Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 427/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 195a ust. 2, art. 175 ust. 1, art. 174 ust. 3, art. 174 usrt. 3a pkt 6
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wobec rzeczoznawcy majątkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz H.K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], którą organ ten po rozpatrzeniu wniosku H. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. orzekającej o zastosowaniu wobec ww. rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku - utrzymał w mocy tę decyzję

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. poz. 1907, z późn. zm.).

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiadomił rzeczoznawcę majątkowego H. K. o wszczęciu wobec niego postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w związku ze sprawą przedstawioną przez E. w pismach z dnia [...] czerwca oraz [...] i [...] lipca 2014 r. Jednocześnie akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

E. zwrócił się o wszczęcie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec rzeczoznawcy majątkowego H. K. w związku ze sporządzeniem następujących opracowań:

1. "Operatu szacunkowego określającego wartość wynagrodzenia za ustanowienie prawa służebności przesyłu w liniach rozgraniczających

teren pod projektowaną linią energetyczną 400 kV relacji [...]. Obrąb [...], działka nr [...] o pow. 6,19 ha oraz odszkodowania za zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości w związku z budową linii". Operat został sporządzony w dniu [...] października 2013 r.

2. "Operatu szacunkowego określającego wartość wynagrodzenia za ustanowienie prawa służebności przesyłu w liniach rozgraniczających - teren pod projektowaną linią energetyczną 400 kV relacji [...]. Obręb [...], działka nr [...] o pow. 5,12 ha. Wynagrodzenie za posadowienie słupa elektroenergetycznego oraz odszkodowania za zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości w związku z budową linii". Operat został sporządzony w dniu [...] sierpnia 2013 r.

3. "Operatu szacunkowego określającego wartość wynagrodzenia za ustanowienie prawa służebności przesyłu w liniach rozgraniczających - teren pod projektowaną linią energetyczną 400 kV relacji [...]. Obrąb [...], działka nr [...] o pow. 4,0644 ha, prawa służebności drogi koniecznej oraz odszkodowania za zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości w związku z budową linii". Operat został sporządzony w dniu [...] września 2013 r.

4. "Operatu szacunkowego określającego wartość wynagrodzenia za ustanowienie prawa służebności przesyłu w liniach rozgraniczających teren pod projektowaną linią energetyczną 400 kV relacji [...]. Obrąb [...], działka nr [...] o pow. 16,65 ha. Wynagrodzenie za posadowienie słupów elektroenergetycznych oraz odszkodowania za zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości w związku z budową linii". Operat został sporządzony w dniu [...] lipca 2013 r.

E. przedstawił szereg zarzutów odnośnie wykonanych przez rzeczoznawcę majątkowego czynności szacowania ujętych w ww. opracowaniach.

W dniu [...] czerwca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie wyniku postępowania wyjaśniającego, orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego H. K. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. H. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. K. wskazał, że przedmiotowa decyzja powinna ulec uchyleniu w całości, ponieważ Komisja Odpowiedzialności Zawodowej ograniczyła się do rozpatrzenia zarzutów wnoszącego skargę tj. E., podczas gdy nie był on zleceniodawcą zaskarżonych opinii. Ponadto Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie ustaliła jakim interesom służy wniesienie skargi, nie dokonała też analizy przedłożonych do sprawy załączników oraz nie dokonała oceny zaskarżonych opracowań, których treść jednoznacznie wskazuje, że są to opinie o zmniejszeniu wartości nieruchomości, odpowiadające na pytania właścicieli, potrzebne do podjęcia decyzji w sprawie nieruchomości.

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r., w trybie art. 10 Kpa, Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiadomił H. K. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Rzeczoznawca nie skorzystał z powyższego uprawnienia.

