Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 204/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: 1. stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. umorzono postęp.w zakr. zobowiązania organu do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1, 2,  art. 4 ust. 1 i ust.3, art.5, 6, 7,10 art. 13 , art.16, art.17
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Komendant Wojewódzki Policji dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta Wojewódzkiego Policji do rozpoznania wniosku K. N. z dnia 15 lipca 2022 r. III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego K. N. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. N. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona" lub "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. (dalej: "organ zobowiązany") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia 15 lipca 2022 r. Wnioskodawca wystąpił do organu zobowiązanego o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii dokumentów dotyczących wykonanych świadczeń medycznych dla osób zatrzymanych przez Szpital Powiatowy w S. tj.:

1) faktur za wykonane usługi za lipiec 2020 r.,

2) wykazu wykonanych usług medycznych za lata 2020-2022

z uwzględnieniem procedur z ICD – 9 oraz ICD -10, w tym wystawionych recept

i wydanych leków (bez podawania personaliów pacjentów itp. oraz ich danych wrażliwych), za które to usługi Szpital wystawił faktury, a Skarb Państwa uiścił zapłatę (zgodnie z par. 6 ust.2 zawartej umowy na badania lekarskie nr [...]),

3) danych o ilości zleconych i wykonanych badań w 2020 r.,

4) dokumentów/danych dotyczących ilości skorzystania przez Szpital w latach 2020 - 2022 z dodatkowych specjalistycznych badań diagnostycznych o jakich mowa w § 2 pkt. 3 zawartej umowy na badania lekarskie nr [...], zawartej przez organ ze Szpitalem oraz skierowania w ww. okresie przez Szpital osób zatrzymanych do leczenia na zasadach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego o czym mowa w § 2 pkt 4 ww. umowy.

W uzasadnieniu Wnioskodawca wskazał, że Skarb Państwa – Komendant Wojewódzki Policji zobowiązany jest do posiadania dokumentów związanych

z wydatkowaniem środków publicznych na ochronę zdrowia osób zatrzymanych i ich szczegółowego rozliczania z podmiotem świadczącym te usługi. Każda procedura szpitalna/ambulatoryjna przy pacjencie ujęta jest w ICD - 9 oraz wydawana jest diagnoza w ICD -10, które to szpital zobowiązany był dokumentować w celu wykazania faktycznie wykonanych procedur przy pacjentach. Dalej Wnioskodawca wskazał, że

w tym zakresie Prezes NFZ wydał stosowne zarządzenia i dokumenty (tabele) ujmujące powyższe. Komendant zobowiązany był do ścisłego egzekwowania od Szpitala realizacji wykonywanych procedur i pobieranych opłat np. za: badanie ogólne, opatrywanie obrażeń, pobieranie krwi itp., wystawianie recept, wydawanie leków, itd., które to Szpital zobowiązany był przepisami prawa odpowiednio udokumentować

w swojej wewnętrznej dokumentacji medycznej zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa.

Pismem z dnia 22 lipca 2022 r. organ zobowiązany odniósł się do wniosku

z dnia 15 lipca 2022 r., przy czym w kwestii żądania zwrotnego przesłania kopii faktur za wykonane usługi za lipiec 2020 r., zamiast przesłać Wnioskodawcy kopię jedynej faktury wystawionej za usługi wykonane w lipcu 2020 r., podał dane z tej faktury (numer faktury, datę wystawienia faktury, kwotę faktury, oraz ilość badań i pobrań krwi (ilości świadczeń wykonanych w lipcu 2020 za które wystawiona została faktura), bazując na wskazaniu komórki merytorycznej będącej dysponentem ww. dokumentu (Wydziału Finansów KWP). Uzasadniając brak przekazania dokumentu wskazał, że przedmiotowy dokument zawiera dane wrażliwe wobec czego przekazanie Wnioskodawcy jego kopii podlega ograniczeniu ze względu na ochronę danych osobowych osób trzecich.

