni, zobowiązana) należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca złożyła w dniu 22 stycznia 2021 r. wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych. Podała, że jest wdową i samotnie wychowuje dwoje dzieci, w tym jedno dziecko o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazała, że miesięczne wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny wynoszą [...] zł, w tym: [...] zł rata kredytu za dom, [...] zł opłaty za gaz, [...] zł opłaty za prąd, [...] zł opłaty za media (telewizja i internet), 100 oplata za wodę, [...] zł za wywóz śmieci, [...] zł za wyżywienie ubrania, środki higieny, pomoce szkolne i inne podstawowe potrzeby dzieci, [...] zł egzekucja komornicza, [...] zł rata pożyczki. Tymczasem utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń wypłacanych przez państwo i nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla rodziny.

Zdaniem organu, we wskazywanych okolicznościach nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających uznanie zaległych należności za całkowicie nieściągalne, w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej: u.s.u.s.). Nie wykazano - zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy - że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną wnioskodawczyni, spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej gospodarstwa domowego. Nie wskazano także, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń, a akcentowany stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły wnioskodawczynię możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W dniu 29 kwietnia 2021 r. wnioskodawczyni zwróciła się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że ustawodawca w art. 28 ust 3a u.s.u.s. dopuścił możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek, w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Stwierdziła, że ZUS dokonał błędnej, dowolnej i zawężającej oceny jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, co doprowadziło do odmowy umorzenia zaległości. Wskazała, że ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, zrezygnowała z pracy zarobkowej. Utrzymuje się jedynie z renty i świadczeń z pomocy społecznej. Sytuacja, w której musiałaby przeznaczyć – co sugeruje organ - świadczenie pielęgnacyjne oraz świadczenia rodzinne na spłatę zaległości spowoduje, że cel na jaki są one wypłacane nie będzie mógł być realizowany. Nadto, co istotne, stałe koszty utrzymania jej rodziny przewyższają kwoty otrzymywanych zasiłków i stale rosną.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2, z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s., należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone enumeratywnie w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy. Spełnienie jednak którejkolwiek z przesłanek automatycznie nie powoduje podjęcia decyzji o umorzeniu należności, ponieważ przepis art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy określa jedynie warunki, w których zaległości mogą być umorzone. Jest to zatem decyzja objęta uznaniem organu.

W toku postępowania ustalono m.in., że wobec skarżącej jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, obejmujące zaległe składki, ale jest ono bezskuteczne. Brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jednak – zdaniem organu - o całkowitej ich nieściągalności. Organ nie wydał bowiem postanowienia o umorzeniu postępowania z uwagi na brak środków i przez to bezskuteczność egzekucji. Skoro zatem zaległości zostały objęte toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, to tym samym nie można ich uznać za całkowicie nieściągalne, a stwierdzenie, że z takiej egzekucji nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Organ podkreślił, że wnioskodawczyni w swym majątku posiada nieruchomość, która może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego, co skutkuje możliwością uznania jej za źródło przychodu w celu spłaty całości zadłużenia. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie, na podstawie art. 28 ust. 3 i 2 u.s.u.s.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie), należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie organu, powstanie zadłużenia wnioskodawczyni nie było wynikiem klęski żywiołowej lub jakiegoś nadzwyczajnego zdarzenia, ale jej wadliwych decyzji w ramach działalności gospodarczej. Pomimo obowiązku, nie regulowała ona terminowo swoich należności składkowych. Okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłączało możliwość uwzględnienia przez ZUS sytuacji innych niż w przepisie wymienione.

Organ podkreślił, że zaległości płatnicze wnioskodawczyni obejmują cały okres prowadzenia działalności gospodarczej (aż od 2002 r.), pomimo że na początku nie obciążała jej skomplikowana sytuacja rodzinna. Dokonała ona dobrowolnie tylko jednej wpłaty, w dniu 2 stycznia 2002 r. w kwocie [...]zł. Mimo narastającego zadłużenia, nie dokonała wyrejestrowania działalności gospodarczej lub jej zawieszenia, co świadczy o lekceważącym stosunku do powszechnego obowiązku regulowania składek. Promowanie tak nagannych postaw poprzez umorzenie długu stałoby – zdaniem organu - w jawnej sprzeczności z interesem społecznym. Składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika.