Po rozpatrzeniu wniosku Henryka Kozłowskiego o ponowne rozpatrzenie sprawy organ naczelny wskazał, że:

Zgodnie z przepisem art. 195a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, z późn. zm.) w przypadkach, o których mowa w art. 127 § 3 Kpa, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa może odstąpić od przekazania sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Odstąpienie od ponownego przekazania sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej jest możliwe, gdy nie ma potrzeby ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Taka sytuacja ma miejsce, gdy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące wypełnienia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1 ww. ustawy. Minister stwierdził, że w sprawie ustalono w sposób bezsporny jakie uchybienia w pracy zawodowej popełnił rzeczoznawca majątkowy H. K. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie zakwestionowała tych ustaleń, nie przedstawiła też nowych okoliczności lub dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę czynności rzeczoznawcy majątkowego przy sporządzaniu zaskarżonych operatów szacunkowych. Przedstawione przez rzeczoznawcę argumenty sprowadzają się do oceny powodów, którymi kierował się wnoszący skargę na rzeczoznawcę, składając wniosek o wszczęcie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej i skutków, jakie chciał osiągnąć.

Zdaniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa skoro ustalenia faktyczne dokonane w przedmiotowej sprawie są oczywiste i nie budzą żadnych wątpliwości, to w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 195a ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym rezygnacji z ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego większość z 64 zarzutów przedstawionych przez skarżącego potwierdziła się. Odrzucone zostały jedynie zarzuty wymienione w pkt 5, 21, 22, 38, 52 oraz 55.

Minister podkreślił, że większość zarzutów postawionych rzeczoznawcy majątkowemu została potwierdzona w toku postępowania w tym także w postępowaniu przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej.

Organ wskazał także, że w operatach szacunkowych z dnia [...] sierpnia, [...] października oraz [...] lipca 2013 r., w punkcie "Analiza i charakterystyka rynku nieruchomości do zabudowy" rzeczoznawca majątkowy przyjmując "cenę średnią netto" jednoznacznie zasugerował, że wszystkie ceny transakcyjne zawierały podatek VAT, co nie wydaje się prawdopodobne. Ponadto ww. analizy zawierają istotny błąd w poz. 3, polegający na nieprawidłowym obliczeniu ceny 1 ha na dzień szacowania lub nieprawidłowym wykazaniu ceny transakcyjnej, co wpłynęło na dalsze obliczenia. Zdaniem organu naczelnego powyższe stanowi rażące naruszenie zasady szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości, określonej w art. 175 ust. 1 ww. ustawy.

Należy także odnieść się do zapisów zamieszczonych w pkt 4.2.1 "Podstawy prawne", znajdującym się we wszystkich czterech kwestionowanych operatach szacunkowych. W tym punkcie (rzeczoznawca majątkowy jako podstawę prawną wyceny zamieścił "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 261, poz. 2603)". Rzeczoznawca majątkowy sporządził operaty szacunkowe w 2013 r. W dacie sporządzenia operatów szacunkowych obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109, z późn. zm.).

W datach sporządzenia ww. operatów szacunkowych przywołane przez H. K. rozporządzanie nie obowiązywało od ponad 10 lat, utraciło bowiem moc z dniem 8 stycznia 2003 r. Należy przy tym ¡zauważyć, że rzeczoznawca majątkowy nieprawidłowo podał tytuł rozporządzenia z dnia 7 lipca 1998 r. (powinno być: rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego), a wskazany Dziennik Ustaw ("Dz. U. Nr 261, poz. 2603") obejmuje tekst jednolity ustawy o gospodarce nieruchomościami ogłoszony w dniu [...]grudnia 2004 r.

Rzeczoznawca majątkowy odniósł się do kwestii nieprawidłowo przywołanego rozporządzenia w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. W odpowiedzi na pytanie postawione w trakcie postępowania wyjaśniającego przedstawił nielogiczny i niezgodny ze stanem prawnym wywód, wskazując, że "obowiązujące z dnia 14-07-2011 r. rozporządzenia na dzień sporządzenia operatów-opinii merytorycznie nie różniło się od rozporządzenia z dnia 07-07-98 r i w takim sensie było obowiązujące. Zdaniem organu, treść przedstawionych wyjaśnień stanowi potwierdzenie braku poszanowania obowiązujących przepisów prawa.

