Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1093/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1093/06 | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Beata Cieloch (spr), , Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007r., sprawy ze skargi K. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 15 maja 2006r Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15.05.2006 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego K. S, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].2006 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł oraz określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w kwocie [...] zł.

Organ II instancji wskazał, że podatnik wnioskiem z dnia [...] .2005 r. zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie [...] zł. Do wniosku dołączył korektę zeznania PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym. W uzasadnieniu podał, iż w roku tym otrzymał jednorazowe odszkodowanie w wysokości [...] zł od S sp. z o.o. z siedzibą w [...] z tytułu szkód spowodowanych robotami przy budowie rurociągu gazu średnioprężnego jak również z tytułu pozostawienia podziemnych urządzeń na nieruchomości będącej jego własnością , a stanowiącą grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Przedmiotowe odszkodowanie skarżący wykazał w pierwotnym zeznaniu rocznym za 2004 rok wraz z innymi dochodami podlegającymi opodatkowaniu. Zdaniem K.S. w/w odszkodowanie zwolnione jest z podatku dochodowego od osób fizycznych w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt. 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm., dalej zwanej u.p.d.o.f), a zatem nie miał obowiązku wykazać go w zeznaniu PIT-36.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...], w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego odmówił decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie [...] zł oraz określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w kwocie 10 [...] zł. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, iż art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., stanowi, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu :

a) ustanowienia służebności gruntowej, b) rekultywacji gruntów, c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie, w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, póz. 2603). Wskazano, iż powyższy przepis obowiązuje na podstawie ustawy z dnia 18 listopada 2004 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 263 poz. 2619). Art. 8 w/w ustawy stanowi, iż ma on zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia [...] 2005 roku z wyjątkiem art. 1 pkt 3 dotyczącego wniosku o łączne opodatkowanie dochodów małżonków, w sytuacji gdy jeden z nich zmarł i który ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia [...] 2004 r. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie podatkowe, K.S. uzyskał dochód z tytułu odszkodowania w 2004 r. a zatem nie zachodzą przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Ponadto w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ l instancji stwierdził, że K.S. wpłacił składkę na ubezpieczenie zdrowotne za 2004 rok w 2005 roku, zatem będzie ona podlegała odliczeniu od podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Wobec powyższego zeznanie podatkowe złożone w dniu [...].2005 roku za 2004 rok jest nieprawidłowe. Zobowiązanie podatkowe winno wynosić [...] zł.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] w którym nie zgodził się ze stanowiskiem organu l instancji, twierdząc, iż otrzymane przez niego odszkodowanie jest wolne od podatku dochodowego.

Organ II instancji w całości podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...]

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i wskazał, że podstawą nie uznania korekty zeznań przez organ podatkowy jest okoliczność, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. obowiązuje od 1 stycznia 2005 r. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz z zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r., nr 263, poz. 2619) weszły w życie zgodnie z art. 9 tej ustawy z dniem 1 stycznia 2005 r., ale dotyczą rozliczeń podatników , a więc ich dochodów (poniesionych strat) za rok podatkowy 2004. O tymże fakcie świadczy umieszczenie w art. 1 ustawy zmieniającej wykazu tabelarycznego naliczania skali podatku dochodowego za rok 2005 dotyczącego dochodów osiąganych w roku 2004. Również w art. 6 powyższej ustawy sprecyzowano, że chodzi o składanie zeznań podatkowych za rok 2004 w terminie od dnia [...] 2005 r. do [...]2005 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że decyzje te prawa nie naruszają.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugod), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

a) ustanowienia służebności gruntowej,

b) rekultywacji gruntów,

c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). Zwolnienie to zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret siódme ustawy z dnia 18 listopada 2004 r. (Dz.U. nr 263, poz. 2619) zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych z dniem 1 stycznia 2005 r. Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 przepisy ustawy mają zastosowanie do dochodów (poniesionych strat) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2005 r., z wyjątkiem:

1) art. 1 pkt 3, który ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2004 r.;

2) art. 30a ust. 10 oraz art. 30b ust. 5c i ust. 8 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, które mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 lipca 2005 r.

