Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 716/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 lit. a, art. 11 lit. f, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak -Nowakowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi I. A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 29 października 2009 r., Zarząd Województwa [...], zwany dalej "Inwestorem", wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...]relacji [...] od km [...] (od skrzyżowania dróg nr [...]i [...]) do km [...] (granica gmin L.i K.), na terenie Gminy L., Powiatu W., Województwa [...]" oraz o nadanie wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Powyższe Inwestor uzasadnił faktem, iż droga wojewódzka nr [...]stanowi jedną z najważniejszych dróg wylotowych z W., na której natężenie ruchu wynosi ponad 5300 pojazdów na dobę. Natomiast rozbudowa ww. drogi, dzięki poprawie stanu technicznego nawierzchni, korekcie geometrii i poprawie parametrów technicznych, spowoduje skrócenie i usprawnienie prowadzenia akcji ratunkowych, poprawi komfort transportu m.in. dla ambulansów i innych służb ratunkowych. Ponadto, dzięki ww. inwestycji poprawi się komfort i bezpieczeństwo użytkowników drogi. Rozbudowa drogi na wnioskowanym odcinku jest również elementem kompleksowego działania w ramach prowadzonych robót na odcinku od W. (S.) do L..

Wojewoda [...], na podstawie art. 11a ust. , art. 11f, art. 17 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o realizacji inwestycji drogowych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanego dalej K.p.a, decyzją Nr [...], znak:[...] z dnia [...]grudnia 2009r., zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji: "rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...]relacji [...] od km [...](od skrzyżowania dróg nr [...]i [...]) do km [...](granica gmin L.i K.), na terenie Gminy L., Powiatu W., Województwa [...]" oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda [...] w/w decyzją zatwierdził również projekt budowlany zgodnie z załącznikiem Nr 1 oraz zatwierdził podział nieruchomości - zgodnie z załącznikiem Nr 2.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury, za pośrednictwem organu I instancji, wniosła I.A.zwana dalej Skarżącą.

Skarżąca w swoim odwołaniu wniosła o uchylenie ww. decyzji Wojewody [...] oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji. W uzasadnieniu swojego odwołania Skarżąca podniosła, iż wydana decyzja nie wyjaśnia, w jaki sposób przekazanie na rzecz samorządu terytorialnego działki o nr [...]pozostaje w związku z przebudową drogi nr [...], a w szczególności, że jej nieudostępnienie uniemożliwia przebudowę.

Skarżąca wskazała dalej, iż wbrew pkt 7 decyzji, w którym mowa jest o wprowadzeniu rozwiązań technicznych ograniczających maksymalnie negatywne oddziaływanie na środowisko, rozbudowa ww. inwestycji na terenie należącej do skarżącej działki o nr [...]wpłynie negatywnie na jej nieruchomość poprzez przesunięcie ogrodzenia nieruchomości w odległości ok. 0,5 m od budynku oraz 1,5 m od okna budynku znajdującego się na ww. działce. Spowoduje to, zdaniem skarżącej, likwidację pasa zieleni, co w istotny sposób zwiększy emisję spalin, hałasu oraz zanieczyszczeń. Realizacja ww. inwestycji wpłynie także na sferę prywatności skarżącej oraz spowoduje likwidacje przydomowego ogródka. Dodatkowo Pani A.podniosła, iż przybliżenie ruchu pojazdów do budynku mieszkalnego spowoduje uszkodzenie budynku, co może być przyczyną dalszych uszkodzeń uniemożliwiających w przyszłości korzystanie z tego obiektu.

W konsekwencji skarżąca stwierdziła, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności § 11 ust. 1 pkt 2, 4 oraz § 12 ust. 1, pomimo, iż w decyzji kwestie te są określone w pkt 8.

