Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 703/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 1-6, ust. 3a,
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 80 art. 107 § 3, 1,  art. 7 i 77 §1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania.

1.1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r.

nr [...] odmawiającą W. O. umorzenia należności

z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika w łącznej kwocie 31.199,79 zł.

1.2. W uzasadnieniu decyzji podano, że W.O. od 1 października 1997 r. (z przerwami) prowadził pozarolniczą działalność w zakresie działalności weterynaryjnej. Wykonywanie działalności zostało zawieszone od dnia 30 czerwca 2014 r. zaś w dniu 8 lipca 2016 r. wpis został wykreślony z Centralnej Ewidencji

i Informacji o Działalności Gospodarczej. Z tytułu prowadzonej działalności W.O. obowiązany był do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. W związku z niedopełnieniem tego obowiązku, na jego koncie rozliczeniowym powstało zadłużenie.

1.3. ZUS wskazał, że w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności organ zobligowany jest rozpatrzyć go zgodnie z obowiązującymi zasadami umarzania należności, które zostały wskazane w ustawie z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 963), dalej jako "u.s.u.s." Podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, która zachodzi w przypadkach określonych w art. 28 ust. 2 i 3 tej ustawy. Jednocześnie stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być

w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca

2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (j. t. Dz.U. nr 141, poz.1365 dalej zwane "rozporządzenie").

1.4. Postępowanie prowadzone było w oparciu o treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenie, które mają zastosowanie w przypadku braku przesłanki całkowitej nieściągalności. W stosunku bowiem do przedmiotowych należności prowadzone jest postępowanie egzekucyjne (obecnie zawieszone) i dotychczas żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku umożliwiającego opłacenie zaległości z tytułu składek. Ponadto zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że zobowiązany osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie znacznie przewyższającej wysokość płacy minimalnej, z którego możliwe jest prowadzenie skutecznej egzekucji. Tym samym, nie można stwierdzić braku tegoż majątku.

1.5. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że W.O. obecnie nie prowadzi pozarolniczej działalności. Zamieszkuje

i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką B. O.. Strona wskazała, że aktualnie uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia na czas nieokreślony

w kwocie - 4.794,00 zł brutto, tj. 3.477,00 zł netto. Z zaświadczenia

z zakładu pracy wynika, że w okresie od sierpnia do października 2015 r.

W.O. uzyskał dochód netto w wysokości 10.734,39 zł, tj. około

3.578,13 zł w przeliczeniu na miesiąc. Natomiast w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS łączna podstawa wymiaru składek z ww. tytułu za cały 2015 r. wyniosła 6.6461,48 zł, co stanowi w przeliczeniu na miesiąc kwotę około 5.538,46 zł.

Z kolei w 2016 r. podstawa wymiaru wyniosła w styczniu – 10.947,48 zł,

w lutym – 4.974,00 zł, w marcu – 4.974,00 zł oraz w kwietniu - 5370,00 zł,

tj. średniomiesięcznie 6.566,37 zł. Małżonka zobowiązanego B.O, zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, nie posiada obecnie własnego źródła dochodu, otrzymuje od małżonka alimenty w wysokości

300 zł miesięcznie. Dodatkowo na utrzymaniu strony pozostaje córka A.O., aktualnie studiująca w Krakowie, która uzyskuje od zobowiązanego alimenty w kwocie 1.200 zł miesięcznie.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej wynika, że koszty wynikające ze zobowiązań i podstawowych wydatków związanych

z utrzymaniem wynoszą ponad 2.500 zł. Strona wykazała stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w kwocie 551,90 zł, w tym wg przedłożonej dokumentacji: z tytułu czynszu - 227,90 zł, energii - około 115,00 zł, centralnego ogrzewania - 101,73 zł, usług telekomunikacyjnych - około 58,36 zł oraz za wodę i ścieki - 57,50 zł, razem około 560,49 zł. Ponadto W.O. ponosi wydatki z tytułu kosztów leczenia w kwocie 150 zł (w sierpniu i listopadzie 2015 r.), koszty składki na izbę lekarsko-weterynaryjną w kwocie 40 zł miesięcznie, dodatkowe koszty utrzymania studiującej córki od 200-500 zł miesięcznie. Z ustaleń ZUS wynika także, że W.O. nie figuruje w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych oraz

w centralnej ewidencji pojazdów i kierowców. Zobowiązany wykazał mienie ruchome w postaci lodówki, kuchenki elektrycznej oraz laptopa o łącznej wartości 500 zł.

Poza zaległościami z tytułu nieopłaconych składek strona posiada zobowiązania pieniężne z tytułu zaciągniętego kredytu konsumenckiego na zakup sprzętu gospodarstwa domowego, w wysokości – 2.448,72 zł, spłacanego w 36 miesięcznych ratach po 68,02 zł; zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek wobec Ś.Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w kwocie około 651,60 zł oraz zobowiązania z tytułu alimentów świadczonych na rzecz córki A. O.

w kwocie 1.200 zł miesięcznie.