W ocenie organu zobowiązanego żądany przez Wnioskodawcę dokument (faktura wystawiona za usługi świadczone w lipcu 2022 r.), stanowił nośnik informacji publicznej w niej zawartych.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu zobowiązanego w rozpoznaniu wniosku z dnia 15 lipca 2022 r.

w przedmiocie wydania informacji publicznej w postaci wskazanych we wniosku dokumentów. Jednocześnie wniósł o :

- zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty wydania prawomocnego wyroku w sprawie;

- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."),

- zobowiązanie organu do podjęcia czynności lub wydania aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.);

- zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu 100 zł uiszczonej opłaty od skargi.;

- rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a.).

Skarżący w uzasadnieniu skargi przedstawił obszerny opis stanu prawnego oraz orzecznictwo dot. sprawy oraz rozwinął argumenty związane z zarzutami skargi.

Wg Skarżącego organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku w terminie do dnia 29 lipca 2022 roku, zgodnie z art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm., dalej: "u.d.i.p."). Organ nie udzielił mu w terminie do 14 dni żądanej informacji publicznej i nie wydał decyzji odmownej, oraz nie poinformował go o powodach opóźnienia, co rodzi bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej lub wydania decyzji w sprawie (art. 16 ust.1 u.d.i.p.).

W ocenie Skarżącego wnioskowane dokumenty stanowią informację publiczną, którą organ zobowiązany był mu udostępnić we wnioskowanym trybie dostępu do informacji publicznej i zgodnie z art. 61 Konstytucji RP i art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany wyjaśnił, że pierwotnie przekazując Wnioskodawcy istotne dane z tej faktury (numer faktury, datę wystawienia faktury, kwotę faktury, oraz ilość badań i pobrań krwi - ilość i rodzaj usług za jakie wystawiono fakturę) niewątpliwie udostępnił Wnioskodawcy informację publiczną zawartą w dokumencie.

Następnie organ zobowiązany wyjaśnił, że w związku z wniesieniem skargi na bezczynność ponownie przeanalizował sprawę, ustalając, że przedmiotowa faktura wystawiona przez Szpital za okres lipiec 2020 r. w rzeczywistości nie zawiera danych wrażliwych, więc także sam nośnik informacji publicznej (kopia faktury) może być Skarżącemu wydana. Organ w terminie do udzielenia odpowiedzi na skargę, pismem

z dnia 11 sierpnia 2022 r. przesłał Skarżącemu w nawiązaniu do jego wniosku z dnia 15 lipca 2022 r. kopię faktury za wykonane usługi w lipcu 2020 r. przez Szpital Powiatowy w S. .

Ponadto Organ zobowiązany wskazał, że w pozostałym zakresie, tj. co do pkt od 2-4, wniosek został przez organ rozpatrzony pozytywnie i prawidłowo poprzez przekazanie informacji publicznej w zakresie żądanym we wniosku.

Organ zobowiązany wniósł o oddalenie skargi, względnie o umorzenie postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi na bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt p.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a.. Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r.,

sygn. akt I OSK 2433/18). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11; z dnia 26 maja 2011 r.,

sygn. akt I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.

Mając to wszystko na uwadze, sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 15 lipca 2022 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej obejmującej zagadnienia wymienione szczegółowo w części przedstawiającej stan faktyczny sprawy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się, więc do oceny, czy organ zobowiązany rozpoznający wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej pozostaje w bezczynności.

Skarżący zwrócił uwagę na dwie okoliczności, które przesądzają jego zdaniem, że organ zobowiązany pozostaje w bezczynności. Pierwsza z nich to nieudzielenie przez organ zobowiązany w terminie 14 dniu od dnia złożenia wniosku (oraz do dnia złożenia skargi), żądanej informacji publicznej. Druga z nich to rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej z naruszeniem art. 16 u.d.i.p.,

a to poprzez poinformowanie Skarżącego o negatywnym rozpoznaniu wniosku nie

w formie decyzji administracyjnej oraz braku poinformowania Wnioskodawcy

o powodach opóźnienia. W tym wypadku zdaniem Skarżącego doszło do naruszenia m.in. art. 13 u.d.i.p.

