Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 269/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par.1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 240 par.1 pkt 5 i pkt 7, art. 247 par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 ust.3 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: stażysta Anna Zys – Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2011r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 rok, po wznowieniu postępowania. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia 3 grudnia 2010 roku nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...],- (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lutego 2005r. Wójt Gminy ustalił dla P. B. na 2005 r. podatek od nieruchomości położonych w miejscowości B. i W. w kwocie 9.981,70 zł.

Pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. M. i P. B. zwrócili się do Wójta Gminy o uchylenie ostatecznych decyzji dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości położonych w miejscowości B. i W. za lata 2005 -2009. Wnioskodawcy powołali się na wyrok NSA z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II FSK 483/07 i wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1440/07 oraz przepisy Ordynacji podatkowej mówiące o konieczności podejmowania przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na wezwanie organu, wnioskodawcy w piśmie z dnia 3 marca 2010 r. sprecyzowali ostatecznie swoje żądanie stwierdzając, iż oczekują uchylenia decyzji wymiarowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2009 w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 Ordynacji podatkowej. Wskazali ponadto, iż swój wniosek opierają na orzeczeniach sądów administracyjnych dotyczących naliczenia podatku w zakresie dróg dojazdowych.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2010 r. Wójt Gminy - działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – wznowił postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za lata 2005 -2009 zakończone wskazanymi przez niego decyzjami ostatecznymi.

Decyzją z dnia 28 lipca 2010 r., nr [...] Wójt Gminy uchylił ostateczne decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za poszczególne lata 2005 -2009 i ustalił wymiar podatku od nieruchomości za te lata, ustalając m.in. podatek na 2005 r. w wysokości 9.646,00 zł. oraz orzekł o nadpłacie.

Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców, decyzją z dnia 14 października 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzje organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że po wznowieniu postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2005 -2009 organ I instancji winien w każdej z tych spraw przeprowadzić odrębne postępowanie co do przesłanek wznowienia oraz w razie ich stwierdzenia, rozstrzygnąć istotę sprawy, kończąc każde z tych postępowań wydaniem oddzielnej decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości w konkretnym roku.

Kolegium wskazało ponadto, że w świetle późniejszych wyroków NSA m.in. z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 1782/08, 1781/08 i szeregu innych, stanowisko dotyczące opodatkowania dróg wewnętrznych zawarte w powołanych w zaskarżonej decyzji wyrokach jest nieaktualne i sprzeczne z przyjętą linią orzeczniczą NSA.

Decyzją z dnia 3 grudnia 2010 r., nr [...] Wójt Gminy – działając m.in. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7, art. 245 § 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz art. 6a ust. 1-6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.):

1) uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia 28 lutego 2005 r. ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości 9.981,70 zł.

2) ustalił wymiar podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości 9.498,00 zł. wskazując sposób obliczenia podatku,

3) stwierdził nadpłatę za 2005 r. w kwocie 483,70 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że w okresie od 2005 r. – 2009 r. państwo B. byli właścicielami nieruchomości - działki o numerze ewidencyjnym 96/1 położonej w B. oraz działki o nr ewidencyjnym 106/1 i 106/2 położonej w W., na których znajdują się stacje paliw. Organ stwierdził, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż nieruchomość w W. jest sklasyfikowana jako Bi – działka nr 106/2 o pow. 0,6045 ha i dr – działka nr 106/1 o pow. 0,0255 ha. Natomiast nieruchomość w B. – działka nr 96/1 jest sklasyfikowana jako RV.

Rozważając istnienie przesłanek wznowienia postępowania, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Zaznaczył bowiem, że powołane przez wnioskodawców wyroki sądu NSA z 27.05.2008 r., sygn. akt II FSK 483/07 i WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1440/07 nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości za 2005 r., ponieważ w żaden sposób nie są związane ze sprawą ustalenia obowiązku podatkowego podatnika. Wskazał ponadto, iż w przedmiotowej sprawie żadna z decyzji podatkowych nie była uchylona lub zmieniona.

Wójt Gminy stwierdził natomiast istnienie przesłanki wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej

Odnośnie działki o nr 106/1 o powierzchni 0,0255 ha organ powołał wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia NSA z dnia 10.06.2010 r., sygn. akt II FSK 1781/08 i sygn. akt II FSK 1782/08, zgodnie z którymi dane z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i stosownie do art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne – organ podatkowy nie może ich pominąć przy wymiarze podatku bez względu na to, czy odpowiadają one stanowi faktycznemu.

Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że działka 106/1 o powierzchni 0,0255 ha, pomimo, że faktycznie nie jest wykorzystywana jako droga, nie posiada budowli drogi, jest porośnięta trawą, to podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2005 r. ze względu na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, gdzie jest sklasyfikowana jako droga.

Z kolei odnośnie działki 96/1 o powierzchni 0,4241 ha organ wskazał, że w ewidencji gruntów i budynków jest ona sklasyfikowana jako rola - RV, przy czym grunt o powierzchni 0,2000 ha jest zajęty na działalność gospodarczą i podlega podatkowi od nieruchomości, natomiast grunt o powierzchni 0,2241 ha ze względu na rodzaj gruntu określony w ewidencji jako rola - RV podlega podatkowi rolnemu, jednak z uwagi na klasę gruntu RV został zwolniony z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Organ wyjaśnił, że w ostatecznej decyzji z dnia 28 lutego 2005 r., zgodnie z wykazem przedłożonym przez strony, przyjął za przedmiot opodatkowania odnośnie działki 96/1 - 0,2000 ha jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i 0,2241 ha jako grunty pozostałe.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołujących dotyczącego wydania decyzji po upływie 3-letniego terminu, Wójt Gminy zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu nie znajduje zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ale art. 70 § 1 powołanej ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. i P. B. zarzucili, iż jest ona niezgodna z prawem i winna zostać uchylona. Zdaniem odwołujących organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności i działał ze znacznym opóźnieniem, o czym nie byli oni informowani, naruszają tym samym art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej

Strony podniosły, iż działki 106/1 i 106/2 służyły do obsługi ruchu lądowego, stąd zgodnie z ówczesną regulacją winnym zostać zwolnione z podatku. W ich ocenie stacje paliw obsługują ruch lądowy, a więc są obiektami użytku publicznego i jako takie nie powinny mieć naliczanego podatku. Odwołujący podkreślili, że oczywiste jest, iż stacja paliw to w 90 % drogi, budowle i budynki obsługujące ruch lądowy. Ponadto stwierdzili, że gmina nie może dzielić działek według urzędniczego uznania.

W końcowej części odwołania wnioskodawcy podnieśli, iż naliczenie podatku za 2005 i 2006 r. jest bezcelowe, gdyż minął ustawowy termin do ich ustalenia.

Decyzją z dnia 10 stycznia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium za niezasadne uznało zarzuty strony, iż organ I instancji naruszył art. 68 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem w niniejsze sprawie znajduje zastosowanie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy słusznie przyjął, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, natomiast wystąpiła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 powołanej ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium zwróciło uwagę, że przepisy nie przewidują zwolnienia z podatku od nieruchomości od budynków i budowli stacji paliw płynnych, a więc zdaniem podatników obiektów użyteczności publicznej obsługujących ruch lądowy.

Organ podkreślił, iż podstawy wznowienia postępowania nie stanowi błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym, co dotyczy ewentualnie kwestii nieopodatkowania w 2006 r. pasów drogowych, również dróg wewnętrznych wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, okoliczności wskazane przez podatników jako przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, nie stanowią podstawy wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że Wójt Gminy zasadnie uznał, iż zaistniała przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej odnośnie opodatkowania działki 96/1 położonej w B.

Ustosunkowując się do zarzutu przewlekłości postępowania przed organem I instancji, Kolegium wskazało, iż opóźnienie w wydaniu decyzji było spowodowane prowadzeniem przez organ I instancji postępowania dowodowego w szerokim zakresie. Oczekiwanie na udzielenie wyjaśnień ze strony podatników, jak i innych organów było przyczyną niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Przy czym organ zaznaczył, iż strona była każdorazowo informowana o przypadku niezałatwienia sprawy we wskazanych terminach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W pierwszej kolejności podnieśli, iż z racji tego, że przedmiotem opodatkowania są nieruchomości stanowiące ich współwłasność, w decyzji wymiarowej winni być oznaczeni oboje oraz decyzja ta powinna być doręczona każdemu z nich. Skarżący zakwestionowali decyzje organów obu instancji w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2005 r. W ich ocenie stacja paliw znajdująca się na nieruchomości o nr 106/2 spełnia wszystkie warunki do zwolnienia jej spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości, bowiem stanowi obiekt budowlany związany z prowadzeniem zabezpieczeniem i obsługą ruchu lądowego. Podnieśli, że stacja paliw nie może funkcjonować bez dróg dojazdowych wewnętrznych, stąd logiczne jest, że wymaga dojazdu. W konsekwencji stwierdzili, że z uwagi na fakty i dokumenty, które jednoznacznie stwierdzają o nieprawidłowości naliczania podatku od obiektu stacji paliw w latach 2005 -2009 należy uznać decyzje organów obu instancji za nieważne.

