Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 42/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. J., L. J., W. K. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżących R. J. i L. J. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz skarżących W. K. i Z. M. kwoty po 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2012 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołaniami L. J. i J. J., W. K. i Z. M. od decyzji Burmistrza Praszki z 12 lipca 2012 r., nr [...], określającej A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. budowa 5 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzyszącą (liniami elektroenergetycznymi SN, kablami sterowania i telekomunikacyjnymi, pięcioma stacjami kontenerowymi pomiarowymi i niezbędnymi urządzeniami elektromagnetycznymi, na działkach nr [...] (EW1); [...] i [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] i [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...], [...] (EW2) oraz [...]; [...] (oddziaływanie rotora) i [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...]; [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) w obrębie [...]; [...] (EW3) oraz [...]; [...] (oddziaływanie rotora); [...] (EW4) oraz [...]; [...]; [...]; [...] (oddziaływanie rotora) położonych w obrębie [...]; [...] (EW5) oraz [...]; [...]; [...] (oddziaływanie rotora) i [...] (zjazd z drogi), położonej w obrębie [...], gmina [...], na mocy której organ umorzył postępowanie odwoławcze.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 25 sierpnia 2011 r. A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się do Burmistrz Praszki z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej omówionego przedsięwzięcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Burmistrz Praszki decyzją dnia z 12 lipca 2012 r., nr [...], określił Spółce środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 5 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomościach położonych w obrębach: [...], [...], [...] i [...], gmina Praszka.

Z tą decyzją nie zgodzili się L. i R. J., W. K. i Z. M. W odwołaniach zarzucali decyzji Burmistrza Praszki niezgodność z prawem, tj. naruszenie art. 37, art. 42 i art. 80, ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 ze zm), poprzez nierozpatrzenie uwag i wniosków mieszkańców zgłoszonych w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu i nieuwzględnienie ich podczas wydawania decyzji. Argumentowali, że decyzja Burmistrza Praszki oparta została na wadliwym raporcie, ponieważ w raporcie tym nie uwzględniono w szczególności: oddziaływania elektrowni wiatrowych na dużą kolonię nietoperzy liczącą kilkaset osobników zlokalizowaną na strychu kościoła w [...]; błędnie określono odległości elektrowni od obszarów zabudowanych; braku w nim analizy skumulowanego hałasu emitowanego przez biogazownię - inwestycji realizowanej pn.: "[...]", która zostanie wybudowana na działkach nr [...] i części działki nr [...], k.m. [...], obręb [...] w odległości zaledwie 500 od elektrowni wiatrowej EW3., dla której Burmistrz Praszki wydał decyzję środowiskową w dniu 19 czerwca 2012 r.; błędnej informacji zawartej w załączniku nr 9 "Ocena budowy i użytkowania farmy wiatrowej w miejscowości [...], [...], gm. Praszka, woj. opolskie w odniesieniu do gatunków zwierząt, grzybów i roślin chronionych, obszarów Natura 2000, pozostałych obszarów chronionych, (ptaki, pozostałe organizmy i siedliska bez nietoperzy)", dotyczącej liczby oraz okresu bytowania bielika na wskazanym terenie.