Organ zobowiązany w piśmie przesłanym Skarżącemu pocztą

e-mail w dniu 22 lipca 2022 r. udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 15 lipca 2022 r. Odpowiadając na pytanie nr 1, w zakresie faktur wystawionych za usługi w lipcu 2020 r. poinformował, iż wystawiona został jedna faktura oraz podał dane z tej faktury (numer faktury, datę wystawienia faktury, kwotę faktury, oraz ilość badań i pobrań krwi (ilość świadczeń wykonanych w lipcu 2020 za które wystawiona została faktura), nie przesyłając Wnioskodawcy samego dokumentu. Dopiero po wniesieniu skargi przekazał Stronie fakturę.

Sąd uwzględniając powyższe, wskazuje na podstawę prawną udzielenia dostępu do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej znajduje

unormowanie w przepisach Konstytucji RP oraz w uregulowaniach u.d.i.p.. W myśl

art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej. Prawo to obejmuje również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenie kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Unormowania konstytucyjne znajdują rozwinięcie w u.d.i.p., która może zawierać niezbędne ograniczenie w dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do postanowień art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2).

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji,

w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

Natomiast informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępnienia. Udostępnienie informacji publicznej, może więc nastąpić m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p..

Na podstawie art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (ust. 1). Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (ust. 2).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że takie dokumenty jak faktury, rachunki i inne dokumenty, które stanowiły podstawę do wydatkowania ze środków publicznych, w tym z majątku jednostek samorządu terytorialnego, stanowią informację o sprawie publicznej (v. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2157/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważa, że co prawda Komendant Wojewódzki Policji nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego lecz organem administracji rządowej, niemniej jednak dysponuje w realizacji swoich zadań środkami publicznymi.

Choć żądany w pkt 1 wniosku dokument (faktura) nie został wytworzony przez organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, to stanowił podstawę rozliczenia środków publicznych i co istotne - organ zobowiązany nim dysponował. Dokument potwierdzający wykonanie badań lekarskich na zlecenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. , mimo że nie jest dokumentem urzędowym, stanowi zatem informację o sprawie publicznej. Informację publiczną stanowią bowiem nie tylko dokumenty wytworzone bezpośrednio przez organ, ale także te, których organ używa do realizowania powierzonych zadań.

Wskazać należy, że przepisy u.d.i.p. przewidują własne, krótsze od powszechnie obowiązujących, terminy do podejmowania rozstrzygnięć

w wypadku wystąpienia do organu zobowiązanego ze stosownym wnioskiem o udostępnienie informacji. Stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.). Celem ustawy dostępowej

jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez tę ustawę terminie.

Sąd wskazuje, że zasadą jest, że po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany winien: 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku

(z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną; 2) ewentualnie w tym terminie wydać – zgodnie

z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.; 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

(por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3297/21).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Wyjaśnić należy, że bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w sprawie, nie informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie, ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 567/21).

Przechodząc do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy przypomnieć, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie u.d.i.p., poprzedzone musi być oceną czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie powyższego, a więc że skarga

jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli,

to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1475/12; z dnia 21 marca 2013 r.,

sygn. akt I OSK 392/12; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt OSK 1377/12).

W tym zakresie sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy wykonany został obowiązek działań wymaganych w u.d.i.p..

W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, czyli Komendant Wojewódzki Policji w S. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji, o których mowa w art. 4 ust.1 u.d.i.p. W ocenie Sądu nie budzi też wątpliwości, że co do zasady informacje, których udostępnienia domagał się Skarżący we wniosku mają charakter informacji publicznej, bowiem dotyczą środków publicznych, którymi podmiot ten dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt .5 u.d.i.p.). Należy mieć zatem na uwadze, że dane na temat sposobu wydatkowania środków publicznych będą mieściły się w ramach informacji

o sprawach publicznych. Warto podkreślić, że z tych środków finansowane

są m.in. usługi świadczone na podstawie umów cywilnoprawnych wykonywane

przez podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. W konsekwencji adresat wniosku w tym zakresie zobowiązany był do załatwienia wniosku Skarżącego w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p..

Sąd podkreśla, że zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji

publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p..

I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja

nie jest informacją publiczną "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia

bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.),

tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej

(art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób

lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Rzeczą organu zobowiązanego, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.. Tym samym dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia.

