Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 985/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6156 Dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1, art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 5 listopada 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych T. Sp. z o.o. D. Sp. k. z siedzibą w Warszawie oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1427/12 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1427/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I wyroku), stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (pkt II wyroku) i zasądził od organu na rzecz Stowarzyszenia Z. zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III wyroku).

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2012 r. o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia Z. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - budowy garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha w ramach budynku biurowo-usługowego A. wraz z garażem podziemnym, dojściami, drogą pożarową i infrastrukturą techniczną przy Al. w Warszawie. Kolegium wskazało, że Stowarzyszenie w zażaleniu podało, iż działa w interesie publicznym, na rzecz ochrony środowiska i zdrowia ludzi. W przypadku udziału organizacji społecznej w danym postępowaniu administracyjnym, organizacja taka powinna skoncentrować się na istotnych i ważnych ze społecznego punktu widzenia wartościach odniesionych do konkretnego przedmiotu postępowania i ochronie tych wartości. Organizacja powinna być postrzegana jako rzecznik ochrony interesu publicznego związanego z ochroną tych wartości, a sam jej udział w postępowaniu powinien przyczynić się do zwiększenia prawdopodobieństwa lepszego wyjaśnienia faktów lub aspektów sprawy, bardziej korzystnego gromadzenia materiału dowodowego. W tym postępowaniu Stowarzyszenie stara się kierować powyższymi przesłankami i wyraża troskę o ochronę stołecznego środowiska (zagrożenie pogarszaniem się stanu jakości powietrza i warunków akustycznych). Troskę o właściwą ocenę tej inwestycji i podjęcie działań zapobiegawczych (zasada przezorności ekologicznej) Stowarzyszenie odnosi do konkretnych dokumentów krajowych i unijnych oraz norm. Stowarzyszenie powołało się na orzeczenie nr [...] w zakresie wykazania interesu społecznego, w którym Kolegium wskazało, że istotny ze społecznego punktu widzenia jest fakt, że organizacja działa na rzecz ochrony mieszkańców, którzy już obecnie zamieszkują w strefie skażonej (przekroczone unijne standardy jakości powietrza wokół sąsiadujących z inwestycją budynków wielorodzinnych), a planuje się jeszcze nowe emitory spalin (parkingi), które pogorszą obecną, niekorzystną sytuację. Istotne jest też, że pracownicy biurowca A. będą przebywać w strefie skażonej, a nawet nie podejmuje się analizy tej kwestii w analizach środowiskowych.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium podało, że organizacja ekologiczna, na mocy art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2003r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 1899, poz. 1227 z późn. zm.), dalej ustawa o ocenach, może zgłosić chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa; udziału społeczeństwa wymaga przeprowadzenie postępowania, gdzie przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy. Prezydent m. st. Warszawy, po zasięgnięciu opinii właściwych organów, poprzez wydanie postanowienia z dnia 27 marca 2012 r. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia - tym samym nie będzie prowadzona ocena oddziaływania na środowisko. Organ I instancji słusznie zatem uznał, że brak jest podstaw prawnych do dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w trybie art. 44 ww. ustawy. Za zasadne Kolegium uznało też stanowisko organu I instancji o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 31 k.p.a. Uznanie żądania za uzasadnione wymaga łącznego wystąpienia dwóch przesłanek inicjatywy procesowej organizacji społecznej: 1) żądanie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji; 2) przemawia za tym interes społeczny. Stowarzyszenie spełnia pierwszą przesłankę - zgodnie z § 10 pkt 4 i 5 statutu celami stowarzyszenia są m.in. propagowanie proekologicznych zachowań, rozwiązań i technologii oraz przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogącym pogorszyć stan środowiska. Jednak tak sformułowane w statucie cele, zważywszy na ich ogólny charakter, praktycznie uzasadniałby możliwość uczestnictwa w każdym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, prowadzonym na podstawie wskazanej wyżej ustawy. Udział organizacji społecznej w postępowaniu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. O dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu rozstrzyga arbitralnie organ administracji, który ocenia, czy jej żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, a także interesem społecznym. Pojęcie interesu społecznego nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów k.p.a., jednak należy wiązać je z działaniami na rzecz spraw istotnych ze społecznego punktu widzenia, a więc mających znaczenie dla funkcjonowania ogółu społeczności, tj. ochrony zdrowia, przyrody, wartości kulturowych czy też zabytków. Interes społeczny musi mieć związek z toczącym się postępowaniem w takim znaczeniu, by z racji jego ochrony, niezbędne było dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu organizacji społecznej jako rzecznika tego interesu. W ocenie Kolegium argumentacja Stowarzyszenia przedstawiona we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i w zażaleniu nie uzasadnia dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Stowarzyszenie w sposób ogólny powołuje się na zasady ochrony środowiska, wskazując na konieczność ochrony przed skażeniem powietrza i pogorszeniem warunków akustycznych, jednak nie wskazuje jaki interes społeczny mógłby podlegać ochronie w tym postępowaniu i w jaki sposób planowana inwestycja mogłaby negatywnie wpłynąć na środowisko. Uwzględnienie tak przedstawionej argumentacji w istocie prowadziłoby do udziału Stowarzyszenia w każdym postępowaniu, bowiem co do zasady każda działalność inwestycyjna, niezależnie od jej rozmiarów, jak i położenia, stanowi ingerencję w stan środowiska. Planowana inwestycja, polegająca na budowie garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą w ramach budynku biurowo-usługowego A. ma być zrealizowana na terenie zurbanizowanym, w centrum miasta, wokół którego nie występują szczególne zagrożenia dla środowiska, jak również dla okolicznych społeczności lokalnych. Zdaniem Kolegium z uwagi na lokalizację i charakter inwestycji nie można przyjąć, że wystarczającym warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest określenie interesu społecznego, wskazanego przez Stowarzyszenie - ochrona przed zanieczyszczeniem powietrza i warunkami akustycznymi, bowiem co do zasady bowiem każde przedsięwzięcie stanowi ingerencję w środowisko również w zakresie zanieczyszczenia powietrza oraz zmiany warunków akustycznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie Z. wskazało, że: spełnione są kryteria istnienia interesu publicznego zakreślone w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...]; występują wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia podlegające ochronie w danym postępowaniu administracyjnym; konieczna jest ochrona wartości istotnych dla funkcjonowania społeczności w odniesieniu do przedmiotu postępowania (ochrona sąsiadującego z inwestycją środowiska zamieszkania przed pogorszeniem i tak już niekorzystnego stanu środowiska lokalnego); występują zagrożenia dla środowiska (przekroczenie norm środowiskowych w sąsiedztwie inwestycji. Stowarzyszenie zaznaczyło, że w innym orzeczeniu (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wystarczającym interesem społecznym, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej, jest fakt dążenia do ochrony jakości powietrza w rejonie nadmiernie skażonym. Przedmiotowa inwestycja w powiązaniu z D. oraz planowanymi innymi etapami A. - obecnie na etapie decyzji środowiskowej przed organem I instancji - będzie miała istotne znaczenie dla lokalnego środowiska zamieszkania - budynki mieszkalne (nr [...]), a tym samym i zdrowia okolicznych mieszkańców, zaś jakość środowiska i ochrona zdrowia publicznego są wartościami istotnymi dla lokalnej społeczności zamieszkującej ww. budynki. Stowarzyszenie jest znane organom obu instancji od lat, znane są jej argumenty, opinie, w tym też niezależne - eksperckie, które mają na celu lepsze, pełniejsze wyjaśnienie danej sprawy. Decydując o eliminacji udziału Stowarzyszenia zubaża się postępowanie wyjaśniające w zakresie uzyskania optymalnej oceny wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzkie. Organy znają działania Stowarzyszenia skierowane na ochronę dobra ogólnospołecznego, jakim jest środowisko przyrodnicze stolicy; udział Stowarzyszenia może przynieść korzyść postępowaniu w zakresie ochrony interesu publicznego, biorąc pod uwagę wieloletnie doświadczenie w kwestii ocen oddziaływania na środowisko, współpracy z poszkodowanymi przez inwestycje społecznościami. Dana inwestycja (przy uwzględnieniu efektu kumulacji) może stanowić istotny problem dla otaczającego środowiska zamieszkania - udział Stowarzyszenia jest w pełni uzasadniony, aby wzmocnić ochronę interesu publicznego. Zdaniem Stowarzyszenia stwierdzenie zawarte w skarżonym postanowieniu, że "Planowana inwestycja ... ma być zrealizowana na terenie zurbanizowanym, w centrum miasta wokół którego nie występują szczególne zagrożenia dla środowiska, jak również dla okolicznych społeczności lokalnych" świadczy o bagatelizowaniu wpływu inwestycji na otaczające środowisko i zdrowie ludzi, czego nie można czynić dla przedmiotowej inwestycji i żadnej z ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), gdyż były powody, dla których ustawodawca wyróżnił te rodzaje inwestycji (w tym przedmiotową) i zakwalifikował jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi. Gdyby rozpatrywać przedmiotową inwestycję w skali lokalnej (rejon ronda ONZ) to stanowi ona ingerencję w środowisko na dużą skalę, tzn. jej oddziaływanie na otaczające środowisko (zwłaszcza istniejące budynki mieszkalne) może być istotne, gdyż należy wziąć pod uwagę nie tylko obiekt " A.", ale także inne obiekty biurowe w tym rejonie (istniejące i obecnie przygotowywane do budowy). Teren realizacji przedsięwzięcia jest rejonem skażonym, z przekroczonymi normami jakości powierza i hałasu. Inwestycja w powiązaniu z obiektami D. oraz planowanymi innymi etapami A. (obecnie na etapie decyzji środowiskowej) może istotnie pogorszyć i tak już niekorzystne warunki ekologiczne panujące w rejonie zabudowy mieszkaniowej. Stowarzyszenie podkreśliło, iż uzasadniając istnienie interesu publicznego oparło się o konkretne dokumenty inwestora przekazane przez organ I instancji. Skoro ustawodawca nie narzucił limitu, np. że dana organizacja może uczestniczyć tylko w dziesięciu postępowaniach, a administracja działa na podstawie przepisów prawa, to niezrozumiale są obawy organu odwoławczego. Należy wziąć pod uwagę dążenia Stowarzyszenia do nadania bardziej "proekologicznego" oblicza danej inwestycji oraz do ujawnienia prawdy o jej potencjalnym znaczącym oddziaływaniu na środowisko i zdrowie ludzi. Od 1 stycznia 2010 r. Warszawa jest zobligowana, w świetle prawodawstwa Unii Europejskiej, do dotrzymywania wspólnotowych standardów jakości powietrza. W sytuacji realizowania nieskutecznych programów ochrony powietrza, a jednocześnie lokalizowania w rejonach skażonych inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, niekorzystny stan się pogłębia i prowadzi m.in. do dalszego "duszenia" się miasta. Kolejne raporty roczne Inspekcji Ochrony Środowiska donoszą o braku wyraźnej tendencji poprawy sytuacji. Odnośnie kwestii wykazania interesu społecznego Stowarzyszenie przywołało wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 139/09 i II OSK 540/09.

