Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 249/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Agencja Mienia Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 118
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 1, art. 36 ust. 1-4, art. 37 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 1, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1976 nr 19 poz 121
law: Ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych.
article: art. 2 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt: II SA/Wa 354/18 w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [..] listopada 2017 r. nr [..] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K.K. na rzecz Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt: II SA/Wa 354/18 w punkcie pierwszym stwierdził nieważność zaskarżonego przez K.K. postanowienia Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [..] listopada 2017 r., nr [..] w zakresie, w jakim utrzymywało ono w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Agencji Mienia Wojskowego z dnia [..] października 2017 r., nr [..] o odmowie odstąpienia od czynności egzekucyjnych, w punkcie drugim oddalił skargę w pozostałym zakresie, w punkcie trzecim zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 18 lipca 2017 r. K.K. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Agencji Mienia Wojskowego o: 1) umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [..] z dnia [..] grudnia 2009 r. oraz nr [..] z dnia [..] kwietnia 2010 r., 2) odstąpienie od czynności egzekucyjnych, 3) umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości, oraz 4) zwrot bezpodstawnie wyegzekwowanych świadczeń na rzecz K.K..

Zdaniem wnioskodawcy należności objęte tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, nadto tytuły wykonawcze są wadliwe, ponieważ po opuszczeniu lokalu i wymeldowaniu się z niego K.K. nie mogły go obciążać opłaty z tytułu użytkowania lokalu i opłaty pośrednie.

Postanowieniem z dnia [..] sierpnia 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem z dnia [..] października 2017 r., nr [..] uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [..] sierpnia 2017 r., stwierdzając, że postanowieniem rozstrzygnięto wyłącznie w odniesieniu do części żądań zawartych we wniosku, tj. jedynie co do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. postanowieniem z dnia [..] października 2017 r., nr [..] w punkcie pierwszym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K.K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [..] grudnia 2009 r. oraz z dnia [..] kwietnia 2010 r., w punkcie drugim odmówił odstąpienia od czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tych tytułów, w punkcie trzecim odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, a w punkcie czwartym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot wyegzekwowanych świadczeń.

Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że w jego ocenie nie nastąpiło przedawnienie roszczeń. Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [..] kwietnia 2010 r. skutecznie wszczęto postępowanie egzekucyjne i zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia prawa majątkowego. Czynności egzekucyjne zostały wszczęte już w styczniu 2010 r., co skutecznie przerwało bieg przedawnienia. Ponadto trzyletni termin przedawnienia wprowadzony został ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, co oznacza, że brak podstaw do częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [..] grudnia 2009 r. Także na podstawie tego tytułu organ dokonał zajęcia prawa majątkowego i organ otrzymuje wpłaty od stycznia 2010 r. Zdaniem organu upływ terminu przedawnienia określony w art. 118 kodeksu cywilnego należy każdorazowo rozpatrywać w związku z art. 123 § 1 kodeksu cywilnego, a więc wniosek K.K. z dnia 21 października 2010 r. o umorzenie należności w kwocie obejmującej całość zadłużenia z tytułu opłat za lokal mieszkalny odnowił bieg przedawnienia roszczenia. Zdaniem organu nie ma także znaczenia fakt niezamieszkiwania uprawnionego w lokalu mieszkalnym, ponieważ nie utracił on tytułu prawnego do lokalu.

Odmowę odstąpienia od czynności egzekucyjnych organ uzasadnił tym, że wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podobnie odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych organ uzasadnił brakiem wskazania we wniosku przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, za bezprzedmiotowy organ uznał wniosek o zwrot wyegzekwowanych należności.

K.K. pismem z dnia 8 listopada 2017 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem z dnia [..] listopada 2017 r., nr [..] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że dopiero z wejściem w życie ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, wprowadzono regulację dotyczącą przedawnienia roszczeń Agencji, wcześniej zaś Agencja miała obowiązek dochodzenia roszczeń bez względu na termin ich powstania. Kwestię oświadczeń strony (wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego) organ uznał za niemającą jakiegokolwiek wpływu na ocenę możliwości przedawnienia roszczeń.