Organ podkreślił szczególny charakter instytucji umorzenia składek. Wskazał, że opisywane we wniosku problemy (szczególnie opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem) z całą pewnością są utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz – w ocenie organu - nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności, gdyż nie pozbawiają wnioskodawczyni możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W tym względzie organ wskazał, że wnioskodawczyni ma na stałe przyznane świadczenie w wysokości [...] zł. Niezależnie od tego pobiera inne świadczenia związane z wychowywaniem dwójki dzieci. Z osiąganego w ten sposób dochodu bez problemu reguluje zobowiązania wobec innych wierzycieli, w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie. Nie ma więc żadnych przeszkód, aby środki te stanowiły także źródło spłaty zadłużenia wobec ZUS. Inne zobowiązania, np. cywilnoprawne, nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym, jakim jest zapłata składek na ubezpieczenia społeczne.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że aktualna sytuacja wnioskodawczyni ma charakter trwały. Skarżąca nie wykazała też w sposób dostateczny, że jej sytuacja majątkowa jest szczególnie trudna i niestabilna. Posiada ona stałe źródła utrzymania, a wykazane wydatki nie są nadzwyczajnymi kosztami, jakie musi ponosić – są to zwykłe koszty utrzymania, obciążające każdego płatnika składek.

Organ podniósł, że deklarowane przez wnioskodawczynię wydatki wynoszą [...] zł (co znacznie przekracza wartość jej dochodów), ale udokumentowane wydatki wynoszą już [...] zł (skarżąca nie udowodniła, że obciążają ją np. wydatki za telefon). Nie pozwala to na dokonanie obiektywnej oceny i analizy sytuacji finansowej rodziny zwłaszcza, że z historii rachunku bankowego w [...] (należącego do niepełnosprawnej córki - M. S.) wynika (saldo księgowe zakreślone czarnym kolorem), że kwoty jakie miesięcznie pozostają do dyspozycji na tym rachunku wynoszą nawet ok. [...] zł (przełom października i listopada 2020r.). Skarżąca w żaden sposób nie odniosła się do tej wartości.

Organ podkreślił, że obecnie – pomimo trwającego postępowania egzekucyjnego - zaległość z tytułu składek nie pomniejsza się, a sam fakt jej istnienia nie ma jakiegokolwiek wpływu na zaspokojenie potrzeb bytowych rodziny skarżącej (egzekucja jest nieefektywna).

Na powyższą decyzję skarżąca A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zarzuciła naruszenie:

- art. 28 ust. 1 i ust 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i w zw. z art. 71 § 1 Konstytucji RP, poprzez rażąco dowolne i arbitralne uznanie, że sytuacja rodzinna i stan majątkowy wnioskodawczyni nie uzasadniają umorzenia należności, podczas gdy pełne, wszechstronne i niezawężające uwzględnienie wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, a zwłaszcza faktu, że wnioskodawczyni jest wdową samotnie wychowującą dwoje dzieci (w tym jedno niepełnosprawne w stopniu znacznym) na stałe skutkującym koniecznością rezygnacji przez A. S. z zatrudnienia i zapewnienia niepełnosprawnej córce bezpośredniej opieki, a trzyosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z zasiłków, świadczenia pielęgnacyjnego i pomocy od państwa prowadzi do wniosku, że zobowiązana wykazała, iż ze względu na nadzwyczajnie trudną sytuację życiową, stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, a zatem w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości z tytułu składek w całości zwłaszcza, że zgodnie z Konstytucją RP, rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych,

- art. 28 ust. 1 i ust 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia i w zw. z art. 71 § 1 Konstytucji RP poprzez rażąco dowolne i arbitralne uznanie, że konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym małoletnią córką nie pozbawia skarżącej możliwości uzyskiwania dochodu, podczas gdy skarżąca musiała zrezygnować z zatrudnienia w celu konieczności sprawowania opieki w związku z koniecznością stałego współudziału w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji, a głęboka niepełnosprawność została orzeczona na stałe, co prowadzi do wniosku, że A. S. nie może z przyczyn obiektywnych i od niej niezależnych podjąć zatrudnienia ani żadnej działalności skutkującej uzyskaniem dochodu;

- art. 28 ust. 1 i ust 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia w zw. z art. 71 § 1 Konstytucji RP poprzez dowolne uznanie, że konieczność sprawowania przez wnioskodawczynię stałej i bezpośredniej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką, skutkująca koniecznością rezygnacji z zatrudnienia, nie stanowi podstawy do umorzenia należności, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca jako przesłankę do umorzenia zaległości wskazuje w § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności;