Strona skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi, przywołując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie przedstawiciel Stowarzyszenia przedłożył kopię informacji od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczącej stanu jakości powietrza na terenie inwestycji i wyraził pogląd, że dane te są niezgodne z zestawieniami rocznymi publikowanymi przez ten sam organ. W ocenie Stowarzyszenia inwestycja została sztucznie podzielona na trzy przedsięwzięcia, co uniemożliwia jej prawidłową ocenę w kontekście oddziaływania na środowisko. W praktyce europejskiej przyjmuje się pozostawienie strefy niezabudowanej o zasięgu od 50 do 100 m wokół skrzyżowań, aby zapewnić właściwe przewietrzenie i wymianę powietrza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia orzeczenia (art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 w zw. z art. 126, 140 i 144 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że dopuszczenie określonej organizacji społecznej do postępowania w sprawach z zakresu ochrony środowiska, na zasadzie art. 31 § 1 k.p.a., a więc wykraczających poza przypadki wskazane w art. 44 ustawy o ocenach (przypadki postępowań wymagających udziału społeczeństwa), nawet gdy uzasadniają to cele statutowe wnioskodawcy, nie może być automatyczne. Jego zasadność musi być rozważana mając na uwadze wszystkie realia konkretnej sprawy, z uwzględnieniem założenia, że za dopuszczeniem stowarzyszenia do udziału w konkretnym postępowaniu muszą przemawiać także określone względy interesu publicznego. Uwarunkowania sprawy muszą być tego rodzaju, że przez wzgląd na ochronę określonych dóbr o charakterze ogólnospołecznym (np. zasobów przyrodniczych o szczególnej wartości) lub istotnych dla społeczności lokalnych (jakość powietrza, klimat akustyczny), w powiązaniu ze specyfiką planowanych działań, wzmocnienie tzw. czynnika społecznego w postępowaniu jest uzasadnione. W ocenie Sądu nie ma w sprawie kluczowego znaczenia, że inwestycja należy do określonej kategorii przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czy też sam fakt planowania jej na terenie gdzie, jak wywodzi strona skarżąca, są przekroczone standardy jakości środowiska (także w sytuacji, gdy wiąże się to z konkretnymi zobowiązaniami w świetle prawa stanowionego na szczeblu UE). Gdyby wolą prawodawcy było, aby względy te skutkowały koniecznością zapewnienia udziału organizacji społecznej (czy ekologicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o ocenach) w postępowaniu, to ustanowiłby taką regułę wprost - wzorem rozwiązań przyjętych w art. 44 ustawy o ocenach. Ustalenie, czy występuje interes publiczny przemawiający za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga w każdym przypadku wnikliwej analizy w kontekście ustalenia celu prowadzenia danego postępowania, a następnie rozważenia konkretnych uwarunkowań faktycznych sprawy, które mogą w świetle wniosków organizacji społecznej przemawiać za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu. Zdaniem Sądu, organ orzekający w sprawie nie uczynił zadość temu wymaganiu. Sąd podkreślił, iż wniosek dotyczy udziału w postępowaniu, które ze względu na rodzaj przedsięwzięcia (należące do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach) zakończyć się może wydaniem decyzji środowiskowej, w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o ocenach bądź też orzeczeniem o braku potrzeby przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 84 ust. 1 wskazanej ustawy). Jedynie w razie wydania decyzji środowiskowej określa się wymagania co do warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 82 ust. 1 ustawy o ocenach), m.in. co do wymagań do uwzględnienia w projekcie budowlanym (pkt 1 lit. c wskazanego art. 82 ust. 1). S ad zaznaczył, że wprawdzie w przedmiotowym postępowaniu wydano postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko w myśl art. 63 ust. 2 ustawy o ocenach (z dnia 27 marca 2012 r.), to jednak akt ten jest niezaskarżalny (art. 141 § 1 k.p.a. oraz - a contrario - art. 65 ust. 2 ustawy o ocenach), a legalność rozstrzygnięcia w tym zakresie może być badana w praktyce jedynie w drodze zaskarżenia - przez inne strony postępowania, bądź organizację społeczną działającą na prawach strony - decyzji administracyjnej o braku przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko (art. 127 § 1 k.p.a.). Prawodawca określa jednocześnie normatywnie kryteria, które należy brać pod uwagę przy orzekaniu czy nie ma potrzeby przeprowadzania procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach) ergo określania wymagań ekologicznych w decyzji środowiskowej (wskazany art. 84 ust. 1 a art. 82 ust. 1 ustawy o ocenach). W tym kontekście istotne znaczenie ma właściwa ocena okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności argumentacji co do stanu faktycznego, podnoszonej przez wnoszącą o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizację społeczną. Stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazywało na dwa istotne, w jego ocenie, uwarunkowania sprawy: - realizację inwestycji na terenie, gdzie już (w ocenie stowarzyszenia) przekroczone są normy jakości powietrza, przy czym specyfika inwestycji (w tym wentylacja garaży wiązać się będzie z dodatkowymi emisjami), - możliwość kumulacji oddziaływań w wyniku realizacji konkretnych planowanych obiektów tego samego rodzaju. Stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazywało, że "W sąsiedztwie inwestycji zlokalizowane są wielorodzinne budynki mieszkalne o nr [...] (przedwojenna kamienica z tablicą pamiątkową ks. Skorupki.). Te budynki powinny być poddane analizie pod kątem skumulowanego oddziaływania na nie: przedmiotowej inwestycji - wraz z A. (obecnie na etapie decyzji środowiskowej w BOŚ), A. (obecnie na etapie decyzji środowiskowej w BOŚ) oraz istniejącego obiektu D., oraz, że "Inwestor planuje zrealizować swoją inwestycję wraz z nowymi emitorami w strefie o ponadnormatywnym skażeniu" (str. 1 pkt 1 ak 1 i 2)". Natomiast w zażaleniu podnoszono m.in. "Czyż nie jest bowiem istotny ze społecznego punktu widzenia fakt, że organizacja działa tu na rzecz ochrony mieszkańców, którzy już obecnie zamieszkują w strefie skażonej (przekroczone unijne standardy jakości powietrza wokół sąsiadujących z inwestycją budynków wielorodzinnych), a tu planuje się jeszcze nowe emitory spalin (parkingi), które pogorszą obecną, niekorzystną sytuację?" (str. 2 pkt 3 ak. 3), a dalej "- czy mało istotne jest to, że sąsiadujące z inwestycją wielorodzinne budynki mieszkalne mogą być zagrożone ponadnormatywnymi oddziaływaniami akustycznymi (oddziaływania skumulowane systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych sąsiedniego obiektu D. oraz planowanych obok innych etapów A. - obecnie na etapie decyzji środowiskowej w BOŚ - zob. art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy OOŚ). W dokumentacji Inwestora brak jest analizy akustycznych oddziaływań skumulowanych." (str. 3 ak. 2).