Poza tym zarzucili, że raport oddziaływania na środowisko zawiera błędy dotyczące odległości elektrowni od obszarów zabudowanych, gdyż wnioskodawca stwierdził, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa od elektrowni wynosi aż 710 m, tymczasem faktyczne odległości są o wiele mniejsze i "ledwo" przekraczają 500 m. Wskazali że w zasięgu elektrowni wiatrowych znajdują się nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, a także nieruchomości lokalowe. Zdaniem odwołujących, w zasięgu do 1200 m od planowanych elektrowni znajdzie się cała zabudowa mieszkaniowa [...] i [...], w zasięgu 1500 m od elektrowni EW2 znajdzie się całe osiedle [...] w [...], w zasięgu 3000 m od elektrowni wiatrowych znajdą się [...], [...], [...], [...], [...], [...], część [...] i prawie cała [...]. Wartości nieruchomości położonych na tych terenach wielokrotnie spadną, co spowoduje znaczne zubożenie mieszkańców całej gminy. Wobec prawdopodobnego znacznego spadku wartości nieruchomości i związanego z tym potencjalnego zubożenia społeczeństwa Burmistrz powinien był sporządzić prognozę skutków finansowych przedsięwzięcia, a tego nie uczynił. W podsumowaniu podkreślili, że Burmistrz Praszki nie uwzględnił słusznego interesu społecznego, którego miarą może być ilość podpisów złożonych pod pismami protestacyjnymi wnoszonymi w ramach konsultacji społecznych. Uzasadnione protesty mieszkańców przeciwnych budowie elektrowni wiatrowych organ sprowadził do "niechęci i strachu sąsiadów inwestycji". Poza tym w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się merytorycznie do żadnych uwag i wniosków zgłaszanych przez wnioskodawców i protestujących oraz nie uwzględnił ich podczas wydawania decyzji środowiskowej. Nie uzasadnił przy tym powodów ich nieuwzględnienia. W motywach decyzji organ ograniczył się jedynie do cytowania opinii autorów wniosków i uwag oraz odpowiedzi bliżej nieokreślonych osób z otoczenia inwestora. Nadto wbrew dostarczonym mu dowodom na istnienie unikalnej kolonii nietoperzy gatunku stwierdził, że teren przedmiotowego przedsięwzięcia zlokalizowany jest poza prawnymi formami ochrony przyrody, rozpoznanymi stanowiskami gatunków chronionych oraz siedlisk roślin, grzybów i zwierząt.

Kolegium w wyniku powyższych odwołań przeprowadziło postępowanie dowodowe i ustaliło, że L. J. i R. J. są współwłaścicielami działki nr [...], k. m. [...], obręb [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...] objętą oddziaływaniem rotora elektrowni posadowionej na działce nr [...], co wynikało z wypisu z rejestru gruntów z 11 października 2012 r. L. J. i R. J. oprócz wypisu z rejestru gruntów przedłożyli także kserokopią przesłanego im zawiadomienia Zastępcy Burmistrza Praszki z 19 października 2009 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań dla budowy przyłącza linii energetycznej itp. na działkach nr [...] i nr [...], nr [...] (oddziaływanie rotora) oraz nr [...] (zjazd z drogi) położonej w obrębie [...]. Z. M. w piśmie z 15 października 2012 r. oświadczył Kolegium, że jest właścicielem działki nr [...], k. m. [...], obręb [...], na której znajdują się budynki mieszkalne i jest to pierwsza zamieszkała działka położona na wschód od planowanej elektrowni EW1. Natomiast W. K. przy piśmie z 19 października 2012 r. przekazał Kolegium wypisy z rejestru gruntów z 19 października 2012 r. dla działki nr [...] i nr [...], k.m. [...], obręb [...], z których wynika, że ww. działki stanowią współwłasność jego i małżonki – J. B.-K. Nadto Burmistrz Praszki wyjaśnił Kolegium, że planowana inwestycja znajduje się na terenie sołectwa [...] i przedłożył poświadczone przez właściwy organ kopie map ewidencyjnych, na których wnioskodawca zaznaczył działki przeznaczone pod inwestycje oraz działki znajdujące się w obszarze oddziaływania tego przedsięwzięcia.

W tym stanie rzeczy, omówioną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte przez L. J. i R. J., W. K. i Z. M., albowiem - w ocenie organu - odwołania wniosły osoby niemające przymiotu strony.