Zwrócić należy uwagę, że zwolnienia podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji RP "każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie". Zaprzeczeniem wspomnianej idei są wszelkiego rodzaju przywileje podatkowe, takie jak ulgi czy zwolnienia podatkowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przy interpretacji zwolnień podatkowych nie można stosować wykładni rozszerzającej przepisu, w którym ustanowiono to zwolnienie (por. np. wyroki z dni: 6 marca 1996 r., sygn. akt SA/Ka 183/95, LEX nr 26614, 5 marca 1999 r., sygn. akt III SA 5009/98, LEX nr 38151). Również precyzyjnie należy określać okres na jaki zostały wprowadzone przywileje. Okresu obowiązywania zwolnień przedmiotowych nie można domniemywać ani na korzyść ani na niekorzyść podmiotów, których one dotyczą. Ponieważ jak to zostało wyżej wspomniane ulgi (zwolnienia) podatkowe stanowią swego rodzaju przywilej podatkowy dla określonej kategorii podatników, w związku z tym należy w pierwszej kolejności kierować się wykładnią językową przepisu, który ustanawia zwolnienie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt FSK 571/04, LEX nr 192238, podkreślono, że kompleksowość wykładni prawa podatkowego nie oznacza, że w każdej sytuacji analizowany przepis należy wykładać z uwzględnieniem wszystkich rodzajów wykładni. W każdym razie niedopuszczalne jest doszukiwanie się znaczenia normy prawnej wbrew jej oczywistemu literalnemu brzmieniu. W szczególności dotyczy to wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych, które jako wyjątki od zasady sprawiedliwości podatkowej, powszechności i równości opodatkowania winny być interpretowane według wykładni językowej.

Przywilej określony w art. 21 ust. 1 pkt 120 wyraźnie - wolą ustawodawcy -został wprowadzony od dnia 1 stycznia 2005 r. (art. 9 ustawy zmieniającej) i jak to zostało wyraźnie wskazane dotyczy dochodów otrzymanych od tej daty.

W rozpatrywanej sprawie skarżący na mocy zawartej umowy w dniu [...].2003 r. z firmą "S" sp. z o.o. oraz aneksu do tej umowy z dnia [...] 2004 r. otrzymał odszkodowanie z tytułu szkód spowodowanych robotami przy budowie rurociągu gazu średnioprężnego w wysokości [...] zł. Prawidłowo zatem ograny podatkowe przyjęły, że wypłacone w 2004 r. odszkodowanie podlegało opodatkowaniu.

W ocenie składu orzekającego argumenty skarżącego, że z innych zapisów ustawy wynika, że dotyczy ona rozliczeń podatników ,a więc ich dochodów (poniesionych strat) za rok podatkowy 2004 są bezzasadne. Art. 8 ustawy nowelizacyjnej wyraźnie wskazuje w jakim zakresie przepisy ustawy stosuje się do dochodów osiąganych w okresie od [...] 2004 r. - dotyczy to wniosku o łączne opodatkowanie dochodów małżonków, w sytuacji gdy jeden z nich zmarł. Natomiast jej art. 6, na który powołuje się w skardze K.S., dotyczy podatników, którzy w terminie od dnia [...] 2005 r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za 2004 r., nie później jednak niż do dnia [...] 2005 r., dokonali wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego, działającej na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593, Nr 116, poz. 1203 i Nr 210, poz. 2135). W takiej sytuacji przysługuje im prawo do pomniejszenia należnego podatku dochodowego za 2004 r. Z przepisu tego nie można wyprowadzić wniosku, jak to czyni skarżący, że przepisy ustawy mają zastosowanie do dochodów podatników za rok podatkowy 2004 r. Przepis ten określa jedynie szczególny przypadek, gdy pomimo dokonania wpłaty na ściśle określony cel w roku 2005 r. jest możliwość pomniejszenia należnego podatku dochodowego za rok ubiegły.

Przedmiotowe zwolnienie bezspornie zostało wprowadzone dopiero od [...] 2005 r. Prawodawca w ustawie - co wynika z art. 217 Konstytucji RP - ma prawo wprowadzać zwolnienia podatkowe określając ich zakres przedmiotowy, podmiotowy i okres obowiązywania.

W rozpatrywanej sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzje zapadły po przeprowadzeniu prawidłowo prowadzonego postępowania dowodowego, stronom postępowania zapewniono możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i przedstawienia własnych dowodów. Ocena tych dowodów nie jest dowolna. Zatem wydane decyzje odpowiadają prawu.

Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a tym samym uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.