Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1409/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 11 ust. 1,  art. 12 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 7,  art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 200,  art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi Y. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Y. I. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] odmawiającą Y.I. wydania prawa jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że wnioskodawca jest obywatelem Niemiec. Uzyskał w Niemczech prawo jazdy, które następnie w dniu [...] zostało cofnięte i od tego dnia pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia. Powyższa informacja oraz ta, że o nowe prawo jazdy Y.I. będzie mógł się w Niemczech ubiegać po przejściu testu medyczno-psychologicznego, wynikała z pisma z dnia [...] skierowanego przez władze niemieckie, tj. [...] do organu I instancji.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta, ustanowiony przez Y.I. pełnomocnik, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie wnioskodawcy prawa jazdy kategorii B, wskazując na niezasadność zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Odwołujący się stwierdził, że organ I instancji zupełnie dowolnie przyjął, że cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami nadal obowiązuje, podczas gdy okoliczność ta z materiału sprawy nie wynika. Do takich wniosków nie może prowadzić analiza treści pisma organu niemieckiego. Z pisma organu niemieckiego z dnia [...] wynika jedynie, że skarżący nie posiada ważnego prawa jazdy oraz, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło [...] (a zatem przed 13 laty!), cofnięcie było "nieodwołalne", a nie "ostateczne" i nieprzywracalne, jak ustalił organ I instancji. Stwierdzenie o nieposiadaniu ważnego prawa jazdy oznacza, że prawo jazdy straciło ważność lub zostało unieważnione. Odwołujący się stwierdził także, że możliwość ubiegania się w Niemczech o nowe prawo jazdy po uprzednim przejściu testów psychologicznych oznacza, że okres cofnięcia już dawno minął, a więc brak jest podstaw do zastosowania art.12 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając treść art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stwierdziło również, że narzucony tym przepisem zakres ustaleń obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą i czy to prawo jazdy nie zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, przy czym istotny z punktu widzenia tego przepisu jest okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub cofnięte uprawnienie, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać.

Organ I instancji na podstawie pisma organu niemieckiego z dnia [...] ustalił, że Y.I. pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Z pisma tego organu przesłanego faxem w dniu [...] i jego tłumaczenia wynika, Y.I. nie posiada ważnego w Niemczech prawa jazdy (błąd organu, w aktach administracyjnych znajduje się jedynie oryginał pisma z dnia [...], który wpłynął do organu [...], ponadto k. [...] to pełnomocnictwo strony dla P.O., k. [...] wydruk z rejestru kierowców). W dniu [...] zostało ono nieodwołalnie cofnięte, a nadto, że w Niemczech otrzymałby on nowe prawo jazdy wyłącznie, jeśli przeszedłby pomyślnie badanie medyczne i psychologiczne.

Kolegium stwierdziło, że w świetle przepisów polskiego prawa, cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest zwykle konsekwencją uprzedniego aktu lub zdarzenia stanowiącego przyczynę cofnięcia (m.in. orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, przeciwwskazań psychologicznych, utraty kwalifikacji, niezgłoszenia się na egzamin państwowy- art. 103), przy czym decyzja taka nie określa terminu obowiązywania cofnięcia, a przywrócenie uprawnień związane jest z ustaniem przyczyny cofnięcia przy ewentualnym uzależnieniu od spełnienia dodatkowych wymogów ustawowych (art. 104).

Dopowiedzenie w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w okresie cofnięcia uprawnienia wymaga ustalenia tego okresu, co wobec braku terminowości cofnięcia wymaga dokonania interpretacji tego pojęcia w powiązaniu z przyczyną cofnięcia uprawnienia.

Z ustawodawstwa polskiego, jak zauważyło Kolegium, wynika, iż okres cofnięcia trwa od momentu jego ostatecznego orzeczenia do dnia przywrócenia uprawnienia. Sprawę Y.I. należy jednak odnieść do ustawodawstwa niemieckiego.

Przepis art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L.2006.403.18) nakazuje odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Sformułowania te nie są tożsame z terminologią ustawodawstwa krajowego i nie uzależniają odmowy od pozostawania w okresie wskazanych ograniczeń, ułatwiając tym samym ocenę stanu faktycznego.

