Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 210/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2015r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2016 poz. 23 ze zm.; dalej: kpa), art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania Z. Ż. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] przyznającą w marcu 2015 r. zasiłek celowy z przeznaczeniem na opłacenie energii elektrycznej w kwocie [...] zł i na zakup środków czystości w kwocie [...] zł oraz odmawiającej przyznania zasiłku celowego na opłacenie czynszu, gazu i materiałów opatrunkowych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 6 marca 2015 r. Z. Ż. (dalej jako skarżący) zwrócił się do Prezydenta [...] z prośbą o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności, środków czystości, materiałów opatrunkowych oraz na opłacenie czynszu, energii i gazu. Organ ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, zamieszkuje w lokalu własnościowym, nie posiada własnego dochodu, sporadycznie otrzymuje pomoc rzeczową z Caritas. Wskazano, że z wnioskodawcą został zawarty kontrakt socjalny, w którym zostały określone działania umożliwiające mu usamodzielnienie i uniezależnienie od pomocy społecznej. Wskazano dalej, że wspieranie uprawnionych do pomocy społecznej nie oznacza ciągłego i systematycznego utrzymywania rodziny a środki finansowe uzyskiwane w tej formie nie mogą być traktowane jako stałe źródło dochodu, nawet w celu zaspokojenia najpilniejszych potrzeb oraz że Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb określonych we wniosku skarżącego z uwagi na bardzo ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje oraz liczbę rodzin i osób będących w porównywalnej bądź gorszej sytuacji materialno-bytowej. W tym zakresie wskazano, iż z uwagi na dysponowanie niskimi kwotami średnia wysokość możliwego świadczenia na rodzinę uprawnioną wynosi 224,73 zł. W konsekwencji skarżącemu odmówiono przyznania pomocy na zakup materiałów opatrunkowych, podnosząc, że opisywane przez niego schorzenia nie wskazują na konieczność zakupu tego typu środków. Odnośnie do opłat za gaz organ podał, że mimo zobowiązania skarżący nie dostarczył do akt aktualnej faktury a w kwestii odmowy opłacenia bieżącego czynszu organ wyjaśnił, że zadłużenie z tego tytułu wynosi ponad [...], bieżący czynsz wynosi [...] zł a skarżący nie wyraża zgody na zamianę lub sprzedaż mieszkania umożliwiającą poprawę jego sytuacji materialnej.

W zakresie podstawy prawnej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 163 z późn. zm. - dalej jako ustawa) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawcy może być przyznany zasiłek celowy - w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku odbywa się w sferze swobodnego uznania, a zatem nawet jeśli spełnione są przesłanki przyznania tego zasiłku – organ może go przyznać, ale nie musi. Innymi słowy po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego organ stosujący ww przepisy nie jest zobligowany do udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego.

Wskazując na powyższe organ zwrócił uwagę, że pomimo dysponowania ograniczonymi środkami, skarżący uzyskał niektóre z wymienionych we wniosku świadczeń. Ponownie przywołał średnią wysokość zasiłku celowego (224,73 zł) i uznał, że w sprawie nie ma podstaw do przyznania jednej osobie ww świadczenia w wysokości rażąco odbiegającej od tak określonej średniej. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych - zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób, które znalazły się w trudniej sytuacji życiowej, oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań; pomoc ta ma bowiem udzielać wsparcia, a nie służyć zaspokajaniu wszystkich zgłoszonych potrzeb.

W skierowanej do tut. Sądu skardze skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując ww decyzję 1). nie dokonało prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, 2). oparło się na kompletnie fałszywych przesłankach, 3). wykazało się brakiem obiektywizmu, 4). naruszyło postanowienia kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucił, że SKO nie dokonało ustalenia, jaka kwota zasiłku celowego została mu przyznana w miesiącu poprzedzającym ten, którego dotyczyła zaskarżana decyzja, i jak ta sumaryczna kwota miałaby się do kwoty 2 x 224.73 zł oraz, że jesienią 2015r. odmówiono mu sfinansowania wykupienia recepty na kwotę mniejszą niż 50 zł. Według skarżącego Ośrodek Pomocy Społecznej mógł udzielić mu pomocy: [...] zł na energię elektryczną, [...] zł na środki czystości, [...] zł na czynsz oraz [...] zł - na środki opatrunkowe, konieczne do zabiegów rehabilitacyjnych (poprawa możliwości chodzenia wobec udokumentowanych schorzeń kolan) czy na opatrunki po usunięciu nowotworu (łagodnego) skóry.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie udokumentował schorzeń, na które powołuje się w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, a organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i prawny, uzasadniając swoje stanowisko adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015r. [...], którą częściowo uwzględniono wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku celowego a częściowo wniosek rozpatrzono odmownie.

Podstawę prawną postępowania administracyjnego w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.w. zwanej dalej ustawą). Świadczeniami z pomocy społecznej, zgodnie z art. 36 pkt 1 lit. c ustawy są m. in. zasiłki celowe, mogące służyć wedle art. 39 ust. 1 zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Prawo do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, osobom samotnie gospodarującym, których dochód nie przekracza kwoty 634 zł wynikającej z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015, poz.1058). Nie uzyskując żadnych dochodów skarżący spełnia powyższe kryterium.

W niniejszej sprawie kluczową kwestią dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu staje się stwierdzenie, czy przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Wbrew bowiem sugestiom pojawiającym się w skardze decyzja o przyznaniu zasiłku celowego pozostaje w gestii organu, na co wskazuje użyty w treści przepisu art. 39 ust. 1 ustawy zwrot "zasiłek może być przyznany". Oznacza to, że organ, pomimo spełnienia określonych w ustawie warunków przez skarżącego, może z uwagi na inne okoliczności sprawy orzec o odmowie przyznania pomocy w danym konkretnym przypadku.

Uwzględniając stan faktyczny sprawy Sąd uznał, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a podjęta decyzja została w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadniona. Skarżący jest osobą, której były w przeszłości przyznawane świadczenia z pomocy społecznej w postaci pojedynczych zasiłków celowych. Ponadto organ przytoczył dane dotyczące wysokości budżetu OPS, który wobec istniejących w gminie potrzeb musi być zagospodarowywany w sposób rozważny i z uwzględnieniem potrzeb różnych osób spełniających kryterium dochodowe przyznania pomocy.

Sąd podziela także pogląd organu administracji, że świadczeń z pomocy społecznej nie można traktować jako stałych i oczywiście należnych źródeł utrzymania. Nie bez znaczenia pozostaje również w tym względzie postawa samego skarżącego, który pomimo obiektywnie istniejących możliwości (w tym w szczególności zdolności do podjęcia pracy) nie przejawia chęci poprawy swojej sytuacji przerzucając ciężar swojego utrzymania na społeczeństwo.

Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić niezgodności z prawem. Organ pomocy społecznej miał obowiązek ocenić z jednej strony sytuację materialną i rodzinną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś strony zobowiązany był uwzględnić własne możliwości finansowe i cele jakie stawia ustawa o pomocy społecznej. W konsekwencji tak przeprowadzonej analizy, zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu pomocy finansowej w pełnej żądanej przez niego wysokości.

Uwzględniając powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.