Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1425/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Zatrudnienie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 67 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 104, art. 196 par. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Rozkazy personalne, których treścią jest przeniesienie policjanta ze stanowiska służbowego w jednej jednostce organizacyjnej Policji do innej jednostki organizacyjnej Policji, są decyzjami administracyjnymi, przy czym nie jest to sprawa wynikająca z podległości służbowej w państwowych jednostkach organizacyjnych w rozumieniu przepisu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa.

TEZY

Rozkazy personalne, których treścią jest przeniesienie policjanta ze stanowiska służbowego w jednej jednostce organizacyjnej Policji do innej jednostki organizacyjnej Policji, są decyzjami administracyjnymi, przy czym nie jest to sprawa wynikająca z podległości służbowej w państwowych jednostkach organizacyjnych w rozumieniu przepisu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Lidii K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 27 kwietnia 1992 r. w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję - rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję - rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia 25 lutego 1992 r.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia 25 lutego 1992 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) st. sierżant Lidia K. została odwołana ze stanowiska referenta Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji i mianowana z dniem 1 marca 1992 r. na równorzędne stanowisko referenta w Komisariacie IV Policji w B., z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. Przeniesienie nastąpiło na wniosek naczelnika Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej, uzasadniony dobrem służby.

Komendant Główny Policji nie uwzględnił odwołania Lidii K. i rozkazem personalnym nr 313 z dnia 27 kwietnia 1992 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

Powyższy rozkaz Komendanta Głównego Policji Lidia K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła, że przyczyną decyzji personalnych były kwestie dotyczące jej osobistych stosunków z bezpośrednim przełożonym. Ponadto podniosła, iż była członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów przy Komendzie Wojewódzkiej Policji w (...), który nie wyraził zgody na jej przeniesienie, naruszono więc przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej odrzucenie, wyrażając pogląd, iż rozkazy personalne wydane w tej sprawie nie mają cech decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa.

W tej sprawie przedstawiono do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne, dotyczące tego, czy przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234/ w związku z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179/ ma zastosowanie do policjanta będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej związku zawodowego Policji. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 lutego 1993 r. III AZP 38/92 stwierdził, iż przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych ma odpowiednie zastosowanie do policjanta będącego członkiem zarządu terenowego NSZZ Policjantów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ze względu na stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż skarga podlega odrzuceniu, ponieważ zaskarżone rozkazy personalne nie są decyzjami administracyjnymi, a tym samym Lidii K. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, wymaga rozważenia przede wszystkim kwestia dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie.

Również Sąd Najwyższy na marginesie rozpatrywanego zagadnienia prawnego, przedstawionego w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wskazał na wątpliwości co do tego, czy zaskarżone rozkazy personalne wydane w tej sprawie są decyzjami administracyjnymi, które

mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego.

Rozpatrując tę kwestię, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozkazy personalne, których treścią jest przeniesienie policjanta ze stanowiska służbowego w jednej jednostce organizacyjnej Policji do innej jednostki organizacyjnej Policji, są decyzjami administracyjnymi, przy czym nie jest to sprawa wynikająca z podległości służbowej w państwowych jednostkach organizacyjnych w rozumieniu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa. Z przepisu art. 32 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ wyraźnie wynika, że mianowanie policjanta na stanowiska służbowe, przeniesienie oraz zwolnienie z tych stanowisk następuje w drodze decyzji. Tak więc już te przepisy stanowią, że rozpoznanie i rozstrzygnięcie spraw w przedmiocie mianowania, przeniesienia oraz zwolnienia policjanta następuje w drodze decyzji. Brak jest wystarczających argumentów do przyjęcia, iż przepis ten posługuje się terminem "decyzja" w innym znaczeniu niż decyzja administracyjna jako prawna forma rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty /art. 104 Kpa/. Nie ulega wątpliwości, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale, że sprawa mianowania policjanta /powstanie stosunku służbowego/ oraz sprawa zwolnienia policjanta /ustanie stosunku służbowego/ załatwiane są przez wydanie decyzji administracyjnej. Skoro zaś w tym samym przepisie mowa jest o mianowaniu, przeniesieniu i zwolnieniu policjanta, nie można przyjąć, że rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej odnosi się do decyzji o mianowaniu i zwolnieniu policjanta, a nie odnosi się do decyzji o przeniesieniu policjanta.