W swoim piśmie (data wpływu do Ministerstwa Infrastruktury: 29 czerwca 2010 r.) skarżąca uszczegółowiła swoje odwołanie stwierdzając, iż w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji, należąca do niej nieruchomość straci na wartości, zostaną pogorszone warunki środowiskowe działki oraz wystąpi konieczność budowy nowego ogrodzenia. Planowane przedsięwzięcie uniemożliwi jej również korzystanie z domu znajdującego się na tej nieruchomości. Skarżąca sprzeciwia się budowie nowego chodnika oraz wyraża wątpliwość, czy zajęcie należącej do niej nieruchomości pod planowaną inwestycję w istocie zwiększy bezpieczeństwo ruchu drogowego, a także podnosi, iż rozbudowa drogi nr [...]ingeruje w przebudowę drogi dojazdowej - ul. [...] bez żadnego uzasadnienia prawnego.

W kolejnym ze swoich pism (pismo z dnia 27 grudnia 2010 r.) Skarżąca podniosła, iż zgodnie z § 71 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem", promień łuku kołowego wewnętrznej krawędzi pasa ruchu dla pojazdów skręcających w prawo na skrzyżowaniu zwykłym powinien wynosić nie mniej niż 6m na wlocie klasy L lub D, a nie jak zostało to zaprojektowane w obrębie nieruchomości skarżącej 8m, co oznacza, iż promień ten jest zbyt duży w odniesieniu do ul. [...](która nie jest drogą o klasie G lub Z).

Zdaniem Skarżącej, uzyskanie tzw. trójkąta widoczności możliwe jest poprzez zastosowanie innych rozwiązań niż pozbawienie jej własności części nieruchomości, na potwierdzenie czego skarżąca powołuje § 60 ust. 3 oraz załącznik nr 2 pkt. 4.2. rozporządzenia.

Dodatkowo Skarżąca wskazała, iż art. 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o drogach publicznych", nie może stanowić podstawy do ingerencji w cudzą własność.

W piśmie z dnia 20 lutego 2011 r. skarżąca podniosła dodatkowo, iż promień skrętu wynoszący 8m jest zbyt duży, biorąc pod uwagę klasę drogi, jaką posiada ulica [...]. Uzasadnienie przyjęcia takiego promienia skrętu, zdaniem Skarżącej powinno się opierać o trzy elementy: rodzaj skrętu, skrzyżowanie oraz klasę drogi, natomiast uzasadnienie przedstawione przez inwestora nie jest oparte na prawie a jedynie na opisie stanu hipotetycznego. Dodatkowo podtrzymała swoje zarzuty dotyczące negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko w obrębie jej nieruchomości i zarzuciła naruszenie przepisów ochrony środowiska, a także § 189 rozporządzenia.

W piśmie z dnia 27 czerwca 2011 r. Skarżąca podtrzymała wszystkie swoje zarzuty podniesione we wcześniejszych pismach, nie zgadzając się na zaprojektowany promień skrętu oraz wskazując na alternatywne możliwości usunięcia przeszkód z obszaru trójkąta widoczności. Ponadto wskazała, że kwestie dotyczące szczelności kanalizacji należą do obowiązków gminy i nie są zależne od robót drogowych.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwany dalej organem odwoławczym , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy o realizacji inwestycji drogowych, po rozpatrzeniu odwołania I.A.od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]grudnia 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji: "rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...]relacji [...] od km [...](od skrzyżowania dróg nr [...]i [...]) do km [...](granica gmin L.i K.), na terenie Gminy L., Powiatu W., Województwa [...]" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu na wstępie wyjaśnił, że na mocy § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. Nr 250, poz. 1503), Ministerstwo Infrastruktury, z dniem [...]listopada 2011 r., uległo przekształceniu w Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Następnie analizując decyzję Wojewody [...], organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom określonym w art. llf ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie.

Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi oraz określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi oraz linie rozgraniczające teren, stanowiąca graficzną część projektu zagospodarowania terenu, będącego częścią projektu budowlanego, stanowiącego integralną część decyzji).

Organ II instancji rozpatrując sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji.