Organ naczelny stwierdził, że jak wynika z powyższego rzeczoznawca majątkowy H. K. podczas sporządzania operatów szacunkowych z dnia [...]października 2013 r., [...]sierpnia 2013 r., [...]września 2013 r. oraz [...]lipca 2013 r, wielokrotnie naruszył przepisy prawa obowiązujące w dacie wykonania czynności objętych niniejszym postępowaniem w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 178 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rzeczoznawca majątkowy H. K., wykonując czynności zawodowe naruszył przepisy art. 151 ust. 1, art. 153 ust. 1, art. 155 ust. 1 pkt 1 oraz 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisy § 4 ust. 1, § 26 ust. 3 i 4, § 55 ust. 2, § 56 ust. 1 pkt 3, 4, 6 i 7 oraz § 56 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

W wyjaśnieniach pisemnych z dnia [...]grudnia 2014 r. rzeczoznawca; majątkowy poinformował, że przedmiotem skargi nie są operaty, a opinie. Wskazał, że " tytuł w opracowaniach "operat" przejąłem z opracowań - "operatów" wykonanych przez "jego" Rzeczoznawców, na zlecenie Skarżącego, które otrzymałem od Właścicieli nieruchomości. Zgodnie z ugn art. 174 ust. 3 ,,opracowanie nie stanowiące operatu szacunkowego, punkt 5 to "określenie wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora". Stąd w/w każde moje opracowania powinno być zatytułowane "Opinia". Stwierdzenie rzeczoznawcy majątkowego, iż wykonane przez niego opracowania to opinie, a nie operaty szacunkowe, zostało powtórzone w piśmie z dnia [...]stycznia 2015 r., a także w wyjaśnieniach z dnia [...]września 2015 r. oraz wniosku z dnia [...]czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem H. K. treść zaskarżonych opracowań jednoznacznie wskazuje, że są to "opinie o zmniejszeniu wartości nieruchomości".

Minister podał, że jak wynika z powyższego rzeczoznawca majątkowy nadal twierdzi, że sporządzone przez niego opracowania zostały nieprawidłowo zakwalifikowane jako operaty szacunkowe. Należy podkreślić, że sporządzone opracowania nazwał " operatami szacunkowymi", określił w nich wartość rynkową nieruchomości oraz sporządził jej w oparciu o zasady określone w § 56 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Ponadto w składanych wyjaśnieniach rzeczoznawca majątkowy używał zamiennie słów operat - opinia, co dodatkowo dowodzi niespójności tych wyjaśnień.

Minister podkreślił, że przepis art. 174 ust. 3a pkt 6 ww. ustawy dopuszcza sporządzanie przez rzeczoznawcę majątkowego opracowań i ekspertyz, nie stanowiących operatu szacunkowego dotyczących określania wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora. Jednak w przedmiotowej sprawie rzeczoznawca majątkowy w swoich wywodach pominął treść przepisu § 25 rozporządzenia, zgodnie z którym przy dokonywaniu wyceny nieruchomości dla indywidualnych potrzeb inwestora uwzględnia się jego wymagania lub zamierzenia w zakresie rozwoju tej nieruchomości. Tak określona wartość może służyć wyłącznie do oceny możliwego sposobu wykorzystania lub inwestowania w nieruchomość. Powyższe należy poprzedzić zamieszczeniem odpowiedniej klauzuli w opracowaniu. W przedmiotowych opracowaniach nie zawarte zostały żadne klauzule w tym zakresie. Ponadto niewątpliwie celem ich sporządzenia jest określenie wartości nieruchomości dla potrzeb ustalenia wynagrodzenia za ustanowienie prawa służebności przesyłu, a nie "ocena możliwego sposobu wykorzystania lub inwestowania w nieruchomość".

