Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1689/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.2, art. 18 ust.1, art.22 (21), art.27 ust.1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1954/10 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd I instancji ustalił i zważył co następuje.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr [...] z dnia [...] grudnia 1966 r. orzekającego o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości stanowiącej własność A. S., położonej w gm. kat. Nowy Sącz, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 3103 m2 (1.p.4 orzeczenia) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1966 r. Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem między innymi nieruchomości położonej w gm. kat. Nowy Sącz, wpisanej Lwh. 53, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 23806 m2 oraz działki wpisanej Lwh 80 oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 13565 m2, z których wywłaszczono po dokonanym podziale działkę nr [...] o pow. 3103 m2, stanowiącej własność A. S.

Pismem z dnia 20 marca 2007 r. A. S. – spadkobierca byłego właściciela nieruchomości – wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej podnosząc brak zapisu w orzeczeniu o dostępie do podzielonej na skutek wywłaszczenia nieruchomości. Następnie wniosek ten został przez wnioskodawcę uzupełniony w ten sposób, że wnioskodawca zarzucił ponadto brak udziału biegłego w rozprawie.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. A. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Infrastruktury, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, iż wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zatem w aspekcie przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżoną decyzję.

Minister Infrastruktury, uzasadniając rozstrzygnięcie sprawy, wskazał między innymi, iż rozprawa wywłaszczeniowa odbyła się w wyznaczonym terminie. Na rozprawie był obecny również A. S.. Rozprawa połączona była ze szczegółową wizją lokalną terenu, ponadto wysłuchano i spisano zeznania wszystkich właścicieli. Zarazem obecny na rozprawie A.S. wniósł o dokonanie zastrzeżenia w orzeczeniu o wywłaszczeniu drogi przejazdu/dostępu do dalszej części parceli.

Organ nadto wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych, powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Minister Infrastruktury wyjaśnił, iż z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu 16 listopada 1966 r. wynika, iż w rozprawie nie brał udziału biegły powołany przez organ, jednakże braku biegłego na rozprawie nie można uznać za rażące naruszenie prawa, powodujące skutki niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia wymagań praworządności. Obecność biegłego na rozprawie nie mogła mieć wpływu na wysokość przyznanego odszkodowania. Niemniej jednak biegły brał udział w postępowaniu wywłaszczeniowym poprzez sporządzenie operatu szacunkowego. Zatem w dniu rozprawy organ dysponował stosownym operatem szacunkowym dla wywłaszczonej nieruchomości. Odszkodowanie zostało ustalone prawidłowo, to jest na podstawie szacunku nieruchomości, który miał charakter uproszczony i wynikał z przemnożenia powierzchni wywłaszczonej nieruchomości i stawki zwiększonej o 20% według obowiązujących tabel zgodnie z zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. oraz uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 5 listopada 1962 r.

Minister Infrastruktury ostatecznie ocenił, iż zgromadzone w sprawie materiały dowodowe jednoznacznie wskazują, że orzeczenie o wywłaszczeniu oraz o odszkodowaniu nie narusza ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Natomiast odnosząc się do zarzutu o brak zapisu o ustanowieniu służebności gruntowej, organ uznał, iż kwestia ustanowienia służebności gruntowej uregulowana w przepisach kodeksu cywilnego należy do drogi cywilnoprawnej przed sądem powszechnym i nie mogła być rozstrzygana przez organ administracji publicznej w postępowaniu wywłaszczeniowym. Podniesiony zarzut jest więc bezzasadny.

A. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. Zaskarżając tę decyzję w całości skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 107 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z powodu odmowy zastosowania tego przepisu w sprawie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, obowiązujący w dacie orzekania o wywłaszczeniu, wyraźnie nakazywał organowi administracyjnemu, że w wypadkach, w których zachodzi potrzeba zapobieżenia niewygodom mającym powstać wskutek wywłaszczenia dla gruntów sąsiednich, decyzja o wywłaszczeniu ma zobowiązywać wnioskodawcę, aby we wskazanych miejscach zbudował w określonym terminie i utrzymywał mosty, drogi groble przejazdy rowy odpływowe i inne urządzenia. Orzeczenie o wywłaszczeniu i odszkodowaniu wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie w dniu [...] grudnia 1966 r. zobowiązania takiego nie nakłada na wnioskodawcę, co spowodowało, że interes prawny wywłaszczonego nie został prawnie zabezpieczony, mimo gwarancji płynących ze wskazanego przepisu art. 28 ust. 1 ustawy. Uchylając się od rozwiązania tego problemu i nie wskazując tego w uzasadnieniu obu decyzji, Minister Infrastruktury naruszył przepis art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdziła, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Sąd na wstępie zauważył, iż kwestia zobowiązania wnioskodawcy w decyzji o wywłaszczeniu do budowy mostów, dróg, grobli, przejazdów, rowów odpływowych i innych urządzeń w celu zapobieżenia niebezpieczeństwom, stratom i niewygodom mogącym powstać wskutek wywłaszczenia dla gruntów sąsiednich i zasobów wodnych, została ujęta – w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania przedmiotowego orzeczenia – w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r., Nr 10 poz. 64 ze zm.; dalej: ). Przedstawiona powyżej reguła została przeniesiona, w związku z opublikowaniem jednolitego tekst ustawy, do art. 28 ust. 1 ustawy. Stąd skarżący omyłkowo wymienia art. 28 ust. 1 ustawy, jako istotny dla oceny legalności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1966 r.

Uwzględniając te wyjaśnienia Sąd wskazuje, że art. 27 ust. 1 ustawy stanowił: W wypadkach, w których zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwom, stratom i niewygodom mogącym powstać wskutek wywłaszczenia dla gruntów sąsiednich i zasobów wodnych, decyzja o wywłaszczeniu zobowiąże wnioskodawcę, aby we wskazanych miejscach wybudował w określonym terminie i utrzymywał mosty, drogi, groble, przejazdy, rowy odpływowe i inne urządzenia. Z przepisu tego wynikała zatem konieczność nałożenia w decyzji na wnioskodawcę określonego obowiązku faktycznego, a więc budowy jednego z urządzeń niezbędnych dla zapobieżenia wymienionym negatywnym skutkom wywłaszczania.

Z treści skargi, a wcześniej wniosku z dnia 20 marca 2007 r., nie wynika, aby w dniu wydania decyzji istniała konieczność wybudowania któregokolwiek z urządzeń wymienionych w art. 27 ust. 1 ustawy. Zarzuty skarżącego sprowadzają się w istocie do kwestii ewentualnego braku dostępu do pozostałych, niewywłaszczonych gruntów. Organ nadzorczy odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1966 r. ocenił, iż nie doszło do rażącego naruszenia przepisów ustawy, gdyż rozwiązanie zagadnienia dostępu do gruntu, a więc ustanowienie odpowiedniej służebności, pozostawało poza zakresem czynności organu w postępowaniu wywłaszczeniowym i rozstrzygnięciem zawartym w orzeczeniu poddanym kontroli w postępowaniu nadzorczym. Stanowisko Ministra Infrastruktury jest zasadne. W ramach rozpatrzenia sprawy w postępowaniu nadzorczym nie można bowiem uznać, iż organ orzekający o wywłaszczeniu był niewątpliwie zobowiązany do zawarcia w decyzji rozstrzygnięcia o ustanowieniu niezbędnych służebności skoro w art. 27 ust. 1 ustawy mowa jest wyłącznie o obowiązku budowy jednego z wyszczególnionych urządzeń, a więc określonego elementu infrastruktury technicznej. Obowiązek ustanowienia niezbędnej służebności pojawił dopiero w sposób wyraźny w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.), co zostało powtórzone w art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Jeżeli zatem treść tych przepisów w sposób jednoznaczny odbiega – co do istnienia obowiązku ustanowienia niezbędnej służebności – od brzmienia art. 27 ust. 1 ustawy, który nie nakładał w sposób wyraźny takiego obowiązku to nieuzasadnione byłoby uznanie, iż wydanie decyzji wywłaszczeniowej nastąpiło rażącym naruszeniem prawa z uwagi na pominięcie w tej decyzji kwestii dostępu do gruntów sąsiednich – ustanowienia odpowiedniej służebności.

Podsumowując Sąd stwierdza, iż Minister Infrastruktury prawidłowo ocenił, iż orzeczenie z dnia [...] grudnia 1966 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 27 ust. 1 ustawy. Nadto Minister Infrastruktury rozpatrzył sprawę w sposób niezbędny do oceny orzeczenia w postępowaniu nadzorczym i przedstawił wyczerpujące stanowisko w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji. Powyższe oznacza, iż zarzuty skarżącego nie są zasadne, a mając na uwadze, iż w toku postępowania sądowego nie stwierdzono, aby organ nadzorczy w inny sposób uchybił prawu, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków skarżącego ujętych w pkt 1 i 2 skargi., która na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. S.

Wyrokowi zarzucono naruszenie:

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 27 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten nie nakładał na wnioskodawcę obowiązków ustanowienia dojazdu do pozostałych niewywłaszczonych gruntów, co winno być ujęte w decyzji,

- naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie w skardze zarzutu obrazy art.22 (poprzednio 21) ww. ustawy polegającego na braku biegłego na rozprawie wywłaszczeniowej, a w konsekwencji nieważność skarżonej decyzji, nieuwzględnienie treści art. 18 ust.1 ustawy poprzez niezachowanie terminów doręczenia zawiadomień.

Zawnioskowano o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Zdaniem składającego skargę kasacyjną istotą art. 27 ust.1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia jak i art. 54 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.o gospodarce gruntami i nieruchomościach było zagwarantowanie wywłaszczonym praw mających zapobiegać niebezpieczeństwom i niewygodom, jakie powstać mogą w przyszłości wskutek wywłaszczenia dla gruntów sąsiednich. Różnice pomiędzy tymi przepisami nie są różnicami merytorycznymi, a jedynie redakcyjnymi , mającymi w sposób bardziej jednoznaczny ustalić uprawnienia osób wywłaszczonych. Z treści art. 27 ust.1 ustawy wynika, że nie tylko istniejący stan faktyczny w chwili wydawania orzeczenia, ale już samo niebezpieczeństwo zaistnienia w przyszłości strat i niewygód dla gruntów sąsiednich wymagało umieszczenia stosownych zapisów w decyzji wywłaszczeniowej. Sytuacja taka nastąpiła po wywłaszczeniu i to z uwagi na niezastosowanie art. 27 ust.1 ustawy z 1958 r.

Składający skargę kasacyjną podkreślił, że nieobecność biegłego na rozprawie winna skutkować unieważnieniem orzeczenia z dnia 5. 12.1996 r. Istotą uregulowania zawartego w art. 22 jest możliwość bezpośredniego odniesienia się do wydanej opinii. Powołano się w tym względzie na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. III RN 38/98 OSNP 1999/6/194.

Naruszenie art. 17 ust.2 i art. 18 ust.1 wynika z niezachowania terminów obowiązujących a dotyczących doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego Informacja o wszczęciu postępowania z dnia 1.10.1966 r. została wysłana w dniu 3 listopada 1966 r. termin rozprawy wyznaczony został na 16 listopada 1966 r. Od daty doręczenia biegł 14 dniowy termin do składania uwag zastrzeżeń, czy tez wniosków. Ten sam termin obowiązywał do wywieszenia zawiadomienia na tablicy ogłoszeń. Ogłoszenie zostało wywieszone w dniach 17 listopada 1966 r. do 1 grudnia 1966 r., a więc po terminie rozprawy. Brak jest dowodu w jakiej dacie zawiadomienie zostało doręczone uprawnionemu. Fakt uczestniczenia w rozprawie w żadnym razie nie może być potwierdzeniem prawidłowości doręczenia. Obecność poprzednika prawnego składającego skargę kasacyjną mogła zostać spowodowana zjawieniem się komisji na miejscu oględzin. Sugerowanie możliwości dochodzenia praw na drodze cywilnej poprzez ustanowienie służebności jest sprzeczny z art. 7 kpa. Nie jest dopuszczalne aby błędy organów dochodzone były na własny koszt w odrębnych postępowaniach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi powinien wskazać konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego powinien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120). Rozpoznając przedmiotową sprawę wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że jedną z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji jest stwierdzenie, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Samo pojęcie "naruszonego prawa" należy rozumieć szeroko, bo składają się na nie zarówno przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Można wobec tego stwierdzić, że chodzi o wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa są one wywodzone.

