Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1127/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 8, art. 24
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 94, art. 95, art. 218
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
article: Art. 31
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 3 sierpnia 2020 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia 3 sierpnia 2020 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, 695), art. 218 ust. 1 pkt 4 oraz w związku z art. 94 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 848), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego - sierż. M. K. - oddziałowego Zakładu Karnego - od decyzji z dnia [...] 2020 r. wydanej przez Dyrektora Zakładu Karnego, znak [...], w przedmiocie zawieszenia M. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od 21 czerwca 2020 r. do 20 września 2020 r. w związku z zawiadomieniem Prokuratury Rejonowej o przedstawieniu zarzutów w postępowaniu karnym o popełnienie dwóch przestępstw podczas pełnienia obowiązków służbowych na terenie Zakładu Karnego i jednoczesnego zawieszenia od najbliższego terminu płatności przypadającego na 1 lipca 2020 roku 50% należnego uposażenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] 2020 r. znak. [...] Dyrektor Zakładu Karnego na podstawie art. 94 ust. 2, 3 i 4, art. 95 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej zwanej dalej "ustawą o Służbie Więziennej" z dniem 21 czerwca 2020 r. zawiesił w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 20 września 2020 r. skarżącego - oddziałowego działu ochrony Zakładu Karnego, jak również zawiesił począwszy od 1 lipca 2020 r. wypłatę 50 % należnego uposażenia.

Uzasadniając przedmiotową decyzję Dyrektor Zakładu Karnego powołał się na otrzymane w dniu 20 grudnia 2019 roku zawiadomienie o przedstawieniu zarzutów popełnienia przez skarżącego dwóch przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 197 § 2 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz jednego z art. 231 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz na informację uzyskaną przez administrację Zakładu Karnego, że w dniu 31 marca 2020 r. prokurator wniósł akt oskarżenia do Sądu Rejonowego. W konsekwencji na podstawie art. 94 ust. 2, 3 i 4 ustawy o Służbie Więziennej organ zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od 21 czerwca 2020 r. do 20 września 2020 r. W uzasadnieniu organ l instancji stwierdził ponadto, że wszczęcie postępowania karnego związanego z wykonywaniem obowiązków służbowych na terenie jednostki organizacyjnej, rodzaj i charakter zarzucanych przestępstw, mogą mieć istotny wpływ na atmosferę i bezpieczeństwo w jednostce, dlatego też na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej zawiesił skarżącego na okres 3 (trzech) miesięcy.

Od przedmiotowej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym sformułował następujące zarzuty naruszenia prawa procesowego, a to:

art. 8, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że pełnienie służby przez skarżącego może mieć wpływ na bezpieczeństwo i atmosferę w jednostce, mimo iż czyn, w związku z którym toczy się postępowanie karne skierowane przeciwko skarżącemu nie dotyczy innych funkcjonariuszy Służby Więziennej, a tzw. "pracowników cywilnych",

art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodów na okoliczność obecnego stanu postępowania karnego toczącego się przeciwko skarżącemu, podstaw dowodowych przedstawionych skarżącemu zarzutów, stosunku skarżącego do przedstawionych mu zarzutów, wpływu ewentualnego przywrócenia skarżącego do czynności służbowych na dobro toczącego się postępowania oraz przewidywanej daty zakończenia tego postępowania, braku wyjaśnienia na czym może polegać "zagrożenie pogorszenia bezpieczeństwa i atmosfery" na terenie jednostki i w konsekwencji sporządzenie niezgodnego z wymogami ustawy ogólnego uzasadnienia decyzji,

- art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez pobieżne ustalenia stanu faktycznego polegające na nie wprowadzeniu do materiału dowodowego protokołów komisji mobbingowej powołanych przez Dyrektora Zakładu Karnego oraz pozytywnych opinii wydawanych przez przełożonych skarżącego.