- art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia przez błędną jego wykładnię i uznanie, że sytuacja rodzinna (konieczność sprawowania przez skarżącą osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem powodujące konieczność rezygnacji z zatrudnienia) i stan majątkowy skarżącej (utrzymywanie się wyłącznie ze świadczeń wypłacanych przez państwo, zadłużenie kredytowe z powodu nagłej śmierci męża skarżącej) nie ma charakteru wyjątkowego, a odmowa umorzenia zaległości nie spowoduje zagrożenia dla dalszej egzystencji jej i jej rodziny, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów oraz wszechstronne i obiektywne uwzględnienie wszystkich okoliczności niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że sytuacja życiowa, rodzinna i finansowa wnioskodawczyni i jej dwójki małoletnich córek uzasadnia umorzenie zaległych składek, a odmowa umorzenia zaległości pozbawi zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- art 28 ust 1 i ust 3a u.su.s. w zw. z § 3 rozporządzenia oraz w zw. z art. 71 § 1 Konstytucji RP przez dowolne uznanie, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości, podczas gdy interes publiczny i względy społeczne przemawiają za umorzeniem należności z tytułu składek;

- art. 28 ust. 1 i ust 3a u.su.s. w zw. z § 3 rozporządzenia oraz w zw. z art. 71 § 1 Konstytucji RP poprzez błędną i zawężającą wykładnię zwrotu "interes publiczny" z pominięciem konstytucyjnej zasady pomocy rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji, co doprowadziło do przedłożenia fiskalnego interesu państwa nad dobro rodziny wnioskodawczyni,

- art. 7, art., 11, art. 77 i art 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a przez błędną, arbitralną i rażąco dowolną ocenę materiału dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, braku możliwości uzyskania dochodu, kosztów utrzymania, co doprowadziło do błędnego uznania, że odmowa umorzenia zaległości z tytułu składek nie doprowadzi do pozbawienia możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, a co godzi w społeczne poczucie sprawiedliwości;

- art. 7, 11, 77, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez dowolne nieuwzględnienie, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników za okres od 31 marca 2002 r. do 30 września 2004 r. oraz od 29 maja 2005 r. w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonek), a zatem bezpodstawne jest żądanie przez ZUS zapłaty składek za ten okres.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie w całości zaległości z tytułu składek (tj. należności głównej oraz odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty).

W uzasadnieniu podkreślono, że ZUS nie dokonał rzetelnej oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni, która jest niezwykle trudna. Organ ocenił przedstawione we wniosku okoliczności wadliwie i niezwykle niekorzystnie dla skarżącej. W szczególności nie uwzględniono tego, że nie ma ona z przyczyn obiektywnych i od niej niezależnych faktycznej możliwości podjęcia pracy lub działalności gospodarczej, która pozwalałaby jej osiągać dochody umożliwiające spłatę zadłużenia i utrzymanie rodziny. Ocena wniosku jest, w ocenie skarżącej, rażąco sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, zasadami słuszności, Konstytucją i całkowicie pomija słuszny interes skarżącej oraz dobro jej małoletnich dzieci. W realiach niniejszej sprawy nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, dając w sposób niedopuszczalny prymat interesowi publicznemu. Organ nie wykazał, że w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca - wdowa, samotnie opiekująca się dwójką małoletnich dzieci, w tym dzieckiem niepełnosprawnym w stopniu znacznym, twierdzenie o możliwości spłacenia zadłużenia jest realne i oparte na zasadzie logiki i doświadczenia życiowego. Organ winien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy i ocenić je łącznie, a zwłaszcza wziąć pod uwagę fakt, że: skarżąca jest wdową, samotnie wychowującą dwójkę małoletnich dzieci, w tym jedno niepełnosprawne w stopniu znacznym, z orzeczoną niepełnosprawnością na stałe; musiała zrezygnować z zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, a zatem pozbawiona jest z przyczyn obiektywnych możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności; utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń wypłacanych przez państwo, a opłacenie należności z tytułu składek środkami z tych świadczeń pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 71 § 1 Konstytucji RP, państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Zatem również interes publiczny przemawia za zastosowaniem wobec skarżącej dobrodziejstwa instytucji umorzenia zaległości.

Zdaniem skarżącej, organ nie uwzględnił faktu, że podlegała ona ubezpieczeniu społecznemu rolników za okres od 31 marca 2002 do 30 września 2004 oraz od 29 maja 2005 r. w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonek), a zatem bezpodstawne jest żądanie przez ZUS zapłaty składek za ten okres.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w decyzji. Podniósł, że nie może umarzać należności osobie, która wykazuje, że ponosi zwykłe koszty utrzymania, zaś sytuacja jej rodziny nie jest na tyle zła, by nosić znamiona ubóstwa. Zdaniem organu, skoro wnioskodawczyni reguluje rachunki za media, spłaca raty kredytu, to nie ma przeszkód by finansowała też swoją zaległość z tytułu składek. Jej sytuacja finansowa nie została do końca wyjaśniona, o czym była mowa w decyzji. Postawa skarżącej wskazuje, że zamierzała ona doprowadzić do przedawnienia zobowiązań, a nie do ich zapłaty.