Sąd zaznaczył, że podnoszone przez Stowarzyszenie względy stanowią równocześnie jeden z normatywnie określonych czynników, które należy rozważyć oceniając, czy konieczne jest przeprowadzenie procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b i d oraz pkt 2 lit. f ustawy o ocenach), a więc wydanie dla danego przedsięwzięcia decyzji środowiskowej, określającej warunki realizacji przedsięwzięcia, o ile jest ono w ogóle w danym miejscu możliwe do zaakceptowania. Organ rozpoznając zażalenie nie zreferował argumentacji w tym zakresie i nie odniósł się do niej wywodząc, że specyfika inwestycji opisywana przez Stowarzyszenie polega wyłącznie na jej realizacji w centrum miasta oraz na tym, że będzie ona mieć pewne oddziaływania, co nie mogłoby przesądzać o zasadności udziału organizacji społecznej w postępowaniu, a tego rodzaju wykładnia prowadziłaby do konieczności zapewnienia organizacjom ekologicznym udziału prawie we wszystkich postępowaniach dotyczących przedsięwzięć w centrach miast.

W ocenie Sądu wykracza obecnie poza granice sprawy ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie - stwierdzenie braku istnienia interesu społecznego dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu - jest merytorycznie zasadne. Wymaga bowiem rozważenia, czy istotnie przedsięwzięcie będzie realizowane (jak wywodzi strona skarżąca) na terenie, gdzie przekroczone są normy jakości środowiska (w toku rozprawy przedłożono dokument, w świetle którego okoliczność ta może być sporna) i o ile tak, czy określone emisje - powstające w jego wyniku - są tego rodzaju, że potencjalnie mogą powodować pogorszenie sytuacji w tym zakresie, w końcu czy istotnie - z uwagi na toczące się równocześnie postępowania w przedmiocie decyzji środowiskowych dla innych przedsięwzięć - może dojść do kumulacji niekorzystnych oddziaływań. W kwestii tej nie zajęto stanowiska w zaskarżonym postanowieniu, co odzwierciedla brak rozważenia tych kwestii przez organ administracji (obowiązek przytoczenia stosownej argumentacji w uzasadnieniu - art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.). Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.), należy do organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, nie zajmując w ogóle stanowiska w określonych, istotnych dla sprawy kwestiach, wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 k.p.a.).

