Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 110/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność [...] Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że [...] Przedsiębiorstwo [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. dopuściła się bezczynności w załatwieniu punktu 2. wniosku Fundacji [...] z dnia 5 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. do załatwienia punktu 2. wniosku wskazanego w punkcie I sentencji; IV. oddala skargę w pozostałej części; V. zasądza od [...] Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na rzecz Fundacji [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W skardze z [...] sierpnia 2020 r. Fundacja [...] z siedzibą w L. (dalej także: "Fundacja") zarzuciła [...] Przedsiębiorstwu [...] Spółce z o.o. z siedzibą w L. (dalej także: "Spółka") bezczynność w przedmiocie nierozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja opisała przebieg postępowania w sprawie i podkreśliła, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskała od Spółki żądanych w tym wniosku informacji, co narusza art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.").

W oparciu o te zarzuty Fundacja wniosła o:

- zobowiązanie Spółki do rozpoznania wniosku,

- stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,

- zasądzenie na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania;

- przyznanie na rzecz Fundacji symbolicznej kwoty pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r. Spółka wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania oraz niestwierdzenie rażącej bezczynności Spółki. Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. udzieliła Fundacji odpowiedzi na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a dodatkowo [...] września 2020 r. wydała decyzję odmawiająca udostępnienia informacji żądanych w punkcie 2 wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. W świetle zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 wraz z powołanym orzecznictwem).

W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.

W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że podmiot, do którego wpłynął wspomniany wniosek o udostępnienie informacji publicznej – [...] Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Spółka, co wynika z danych powszechnie dostępnych, jest osobą prawną, w której Gmina L. posiada pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 ze zm.). Spółka jest więc obowiązana do udzielania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

W sprawie wymagało natomiast oceny, czy wszystkie żądane przez Fundację informacje miały charakter informacji publicznej.

We wniosku z [...] sierpnia 2020 r. Fundacja zwróciła się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

"1. Kto odpowiada za prowadzenie rachunkowości w spółce? Ile to osób? Jeśli to zewnętrzny podmiot, to wnoszę o przesłanie umowy lub innego dokumentu, który to sankcjonuje.

2. Kto odpowiada za obsługę prawną spółki? Jeśli to zewnętrzny podmiot, to wnoszę o przesłanie umowy lub innego dokumentu, który to sankcjonuje.

3. Czy w spółce jest prowadzona ewidencja środków trwałych? Jeśli tak, wnoszę o udostępnienie jej aktualnej treści.

4. Czy spółka opracowuje plan dot. finansów/działalności spółki na dany rok? Kto odpowiada za jego sporządzenie? Wnoszę o udostępnienie treści takich planów na rok 2019 oraz na 2020".

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie w zasadzie nie był przedmiotem kontrowersji pomiędzy stronami publiczny charakter prawny informacji żądanych w wskazanych punktach 1 i 2 wniosku strony. Sąd podziela to stanowisko, albowiem bezsprzecznie kwestie objęte tymi pytaniami dotyczą sfery organizacji Spółki oraz osób wykonujących na jej rzecz określone zadania (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) i d) u.d.i.p.).

Obowiązkiem Spółki było zatem udostępnienie skarżącemu żądanych w tym zakresie informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z akt sprawy wynika, że pismem z [...] sierpnia 2020 r., a więc przed upływem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Spółka udzieliła wymaganej odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku. Poinformowała bowiem wnioskodawcę, że za prowadzenie rachunkowości w Spółce odpowiada księgowy, jest to jedna osoba, nie jest to podmiot zewnętrzny. Nie ulega wątpliwości, że była to pełna odpowiedź na pytanie zadane w punkcie 1 wniosku. Fundacja sformułowała w sposób ogólny to pytanie i tak też odpowiedziała na nie Spółka. Przy tym niewątpliwie, wnioskując o udostępnienie w tym zakresie informacji publicznej, strona skarżąca nie domagała się w szczególności wskazania imienia i nazwiska osoby prowadzącej rachunkowość w Spółce. Bezsprzecznie też po uzyskaniu tej informacji strona nie skierowała do Spółki żadnego pisma, w którym doprecyzowałaby swe pytanie, domagając się uszczegółowienia odpowiedzi Spółki. Z powyższego wynika, że w zakresie odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku Spółka nie pozostawała w bezczynności.

