Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 818/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 49 § 1, art. 176, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 3, art. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia WSA (del.) Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1836/06 w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1836/06 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Wojewoda M. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w L. przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka ewidencyjna numer [...] (888) o powierzchni 1558 m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]).

W uzasadnieniu Wojewoda M. wskazał, że Przewodniczący Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miejskiej w L. wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności powyższej nieruchomości, stanowiącej w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa. Według odpisu z księgi wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]) działka ewidencyjna nr [...] w dacie 27 maja 1990 r. stanowiła las, natomiast w ewidencji gruntów wykazana była jako działka niezabudowana na gruntach leśnych (opis użytku Bp Ls). Sporządzony spis inwentaryzacyjny mienia państwowego obejmujący przedmiotową nieruchomość opisaną w karcie ewidencyjnej nr [...] był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Miasta L. Zainteresowane osoby i jednostki zostały poinformowane przez ogłoszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w L. o możliwości zapoznania się ze wskazanym spisem oraz zgłoszenia zastrzeżeń do Komisji Inwentaryzacyjnej. W sprawie przedmiotowej nieruchomości żadne zastrzeżenia nie zostały zgłoszone. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że w dniu 27 maja 1990 r. sprawy lasów regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.) oraz ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.). Według art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym państwowe lasy i grunty leśne stanowią państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawuje Minister Leśnictwa – naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy). Jednocześnie wszystkie grunty leśne o zwartej powierzchni co najmniej 0,1 ha powinny być trwale utrzymane pod uprawę leśną (art. 7 ust. 1 ustawy). Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 26 marca 1982 r. gruntami leśnymi są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako las. Oznacza to, że grunty leśne wyłączone są spod komunalizacji.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody M. złożyła Gmina L., podnosząc, że przedmiotowa działka została nabyta przez Skarb Państwa – Urząd Miejski w L. przez zasiedzenie na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Od dnia nabycia nieruchomość pozostawała we władaniu Urzędu Miejskiego w L., który był też wpisany w ewidencji gruntów i budynków jako władający. Zdaniem odwołującego przepis art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie wyróżnia rodzajów mienia podlegającego skomunalizowaniu z mocy prawa (np. lasów, gruntów pod jeziorami, gruntów ornych i innych). Przedmiotowy grunt nigdy nie stanowił lasu i nie był związany z gospodarką leśną. W kolejnych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był nie na cele produkcji leśnej, ale pod budownictwo mieszkaniowe, co nigdy nie było kwestionowane przez Lasy Państwowe.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Gminy L., rozstrzygniecie Wojewody M. z dnia [...] decyzją z dnia [...], nr KKU [...], utrzymała w mocy. Podzieliła przy tym pogląd organu pierwszej instancji, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła grunt leśny i nie podlega komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Komisja podkreśliła ponadto, iż do skutecznego skomunalizowania mienia w trybie wskazanego przepisu wymagane jest łączne spełnienie wymienionych w nim przesłanek: należy uwzględnić stan faktyczny i prawny z dnia wejścia w życie przepisu, tj. z dnia 27 maja 1990 r., a ponadto mienie, które zamierza się skomunalizować winno w tej dacie stanowić własność ogólnonarodową (Skarbu Państwa) i należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Obowiązkiem organu orzekającego w sprawach komunalizacji jest też sprawdzenie, czy mienie określone w art. 5 ust. 1 powyższej ustawy nie podlega wyłączeniu z komunalizacji. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa nieruchomość była wyłączona z komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z odpisu z księgi wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]) oraz z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] (888) od roku 1963 w tym i w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa oraz była oznaczona jako grunt leśny. Wpisy te są bezwzględnie wiążące organy orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym. W dniu wejścia w życie omawianej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., problematykę państwowych gruntów leśnych regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym, która ustalała pojęcie państwowego gospodarstwa leśnego, jako tożsamego z gruntem stanowiącym własność państwową, związanym z gospodarką leśną. Wspomniana ustawa przewidywała możliwość dopuszczenia do korzystania z obszarów leśnych przez inne działy administracji z zastosowaniem trybów w niej przewidzianych (art. 17). Pozostawały one jednak nadal gruntami objętymi regulacjami tej ustawy, choćby nie były zalesione. Dla wykazania przynależności takich gruntów do lasów państwowych nie była wówczas wymagana żadna decyzja o powierzeniu czy ustanowieniu zarządu taką nieruchomością konkretnej jednostce leśnej, a administrację państwowego gospodarstwa leśnego sprawowały i sprawują nadal odpowiednie jednostki Lasów Państwowych. W rezultacie organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody M. odpowiada prawu, gdyż sporna działka, jako nienależąca, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, do którejkolwiek z jednostek wymienionych w tym przepisie, była wyłączona z komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy. Lasy Państwowe nie miały także statusu przedsiębiorstwa państwowego, a administrowane przez nie mienie służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do ministra właściwego w sprawach leśnictwa (naczelnego organu administracji rządowej), zaś naczelnicy ówczesnych gmin (działający przy pomocy podlegających im urzędów gmin) byli terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego, a nie organami jednostek samorządu terytorialnego, gdyż takich jednostek wówczas jeszcze nie było.

Decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Gmina L. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła organowi naruszenie art. 5 ust. 1 i 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz naruszenie art. 6, art. 7 i art. 107 §1 k.p.a. Skarżąca podkreśliła przede wszystkim, że przedmiotowa nieruchomość powstała w wyniku parcelacji dóbr własnych M. P. pod zabudowę, a po drugiej wojnie światowej stanowiła mienie opuszczone. Na wniosek ówczesnego terenowego organu administracji państwowej Sąd Powiatowy w Nowym Dworze Mazowieckim stwierdził nabycie spornej działki na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie a od dnia nabycia na własność przez Skarb Państwa, nieruchomość znajdowała się we władaniu Urzędu Miejskiego w L. i nigdy nie należała do Państwowego Gospodarstwa Leśnego.

Odpowiadając na skargę, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm- dalej P.p.s.a.), w uzasadnieniu powołanego wyroku stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W związku z tym - co do zasady – prawidłowy jest pogląd Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że grunty leśne, wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 w/w ustawy. W dniu wejścia jej w życie obowiązywała, bowiem ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), zgodnie z którą, państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa – naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym), a to skutkowało, uznaniem wyłączenia nieruchomości z komunalizacji.

Należy jednak zwrócić uwagę na to, że organ odwoławczy, jako podstawę wyłączenia przedmiotowego gruntu z komunalizacji wskazał art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mimo, że to przepis art. 11 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy stanowi, iż składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1 - 3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14. Ponadto w sprawach komunalizacji nie ma zastosowania powołana w decyzji organu pierwszej instancji ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.). Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 28 października 1994 r., sygn. akt l SA 1335/93 (ONSA 1995/3/139).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził również, że w niniejszej sprawie organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika bowiem, że dokumentem, w oparciu o który organy obu instancji poczyniły ustalenia, iż sporna nieruchomość stanowiła grunt leśny, był wypis z ewidencji gruntów, sporządzony według stanu na dzień 19 czerwca 2003 r. Tymczasem zgodnie z ustawą z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez gminę, jest stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 27 maja 1990 r. W rozpoznawanej sprawie było to tym bardziej niezbędne, gdyż według karty inwentaryzacyjnej nr 1124 opisującej stan na dzień 27 maja 1990 r., sporny grunt stanowił działkę budowlaną niezabudowaną. Wypis z ewidencji gruntów znajdujący się w aktach sprawy dotyczył nie wskazanej daty ale okresu po przekazaniu w 1997 r. przedmiotowej nieruchomości Lasom Państwowym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. Dodatkowo z powołanego przez organ odwoławczy postanowienia Sądu Powiatowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 21 grudnia 1963 r. sygn. akt Ns [...] wynika jedynie, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, nabytą przez zasiedzenie.