Skarżący podnieśli ponadto zarzut nieterminowego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, co ich zdaniem świadczy, że organ ten nie był przygotowany i nie dysponował materiałem właściwym do ustalenia decyzji wymiarowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Organ zaznaczył ponownie, iż obiekty stacji paliw płynnych nie należą, w świetle obowiązujących w 2005 r. przepisów prawa do kategorii obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, wobec tego brak podstaw by wyłączyć te obiekty z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek, w tym przypadku, z innych przyczyn, aniżeli w niej wskazane.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując w powyżej określonych granicach kontroli legalności rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia 3 grudnia 2010 r.

Wskazać należy na wstępie, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w dalszej części O.p. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania podatkowego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ podatkowy jest zatem wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, wyrażonej w art. 128 O.p., stąd też zastosowanie wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie.

Podkreślenia wymaga ponadto fakt, iż zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu.

Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku M. i P. B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wymierzającą skarżącym podatek od nieruchomości na 2005 r. Jako podstawę wznowienia strony wskazały art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 O.p. Zdaniem wnioskodawców nową okolicznością istotną dla sprawy lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji jest fakt posiadania przez nich na spornych nieruchomościach stacji paliw, których obiekty będące obiektami użytku publicznego wraz z drogami dojazdowymi, które na mocy przepisów – art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz.844 ze zm.), nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Na poparcie powyższego podatnicy powołali wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 483/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt SA/Wr 1440/07.

Rozważając istnienie przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. zasadnie organy obu instancji przyjęły, iż nie wystąpiła ona w niniejszej sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości stwierdzenie organów podatkowych, iż w toku postępowania nie ustalono, aby powołana przesłanka wznowienia wystąpiła, ponieważ w przedmiotowej sprawie żadna z decyzji podatkowych nie była uchylona lub zmieniona. Słusznie ponadto organy podatkowe wskazały, że powołane przez wnioskodawców rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji wymierzającej skarżącym podatek od nieruchomości za 2005 r., ponieważ w żaden sposób nie są związane ze sprawą ustalenia obowiązku podatkowego podatników. Wyroki te nie uchyliły bowiem decyzji, czy orzeczenia sądu będącego podstawą wydania ostatecznej decyzji wymiarowej z dnia 28 lutego 2005 r.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organów obu instancji, w niniejszej sprawie nie wystąpiła również przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Powołany przepis stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Cytowany przepis może mieć zatem zastosowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, zostaną ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy, po drugie – te okoliczności faktyczne lub dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, po trzecie – te nowe okoliczności lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Organ I instancji w decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r. przyjął jako istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną wykładnię prawa prezentowaną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 1781/08 i sygn. akt II FSK 1782/08 (co sugerowało SKO w decyzji z dnia 14 października 2010 r.), a następnie uchylił nakaz zapłaty z dnia 28 lutego 2005 r. w zakresie opodatkowania działki o numerze ewidencyjnym 106/1 - dr i ustalając podatek na 2005 r. wyłączył spod opodatkowania tę działkę. Biorąc pod uwagę powyższe orzecznictwo organ podatkowy uznał, że działka o numerze ewidencyjnym 106/1 położona w W. o powierzchni 0,0255 ha sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako droga, pomimo, iż faktycznie nie jest wykorzystywana jako droga, nie posiada budowli drogi, jest porośnięta trawą, to podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2005 r., ze względu na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Przede wszystkim należy zauważyć, że powołane przez Wójta Gminy rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały wydane już po dacie ostatecznej decyzji wymiarowej z dnia 28 lutego 2005 r.

Ponadto ugruntowane i jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktryna stoją na stanowisku, że ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisu prawnego, która, gdyby była zastosowana w sprawie, spowodowałaby odmienną decyzję, nie jest podstawą do wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż w tym przypadku nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną (zob. uchwała 5 sędziów NSA z dnia 17.10.2001 r., sygn. akt FPK 9/01, ONSA 2002/2/64; wyrok NSA z dnia 16.05.1997 r., sygn. akt III SA 1549/95, Lex nr 29921).

Ponieważ z treści postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 26 marca 2010 r. wynika, iż jako podstawę wznowienia postępowania przyjęto art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a zgodnie z powyższym zmiana wykładni przepisów prawa podstawą taką nie jest, to już z tej przyczyny należy uznać, że brak było podstaw do wznowienia postępowania.