Sąd podkreślił, że nie mogą odnieść zamierzonego skutku formułowane w skardze zarzuty, jakoby kwestionowane orzeczenie pozostawało w sprzeczności z tezami prezentowanymi w innych rozstrzygnięciach tego samego organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Rozpoznając konkretną sprawę organ administracji jest związany wyłącznie normami powszechnie obowiązujących aktów prawnych, nie zaś tezami wyrażanymi w poprzednich orzeczeniach. Nie ma także przesądzającego znaczenia kwestia określonego doświadczenia czy wiedzy eksperckiej, jaką może wnieść Stowarzyszenie w konkretnym postępowaniu. Sama nawet szczególnie głęboka wiedza merytoryczna, jaką dysponują członkowie określonej organizacji społecznej, nie może być wystarczającą przesłanką do jej dopuszczenia do udziału w każdym postępowaniu administracyjnym z zakresu ochrony środowiska, pomimo że jego ochrona leży niewątpliwie w interesie społecznym. O ile taka byłaby wola prawodawcy, wyraziłby ją w sposób jednoznaczny. Wobec braku tego rodzaju regulacji, rolą organu administracji orzekającego w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania jest rozsądne ważenie interesu stron postępowania - w tym m.in. inwestora zainteresowanego także sprawnym (szybkim) prowadzeniem postępowania (udział organizacji społecznej może takie postępowanie potencjalnie przedłużyć) - oraz interesu publicznego czy konkretnie innych stron, za którym może przemawiać udział w danym postępowaniu tzw. czynnika społecznego.

W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, reprezentowane przez r.pr. T. P., zaskarżyło powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administrcayjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przez uznanie, iż decyzja Kolegium narusza art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w sytuacji gdy organ odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy i skutkiem tego niezasadne uchylenie decyzji Kolegium;

2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 ust. 1 oraz w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., przez uwzględnienie dowodu przedłożonego przez stronę skarżącą na rozprawie i uznanie, iż dokument potwierdza okoliczności podnoszone przez stronę w postępowaniu odwoławczym;

3/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 155 p.p.s.a. poprzez zobowiązanie Kolegium w skarżonym wyroku do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu poza granicami tego postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Organ podniósł, że uprawnienie organizacji społecznej obejmuje możliwość żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby, jednakże nie warunkuje to dopuszczenia organizacji społecznej do każdego postępowania. Przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga, by organizacja społeczna złożyła wniosek, a więc wystąpiła wobec organu z takim żądaniem, zaś o jej dopuszczeniu do udziału w postępowaniu lub jego wszczęciu rozstrzyga arbitralnie organ administracji, który ocenia czy jej żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, a także interesem społecznym. Określenie "cel statutowy" oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub w innym, spełniającym podobną do statutu funkcję, akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów k.p.a., jednakże należy wiązać je z działaniami na rzecz spraw istotnych ze społecznego punktu widzenia, a więc mających znaczenie dla funkcjonowania ogółu społeczności tj. ochrona zdrowia, przyrody, wartości kulturowych czy też zabytków. Tak rozumiany interes społeczny nie jest więc pojęciem ogólnym, ale zespołem wartości istotnych i ważnych ze społecznego punktu widzenia, a które z tych właśnie względów wymagają ochrony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Interes ten musi mieć związek z toczącym się postępowaniem w takim znaczeniu, by z racji jego ochrony, niezbędne było dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu organizacji społecznej jako rzecznika tego interesu. Tej cechy interesu społecznego nie dopatrzyło się Kolegium w argumentacji podnoszonej przez Stowarzyszenie. W niniejszym postępowaniu nie jest kwestionowany fakt, iż cele statutowe organizacji społecznej uzasadniają dopuszczenie jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu, a zatem istotą sprawy jest ustalenie, czy za dopuszczeniem organizacji przemawia interes społeczny. Ocena wniosku organizacji społecznej w zakresie istnienia interesu społecznego, o jakim mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. odnosi się wyłącznie do postępowania administracyjnego, co którego został złożony ten wniosek. To oznacza, iż organ rozpoznający wniosek organizacji społecznej nie ma prawnego obowiązku badania i oceny innych postępowań administracyjnych. Z tych względów zobowiązanie Kolegium do uwzględnienia, w ponownym rozpoznaniu sprawy, innych postępowań administracyjnych dotyczących decyzji środowiskowych dla inwestycji realizowanych w pobliżu, z uwagi na możliwość kumulacji niekorzystnych oddziaływań, nie znajduje uzasadnienia z uwagi na brak podstaw prawnych - brak jest bowiem przepisu prawa, który zobowiązywałby organy do dokonania takiej oceny. Z drugiej zaś strony nie można wskazać kryteriów pozwalających na ocenę, czy w istocie na terenie planowanej zabudowy dochodzi do kumulacji negatywnych oddziaływań, a w szczególności jaki obszar należałoby uwzględnić przy badaniu i jakiego rodzaju inwestycje mogą sumarycznie negatywnie oddziaływać na środowisko, a wreszcie jakie wartości emisji należy uznać za niekorzystne dla środowiska.

Nadto, aby organ mógł wykonać zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niezbędna byłaby ocena akt sprawy dotyczących innych postępowań administracyjnych o wydanie decyzji środowiskowych, co w świetle art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. byłoby działaniem nieuprawnionym, albowiem prowadziłoby to do sytuacji, w której badanie przesłanek dopuszczalności organizacji społecznej do udziału w danym postępowaniu wykracza poza jego granice, poprzez wprowadzenie obowiązku badania innych postępowań administracyjnych i łącznej ich oceny. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), dotyczy potencjalnego wpływu na danego zamierzenia na środowisko i jest jednym z etapów prowadzących do realizacji inwestycji. Tym samym ocena innych postępowań administracyjnych zmierzających do wydania decyzji środowiskowych, ma charakter hipotetyczny i nie pozwala na jednoznaczną ocenę kumulacji oddziaływań sąsiednich inwestycji. Okoliczność wydania decyzji środowiskowych dla inwestycji położonych w pobliżu nie przesądza jeszcze o ich realizacji, co wyłącza możliwość ustalenia, czy na terenie następuje faktyczne zsumowanie negatywnych oddziaływań.

