Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 136/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2005 r. nr: [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych l uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji , orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005 r. Prezydent Miasta T. działając na podstawie art.18 ust. 10 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r., nr 147, póz. 1231 z późn. zm.) i art.163 K.p.a. cofnął trzy zezwolenia z dnia 24 maja 2005 r. na sprzedaż przez A.T. napojów alkoholowych, tj.: 1) zezwolenie nr [...] dotyczące sprzedaży napojów zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa, 2) zezwolenie nr [...] dotyczące sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu, 3) zezwolenie nr [...] dotyczące sprzedaży napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu. Sprzedaż powyższa mogła być prowadzona w lokalu Drink Bar w budynku nr [...] przy ul. H. w T.

Uzasadniając cofnięcie zezwoleń organ administracyjny wskazał, iż w okresie od maja do października 2005 r. w piątki, soboty i niedziele w lokalu Drink Bar oraz jego najbliższej okolicy zdarzały się przypadki zakłócania porządku publicznego, z których kilka (w dniach: 17 lipca 2005 r., 24 lipca 2005 r., 6 sierpnia 2005 r., 5 września 2005 r., 18 września 2005 r.) kończyło się interwencją Policji. We wszystkich przypadkach o zakłócaniu porządku Straż Miejską lub Policję powiadamiali mieszkańcy domów bezpośrednio sąsiadujących ze wspomnianym lokalem, natomiast prowadzący sprzedaż alkoholu w ogóle nie powiadamiał organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Zakłócanie porządku publicznego pozostawało w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych w lokalu.

Zgodnie z art.18 ust.10 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi organ zezwalający cofa zezwolenie na sprzedaż alkoholu w przypadku zakłócania porządku publicznego, które: 1) wystąpiło w miejscu sprzedaży lub jego najbliższej okolicy, 2) powtórzyło się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, 3) wystąpiło, a prowadzący ten punkt nie powiadomił organów powołanych do ochrony porządku publicznego, 4) pozostawało w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych. W ocenie organu I instancji w niniejszej sprawie zostały spełnione powyższe przesłanki i dlatego należało cofnąć zezwolenia na sprzedaż alkoholu (k.33 akt postępowania administracyjnego).

W odwołaniu od powyższej decyzji A.T. zarzucił organowi załatwiającemu sprawę (a) naruszenie art.18 ust. 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gdyż interwencje Policji ograniczały się tylko do przyjazdu na miejsce zgłoszenia; (b) sprzeczność istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, gdyż strona nie została ukarana za popełnienie wykroczenia. A.T. wniósł o zmianę decyzji i ponowne przyznanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja z dnia 20 grudnia 2005 r., nr [...] w tej sprawie wydana została na podstawie art.138 §1 pkt 1 K.p.a., art.18 ust.10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art.2 i art.17 ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., nr 79, póz.856 z późn. zm.) oraz §1 pkt 6 lit.c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., nr 198, póz. 1925)

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż pojęcie powtarzających się zakłóceń porządku publicznego nie musi być całkowicie utożsamiane z czynami penalizowanymi przez Kodeks wykroczeń, a dokonanie takich zakłóceń nie musi być ustalone orzeczeniem właściwych organów państwowych. Jedynym miejscem na osiedlu domów jednorodzinnych, gdzie sprzedawany jest alkohol, jest lokal prowadzony przez A.T. Skoro więc na osiedlu tym, właśnie w okolicy spornego lokalu, dochodzi do naruszenia ładu oraz porządku publicznego to nie można mieć wątpliwości, że przyczyną owych zakłóceń jest ów lokal..

W skardze na powyższą decyzję A.T. zarzucił naruszenie przez organ art.18 ust. 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, albowiem brak jest przesłanek do twierdzenia o naruszaniu porządku publicznego. W materiale zebranym w sprawie brakuje dowodów świadczących o naruszaniu porządku publicznego przez klientów lokalu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy odpowiedniemu organowi administracji publicznej do ponownego rozpoznania, a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 5 lutego 2007 r. pełnomocnik skarżącego, modyfikując żądanie skargi, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z przyczyn, o których mowa w art.156 §1 pkt 2 K.p.a. ewentualnie o uchylenie decyzji zgodnie z art.145 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz.1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, póz. 1536). Następnie jednak na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium podniosło, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy. Gdyby zaś przyjąć zarzuty skarżącego za uzasadnione to w istocie niemożliwym byłoby cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji gdy Policja, ze względu na dużą liczbę osób nie może z powodów obiektywnych ustalić, kto konkretnie zakłóca porządek publiczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Prawidłowo organ administracyjny przyjął, że skarżący ponosił odpowiedzialność za zachowania klientów poza lokalem. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, m.in. w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, by klienci zachowaniem swoim nie naruszali przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 r., II SA 1452/00, LEX nr 77649).