Organ II instancji wskazał, że lokal mieszkalny był zajmowany na podstawie decyzji administracyjnej, a nieprzebywanie w nim nie skutkowało wygaśnięciem decyzji, na podstawie której K.K. dysponował tytułem prawnym do lokalu.

Organ podzielił zdanie organu I instancji co do kwestii możliwości odstąpienia od czynności egzekucyjnych, wskazując, że do odstąpienia od czynności egzekucyjnych nie wystarczy samo oświadczenie zobowiązanego lub jego subiektywne przekonanie o wystąpieniu okoliczności wskazanych w art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Także w zakresie możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych organ uznał, podobnie jak organ I instancji, że wniosek nie zawierał przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, że nie dopatrzył się takiej konieczności.

K.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucając podjętym postanowieniom szereg naruszeń prawa i podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w toku dotychczasowego postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga częściowo podlegała uwzględnieniu, chociaż nie z przyczyn w niej podnoszonych. Jak zauważył Sąd I instancji, K.K. zwrócił się do organu egzekucyjnego we wniosku z dnia 18 lipca 2017 r. o odstąpienie od czynności egzekucyjnych. Organ w punkcie drugim postanowienia z dnia [..] października 2017 r. odmówił odstąpienia od czynności egzekucyjnych. Na postanowienie o odmowie odstąpienia od czynności egzekucyjnych zażalenie nie przysługuje, a więc brak było podstaw do wydania przez organ II instancji postanowienia o utrzymaniu postanowienia organu I instancji w tym zakresie. Z tej przyczyny, stwierdzając rozpatrzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalnego środka zaskarżenia, Sąd uznał, że zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w zakresie, w jakim utrzymywało ono w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie odstąpienia od czynności egzekucyjnych.

W pozostałym zakresie Sąd uznał postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [..] listopada 2017 r. za prawidłowe, a zarzuty skargi za nieskuteczne.

Sąd I instancji stwierdził, że organ właściwie ocenił, że nie doszło do przedawnienia roszczeń. Skoro bowiem należności wynikające z tytułu nieuiszczonych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przydzielonego skarżącemu są należnościami publicznoprawnymi i podlegają egzekucji na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to do ich dochodzenia nie ma zastosowania kodeks cywilny, a więc bez znaczenia są kwestie możliwości przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z dnia 22 czerwca 1995 r. nie zawierała uregulowania w przedmiocie przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec skarżącego w 2009 i 2010 r., natomiast przepis, zgodnie z którym roszczenia Agencji o charakterze administracyjnoprawnym ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, wprowadzony został ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego. Z przepisów przejściowych tej ustawy wynika zaś, że nie ma podstaw do zastosowania instytucji przedawnienia.

Na skarżącym spoczywał obowiązek uiszczenia należności z tytułu zajmowania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, ponieważ okoliczność, że żołnierz w nim nie zamieszkuje dobrowolnie, nie powoduje zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za używanie lokalu, a więc w ocenie Sądu, trafnie organ stwierdził, że nie istniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, określone w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zajmowanie lokalu mieszkalnego jest pojęciem szerszym od pojęcia zamieszkiwania.

Sąd uznał także za właściwe rozstrzygnięcie organu dotyczące odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych świadczeń, podkreślając, że organ miał podstawy do zastosowania w stanie faktycznym sprawy art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podzielił także zapatrywanie organu co do braku możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na niewskazanie przez zobowiązanego przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd I instancji nie dopatrzył się także innych wskazywanych w skardze naruszeń, uznając podnoszone zarzuty naruszenia art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. za nieskuteczne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K.K. zaskarżając ten wyrok w części punktu drugiego, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie reformatoryjne, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 118 k.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że do 2015 r. nie istniały przepisy prawne regulujące przedawnienie należności za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy z orzecznictwa sądowego wynika, iż wobec braku regulacji w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zakresie przedawnienia należności, o których mowa w art. 37 tejże ustawy, opłaty te ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnie obowiązujących określonych kodeksem cywilnym, tj. termin przedawnienia ww. należności wynosi 3 lata (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2011 r., II GSK 783/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r., V SA/Wa 2014/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2011 r., V SA/Wa 2075/11);