W zakresie zarzutu niepodlegania ubezpieczeniu w ZUS organ wskazał, że kwestia ta była przedmiotem dwóch decyzji: z dnia 29 grudnia 2020 r. i 18 lutego 2013 r. (organ nie dołączył do akt kopii tych dokumentów), w których ocenie podlegało to zagadnienie. Organ ustalił bowiem okres podlegania ubezpieczeniu w ZUS z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, z uwzględnieniem opłacania składek w KRUS. Tej okoliczności wnioskodawczyni wcześniej nie kwestionowała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna co powoduje, że kontrolowana decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Należy przypomnieć, że dokonując kontroli legalności decyzji organu administracji, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

W tak wyznaczonym zakresie kognicji należy stwierdzić, że jakkolwiek przedmiotem sporu w sprawie jest istnienie uzasadnionych podstaw (spełnienie przesłanek) do przyznania skarżącej ulgi w postaci umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie (wraz z należnościami ubocznymi i kosztami), to jednak w pierwszym rzędzie uwagę organu winna zająć kwestia przedawnienia zaległości, o które chodzi we wniosku. Stwierdzenie bowiem upływu terminu przedawnienia powoduje, że zobowiązanie takie nie może być dochodzone (i egzekwowane). Umorzenie może bowiem dotyczyć wyłącznie stosunku zobowiązaniowego, który istnieje w momencie podejmowania decyzji w tej sprawie. Bezprzedmiotowe jest postępowanie o umorzenie, jeżeli zobowiązanie wygasło i nie istnieje zaległość. W szczególności wygaśnięcie zobowiązania przez przedawnienie sprawia, że postępowanie o przyznanie ulgi jest bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu składek organ winien zweryfikować, czy istnieje przedmiot tego postępowania.

W niniejszej sprawie organ niezwykle lakonicznie zaznaczył, że zaległości nie uległy przedawnieniu. Nie jest jednak w żadnym razie jasne, co i w jakim okresie wpłynęło tamująco na bieg terminu przedawnienia. Jest to niezwykle istotne, zważywszy na fakt, że najdalej wymagalne zobowiązania dotyczą stycznia 2002 r. Kwestie te winny zostać w ponownie prowadzonym postępowaniu szczegółowo wyjaśnione zważywszy na fakt, że organ odwoławczy ma obowiązek pełnego ponownego rozstrzygnięcia sprawy.

Kolejną istotną w sprawie kwestią, którą z kolei podniosła skarżąca, jest zagadnienie okresu, w którym rzeczywiście podlegała ubezpieczeniu w ZUS. Organ odniósł się co prawda do tego zarzutu w odpowiedzi na skargę i powołał się na dwie decyzje w sprawie okresów podlegania ubezpieczeniu, jednak okoliczność ta nie została wsparta żadnym dowodem, w tym w szczególności w aktach sprawy brak jest decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. i 18 lutego 2013 r. Powoduje to, że Sąd jest pozbawiony możliwości oceny tego zarzutu skargi, tym bardziej że skarżąca do pisma procesowego dołączyła dowód w postaci zaświadczenia wydanego w 2006 r. przez KRUS, którego treść przeczy wprost twierdzeniu organu. Dlatego organ w ponownie prowadzonym postępowaniu winien i w tym zakresie uzupełnić postępowanie oraz treść decyzji. Organ co prawda stwierdził, że zarzuty te skarżąca podniosła dopiero na etapie sądowym, niemniej jednak – co wskazano już w kontekście przedawnienia zobowiązań – organ ma obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie przedmiotu postępowania i wykazania w ramach tego, jakie należności realnie obciążają skarżącą. Warunkiem bowiem prawidłowego rozstrzygnięcia, także tego wydawanego w ramach uznania administracyjnego, jest prawidłowe ustalenie kwoty zaległości obciążających wnioskującą o ulgę w ich spłacie skarżącą.

Sąd nie podziela również oceny sprawy, w kontekście powołanych w decyzji podstaw prawnych do udzielenia skarżącej ulgi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 28 ust. 1 i 3a, art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365).

Przepis art. 28 ust. 1 u.s.u.s. przewiduje kompetencję ZUS do umarzania należności z tytułu składek w przypadkach określonych ust. 2-4 tego przepisu dotyczących całkowitej nieściągalności. Jednym z takich wypadków w zamkniętym katalogu przesłanek jest oczywistość, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 6).

Z kolei przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z w § 3 ust. 1 pkt 1 do 3 wskazanego wyżej rozporządzenia i możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku stwierdzenia braku całkowitej nieściągalności, dotyczą takich sytuacji, w których indywidualny stan majątkowy, sytuacja rodzinna lub zdrowotna zobowiązanego jest taka, że nie jest on w stanie spłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego lub jego rodziny, tj. np. opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jest tak także wówczas, gdy zobowiązanego obciąża obowiązek (konieczność) sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiający możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie składek.

