Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1090/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: Art. 161 par. 1 pkt 3 , art. 239 pkt 1 lit. a, art. 245, art. 246 par. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. K. działającej w imieniu własnym oraz małoletnich dzieci B. Ś. i K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a : 1. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.


UZASADNIENIE

W dniu 31 lipca 2014 r. (data prezentaty Sądu) K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W swoim wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwa domowego z dwoma synami. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych, a jej jedynym dochodem jest zasiłek rodzinny w kwocie 212 zł. Skarżąca wskazała, że jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, a utrzymuje się wraz z dziećmi z żebractwa, gdyż MOPS od kwietnia pozbawił ją środków do życia.

Postanowieniem z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1090/14 referendarz sądowy umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz ustanowił dla niej radcę prawnego.

Pismem z dnia 6 października 2014 r. K. K. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Skarżąca podniosła, że nie jest prawnikiem i nie rozumie tego postanowienia. W szczególności niezrozumiałe jest dla skarżącej dlaczego ma ponosić koszty sądowe skoro razem z dziećmi nie ma co jeść.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym Sąd na nowo rozpoznał wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności jej art. 245 i art. 246 § 1:

"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej."

"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."

Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego, a więc jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że skarżąca jest zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy i nie musi ich ponosić. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i orzekł jak w pkt 1 postanowienia.

W ocenie Sądu skarżąca wykazała również, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż z treści złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami, a ich jedynym dochodem jest zasiłek rodzinny w kwocie 212 zł oraz to co uzyskają z żebrania. Skarżąca jest więc osobą ubogą i nie stać jej na opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w pkt 2 postanowienia.