Powyższe uchybienia doprowadziły zdaniem skarżącego do naruszenia prawa materialnego, tj. art 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej polegające na zastosowaniu powyższego przepisu w sytuacji, w której zbyt pobieżne ustalenie stanu faktycznego nie dawało podstaw do jego fakultatywnego zastosowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Uzasadniając powyższe skarżący zarzucił, że organ pominął wyjaśnienie, w jaki sposób dalsza praca funkcjonariusza w jednostce może wpłynąć na atmosferę i bezpieczeństwo w pracy skoro czyny, które są zarzucane skarżącemu, nie dotyczą funkcjonariuszy Służby Więziennej, a tzw. "pracowników cywilnych". Powyższe pojęcie jest bardzo nieostre i ogólne co budzi poważne wątpliwości. Skarżący pełni funkcję tzw. "bramowego", w związku z czym ewentualnie mógłby zostać przeniesiony do pełnienia innej funkcji na terenie Zakładu Karnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy związanej z toczącym się postępowaniem karnym, jak również mógłby zostać przeniesiony do innej jednostki na podstawie art. 69 u.s.w.

W drugiej kolejności skarżący podniósł, że organ nie wystąpił do Prokuratury Rejonowej w celu ustalenia, na jakiej podstawie wniesiono akt oskarżenia oraz czy na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów istnieje wysokie prawdopodobieństwo skazania skarżącego. W żaden sposób nie wzięto przy tym pod uwagę czy zawieszenie skarżącego może przyczynić się do usprawnienia postępowania karnego. Z powyższym zarzutem związany jest także ostatni zarzut oparty na naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, a więc organ nie wziął pod uwagę tzw. komisji mobbingowej powołanej w celu zbadania sprawy skarżącego, organ pominął również opinię dotyczącą oceny pracy skarżącego, która to była pozytywna.

Ponadto odnosząc się do zaistnienia przesłanek pozwalających na zawieszenie funkcjonariusza skarżący twierdził, że samo postawienie zarzutów w postępowaniu karnym nie skutkuje skazaniem osoby, wobec której takowe zarzuty wniesiono, cały czas korzysta ona z domniemania niewinności. Faktem jest, że artykuł 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przewiduje dopuszczalność fakultatywnego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Skarżący stwierdził ponadto iż, "nie sposób pominąć treści art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach umożliwia zwolnienie funkcjonariusza ze służby bez oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie karnej. Regulacja ta jest szczególnie dolegliwa i surowa, tym samym każda sprawa wymaga rzetelnego i szczegółowego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego, swoją wieloletnią, przykładną służbą zasłużył na to, by przełożeni wnikliwie przeanalizowali jego przypadek i wydali sprawiedliwe rozstrzygnięcie w oparciu o rzetelnie zebrany materiał dowodowy".

Organ odwoławczy po zbadaniu sprawy i przeanalizowaniu zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji stwierdził, że odwołanie złożone przez skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe stanowisko oparte zostało na następujących ustaleniach: w związku z otrzymanym zawiadomieniem przez Dyrektora Zakładu Karnego z Prokuratury Rejonowej sygn. [...] z dnia 18 grudnia 2019 r. o wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przez skarżącego dwóch przestępstw z art. 231 § 1 kk. i art. 197 § 2 kk i art. 217 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk oraz w zw. z art. 11 § 2 kk, oraz jednego z art. 231 § 1 kk i art. 217 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk oraz w zw. z art. 11§2 kk Dyrektor Zakładu Karnego w dniu 20.12.2019 r. podjął decyzję o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych na 3 miesiące - opierając się na podstawie zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. W dniu 20 marca 2020 r., z uwagi na toczące się dalej postępowanie karne przeciwko skarżącemu, Dyrektor Zakładu Karnego wydał kolejną decyzję o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. na okres od 21 marca 2020 r. do dnia 20 czerwca 2020 r. Decyzja ta została przez skarżącego zaskarżona, natomiast organ odwoławczy utrzymał ją w mocy.