Rozstrzygnięcie organu odnośnie możliwości przyznania ulgi następuje w warunkach tzw. uznania administracyjnego, w ramach którego organ bada ważny interes osoby zobowiązanej i podnoszone przez stronę przesłanki osobiste, a z drugiej interes publiczny, w tym przypadku systemu ubezpieczeń społecznych. Rozstrzyganie w ramach uznania oznacza, że organ może, ale nie musi uwzględnić wniosku jeśli stwierdzi i wykaże to, że w danym stanie faktycznym zobowiązany nie zasługuje na umorzenie składek.

Ze względu na charakter decyzji uznaniowej, jej sądowa kontrola jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00). Kontrola sądu dotyczy więc przede wszystkim prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i w szczególności polega na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu, organy nie rozważyły wszechstronnie sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącej, tj. nie poddały właściwej ocenie tych faktów, które w znacznej mierze pozostają niesporne, a które wprost wpływają na ocenę sprawy z punktu widzenia rozważanych podstaw prawnych do umorzenia zaległości składkowych, jak też – kierując się uzupełnianym stanowiskiem skarżącej oraz zasadami doświadczenia życiowego – nie rozszerzył postępowania wyjaśniającego, uwzględniającego wydatki rodziny wynikające wprost z niepełnosprawności dziecka skarżącej, jak też do wyjaśnienia tych wydatków, które wykazała w oświadczenia, a które zostały zakwestionowane (telefon, TV).

Organ, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że w związku z toczącym się (choć nieefektywnym) postępowaniem egzekucyjnym nie sposób uznać, że ziściła się przesłanka całkowitej nieściągalności zaległości (które wraz z należnościami ubocznymi są egzekwowane w tym postępowaniu egzekucyjnym), zdefiniowana w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 1-6 u.s.u.s.

Jakkolwiek nie sposób odmówić prawidłowości przyjętego założenia, że dopóki trwa postępowanie egzekucyjne, dopóty istnieje realna szansa na wyegzekwowanie należności, to jednak w niniejszej sprawie konstatacja ta nie jest właściwa. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego oraz Dyrektora ZUS w [...] toczy się od wielu lat, nie przynosząc żadnych wymiernych efektów. W postępowaniu tym, pomimo zastosowanych środków, nie wyegzekwowano żadnej kwoty (nawet tej, którą można byłoby przeznaczyć na koszty egzekucyjne). Brak decyzji o umorzeniu takiego postępowania z uwagi na bezskuteczność egzekucji i podnoszenie przez organ w niniejszym postępowaniu argumentów o jego prowadzeniu stanowi w takich warunkach swoiste uproszczenie, a wręcz nadużycie. Postępowanie egzekucyjne nakierowane jest wprawdzie na poszukiwanie majątku zobowiązanej, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję, jednak poszukiwanie to nie może trwać nieskończenie długo, a co najważniejsze – nie może polegać wyłącznie na niczym nie uzasadnionym podtrzymywaniu trwania egzekucji i generowaniu jej kosztów, pomimo wyraźnych wskazań, że nie przyniesie ona efektów oczekiwanych przez wierzyciela. Organ wskazał co prawda, że egzekucja mogłaby zostać skierowana do nieruchomości, której skarżąca jest współwłaścicielem, ale – co wynika z akt sprawy – jest to nieruchomość zabudowana domem, w którym mieszka skarżąca wraz z córkami. Dlatego, zdaniem Sądu, przy ocenie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. należy mieć na względzie nie tyle fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co jego efektywność i przewidywane rezultaty. Te zaś, w wypadku skarżącej (która nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, pobiera świadczenia z opieki społecznej i stale opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem), przy uwzględnieniu ograniczeń egzekucji, wskazują na fakt, że w postępowaniu tym nie sposób uzyskać kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Trwające postępowanie egzekucyjne nie jest w tym wypadku argumentem do przyjęcia, że stwierdzenie całkowitej nieściągalności byłoby przedwczesne, skoro przez szereg lat organ egzekucyjny nie był w stanie podjąć żadnej skutecznej (w sensie wydobywczym) czynności egzekucyjnej. Brak jest też realnych wskazań na to, by sytuacja majątkowa skarżącej mogła ulec w najbliższym czasie zmianie, rokującej efektywność egzekucji. Stąd też, zdaniem Sądu, ocena organu wskazanej przesłanki nie uwzględnia złożonego kontekstu okoliczności bezspornego stanu faktycznego i jest instrumentalna.