- art. 37 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż osobą odpowiedzialną za uiszczanie opłat za lokal i opłat pośrednich zawsze jest osoba uprawniona do zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od tego czy faktycznie w lokalu zamieszkuje, podczas gdy z ww. przepisu wynika, że wystawienie tytułu wykonawczego jest możliwe przy łącznym wypełnieniu trzech przesłanek – pierwsza to istnienie decyzji dającej prawo do zajmowania lokalu, druga to przesłanka faktyczna – zajmowanie lokalu przez adresata decyzji, trzecia zaś dotyczy faktu nieuiszczenia stosownych opłat związanych z lokalem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., V SA/Wa 45/09);

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 tej ustawy, polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mimo że należności objęte tytułem wykonawczym nr [..] za okres przypadający przed dniem [..] grudnia 2006 r. uległy przedawnieniu, zaś należności objęte tytułem wykonawczym nr [..] uległy przedawnieniu za okres przypadający przed dniem [..] kwietnia 2007 r., co jest równoznaczne z wygaśnięciem obowiązku i skutkować powinno umorzeniem postępowania egzekucyjnego za ww. czasookresy,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 37 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mimo że po stronie skarżącego nie istniał obowiązek uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich należnych Agencji po 1996 r., albowiem wówczas skarżący wyprowadził się z lokalu, zaś w 1998 r. się z niego wymeldował, o czym poinformował Agencję, a zatem nie została spełniona przesłanka faktycznego zajmowania lokalu przez skarżącego, która rodziłaby po jego stronie solidarną odpowiedzialność za uiszczanie należności za lokal z osobami pozostałymi w lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., V SA/Wa 45/09),

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 64e § 1 tej ustawy w związku z art. 61a § 1 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mimo że skarżący okazał dowody stwierdzające niedopuszczalność egzekucji, co obligowało organ egzekucyjny do zwrotu skarżącemu bezpodstawnie wyegzekwowanych od niego świadczeń.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie można zgodzić się z zaakceptowanymi przez Sąd I instancji twierdzeniami organu, jakoby Agencja Mienia Wojskowego, z powodu braku regulacji w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP instytucji przedawnienia roszczeń, mogła i miała obowiązek dochodzić należności bez względu na termin ich powstania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, świadczenia uległy przedawnieniu - na zasadach ogólnych, określonych w kodeksie cywilnym. W takiej zaś sytuacji nie zachodziły podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wszczęte postępowanie podlegać powinno umorzeniu z urzędu.

Odrębnie wskazano, że skarżący od 1996 r. nie mieszka w lokalu, co wobec pozostania w lokalu innych osób, zwalnia skarżącego kasacyjnie z obowiązku solidarnego ponoszenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich. W ocenie skarżącego kasacyjnie lokal został zadłużony wyłącznie w wyniku zaniedbań Agencji, ponieważ już w 1996 r. skarżący zgłaszał Agencji konieczność rozkwaterowania byłych małżonków K. oraz wielokrotnie wskazywał, że nie przebywa w lokalu. Wyłącznie Agencja miała uprawnienie do wykwaterowania byłej małżonki oraz pełnoletnich dzieci, którzy użytkowali lokal mieszkalny. Obciążenie skarżącego opłatami za lokal w takiej sytuacji stanowi nadużycie prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, podtrzymując swoje stanowisko i dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemów wskazanych w skardze kasacyjnej, tj. do poprawności stanowiska Sądu I instancji w kwestii:

- dopuszczalności zastosowania terminów przedawnienia roszczeń określonych w art. 118 k.c. do opłat i opłat pośrednich za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego na podstawie decyzji administracyjnej nieuiszczonych w ustalonym terminie płatności, tj. opłat, o których mowa w art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398) w brzmieniu tych przepisów w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie, w której wydano postanowienie zaskarżone do Sądu I instancji,

- wykładni art. 37 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie, w której wydano postanowienie zaskarżone do Sądu I instancji i opartego na tej wykładni wniosku, że osoba mająca tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w powyższym przepisie, jest odpowiedzialna za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego niezależnie od tego, czy faktycznie zamieszkuje w lokalu.