Organ podniósł, że w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią jest rozstrzygnięcie, czy w zaistniałej sytuacji prawnej, jaką było wszczęcie postępowania karnego wobec skarżącego, Dyrektor Zakładu Karnego był uprawniony do podjęcia decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu m.in. postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Sytuacja taka wystąpiła, a zatem nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego podjął przedmiotową decyzję w sposób uprawniony i prawidłowy. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że Dyrektor Zakładu Karnego nie musiał zawieszać go w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia postępowania karnego organ II instancji wyraża pogląd, że istotnie art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej jest przepisem fakultatywnym, a nie obligatoryjnym. W związku z powyższym to do kierownika jednostki organizacyjnej należy ocena, czy w zaistniałej sytuacji taki przepis należy zastosować czy nie, a tym samym czy funkcjonariusza zawiesić w czynnościach służbowych czy też nie stosować tego środka. W ocenie organu odwoławczego decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych skarżącego jest prawidłowa. Wszczęcie bowiem wobec funkcjonariusza postępowania karnego związanego z wykonywaniem czynności służbowych na terenie jednostki organizacyjnej, jaką jest zakład karny, rodzaj oraz charakter zarzucanych przestępstw wskazują na powagę sytuacji, mogącą mieć istotny wpływ na bezpieczeństwo i atmosferę w jednostce. Zarzucane skarżącemu przestępstwa są poważne, ponieważ zgodnie z kodeksem karnym są zagrożone karą pozbawienia wolności: art. 213 § 1 k.k. - do 3 lat, art. 197 § 2.k.k. - do 8 lat, art. 217 § 1 k.k. – do roku. Zawieszenie w czynnościach służbowych funkcjonariusza - na którym ciążą przytoczone wyżej zarzuty w kontekście toczącego się postępowania karnego, jak również fakt świadczenia pracy w tej samej jednostce przez ewentualne osoby pokrzywdzone - jest uzasadnione. W ocenie organu odwoławczego nie ma żadnego znaczenia - co podnosi skarżący - że czyn, w związku z którym toczy się postępowanie karne, nie dotyczy innych funkcjonariuszy, a tzw. pracowników cywilnych. Kadrę jednostki penitencjarnej tworzą zarówno funkcjonariusze, jak również pracownicy cywilni. Zasady postępowania, w kontekście zarzucanych skarżącemu przestępstw zarówno w stosunku funkcjonariuszy, pracowników cywilnych, jak również innych osób znajdujących się na terenie jednostki, winny być jednolite i nie mogą być uzależnione od statusu osób wchodzących w skład kadry zakładu karnego.

Organ wskazał, że w kwestii zawieszania w czynnościach służbowych funkcjonariusza Służby Więziennej w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego oraz umyślne przestępstwa skarbowe wypowiedział się Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Wiceminister M. W. nadzorujący Służbę Więzienną i powołał treść pisma z dnia 03.10.2019 r. sygn. [...].

Odnosząc się do zasadności decyzji o zawieszeniu organ zauważył, że z uwagi na rodzaj, charakter zarzucanych skarżącemu przestępstw opisanych powyżej ściśle powiązanych z pełnioną służbą, słusznie organ l instancji uznał, że zachodziła podstawa do dalszego zawieszenia w czynnościach służbowych. Organ podkreślił, że z uwagi na rodzaj wymienionych, zarzucanych przestępstw, w niniejszej sprawie od początku zachodził w tej sprawie szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, uzasadniający przedłużenie zawieszenia na dalszy okres.

W odniesieniu do stawianego zarzutu braku wzięcia pod uwagę tzw. komisji mobbingowej oraz z opinii - oceny pracy skarżącego, zdaniem organu odwoławczego zarzut jest niezasadny. W ocenie organu II instancji badanie tych dowodów jest zbędne, albowiem istotną przesłanką zawieszenia jest wszczęcie postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi o przestępstwo umyślnego ścigane z oskarżenia publicznego, a takie postępowanie niewątpliwie zostało wszczęte. W tym kontekście niezasadne są także twierdzenia skarżącego, że organ winien ustalać podstawy wniesienia aktu oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi. W świetle art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej istotne jest wszczęcie postępowania karnego.

Wobec tego niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące braku ustalenia podstaw wniesienia aktu oskarżenia oraz czy na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów istnieje wysokie prawdopodobieństwo skazania skarżącego. W związku z tym organ II instancji podkreślił, że zawieszenie w czynnościach służbowych ma charakter odwracalny. Jest ono stosowane tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującej przesłanki określone w art. 94 ustawy o Służbie Więziennej, natomiast gdy odpadnie przesłanka jego stosowania, zawieszenie w czynnościach służbowych jest uchylane. Rozstrzyga o tym przepis art. 95 ust. 2 i 3.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zawieszenie w czynnościach służbowych nie jest związane z zabezpieczeniem prawidłowego toku postępowania karnego. Zatem również w tym zakresie twierdzenia skarżącego o braku wzięcia pod uwagę, czy zawieszenie skarżącego może przyczynić się do usprawnienia postępowania karnego, są bezzasadne.

