Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 725/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7, art. 19 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 28 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 670
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 136, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zobowiązania do zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego - uchyla zaskarżoną decyzję. Ak.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 670 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.u.a.", uchyliło w całości decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działającego z upoważnienia Wójta Gminy C., z dnia [...] i ustaliło, że kwota wypłacona na dziecko: D.R. za okres od 01.11.2018 r. do 31.12.2018 r. w wysokości 892,13zł jest nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego i zobowiązało P.R. do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] organ I instancji, na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uznał, że kwota wypłacona na dziecko: D.R. za okres od 01.11.2018 r. do 31.12.2018 r. w wysokości 1.000,00 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego i zobowiązał P.R. do zwrotu kwoty 1.000,00zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości 7%, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych, do dnia spłaty (kwota 26,10 zł - odsetki wyliczone na dzień [...]). Organ dodał, że należną kwotę należy wpłacić w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na podane w decyzji konto.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...] zostało przyznane stronie świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko: D.R. na okres od 01.11.2018r. do 30.09.2019 r. W dniu 24 stycznia 2019 r. strona poinformowała organ I instancji, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. w listopadzie i grudniu 2018 r. przelał na jej konto pieniądze na rzecz zaległych alimentów. Jednocześnie dostarczyła zaświadczenie od Komornika o dokonanych wpłatach na jej konto. W listopadzie i grudniu 2018 r. Komornik przelał na konto strony kwotę w wysokości 1003,62 zł. W toku postępowania administracyjnego, w wyniku analizy zgromadzonych dokumentów, organ I instancji uznał, że kwota wypłacona w okresie od 01.11.2018 r. do 31.12.2018 r. na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w wysokości 1.000,00 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego i zobowiązał stronę do zwrotu powyższej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, P.R. wniosła odwołanie, do którego załączyła zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia 27 maja 2019 r.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło, że kwota wypłacona na dziecko: D.R. za okres od 01.11.2018 r. do 31.12.2018 r. w wysokości 892,13 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego i zobowiązało P.R. do zwrotu kwoty 892,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, odwołując się uprzednio do treści art. 23 ust. 1, art. 2 pkt 7 i art. 19 ust. 1 u.p.o.u.a., wskazało, że z załączonych dokumentów wynika, że małoletni D.R. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 24.04.2012 r., sygn. akt [...], jest uprawniony do alimentów od swojego ojca J.R. w wysokości 500 zł miesięcznie. Z uwagi na niewywiązywanie się przez ojca z obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka (zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. J.J. z dnia 08.11.2018 r. o bezskuteczności egzekucji) osobie uprawnionej, reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego P.R. (matkę) decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na D.R. w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 listopada 2018 r. do dnia 30 września 2019r. Kolegium dodało przy tym, że w dniu składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego skarżąca (wniosek z dnia 14.11.2018 r.) potwierdziła, że zapoznała się z treścią pouczenia o obowiązku niezwłocznego informowania organu I instancji o każdym przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskaniu lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na przysługujące stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, m.in. otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego pod rygorem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W dniu 24 stycznia 2019 r. strona poinformowała organ I instancji, że Komornik sądowy w listopadzie i grudniu 2018 r. wpłacił na jej konto pieniądze na rzecz zaległych alimentów. Powyższe oświadczenie, zdaniem Kolegium, potwierdza dostarczone przez stronę zaświadczenie od komornika o wysokości dokonanych wpłat. Poinformowała także organ I instancji, że nie była świadoma wpłat dokonywanych przez Komornika, gdyż rzadko sprawdza stan swojego konta. Następnie Kolegium wskazało, że z zaświadczenia komornika sądowego z dnia 21 stycznia 2019 r. wynika, że wierzycielowi została przekazana w dniu 27 listopada 2018 r. kwota 392,13 zł, w dniu 20 grudnia 2018 r. kwota 150,18 zł i w dniu 21 grudnia 2018 r. kwota 461,31 zł. Organ I instancji w piśmie (doręczonym Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w S. w dniu 14 stycznia 2019 r.) złożył wniosek o przyłączenie egzekucji zwrotu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego i odsetek do prowadzonej przez Komornika egzekucji alimentów w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego na D.R. Do wniosku organ dołączył powyższą decyzję oraz informację o rozpoczęciu realizacji decyzji i terminie wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego w poszczególnych miesiącach.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji decyzją z dnia [...]stycznia 2019 r. nr [...].W uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego na D.R., jako powód wskazując, że egzekucja alimentów jest skuteczna. Kolegium dodało przy tym, że zawiadomieniem z dnia 18 marca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. były świadczeniem nienależnie pobranym. Organ I instancji uznał, że kwota wypłacona na dziecko: D.R. za okres od 01.11.2018 r. do 31.12.2018 r. w wysokości 1.000,00 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego i zobowiązał P.R. do zwrotu kwoty 1.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