Projektowany odcinek drogi wojewódzkiej nr [...]przebiegać będzie w całości na terenie gminy L., posiadać będzie klasę techniczną G 1x2 pasy ruchu o nawierzchni z asfaltobetonu odpornego na odkształcenia trwałe o szerokości od 6 do 9 m., oraz prędkości projektowej 60 (50) km/h.

Odnosząc się zaś do zarzutów przedstawionych przez Skarżącą , organ odwoławczy uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze zarzuty skarżącej dotyczące m.in. przebiegu planowanej inwestycji, w zakresie należącej do niej nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], organ odwoławczy wystąpił do inwestora o wypowiedzenie się co do podniesionych przez Skarżącą zarzutów.

Po uzyskaniu stanowiska inwestora oraz przeanalizowaniu zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty Skarżącej dotyczące wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz na pogorszenie warunków życia Skarżącej w następstwie realizacji inwestycji są bezzasadne. Wskazał, że przedmiotowa inwestycja podlegała weryfikacji przez organ środowiskowy, który w decyzji środowiskowej nie stwierdził, by to przedsięwzięcie, prowadzone zgodnie z założeniami przedstawionymi we wniosku inwestora o wydanie tej decyzji, wpłynęło negatywnie na środowisko. Ponadto, wobec braku stwierdzenia przez organ środowiskowy, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem trasy komunikacyjnej, nie orzeczono o konieczności tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.).

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż decyzja Wojewody [...] (w tym rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym będącym integralną częścią tej decyzji), jest zgodna z decyzją środowiskową, i w pełni czyni zadość warunkom określonym w tejże decyzji.

W tym miejscu wskazał , iż niesłuszny jest zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia § 189 rozporządzenia, bowiem zgodnie z tym przepisem przy projektowaniu i wykonaniu drogi oraz urządzeń z nią związanych powinno się dążyć do zmniejszania ich negatywnego wpływu na podlegające ochronie elementy środowiska kulturowego, określone w ocenie oddziaływania drogi na środowisko, opracowanej na podstawie przepisów odrębnych, co zostało uwzględnione w zatwierdzonym kontrolowaną decyzją projekcie budowlanym poprzez m.in. wykonanie nowej konstrukcji drogi, która zminimalizuje poziom hałasu, drgań, emisji spalin czy też wykonanie szczelnej kanalizacji deszczowej (będącej częścią projektowanej inwestycji), uniemożliwiającej przedostawanie się do gruntu oraz wód gruntowych substancji zanieczyszczających środowisko, co zgodne jest z ustaleniami zawartymi w charakterystyce przedsięwzięcia, będącej załącznikiem do decyzji środowiskowej.

Co więcej, realizacja ww. inwestycji na terenie nieruchomości należącej do Skarżącej nie spowoduje przybliżenia źródła hałasu, jakim jest jezdnia projektowanej drogi.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego ingerencji planowanej inwestycji w działkę nr [...]stwierdzić należy, że zgodnie z przepisami ustawy wojewoda pełni w procesie budowy drogi publicznej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, nie będąc upoważnionym do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań ponieważ Inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice.

Badając zgodność z prawem projektowanej inwestycji organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa powszechnie obowiązującego, które skutkowałoby wadliwością zaskarżonej decyzji.

Wskazał , że podstawą do odebrania prawa własności części nieruchomości należącej do skarżącej, nie jest art. 25 ustawy o drogach publicznych, a art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nieruchomości określone w art. 11 f ust. 1 pkt 6 ustawy, staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego (w niniejszej sprawie Województwa [...]) z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna.

Ponadto wskazał, iż przepisy ustawy, umożliwiają m.in. przebudowę dróg innych kategorii, co w niniejszym przypadku oznacza przebudowę ul. [...], a w tym mieści się również budowa chodnika przylegającego do przebudowywanej drogi. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, pod pojęciem drogi rozumie się budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym, której częścią, zgodnie z pkt 6 tego przepisu, jest chodnik. Skoro więc ustawodawca przewidział w art. 1 lf ust. 1 pkt f ustawy możliwość przebudowy dróg innych kategorii, mieści się w tym także lokalizowanie w obrębie przebudowywanej drogi jej elementu - chodnika.