Odmienna sytuacja miała natomiast miejsce co do informacji publicznej żądanej w punkcie 2 wniosku. Wprawdzie w ww. piśmie z [...] sierpnia 2020 r. Spółka odniosła się do pytania zawartego w tej części wniosku, ale pismo to zawiera następujące stwierdzenie: "pytanie nr 2. - za obsługę prawną spółki odpowiada podmiot zewnętrzny. Z uwagi na art. 5 ust. 2 dane podmiotu są objęte tajemnicą z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, z której to ochrony przedsiębiorca nie zrezygnował". Oznacza to zatem, że Spółka odmówiła udostępnienia wnioskodawcy żądanej przezeń informacji publicznej, zasłaniając się obowiązkiem dochowania tajemnicy przedsiębiorcy, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Niewątpliwie jednak nie uczyniła tego w przewidzianej prawem formie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem, że w przypadku, gdy informacje, których udzielenia domaga się wnioskodawca są co do zasady objęte zakresem powołanej ustawy, lecz nie podlegają udostępnieniu ze szczególnych powodów, w tym z powodu konieczności zachowania tajemnicy przedsiębiorcy, organ ma obowiązek wydać odmowną decyzję administracyjną, w której uzasadni szczegółowo, dlaczego odmówił wnioskującemu dostępu do poszczególnych informacji. Decyzję taką należy wydać w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 17 u.d.i.p. obowiązek wydania takiego rozstrzygnięcia obciąża także takie podmioty jak Spółka, które nie stanowią organów władzy publicznej, jednakże na mocy przepisów tej ustawy są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że Spółka nie dochowała opisanego wyżej obowiązku, albowiem decyzja odmawiająca udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej w postaci umowy z zewnętrznym podmiotem prowadzącym obsługę prawną została wydana w dniu [...] września 2020 r., a więc już po upływie terminu na podjęcie tego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że Spółka dopuściła się bezczynności w załatwieniu opisanego wniosku strony w części obejmującej jego punkt 2., co uzasadniało stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji).

W dalszej kolejności przedmiotem sporu jest ocena, czy – co do zasady – udostępnieniu w trybie opisanym w przepisach u.d.i.p. podlegały dane żądane w punktach 3. i 4. wniosku Fundacji. Rozstrzygnięcie tej kwestii warunkuje też ocenę zasadności skargi na bezczynność Spółki w tym zakresie.

Odnosząc się do tych zagadnień należy w pierwszym rzędzie podkreślić, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanym w odpowiedzi na skargę wyroku tutejszego Sądu z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 68/17. W wyroku tym stwierdzono zasadnie, że prowadzona przez podmiot publiczny ewidencja środków trwałych nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie istotne znaczenie przypisać należy art. 1 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi normę kolizyjną wyłączającą stosowanie przepisów tej ustawy w sytuacji, w której inna ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do określonego rodzaju informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości Sądu, że tryb i zasady dostępu do żądanej przez stronę skarżącą informacji na temat ewidencji środków trwałych określają – odmiennie aniżeli u.d.i.p. – przepisy ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351 ze zm.). Ewidencja środków trwałych, jak wyjaśnił Sąd w powołanym wyroku, stanowi zbiór, o którym mowa w art. 71 ust. 1 tej ostatniej ustawy. Stosownie do art. 75 tejże ustawy, udostępnienie opisanych zbiorów lub ich części osobie trzeciej może przybrać dwojaką formę. Mogą one zostać udostępnione do wglądu na terenie jednostki - co wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez niego upoważnionej, ewentualnie mogą zostać udostępnione poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki - co wymaga pisemnej zgody kierownika jednostki oraz pozostawienia w jednostce potwierdzonego spisu przejętych dokumentów. Inaczej mówiąc, jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2247/13, skoro dokumenty pozostają zbiorem, o którym mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o rachunkowości, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie, nie zaś w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że rozpoznawana sprawa ma odmienny charakter niż sprawy rozstrzygnięte przywołanymi w skardze wyrokami sądów administracyjnych, stąd też poglądy wyrażone w tych wyrokach nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, w sytuacji, gdy Spółka w opisanym piśmie z [...] sierpnia 2020 r., skierowanym do wnioskodawcy z zachowaniem terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poinformowała o braku podstaw do udostępnienia informacji żądanych w punkcie 3 wniosku, powołując się na analogiczną argumentację jak przedstawiona wyżej przez Sąd, nie można było skutecznie zarzucić Spółce bezczynności w tym zakresie.