Prawidłowo organ administracyjny ocenił, że sąsiedzi skarżącego nie są stronami postępowania jurysdykcyjnego w sprawie cofnięcia zezwoleń wydanych dla A.T., (art.28 K.p.a.). "W związku z zakłóceniami porządku przez osoby pijące alkohol w pobliżu domu skarżącego ma on określony interes faktyczny związany z rozważeniem konieczności pozbawienia możliwości zakupu alkoholu w sklepie (...) Nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu art.28 K.p.a. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art.18 ust.6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi takiej osoby wynika m.in. z faktu, że według tego przepisu decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydana na jego podstawie może być skierowana jedynie do adresata tego zezwolenia" (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1998 r., II SA 742/98, LEXnr43180).

Natomiast krytycznie Sąd ocenia sposób zastosowania art.7 i art.77 K.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, (art.77 §1 K.p.a.). Mówiąc w art.18 ust.6 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, ustawodawca miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze niezawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1998 r., II S.A. 714/98, LEX nr 43185).

Tymczasem postępowanie administracyjne zostało zakończone, pomimo że nie wyjaśniono istotnych rozbieżności. Z jednej strony świadkowie szeroko opowiadali o hałasie, zanieczyszczaniu trawników i niszczeniu drzewek, pisku opon samochodów, zastawianiu wjazdu na posesje, a nawet o posiadaniu przez bywalców lokalu broni palnej.

Z drugiej strony z pism w aktach sprawy wyłania się inny obraz sytuacji. W piśmie Straży Miejskiej w T. z dnia [...] 2005 r. (k. 18 akt postępowania administracyjnego) zapisano, iż objęto kontrolami klub A.T, lecz podczas przeprowadzonych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości.

Komisariat Policji T. pismem z dnia 22 września 2005 r. (k. 10 akt postępowania administracyjnego) odnotował jedynie to, iż w rejonie lokalu A.T. były podejmowane interwencje Policji w dniach: 17 lipca 2005 r., 24 lipca 2005 r., 6 sierpnia 2005 r., 5 września 2005 r., 18 września 2005 r. Skarżący konsekwentnie i nie bez racji akcentuje, że Policja nie relacjonuje żadnych nieprawidłowości w lokalu czy jego bezpośrednim sąsiedztwie. Na rozprawie Skarżący przedstawił notatkę urzędową policjanta z dnia 26 września 2005 r. (k.47 akt sprawy) o tym, iż nie stwierdzono głośnego grania i zakłócenia ciszy nocnej przez A.T..

Należało uzyskać bardziej precyzyjne wyjaśnienia Policji i Straży Miejskiej w T. Organy wydające kontrolowane decyzje nie podjęły starań, dla uzyskania bardziej szczegółowych informacji o ustaleniach dokonanych przez organy porządkowe w czasie powyższych interwencji. Samo zgłaszanie przez sąsiadów A.T. zakłóceń porządku publicznego nie jest równoznaczne z obiektywnym faktem zaistnienia takowych zakłóceń. W aktach sprawy znajduje potwierdzenie interwencji policyjnych w dniach: 17 lipca 2005 r., 24 lipca 2005 r., 6 sierpnia 2005 r., 5 września 2005 r. i 18 września 2005 r. Nie zostało jednak wyjaśnione czy stwierdzono naruszenie porządku publicznego i na czym ono ewentualnie polegało. Nie uszczegółowiono informacji Policji ojej wiedzy na temat zastanego obrazu lokalu i okolicy.

Wątpliwości wzbudza też brak w aktach sprawy informacji o ewentualnych interwencjach ochrony spornego lokalu. Skarżący przedstawił na rozprawie pismo Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "K." sp. z o.o. z dnia 8 marca 2006 r. (k.44 akt sprawy) stwierdzające, iż iw okresie od stycznia 2005 r. do marca 2006 r. nie notowano interwencji, które wymagały wzywania Policji, nie ujmowano sprawców przestępstw lub wykroczeń, których następnie przekazywano Policji, jak też nie używano żadnych środków przymusu bezpośredniego celem przywrócenia zakłóconego porządku i spokoju w lokalu A.T.