Na wstępie uzasadnienia Kolegium podkreśliło, że myśl art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy tylko stronie, zaś stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Stąd warunkiem uznania określonego podmiotu za stronę jest ustalenie istnienia związku między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną tego podmiotu. Następnie odnotowało, że stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm. - zwanej dalej ustawą), postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia i status strony, oprócz wnioskodawcy, posiadają także właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także działek sąsiednich i innych położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji. W odniesieniu do tego wywiodło, że z przedłożonych do akt sprawy map ewidencyjnych wynika, że inwestor określił obszar oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, obejmując nim teren, na którym zamierzenie będzie realizowane oraz obszar obejmujący nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące ze wskazanymi wyżej działkami. I tak, obszar oddziaływania elektrowni wiatrowej posadowionej na działce nr [...] (EW1) obejmuje działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...], obręb [...]. Dla elektrowni wiatrowej znajdującej się na działce nr [...] (EW2) są to działki oznaczone numerami: [...], [...] i [...], obręb [...]. Teren oddziaływania elektrowni wiatrowej usytuowanej na działce nr [...] (EW3) stanowią zaś działki oznaczone numerami: [...], [...] i [...], obręb [...], dla elektrowni wiatrowej zamierzonej do realizacji na działce nr [...] (EW4) obszar oddziaływania przedsięwzięcia obejmuje działki o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...], a dla elektrowni wiatrowej planowanej na działce nr [...] (EW5) w obszarze oddziaływania znajdują się również działki oznaczone numerami: [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...]. W świetle tych ustaleń Kolegium przyjęło za inwestorem, iż przedstawiony wyżej sposób wytyczenia obszaru oddziaływania inwestycji był prawidłowy i nie budził zastrzeżeń. Zdaniem Kolegium, odwołujący nie przedstawili dowodów potwierdzających, że ich nieruchomości znajdują się w wyżej opisanym obszarze oddziaływania farmy wiatrowej, albowiem L. i R. J. są współwłaścicielami działki nr [...], k.m. [...], obręb [...], Z. M. jest współwłaścicielem działki nr [...], k.m. [...], obręb [...], a W. K. jest współwłaścicielem działki nr [...] i nr [...], k.m. [...], obręb [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności dokonana w nim ocena akustyczna przedsięwzięcia dowodzi, iż na żadnej z nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny odwołujący, nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826 ze zm.), dlatego nie posiadają legitymacji procesowej do kwestionowania rozstrzygnięcia Burmistrza Praszki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący L. J. i R. J., W. K. oraz Z. M. wnieśli o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podali, że Kolegium błędnie określiło obszar oddziaływania przedsięwzięcia i w konsekwencji ograniczyło krąg podmiotów będących stroną w tym postępowaniu tylko do inwestora i osób wydzierżawiających działki. Przytaczając treść art. 28 K.p.a. i orzeczeń sądów administracyjnych wskazali, że organ odwoławczy był zobowiązany, opierając się na raporcie o oddziaływaniu na środowisko, ustalić podmioty mające przymiot strony w tym postępowaniu. Zdaniem skarżących, Burmistrz Praszki przyznał im taki status, ponieważ - co wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji - tylko M. I., J. i Ł. I., K. S. i M. H. nie zostali uznani za strony przedmiotowego postępowania przez ten organ. Oprócz tego zaakcentowali, że L. i R. J. są właścicielami działki nr [...] k.m. [...] obręb [...], która znajduje się w odległości 60 m od miejsca posadowienia wiatraka i 15 m od skrajnego punktu wirowania wirnika i dlatego ich prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością zostaną w istotny sposób ograniczone. Ograniczenia w dysponowaniu nieruchomością spowodowane będą zakazem zabudowy działki i jej zalesiania, jak też związane będą z hałasem, który osiągnie na tym obszarze natężenie bliskie 100 dB, co niewątpliwie wynika z przedłożonego raportu. Tymczasem w badanej sprawie Kolegium ograniczyło strefę oddziaływania do strefy oddziaływania rotora elektrowni wiatrowej, która nie może być utożsamiana z pojęciem "obszaru oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. Konkludując skarżący stwierdzili, że Kolegium wbrew przepisom i ugruntowanemu orzecznictwu zawęziło krąg podmiotów posiadających interes prawny w przedmiotowym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się dodatkowo do argumentacji skargi podało, że fakt, iż L. i J. J. otrzymali zawiadomienie z 19 października 2009 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na zadanie polegające na budowie przyłącza linii energetycznej kablowej SN (...) nie ma znaczenia dla uznania ich za stronę postępowania, bowiem dotyczyło ono odrębnej inwestycji; nie mają racji skarżący, twierdząc, iż możliwość udziału w przedmiotowym postępowaniu oraz prawo do składania wniosków dało im przymiot stron przedmiotowego postępowania, gdyż to społeczeństwo winno mieć zapewniony udział m.in. poprzez składanie wniosków i uwag oraz możliwość zapoznania się z dokumentacją w sprawie; błędna jest konstatacja skarżących jakoby przedmiotowa inwestycja środowiskowa powodowała ograniczenie prawa własności L. i J. J. do działki nr [...], gdyż ochrona interesów osób trzecich, uzasadniona wymaganiami Prawa budowlanego badana jest dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę; nieprawdziwe są twierdzenia skarżących, iż hałas na pewnym obszarze działki nr [...] osiągnie natężenie bliskie 100dB, ponieważ właśnie raport wskazuje, iż na żadnej z nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny skarżący nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Kolegium wyjaśniło, że dla nieruchomości stanowiących teren upraw rolnych, których obszar został wyznaczony izofoną 45 i 40 dB, w przepisach prawa nie ustalono dopuszczalnych poziomów hałasu. Nadmieniło, że najbliżej położony teren chroniony akustycznie znajduje się w odległości 710 m i na nim nie dochodzi do naruszeń standardów akustycznych. Na koniec podkreśliło, że wprawdzie organ ocenia oświadczenie inwestora w zakresie określenia obszaru oddziaływania inwestycji, jednakże skoro z ustaleń raportu oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji wynikało, iż uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa, to okoliczność ta zasadnie nie budziła jego zastrzeżeń.