Zauważył również, że w przedmiotowej sprawie ingerencja w działkę Skarżącej nie jest naruszeniem prawa, a konsekwencją zamiaru inwestora dotyczącego rozbudowy przedmiotowej drogi i wiążącej się z tym konieczności zachowania wymogów określonych w rozporządzeniu, dotyczących warunków widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach.

Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt 4.2. tego rozporządzenia, jeśli w następstwie występowania przeszkód nie ma zapewnionego pola widoczności na danym skrzyżowaniu drogi głównej z drogą podporządkowaną, należy m.in. dążyć do usunięcia tych przeszkód, co inwestor uczynił w niniejszym przypadku, decydując się na zwiększenie promienia skrętu z ulicy [...], które to rozwiązanie przyczyni się do zachowania wystarczającego pola widoczności i jest niezbędne dla prawidłowej widoczności przy włączeniu się do ruchu na drogę wojewódzką, co wiąże się też z zaprojektowaniem odpowiedniego łuku kołowego.

Organ odwoławczy wskazał, że w § 71 pkt 1 rozporządzenia, określono jedynie minimalne promienie łuku kołowego wewnętrznej krawędzi pasa ruchu dla pojazdów skręcających w prawo na skrzyżowaniu zwykłym. Natomiast w omawianym przepisie brak jest uregulowania, które zabraniałoby stosowania łuków o promieniu większym niż wskazane dla danej klasy drogi. Wskazać przy tym, należy, że określony w projekcie budowlanym promień łuku wynoszący 8m został określony przez inwestora jako niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania ruchu drogowego w obrębie przedmiotowego skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...]z ulicą [...].

Powyższe oznacza, iż zamierzenie inwestora, który jest jedynym uprawnionym podmiotem do zmiany lokalizacji inwestycji, w tym zmiany rozwiązań technicznych i w niniejszej sprawie takiej zmiany nie przewidział, jest zgodne z prawem.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego uniemożliwienia korzystania z domu w następstwie realizacji inwestycji, iż zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, organ odwoławczy wskazał, że właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, tej części nieruchomości. W tym miejscu zaznaczyć należy, że żądanie wykupu takiej nieruchomości możliwe jest po złożeniu wniosku przez właściciela nieruchomości do inwestora, który w imieniu Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego jest zobowiązany nabyć taką nieruchomość w drodze umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym taki wniosek nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu Kpa. Takie żądanie właściciela nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego, czy też nowym postępowaniem administracyjnym w tym przedmiocie. Jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 137/07).

Natomiast wszelkie kwestie związane z odszkodowaniem za zajętą część nieruchomości pod planowaną inwestycję nie są przedmiotem orzekania na obecnym etapie postępowania. Zgodnie z art. 12 ust.4a i 4b ustawy, decyzję o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji wyda Wojewoda [...] w odrębnym postępowaniu.

Skargę do Sądu wniosła I.A., która zarzuciła, że organ naruszając art. 7 i 136 K.p.a. nie podjął jakichkolwiek czynności w celu ustalenia czy przyjęte przez inwestora rozwiązania są na tyle obiektywne, że uwzględniają jej interesy jako strony.

Ponadto podniosła, że uwarunkowania środowiskowe planowanej inwestycji zawarte w decyzji środowiskowej odnoszą się do całości przedsięwzięcia, natomiast w jej ocenie organ nie zbadał wpływu na środowisko planowanej inwestycji w obrębie jej nieruchomości. Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organu II instancji dotyczącym wpływu planowanej inwestycji na zwiększenie zanieczyszczenia w obrębie jej nieruchomości, gdyż zdaniem skarżącej przesunięcie ogrodzenia na odległość ok. 0,5m od budynku spowoduje konieczność likwidacji pasa zieleni, stanowiącego ochronę przed zanieczyszczeniami. Skarżąca stwierdza dalej, iż błędne są twierdzenia organu odwoławczego co do braku naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" i przeczą literalnemu rozumieniu § 1 ust. 3, § 186 ust. 2, § 189 i 190 rozporządzenia.