W ocenie Kolegium, okoliczności niniejszej sprawy bezspornie wskazują, że P.R. w listopadzie i w grudniu 2018 r. otrzymała od Komornika sądowego zasądzone na syna alimenty. Natomiast w dniu 20 grudnia 2018 r. zostało wypłacone stronie również świadczenie z funduszu alimentacyjnego za miesiąc listopad i grudzień 2018 r. Kolegium podkreśliło przy tym, że osoba pobierająca świadczenie z funduszu nie może pobrać od dłużnika alimentów przysługujących za czas trwania okresu świadczeniowego. Kumulacja tych świadczeń powoduje, że to pierwsze (świadczenie z funduszu) staje świadczeniem nienależnie pobranym. W ocenie Kolegium, w istocie bowiem ustawodawca nie uzależnia uznania wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane od okresu, za który strona otrzymuje świadczenie. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego, otrzymuje również alimenty. Kolegium wskazało, że z istoty świadczenia alimentacyjnego wynika, iż jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Natomiast gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu na to, czy są to bieżące alimenty, czy zalegle zobowiązania, wówczas wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1345/11, LEX nr 1113240). Zdaniem organu odwoławczego, w tym zakresie odwołująca nie może się tłumaczyć, że nie była świadoma wpłat dokonywanych przez Komornika, gdyż rzadko sprawdza stan swojego konta. Kolegium dodało przy tym, że we wniosku zawarto pouczenie z przytoczeniem treści art. 19 u.p.o.u.a. i wskazaniem, że okolicznością podlegającą zgłoszeniu jest m.in. otrzymanie alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kolegium podkreśliło, że P.R. otrzymała od komornika określone kwoty pieniężne tytułem alimentów, jednocześnie pobierając świadczenia z funduszu. Wobec powyższego brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że odwołująca pobierając alimenty z dwóch źródeł nie była świadoma bezprawnego działania.

Jednocześnie Kolegium uznało za konieczne dokonanie reformacji sentencji decyzji organu I instancji w zakresie wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w miesiącu listopadzie 2018 r. oraz obowiązku ich zwrotu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżąca w listopadzie 2018 r. otrzymała świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł, natomiast od komornika sądowego otrzymała alimenty w wysokości 392,13 zł, co stanowi jedynie część przyznanego świadczenia z funduszu. Wobec takiej sytuacji za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego można uznać tylko kwotę odpowiadającą wysokości alimentów otrzymanych poza kolejnością określoną w art.28 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 320/14, LEX nr 1531365).