Zdaniem Kolegium, ograniczenie odmowy wydania prawa jazdy analizowanym przepisem do pozostawania w okresie zatrzymania lub cofnięcia prawa jazdy wymaga dodatkowo ustalenia okresu cofnięcia uprawnienia, a zatem czy cofnięcie uprawnienia skutkuje koniecznością ustania przyczyny cofnięcia dla uzyskania ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech, czy też możliwym jest ubieganie się w takiej sytuacji o nowe prawo jazdy przy spełnieniu wymagań ustawowych takich, które obowiązują dla osób nabywających uprawnienia po raz pierwszy.

Kolegium zwróciło uwagę na treść pisma władz niemieckich z dnia [...], z którego wynika, że warunkiem uzyskania prawa jazdy jest konieczność pomyślnego zaliczenia badania medyczno-psychologicznego. Uprawnione jest zatem domniemanie, że skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia, które trwa do momentu pomyślnej weryfikacji ustania przyczyny cofnięcia, uzasadniającej przywrócenie lub wydanie prawa jazdy na nowo.

Zdaniem organu odwoławczego, Y.I. pozostaje więc w okresie cofnięcia prawa jazdy, a zatem zasadnym jest zapadłe rozstrzygnięcie.

Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] została zaskarżona przez Y.I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].

Skarżący zarzucił naruszenie przez organy orzekające w sprawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, przez jego zastosowanie oraz art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, że wobec skarżącego obowiązuje w Niemczech cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami.

Skarżący zakwestionował również twierdzenie organu, jakoby pozostawał w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Powołując się na dyrektywę 2006/126/WE oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (w sprawie sygn. akt C-419/10) stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wyłącznie polskie organy administracji publicznej są uprawnione do orzekania w sprawie wydania skarżącemu nowego prawa jazdy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Zgodnie z art.11 ust.1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. Nr 30, poz.151 ze zm.) prawo jazdy jest wydawane osobie, która:

1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii;

2) uzyskała orzeczenie:

a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,

b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T;

3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii;

4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii;

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje co najmniej od 6 miesięcy.

Skarżący spełnił wszystkie powyżej przedstawione wymagania dla uzyskania prawa jazdy kategorii B.

Kolejny przepis ww. ustawy, tj. art.12 ust. 1, w pkt 5 stanowi, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Przepis ten stanowił podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta.

Zdaniem organu I instancji, fakt pozostawania przez Y.I. w okresie cofnięcia wynika wprost z pisma organu niemieckiego, natomiast, zdaniem organu odwoławczego "uprawnione jest domniemanie, iż Skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia, który trwa do momentu ustania przyczyny cofnięcia" (tak w podobnych przypadkach stanowi polskie prawo).

W ocenie sądu, konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy jest jednoznaczne ustalenie, czy Y.I. w Niemczech pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, jak stanowi art.12 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, a nie domniemanie takiego stanu rzeczy. W tym miejscu sąd stwierdza, że pismo organów niemieckich takiej odpowiedzi nie daje.

Z pisma z dnia [...] wynika, że skarżący nie posiada w Niemczech ważnego prawa jazdy, bowiem dnia [...] zostało ono "nieodwołalnie cofnięte" oraz, że w Niemczech otrzymałby nowe prawo jazdy wyłącznie, jeśli przeszedłby pomyślnie badania medyczne i psychologiczne. Dalsza część pisma to pytania strony niemieckiej, czy skarżący w Polsce spełnił wszystkie wymogi przewidziane w dyrektywie 2006/126/EWG (chodzi o wymogi art.11 ustawy o kierujących pojazdami) oraz załączony wydruk z rejestru kierowców – dotyczy kolejnych zdarzeń (wykroczeń strony).

Wątpliwości sądu budzi fakt, że korespondencja z organem niemieckim toczyła się w języku angielskim, co powodowało konieczność najpierw tłumaczenia informacji z niemieckiego na angielski, a dopiero następnie na język polski. Tłumaczenie języka prawnego każdorazowo powoduje pewne trudności związane z koniecznością znalezienia terminów fachowych, odpowiednich dla danego języka. Dwukrotne więc tłumaczenie może stać się przyczyną wystąpienia sformułowań nieznanych polskiemu prawu, np. "nieodwołalne cofnięcie".

W ocenie sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja, wydane zostały w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a tym samym z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dla uzyskania niezbędnej dla rozstrzygnięcia informacji, należało sformułować pytania do organu niemieckiego w taki sposób by odpowiedź nie wzbudzała wątpliwości. Chodzi tu, przede wszystkim, o konsekwencje wydanej decyzji z dnia [...] Można było również przeprowadzić dowód z tej decyzji, która z pewnością jest w posiadaniu skarżącego.

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.