Organ wskazał, że o tym, czy dokument jest operatem szacunkowym, czy też opinią o której mowa w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami nie świadczy nazwa, lecz treść tego dokumentu. Zawartość sporządzonych przez H. K. opracowań oraz cel ich sporządzenia jednoznaczne potwierdzają że pomimo licznych rażących błędów w procedurze szacowania nieruchomości są to operaty szacunkowe, których celem było określenie wartości nieruchomości. Chaotyczne i niespójne wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego w tym zakresie świadczą o nieznajomości przepisów prawa i zasad postępowania Rzeczoznawcy majątkowego przy wykonywaniu czynności zawodowych.

We wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy H. K. przedstawił zastrzeżenia dotyczące sposobu przeprowadzenia postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, w tym ograniczenie się do rozpatrzenia zarzutów skarżącego, podczas gdy nie był on zleceniodawcą zaskarżonych opinii oraz nieustalenie jakim interesom służy wniesienie skargi. Odnosząc się do tych wątpliwości organ naczelny podał, że w toku postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej nie są badane motywy, którymi kierują się skarżący podczas składania skargi na rzeczoznawcę majątkowego, nie jest także dokonywana analiza oczekiwań skarżących. W postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej oceniane są czynności zawodowe wykonane przez rzeczoznawcę majątkowego, udokumentowane w sporządzonych operatach szacunkowych pod kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślić należy, że do wszczęcia postępowania nie jest konieczne złożenie skargi, co więcej skarżący nie jest stroną przedmiotowego postępowania, a organ nie jest związany treścią złożonej skargi. Postępowanie jest prowadzone z urzędu, tym samym okoliczności złożenia skargi nie mają znaczenia w sprawie. W tych okolicznościach, zdaniem organu, uwagi H. K. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Organ wskazał, że H. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zamieścił także wywód dotyczący przedawnienia "karalności przewinień", wskazując że postępowanie prowadzone wobec niego powinno ulec umorzeniu z uwagi na upływ 2 lat od dnia sporządzenia operatu szacunkowego. Argumenty rzeczoznawcy majątkowego należy odrzucić, ponieważ w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidziano (przedawnienia odpowiedzialności zawodowej w przypadku postępowania znajdującego się w toku i nie zawarto żadnych " odesłań " do kodeksu wykroczeń w tym zakresie.

W tych okolicznościach Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że w sprawie rzeczoznawcy majątkowego H. K. wykazano, działania niezgodne z art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ponieważ rzeczoznawca działał niezgodnie ze zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi.

W tych okolicznościach organ naczelny uznał, że zasadne było wymierzenie H. K. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem H. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż treść opracowań sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego narusza zasadę szczególnej staranności wymaganej przy szacowaniu nieruchomości w sytuacji, gdy opracowania sporządzone przez rzeczoznawcę nie powinny podlegać ocenie z uwagi na to, iż stanowią opinie, a nie operaty szacunkowe,

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezasadne przyjęcie, iż rzeczoznawca majątkowy w sporządzonych opracowaniach opisał przeznaczenie nieruchomości w sposób zdawkowy i niejasny, a tym samym nie dochował szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości podczas, gdy opisy przeznaczenia wycenianych nieruchomości zawarte w opiniach są jednoznaczne i wyczerpujące,

3/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż rzeczoznawca majątkowy w sporządzonych opiniach nieprawidłowo wskazał cel wyceny, a tym samym naruszył zasadę szczególnej staranności wymaganej przy szacowaniu nieruchomości podczas, gdy treść sporządzonych opinii jednoznacznie wskazuje na szacowanie przez rzeczoznawcę wartości ograniczonego prawa rzeczowego oraz zmniejszenia wartości nieruchomości powstających na wydzielonych funkcjonalnie powierzchniach,