W odniesieniu do pierwszej z wyżej wskazanych kwestii Sąd I instancji stwierdził, że należności z tytułu nieuiszczonych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przydzielonego skarżącemu na podstawie decyzji administracyjnej, o jakich mowa w przepisach stanowiących podstawę prawną tytułu wykonawczego nr [..] z dnia [..] grudnia 2009 r. oraz tytułu wykonawczego nr [..] z dnia [..] kwietnia 2010 r., tj. z art. 37 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, stanowią należności publicznoprawne, podlegające egzekucji administracyjnej, tj. należności o jakich mowa w art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1438), a nie należności cywilnoprawne, do których zastosowanie miałyby przepisy kodeksu cywilnego. W oparciu o to ustalenie, Sąd I instancji przyjął, że skoro w sprawie nie miały zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, w tym jego art. 118, a ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie zawierała uregulowań w przedmiocie przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych, bowiem unormowania takie weszły w życie już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, tj. z chwilą wejścia w życie w dniu 1 października 2015 r. ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322), to roszczenia administracyjnoprawne dochodzone przez organ na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [..] grudnia 2009 r. i z dnia [..] kwietnia 2010 r. nie uległy przedawnieniu.

Powyższe stanowisko Sądu I instancji nie zostało skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej.

Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie art. 118 kodeksu cywilnego i wadliwe przyjęcie, że do 2015 r. nie istniały przepisy prawne regulujące przedawnienie należności za używanie lokalu i opłat, skoro w świetle cytowanego w skardze kasacyjnej orzecznictwa, opłaty powyższe ulegały przedawnieniu na zasadach ogólnych określonych w kodeksie cywilnym. Stanowisko to, nie poparte jakąkolwiek argumentacją prawną, a oparte wyłącznie na stanowisku sądów administracyjnych wyrażonym w trzech przytoczonych orzeczeniach, nie znajduje oparcia w normach prawnych mających zastosowanie w sprawie.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że opłaty, których wyegzekwowanie stało się przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [..] z dnia [..] grudnia 2009 r. oraz tytuł wykonawczy nr [..] z dnia [..] kwietnia 2010 r. miały charakter należności publicznoprawnych. Wynika to zarówno z charakteru tych opłat, jak i wyraźnych deklaracji ustawodawcy w tym zakresie.

Opłaty powyższe były bezpośrednio związane z faktem władczego działania organów wojskowych i stanowiły konsekwencję takiego działania znajdującą oparcie zarówno w treści art. 36 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w treści wcześniejszej ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1976 r. Nr 19, poz. 121), tj. ustawy, której unormowania stanowiły podstawę wydania decyzji z dnia [..] marca 1987 r. nr [..] przydzielającej K.K. osobną kwaterę stałą położoną w P. przy [..]. Na podstawie ustawy z 1976 r. (w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 11 marca 1987 r.) osobną kwaterę stałą przydzielał wojskowy organ kwaterunkowy (art. 18 ust. 1), a konsekwencją tego przydziału był obowiązek uiszczania opłat za kwaterę i świadczenia związane z jej eksploatacją wynikający z art. 22 ust. 1 ustawy. W ustawie z 1995 r. jednoznacznie określono formę decyzji dla przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego (art. 24 ust. 1). Opłaty z tego tytułu miały charakter ekwiwalentnych i bezzwrotnych świadczeń pieniężnych pobieranych na rzecz podmiotu prawa publicznego, ustanawianych jednostronnie w formie naliczania przez kompetentny organ w sposób ściśle określony prawnie (zarówno w przepisach rangi ustawowej, jak i w przepisach rozporządzeń wykonawczych do ustaw) i jako takie miały charakter opłat administracyjnych (zob. W. Piątek: Przedawnienie w prawie administracyjnym, Poznań 2018, s. 97), a w konsekwencji roszczenia o ich uiszczenie należy kwalifikować jako roszczenia administracyjnoprawne. Ponadto ustawodawca zarówno w ustawie z 1976 r., jak i ustawie z 1995 r. wyraźnie wskazywał na publicznoprawny charakter roszczeń wynikających z obowiązku uiszczania opłat stanowiąc w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1976 r. i w art. 37 ust. 1 ustawy z 1995 r., że ściągnięcie należności z tytułu zajmowania kwatery nie uiszczonych w terminie płatności następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie w trybie egzekucji sądowej, tj. egzekucji właściwej dla należności (obowiązków) cywilnoprawnych (zob. R. Hauser, A. Skoczylas (red.): Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2012, s. 9).