Przedstawiony materiał dowodowy wskazuje, że zarówno zobowiązany jaki

i jego małżonka posiadają problemy zdrowotne. W.O. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu upośledzenia narządu ruchu wydanym na okres do 31 grudnia 2016 r. Leczy się przewlekle w związku z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa i stawów, miażdżycą, przewlekłą chorobą serca i nadciśnieniem tętniczym. Ze złożonych przez niego zaświadczeń lekarskich i skierowania wynika, że wymaga kontynuacji leczenia i zabiegów rehabilitacyjnych. Małżonka B.O, leczy się przewlekle w związku z chorobą układu krążenia oraz chorobą tarczycy, od stycznia 2013 r. ma rozpoznaną chorobę Hashimoto.

1.6. ZUS uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Zdaniem Zakładu, brak jest wystarczających podstaw do uznania, że sytuacja W.O. jest wyjątkowa, uniemożliwiająca opłacenie wnioskowanych należności. W ocenie ZUS, nie wystąpiły w jego przypadku sytuacje określone w pkt 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia tj. drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia mającego wpływ na możliwości płatnicze i możliwości pozyskiwania dochodów. Nie zaistniały także sytuacje określone w § 3 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, które pozwalają umorzyć należności z tytułu składek

w przypadku wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka rodziny, przy czym taka choroba musi powodować konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, która wyklucza zobowiązanemu możliwość zarobkowania. Organ nie zakwestionował złej kondycji zdrowotnej zobowiązanego. Nie mniej jednak uznał, że posiadane przez niego problemy zdrowotne i orzeczony okresowy stopień niepełnosprawności nie pozbawiają możliwości zarobkowania, lecz jedynie je ograniczają. Tym samym ZUS stwierdził, że zobowiązany zdolny jest do pracy

w warunkach chronionych, co potwierdza fakt uzyskiwania stałego dochodu z tytułu zatrudnienia. W ocenie ZUS, problemy zdrowotne małżonki strony także nie pozbawiają, ani nie ograniczają obojga ich możliwości zarobkowania. W opinii organu argument w postaci braku środków na spłatę zadłużenia składkowego, nie może automatycznie stanowić przesłanki do umorzenia wnioskowanych należności. Nie można oczekiwać od ZUS, aby wniosek o umorzenie rozpatrywany był pod kątem wsparcia socjalnego. Organ wprawdzie stwierdził, że obecnie jedynym źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie otrzymywane z tytułu zatrudnienia, ale jego wysokość nie tylko zapewnia ale przewyższa minimum socjalne określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla gospodarstwa dwu osobowego. Ponadto, zdaniem ZUS podjęcie zatrudnienia przez małżonkę, z którą zobowiązany prowadzi gospodarstwo domowe, może przyczynić się do poprawy sytuacji materialnej rodziny. Tym samym przedstawione argumenty nie dają podstaw do rozpatrywania sprawy W.O. w kategoriach ubóstwa.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na decyzję ZUS W.O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie nieopłaconych składek. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy polegające na:

- błędnej wykładni art. 28 ust. 3a u.s.u.s., poprzez uznanie, że wskazany przepis ma zastosowanie dopiero wówczas, gdy zobowiązany wykaże, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go jakichkolwiek środków do życia;

- błędnej wykładni § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że wskazany przepis zawiera katalog zamknięty przypadków, w których Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek;

- błędnej wykładni § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że wskazany przepis wyklucza jakąkolwiek uznaniowość organu w kwestii umorzenia należności

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne;

- na niewłaściwymi zastosowaniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s, poprzez uznanie, że wskazany przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie;

- niewłaściwym zastosowaniu § 3 ust. 2 rozporządzenia, poprzez uznanie, że wskazany przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:

- art. 77 § 1 oraz art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie

- art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez działanie na niekorzyść obywatela.