Kolegium przywołało przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. i podkreśliło, że rozpoznanie sprawy przez sąd obejmuje ocenę stanu faktycznego i prawnego jaki istaniał w dniu wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Tymczasem Stowarzyszenie Z. na rozprawie przedłożyło kopię informacji od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w której określone zostały parametry jakości powietrza dla zespołu biurowo - usługowego zlokalizowanego w Warszawie Al. [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił dowody złożone na rozprawie wskazując, iż mogą one potwierdzać fakt położenia terenu inwestycji na obszarze, gdzie przekroczone zostały normy jakości powietrza i zobowiązał Kolegium do ich uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Kolegium powyższe stanowisko jest niezasadne. Wskazane przez Stowarzyszenie okoliczności, jak również dowody (informacja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska), zostały podniesione na etapie postępowania sądowego i nie dają podstaw do uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Stan zanieczyszczenia powietrza oraz poziom hałasu w centrum Warszawy był okolicznością znaną organowi już w dniu wydania kwestionowanego postanowienia, albowiem powszechnie wiadomo, iż stan powietrza i poziom hałasu w strefach ścisłego centrum dużych aglomeracji miejskich jest podwyższony, co m.in. związane jest ze znacznie zwiększonym ruchu pojazdów, gęstością zabudowy. Okoliczności te uwzględniło Kolegium czemu dało wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazując, iż z uwagi na lokalizację, jak również charakter samej inwestycji, nie można przyjąć, iż wystarczającym warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest określenie interesu społecznego, wskazanego przez Stowarzyszenie, jako ochrona przed zanieczyszczeniem powietrza i warunkami akustycznymi. Nie doszło zatem do naruszenia art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem Kolegium odniosło się w sposób całościowy do zarzutów podnoszonych przez organizację społeczną uznając, iż argumentacja Stowarzyszenia, przedstawiona we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i w zażaleniu, nie uzasadnia dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym, albowiem Stowarzyszenie w sposób ogólny powołało się na zasady ochrony środowiska, wskazując na konieczność ochrony przed skażeniem powietrza i pogorszeniem warunków akustycznych. Uznanie interesu społecznego, wskazanego przez Stowarzyszenie, jako ochrona przed zanieczyszczeniem powietrza i warunkami akustycznymi, prowadzi do wniosku, iż co do zasady każde przedsięwzięcie stanowi ingerencję w środowisko, również w zakresie zanieczyszczenia powietrza oraz zmiany warunków akustycznych. W świetle art. 31 k.p.a. interes społeczny, jaki uzasadniałby dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu, wymaga konkretyzacji przez odniesienie go przedmiotu postępowania, a więc określenia, jakiego rodzaju wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia, podlegałyby ochronie w danym postępowaniu administracyjnym. Kolegium wskazało na fakt, iż planowana inwestycja polegająca budowie na garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha w ramach budowy budynku biurowo- usługowego A. wraz z garażem podziemnym, dojściami, drogą pożarową i infrastrukturą techniczną na dz. ew. nr [...] oraz a części dz. ew. nr [...] przy Al. [...] w Dzielnicy Wola m. st. Warszawy ma być zrealizowana na terenie zurbanizowanym, w centrum miasta wokół, którego nie występują szczególne zagrożenia dla środowiska, jak również dla okolicznych społeczności lokalnych. Poziom zanieczyszczenia środowiska czy nadmierny hałas istniejący w obszarze wynika z faktu położenia terenu planowanej inwestycji w centrum miasta i jest to fakt powszechnie znany. Z tych względów lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia w ścisłym centrum miasta nie będzie miała znaczącego wpływu na środowisko, w takim znaczeniu, iż w sposób istotny pogorszy poziom emisji zanieczyszczeń czy też dopuszczalny poziom hałasu. Dokonując oceny argumentacji organizacji społecznej w kontekście wykładni "interesu społecznego" rozumianego jako działania na rzecz spraw istotnych ze społecznego punktu widzenia i jego związku z toczącym się postępowaniem, Kolegium nie uznało, aby z racji jego ochrony, niezbędne było dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu organizacji społecznej jako rzecznika tego interesu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie. Stowarzyszenie podniosło, że analiza oddziaływań skumulowanych jest wymogiem ustawowym (art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko), a co więcej badanie kumulacji należy do priorytetowych kierunków ocen środowiskowych wspólnotowego prawodawstwa ekologicznego. Utrwalone orzecznictwo ETS w sposób jednoznaczny wskazuje na stosowanie w zakresie udziału społeczeństwa w ochronie środowiska wykładni rozszerzającej dyrektywy (dyr. 85/337/WE, a obecnie dyr. 2011/92/EU) stojąc na stanowisku, iż "zakres stosowania dyrektywy jest szeroki, a jej cel dalekosiężny".

W ocenie Stowarzyszenia, skoro autor skargi kasacyjnej potwierdza powszechną wiedzę o nadmiernym skażeniu centrum Warszawy, to konsekwentnie powinien wypowiedzieć sie na temat oczywistych ( także powszechnie znanych) skutków nadmiernego skażenia powietrza - czyli negatywnego wpływu takiego niekorzystnego stanu środowiska na zdrowie w wymiarze publicznym. Gdyby autor konsekwentnie doszedł do takiego wniosku, to sam musiałby przyznać, jak ważący dla ochrony interesu publicznego ( środowiska ścisłego centrum i zdrowia lokalnej społeczności rejonu ronda ONZ) jest fakt wydawania środowiskowej zgody na realizację projektu.

Odnośnie zarzutu ogólnikowości wniosku o udział w postępowaniu Stowarzyszenie podniosło, że Kolegium zna stanowisko Stowarzyszenia w tej sprawie (głównie pismo sygn.[...]) i w związku z tym niezasadne są zarzuty dotyczące ogólnikowości wystąpienia. W piśmie tym starano się szeroko i szczegółowo uzasadnić problemy ekologiczne związane z przedmiotową budową i wskazać na konkretne nieprawidłowości dokumentacji (karty KIP), w szczególności bardzo istotną ze społecznego punktu widzenia kwestię manipulowania wskaźnikami aktualnego stanu jakości powietrza w rejonie lokalizacji przedmiotowej inwestycji.

W skardze kasacyjnej T. Sp. z o.o. [...] 15 Sp. k., z siedzibą w Warszawie, reprezentowana przez r.pr. P. P., zaskarżyła powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi Stowarzyszenia na postanowienie SKO, w sytuacji, w której postanowienie SKO zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności po przeprowadzeniu wymaganego w sprawie postępowania dowodowego i rozważeniu istoty sprawy; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że postanowienie SKO zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa skutkowałoby oddaleniem skargi Stowarzyszenia;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi Stowarzyszenia na postanowienie SKO, w sytuacji, w której ewentualne naruszenie przepisów postępowania przy wydawaniu postanowienia SKO (co skarżąca w dalszym ciągu kwestionuje) nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, nie mówiąc już o wpływie "istotnym", który jest normatywną niezbędną do zaistnienia przesłanką uchylenia postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu skarżonego wyroku wskazania co do dalszego postępowania; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie wyklucza ponownego wydania przez SKO postanowienia, które zostanie zaskarżone w oparciu o tę samą podstawę prawną.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Stowarzyszenia na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podniosła, że zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiskaoraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej UIOŚ, w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy (art. 59 ust. 1 pkt 2 UIOŚ). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie określone w ustawie uwarunkowania oraz po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego powiatowego państwowego inspektora sanitarnego (art. 63 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 UIOŚ). W przypadku ustalenia przez właściwy organ, po zasięgnięciu wskazanych opinii oraz rozważeniu wskazanych ustawowych czynników, braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ wydaje postanowienie w tym przedmiocie (art. 63 ust. 2 UIOŚ). W świetle powyższego, skarżąca wskazała, iż oceny stanu faktycznego danej sprawy, w tym co do normatywnie określonych czynników, takich jak możliwość kumulacji oddziaływań czy okoliczność realizacji inwestycji na terenie, gdzie mogą być przekroczone normy jakości powietrza, dokonuje się już na etapie wydawania postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania, a nie, jak sugerował WSA w zaskarżonym wyroku, na etapie wydawania decyzji środowiskowej.