Na rozprawie skarżący podtrzymali argumentację skargi. Nadto podnieśli, że ustalenia dotyczące pomiaru hałasu wydzielanego przez wiatrak przeprowadzane są przy prędkości wiatru 0-5 m/s, podczas gdy elektrownia uruchamia się przy wietrze znacznie silniejszym, co oznacza, że w istocie mierzony jest hałas środowiska, a nie urządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 P.p.s.a.).

W ocenie Sądu, przy zastosowaniu tak rozumianej kontroli, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przyjdzie przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując złożone przez skarżących odwołania od decyzji Burmistrza Praszki w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie pięciu elektrowni wiatrowych, skarżoną decyzją umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na niedopuszczalność odwołań z przyczyn podmiotowych, uznając że odwołujący nie są stronami w sprawie.

W związku z powyższym ocenie poddać należy stanowisko organu odwoławczego w zakresie posiadania przez skarżących przymiotu strony postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji omówionego przedsięwzięcia, w tym przede wszystkim motywy zapadłego w tym zakresie rozstrzygnięcia.

Najpierw odnotować należy, w kontekście zarzutów skargi dotyczących posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu przed organem I instancji, że dla oceny tegoż przymiotu, stosownie do treści regulacji art. 28 K.p.a. w związku z unormowaniami ustawy, nie ma znaczenia okoliczność, czy skarżący byli bądź nie byli uznawani za stronę w postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy bowiem, niezależnie od ustaleń przyjętych w tym przedmiocie przez organ I instancji, zobowiązany jest samodzielnie ustalić zakres podmiotowy stron postępowania posiadających obiektywny interes prawny w sprawie oparty na przepisach prawa materialnego. Następnie organ II instancji, w zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń, zobligowany jest rozpoznać sprawę co do jej istoty, bądź też zakończyć ją niemerytorycznym rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania odwoławczego, jak to uczynił w rozpoznawanej sprawie.