Organy nie dokonały oceny wiarygodności zeznań przesłuchanych w sprawie świadków. Świadkowie podnosili między innymi fakt niszczenia zieleńców na osiedlu przez klientów lokalu A.T. Powyższą okoliczność można obiektywnie sprawdzić, dokonując np. oględzin tych nieruchomości.

Organy w swych decyzjach powołały się na to, iż zeznania przesłuchanych w sprawie świadków muszą być wiarygodne, gdyż ich protesty rozpoczęły się od momentu uzyskania przez niego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (tj. od dnia 24 maja 2005 r.) oraz od otwarcia dyskoteki. Według bowiem zeznań świadków wcześniej, kiedy skarżący prowadził klub bilardowy, nie dochodziło do takich zdarzeń. Tymczasem skarżący w skardze podnosi, iż nie jest prawdą, ażeby protesty rozpoczęły się z chwilą uzyskania przez niego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, albowiem w dniu 24 maja 2005 r. otrzymał zezwolenie po raz trzeci, a każdorazowo było ono przyznawana na okres lat 4. W ocenie skarżącego nie jest zatem uzasadnionym twierdzenie, iż naruszenia porządku publicznego zaczęły się w momencie uzyskania przez niego pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Powyższych rozbieżności również nie wyjaśniono w postępowaniu administracyjnym, a kwestia ta ma wręcz kluczowe znaczenie dla oceny wiarygodności zeznań świadków, a także samego skarżącego.

Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu, jeżeli adresat zezwolenia nie powiadamiania organów ochrony porządku publicznego o zakłócaniu porządku (art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy). Prezydent Miasta T. w decyzji z dnia 4 listopada 2005 r. stwierdził, iż prowadzący lokal nie powiadamiał nigdy organów powołanych do ochrony porządku publicznego o zdarzających się przypadkach naruszenia porządku publicznego. Nie wskazał jednakże żadnego dowodu na potwierdzenie powyższej okoliczności.

Z kolei organ odwoławczy w ogóle nie rozważył, czy A.T. powiadamiał o zakłóceniach porządku publicznego organy powołane do jego ochrony. W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2005 r. zapisano bowiem, iż koniecznym jest zbadanie czy zebrany w sprawie materiał dowodowy upoważnia do stwierdzenia, że w okolicy lokalu należącego do odwołującego wystąpiły zakłócenia związane ze sprzedażą alkoholu i czy fakt, że żadna z osób, tj. ani właściciel baru ani jego klienci nie zostali ukarani zgodnie z przepisami kodeksu wykroczeń za naruszenie porządku publicznego pozwala na stosowanie przepisu art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy.

W piśmie z dnia 26 września 2005 r. skierowanym do Komendanta Policji w T. skarżący podał, iż sąsiedzi zgłaszają Policji fakt zakłócania porządku publicznego, kierując się chęcią ograniczenia działalności jego klubu. Kierują pod jego adresem fałszywe, bezpodstawne i krzywdzące oskarżenia. Należało zatem wyjaśnić czy skarżący podejmował dalsze czynności mające na celu wyjaśnienie racjonalności wzywania Policji przez swoich sąsiadów.

O zasadności powyższego zarzutu wobec organów wydających kontrolowane decyzje świadczy wyrok z dnia 6 czerwca 2006 r. (sygn. akt [...]), którym Sąd Rejonowy w T. Wydział [...] Grodzki uniewinnił A.T. od zarzutu popełnienia czynu polegającego na tym, że w okresie r. do dnia 17 grudnia 2005 r. w godzinach nocnych w T., przy ulicy M. [...], będąc właścicielem klubu poprzez głośne odtwarzanie muzyki zakłócił spokój i spoczynek nocny Pani K.

Działanie organów administracyjnych w niniejszej sprawie jest przykładem nadmiernego preferowania szybkości (ekonomii) procesowej (art.12 K.p.a.) kosztem zasady prawdy materialnej (art.7 i 77 K.p.a.) w takim stopniu, że niewyjaśnione zostały fakty o kluczowym znaczeniu dla sprawy. Dlatego należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z tak znacznym naruszeniem, art.7 i 77 K.p.a., że mogło to mieć istotny wpływ na treść decyzji, kończących postępowanie w I i II instancji

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, poz.2118 oraz 2006, nr 38, poz.268 i nr 208, poz. 1536.)