Na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący M. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił on:

1. naruszenie przepisów postępowania, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania, tj. art 8 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu;

2. naruszenie innych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, jakimi przesłankami oceniając negatywny wpływ pełnienia przez skarżącego służby na bezpieczeństwo i atmosferę w jednostce.

3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w z zw. art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej poprzez lakoniczne wyjaśnienie, na czym polegał "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej.

art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję w mocy w sytuacji, w której nie występują przesłanki do dalszego utrzymania stanu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia i umorzeniem postępowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, umorzenie przez Sąd postępowania oraz o uchylenie także decyzji organu I instancji.

W ocenie skarżącego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej ppłk T. W. podlegał wyłączeniu jako pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 24 §1 pkt. 5 k.p.a., ponieważ brał on udział w wydaniu pierwszej decyzji o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, gdyż to ona zapoczątkowała okres zawieszenia skarżącego. Każda następna decyzja była zależna od pierwotnej, dotyczyła tej samej sprawy i nie miała samoistnego charakteru. W sprawie skarżącego zachodzi zatem przesłanka wyłączająca Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wynikająca z brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji, a wydanie przez niego decyzji mimo jej zaistnienia prowadzi do nadszarpnięcia zasady prawdy obiektywnej oraz funkcji pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Uzasadniając pozostałe zarzuty naruszenia przepisów zwrócić uwagę należy na sformułowany w jeszcze w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzut lakonicznego uzasadnienia wpływu dalszego pełnienia służby przez skarżącego na bezpieczeństwo i atmosferę w jednostce. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w zasadzie powtórzył uzasadnienie Dyrektora Zakładu Karnego w tej części, pozostawiając je w dalszym ciągu lakonicznym. W dalszym ciągu nie wziął pod uwagę czasookresu, którego dotyczy tak postępowanie dyscyplinarne, jak i karne. Podkreślić zatem należy, że zarzuty wobec skarżącego dotyczą okresu do sierpnia 2018 roku, a zatem dość odległego w stosunku do daty wydania zaskarżonej decyzji. Organ nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia, czy skarżący w okresie nieobjętym zarzutami, a poprzedzającym wydanie decyzji przedłużającej okres zawieszenia, prezentował jakiekolwiek zachowanie mogące mieć wpływ na atmosferę i bezpieczeństwo pracy w jednostce. Ponadto organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie zakwalifikował sprawę skarżącego jako "szczególnie uzasadniony przypadek" z art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej uprawniający do przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Należy podkreślić, że uznaniowość pozostawiona w tym przepisie organowi w żadnym razie nie jest równoznaczna z dowolnością i dlatego wymaga od organu należytego umotywowania zasadności podjętego w tej kwestii rozstrzygnięcia.

Zdaniem skarżącego mając na uwadze powyższe zarzuty organ II instancji powinien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie, ponieważ w sprawie nie zostały wykazane ekstraordynaryjne podstawy pozwalające na stosowanie dalszego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że bezzasadny jest zarzut wydania decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Decyzja z dnia [...] 2020 r. została wydana przez Dyrektora Zakładu Karnego, a zaskarżona decyzja z dnia 3 sierpnia 2020 r. przez Dyrektora Okręgowego SW. Stanowiska powyższe w dacie wydania decyzji były zajmowane przez różne osoby. Pierwsza z wydanych decyzji w sprawie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych nie została uznana za nieprawidłową, a tylko wadliwość tejże decyzji mogłaby rzutować na kwestie prawidłowości decyzji następnej. Każda kolejna decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych ma byt samodzielny. W pozostałym zakresie organ podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach COVID-19, który stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zostało wydane w dniu 19 stycznia 2021 r. i znajduje się ono w aktach sprawy (k. 25). Jak potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1475/18, art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a aktualnie istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii w pełni legitymizują uwzględnianie rozwiązań ustawy COVID-19 w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (zob. też uchwałę NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 1/20, Legalis). Jak podkreślono, ustawodawca w tym przepisie nie uzależnił możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym od uzyskania uprzedniej zgody strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, nie ma możliwości uwzględnienia wniosku strony o zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia niejawnego i skierowanie sprawy na rozprawę, obecna sytuacja epidemiczna czyni bowiem niemożliwym ustalenie, kiedy będzie możliwe orzekanie na rozprawach. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję, którą organ I instancji zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 21 czerwca 2020 r. do dnia 20 września 2020 r. i na ten czas zawiesił skarżącemu od dnia 1 lipca 2020 r. 50% należnego wynagrodzenia Podstawą materialnoprawną tej decyzji były art. 94 ust. 2, 3 i 4 oraz art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1064; powoływanej dalej jako "u.s.w.") w związku z art. 218 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie z treścią powyższych przepisów, funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo postępowania dyscyplinarnego (art. 94 ust. 2 u.s.w.). Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 94 ust. 3 u.s.w.). Zawieszenia w czynnościach służbowych dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na zajmowane stanowisko służbowe (art. 94 ust. 4 u.s.w.). Funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się, od najbliższego terminu płatności, 50% należnego uposażenia (art. 95 ust. 1 u.s.w.).