Skarżąca Spółka wskazała, że przed wydaniem postanowienia w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w przypadku decyzji środowiskowej dla inwestycji, Prezydent m.st. Warszawy zwróciła się do RDOŚ oraz PPIS o wydanie opinii w tym przedmiocie. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału, kierując się kryteriami i uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 UIOŚ, zarówno PPIS jak i RDOŚ wydali opinię o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko w sprawie. Strona skarżąca podkreśliła, że Prezydent m.st. Warszawy, wydając postanowienie o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, dokonała samodzielnej oceny kryteriów i uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 UIOS, w tym powiązania inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w tym, w szczególności, możliwość kumulowania się oddziaływania inwestycji z oddziaływaniem przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać inwestycja oraz okoliczność, czy obszar ten stanowi obszar, na którym standardy jakości środowiska zostały przekroczone (patrz str. 4 pkt 1b oraz str. 7 pkt 2f postanowienia Prezydent m.st. Warszawy).

Skarżąca Spółka podniosła, że postanowienie o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko zostało wydane w dniu [...] marca 2012 roku. W świetle powyższego, Prezydent m.st. Warszawy rozpatrywała wniosek Stowarzyszenia oraz wydawała postanowienie odmawiające Stowarzyszeniu udziału w postępowaniu na prawach strony po rozważeniu konkretnych uwarunkowań stanu faktycznego sprawy. Dokonane przez organ ustalenia w sprawie dawały podstawę do ustalenia braku istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. W szczególności, w świetle tak ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy, okoliczności, na które w swoim wniosku zwracało uwagę Stowarzyszenie, nie zasługiwały na uwzględnienie w rozumieniu art. 31 §1 k.p.a. i nie mogły skutkować dopuszczeniem Stowarzyszenia do postępowania w charakterze strony. Także Kolegium, rozpoznając zażalenie wniesione przez Stowarzyszenie, rozpatrywało cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym m.in. opinię RDOŚ udzieloną postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 roku, opinię PPIS udzieloną pismem z dnia [...] lutego 2012 roku oraz postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2012 roku - wydane na podstawie kryteriów i uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 UIOŚ. W ocenie skarżącej Spółki we wniosku o dopuszczenie do postępowania oraz w zażaleniu na odmowę uwzględnienia tego wniosku Stowarzyszenie wskazało jedynie, w sposób ogólnikowy, iż o istnieniu interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do postępowania przemawia sam fakt ingerencji inwestycji w środowisko czy też zakwalifikowanie inwestycji jako mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz fakt przekroczenia standardów jakościowych środowiska. Stowarzyszenie w żadnym momencie nie dokonało konkretyzacji interesu społecznego, jaki uzasadniałby dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Jeśli wskazanie przez Stowarzyszenie ogólnych, znajdujących zastosowanie praktycznie w każdej sprawie dotyczącej realizacji inwestycji, okoliczności miało przesądzić o prawie uczestnictwa organizacji w postępowaniu, równałoby to się z dostępem organizacji społecznych do wszystkich toczących się postępowań. W postanowieniu Kolegium słusznie wskazało, że kwestie podnoszone przez Stowarzyszenie nie odnoszą się de facto do interesu społecznego istniejącego w konkretnym postępowaniu, którego dotyczy złożony przez Stowarzyszenie wniosek. Kolegium, badając istnienie interesu społecznego, który mógłby uzasadniać udział Stowarzyszenia w prowadzonym postępowaniu, dokonało w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy analizy samej inwestycji, stwierdzając, że "ma być zrealizowana na terenie zurbanizowanym, w centrum miasta wokół, którego nie występują szczególne zagrożenia dla środowiska, jak również dla okolicznych społeczności lokalnych".

Zdaniem strony skarżącej nie można wymagać, aby Kolegium rozpoznając zażalenie Stowarzyszenia wykraczało poza ramy prowadzonego postępowania, a w szczególności poza wymaganą prawem konieczność określenia, czy Stowarzyszenie posiada interes w występowaniu w prowadzonym postępowaniu, poprzez dokonywanie kompleksowej oceny możliwych oddziaływań inwestycji na środowisko. W ocenie skarżącej Spółki organ należycie wskazał na czym polega interes społeczny w prowadzonym postępowaniu stwierdzając, że "interes społeczny, jaki uzasadniałby dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu, wymaga konkretyzacji przez odniesienie go do przedmiotu postępowania, a więc określenia, jakiego rodzaju wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia, podlegałyby ochronie w danym postępowaniu administracyjnym". Postanowienie SKO wypełniło należycie wymogi stawiane przez art. 107 § 3 w zw. z art. 31 § 1 k.p.a. W szczególności, SKO szczegółowo odniosło się do żądania stawianego przez Stowarzyszenie i w kompleksowy sposób określiło, na czym miałby polegać interes społeczny w danej sprawie, stwierdzając jednocześnie, że Stowarzyszenie takiego interesu społecznego w przedmiotowej sprawie nie posiada.

Strona skarżąca podkreśliła, że jeśli nawet przyjąć, że Kolegium, mimo rzetelnego przeanalizowania całości zgromadzonego materiału dowodowego, następnie w sposób niewystarczająco precyzyjny i kompletny uzasadniło swoje stanowisko w uzasadnieniu postanowienia (co skarżąca kwestionuje), to w dalszym ciągu takie naruszenie przepisów postępowania nie stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawy do uchylenia postanowienia SKO. Ewentualne naruszenie przepisów postępowania nie jest naruszeniem istotnym, które mogłoby skutkować wydaniem przez SKO innego rozstrzygnięcia w sprawie. Wyniki rzetelnej oceny okoliczności sprawy, poparte analizą zgromadzonego przez Kolegium materiału dowodowego, nie dają podstaw do twierdzenia, iż w niniejszej sprawie możliwe było inne rozstrzygnięcie. Przeciwnie - poprzez właściwe przywołane (jednak błędnie zinterpretowane) przez Sąd pierwszej instancji przepisy UIOŚ, Sąd niejako pośrednio przyznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie było możliwości wydania rozstrzygnięcia innego niż stwierdzającego brak istnienia interesu społecznego przemawiającego za uczestnictwem Stowarzyszenia w postępowaniu.

Strona skarżąca wskazała także, iż w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie uprawdopodobnił, że wskazane przez Sąd naruszenia mogłyby skutkować wydaniem przez SKO innego rozstrzygnięcia w sprawie niż odmowa Stowarzyszeniu prawa do udziału w postępowaniu w charakterze strony. W szczególności, Sąd pierwszej instancji nie wskazał na żadne okoliczności, które mogłyby przemawiać za koniecznością rozważenia rozstrzygnięcia innego niż zaskarżone postępowanie. Sąd nie podważył żadnych ustaleń dokonanych przez Kolegium podczas rozpoznawania zażalenia Stowarzyszenia, a wręcz zgodził się (wielokrotnie) z twierdzeniami i wnioskami Kolegium powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W ocenie Spółki uzasadnienie skarżonego wyroku nie zawiera konkretnych, wyczerpujących i jednoznacznie sformułowanych wytycznych dla SKO. W szczególności, Sąd ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń na temat zidentyfikowanych rzekomych naruszeń, takich jak "organ orzekający w sprawie nie uczynił zadość wskazanemu wymaganiu", "dobitnie nie zreferował argumentacji", "nie zajęto w ogóle stanowiska w określonych, istotnych dla sprawy kwestiach" nie wskazując jednak, w jaki sposób SKO ponownie rozpoznając sprawę powinno postąpić.