Skoro zatem opłaty, których wyegzekwowanie stało się przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [..] z dnia [..] grudnia 2009 r. oraz tytuł wykonawczy nr [..] z dnia [..] kwietnia 2010 r., miały charakter należności publicznoprawnych, to trafnie przyjął Sąd I instancji, że nie miały do nich zastosowania unormowania dotyczące należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, a zatem również art. 118 kodeksu cywilnego. Stanowisko, odwołujące się do poglądów wynikających z przytoczonych w skardze kasacyjnej orzeczeń, zgodnie z którym analizowane wyżej opłaty "co do zasady, przedawnieniu ulegają na zasadach ogólnie obowiązujących określonych kodeksem cywilnym – wobec braku innych odrębnych uregulowań" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r., V SA/Wa 2014/09; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r., II GSK 783/10) niezależnie od tego, że nie zostało uargumentowane, jest odosobnione i nie znajduje jakichkolwiek podstaw prawnych.

Należy podkreślić, że normy prawne przesądzające o wygaśnięciu na skutek przedawnienia roszczenia administracyjnoprawnego, a tym samym kształtujące sytuację administracyjnoprawną podmiotów wchodzących w relacje administracyjnoprawne, mają charakter norm-reguł materialnoprawnych (zob. W. Piątek: Przedawnienie w prawie administracyjnym, Poznań 2018, s. 155-157) i jako takie nie mogą być domniemywane, ani wyprowadzane w jakikolwiek inny sposób, w tym w drodze rozumowań prawniczych, wyłącznie z ogólnych zasad systemu prawnego. W doktrynie prawa administracyjnego nie ma wątpliwości co do tego, że w sytuacji administracyjnoprawnego charakteru roszczenia, brak uregulowania kwestii przedawnienia tego roszczenia i brak odesłania w tym zakresie przez ustawodawcę do kodeksu cywilnego, przy jednoczesnym braku podstaw do stosowania w prawie administracyjnym analogii legis oznacza, że tego rodzaju roszczenie się nie przedawnia, ponieważ ustawa wyraźnie o tym nie stanowi. Zgodnie ze stanowiskiem nauki w przedmiocie przedawniania się obowiązków publicznoprawnych, o przedawnieniu w prawie administracyjnym można mówić dopiero wtedy, gdy przepis ustawy wyraźnie tak stanowi (por.: A. Wasilewski: Upływ czasu jako zdarzenie prawne w prawie administracyjnym, PiP 1966, z. 1, s. 65; J. Człowiekowska: Czas w materialnym prawie administracyjnym (w:) J. Zimmermann (red.), Czas w prawie administracyjnym. I Krakowsko-Wrocławskie Spotkanie Naukowe Administratywistów, Warszawa 2011, s. 89–93; P. Wszołek: Kryteria wyodrębniania prawa administracyjnego, Warszawa 2016, s. 176). Pogląd ten znajduje również odzwierciedlenie w nowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2018 r., II SA/Gd 789/17, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 września 2019 r., II SA/Gd 279/19, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2017 r., I OSK 23/16, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r., I OSK 2035/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2018 r., II SA/Po 1106/17, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1662/15). Z tego właśnie powodu ustawodawca wprowadził do porządku prawnego w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 231) normy stanowiące podstawę i regulujące kwestie przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych Agencji Mienia Wojskowego, tj. podmiotu będącego następcą prawnym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (art. 120 i art. 121 cyt. ustawy) stanowiąc w art. 134 ust. 1 ustawy, że "W przypadku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przez dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, o której mowa w art. 120 ust. 1 pkt 1, wierzycielem staje się właściwy dyrektor oddziału regionalnego Agencji", a w art. 134 ust. 2, że "Czynności podjęte przez dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, o której mowa w art. 120 ust. 1 pkt 1, w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, zachowują ważność". Dodatkowo z art. 135 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że "Postępowania egzekucyjne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po dniu jej wejścia w życie prowadzone są przez dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji", a z art. 135 ust. 2, że "Czynności podjęte przez dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, o której mowa w art. 120 ust. 1 pkt 1, w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, zachowują ważność". Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, "Roszczenia Agencji o charakterze administracyjnoprawnym ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Do przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych Agencji w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy księgi pierwszej tytułu VI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny". Dopiero zatem od chwili wejścia w życie powyższej ustawy, tj. od dnia 1 października 2015 r. w polskim porządku prawnym znajduje się istotna z punktu widzenia tej sprawy norma prawna stanowiąca podstawę przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych, tj. m.in. roszczeń o należności przysługujące Agencji z tytułu opłat za używanie kwater wynikające ze stosunków administracyjnoprawnych. Trafne, chociaż oczywiście o znaczeniu wyłącznie posiłkowym, jest zwrócenie przez Sąd I instancji uwagi na motywy ustawodawcy wynikające z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, w którym napisano, że "Przewidziano również regulację, zgodnie z którą roszczenia Agencji o charakterze administracyjnoprawnym ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Przepis ten zaproponowano w wyniku wielokrotnych monitów zarówno ze strony Rzecznika Praw Obywatelskich, jak również interpelacji poselskich w celu równego traktowania osób, które korzystają z mieszkań z zasobów Agencji na podstawie decyzji administracyjnoprawnej, jak i tych, którzy zasiedlają je na podstawie umowy najmu. W drugim przypadku przedawnienie roszczeń następuje w ciągu 3 lat stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego, w pierwszym, z uwagi na brak regulacji w tym zakresie (dotyczy żołnierzy zawodowych), nie następuje nigdy. W związku z powyższym w celu zrównania praw żołnierzy zawodowych z osobami wynajmującymi mieszkania zaproponowano wprowadzenie trzyletniego okresu przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych" (druk sejmowy nr 3342 cz. 1 z dnia 17 kwietnia 2015 r.).

Skoro niezasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie art. 118 kodeksu cywilnego, to również nie mógł odnieść skutku pierwszy z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca bowiem naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wyniku nie uwzględnienia przez Sąd I instancji, że przedawnieniu uległy należności objęte tytułem wykonawczym nr [..] za okres przypadający przed dniem [..] grudnia 2006 r. oraz należności objęte tytułem wykonawczym nr [..] za okres przypadający przed dniem [..] kwietnia 2007 r. Stanowisko Sądu I instancji o braku podstaw do stosowania w sprawie art. 118 k.c. okazało się trafne, a zatem przez przyjęcie przez ten Sąd, że należności objęte tytułami wykonawczymi nr [..] i nr [..] nie uległy przedawnieniu, nie mogło dojść do naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania.

Niezasadny okazał się również drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. zarzut błędnej wykładni art. 37 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Strona skarżąca kasacyjnie błędnej wykładni tego przepisu upatruje w zaakceptowaniu przez Sąd I instancji, że "osobą odpowiedzialną za uiszczenie opłat za lokal i opłat pośrednich zawsze jest osoba uprawniona do zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od tego, czy faktycznie w lokalu zamieszkuje, podczas gdy z w/w przepisu wynika, iż wystawienie tytułu wykonawczego jest możliwe przy łącznym wypełnieniu trzech przesłanek – pierwsza to istnienie decyzji dającej prawo do zajmowania lokalu, druga to przesłanka faktyczna – zajmowanie lokalu przez adresata decyzji, trzecia zaś dotyczy faktu nieuiszczania stosownych opłat związanych z lokalem".