Ze względu na podnoszoną przez skarżącą okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład dawnego, rozdysponowanego po wojnie, majątku hrabiego M. P., Sąd I instancji uznał także za celowe, aby organy obu instancji wyjaśniły, czy nieruchomość ta, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., stanowiła grunt leśny również ze względu na sposób nabycia jej przez Skarb Państwa. Sąd wyjaśnił przy tym, iż lasy stanowiące majątek osób fizycznych i prawnych, określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U Nr 15, poz. 82 ze zm.) stały się własnością Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie dekretu, czyli w dniu 27 grudnia 1944 r. Odnosiło się to także do lasów stanowiących części majątków ziemskich podlegających przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, gdyż lasy te nie zostały objęte reformą rolną. Według dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa przejście własności określonych w dekrecie lasów na Skarb Państwa następowało z mocy samego prawa (ex lege). Dekret ten nie przewidywał stwierdzenia w formie decyzji organu administracji państwowej, że określone lasy i grunty leśne podlegały działaniu jego przepisów. Dyrekcja Naczelna Lasów Państwowych została zobowiązana przepisami wykonawczymi do przejmowania lasów i gruntów leśnych objętych dekretem za pośrednictwem właściwych dyrekcji lasów państwowych (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1044 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa - Dz. U. 1945 r. Nr 4, poz. 16). Z czynności przejęcia spisywano protokół, a przepisanie tytułu własności nabytych przez Skarb Państwa lasów i gruntów leśnych w księgach hipotecznych następowało na wniosek właściwej Dyrekcji Lasów Państwowych. Dekret nie przewidywał w tym zakresie żadnych wymagań formalnych. Wpis w księdze wieczystej mógł nastąpić na wniosek nawet bez protokołu przejęcia. Sporna nieruchomość została natomiast nabyta przez Skarb Państwa w innym trybie tj. jako majątek opuszczony (postanowienie Sądu Powiatowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 16 czerwca 1964 r., sygn. akt Ns [...]). Powodowało to wątpliwość czy nie została ona przejęta w trybie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Państwa, bo nie stanowiła gruntu leśnego, czy też zachodziły inne okoliczności, uniemożliwiające takie przejęcie. Z tych względów, zdaniem WSA w Warszawie, zachodzi konieczność ponownego rozpoznania przez organy sprawy celem rzetelnego określenia charakteru przedmiotowej nieruchomości według stanu na dzień 27 maja 1990 r.

W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo J., na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, wniosło o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi Gminy L., ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi Lasy Państwowe zarzuciły naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych a także niewłaściwe zastosowanie art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. Nr 101, poz. 444).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności faktycznych a zwłaszcza nie uwzględnił, że w sprawie zostało w sposób dostateczny wykazane, iż sporna działka stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. grunt leśny. Została ona bowiem przekazana Nadleśnictwu J. w zarząd na mocy ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. i grunt ten nigdy nie został wyłączony z produkcji leśnej. Powyższy zarząd wynikał zaś wprost z przepisów ustawy o lasach.

Skarżący kasacyjnie zwrócił również uwagę na fakt, że podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczność dotycząca sposobu nabycia własności przedmiotowego gruntu przez Skarb Państwa, była dla rozstrzygnięcia obojętna. Żadna bowiem ustawa nie uzależnia przekazywania gruntów państwowych od formy ich nabycia.

