Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 497/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

1. W dniu [...] lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania stawu ziemnego na działce o nr [...] w P., gm. Ł., stanowiącego własność T. C. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że T. C. wykonywał prace polegające na budowie zbiornika wodnego (stawu), który w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a w konsekwencji uznano, że obiekt zrealizowano z naruszeniem przepisu art. 28 ustawy - Prawo budowlane. Zastosowano zatem procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Wobec braku przedłożenia przez inwestora żądanych dokumentów decyzją z [...] lipca 2012 r. nakazano rozbiórkę (likwidację) stawu ziemnego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2012 r. uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie z [...] stycznia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

2. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2013 r., na podstawie art. 105 §1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy stawu ziemnego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego wnieśli J. i T. A. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r., II SA/Bk 478/13 uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwestia istnienia prawomocnej decyzji - pozwolenia na użytkowanie nie ma większego znaczenia, bowiem pozwolenie na użytkowanie nie dotyczyło stawu. Ponadto kontrolowany staw nie był też objęty zakresem postępowania ani w decyzji Starosty Ł. z [...] czerwca 2006 r., zatwierdzającej T. C. projekt budowlany i udzielającej mu pozwolenia na budowę, ani w decyzji PINB w Ł. z [...] stycznia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Został on wprawdzie wrysowany w mapach, jednak - w ocenie Sądu - nie można na tej podstawie uznać, że był on przedmiotem pozwolenia. Przedmiotem pozwoleń były jedynie budynek mieszkalny oraz budynek garażowo gospodarczy wraz z urządzeniami budowlanymi. Na tej podstawie Sąd stwierdził, że skoro decyzja o użytkowaniu nie dotyczyła spornego stawu, to brak było podstaw do stwierdzenia, że prowadzone przez organ postępowanie w sprawie legalności wybudowania stawu ziemnego stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu w zaistniałych okolicznościach nie ma przeszkód, by w dalszym ciągu prowadzone było w tej sprawie postępowanie naprawcze. Jednocześnie Sąd zalecił, aby organy w ponownie prowadzonym postępowaniu ponownie oceniły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie budowy stawu ziemnego na działce nr [...]. Organy zobowiązane były też zwrócić uwagę na okoliczność, że z map pozyskanych z zasobu geodezyjnego przed zakupem działki przez inwestora nie wynika aby na spornej działce istniał zbiornik wodny. Dopiero na mapach wydanych z zasobu geodezyjnego po nabyciu przez inwestora działki zbiornik wodny jest zaznaczany. Okoliczności wynikające z map organy winne były zatem skonfrontować z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami świadków, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W zależności od poczynionych ustaleń organy miały dokonać kwalifikacji robót budowlanych przypisując je do jednego z trybów przewidzianych przepisami Prawa budowlanego – art. 48, 49b, 50 - 51 Prawa budowlanego.

3. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, nakazał inwestorowi wstrzymać roboty budowlane przy rozbudowie kontrolowanego stawu ziemnego oraz przedłożyć: zaświadczenie Wójta Gminy Ł. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ww. działki w przypadku braku tego planu; 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec nie spełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych ww. postanowieniem organ decyzją z dnia [...] maja 2015 r. stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 4 nakazał inwestorowi rozbiórkę (likwidację) rozbudowy przedmiotowego stawu ziemnego i doprowadzenie zbiornika do stanu pierwotnego. Na skutek odwołania od powyższej decyzji P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił ją w całości oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Opierając się na materiale zgromadzonym w sprawie oraz biorąc pod uwagę fakt, iż kontrolowany zbiornik zbiera wody powierzchniowe z pól oraz wody gruntowe i odprowadza je rowem umocnionym kamieniem polnym do rowu głównego, usytuowanego na działce ozn.nr [...], organ odwoławczy zakwalifikował przedmiotowy zbiornik jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. W związku zaś z tym, iż przedmiotowy zbiornik usytuowany jest na terenie wsi P., a tym samym na terenie Ł. Parku Krajobrazowego Doliny N., konieczne było, zdaniem organu II instancji, uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na jego przebudowę (rozbudowę). Organ zaznaczył jednocześnie, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym w organie nadzoru budowlanego, dysponowanie przez inwestora pozwoleniem wodnoprawnym jest niezbędne do przeprowadzenia legalizacji przez organy nadzoru budowlanego. Tym samym organ odwoławczy zalecił, aby organ I instancji ustosunkował się do zaleceń WSA w Białymstoku i w prowadzonym postępowaniu naprawczym dokonał kwalifikacji robót budowlanych przypisując je do jednego z trybów przewidzianych przepisami prawa budowlanego: art. 48, 49b, 50-51 ustawy - Prawo budowlane.