Wymaga podkreślenia, że z uwagi na sprzeczność sentencji z uzasadnieniem wadliwa jest również decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż podstawy wznowienia postępowania nie stanowi błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym, co dotyczy ewentualnie kwestii opodatkowania w 2005 r. pasów drogowych oraz dróg wewnętrznych wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Pomimo powyższego stanowiska w sentencji zaskarżonej decyzji Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, który powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłączył spod opodatkowania działkę 106/1.

Zdaniem Sądu niezasadnie organy podatkowe przyjęły, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. odnośnie działki o numerze ewidencyjnym 96/1 położonej w B.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r. (str. 8 ) Wójt Gminy wyjaśnił, iż ustalając skarżącym w nakazie zapłaty z dnia 28 lutego 2005 r. podatek od nieruchomości na 2005 r., oparł się na danych wynikających z wykazu złożonego przez podatnika, w którym zadeklarował on części działki 96/1 – grunt o powierzchni 0,2000 ha jako zajęty na działalność gospodarczą i pozostałą część - grunt o powierzchni 0,2241 ha jako grunt pozostały. W rezultacie cała działka została opodatkowana podatkiem od nieruchomości. Za istotną dla sprawy nową okoliczność lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji i nieznany mu, organ uznał natomiast fakt, iż w ewidencji gruntów i budynków działka 96/1 jest sklasyfikowana jako RV - rola, co zostało potwierdzone pismem Starostwa Powiatowego z dnia 5 maja 2010 r. W konsekwencji organ I instancji uchylił nakaz zapłaty w części dotyczącej działki 96/1 i obliczył podatek od nieruchomości od części 0,2000 ha – jako zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej, natomiast stwierdził, że część działki o powierzchni 0,2241 ha podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, ale z uwagi na V kl ziemi, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podlega zwolnieniu z opodatkowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż niniejsze postępowanie zostało wznowione na wniosek skarżących, którzy w swoim wniosku i piśmie wyjaśniającym nie powołali jako przesłanki wznowienia danych z ewidencji gruntów i budynków, ale okoliczności dotyczące opodatkowania dróg wewnętrznych i stacji paliw. Stwierdzić zatem należy, iż rozstrzygnięcie organów podatkowych w zakresie działki 96/1 wychodzi poza zakres wniosku o wznowienie.

W ocenie Sądu dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą stanowić nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że Wójt Gminy ustalając w 2005 r. podatek od działki 96/1 był zobowiązany uwzględnić przede wszystkim dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie wymierzać podatek – jak sam przyznał w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r. – na podstawie wykazu przedłożonego przez podatników. Nieuwzględnienie zatem w 2005 r. przy wymiarze podatku od działki 96/1 faktu, iż jest ona sklasyfikowana jako rola – RV, uznać należy za rażące zaniedbanie organu, które nie może usprawiedliwiać jego niewiedzy o tym fakcie, skoro zgodnie z art. 21 powołanej ustawy był on zobowiązany do uwzględnienia dowodu w postaci ewidencji gruntów i budynków i danych z nich wynikających.

W orzecznictwie i doktrynie, na tle analogicznego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5), przyjęto pogląd, że jeżeli organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności znanych mu w dniu wydania decyzji jest to naruszenie prawa, które nie powinno być tolerowane z punktu widzenia praworządności (zob. wyrok NSA z dnia 09.04.1998 r., sygn. akt I SA/Kr 737/97; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz, KPA, Lex/el. 2011). W wyroku z dnia 29 marca 1985 r., sygn. akt III S.A. 1051/84 (GAP 1987, Nr 6, s. 46) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli organ administracji publicznej wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie prawa, wbrew jasnym i określonym w sposób niedwuznaczny przesłankom tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w wyniku czego powstały skutki, które nie powinny być tolerowane z punktu widzenia wymogu praworządności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 11, Warszawa 2011, str. 557).

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa – art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., co skutkować musiało stwierdzeniem ich nieważności.

Wymaga wskazać na marginesie, iż powołana przez organy podatkowe istotna dla sprawy nowa okoliczność odnośnie działki 96/1 - dane z ewidencji gruntów i budynków – może stanowić podstawę postępowania, wszczętego na wniosek lub z urzędu, w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznego nakazu zapłaty z dnia 28 lutego 2005 r. z powodu rażącego naruszenia prawa - niezastosowania art. 21 ust.1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W tym stanie sprawy Sąd, na postawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zez m.), stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. O kosztach sądowych i wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 152 powołanej ustawy.