Ponadto skarżąca stwierdziła, iż organ odwoławczy błędnie wywiódł z jej stanowiska, iż sprzeciwia się ona budowie nowego chodnika na ul. [...], gdyż jej zastrzeżenia budził jedynie fakt, iż znaczna część pasa, na którym ma on być wybudowany ma ok. 70 cm, a wybudowanie chodnika zgodnie z § 44 rozporządzenia wymagałoby przebudowania już istniejącej jezdni poprzez odsunięcie jej od granicy należącej do skarżącej działki.

Dodatkowo skarżąca stwierdziła, iż błędne są również wywody organu odwoławczego , który przyjął, iż dla zapewnienia prawidłowej widoczności przy włączaniu się do ruchu na drogę wojewódzką jest długość promienia łuku skrętu przyjęta w projekcie. Zdaniem skarżącej możliwe było zaprojektowanie łuku o mniejszym promieniu, przyjmując inne wymiary tzw. trójkąta widoczności, co mogłoby, zmniejszyć ingerencję w jej nieruchomość. Zdaniem Skarżącej wskazanie przez ustawodawcę minimalnych wartości łuku skrętu i trójkąta widoczności oznacza, iż w przypadku ich przekroczenia należy rozważyć wszystkie aspekty, dążąc do pogodzenia obowiązku zachowania warunków bezpieczeństwa i interesów skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa materialnego. Ponadto Sąd nie będąc związany granicami skargi na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) nie dopatrzył się by organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy oraz prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Postępowanie w sprawie przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jak wynika to z tytułu ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), ma charakter szczególny. Ten szczególny charakter dotyczy też zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wyłączone są zasady i przepisy proceduralne postępowania opartego na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli określone kwestie proceduralne zostały uregulowane w tej ustawie, a zatem powołanie się przez skarżących w skardze na zasady ogólne i przepisy postępowania wynikające z k.p.a. może być rozpatrywane przez sąd administracyjny tylko w kontekście art. 11c tej ustawy.

Zgodnie z art. 11c ustawy do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów ustawy.

Celem ustawy o realizacji inwestycji drogowych jest przyspieszenie realizacji dróg publicznych, rozwiązania proceduralne w niej zawarte mają zaś temu celowi służyć. Stąd też wprowadzenie w niej rozwiązań skracających tryb postępowania, koncentrujących materiał dowodowy sprawy, a także zakres i skutki kwestionowania rozstrzygnięć.

Administracyjne postępowanie jurysdykcyjne kończące się decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej rozpoczyna się od złożenia wniosku przez inwestora (art. 11 a ustawy w zw. z art. 61 § 3 k.p.a.). Przed złożeniem tego wniosku inwestor wykonuje szereg czynności związanych z przygotowaniem wniosku w tym dołącza szereg opinii (art. 11 b i 11d pkt 8 ustawy). Oznacza to, że uzyskiwanie opinii poprzedza złożenie wniosku, a zatem czynności te są dokonywane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie przy czym opinie i uzgodnienia zawarte są w aktach sprawy jak i uzyskane w trakcie postępowania i stanowią podstawę do ich oceny przez organ oraz powołania się na nie w decyzji.

Zdaniem Sądu nie naruszono w niniejszej sprawie przepisów ustawy o realizacji inwestycji drogowych, ponieważ organ prawidłowo wykonał wszelkie czynności związane z zawiadomieniem stron w trybie przewidzianym w ustawie drogowej, dostatecznie identyfikując wydawane decyzje w sposób umożliwiający złożenie środków zaskarżenia, co też stało się podstawą rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, a w konsekwencji rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny, nie można zatem skutecznie zarzucić, że ewentualne uchybienia w tym zakresie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 11e ustawy o realizacji inwestycji drogowych nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.