2.2. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaległość powstała na skutek prowadzonej działalności, która miała mikroskopijny zakres i prowadzona była wyłączne w celu zachowania prawa do wykonywania zawodu. Zaznaczył, że dochody z prowadzonej działalności były kilkadziesiąt razy mniejsze, niż kwota należności głównej pomijając odsetki za zwłokę. Tym samym, decyzja nakłada karę niewspółmiernie wysoką w stosunku do korzyści z prowadzonej działalności. Zdaniem skarżącego z wyliczeń ZUS przedstawionych w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że jego zarobki ledwo wystarczają na pokrycie wskazanych i uznanych przez organ wydatków. Podkreślił, że skoro jego wynagrodzenie, po pomniejszeniu o stałe wymagalne zobowiązania, z trudem wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, to obowiązek spłaty składek pozbawi jego oraz jego rodzinę środków do życia. Taka sytuacja jest nie do pogodzenia ze stanowiskiem sądów administracyjnych wyrażonych w przytoczonych przez stronę wyrokach. Skarżący wskazał, że od trzech miesięcy nie jest w stanie uiszczać alimentów na rzecz córki. Na skutek bowiem prowadzonej egzekucji należnych składek, z wynagrodzenia pozostaje mu kwota

w wysokości 1700 zł z czego kwota 800 zł pochłania miesięczne koszty. Wobec powyższego, jego rodzina została pozbawiona przez organ środków do życia.

Na poparcie swojego stanowiska oraz tezy o uznaniowym charakterze decyzji umorzeniowych, skarżący przytoczył fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych.

2.3. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

2.4. Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. skarżący wniósł

o przeprowadzenie dowodu z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 9 stycznia 2017 r. Sąd na podstawie art.106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", odmówił przeprowadzenia dowodu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.)

i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZUS odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne.

Jak zasadnie wskazał organ, podstawą prawną dla podjęcia kontrolowanego rozstrzygnięcia jest art. 28 u.s.u.s. Z treści art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei całkowita nieściągalność, o której mowa wyżej, zachodzi

w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s, a zatem gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także

w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365), dalej jako "rozporządzenie". Są nimi w szczególności sytuacje, gdy:

1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W pierwszym etapie postępowania z wniosku o umorzenie należności składkowych organ bada, czy w ogóle występują przesłanki do umorzenia należności. Jeśli żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona organ bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi.

W przypadku zaś ustalenia zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek umorzenia należności, postępowanie wchodzi w drugi etap – uznania administracyjnego, tj. możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia. Z treści wyżej zacytowanych przepisów wynika bowiem, że dopiero na tym etapie postępowania organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.

Konsekwencją takiego modelu postępowania organu jest kontrola sądu sprawowana zasadniczo na trzech poziomach: 1. kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania, w tym postępowania dowodowego (zwłaszcza kompletności materiału dowodowego); 2. kontrola prawidłowości oceny przesłanek umorzenia oraz w przypadku ich zaistnienia: 3. kontrola granic przyznanego organowi uznania administracyjnego.

W niniejszej sprawie, w związku ze stwierdzeniem przez organ braku przesłanek umorzenia zaległości kontrola Sądu sprowadza się do oceny prawidłowości takiego wnioskowania, bowiem organ nie orzekał w warunkach uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W celu ustalenia istnienia przesłanek umorzenia należności składkowych niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Ustalając istnienie przesłanek organ bierze przy tym pod uwagę aktualną sytuację życiową i majątkową osoby wnoszącej o umorzenie zaległości.

3.3. Sąd stwierdził, że ZUS sprostał stawianym mu wymaganiom. Prawidłowo

w pierwszej kolejności dokonał ustalenia czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności, a zatem przesłanka wyrażona w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s W wyniku tych zabiegów zasadnie stwierdził, że w odniesieniu do zobowiązanego warunek ten nie zachodzi. Skarżący posiada bowiem stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę. Oznacza to możliwość skutecznego dochodzenia należności przez organy w drodze postępowania egzekucyjnego w przypadku braku innych możliwości zaspokojenia. Dotychczas też żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził braku majątku umożliwiającego opłacenie zaległości z tytułu składek.

3.4. Prawidłowe są również ustalenia ZUS w zakresie braku przesłanek wymienionych w rozporządzeniu, tj. takiego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, które powodują, że nie jest on w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Organ przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające w wyniku, którego ustalił sytuację finansową i rodzinną skarżącego przedstawiając ją

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107

§ 1 i § 3 k.p.a. Oparł się w tym zakresie między innymi na oświadczeniu skarżącego

o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z 27 listopada 2015 r., zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu za lata 2012-2014, zaświadczeniu pracodawcy o zatrudnieniu z dnia 26 października 2015 r., zaświadczeniu Powiatowego Urzędu Pracy w S.z 26 października 2015 r. oraz danych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ dokonał prawidłowej oceny uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest drastyczna i nie może być uznana za wyjątkową. Sąd potwierdza zasadność stwierdzenia, że sytuacja ta umożliwia skarżącemu spłatę zobowiązań wobec ZUS. W.O. posiada bowiem stałe, stabilne źródło dochodu z wynagrodzenia za pracę, z tytułu umowy

o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku głównego specjalisty w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.. Co istotne, wysokość

osiąganego przez niego dochodu znacznie przewyższa minimalną kwotę płacy.

W 2016 r. średniomiesięczna podstawa wymiaru składek u zobowiązanego stanowiła kwotę około 6.560 zł. Zdaniem Sądu, dysponowanie stałym źródłem dochodu w takiej wysokości umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami przez skarżącego. Tym samym, nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że po opłaceniu swoich zobowiązań finansowych nie jest w stanie uiszczać alimentów na rzecz córki. Partycypowanie w kosztach związanych z utrzymaniem dzieci jest obowiązkiem rodziców, przy czym uiszczanie alimentów i ich wysokość organ uwzględnił zestawiając sytuację w zakresie dochodów i wydatków skarżącego.

Wpływu na ocenę wniosku skarżącego, nie mogą także mieć sygnalizowane przez niego problemy zdrowotne swoje oraz małżonki. ZUS uwzględnił je i prawidłowo ocenił pod kątem przesłanek umorzenia przyznając, że mogą stanowić pewne obciążenie jednak istotne jest, że nie pozbawiają możliwości zarobkowania, o czym świadczy fakt stałego zatrudnienia zobowiązanego w oparciu o umowę o pracę. Dodatkowo, jak słusznie zauważył organ, nic nie stoi na przeszkodzie podjęcia zatrudnienia przez małżonkę wspólnie zamieszkującą z zobowiązanym. Pozostaje ona nadal osobą w wieku aktywności zawodowej (56 lat), a nadto nie przedstawiono dokumentów z których wynikałoby, że jest osobą niezdolną do podjęcia zatrudnienia bądź posiadała jakiekolwiek ograniczenia w tym zakresie. Dodatkowe środki pieniężne z pewnością poprawiły by sytuację materialną rodziny, co przyczyniło by się nie tylko do zwiększenia możliwości spłaty zadłużenia wobec ZUS, ale i do wsparcia finansowego córki studiującej poza miejscem zamieszkania. Powyższe ustalenia prawidłowo doprowadziły ZUS do wniosku, że brak jest podstawy do umorzenia należności skarżącego zarówno na podstawie art. 28 ust. 2,3 u.s.u.s., jak i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Sąd stwierdził, że dokonana przez organ ocena zebranego materiału dowodowego nie jest dowolna i nie wychodzi poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a.

3.5. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mogą mieć także twierdzenia skarżącego wskazujące na brak dochodowości prowadzonej działalności gospodarczej z tytułu której powstała przedmiotowa zaległość. Ponoszenie strat

z działalności stanowi element zwykłego ryzyka gospodarczego i nie mieści się

w katalogu przesłanek do umorzenia należności. Działalność zarobkowa może nie przynosić zysku, a nawet powodować straty, mimo to pozostaje działalnością zarobkową. Skarżący prowadząc działalność, winien dbać aby była ona rentowna przy uwzględnieniu wszystkich związanych z tym zobowiązań, także tych publicznoprawnych. Instytucja umorzenia składek nie może premiować zachowań osób, które posiadając zobowiązania publicznoprawne prezentują postawę pasywną w zakresie regularnego dążenia do ich spłacenia. Obowiązek uiszczania składek istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Jeżeli zatem pomimo różnych trudności osoba decyduje się na to aby ją nadal prowadzić, to powinna być świadoma, że w konsekwencji powstałe z tego tytułu zadłużenia będą narastały. Opłacanie składek w trakcie prowadzenia działalności jest ustawowym obowiązkiem płatnika i ich świadome nieuiszczanie nie może dawać podstawy, jak chce tego skarżący, dla domagania się umorzenia zaległości składkowych.

3.6. W kontekście wniosku skarżącego o umorzenie przez Sąd zaległości składkowych należy wskazać, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega legalność zaskarżonego aktu. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu. Nie znajdują też podstaw prawnych twierdzenia skarżącego jakoby "pozostawienie decyzji do uznania organu, co do zasady wiąże się z wydaniem decyzji na korzyść strony postępowania". Przy czym, na co już wyżej wskazano, w sprawie organ nie korzystał z uznania administracyjnego bowiem stwierdził brak normatywnych przesłanek dla umorzenia zaległości.

3.7. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego (pkt 2.4.), bowiem dotyczył on okoliczności zaistniałych po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie zaś do treści art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które wynikają z akt i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Tym samym, Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia na datę jego podjęcia przez organ i w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym. Przy czym dodać należy, że jakiekolwiek zmiany w sytuacji życiowej wnioskodawcy (np. podnoszona w skardze zmiana sytuacji dochodowej), mogą być podstawą ponownego ubiegania się o udzielenie ulgi w spłacie zaległości wobec ZUS. Wniosek w tym zakresie może być bowiem ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu, w szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów. Wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

3.8. Sąd stwierdził, że ZUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 §1 k.p.a., tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy, a następnie zajęte stanowisko przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a.

3.9. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.