Sąd zwraca uwagę, że w przypadku gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności, ma miejsce bezczynność. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, na przykład organ zamiast

przekazać dokument faktury, potraktował go jako nośnik informacji i przekazał jedynie dane z dokumentu.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, tj. w przedmiotowej sprawie do 29 lipca 2022 r. W ocenie Sądu, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej – pismem z dnia 22 lipca 2022 r. w zakresie pkt 1 wniosku podał jedynie dane wynikające z faktury i odpowiedź ta nie mogła być uznana za zgodną z formą określoną w treści wniosku. Strona bowiem żądała przedstawienia jej faktury. Tymczasem w myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Sąd zatem w pełni uznaje, że organ zobowiązany, co do pkt 1 wniosku pozostawał w bezczynności. W niniejszej sprawie bowiem organ, będąc zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, w zakresie wyżej wskazanym, nie udzielił jej w formie żądanej przez Stronę (nie przedłożył dokumentu faktury). Organ kopię przedmiotowej faktury przesłał dopiero po wpływie skargi, tj. drogą e – mail w dniu 11 sierpnia 2022 r.

Dalej Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a.. W świetle powyższych okoliczności, Sąd stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez organ wystąpiła bezczynność, która nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Organ zobowiązany nie udzielił odpowiedzi Skarżącemu w ciągu 14 dni, więc uczynił to z naruszeniem przepisów ustawy i pozostawał w bezczynności do dnia 11 sierpnia 2022 r., lecz okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie, że nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.

Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł

- jak w punkcie I sentencji wyroku.

Natomiast dodatkowo wskazać trzeba, że organ udzielił także, już w dniu 22 lipca 2022 r. odpowiedzi co do pozostałych żądań wniosku (pkt 2-4), które dotyczyły:

- wskazania wykazu wykonanych usług medycznych za lata 2020-2022 z uwzględnieniem procedur z ICD – 9 oraz ICD -10, w tym wystawionych recept i wydanych leków (bez podawania personaliów pacjentów itp. oraz ich danych wrażliwych), za które to usługi Szpital wystawił faktury, a Skarb Państwa uiścił zapłatę (zgodnie z par. 6 ust.2 zawartej umowy na badania lekarskie nr 22-99/2019),

- danych o ilości zleconych i wykonanych badań w 2020 r.,

- dokumentów/danych dotyczących ilości skorzystania przez Szpital w latach 2020 - 2022 z dodatkowych specjalistycznych badań diagnostycznych o jakich mowa w § 2 pkt. 3 zawartej umowy na badania lekarskie nr 22-99/2019, zawartej przez organ ze Szpitalem oraz skierowania w ww. okresie przez Szpital osób zatrzymanych do leczenia na zasadach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego o czym mowa w § 2 pkt 4 ww. umowy.

Organ odpowiadając na powyższe wskazał ile w poszczególnych latach 2020-2022 wykonano usług medycznych podając liczbę wystawionych w danym roku faktur, wskazując ilu dotyczyły one badań, pobrań krwi, badań moczu, pomiaru temperatury, innych badań, odrębnie liczbę zleconych i wykonanych badań w roku 2020. Podał także dane dotyczące ilości dodatkowych specjalistycznych badań diagnostycznych w latach 2020-2022 wskazując iż wykonano jedno takie badanie.

Jednocześnie organ wyjaśnił w piśmie z dnia 22 lipca 2022 r. iż nie posiada informacji dotyczących wystawionych recept, wydanych leków oraz wydanych skierowań. Stanowisko powyższe podtrzymał w odpowiedzi na skargę. Zatem wbrew treści skargi organ nie odmówił udzielenia części żądanych informacji, a jedynie wyjaśnił, iż ich nie posiada, czym uczynił zadość uregulowaniom u.d.i.p. Nie był zobowiązany w tym zakresie wydawać decyzji.

Sąd dodatkowo wobec powyższego zauważa, iż Strona podkreśla w skardze że nieuwzględnienie jej żądania w powyższym zakresie, poprzez brak przekazania wykazu z uwzględnieniem procedur ICD-9, oraz ICD-10 w tym wystawionych recept i wydanych leków jak również skierowań, ma stanowić o pozostawaniu przez organ w bezczynności. Wynika to zdaniem Strony z faktu, iż Komendant zobowiązany jest/był do ścisłego egzekwowania od Szpitala realizacji wykonywanych procedur i pobieranych opłat np. za badanie ogólne, opatrywanie obrażeń, pobieranie krwi itp., wystawianie recept, wydawanie leków, które to szpital zobowiązany był przepisami prawa odpowiednio udokumentować w swojej wewnętrznej dokumentacji medycznej, zaś brak powyższych dokumentów może rodzić odpowiedzialność za niewłaściwe wydatkowanie środków publicznych.