Zgodnie z przepisami ustawy o realizacji inwestycji drogowych Wojewoda pełni w procesie budowy drogi krajowej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji i pozwolenia na budowę. Nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych a następnie techniczno wykonawczych inwestycji. W związku z powyższym Wojewoda nie ma kompetencji do dokonywania zmian w przedstawionej przez inwestora koncepcji przebiegu drogi. Co do zasady decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego. Jak wynika bowiem z treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. A zatem w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach ustawy drogowej i prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Strona skarżąca winna mieć na względzie, że postępowanie administracyjne dotyczące pozwolenia na budowę drogi krajowej prowadzone było w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przepisy tej ustawy w sposób istotny upraszczają postępowanie administracyjne dot. budowy dróg, w tym co jest istotne dla skarżących m.in. w zakresie nabywania części nieruchomości zajętej pod budowę drogi na rzecz odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 ustawy). Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie ustawy o realizacji inwestycji drogowych nie wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Skarżący winien mieć na względzie, że realizacja drogi publicznej jest inwestycją publiczną, która ma na celu poprawę bezpieczeństwa użytkowników tej drogi. W ramach tego postępowanie nie jest więc zasadne domaganie się uwzględnienia interesu konkretnej strony postępowania, który nie wiązałby się bezpośrednio z realizacją przedsięwzięcia drogowego. Z tego względu organ administracyjny zatwierdził dokumentację przedstawioną przez inwestora, zgodnie z którą dokonano podziału działek położonych w liniach rozgraniczających terenu inwestycji. Zgodnie z art. 12 ust. 1 specustawy decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Z mocy prawa tak dokonany podział nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości (art. 12 ust. 3). Zgodnie z art. 12 ust. 4f odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy Skarżącej za utracone części działek przysługiwać będzie odszkodowanie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego uniemożliwienia korzystania z domu w następstwie realizacji inwestycji, iż zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, organ odwoławczy wskazał, że właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, tej części nieruchomości. W tym miejscu zaznaczyć należy, że żądanie wykupu takiej nieruchomości możliwe jest po złożeniu wniosku przez właściciela nieruchomości do inwestora, który w imieniu Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego jest zobowiązany nabyć taką nieruchomość w drodze umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym taki wniosek nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu Kpa. Takie żądanie właściciela nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego, czy też nowym postępowaniem administracyjnym w tym przedmiocie. Jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 137/07).

Natomiast wszelkie kwestie związane z odszkodowaniem za zajętą część nieruchomości pod planowaną inwestycję nie są przedmiotem orzekania na obecnym etapie postępowania. Zgodnie z art. 12 ust.4a i 4b ustawy, decyzję o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji wyda Wojewoda [...] w odrębnym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego nieuwzględnienia dyspozycji art. 7 i 136 Kpa, a przez to naruszenia równości stron w postępowaniu poprzez przyjęcie stanowiska inwestora bez uwzględnienia zarzutów skarżącej, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy, działając na podstawie art. 136 Kpa i mając na względzie zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Kpa, w trakcie prowadzonego postępowania poddał ocenie zarzuty podniesione przez skarżącą w odwołaniu, a także w pismach je uzupełniających poprzez uzyskanie stanowiska inwestora w przedmiocie przebiegu ww. inwestycji w obrębie nieruchomości skarżącej.