4/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezasadne przyjęcie, iż brak wskazania w opracowaniach daty wystąpienia szkody oraz jej zakresu stanowi o naruszeniu przepisów § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny i sporządzania operatu szacunkowego podczas, gdy opracowania opisujące zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości nie stanowią operatu i nie jest to koniecznym elementem opracowań,

5/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 w zw. z art. 155 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 56 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny i sporządzania operatu szacunkowego poprzez przyjęcie, iż rzeczoznawca majątkowy nie wykorzystał wszelkich niezbędnych i dostępnych danych o nieruchomościach zawartych w szczególności w księgach wieczystych oraz nie zamieścił w opracowaniach informacji o źródłach danych o nieruchomości, podczas gdy do opinii zostały dołączone wydruki z ksiąg wieczystych, zaś stan prawny nieruchomości na dzień sporządzania opinii i na dzień dokonanych wydruków był tożsamy,

6/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 56 ust. 1 pkt 7, § 55 ust. 2, § 26 ust. 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny i sporządzania operatu szacunkowego poprzez niesłuszne przyjęcie, iż rzeczoznawca majątkowy nie przedstawił w opracowaniach analizy i charakterystyki lokalnego rynku nieruchomości, nie zawarł opisów nieruchomości porównawczych, przyjął identyczne cechy rynkowe i ich wagi we wszystkich opracowaniach oraz nie opisał stanów tych cech podczas, gdy rzeczoznawca zawarł w opiniach wszystkie wyżej wskazane elementy - w tym obszerną informację o lokalnym rynku nieruchomości, opis nieruchomości porównawczych oraz porównując wykorzystał nieruchomości o odmiennej strukturze rzeczowej, co wskazuje na dochowanie przez rzeczoznawcę szczególnej staranności wymaganej przy wykonywaniu czynności szacowania nieruchomości,

7/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 195 a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. art. 127 § 3 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niesłuszne zastosowanie, a mianowicie arbitralne odstąpienie od przekazania sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej i rezygnacja z ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na uznanie, iż ustalenia faktyczne dokonane w przedmiotowej sprawie są oczywiste i nie budzą żadnych wątpliwości, podczas gdy skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 20 czerwca 2016 r. kwestionował poczynione ustalenia i zawarta w nim argumentacja wskazuje na szereg nieprawidłowości prowadzonego postępowania,

8/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 195 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak szczegółowego omówienia poszczególnych zarzutów przedstawionych rzeczoznawcy majątkowemu na posiedzeniu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, które odbyło się w dniu 16 grudnia 2014 r. i udzielenie przez skarżącego - na prośbę Komisji Odpowiedzialności Zawodowej - wyjaśnień dotyczących zarzutów na piśmie, co uniemożliwiło skonfrontowanie stanowisk skarżącego i Komisji Odpowiedzialności Zawodowej na trwającym posiedzeniu i wyjaśnienia występujących różnic w ocenie przedmiotowej sprawy,

9/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i nie rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a mianowicie nie dokonanie dostatecznej analizy przedłożonych przez skarżącego do sprawy pism i załączników, oparcie znacznej części rozstrzygnięcia na poglądach Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz nie dokonanie własnej oceny opracowań sporządzonych przez skarżącego,

10/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 8 i 11 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się organu do twierdzeń i wniosków uważanych przez skarżącego za istotne dla sposobu rozpatrywania sprawy, brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy przy uwzględnieniu tylko jednego z wchodzących w grę interesów oraz niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając przedmiotową decyzję,

11/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ orzekając o zastosowaniu wobec skarżącego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku, a nie kary łagodniejszej, a tym samym naruszenie zasad dotyczących standardów sporządzania uzasadnień decyzji,

12/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 178 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wymierzenie nadmiernie surowej kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 1 roku bez uzasadnionych podstaw do wydania tak represyjnego orzeczenia,

13/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 45 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń w związku z art. 198 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie orzeczenia o umorzeniu niniejszego postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1/ uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. i umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 45 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń w związku z art. 198 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ewentualnie

2/ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r.,

3/ na podstawie art. 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed organami administracyjnymi oraz Sądem, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przywołaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2016 poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej ppsa).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zdaniem Sądu organ naczelny w swoim rozstrzygnięciu nie wykazał, że wymierzona kara dyscyplinarna za stwierdzone naruszenia w pracy rzeczoznawcy majątkowego jest adekwatna do stopnia zawinienia.