Z treści powyższego zarzutu, jak i treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca kasacyjnie odnosi się do art. 37 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie, w której wydano postanowienie zaskarżone do Sądu I instancji. Przepis ten w ówczesnym brzmieniu stanowił w ust. 1, że "Opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.)", w ust. 2, że "Za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale zamieszkujące w tym lokalu", a w ust. 3, że "Odpowiedzialność osób, o których mowa w ust. 2, ogranicza się do wysokości opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, za okres ich stałego zamieszkiwania".

Sąd I instancji podnosząc, że "art. 37 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie wskazuje, że osoby posiadające tytuł prawny do lokalu, lecz w nim niezamieszkujące, są wyłączone z obowiązku uiszczania opłat. (...) Zajmowanie lokalu mieszkalnego w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest pojęciem szerszym od pojęcia zamieszkiwania, przez które rozumieć należy przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego lub prawa zamieszkiwania (art. 1a pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP)", stanął w istocie na stanowisku, zgodnie z którym osoba mająca tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w powyższym przepisie, jest odpowiedzialna za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego niezależnie od tego, czy faktycznie zamieszkuje w lokalu.

Stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe.

Okolicznością stanowiącą podstawę uiszczania opłat za używanie lokalu lub pełnych opłat pośrednich było zajmowanie lokalu. Zajmowanie lokalu w oparciu o tytuł prawny, jakim była decyzja administracyjna, to nie tylko kwestia faktycznego korzystania z lokalu, lecz również wynikające z tej decyzji prawo, jakie przysługiwało adresatowi tej decyzji. Z prawem tym wiązał się ustawowy obowiązek ponoszenia stosownych opłat przez uprawnionego do zajmowania lokalu, a także obowiązek Agencji udostępniania lokalu osobie uprawnionej, a tym samym wyłączenie dopuszczalności przydziału tego lokalu innej osobie. Trafnie przyjął Sąd I instancji, że obowiązek ponoszenia stosownych opłat przez uprawnionego do zajmowania lokalu, tj. obowiązek dotyczący adresata decyzji nie został wyłączony jakimkolwiek unormowaniem ustawy, a zwłaszcza wyłączenie takie nie wynika z przepisu, który reguluje kwestie uiszczania opłat przez osoby faktycznie zamieszkujące w lokalu, a tym samym korzystające z tego lokalu "w ramach" prawa przysługującego adresatowi decyzji. Nałożenie przez ustawodawcę solidarnej odpowiedzialności osób stale zamieszkujących w lokalu za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego rozszerzało krąg podmiotów zobowiązanych nie eliminując z tego kręgu adresata decyzji przydziałowej. Wykładnia prowadząca do wniosku, że adresat decyzji w przypadku, w którym przydzielony mu lokal jest zajęty na podstawie pozostającej w obrocie prawnym decyzji o przydziale, skierowanej do tego właśnie adresata, ponosi opłaty wyłącznie w przypadku faktycznego zamieszkiwania w tym lokalu, prowadziłaby do nieracjonalnych rezultatów. Adresat decyzji zajmując lokal należący do Agencji, tj. wykluczając w czasie pozostawania w obrocie prawnym decyzji przydziałowej tytuł prawny innych osób do tego lokalu, mógłby nie ponosić z tego tytułu, tj. z tytułu dysponowania tym prawem, jakichkolwiek opłat, o ile faktycznie by w tym lokalu nie przebywał i to nawet wówczas, gdyby lokal był eksploatowany przez inne osoby "w ramach" prawa do lokalu przysługującego adresatowi decyzji. Również w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że w sytuacji, w której żołnierzowi zawodowemu, został przydzielony decyzją administracyjną lokal jako realizacja przysługującego mu prawa do kwatery, a decyzja o przydziale pozostaje cały czas w mocy i z tego powodu jej adresat jest uprawnionym do zajmowania przyznanej mu kwatery, to okoliczność, w jaki sposób osoba uprawniona powyższe prawo realizuje tj. czy faktycznie w tym lokalu zamieszkuje, czy też w rzeczywistości przebywa w innym miejscu, pozostaje bez wpływu dla kwestii jego obowiązków związanych z przydzieloną mu kwaterą. Dopóki bowiem osoba taka nie zwróci w sposób formalny podzielonego jej lokalu, kwaterą tą nie może dysponować Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (obecnie Agencja Mienia Wojskowego) a może nią dysponować adresat decyzji – "Prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu przez rodzinę skarżącego a obecnie jego byłą żonę nie jest uprawnieniem samoistnym. Uprawnienie to ma bowiem swoje źródło w tym, że to skarżący uzyskał przydział tego lokalu, jako żołnierz zawodowy. Stosunek prawny, który dotyczy przedmiotowej kwatery istnieje zatem pomiędzy z jednej strony - żołnierzem a z drugiej strony - dysponentem lokalu (Wojskową Agencją Mieszkaniową). Z tego powodu nie można stać na stanowisku, że okoliczność, iż uprawniony do zajmowania kwatery stałej żołnierz, który dobrowolnie nie zamieszkuje w tej kwaterze, automatycznie jest zwolniony od obowiązku ponoszenia opłat za ten lokal. Wspomniany bowiem stosunek prawny, powstały na skutek przydziału kwatery żołnierzowi, nadal trwa i nie wpływa na jego treść porozumienie, jakie ewentualnie istnieje pomiędzy żołnierzem a osobami, które w tej kwaterze faktycznie przebywają. Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przewiduje w przepisie art. 37 ust. 2 solidarną odpowiedzialność wszystkich dorosłych osób, które zajmują przydzieloną żołnierzowi kwaterę. Przepis ten jest wyrazem wzmocnienia sytuacji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako podmiotu uprawnionego do pobierania czynszu i innych opłat związanych z przydzielonym lokalem. Solidarność ta zatem umożliwia (...) dokonanie przez wierzyciela wyboru, od której osoby zobowiązanej i w jakim stosunku chce on domagać się zrealizowania swoich wierzytelności" (zob. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2008 r., I OSK 1867/06; por. też: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r., II SA/Wa 2278/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r., II SA/Wa 635/06; wyrok NSA z dnia 11 września 2013 r., II GSK 702/12).