Wobec powyższego należy wyjaśnić, że w ramach kontroli sądowej organu w zakresie udzielenia informacji publicznej Sąd nie ma podstaw do badania czy Komendant w sposób właściwy wydatkował środki publiczne w związku z umową zawartą ze Szpitalem w S. . Niewykluczone iż brak dysponowania wskazanymi przez Stronę dokumentami może to potwierdzać, jednak pozostaje to poza kontrolą Sądu, dokonywaną w niniejszej sprawie, albowiem jest on związany granicami jej rozpoznania, wynikającymi z art. 149 p.p.s.a.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że jak powszechnie ocenia się w orzecznictwie sądów administracyjnych, sąd administracyjny nie bada co do zasady czy twierdzenia organu są zgodne ze stanem faktycznym. Może to zrobić jedynie wyjątkowo kiedy twierdzenia te w sposób oczywisty budzą uzasadnione wątpliwości (tak wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 6/14). Tymczasem w badanej sprawie nie jest nieprawdopodobne, iż Komendant rzeczywiście dokonywał zapłaty za wystawione przez Szpital faktury, nie posiadając żądanych obecnie przez Stronę obecnie informacji i dokumentów wytworzonych przez Szpital.

Wskazuje się też, że Sąd nie ma prawnych możliwości, aby weryfikować prawdziwość i jakość udzielonej w tym zakresie informacji. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do oceny, czy udzielone odpowiedzi są prawidłowe i wyczerpujące. Ocenie sądu nie podlega kwestia jakości udzielonych informacji, a jedynie to, czy zostały one udzielone i czy zostały udzielone we wskazanym ustawą terminie (tak wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 lipca 202 r. sygn. akt II SAB/Ke 64/21 czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wr 293/21). Dalej też wskazano tam, że zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym na ocenę stanu bezczynności nie ma wpływu merytoryczna treść udzielonej odpowiedzi, gdyż kwestia, czy odpowiedź zaspokaja oczekiwania strony, czy jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy lub nie, może być przedmiotem ewentualnych innych odrębnych postępowań, np. cywilnych odszkodowawczych, karnych na podstawie art. 23 u.d.i.p. i innych (tak I. Kamińska, M Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz. Wolters Kluwer, Warszawa 2016; T. R. Aleksandrowicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis- Nexis, Warszawa 2004; wyrok NSA z 15 marca 2019 r., I OSK 1328/17; wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., II SAB/Łd 237/17; wyrok WSA w Warszawie z 18 marca 2019 r., II SAB/Wa 671/18; wyrok WSA w Białymstoku z 5 listopada 2019 r., II SAB/Bk 87/19). Sąd nie ma prawnych możliwości, aby weryfikować prawdziwość i jakość udzielonej w tym zakresie informacji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SAB/Gd 109/17). W rezultacie przedmiotem sprawy na bezczynność jest tylko to czy organ dopuścił się bezczynności, a nie to, czy sprawę załatwił prawidłowo (por. wyrok NSA z 10 września 2002 r., II SAB/Wr 78/02).

Wobec wszystkich powyższych okoliczności, zdaniem Sądu w związku z ustaniem bezczynności na dzień rozpatrywania skargi, z uwagi na to, że informacja publiczna w zakresie i formie wskazanej we wniosku z dnia 15 lipca 2022 r., została Skarżącemu udostępniona, w pozostałym zaś zakresie organ udzielił odpowiedzi, iż informacji takich nie posiada - należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Sąd orzekł tak, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – jak w punkcie II sentencji wyroku.

Sąd nie znalazł także podstaw do wydania orzeczenia z urzędu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. czy też na tej samej podstawie do orzeczenia o sumie pieniężnej na rzecz Skarżącego. W tym zakresie również Skarżący nie zgłaszał wniosków.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł - jak w punkcie III sentencji wyroku.

Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.