Użyte w cytowanym art. 94 ust. 2 u.s.w. określenie "można zawiesić" wskazuje, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny i uznaniowy, co oznacza, że jej wydanie nakłada na organ obowiązek dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego, na gruncie konkretnej sprawy, a rozstrzygnięcie wymaga należytego umotywowania. Sąd, dokonując oceny legalności wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, uznał, że spełniają one wyżej wskazane wymogi.

Kwestią bezsporną jest, że wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie przed Sądem Rejonowym, pod sygnaturą akt [...]. W postępowaniu tym w dniu 31 marca 2020 r. został wniesiony akt oskarżenia, przewód sądowy został otwarty, a kolejne rozprawy zostały wyznaczone na 23 i 30 listopada 2020 r.

Postawione skarżącemu w postępowaniu karnym zarzuty dotyczyły popełnienia dwóch przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 197 § 2 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w związku z art. 12 § 1 k.k. oraz w związku z art. 11 § 2 k.k. oraz jednego z art. 231 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w związku z art. 12 § 1 k.k. oraz w związku z art. 11 § 2 k.k.

Trzeba wskazać, że art. 94 ust. 2 u.s.w. przewiduje dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Jak trafnie wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 177/17, zgodnie z tym uregulowaniem wystarczające jest zatem postawienie funkcjonariuszowi zarzutów, nie jest zaś wymagane stwierdzenie jego winy co do zarzucanych mu czynów. Istotne jest, że zastosowanie powyższej instytucji nie przesądza w żadnym stopniu o winie funkcjonariusza w postępowaniu dyscyplinarnym ani nie narusza zasady domniemania niewinności. Instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na funkcjonariuszu zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny (por. też wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2032/14, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące nieprzeprowadzenia w należyty sposób postępowania dowodowego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Sądowi jest wiadome, iż wobec skarżącego w dacie wydania decyzji toczyło się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym. Zgodnie z art. 231 § 1 k.k. funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Zgodnie z art. 197 § 1 k.k. kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Zgodnie z art. 217 § 1 k.k. kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Ze względu na rodzaj i charakter zarzucanych skarżącemu czynów, polegających m.in. na przekroczeniu uprawnień przysługujących mu jako funkcjonariuszowi publicznemu, naruszeniu nietykalności cielesnej oraz wymuszeniu czynności seksualnej zdaniem Sądu zachodzi w tej sprawie przypadek, o jakim mowa w art. 94 ust. 2 u.s.w. uzasadniający zawieszenie funkcjonariusza. Bez znaczenia pozostaje zdaniem Sądu, czy powyższe czyny zostały popełnione wobec innych funkcjonariuszy, czy też tzw. pracowników cywilnych.

Realizacji celów u.s.w. z przyczyn oczywistych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję prawidłowego wykonywania poleconych mu obowiązków.

Wykonując powierzone zadania funkcjonariusz tej Służby winien wykonywać polecenia przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością o dobre imię służby (takiej treści ślubowanie funkcjonariusz składa podejmując służbę).