Sąd uznaje również za prawidłowe – co do zasady – wyrażone w powyższym piśmie stanowisko Spółki w zakresie odpowiedzi na pytanie 4. wniosku odnoszące się do kwestii związanych z opracowywaniem "planu dotyczącego finansów/działalności spółki na dany rok". W piśmie tym Spółka, po pierwsze, poinformowała wnioskodawcę, że opracowuje tego rodzaju dokumenty finansowe, jednakże nie podlegają one udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem są to dokumenty wewnętrzne spółki, tworzone tylko na jej potrzeby, nie mające charakteru informacji publicznej. Po drugie, wskazała, że informacje o sytuacji finansowej Spółki są zawarte w treści powszechnie dostępnych dokumentów publikowanych w zapisach Krajowego Rejestru Sądowego dotyczących tego przedsiębiorcy.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dokumentem wewnętrznym jest dokument wytworzony na potrzeby danego podmiotu, który zawiera zasadniczo dane związane z funkcjonowaniem tego podmiotu, niewykorzystywane w stosunku o podmiotów spoza administracji publicznej (nie jest on więc kierowany do podmiotów zewnętrznych). Dokument taki może mieć różny charakter, a celem jego wytworzenia może być, tak jak to ma miejsce w przypadku żądanego przez stronę skarżącą dokumentu, usprawnienie działalności danego podmiotu. Przy tym istotne jest zarazem, że ujawnieniu tego dokumentu sprzeciwiają się prawnie usprawiedliwione interesy tego podmiotu. Ma to miejsce także wówczas, gdy informacje na temat zewnętrznej działalności podmiotu w zakresie, którego dotyczy dokument zewnętrzny już zostały publicznie ujawnione bądź podlegają ujawnieniu w odrębnym, przewidzianym ustawowo trybie dostępu do informacji mającej zasadniczo charakter informacji publicznej.

Podkreślenia wymaga, że taka właśnie szczególna sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia wymaga, że bezsprzecznie informacje o sytuacji finansowej oraz działalności Spółki są zawarte w treści powszechnie dostępnych dokumentów publikowanych w zapisach Krajowego Rejestru Sądowego dotyczących tego przedsiębiorcy. Dostęp do tych dokumentów, jak prawidłowo stwierdziła Spółka, reguluje ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1500 ze zm.; dalej: "ustawa o KRS"). Okoliczność ta wypełnia przywołana wyżej normę kolizyjną z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym wyłącza stosowanie w tym zakresie trybu udostępniania informacji publicznej określonego w u.d.i.p. Stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości, kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1 - także sprawozdanie z działalności – w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Oczywiste jest, że Spółka podlega wynikającemu z art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości obowiązkowi składania we właściwym rejestrze sądowym m.in. rocznego sprawozdanie finansowego, w ciągu 15 dni od dnia jego zatwierdzenia. Rejestr ten, w myśl art. 8 i art. 8a ust. 1 pkt 5 ustawy o KRS, jest jawny i każdy ma prawo dostępu do danych w nim zawartych za pośrednictwem Centralnej Informacji. Każdy ma też prawo otrzymać (również drogą elektroniczną), poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru. Regulację tę uzupełniają przepisy art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 2 pkt 2 oraz art. 70 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Dlatego też skoro ustawa o KRS w sposób kompleksowy reguluje dostęp do danych zgromadzonych w tym Rejestrze, stanowiąc przepisy szczególne względem przepisów u.d.i.p., to dostępu do danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Sądowym nie można dochodzić powołując się na u.d.i.p., gdyż jej zastosowanie jest w takim wypadku wyłączone (zob. przykładowo jedynie wyroki NSA: z 26 września 2014 r., sygn. akt I OSK 31/14 i z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/11).

Nie ulega zatem wątpliwości, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Spółka nie była zobowiązana do udostępnienia informacji żądanej w opisanym wyżej zakresie przez stronę skarżącą, w trybie przewidzianym w przepisach u.d.i.p.

