Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1591/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i uchwały organów administracji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 200, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 50 ust. 4 pkt 2c
journal: Dz.U. 2002 nr 21 poz 204
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 lutego 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zawodzie lekarza.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 432/07 w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru indywidualnych praktyk lekarskich 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej Wielkopolskiej Izby Lekarskiej, 2. zasądza od Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz M. K. kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2007r. sygn. akt VII SA/Wa 432/07 po rozpoznaniu skargi M. K. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] listopada 2006r. utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej Wielkopolskiej Izby Lekarskiej o skreśleniu skarżącej z rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 29 pkt 1a, 1b i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o izbach lekarskich /Dz. U. z 1989r. Nr 30, poz. 158 ze zm./ oraz art. 50 ust. 4 pkt 2a i 2c, art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty /Dz. U. z 2002r. Nr 21, poz. 204 ze zm./. Organ miał na uwadze, iż wobec skarżącej prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2005r. Sądu Rejonowego w P. [...] Wydziału Karnego sygn. akt [...] orzeczono zakaz wykonywania zawodu w specjalności lekarza anestezjologa na okres 8 lat oraz zaniechania przeprowadzania i uczestnictwa w operacyjnych zabiegach laryngologicznych w okresie 3 lat. Uchwała Okręgowej Rady Lekarskiej z dnia [...] września 2005r. ogranicza lekarza w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych.

W odwołaniu od powyższej uchwały strona podniosła, iż nie zostały spełnione przesłanki do skreślenia jej z rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich. Podkreśla przy tym, że zakaz wykonywania zawodu w specjalności lekarza anestezjologa nie dotyczył jej obowiązków jako lekarza laryngologa a jedynie zobowiązywał skarżącą do zaniechania przeprowadzania i uczestnictwa w operacyjnych zabiegach laryngologicznych przez okres 3 lat. Nie jest to środek karny w rozumieniu art. 39 Kk. Zaskarżona uchwała Okręgowej Rady Lekarskiej pozbawiła natomiast stronę całkowicie możliwości wykonywania obowiązków lekarza laryngologa wykonywanych w ramach indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej, idzie więc dalej od orzeczenia sądowego.

Naczelna Rada Lekarska utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę podzielając stanowisko w niej wyrażone. Podkreślono też, że orzeczony wyrokiem sądu zakaz wykonywania zawodu nie jest środkiem karnym, lecz zabezpieczającym, ochronnym.

Skargę na powyższą uchwałę wniosła M. K. podnosząc zarzuty takie jak w odwołaniu a także podkreśliła, że wyrok karny wiązał się a wykonywaniem przez nią zawodu lekarza anestezjologa, zaś zaskarżone orzeczenie dotyczące zawodu laryngologa idzie dalej od wyroku karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu, stosownie do art. 50 ust. 4 pkt 2a i 2c ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską może być pozbawiony uprawnień do wykonywania zawodu orzeczeniem przez sąd środka karnego. Stosownie do skarżącej cytowanym wyrokiem sądu został orzeczony na podstawie art. 41 Kk środek karny - zakaz wykonywania zawodu w specjalności anestezjolog na okres 8 lat. Nie można przyjąć, że skarżąca posiada kilka zawodów lekarza, a więc zawód lekarza anestezjologa oraz zawód lekarza otolaryngologa, które mogą być oceniane odmiennie. Wykonuje ona bowiem jeden zawód lekarza w kilku specjalnościach. Pozbawienie uprawnienia do wykonywania zawodu lekarza w jednej specjalności orzeczeniem przez sąd środka karnego uzasadnia podjęcie przez organ samorządu lekarskiego uchwały o wykreśleniu z rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich, praktyki prowadzonej w innej specjalności w sytuacji, gdy wyrok wskazuje, iż skarżąca w sposób rażący naruszyła zasady wykonywania zawodu lekarza oraz zasady etyki i deontologii zawodowej. Przepis art. 50 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty mówi o pozbawieniu uprawnień do wykonywania zawodu nie precyzując, czy chodzi o wykonywanie zawodu lekarza w specjalności, w której ma być wykonywana praktyka indywidualna.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. K. reprezentowana przez adwokata zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 50 ust. 4 pkt 2c ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez błędną wykładnię:

1/ skutkującą niewłaściwym zastosowaniem polegający na niesłusznym przyjęciu, iż pozbawienie uprawnień do wykonywania zawodu w jednej specjalności uzasadnia podjęcie uchwały o wykreśleniu z rejestru indywidualnych praktyk i prowadzonej w innej specjalności,

2/ polegającą na przyjęciu, że orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Poznaniu obowiązek stosownego postępowania polegającego na zaniechaniu przeprowadzania i uczestniczenia w operacyjnych zabiegach laryngologicznych jest środkiem zapobiegawczym w rozumieniu przepisów Kpk.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Sąd pierwszej instancji zastosował wymieniony przepis według jego wykładni językowej. Prawidłowa wykładnia - funkcjonalna nakazuje, aby w tym konkretnym przypadku odnieść go jedynie do jednej specjalności, w której skarżąca dopuściła się zaniedbania obowiązków związanych z wykonywanym zawodem w specjalności anestezjologa. Ponieważ stan faktyczny sprawy rozpoznanej przez Sąd i Okręgową Radę Lekarską był ten sam, zaskarżoną uchwałą przekroczono wymiar sankcji przyjętej przez sąd powszechny. Pozbawiono skarżącą wymienioną uchwałą jakichkolwiek możliwości wykonywania zawodu, co pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem sądu powszechnego. Orzeczenie sądu znajduje swe oparcie w art. 72 ( 1 pkt 8 kpa a nie art. 39 Kk bądź art. 276 kpk, nie stanowi zatem o środku karnym lub zapobiegawczym. Ma ono znaczenie oddziaływania zapobiegawczego na skazanego w okresie próby i spełnia cel profilaktyczny w odróżnieniu od środków karnych, określanych niekiedy mianem "kar dodatkowych".