Jak słusznie zauważyło Kolegium, zgodnie z postanowieniami art. 28 K.p.a., który ma zastosowanie w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podmiotami uczestniczącymi w postępowaniu administracyjnym są strony, którymi może być każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, lub każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dlatego, aby być stroną niezbędne jest wykazanie istnienia interesu prawnego lub obowiązku w prowadzonym postępowaniu i fakt, że może być ono wszczęte tylko z inicjatywy pewnej grupy podmiotów, nie wyklucza jednak uczestnictwa w nim innych osób jako stron postępowania. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że "pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny" (por. w wyroku NSA z 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; postanowienie NSA z 5 lutego1998 r., I SA/Po 1242/97, LEX nr 32727).

Poza tym trzeba dostrzec, że w wyroku z dnia 15 września 2009 r., II OSK 1357/08 Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. OPS 6/96, ONSA 1997/3/10, stwierdził, że naruszanie zasad ochrony środowiska może oddziaływać na nieruchomości położone w zasięgu tego szkodliwego oddziaływania np. na teren sąsiednich nieruchomości i utrudniać lub uniemożliwiać korzystanie z nich zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 140 K.c.). Postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązków w tym zakresie ma doprowadzić do usunięcia negatywnego oddziaływania na środowisko, stąd podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości położonych w zasięgu tego negatywnego oddziaływania na to środowisko mają interes w tym, aby negatywne oddziaływanie zostało wyeliminowane. Interes ten mający źródło w prawach rzeczowych do nieruchomości jest więc interesem prawnym a nie faktycznym i powinien podlegać ochronie. A zatem, interes prawny właściciela określonej nieruchomości może pozostawać w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem w sprawie dotyczącej negatywnego oddziaływania na środowisko. Kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko, a więc prawa materialnego administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego, musi być norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). Wobec tego należy uznać, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie, jak też i dalej położonych od zamierzonego przedsięwzięcia, gdy zostaną narażone na jego oddziaływanie.

W ocenie Sądu, mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia na środowisko, należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub w wydawanych decyzjach na podstawie tych przepisów, gdyż o występowaniu uciążliwości nie mówimy tylko w przypadku przekroczenia wymagań. Zauważyć bowiem przyjdzie, że gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie tego oddziaływania tylko do przekraczającego określone normy, to mówiłby o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia, na podstawie art. 135-136 Prawa ochrony środowiska, obszaru ograniczonego użytkowania (por. K. Gruszecki, Komentarz LEX/el 2009 do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko).

Odnosząc powyższe wywody natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że wystarczy dla wyjaśnienia statusu skarżących oprzeć swoje stanowisko w tym zakresie jedynie na ocenie akustycznej przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie, która - zdaniem Kolegium - potwierdza, że na żadnej z nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny skarżący, nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Nie jest także trafne zaprezentowane stanowisko Kolegium w zaskarżonej decyzji, że skoro emisja hałasu emitowanego przez przedmiotową elektrownię wiatrową nie przekroczy dopuszczalnych norm, to właściciele terenów sąsiednich w stosunku do planowanej inwestycji nie mają interesu prawnego, podlegającego ochronie w związku z tą inwestycją i w konsekwencji nie mogą być uznani za stronę postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych inwestycji. Trzeba bowiem wskazać, że w raporcie Spółka nie kwestionuje narażenia gruntów skarżących na hałas, aczkolwiek przyjmuje, że poziom emitowanego dźwięku nie przekroczy wartości dopuszczalnych w zabudowie mieszkaniowej. Tymczasem kwestia wielkości narażenia jest kwestią wtórną i nie mającą znaczenia przy ustalaniu kręgu stron postępowania. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002r. (Dz.U. UE.L z dnia 18 lipca 2002 r.) odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, według którego to przepisu dyrektywa ta ma zastosowanie do hałasu w środowisku, na jaki ludzie są narażeniu w szczególności na obszarach zabudowanych, w publicznych parkach lub na innych obszarach względnie cichych w aglomeracji, na obszarach ciszy na otwartym terenie poza miastem, w pobliżu szkół, szpitali i innych wrażliwych na hałas budynków i obszarów. A zatem nie ma znaczenia, oceniając środowiskowe uwarunkowania, czy emisja mieści się w przewidzianej prawem normie, lecz czy wpływa na zdrowie i warunki życia ludzi (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 maja 2008 r., II SA/Gd 626/07, LEX nr 510191).