Ponadto Kolegium wskazało, że decyzja nie może określać daty, z jaką należność ma być uiszczona, gdyż obowiązek ten obciąża stronę z chwilą, w której decyzja staje się ostateczna i podlega wykonaniu (por. W. Maciejko, Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, Sł. Prac. 2008, nr 7, s. 19). Organ II instancji wskazał przy tym, że zgodnie z art. 23 ust. 5 u.p.o.u.a. kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła P.R., zarzucając:

1. błędne ustalenie istnienia obowiązku zwrotu otrzymanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, mimo że w treści pisma Komornika przy Sądzie Rejonowym w S. wynika, iż decyzja o zwrocie świadczeń za listopad i grudzień 2018 r. jest bezpodstawna,

2. rażące naruszenie przepisów na zasadzie zastosowania art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. poprzez uznanie obowiązku zwrotu wypłaconego świadczenia z Funduszu, mimo że po jej stronie, jako wierzyciela, nie doszło do powstałej nadpłaty,

3. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, a mianowicie pominięcie stanowiska Komornika Sądowego zawartego w zaświadczeniu z dnia 27 maja 2019 r, które nie zostało przesłane do Kolegium przez Urząd Gminy w C.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie dowodu z treści pisma Komornika, o którym mowa powyżej, przesłuchanie Komornika na okoliczność braku nadpłaty w związku z nieotrzymaniem przez wierzyciela należnych świadczeń w styczniu i lutym 2019 r.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Komornik przy Sądzie Rejonowym w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne w zakresie świadczeń alimentów na rzecz syna D.R. przeciwko dłużnikowi - ojcu dziecka – J.R. W styczniu i lutym 2019 r., mimo prowadzonej egzekucji, nie otrzymała jako matka małoletniego D.R. żadnych środków z funduszu alimentacyjnego, jak również alimentów od ojca małoletniego, jako dowód załączyła pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia 27 maja 2019 r. Wskazała również, że to pismo Komornika z dnia 27 maja 2019 r. doręczone do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. nie zostało uwzględnione przez organ rozpoznający odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...]. Pismo Komornika jednoznacznie stwierdza, że nie powstała nadpłata, otrzymanie podwójnych świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. skarżąca poparła skargę oraz wnioski dowodowe w niej zawarte.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2020 r., wydanym na rozprawie, Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej, z uwagi na brak spełnienia w sprawie przesłanek art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji, a przy rozstrzyganiu sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany, stosownie do art. 134 p.p.s.a., zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w całości.

W kontrolowanej sprawie Kolegium zaskarżoną decyzją uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] i ustaliło, że kwota wypłacona na dziecko D.R. za okres od 01.11.2018 r. do 31.12.2018 r. w wysokości 892,13 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego i zobowiązało skarżącą do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Podstawę procesową zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy(...).

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego przyjmuje powyższą postać, gdy uzna on, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest sprzeczna z prawem lub niecelowa. Organ będzie więc zobligowany do uchylenia tej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy i jego analiza w świetle obowiązujacych w momencie orzekania przez niego przepisów prawa będzie prowadziła do jednoznacznego wniosku, iż sprawa powinna być rozstrzygnięta inaczej niż to uczynił to organ I instancji (zob. W. Chróścielewski, J. P. Tarno [w:] W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2015, s. 178).

Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle powołanego przepisu sformułowano pogląd, że obowiązek orzeczenia przez organ odwoławczy reformacyjne zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SA/Gd 814/99, Lex nr 76088, a także wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., I SA 37/99, Lex nr 48670, wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r., I SA/Wr 197/97, Lex nr 34912).

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, powodem uchylenia decyzji organu I instancji przez Kolegium i wydania innego orzeczenia merytorycznego w kontrolowanej przez Sąd sprawie była konieczność dokonanie reformacji sentencji decyzji organu I instancji w zakresie wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w miesiącu listopadzie 2018 r. oraz obowiązku ich zwrotu. Skarżąca bowiem w listopadzie 2018 r. otrzymała świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł, natomiast od komornika sądowego otrzymała alimenty w wysokości 392,13 zł, co stanowi jedynie część przyznanego świadczenia z funduszu. Wobec takiej sytuacji, zdaniem Kolegium, za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego można uznało tylko kwotę odpowiadającą wysokości alimentów otrzymanych poza kolejnością określoną w art. 28 ust. 1 ww. ustawy.