Chociaż z jednej strony nie sposób zgodzić się z organem, że katalog przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 3a i § 3 rozporządzenia ma charakter zamknięty (przepis wyraźnie wskazuje, że wymienione w nim przypadki są przykładowe, o czym świadczy zawarte w nim sformułowanie "w szczególności"), to jednak i ocena sprawy w oparciu o przykładowo wyliczone okoliczności, wskazane w pkt 1 i 3, jest – zdaniem Sądu – niepełna, a przez to wadliwa (charakteryzuje się bowiem daleko idącymi deficytami).

Organy obu instancji nie rozważyły w sposób wszechstronny, rzetelny i logiczny akcentowanej przez skarżącą okoliczności sprawowania opieki nad małoletnim niepełnosprawnym w stopniu znacznym dzieckiem. Chociaż przyznały, że okoliczność ta ma miejsce, to jednak uznały, że sprawowana opieka, na którą się skarżąca powołuje, nie uniemożliwia jej pozyskanie dochodu na spłatę zadłużenia wobec ZUS. Jest to jednak konstatacja niczym nie wsparta, bowiem z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżąca jest wdową, samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci. Jedna z córek jest głęboko upośledzona i wymaga stałej opieki osób drugich. Nie wskazano, iżby skarżąca posiadała jakiekolwiek wsparcie z zewnątrz w ramach konieczności opieki nad dziećmi, szczególnie tym z niepełnosprawnością. Nie dowiedziono też tego, że stwierdzona sytuacja ma charakter przejściowy, przeciwnie – M. S. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. zaliczona została do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe. Wnioskodawczyni jest więc zobowiązana do osobistej opieki nad dzieckiem chorym (a choroba ma charakter stały, a zatem i przewlekły), która to uniemożliwia podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia, czy prowadzenie działalności gospodarczej. Jedynym źródłem dochodów rodziny są świadczenia opiekuńcze, dedykowane ściśle określonym celom i mające z zasady charakter czasowy. Córki mają przyznaną rentę rodzinną w kwotach po [...] zł. Przy łącznych dochodach rodziny w kwocie [...]zł (renta rodzinna córek, świadczenie pielęgnacyjne, świadczenia i zasiłki związane z wychowaniem dzieci), skarżącą obciążają niesporne i udokumentowane wydatki w kwocie [...]zł (skarżąca wskazała na stałe obciążenia w kwocie [...]zł miesięcznie). Organ uznał w takiej sytuacji, że kwota, jaką dysponuje rodzina skarżącej, przekracza minimum socjalne, ergo – wnioskodawczyni nie jest zagrożona ubóstwem i niemożnością zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych sobie i córkom. Nie wziął jednak pod uwagę faktu, że owo minimum dotyczy rodzin w pełni wydolnych, w których członkowie nie wymagają niezwyczajnych inwestycji (czasem nieprzewidzianych) w leczenie i rehabilitację, ale też zwiększonych wydatków na wyżywienie i środki higieniczne ( o tym szerzej mówiła pełnomocnik skarżącej na rozprawie). A tak jest w wypadku, gdy członkiem rodziny jest osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym. Są to założenia oczywiste, dyktowane zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nie wymagające szczególnego wsparcia dowodowego, a już bez wątpliwości powodujące konieczność podjęcia przez organ dodatkowych czynności wyjaśniających albo w ramach pytań kierowanych do skarżącej, albo jej przesłuchania co do tego, jakie koszty generuje opieka nad niepełnosprawną córką i czy są to wydatki każdorazowo przewidywalne i tożsame w poszczególnych miesiącach. Winien też wyjaśnić te okoliczności, które podnosiła skarżąca, a które wpływają na wykazywanie przez nią znacznie wyższych niż uznane przez organ wydatków. Dotyczy to w szczególności opłat za telefon i TV (pomimo, że rachunki wystawiane są na inne niż skarżąca osoby, skarżąca podaje, że użytkuje faktycznie te sprzęty i za nie płaci, co zresztą wynika wprost z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego). Na rozprawie wyjaśniła ona, że umowa na telefon dotyczy jej starszej córki (już pełnoletniej), która jest studentką i także pozostaje na jej utrzymaniu. TV nadal przypisane jest natomiast nieżyjącej już matce, bo z powodu zaangażowania w codzienną opiekę nad dzieckiem do tej pory nie przepisano danych abonenta. Istotną jest jednak ocena czy wydatki te są rzeczywiście obciążeniem budżetu domowego i czy są zasadne tj. usprawiedliwione w normalnych warunkach.