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano rażące naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 50 ust. 4 pkt 2c ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty przez błędną wykładnię, prowadzącą w istocie do niesłusznego przyjęcia przez organy orzekające w sprawie obu instancji, a następnie przez Sąd pierwszej instancji, iż orzeczenie sądu karnego dotyczące uprawnień do wykonywania zawodu w jednej specjalności /anestezjologa/ może prowadzić do wydania orzeczenia o wykreśleniu z rejestru indywidualnych praktyk w innej specjalności /laryngologa/, jak też uznania, że orzeczenie wyrokiem Sądu Rejonowego w P. w sprawie karnej obowiązku stosownego postępowania skarżącej, polegającego na zaniechaniu przeprowadzania i uczestniczenia w operacyjnych zabiegach laryngologicznych jest środkiem zapobiegawczym w rozumieniu przepisów Kpa, a nie wychowawczym, związanym z okresem próby wobec warunkowego zawieszenia wykonywania kary pozbawienia wolności.

Otóż wypada zauważyć, ze znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego w P. Wydziału [...] Karnego, Sygn. akt [...] wydany w dniu [...] maja 2005 r. skazujący skarżącą na łączną karę 3 lat pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonywania na okres 2 lat próby /pkt 4/, w pkt 5 na podstawie art. 41 ( 1 Kk orzeka zakaz wykonywania przez skarżącą zawodu w specjalności lekarza anestezjologa na okres 8 lat, zaś w pkt 6 na podstawie art. 72 ( 1 pkt 8 Kk zobowiązuje skarżącą do stosownego postępowania w okresie próby /okresu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności/, polegającego na zaniechaniu przeprowadzania i uczestnictwa w operacyjnych zabiegach laryngologicznych.

Tak brzmiący wyrok w sprawie karnej, jak to zasadnie podnosi się w skardze kasacyjnej, nie uprawnia do orzeczenia na podstawie wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, stanowiącej orzeczenie administracyjne przepisów prawnych, o skreśleniu skarżącej z rejestru indywidualnych specjalistycznych praktyk lekarskich jako lekarza wykonującego specjalistyczną praktykę w zakresie laryngologii. Wprawdzie rację ma Sąd pierwszej instancji, iż skarżąca ma jeden zawód, to jest lekarza, jednakże jak to wynika z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie, wykonywany w specjalnościach anestezjolog i laryngolog. Sąd Rejonowy w sprawie karnej wyrokiem skazującym zakazał skarżącej wykonywania zawodu lekarza w specjalności anestezjologa na okres 8 lat, zaś ograniczył jej uprawnienia zawodowe w specjalności lekarza laryngologa, zobowiązując do "stosownego postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzania i uczestniczenia w operacyjnych zabiegach laryngologicznych w okresie próby", a więc w okresie warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności /3 lat/. Zasadne jest więc stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż to zobowiązanie ma znaczenie oddziaływujące wychowawczo na skarżącą /nie jest więc środkiem karnym/ i zostały zamieszczone w wyroku w takim celu, aby zapewnić spełnienie funkcji warunkowego zawieszenia wykonywania kary, a nie dla wzmocnienia orzeczonej kary /pozbawienia wolności/.

Skreślenie skarżącej z rejestru praktyk lekarskich, jak to słusznie podnosi strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w postępowaniu sądowo-administracyjnym, prowadzi do całkowitego uniemożliwienia jej wykonywania obowiązków lekarza laryngologa w ramach indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej, a tym samym ma skutki znacznie szersze od tych, jakie wynikają z powyższego wyroku sądu karnego.

Orzeczenie administracyjne, które wykracza poważnie poza ramy wyroku sądu karnego pomimo powoływania się na ten wyrok, prowadząc w istocie do zmiany pkt 5 cytowanego wyroku, zawierającego wprawdzie całkowity zakaz wykonywania zawodu lekarza jednakże wyłącznie w odniesieniu do specjalizacji w zakresie anestezjologii, na okres 8 lat i wprowadzając również całkowity zakaz /w dodatku bezterminowy/ wykonywania zawodu lekarza w specjalizacji laryngologii, nie jest do pogodzenia z porządkiem prawnym i niemożliwe jest wywiedzenie uzasadnienia dla takiego orzeczenia z przepisów powołanych w podstawach prawnych rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma w związku z tym wnoszący skargę kasacyjną, iż zaskarżony wyrok został wydany z zastosowaniem wadliwej wykładni prawa materialnego - art. 50 ust. 4 pkt 2c ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Z uwagi na to, że skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 188 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 ppsa.