Przyjmując za niebudzący wątpliwości tak ustalony stan faktyczny sprawy Kolegium, w ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję w istocie przemilczało kwestie podnoszone przez skarżącą w kontekście braku podstaw do żądania od niej zwrotu wskazanego świadczenia jako nienależnie pobranego i w żadnej mierze nie odniosło się do wadliwego działania podmiotu wskazanego w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. jako podmiot OWW (organ właściwy wierzyciela). Tymczasem stwierdzenia tam przedstawione powinny być wyczerpująco rozważone przez organ odwoławczy w kontekście ich znaczenia dla oceny prawidłowości poczynionych przez organ I instancji ustaleń i prawidłowości skorzystania przez Kolegium z wyżej przytoczonego uprawnienia orzeczniczego (reformatoryjnego), o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w kształcie przyjętym w sentencji zaskarżonej decyzji. W tym względzie Sąd zwraca uwagę, że w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., załączonym przez skarżącą do odwołania, podkreślono, że "w styczniu 2019 r. i w lutym 2019 r. przedstawicielka ustawowa alimentowanego nie otrzymała od komornika rat bieżących alimentów ani żadnych innych środków. Przyczyną tego stanu rzeczy, jak wskazał Komornik, "były kolejne zaniechania po stronie OWW, który nie złożył o czasie wniosku o umorzenie egzekucji na swoją rzecz, w zakresie świadczeń z OWW za okres od stycznia br., pomimo wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty tych świadczeń. Gdyby OWW dopełnił swoich obowiązków i złożył stosowny wniosek o umorzenie egzekucji na swoją rzecz w ww. zakresie, w styczniu i lutym br, zgodnie z przepisami art. 28 ust. 2 u.o.p.o.u.d.a., komornik w styczniu i w lutym br. wypłaciłby przedstawicielce ustawowej kwoty jej należne do wysokości alimentów bieżących". Tym samym, w ocenie Komornika, "w styczniu i w lutym br. z przyczyn leżących całkowicie po stronie OWW, przedstawiclelka ustawowa nie otrzymała ani świadczeń z fal, ani alimentów od komornika. W związku z tym w powołanym zaświadczeniu Komornik wskazał, że w jego ocenie "decyzja o zwrocie świadczeń za listopad i grudzień 2018 r. jest bezpodstawna, bowiem po stronie wierzyciela nie doszło do powstania nadpłaty (tj. otrzymania podwójnych świadczeń). Skoro bowiem wierzycielka w listopadzie i grudniu otrzymała zarówno świadczenie z fal i alimenty od komornika (wyłącznie wskutek obstrukcji OWW), i z tego tytułu została przez OWW zobowiązana do zwrotu świadczenia (mimo braku wpłat na jej rzecz w styczniu i w lutym 2019 r.), to jednocześnie OWW winien zwrócić komornikowi nienależnie otrzymane kwoty, z tyt. zwrotu wypłaconych świadczeń za styczeń i luty 2019 r., do czego OWW został wezwany i czego nie uczynił. Komornik podkreślił przy tym, że "brak zwrotu nienależnie otrzymanych kwot (wypłaconych na podstawie art. 28 ust. 1 uopouda, podczas gdy w styczniu b.r. zastosowanie miał art. 28 ust. 2 tej ustawy, o czym komornik nie wiedział wskutek braku wniosku o umorzenie egzekucji na rzecz OWW w ww. zakresie), skutkuje pokrzywdzenim małoletniego alimentowanego".