Ponadto należy podkreślić, że brak było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd, w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a., uzupełniającego postępowania dowodowego – jak tego domagał się strona skarżąca. Wskazać trzeba, że zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy tym zasadą jest, że sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, gdyż z mocy art. 133 § 1 p.p.s.a. kontrola legalności działania organu administracji przez ten sąd – w odniesieniu do postępowania dowodowego – obejmuje materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Konsekwencją tej zasady jest przyjęty w orzecznictwie sposób wykładni art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym uznaje się ten ostatni przepis za wyjątek od zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa, wyjątki należy interpretować ściśle.

Zdaniem Sądu, wszystkie istotne okoliczności w niniejszej sprawie zostały wyjaśnione, a zatem nieuzasadnione było przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, o którym mowa w skardze (umowy dotyczącej obsługi prawnej Spółki). Co więcej, w ocenie Sądu, udostępnienie tego dokumentu prowadziłoby w okolicznościach niniejszej sprawy do obejścia prawa. Nie budzi bowiem wątpliwości, że kwestia odmowy udostępnienia zawartej z podmiotem zewnętrznym umowy cywilnoprawnej dotyczącej obsługi prawnej Spółki została rozstrzygnięta wspomnianą decyzją Spółki z [...] września 2020 r. Decyzja ta nie została dotychczas wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem korzysta ona z ochrony trwałości przewidzianej w art. 16 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Dlatego też przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu, którego treść i postać byłaby odzwierciedlona w aktach sądowych sprawy, do których to akt strona skarżąca ma pełny dostęp, prowadziłoby w rzeczywistości do zniweczenia istoty rozstrzygnięcia omawianego aktu administracyjnego. Przeciwne temu rozstrzygnięciu żądanie, którego uwzględnienia – za pośrednictwem instytucji unormowanej w art. 106 § 3 p.p.s.a. – domaga się w istocie strona skarżąca, nie może być zatem przez Sąd uwzględnione.

Wskazać również należy, że mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki w zakresie załatwienia punktu 2. wniosku strony skarżącej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji). Powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacji nie w żadnym razie nie miała miejsca. Spółka zasadniczo, poza odpowiedzią na pytanie zawarte w punkcie 2 wniosku, w przewidziany w przepisach u.d.i.p. sposób odniosła się do żądań strony, a jedyne uchybienie, jak wskazano wyżej, wynikało z nieznacznego w rzeczywistości opóźnienia w wydaniu decyzji odmownej w zakresie informacji żądanej w punkcie 2. wniosku.

Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania na jej rzecz od Spółki kwoty pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Trzeba mieć na uwadze, że choć Spółka w rozpoznawanej sprawie występuje w roli "organu" w rozumieniu art. 25 § 3 p.p.s.a., to oczywiste jest, iż nie jest ona organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, dysponującym fachowym aparatem przygotowanym do opracowywania i udostępniania informacji publicznej, lecz stanowi inny podmiot, którego główną ani zasadniczą funkcją nie jest działanie w charakterze organu administracji bądź udostępnianie informacji. Oceniając prawidłowość działania takiego specyficznego podmiotu w sprawie z zakresu informacji publicznej, nie można zatem abstrahować od wskazanych wyżej względów organizacyjnych.

Ze względu na to, że w chwili rozpoznania skargi Spółka nie pozostawała bezczynna w zakresie załatwienia punktu 2 opisanego wyżej wniosku, postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku w tym zakresie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe (pkt III sentencji).

Ponadto należy mieć na względzie, że możliwość przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi środek dyscyplinująco-represyjny, które musi być stosowany z należytą rozwagą, a więc wyłącznie w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Dzieje się tak wówczas, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3544/19). Taka sytuacja, jak wynika z tego, co wskazano wyżej, z pewnością nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wykluczona była zatem przesłanka zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. w żądanym przez Fundację zakresie, co uzasadniało oddalenie skargi w tej części w myśl art. 151 p.p.s.a. (pkt IV sentencji).

Zasadne było jednak w niniejszej sprawie uwzględnienie wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od Spółki zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W ramach zasądzonych na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania uwzględniono uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł (pkt V sentencji).

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.