Poza tym trzeba odnotować, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie uzasadnił swojego poglądu, że inwestor w sposób prawidłowy ustalił obszar oddziaływania inwestycji, czym naruszył art. 107 § 3 K.p.a. Stwierdzenie w tym zakresie sprowadza się do oświadczenia organu, że kwestia ta "nie budzi zastrzeżeń." Przy czym organ II instancji nie odniósł się zarówno do zarzutów odwołań, jak też nie ocenił ich indywidualnie. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w przypadku działek skarżących, albowiem ich działki znajdują się w różnych obrębach i odległościach od miejsca położenia planowanych turbin oraz innych przedsięwzięć ustalonych w decyzji organu I instancji. Jednocześnie odnotować należy, iż uszło uwadze Kolegium, że w powyższej decyzji ustalono środowiskowe uwarunkowania nie tylko dla elektrowni wiatrowych, ale też dla dróg wewnętrznych, placów manewrowych oraz infrastruktury towarzyszącej, które również mogą oddziaływać na nieruchomości gruntowe. Ponadto stwierdzić przyjdzie, że przy ocenie przymiotu strony organ II instancji powinien rozważyć wszystkie okoliczności, które mogą przesądzać o posiadaniu bądź braku tego przymiotu. Stąd organ powinien wziąć pod uwagę wszelkie przepisy, które mają znaczenie dla oceny zakresu oddziaływania planowanej inwestycji i w ich kontekście dokonać następnie ustaleń w kwestii zakresu oddziaływania warunkującego ustalenie kręgu podmiotowego stron postępowania. W szczególności powinien mieć na względzie wszystkie rodzaje oddziaływań, które zostały uwzględnione w raporcie oddziaływania na środowisko, w tym również te ujęte w nim oddziaływania, które w przypadku tego rodzaju inwestycji nie stanowią przedmiotu regulacji normatywnej. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie sporządzony przez inwestora raport oddziaływania na środowisko poza zagrożeniem hałasem odnosił się także do innych typów potencjalnych zagrożeń, które wiążą się lub kojarzone są z tego rodzaju inwestycją, jak planowana, dokonując przy tym ich oceny i skali oddziaływania. Wskazać trzeba choćby na kwestie oddziaływania akustycznego również na etapie realizacji inwestycji, a nie tylko jej funkcjonowania, zagadnienie oddziaływania infradźwięków, efektu migotania cienia, przewidywanych rodzajów i ilości odpadów oraz zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, czy też oddziaływania elektromagnetycznego.

Na koniec wyjaśnić trzeba, w odniesieniu do podniesionych w skardze zarzutów kwestionujących ustalenia raportu oddziaływania na środowisko, że przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji była wyłącznie kwestia posiadania przez skarżących przymiotu strony, dlatego brak było podstaw do analizy zarzutów skargi w tym zakresie. W ramach przeprowadzanej legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie może oceniać w tym postępowaniu zgodności z prawem decyzji Burmistrza Praszki o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, jak też zebranego materiału oraz przedłożonych dokumentów, na których oprał on swoje rozstrzygnięcie. Z tych też powodów Sąd nie mógł wstrzymać wykonania decyzji I instancji, jak to wnioskowali skarżący w petitum skargi.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie rzeczą organu odwoławczego będzie analiza wszystkich wymienionych w raporcie zagrożeń w odniesieniu do działek stanowiących własność poszczególnych osób odwołujących się i stwierdzenie na podstawie dokonanych ustaleń posiadania przez nich legitymacji do zaskarżenia decyzji I instancji. Takiej wszechstronnej analizy, co zauważono powyżej, organ nie przeprowadził, ograniczając się tylko do oceny jednego ze źródeł zagrożeń.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku oparto o art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

-----------------------

11