Stowarzyszenie "Z." z siedzibą w Warszawie w odpowiedzi na skargę kasacyjną T. Sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą w Warszawie wniosło o nieuwzględnienie skargi kasacyjnej. Zdaniem Stowarzyszenia Sąd zasadnie uchylił zaskarżone postanowienie SKO. Stowarzyszenie swój wniosek o włączenie na prawach strony do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji uzasadniło przede wszystkim skalą przedsięwzięcia, powiązaniami z innymi planowanymi przez inwestora w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji o podobnej wielkości, kumulowaniu się oddziaływań przedsięwzięć istniejących i planowanych na tym obszarze oraz sytuowanie przedsięwzięcia na obszarze, na którym standardy jakości środowiska zostały przekroczone. W ocenie Stowarzyszenia, Kolegium nie przeanalizowało wniosku uzasadnionego interesem publicznym, w którym Stowarzyszenie wskazało na dwa uwarunkowania sprawy: realizacja inwestycji na terenie, gdzie już (w ocenie Stowarzyszenia) przekroczone są normy jakości powietrza, oraz możliwość kumulacji oddziaływań w wyniku realizacji konkretnych planowanych obiektów tego samego rodzaju.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny wniesionej skargi kasacyjnej.

Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze, chybiony jest zarzut dotyczacy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 107 § 3 k.p.a. jak i w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Wbrew zarzutom skarg kasacyjnych, rację ma Sąd pierwszej instancji, że postanowienie o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu na prawach strony zapadło bez należytego rozważenia okoliczności niniejszej sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienia, jak i uzasadnienie postanowienia organu I instancji, potwierdzają prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji. Jak stanowi art. 31 § 1 k.p.a. organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym przysługują dwa uprawnienia, tj. prawo żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby oraz prawo żądania dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu - art. 31 § 2 k.p.a. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony ( § 3 art. 31 k.p.a.). Sąd pierwszej instancji i strony prawidłowo wywodzą, że powyższe dwie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Nie budzi też wątpliwości, że cele statutowe Stowarzyszenia "Z." uzasadniają udział Stowarzyszenia w tego typu postępowaniach jak w niniejszej sprawie. Do rozważenia pozostała kwestia, czy za dopuszczeniem Stowarzyszenia "Z." do udziału w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny.

W ocenie organów i inwestora interes społeczny nie przemawia za dopuszczeniem Stowarzyszenia "Z." do udziału w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - budowy garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha w ramach budynku biurowo-usługowego A. wraz z garażem podziemnym, dojściami, drogą pożarową i infrastrukturą techniczną przy Al. w Warszawie. Rację ma jednak Sąd pierwszej instancji, że postanowienie wydane przez organ II instancji, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ( jeden z podmiotów wnoszących skargę kasacyjną ) zostało wydane bez należytej oceny okoliczności występujących w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich orzeczeniach podnosił, że nie wystarczy ogólnikowe sformułowanie przez organizację społeczną, że działa w interesie społecznym, powoływanie się na ochronę środowiska, ochronę zdrowia czy życia ludzi, bo są to cele wskazane bardzo ogólnie i na tej zasadzie każda organizacja musiałaby być dopuszczona do udziału w każdym postępowaniu. Chodzi o to, aby powołując się na interes społeczny, który jest interesem ogólnym, organizacja nie używała ogólnikowych stwierdzeń, lecz wskazywała konkretne okoliczności faktyczne, prawne, które mogą świadczyć o tym, że powinna w tym postępowaniu uczestniczyć.

Jednak, wbrew stanowisku stron wnoszących skargi kasacyjne, to nie muszą być takie okoliczności, które już rzeczywiście wystąpiły, ale okoliczności, które mogą zaistnieć.

A zatem, Stowarzyszenie "Z." na tym etapie postępowania nie musi udowodnić, że - tak jak podnosi - występuje bądź też wystąpi kumulatywne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji i inwestycji, która już istnieje (D.) oraz kolejnych dwóch inwestycji ( A. ), odnośnie których toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowych.

Stowarzyszenie "Z." na tym etapie postępowania nie musi udowodnić, że kumulacja negatywnych oddziaływań występuje, jak też nie musi udowodnić, że na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji przekroczone zostaną drastycznie, czy w ogóle przekroczone zostaną normy jakości powietrza. Aby organizacja społeczna została dopuszczona do udziału w danym postępowaniu na prawach strony winna podać takie okoliczności, które będą świadczyły o tym, że jej udział w tym postępowaniu jest zasadny, bo zachodzą wątpliwości co do pewnego rodzaju okoliczności i jej udział może dodatkowo zagwarantować, że te okoliczności zostaną prawidłowo wyjaśnione. A zatem, jeżeli organizacja społeczna podnosi, że zostaną przekroczone normy jakości powietrza, czy też dopuszczalne normy hałasu, bądź planowana inwestycja spowoduje skażenie terenu, to okoliczności, które podnosi nie muszą już udowadniać, że tak faktycznie się stanie, ale organizacja ta winna wskazać takie okoliczności, które świadczą o tym, że tak może się stać i okoliczności te powinny zostać wnikliwie sprawdzone w postępowaniu administracyjnym. I jeśli organizacja społeczna podnosi np. możliwość kumulacji negatywnych oddziaływań na środowisko, zdrowie ludzi, to winna uprawdopodobnić poprzez podanie określonych okoliczności faktycznych, że tak może się zdarzyć i dzięki m.in. jej udziałowi ta okoliczność zostanie dokładnie sprawdzona w tym postępowaniu.

Oczywiście, że nie jest wystarczające samo twierdzenie, że wystąpi kumulacja negatywnych oddziaływań inwestycji. Gdyby tylko takiego ogólnego sformułowania użyła organizacja społeczna, to samo takie twierdzenie możnaby uznać za niewystarczające do dopuszczenia danej organizacji do udziału w określonym postępowaniu administracyjnym. W niniejszej jednak sprawie Stowarzyszenie "Z." podało okoliczności, mające jego zdaniem przemawiać za tym, że może wystąpić kumulacja negatywnych oddziaływań na środowisko. Stowarzyszenie wskazało dlaczego jego zdaniem może dojść do kumulacji negatywnych oddziaływań inwestycji na środowisko – powołało się na określone okoliczności faktyczne dotyczące już istniejącej inwestycji i przedmiotowej inwestycji oraz przewidzianych do realizacji ( oprócz przedmiotowej inwestycji ) jeszcze dwóch inwestycji tego samego inwestora. Tym samym Stowarzyszenie podało okoliczności faktyczne, które mają uzasadniać wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu na prawach strony.