Po dokonaniu analizy zarzutów skarżącej jak i wyjaśnień inwestora, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego uchyleniem decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy wyjaśnił przyczyny takiego rozwiązania przebiegu drogi, uwzględniając zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącej, a fakt że organ nie uwzględnił żądań Skarżącej nie świadczy o tym, że ich nie badał. Naruszenie prawa własności Skarżącej odbywało się w zgodzie z przepisami rangi ustawowej. Stwierdzić także należy, że zasady równości stron, uwzględniania interesu społecznego, uwzględniania słusznego interesu obywateli, nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem organu administracji każdorazowego uwzględniania wniosków stron postępowania. Nieuwzględnienie przez organy administracji postulatów skarżącej nie może oznaczać naruszenia przez organ odwoławczy tych zasad.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na działkę skarżącej stwierdzić należy, co zostało już przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu (str. 10 i 11 zaskarżonej decyzji), iż kwestia wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na nieruchomości nim objęte, w tym nieruchomość skarżącej, były przedmiotem oceny na etapie postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy L., który w swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...]relacji [...] na odcinku od [...](od skrzyżowania dróg nr [...]i [...]do granicy Gminy L.i K.) do km [...](granica gmin L.i K.) na terenie Gminy L., Powiatu W. - na długości [...]km, poddał analizie całość przedsięwzięcia w odniesieniu do wszystkich nieruchomości, które obejmuje planowana rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...].

Podkreślić należy, że na etapie postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, czyli po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organy orzekające w tej sprawie nie są właściwe do oceny wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości, badając jedynie zgodność wniosku inwestora (w tym również przedłożonego projektu budowlanego) z decyzją środowiskową.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 1 ust. 3, § 189 i 190 rozporządzenia, Sąd wskazuje, że rozwiązania projektowe zatwierdzone decyzją organu I instancji, nie doprowadzą do zwiększenia uciążliwości dla środowiska i mieszkańców okolicznych domów, a wręcz przeciwnie, będą miały pozytywny wpływ na otoczenie drogi i przyczyni się do zmniejszenia niedogodności związanych z przebiegiem drogi dla mieszkańców poprzez m.in. zmniejszenie oddziaływań akustycznych. Potwierdzone to zostało także przez projektantów stosownym oświadczeniem, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego kwestii zaprojektowania chodnika oraz związanej z tym kwestii zapewnienia odpowiedniego trójkąta widoczności i stopnia ingerencji w nieruchomość skarżącej, Sąd podtrzymuje stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu ora w odpowiedzi na skargę.

Wobec faktu, iż organ odwoławczy zbadał, czy zakres ingerencji w prawo własności Skarżącej jest uzasadniony, za nietrafny należy uznać zarzut niewykazania niezbędności zajęcia pod planowaną inwestycję nieruchomości Skarżącej. Organ odwoławczy uznał bowiem racje inwestora przemawiające za wyborem określonej w projekcie lokalizacji planowanej inwestycji.

Należy podkreślić, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ramach swoich kompetencji badał, czy postępowanie, w wyniku którego Wojewoda [...] wydał w dniu [...]grudnia 2009 r. decyzję Nr [...], było przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa i czy ww. decyzja Wojewody czyni zadość przepisom ustawy o realizacji inwestycji drogowych .

Z akt sprawy wynika, że inwestor w trakcie postępowania złożył kompletną dokumentację. A zatem zostały spełnione wymagania o jakich mowa w art. 11d ust. 1 specustawy, tj. uzyskał wymagane prawem decyzje i uzgodnienia, mapę w skali co najmniej 1:5.000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami; określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; oraz projekt budowlany sporządzony zgodnie z przepisami prawa przez osoby uprawnione. Ponadto w zaskarżonej decyzji zawarte zostały wszystkie elementy o jakich mowa w art. 11f ust. 1. Zgodnie z treścią art. 11i ust. 1 specustawy w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. A zatem organ musiał dokonać określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego sprawdzeń. Nie ulega Sądu wątpliwości, że organ administracyjny wywiązał się z ww. obowiązków skoro w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji powoływał się na prawidłowość złożonej dokumentacji, ponadto dokonując opieczętowania dokumentacji projektowej. Z tego też względu na podstawie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 11i ust. 1 ustawy o realizacji inwestycji drogowych nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.