Ponadto, jeżeli się przyjmie, że decyzja o mianowaniu policjanta powoduje powstanie stosunku służbowego i jednym z elementów tej decyzji jest określenie stanowiska służbowego policjanta, to w następstwie takiej decyzji powstaje stosunek administracyjnoprawny o określonej treści, który na skutek wynikającej z art. 16 Kpa zasady trwałości decyzji może być zmieniony tylko w przypadkach ściśle określonych, i to również w formie decyzji. Nie ulega zaś kwestii, że przeniesienie policjanta na stałe do innej jednostki organizacyjnej Policji zmienia treść stosunku służbowego, jeżeli w akcie mianowania policjanta, powodującym powstanie stosunku służbowego, określone zostało nie tylko stanowisko służbowe, ale także jednostka organizacyjna Policji, w której policjant ma pełnić służbę.

Należy przy tym mieć na względzie, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca została odwołana z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowana na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji, czego konsekwencją jest przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej Policji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej odnoszą się nie tylko do spraw, w których adresat decyzji znajduje się "na zewnątrz" organu, ale także do takich rozstrzygnięć, które prowadzą do istotnej zmiany treści stosunku administracyjnoprawnego, ukształtowanego ostateczną decyzją administracyjną, w której następstwie powstał ten stosunek.

Te racje przemawiają za tym, że decyzja o przeniesieniu policjanta na stałe do pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w innej jednostce organizacyjnej Policji, zwłaszcza gdy przeniesieniu temu nadano formę odwołania ze stanowiska służbowego, na które był mianowany w określonej jednostce organizacyjnej, oraz mianowania na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji, jest decyzją administracyjną. Dodatkowo można jeszcze podnieść, że za takim zakwalifikowaniem tej kategorii decyzji przemawiają zmiany w treści art. 3 Kpa, dokonane ustawą z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 34 poz. 201/, zmierzające do ograniczenia kręgu spraw, do których nie stosuje się przepisów tego kodeksu.

Przyjmując, że zaskarżone decyzje - rozkazy personalne są decyzjami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ze względu na treść art. 3 powołanej ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przepis art. 32 ust. 2 ustawy o Policji nie ogranicza dopuszczalności zaskarżenia decyzji w tej sprawie do sądu administracyjnego. Problem natomiast stanowi to, czy dopuszczalność zaskarżenia decyzji w tej sprawie nie została wyłączona przepisem art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa, na co powołano się w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja w przedmiocie przeniesienia policjanta na stałe do innej jednostki organizacyjnej, zmieniająca w istocie treść dotychczasowego stosunku służbowego policjanta, nie należy do kategorii spraw wynikających z podległości służbowej w rozumieniu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa. Tego rodzaju sprawy bowiem są uregulowane w sposób szczególny w samej ustawie zarówno co do podstaw, jak i co do trybu załatwiania. Sprawy wynikające z podległości służbowej dotyczą takich spraw, które związane są z realizacją obowiązków i uprawnień objętych podporządkowaniem /podległością/ służbowym w ramach pełnienia służby przez policjanta.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze, należy przede wszystkim wskazać, iż przepisy omawianej ustawy o Policji pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia policjanta, chyba że przeniesienie następuje na niższe stanowisko służbowe. Przeniesienie bowiem policjanta na niższe stanowisko służbowe, stosownie do przepisów art. 38 tej ustawy, może nastąpić w ściśle określonych wypadkach i trybie. Skoro policjant może być przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, to tym bardziej może być przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w tej samej miejscowości /art. 36 ustawy o Policji/. Argumenty skarżącej dotyczące przyczyn przeniesienia nie dają podstaw do uznania, iż z tych względów decyzja o jej przeniesieniu narusza przepisy ustawy. Natomiast istotne znaczenie ma zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234/ w związku z art. 67 ust. 2 cytowanej ustawy o Policji. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych do policjanta będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej oznacza, iż zmiana treści stosunku służbowego takiego policjanta wymaga zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej NSZZ Policjantów. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale z dnia 4 lutego 1993 r. Istotną zmianą treści stosunku służbowego policjanta jest przeniesienie go na stałe na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji. Skoro więc skarżąca była członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów przy Komendzie Wojewódzkiej Policji w (...) i Zarząd ten nie wyraził zgody na przeniesienie skarżącej do innej jednostki organizacyjnej Policji, to decyzja o przeniesieniu narusza przepis art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji.

Z tego względu zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) podlegają uchyleniu na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa.