Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 739/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska- Szary Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 812/14 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od R. P. na rzecz E. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. II SA/Ke 812/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., w wyniku rozpoznania skargi E. G., uchylił decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2014 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji ostatecznej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Starosta K. decyzją z [...] stycznia 2014 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w miejscowości M., gm. M..

Pismem z 21 lutego 2014 r. E. G. wystąpiła do Starosty K. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] stycznia 2014 r. Wskazała, że z opinii biegłego ujawnionej na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. dowiedziała się o ww. decyzji Starosty K., a także o tym, że mapa załączona do projektu budowlanego zatwierdzonego ww. rozstrzygnięciem błędnie przedstawia usytuowanie studzienki kanalizacyjnej na działce nr [...].

Postanowieniem z 3 marca 2014 r. Starosta K. wznowił postępowanie w oparciu o przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2, 4, 5 i 6 k.p.a., a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] stycznia 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie brakiem przymiotu strony przez składającą wniosek o wznowienie postępowania.

We wniesionym odwołaniu E. G. podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. P. pozwolenia na budowę, mimo że powinna być jego stroną, jako że budowa planowana jest na terenie, na którym przebiega odcinek SKA-SKB kanału sanitarnego ze studzienką kanalizacyjną przewidzianą do obsługi nieruchomości skarżącej oznaczonej numerami [...] i [...] w M.. Wskazała, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi ją wydającemu, które ujawniły się w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie [...] o ustanowienie służebności gruntowej.

W decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wojewoda Świętokrzyski, wskazując na art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zauważył, że z projektu zagospodarowania działki inwestycji – sporządzonego na kopii mapy sytuacyjno – wysokościowej, uaktualnionej przez uprawnionego geodetę, przyjętej do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu 15 października 2013 r. z adnotacją "niniejsza mapa może służyć do celów projektowych" wynika, że inwestycja została usytuowana na działce nr [...] w odległości ok. 8,00 m od granicy z działką nr [...] i [...] w M., tj. większej niż określona w § 12 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto organ stwierdził, że budynek o wysokości 3,30 m usytuowany ok. 8,00 m od granicy z działką nr [...], w rozumieniu § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia, nie będzie ograniczał zabudowy na działkach nr [...] i [...]. Wobec powyższego, zdaniem organu, inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń wynikających z przepisów Prawa budowlanego w zagospodarowaniu tych działek, a zatem zasadnie organ I instancji uznał, że nie znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda Świętokrzyski zauważył też, że decyzja z [...] stycznia 2014 r. nie obejmuje robót budowlanych przy sieci kanalizacyjnej na działce nr [...]. Odnośnie do usytuowania budynku na zasuwie kanalizacyjnej organ wyjaśnił, że zgodnie z projektem zagospodarowania działki projektowany budynek nie koliduje z kanalizacją sanitarną istniejącą na działce nr [...]. Ponadto budynek gospodarczy objęty pozwoleniem na budowę nie koliduje ze studzienką kanalizacyjną wskazaną na mapie, na której został opracowany projekt zagospodarowania działki nr [...] i [...]. Wojewoda zauważył, że decyzją z [...] listopada 2011 r. Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. G. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] w M., a wskazane w projekcie zagospodarowania przyłącze kanalizacyjne do budynku usługowo – mieszkalnego miało zostać wykonane według odrębnego opracowania. W takim stanie rzeczy na podstawie powyższej decyzji E. G. nie nabyła praw do podłączenia się do kanalizacji sanitarnej na działce nr [...].

Uchylając obie decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pojęcie strony, o której mowa w art. 28 k.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania z kolei należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, że norma wynikająca z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 28 k.p.a. Nie oznacza to jednak wyłączenia stosowania tego ostatniego przepisu. Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę nadal przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, a nie z ich naruszeniem. Postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie przestaje być postępowaniem administracyjnym, w którym przymiot strony ustala się w oparciu o istnienie konkretnego, indywidualnego interesu prawnego.

Dokonując oceny interesu prawnego skarżącej we wskazanym wyżej postępowaniu organ, uwzględniając rodzaj, charakterystykę oraz położenie budynku gospodarczego na działce nr [...], którego dotyczy ostateczna decyzja z [...] stycznia 2014 r., wyznaczył obszar oddziaływania obiektu na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazując na usytuowanie budynku gospodarczego oraz normy odległościowe z § 12 ust. 1 w powiązaniu z treścią § 12 ust. 4 tego organ podniósł, że projektowany budynek gospodarczy nie ogranicza zagospodarowania terenu działek nr [...] i [...], a zatem nie znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji. Podkreślenia jednak wymaga, jak zaznaczył Sąd I instancji, że obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie można utożsamiać wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu co do tego, iż ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. Do przepisów odrębnych należą normy różnych dziedzin prawa, w tym przepisy prawa budowlanego, z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, czy też prawa energetycznego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. Należy więc przyjąć, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 cyt. ustawy w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione prawdopodobieństwo istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji. W żadnym bowiem wypadku nie można utrudniać właścicielom nieruchomości dochodzenia ich praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Za słusznością powyższej tezy przemawia także treść art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantującego równą dla wszystkich ochronę prawną własności i innych praw majątkowych. Przez pryzmat powyższego, dokonując oceny, czy skarżącej przysługuje przymiot strony, organ nie dostrzegł i nie dokonał analizy tego, że już we wniosku o wznowienie postępowania E. G. powoływała się na usytuowanie na działce nr [...] należącej do R. P. studzienki kanalizacyjnej i instalacji kanalizacyjnej stanowiącej własność Gminy M., które w planach Zakładu Usług Komunalnych tej Gminy przewidziane są do obsługi jej nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Okoliczność tę potwierdza skierowane do E. G. pismo ZGK w M. z 14 kwietnia 2010 r. wraz z załączoną do niego mapą sytuacyjno-wysokościową, znajdujące się projekcie budowlanym obejmującym rozbudowę budynku usługowo-mieszkalnego o część usługowo-mieszkalną na działkach nr [...] i [...]. Jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania, wobec faktu, że R. P. nie zezwalał na podłączenie instalacji kanalizacyjnej obsługującej nieruchomość skarżącej do tej studzienki, E. G. wystąpiła do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o ustanowienie służebności gruntowej polegającej na umożliwieniu takiego właśnie podłączenia. W dniu złożenia przez R. P. wniosku w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] postępowanie o ustanowienie służebności już się toczyło. Wprawdzie z akt sprawy nie wynika, aby Starosta K. wydając w dniu [...] stycznia 2014 r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. P. pozwolenia na budowę miał wiedzę na temat postępowania cywilnego o ustanowienie służebności w miejscu posadowienia projektowanego budynku gospodarczego, jednak to nie zmienia faktu, że E. G. realizowała wówczas roszczenie przysługujące jej na mocy art. 285 i nast. Kodeksu cywilnego. Nie ulega wątpliwości, że udzielenie R. P. pozwolenia na budowę obiektu budowlanego w miejscu przebiegu wnioskowanej w sprawie [...] służebności gruntowej oddziałuje na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej, gdyż wpływa na to, jak i gdzie będą odprowadzane nieczystości z budynku położonego na działkach nr [...] i [...]. Dodatkowo podkreślić należy, że jak wynika ze znajdującej się w aktach opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego złożonej w sprawie [...], "rozwiązaniem najlepszym po każdym względem" jest odprowadzenie ścieków z nieruchomości E. G. do przewodu znajdującego się na działce [...] R. P.. Biegły wskazał również, że okoliczność, iż przewód ten został zasypany nie ma znaczenia, gdyż można go odkopać "bez żadnych trudności" i udrożnić wyłączony fragment kanału, a koszt takich robót jest marginalny. Biegły stwierdził również, że "opisywana koncepcja podłączenia będzie niewykonalna" w razie realizacji udzielonego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Wszystkie przytoczone wyżej okoliczności świadczą o tym, że E. G. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. P. pozwolenia na budowę miała interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, znajdujący swoje oparcie w przepisach prawa cywilnego, na podstawie których toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. sygn. akt [...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi uczestnik postępowania zarzucił naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w konsekwencji przyjęcia, że organy te dopuściły się naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, podczas gdy organy te zasadnie nie przyznały w sprawie statusu strony El. G. i dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w efekcie prawidłowej subsumcji;

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.), dalej: p.u.s.a. poprzez zakwestionowanie dokonanych przez organy obu instancji prawidłowych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że E. G. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty K. z dnia [...] stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej R. P. wskazał, że Sąd I instancji nie dostrzegł tej istotnej dla sprawy okoliczności, że decyzja Starosty K. z dnia [...] stycznia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce o nr [...] nie obejmuje robót budowlanych przy sieci kanalizacyjnej na tej działce. Zgodnie bowiem z projektem zagospodarowania działki sporządzonej na mapie sytuacyjno-wysokościowej, zaewidencjonowanej pod nr [...], w żaden sposób nie koliduje z kanalizacją sanitarną istniejąca na działce o nr [...]. Wbrew stanowisku skarżącej, przyłącze kanalizacyjne na działce o nr [...] wykonane zostało w 1996 r. wyłącznie do obsługi budynku mieszkalnego rodziców uczestnika R. P., posadowionego w M. na działce o nr [...], przy czym z uwagi na fakt, że przyłącze to przeprowadzone zostało przez centralną cześć działki o nr [...] (bez wiedzy i zgody uczestnika) i uniemożliwiało R. P. wykonanie planowanych zamierzeń inwestycyjnych już w 2004 r. zostały podjęte przez niego działania zamierzające do przebudowania przyłącza - w dniu 27 listopada 2004 r. została sporządzona opinia techniczna, zaś w dniu 29 listopada 2004 r. R. P. dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w K. robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę polegających na przebudowie przyłącza kanalizacyjnego na działce o nr [...], położonej w M.. Organ nie wniósł od powyższego zgłoszenia sprzeciwu. W 2005 r. R. P. dokonał przebudowania przyłącza, co skutkowało zasypaniem studzienki. Powyższe znajduje odzwierciedlenie na mapie sytuacyjno-wysokościowej z inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego wraz z przyłączem wodociągowym i kanalizacji sanitarnej na działce o nr [...] położonej w M., przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K. w dniu 7 października 2005 r. pod nr [...], z której wynika, że przedmiotowe przyłącze jest nieczynne. Powyższego faktu nie dostrzegł Sąd I instancji i w żaden sposób się do niego nie odniósł.

Odnosząc się natomiast do warunków technicznych wydanych przez Zakład Gospodarki Komunalnej w M. dotyczących doprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków z działek należących do skarżącej, oznaczonych nr [...] i [...] położonych w M., uczestnik postępowania zauważył, że warunki te były ważne do 14 kwietnia 2012 r. Warunki te zostały ponadto wydane bez załącznika graficznego, a zatem niezrozumiałe pozostaje, na jakiej podstawie biegły wywodził, że przyłącze, które od 2005 r. pozostaje nieczynne, pozostaje "rozwiązaniem optymalnym pod każdym względem technicznym".

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że prawidłowa ocena zabranych w sprawie dowodów pozwoliłaby na oczywiste ustalenie, że nie jest możliwe dokonanie przyłączenia się do kanalizacji w miejscu, w którym domaga się tego skarżącą z uwagi na fakt, że studzienka znajdująca się na działce uczestnika została zlikwidowana w 2005 r. na skutek przebudowy przyłącza kanalizacyjnego, a co za tym idzie uzyskanie przez R. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego nie miało żadnego wpływu na sferę uprawnień skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. łączony z wadliwym zakwestionowaniem przez Sąd I instancji dokonanych przez organy obu instancji prawidłowych ustaleń faktycznych. Powołując powyższy zarzut jako podstawę skargi kasacyjnej, jej autor nie dostrzegł, że cytowane przepisy stanowią normy o charakterze ustrojowym i normują zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. To czy ocena wojewódzkiego sądu administracyjnego dotycząca ustaleń faktycznych przyjętych przez organy w danej sprawie była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, np. gdy sąd dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne, co w tej sprawie nie nastąpiło. Konsekwencją objęcia zarzutem skargi kasacyjnej wadliwego przepisu jest uznanie, że w sprawie nie zostały podważone ustalenia faktyczne, na jakich oparł się Sąd I instancji.

Drugi ze stawianych Sądowi I instancji zarzutów – zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane) jest nieuzasadniony.

W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, w tym także w postępowaniu wszczętym na skutek wznowienia postępowania zakończonego udzieleniem pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Nadal jednak przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia to, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki temu podmiotowi przysługiwał. Podkreślenia bowiem wymaga, że jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością, będącej w użytkowaniu wieczystym lub w stosunku do której przysługują mu uprawnienia zarządcy nieruchomości. Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Ustalenie przez organ okoliczności, które – na gruncie konkretnej normy prawa materialnego – mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości powinno skutkować objęciem właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2209/14; wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r. sygn. II OSK 911/11; wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r. sygn. II OSK 282/12).