Mając za podstawę przytoczony wyżej art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i powyższe wywody – w ocenie Sądu – uchylenie decyzji I instancji i wydanie orzeczenia merytorycznego o wskazanej treści było przedwczesne, a co za tym idzie nieuprawnione. Kolegium bowiem bez należytego ustosunkowania się do przedłożonego przez skarżąca dowodu, przedwcześnie orzekło o nienależnie pobranym świadczeniu, dokonując swoistego potrącenia obu świadczeń w zaskarżonej decyzji. W rezultacie skutkami wadliwego działania wskazanego organu określanego w zaświadczeniu jako "OWW" obarczono skarżącą, która składając wymagany wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia z dnia 14 listopada 2018 r. legitymowała się stosownym zaświadczeniem komornika sądowego z dnia 8 listopada 2019 r. o bezskuteczności egzekucji, a następnie poinformowała organ o zaistniałej sytuacji związanej z przekazaniem na jej konto przez komornika zaległych alimentów (vide: notatka służbowa na okoliczność rozmowy ze skarżącą w dniu 24 stycznia 2019 r.), wywiązując się z obowiązków zawartych w pouczeniu znajdującym się w aktach sprawy, stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 670 z późn. zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.p.o.u.a.". Zgodnie z art. 23 ust. 1 tej ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Definicję "nienależnie pobranego świadczenia" z funduszu alimentacyjnego zawiera z kolei art. 2 pkt 7 ustawy, wymieniając sytuacje, w których świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy zakwalifikować jako świadczenie pobrane nienależnie. W rozpatrywanej sprawie organy odwołały się do treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy. Zgodnie z tym przepisem, gdy jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu, oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Stosownie zaś do treści art. 19 ust. 1 tej ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

W świetle tej regulacji niezbędnym było zatem ustalenie, czy doszło do nienależnie pobranego świadczenia w świadomy przez skarżącą sposób, czy też w wyniku wadliwego działania innych podmiotów w sprawie. W ocenie Sądu brak odniesienia się Kolegium do okoliczności, na które powoływała się skarżąca przedkładając zaświadczenie Komornika Sądowego z dnia 27 maja 2019 r., jak już wyżej stwierdzono, nakazuje uznać tę decyzję za przedwcześnie wydaną. Organ odwoławczy nie spełnił należycie swej roli, jaką przypisał mu ustawodawca na gruncie k.p.a. Jego to bowiem obowiązkiem było odnieść się do wszelkich "nowości" w prowadzonym postępowaniu, w tym zwłaszcza nowego dowodu przedłożonego przez stronę, oczywiście w granicach wynikających z art. 136 k.p.a., względnie rozważenie możliwości wydania decyzji kasatoryjnej w tej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd za w pełni uzasadniony uznał zarzut skargi dotyczący braku szczegółowego odniesienia się przez organ drugiej instancji do dowodu złożonego w toku postępowania, a także złożonych przez stronę wyjaśnień (notatka służbowa sporządzona na okoliczność rozmowy ze skarżącą w dniu 24 stycznia 2019 r.). W szczególności dotyczy to twierdzeń skarżącej - przemilczanych przez organ odwoławczy na etapie rozpoznawania odwołania.

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 , art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał na względzie wskazania zawarte w niniejszym wyroku i stosując się w pełni do przepisów warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych, wyda stosowne rozstrzygnięcie. W tym jeszcze raz dokona analizy treści odwołania i wyjaśnień złożonych przez stronę w dniu 24 stycznia 2019 r. i odniesie się do dowodu w postaci wyżej wskazanego zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia 27 maja 2019 r., a następnie wyda decyzję uzasadnioną okolicznościami, stanem faktycznym sprawy i zgromadzonymi dowodami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu, sporządzonym stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając przy tym na względzie, że stwierdzone w zaświadczeniu Komornika wadliwe działanie wskazanego tam organu, w myśl art. 8 § 1 k.p.a., nie mogą być przerzucane na stronę i nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji działań przez nią niezawinionych, zwłaszcza w kontekście nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 7 lit. d) ww. ustawy.

Z powołanych wyżej względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 lit.c) p.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

k.ż.