W wypadku skarżącego nie sposób dopatrywać się takiej dbałości o dobre imię służby. Opisane wyżej, a postawione skarżącemu zarzuty niewątpliwie odbierane są negatywnie przez społeczeństwo. Pozostawienie skarżącego w czynnej służbie, zważywszy na odbiór informacji o czynach zarzucanych funkcjonariuszowi może negatywnie wpłynąć na utrzymanie dyscypliny wśród osadzonych. Opisane zachowanie niewątpliwie godzi też w odbiór publiczny Służby Więziennej, której funkcjonariusz jest przedstawicielem w określonym środowisku zamieszkania, jak również w pracy.

Nie ulega wątpliwości, że w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, jest to, aby postawione zadania były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działalność sprzeczną z prawem (tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2015 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 2149/13).

Zdaniem Sądu już sam zarzut naruszenia nietykalności cielesnej oraz wymuszenia czynności seksualnej w związku z pełnieniem funkcji publicznej, ze względu na charakter i wagę takiego czynu uzasadnia zastosowanie wobec tego funkcjonariusza zawieszenia w czynnościach służbowych, o jakim mowa w art. 94 ust. 2 u.s.w.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że organy miały obowiązek należycie rozważyć, czy w niniejszej sprawie taki właśnie przypadek zachodził. Uznaniowość w żadnym razie nie jest równoznaczna z dowolnością i dlatego wymaga od organu należytego umotywowania zasadności podjętego w tej kwestii rozstrzygnięcia.

Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest obowiązany rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za zawieszeniem funkcjonariusza, lub też jego niezawieszaniem, a stosowną argumentację zawrzeć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 765/13

Zdaniem Sądu organy w niniejszej sprawie obwiązek ten spełniły, uzasadniając zawieszenie skarżącego w obowiązkach służbowych rodzajem i charakterem zarzucanych mu czynów oraz tym, że rodzaj i charakter zarzucanych przestępstw mogą mieć istotny wpływ na atmosferę i bezpieczeństwo w jednostce. Organ odwoławczy podkreślił nadto okoliczność, iż osoby pokrzywdzone świadczą pracę w tej samej jednostce. Trafnie również organ dostrzegł, że nie ma znaczenia, czy pokrzywdzonymi są funkcjonariusze, pracownicy cywilni czy tez inne osoby znajdujące się na terenie jednostki. Z przyczyn, o których była mowa powyżej, ze stanowiskiem tym należy w pełni się zgodzić.

W ocenie Sądu, szczególnie służba w formacjach służących ochronie bezpieczeństwa i utrzymania porządku publicznego uwarunkowana jest wypełnianiem zadań, utożsamianych z moralnym zachowaniem jej funkcjonariuszy, czyli zbiorem wartości etycznie akceptowalnych, a zarazem piętnującym w imieniu zbiorowości społecznej zachowania negatywne, do których zalicza się zarzucane skarżącemu czyny.

Zdaniem Sądu, organy wykazały, że występuje w badanej sprawie przypadek, wymagający odsunięcia skarżącego na okres 3 miesięcy od czynności służbowych w zakładzie karnym.

Uzasadnienie decyzji obu instancji przedstawia wymagane w takiej sytuacji elementy stanu faktycznego i prawnego, a także trafne wskazanie przyczyn zawieszenia skarżącego na okres 3 miesięcy w czynnościach służbowych. Należy przy tym pamiętać, że powołana instytucja ma charakter czasowy i ochronny dla skarżącego, ale także dla dobra Służby Więziennej. Skarżący mocą decyzji organu nie został bowiem zwolniony ze służby, ale od niej odsunięty, co powoduje także skutki finansowe dla skarżącego, jednakże taka jest właśnie między innymi funkcja tej instytucji. Zawieszenie skarżącego obliguje bowiem organ do zawieszenia 50% uposażenia z mocy art. 95 ust. 1 u.s.w.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie decyzja organu i instancji została wydana przez Dyrektora Zakładu Karnego ppłka mgra M. M., a decyzja organu II instancji przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej ppłka T. W. Nie zachodzi zatem wyżej wskazana przesłanka wyłączenia od udziału w sprawie. Decyzja, na którą powołuje się w skardze skarżący, jest decyzją samodzielną i nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań, Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego i materialnego okazały się bezzasadne. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie znalazł przyczyn uzasadniających uwzględnienie skargi.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Przywołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.