Dodatkowo interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Pozwolenie na budowę nie może naruszać obowiązującego porządku prawnego, w tym przepisów prawa cywilnego. Tym bardziej, że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wprost uzależnia legalność projektowania i budowy obiektu budowlanego od poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W związku z definicją obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), która ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, uznaje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 należą również przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach. Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić realizację tych praw i dochodzenie roszczeń w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. Ochrona praw takich osób wymaga dokonania przez organ administracyjny oceny wpływu inwestycji na istniejące na nieruchomości stosunki cywilnoprawne (por. wyrok NSA z 17 marca 2016 r. sygn. II OSK 358/15; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. II OSK 2969/13; wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r. sygn. II OSK 2503/12).

Powyższe wyjaśnienia wskazują na to, że wykładnia nadana art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie powinna zostać uznana za prawidłową, czego konsekwencją było zasadne uznanie przez Sąd, iż nieprzyznanie statusu strony E. G. w postępowaniu wznowieniowym stanowiło uchybienie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnieniem dla pozbawienia skarżącej jako właścicielki działek nr [...] i [...] statusu strony we wznowionym postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] nie może być, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogólny pogląd organu odwoławczego, że sporna inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń wynikających z Prawa budowlanego, a także ustalenie, że skarżąca nie nabyła prawa do podłączenia się do kanalizacji sanitarnej na działce nr [...]. Interes prawny skarżącej, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, wynika z roszczenia o ustanowienie służebności gruntowej polegającej na umożliwieniu takiego podłączenia. Uznanie, że udzielenie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego może służyć niedopuszczeniu do ustanowienia służebności gruntowej w prowadzonym przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie [...] postępowaniu powinno prowadzić do wniosku, że ocena wpływu wnioskowanej inwestycji na istniejące na nieruchomości stosunki cywilnoprawne nie mogła nie uwzględniać tejże kwestii. Tymczasem organy orzekające w sprawie oparły się wyłącznie na stwierdzeniu, że przyłącze kanalizacyjne do budynku usługowo-mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] miało zostać wykonane według odrębnego opracowania i nie wchodziło w zakres uprawnień wynikających z udzielonego skarżącej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-mieszkalnego z dnia [...] listopada 2011 r. Ograniczenie analizy dotyczącej zastosowania w sprawie art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. tylko do przedmiotu ww. decyzji Starosty K. było w tych warunkach oczywiście nieprawidłowe.

Należy jednocześnie mieć na uwadze, że okoliczność, iż zgodnie z kopią mapy sytuacyjno – wysokościowej projektowany budynek gospodarczy nie koliduje z kanalizacją sanitarną istniejącą na działce nr [...] nie ma znaczenia dla kwestii ochrony interesu prawnego skarżącej. Ten argument wnoszącego skargę kasacyjną nie dostrzega bowiem, że istotą żądania sformułowanego przez skarżącą jest wniosek, by wykonanie inwestycji nie uniemożliwiało realizacji dochodzonego roszczenia przed sądem powszechnym. Z tego względu skarżąca wystąpiła o przyznanie jej statusu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, z czym łączyć należy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty K. z [...] stycznia 2014 r. w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Za niepodważone uznać należy jednocześnie przyjęte przez Sąd I instancji ustalenie, że przebudowa przyłącza kanalizacyjnego wykonana w 2005 r. nie ma wpływu na możliwość ustanowienia służebności gruntowej, wpływ taki może natomiast mieć realizacja wskazanej inwestycji.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie jest przesądzenie tego, czy dokonane przez właściciela działki nr [...] zgłoszenie przebudowy przyłącza kanalizacyjnego faktycznie uprawniało go do wykonania tejże inwestycji, nie budzi jednak wątpliwości, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zlikwidowana studzienka kanalizacyjna na działce nr [...] była przeznaczona do podłączenia nieruchomości skarżącej. Potwierdzało to m.in. wskazane przez Sąd I instancji pismo Zakładu Usług Komunalnych w M. z dnia 14 kwietnia 2010 r. Z tego względu spornej kwestii usytuowania budynku gospodarczego na odcinku przewodu SK A – SK B nie da się sprowadzić, tak jak to można wywieść z treści zaskarżonej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, do uproszczonego wyjaśnienia, że projektowany budynek w świetle dokumentacji, którą organ odwoławczy dysponuje, nie jest zlokalizowany w miejscu studzienki kanalizacyjnej. Mając to na uwadze, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyjmujące, że E. G. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] stycznia 2014 r. miała interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, znajdujący swoje oparcie w przepisach prawa cywilnego, na podstawie których toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie o sygn. akt [...] nie dopuścił się naruszenia wskazanego przepisu prawa.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.