Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 121/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 § 3, art. 120, art. 121 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Beata Cieloch, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt I SA/Po 833/11 w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. A. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu kwotę 2.400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt I SA/Po 833/11, oddalił skargę S. A. – nazywanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 września 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.

Z uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że Skarżący prowadził w 2004 r. działalność gospodarczą opodatkowaną na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.z.p.d.", zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej. Ponieważ w latach 2002-2009 małżonka Skarżącego prowadziła działalność gospodarczą w tym samym zakresie, Skarżący w 2004 r. nie spełniał warunków opodatkowania w formie karty podatkowej (art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d.). W tym stanie rzeczy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia 27 października 2010 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 4 lutego 2004 r. ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia 17 lutego 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 18 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 325/11) oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

Wobec nie spełnienia przesłanki wskazanej w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d., decyzją z dnia 8 czerwca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podniósł między innymi zarzut naruszenia art. 21 § 3 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Skarżący wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 27 października 2010 r. oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lutego 2011 r. zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie nie zostało zakończone. W obrocie prawnym wciąż pozostaje zatem decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na 2004 r. Wobec tego wszczęcie postępowania podatkowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego było przedwczesne.

Rozpoznawszy odwołanie Skarżącego, wspomnianą na wstępie decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i określił wysokość zobowiązania podatkowego w innej kwocie. Zarzut naruszenia art. 21 § 3 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy ocenił jako chybiony, ponieważ decyzje z dnia 27 października 2010 r. i 17 lutego 2011 r. były ostateczne. Zdaniem organu orwoławczego, okoliczność, że w tym przedmiocie postępowanie sądowoadmnistracyjne nie zostało prawomocnie zakończone nie miała znaczenia

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Skarżący powtórzył zarzuty oraz argumentację podniesione w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd pierwszej instancji ocenił zarzut naruszenia art. 21 § 3 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej jako chybiony. W motywach wyroku wyjaśniono, że decyzje organów w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia 4 lutego 2004 r. były ostateczne – nawet jeżeli zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – a co za tym idzie, skutkowały jej wygaśnięciem. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. był wobec tego uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym względzie pogląd Skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Sąd podzielił ponadto stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 18 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 325/11, że Skarżący nie podlegał opodatkowaniu w formie karty podatkowej, ponieważ wystąpiła negatywna przesłanka określona w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.z.p.d.

W skardze kasacyjnej Skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pełnomocnik Skarżącego sformułował zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 § 3 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania podatkowego i wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy z obrotu prawnego nie została prawomocnie wyeliminowana decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 lutego 2004 r. w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna w sposób oczywisty pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw prawnych, przeto podlega oddaleniu.

Odnosząc się do sformułowanego w niej, jedynego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 § 3 w związku z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, iż zdaje się on całkowicie abstrahować od elementarnych zasad obowiązującego porządku prawnego. W skardze kasacyjnej podniesiono bowiem, że zaskarżoną decyzję wydano w sytuacji, "gdy z obrotu prawnego nie została prawomocnie wyeliminowana decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 lutego 2004 r. [...] w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na rok 2004" (s. 1 – 2). Rzecz w tym, że skutek prawny jakiejkolwiek decyzji organu administracyjnego powstaje (o ile przepis ustawy nie stanowi w sposób wyraźny inaczej) w dacie, w której zyskuje ona przymiot ostateczności. W rozważanej sytuacji, decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 17 lutego 2011 r. utrzymano w mocy zakwestionowaną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w tym mieście z dnia 27 października 2010 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji, o której mowa na wstępie. Decyzja ta weszła do obrotu prawnego, a to oznacza, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na 2004 r. utraciła byt prawny. Fakt jej zaskarżenia do sądu administracyjnego i powstałego – w rezultacie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalającego skargę – stanu zawisłości sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym nic nie zmieniał w sytuacji prawnej skarżącego. Nie sposób wobec tego – jak uczyniono w skardze kasacyjnej – przyjąć, że "decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 lutego 2004 r. w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym" (tak na s. 3). Jest dokładnie przeciwnie niż uważa autor skargi kasacyjnej. Można co najwyżej powiedzieć, że w czasie wydania decyzji w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. nie została jeszcze zamknięta sprawa oceny zgodności z prawem owej decyzji, która w obrocie prawnym już z całą pewnością nie pozostawała.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.