Odnosząc się do wyjaśnienia pojęcia "rażącego" naruszenia prawa zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnych i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują – przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki – nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko skłaniające się do czysto kasacyjnej formuły rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy przed wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Innymi słowy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujący stan prawny sprawy (po r. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 630-631). Dodać należy, iż o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia. Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (po r. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93, Wspólnota 94, nr 42, poz. 16).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew zarzutom skargi kasacyjnej orzeczenie z dnia [...] grudnia 1966 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 22(poprzednio 21), art. 17ust.2, 18 ust.1, art.27 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

I tak nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej w przypadku braku jakichkolwiek zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania ustalonego na podstawie opinii biegłych nie może być oceniana w kategorii rażącego naruszenia normy zawartej w art. 22(poprzednio 21) ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Ponadto oceniając charakter naruszenia mieć należy na względzie, iż organ wywłaszczeniowy w chwili rozprawy dysponował operatem szacunkowym. Poprzednik prawny skarżącego biorąc udział w rozprawie, poprzedzającej wydanie decyzji z 1966 r. nie zgłosił zastrzeżeń co do nieobecności biegłego jak i treści sporządzonej przez niego opinii. Zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ówczesnych wyliczeń nie zgłosił również skarżący kasacyjnie. W świetle okoliczności niniejszej sprawy opisane naruszenie nie mogło skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z 1966 r. ( identycznie wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt I OSK 939/11; wyrok NSA z dnia 6.11.2008 r. , sygn. akt I OSK 1459/07; wyrok NSA z dnia 20.11.2009 r., sygn. akt I OSK 195/09)

Tak samo ocenić należy ewentualne wadliwości w zakresie doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, o wyznaczeniu rozprawy na dzień 16 listopada 1966 r. w sytuacji gdy poprzednik prawny skarżącego był obecny na rozprawie wywłaszczeniowo odszkodowawczej dnia 16 listopada 1966 r., umożliwiono mu na niej składanie wyjaśnień oraz uwag, z czego skorzystał (po r. protokół z dnia 16 listopada 1966 r.).

Odnosząc się zaś do niezamieszczenia w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 1966 r. rozstrzygnięcia dodatkowego, o którym stanowił art. 27ust.1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wskazać należy, iż jego brak nie ma wpływu na ocenę legalności samego wywłaszczenia. Istnienie przesłanek wywłaszczeniowych nie było kwestionowane w skardze kasacyjnej, przed sądem I instancji ani w toku postępowania nieważnościowego, prowadzonego przez Ministra Infrastruktury.

Stąd zarzuty dotyczące naruszenia normy, stanowiącej o zamieszczeniu w orzeczeniu wywłaszczeniowym zobowiązania w zakresie wybudowania urządzeń, celem zapobieżenia niebezpieczeństwom, stratom, niewygodom, mogącym powstać wskutek wywłaszczenia nie mogły w żadnym razie spowodować wzruszenia samego orzeczenia wywłaszczeniowego , mającego swą podstawę w odmiennej regulacji prawnej (niekwestionowany art. 3 cyt. ustawy z 1958 r.).

Prawidłowość stosowania kwestionowanej normy w żadnym razie nie oddziaływuje na legalność stosowania norm będących podstawą wywłaszczenia, w tym wspomnianego art. 3.

W świetle powyższych wywodów skarga kasacyjna jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu ( art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.)