Zgodnie z art. 178 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wymierzający karę dyscyplinarną ma do wyboru cały katalog tych kar – od upomnienia do pozbawienia uprawnień zawodowych.

Orzeczenie o karze musi być następstwem precyzyjnego opisania zaistniałych i niebudzących żadnych wątpliwości naruszeń prawa ze wskazaniem konkretnego naruszonego przepisu czy też przepisów. Organ prowadzący postępowanie musi wyjaśnić, na czym to naruszenie polegało, na czym polegało niezachowanie należytej staranności, na czym polegało niewywiązanie się ze wszystkich i jakich obowiązków nałożonych przepisami, jakie zasady określone Standardami Zawodowymi Rzeczoznawców Majątkowych i w jaki sposób naruszono. W zakresie orzekania o karze dyscyplinarnej nie jest wystarczające uzasadnienie hasłowe, ogólne, tak samo jak nie jest wystarczające przytoczenie uchybień stwierdzonych przez inny organ. Ten organ, który karę orzeka, powinien wskazać, dlaczego orzeka karę taką a nie inną, i powinien to uzasadnić; nie jest tutaj wystarczające przywołanie uchybień wskazanych przez inny organ (zespół). Należałoby również zwrócić uwagę na sprawę podstawową i zasadniczą - aby orzeczona kara była adekwatna do popełnionego czynu. Pozwala na to katalog kar dyscyplinarnych wskazany w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Nie wiadomo, czy według organu rzeczoznawca działał w ramach swojej wiedzy, czy też tej wiedzy nie posiadał; nie wiadomo, o jakich błędach jest mowa, ponieważ z akt nie wynika, aby organ ustalił jednoznacznie czy wymienione przez podmiot inicjujący postępowanie dyscyplinarne (E.) cztery opracowania były operatami szacunkowymi czy tylko opiniami sporządzonymi na użytek podmiotów zamawiających.

W takich okolicznościach nie można orzeczonej kary dyscyplinarnej - zawieszenia wykonywania uprawnień zawodowych na okres 1 roku uznać za karę adekwatną do zarzuconych wykroczeń dyscyplinarnych.

Rodzaj kary dyscyplinarnej, która zostanie orzeczona, należy do organu ją wymierzającego, zgodnie z art. 178 ust. 2 u.g.n. Oczywiście wybór rodzaju kary nie może być dowolny. Gradacja kar dyscyplinarnych przewidzianych w ustawie wskazuje, że podstawowym kryterium zastosowania odpowiedniej kary do rozmiaru niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175 u.g.n., jest właśnie ciężar gatunkowy naruszeń obowiązków zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego i ewentualne skutki tych naruszeń dla podmiotu, na rzecz którego wykonywane były czynności szacowania nieruchomości oraz skutki dla interesu społecznego polegającego między innymi na utrzymaniu wysokiego zaufania publicznego do tego zawodu.

Zdaniem Sądu, gdyby nawet podzielić pogląd organu o zaistnieniu uchybień, których dopuścił się skarżący rzeczoznawca - to orzeczona kara byłaby zbyt surowa i niewspółmierna do opisywanych uchybień.

Uznając, że w niniejszej sprawie zostały naruszone wskazane wyżej przepisy prawa, bowiem obciążono rzeczoznawcę majątkowego surową karą dyscyplinarną, bez rozważenie, czy kara łagodniejsza nie byłaby adekwatna w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania iż zaistniały podstawy do uchylenia skarżonej decyzji.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.