Trudno też uznać, jak chce organ, że sytuacja skarżącej nie była wynikiem szczególnych zdarzeń, od niej niezależnych. Wprawdzie nie została ona oczywiście wywołania klęską żywiołową (czemu tak obszernie poświęcono miejsce w decyzji), niemniej nagła śmierć męża i konieczność stawienia czoła osobistej opiece nad dzieckiem z niepełnosprawnością nie są okolicznościami, z którymi standardowo musi radzić sobie każda przeciętna rodzina.

Ustalenie też, że zobowiązana nie opłacając zaległych składek, zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe, nie może być samo w sobie uznane za wystarczającą podstawę oceny odnośnie do braku spełnienia przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (tak: wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2525/15). Sytuacja taka musi przecież uwzględniać także i obciążenie, które zdaniem skarżącej jest już przez nią nie do udźwignięcia bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny i o umorzenie którego w sprawie wnosi. Dlatego rzeczą organu było przeprowadzenie analizy, a w jej efekcie odpowiedź na pytanie, czy pozostawienie skarżącej z zadłużeniem, o którym mowa we wniosku, nie wpłynie drastycznie na zmianę jej sytuacji materialnej.

Organ podniósł również, że skarżąca bezpodstawnie przedkłada realizację zobowiązań cywilnoprawnych nad publicznoprawne, wliczając do swoich stałych wydatków raty kredytu i pożyczki. Organ nie ustalił jednak, czym podyktowany jest ten wybór. Skarżąca wskazuje bowiem, że obciążają ją raty zobowiązań zaciągniętych na budowę domu, których spłata w dotychczasowej formule (raty) jest zagwarantowana pod warunkiem ich regularnego opłacania. Skutkiem braku zapłaty byłoby niewątpliwie pogorszenie sytuacji rodziny, bowiem kredyt (o aktualnej wartości ponad [...] zł i już renegocjowany) postawiony byłby w stan wymagalności, zaś bank zrealizowałby zabezpieczenie hipoteczne. Ta okoliczność w oczywisty sposób zagrażałaby podstawom egzystencji rodziny skarżącej. Nie można zatem w prosty sposób stwierdzić, że w badanych okolicznościach skarżąca w sposób nieuzasadniony i bezrefleksyjny zaciąga, a następnie preferencyjnie traktuje zobowiązania wobec podmiotów cywilnych.

Jeśli przedłożona przez skarżącą historia rachunku bankowego prowadzonego dla jej córki budziła wątpliwości organu, który stwierdził, że na celowo zamazanych fragmentach tego dokumentu widnieją znaczne kwoty znajdujące się w saldzie tego rachunku, podważające rzetelność oświadczenia o stanie majątkowym skarżącej, winien kwestię tę wyjaśnić z jej udziałem. Z czytelnych (a zatem dostępnych i miarodajnych dla oceny sprawy) danych wynika natomiast, że na przestrzeni od 10 lutego 2020 r. do 17 kwietnia 2021 r. (bo za taki okres złożono wyciąg z historii rachunku), nie dokonywano na nim transakcji (szczególnie wpłat) o znacznej wartości i nieznanym pochodzeniu. Skarżąca wyjaśniła zaś w piśmie, że wyższa od przeciętnie wpływających na rachunek kwota wskazywana przez organ dotyczyła wypłaty zaległego zasiłku po zmianie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka. Nie była to zatem w żadnym razie kwota zatajonych i nadzwyczajnych wpływów do budżetu rodziny (co sugeruje wypowiedź organu), ale skumulowana zaległość, którą skarżąca nie mogła dysponować we właściwym czasie, a która była jej należna z powodu stopnia niepełnosprawności dziecka.

Zgodzić się należy co do zasady z organem, że przy ocenie przesłanek umorzenia zaległych składek należy brać pod uwagę także ocenę struktury zadłużenia skarżącej, tj. fakt, że zaniedbanie w tym zakresie dotyczy długiego okresu prowadzenia przez nią działalności, a przez to i świadomego, w wieloletnim horyzoncie czasowym, naruszania przepisów prawa, tj. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zawartej w art. 84 Konstytucji RP zasady powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Taka postawa wobec obowiązków publicznoprawnych jest wysoce naganna i z zasady nie powinna podlegać premiowaniu w postaci przyznawania ulg. Okoliczność ta jednak nie może przysłaniać szczególnej, zdaniem Sądu, sytuacji rodzinnej i majątkowej, w jakiej znalazła się skarżąca z chwilą, gdy została wdową i musiała przejąć osobistą kontrolę nad rodziną. Nie może też samoistnie determinować wyboru przez organ, przy oczekiwanym standardzie oceny całokształtu sprawy, konsekwencji prawnych ustalonych faktów.