Skoro niezasadny okazał się zarzut błędnej wykładni art. 37 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, to również nie mógł odnieść skutku drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca bowiem naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 37 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku nie uwzględnienia przez Sąd I instancji, że na skarżącym nie spoczywał obowiązek uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich należnych Agencji po 1996 r., kiedy to skarżący wyprowadził się z lokalu (a następnie wymeldował się z niego w 1998 r.). Stanowisko Sądu I instancji będące wynikiem prawidłowej wykładni art. 37 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, o istnieniu powyższego obowiązku w stosunku do osób, które mając tytuł prawny do lokalu wynikający z decyzji administracyjnej faktycznie w tym lokalu nie przebywają, okazało się trafne, a zatem przez przyjęcie przez ten Sąd, że również i na skarżącym spoczywał tego rodzaju obowiązek, nie mogło dojść do naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania.

Nie mógł odnieść skutku również ostatni zarzut skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 i art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., "mimo że skarżący okazał dowody stwierdzające niedopuszczalność egzekucji, co obligowało organ egzekucyjny do zwrotu skarżącemu bezpodstawnie wyegzekwowanych od niego świadczeń". Przede wszystkim zarzut ten nie został w skardze kasacyjnej w żaden sposób uzasadniony, w tym poprzez wskazanie, jakie dowody okazane przez skarżącego kasacyjnie miałyby świadczyć o niedopuszczalności egzekucji. Ponadto konieczne było – ze względu na brzmienie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – wykazanie, że wskazywane w skardze kasacyjnej uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., I OSK 243818). Tymczasem w skardze kasacyjnej konieczność wykazania powyższych okoliczności zastąpiono lakonicznym stwierdzeniem, że wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak wadliwie skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej nie mógł odnieść skutku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako niemającą usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.