W skardze kasacyjnej podkreślono także, iż pod pojęciem las – w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach – nie należy rozumieć wyłącznie powierzchni zadrzewionej i zakrzewionej, ale las to także budynki i budowle wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. Z tego powodu zatem akcentowana przez Sąd I instancji okoliczność, że wg karty inwentaryzacyjnej opisującej stan nieruchomości na dzień

27 maja 1990 r. sporny grunt stanowił działkę budowlaną niezabudowaną, nie miała znaczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych Powinna ona odpowiadać wymogom formalnym przewidzianym dla każdego pisma w postępowaniu sądowym (art.49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej P.p.s.a.), a ponadto spełniać wymogi materialne określone dla omawianego środka zaskarżenia (art.176 tej ustawy). Wśród warunków materialnych (konstrukcyjnych) najważniejsze znaczenie ma przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego uzupełniania skargi kasacyjnej. Nie może badać zgodności zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa niewymienionymi w rozpatrywanej skardze kasacyjnej. Oznacza to, że skuteczność omawianego środka zaskarżenia w znacznej mierze uzależniona jest od sposobu jej sformułowania przez samego kasatora. Stosownie do art.183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Jeżeli - tak jak w rozpoznawanej sprawie - żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest zatem ograniczyć się tylko do zarzutów sformułowanych w rozpatrywanej skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (nie precyzując przy tym, który punkt art. 11 ust. 1 miał naruszyć zaskarżony wyrok), a także niewłaściwe zastosowanie art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. Nr 101, poz. 444). Powyższe zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) uzależnia nabycie mienia przez gminę, w formie przekształcenia z mocy prawa własności dotąd państwowej w prawo własności odpowiedniej gminy. Powyższe przekształcenie uzależnione jest przy tym od wystąpienia w dniu 27 maja 1990 r. następujących przesłanek pozytywnych: przedmiotowe mienie musiało być mieniem ogólnonarodowym oraz należeć do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej. Wykładni art. 5 ust. 1 powyższej ustawy należy przy tym dokonywać z uwzględnieniem jej pozostałych przepisów, w tym zwłaszcza określających negatywne przesłanki uwłaszczenia gmin. Tego rodzaju przesłanki zawiera m. in. przepis art. 11 ust. 1, który stwierdza, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1 - 3 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art. 15.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni omawianych przepisów, zwracając jednocześnie uwagę na to, że ustalenia organów administracyjnych zapadły w oparciu o materiał dowodowy, który nie mógł przesądzać o odmowie komunalizacji spornego mienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r., to jest w dniu wejścia w życie powołanej ustawy (vide: między innymi wyrok NSA z dnia18 września 2001 sygn. akt I SA 694/00 LEX nr 78922). Z tej przyczyny dokonywanie ustaleń odnoszących się do wskazanej daty w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków z lat późniejszych nie mogło być uznane za prawidłowe wyjaśnienie przedmiotowego stanu faktycznego, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Nadmienić także należy, że Sąd ten nie stwierdził – jak sugeruje kasator - aby o tym, czy dany grunt stanowi las, czy też nie jest on gruntem leśnym, świadczyć miał sposób nabycia przez Skarb Państwa prawa własności tego rodzaju gruntu, a jedynie akcentując nietypowy - jak dla terenu leśnego – sposób nabycia przez Skarb Państwa prawa własności spornej nieruchomości, dodatkowo w ten sposób zwracał uwagę na istniejące w sprawie wątpliwości, dotyczące przeznaczenia tego mienia w dniu 27 maja 1990 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii posiadania przez skarżącego kasacyjnie tytułu prawnego do przedmiotowego gruntu, który Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. wywodziły z przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. Nr 101, poz. 444) trzeba wyraźnie zaznaczyć, że ta argumentacja jest całkowicie chybiona, bowiem komunalizacja mienia z mocy prawa, jak wyżej wspomniano, nastąpiła wg stanu na dzień 27 maja 1990 r. a zatem w momencie, gdy ustawa o lasach nie została nawet uchwalona. O wyłączeniu spod komunalizacji spornego mienia mogła zatem zadecydować tylko treść samej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. a dokładnie regulacja zawarta w jej art. 11 ust. 1 pkt 2. Czy ta okoliczność jednak w tej sprawie wystąpiła, organy będą musiały dopiero wyjaśnić przy ponowny rozpatrywaniu sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu - na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.