Sąd nie kwestionuje przy tym podkreślanego przez organ poglądu, że stwierdzenie wystąpienia okoliczności odpowiadających kierunkowej dyrektywie wyboru, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Niemniej jednak odwoływanie się do zasady powszechności podlegania obowiązkom publicznoprawnym, czy też podkreślanie nagannej postawy wnioskodawczyni wobec tych obowiązków nie może odbywać się z pominięciem konsekwencji wynikających ze sfery określonej zasadami wynikającymi z art. 2, art. 67, art. 69 i art. 71 Konstytucji RP. Zdolność świadczenia ciężarów publicznych warunkowana jest bowiem względami pragmatycznymi, do których zalicza się czynniki ekonomiczne i finansowe, ale też socjalne, w tym eksponowaną w skardze konieczność szczególnej opieki władz publicznych nad rodzinami niepełnymi. Dlatego nie sposób pominąć w tej ocenie absolutnie szczególnej sytuacji, w której funkcjonuje skarżąca i jej rodzina, w tym jej małoletnie dzieci. Poza sporem jest przecież to, że uznanie administracyjne to nie swoisty "akt łaski" organu administracji publicznej wobec obywatela, ale akt determinowany standardami demokratycznego państwa prawnego, m.in. zasadami godności (por. E. Smoktunowicz, glosa do wyroku NSA z dnia 2 marca 1994 r., sygn. akt III SA 1001/94).

Stąd też, w ocenie Sądu, organ dokonał oceny ziszczenia się przesłanek umorzenia zaległości składkowych w całkowitym oderwaniu od rzeczywistych celów, funkcji oraz faktycznych i prawnych podstaw przyznania takiej ulgi, pomijając przy tym – co wskazano wyżej – potrzebę gruntownego ustalenia istotnych faktów. Wskazał bowiem, że skarżąca nie może zostać uznana za osobę ubogą, jednak nie przeanalizował, jaki wpływ na jej status miałoby opłacenie zaległej należności i czy w istocie sytuacja rodziny nie uległaby znaczącemu pogorszeniu, które musiałoby skutkować pomocą państwa. Realna możliwość opłacenia zaległości musi uwzględniać zasadę humanitaryzmu (nieobcą również postępowaniu egzekucyjnemu, w formie wyłączeń z egzekucji, co ma zapewne miejsce w niniejszej sprawie, skoro do tej pory organ nie mógł skutecznie wyegzekwować nawet części należności), która zakłada niezbędne minimum egzystencji, ale przy uwzględnieniu obciążenia zapłatą należności, która objęta jest wnioskiem o ulgę. Realna możliwość spłaty to bowiem taka możliwość, która nie pociąga za sobą ryzyka (istotnego i przewidywalnego) istotnego uszczerbku dla możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak bowiem konsekwentnie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do istoty i funkcji regulacji prawnych przewidujących możliwość udzielania ulg w spłacie zaległości z tytułu zobowiązań publicznoprawnych (w tym należności z tytułu składek) oraz określających przesłanki ich udzielania sytuacja, w której zapłata zaległości spowoduje konieczność albo zaistnienie realnego ryzyka sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa jest nie do pogodzenia z interesem zobowiązanego, nie koresponduje też z interesem publicznym.

Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Organ nie wykazał bowiem w dostateczny i przekonujący sposób, dlaczego sytuacji skarżącej nie uznał za nadzwyczajną i predestynującą do udzielenia ulgi, jak też nie stwierdził, że egzekwowana od wielu lat należność z tytułu składek jest w realiach sprawy w istocie całkowicie nieściągalna.

Brak wszechstronnego rozważenia zaoferowanych przez skarżącą okoliczności i dowodów dotyczących stanu zdrowia jej córki, realnych wpływów finansowych i obciążeń kosztowych rodziny, jak też niepełność materiału dowodowego i rozważań w zakresie biegu terminu przedawnienia należności objętych postępowaniem, jak też ich podstawy faktycznej i prawnej (w kontekście zarzutów stawianych w skardze co do podlegania ubezpieczeniu w KRUS w okresie od 31 marca 2002 r. do 30 września 2004 r. i od 29 maja 2005 r.) stanowi o naruszeniu przepisów postępowania w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

W prowadzonym ponownie postępowaniu organ uwzględni przedstawioną powyżej wykładnię przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia o udzieleniu ulgi, jak też ocenę dotychczas przeprowadzonego postępowania i ustalonych faktów. Rozważy potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, by wypełnić dyrektywy art. 7 i art. 77 k.p.a. i ponownie przeanalizuje ustalone fakty w oparciu o prawidłowo dekodowane warunki ustawowe przyznania wnioskowanej ulgi, przedstawiając następnie całość swych ustaleń i rozważań w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym w zgodzie z art. 107 k.p.a.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżąca nie wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, nie wykazała też, iżby je w sprawie poniosła. Takiego wniosku nie złożyła również jej profesjonalna pełnomocnik.