Kwestia, czy rzeczywiście wskazane przez Stowarzyszenie inwestycje spowodują kumulatywne negatywne oddziaływanie na środowisko, stanowi kwestię do rozstrzygnięcia już na etapie wydawania decyzji. To zaś oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze i organ I instancji nie mogą wymagać od organizacji społecznej, która żąda dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, aby w dacie składania wniosku już wykazała, że taka kumulacja faktycznie istnieje. Udział organizacji społecznej ma zagwarantować, że określone okoliczności zostaną sprawdzone w toku czynności wyjaśniających przez organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji w danej sprawie. Na etapie rozstrzygania w przedmiocie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w danym postępowaniu administracyjnym na prawach strony organy administracji publicznej mają prawo żądać uzasadnienia wniosku, a więc jeśli organizacja twierdzi, że wystąpi taka kumulacja, organy mają prawo zażądania podania okoliczności, które zdaniem organizacji wnoszącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przemawiają za tym, że taka kumulacja może wystąpić.

Powyższe nie oznacza, że – jak wskazuje Kolegium i inwestor - Sąd żąda, aby Kolegium wychodziło poza granice tej sprawy i badało pozostałe sprawy. Jeszcze raz należy podkreślić, że na tym etapie postępowania Kolegium nie ma badać, czy dojdzie do skumulowanego negatywnego oddziaływania inwestycji i zostaną przekroczone np. dopuszczalne normy hałasu, jakości powietrza, a więc na tym etapie postępowania zapoznać się z aktami administracyjnymi pozostałych inwestycji ( A. ), lecz ma ocenić, po pierwsze czy toczą się postępowania dotyczące wskazanych przez Stowarzyszenie "Z." inwestycji, czy są to inwestycje tego samego rodzaju, czy znajdują się na terenie położonym w pobliżu przedmiotowej inwestycji, a więc, czy strona wskazała na okoliczności, które mogą świadczyć o kumulacji negatywnego oddziaływania na środowisko np. w zakresie hałasu, na skutek zaplanowania garaży o znacznej powierzchni i innych źródeł emisji akustycznej ( np. wentylacja, klimatyzacja), umiejscowienia źródeł emisji akustycznej także na dachu budynku, w zakresie zanieczyszczenia powietrza ( spaliny) itd. Stowarzyszenie "Z." wskazywało również na zaniżenie tła dla NO2 i PM10.

Zagadnienie, czy podnoszona kumulacja negatywnego oddziaływania na środowisko faktycznie nastąpi oraz czy i jakie normy mogą zostać przekroczone, podlega badaniu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy - wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odniesienia się do powyższych okoliczności, podnoszonych przez Stowarzyszenie "Z.", zabrakło w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego. To zaś czyni zasadnym twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza art. 107 § 3 k.p.a., a to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił zaskarzone postanowienie. Sąd pierwszej instancji zasadnie też zwrócił uwagę na jeszcze jedną okoliczność. A mianowicie, inwestor i organ powołują się na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] marca 2012 r. o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, co oznacza, że nie będzie prowadzona ocena oddziaływania na środowisko. Z uwagi na powyższe przypomnieć należy, iż stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1227 ze zm. - aktualnie t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm. ) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania wskazane w tym przepisie. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – art. 63 ust. 2 tej ustawy, przy czym jedynie na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, przysługuje zażalenie. Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji, że okoliczności te będą podlegały ocenie organu odwoławczego w razie wniesienia odwołania, jak też ocenie sądu administracyjnego w przypadku wniesienia skargi na decyzję organu i ewentualnie skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu. A zatem, okoliczność, że nie zostało przeprowadzone postępowanie z udziałem społeczeństwa i postępowanie o oddziaływaniu tej inwestycji na środowisko może być podnoszona w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji, a następnie w skardze i skardze kasacyjnej.

A zatem, jeżeli Stowarzyszenie "Z." zostałoby dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu, to organizacja ta mogłaby podnosić te okoliczności. W sytuacji zaś, kiedy Stowarzyszenie zostałoby pozbawione możliwości udziału w tym postępowaniu, to nie mogłoby zakwestionować tej decyzji, a więc i podnosić m.in. okoliczności, że wbrew określonym okolicznościom, które występują jej zdaniem w tej sprawie, błędnie zostało przeprowadzone postępowanie, gdyż nie została sporządzona ocena oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i nie został zapewniony udział społeczeństwa. Takie uprawnienia przysługują organizacji społecznej dopuszczonej do udziału w postępowaniu na prawach strony i to dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy.

Podkreślić należy, iż niezrozumiały jest zarzut Kolegium sformułowany z powołaniem się na art. 155 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, iż w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. W skardze kasacyjnej brak jest uzasadnienia tego zarzutu, co powoduje, że sąd kasacyjny nie może odnieść się do tak postawionego zarzutu. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut postawiony przez T. Sp. z o.o. [...] Sp. k., z siedzibą w Warszawie dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wytknął uchybienia, jakich dopuściło się Kolegium i wskazał, czego organ odwoławczy nie uczynił, mimo ciążących na tym organie obowiązków. W tej sytuacji powyższy zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem Kolegium winno ponownie rozpatrzyć sprawę uwzględniając i rozważając okoliczności podniesione przez Sąd pierwszej instancji.

Za chybiony należy również uznać zarzut Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie dotyczący dopuszczenia dowodu przez Sąd pierwszej instancji.

Stosownie do art. 133 § 1 p. p. s. a. Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet w przypadku niepowołania się na nie przez strony. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowód z dokumentu, a więc nie wyszedł poza granice przysługujących mu z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. uprawnień. Podkreślić też należy, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał własnych ustaleń i nie przyjął odmiennych ustaleń od Kolegium, lecz wskazał, że złożone dokumenty mogą poddawać w wątpliwość okoliczności przyjęte w postępowaniu administracyjnym, a to oznacza, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając kwestię dopuszczenia Stowarzyszenia "Z." do udziału w postępowaniu administracyjnym winien rozważając niniejszą sprawę poddać ocenie okoliczności faktyczne także w świetle złożonych przez stowarzyszenie dokumentów. Zauważyć należy, iż zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie Kolegium zostało wydane w dniu [...] czerwca 2012 r., natomiast dokument złożony przez Stowarzyszenie datowany jest na dzień [...] listopada 2011 r., a więc dokument ten istniał przed wydaniem postanowienia przez Kolegium. Okoliczność, iż dokument został złożony po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie oznacza, że nie może być wzięty pod uwagę przy ocenie stanu faktycznego istniejącego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ, gdyż w tej sprawie mowa jest m.in. o tym jakie może być zagrożenie z powodu realizacji przedmiotowej inwestycji, w tym jaki jest m.in. stan jakości powietrza na wskazanym terenie w okresie kiedy ma dojść do realizacji tej inwestycji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargi kasacyjne.