4. W trakcie prowadzonego ponownie postępowania organ I instancji stwierdził, że inwestor wykonał samowolnie roboty budowlane polegające na ukształtowaniu i umocnieniu brzegów zbiornika oraz rowu odpływowego kamieniem polnym na zaprawie cementowej, albowiem do wykonania konieczne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Określając charakter samowoli organ I instancji oparł się głównie na opinii hydrologicznej sporządzonej przez uprawnionego hydrologa M. D. w której stwierdzono, że zbiornik znajdujący się na działce ma charakter naturalny, a jego brzegi zostały obudowane kamieniem polnym. Powstał w zagłębieniu terenu, które w zależności od warunków hydrometeorologicznych było oczkiem wodnym lub podmokłym zabagnionym obniżeniem. Poza obudowaniem kamieniem nie ma dowodu na to, że były wykonywane inne prace budowlane. W przedmiotowej opinii wskazano również, że zbiornik nie był pogłębiany w sposób istotny ponieważ powstał on w wyniku obecności warstwy nieprzepuszczalnej w dnie, która umożliwia utrzymywanie zwierciadła wody. Gdyby ta warstwa została przekopana zbiornik przypuszczalnie by zanikł. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, a w szczególności opisaną opinię organ I instancji w dniu [...] września 2015 r. zwrócił się do Starosty Ł. z prośbą o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie. Z udzielonej odpowiedzi wynikało, że uszczelnienie brzegów naturalnego zbiornika wodnego nie spowodowało, że automatycznie stał się urządzeniem wodnym. Biorąc zatem pod uwagę okoliczność, że roboty budowlane polegające na obudowie kamieniem polnym brzegu zbiornika wodnego i rowu odpływowego na działce o nr [...] w miejscowości P. (pomimo, że jest to samowola budowlana) zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie powodują zmian w kształtowaniu zasobów wodnych, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił nakazania T. C. czynności faktycznych z art. 51 ust. 1 pkt 2 - Prawa budowlanego w sprawie robót budowlanych polegających na obudowie kamieniem polnym brzegu zbiornika wodnego i rowu odpływowego na kontrolowanej działce. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i T. A. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że fakt istnienia naturalnych akwenów wodnych na przedmiotowej działce wynika między innymi z opinii hydrologicznej sporządzonej przez M. D. w 2011 r. W ocenie organu II instancji ukształtowanie terenu w najbliższym otoczeniu działki inwestora sprawia, że przez jej środek przebiega, oś spływu wód powierzchniowych, opadowych i roztopowych. Ciek, który przepływa pod drogą i w poprzek działki [...] i dalej w kierunku N., przepływa przez zbiornik wodny usytuowany na ww. działce. Zbiornik wodny przez który przepływa ciek, posiada obudowane brzegi, ale dno jest miękkie, piaszczyste i ma charakter naturalny. Brzegi zostały obudowane kamieniem polnym. Podobnie w cieku przepływającym przez działkę zostało obudowane całe koryto. Obudowa nie spowodowała zmian w profilu podłużnym i nie utrudnia przepływu wód powierzchniowych z przyległej zlewni. Rów oraz zastoina wodna zostały ujęte na mapie przygotowanej przez geodetę ([...] czerwca 2006 r.), służącej do planów zabudowy i zagospodarowania terenu i wykorzystanej do projektu budowlanego pierwotnego. W dniu [...] kwietnia 2015 r., organ I instancji przesłuchał świadka G. G. - uprawnionego geodetę, który w 2006 r., wykonywał na zlecenie A. C. mapę do celów projektowych działki o nr [...]. Świadek ten potwierdził, że na działce istniał naturalny zbiornik wodny, w zagłębieniu stała woda (na mapie oznaczona literą w), przy styku z wodą rosła trzcina i trawa, wszystko było zarośnięte trawą. Analizując ponownie materiał dowodowy organ II instancji nie zgodził się z pierwotnym twierdzeniem skarżących, że zbiornik występujący na ww. działce jest stawem i zgodnie z przepisami ustawy - Prawo wodne jest zaliczany do urządzeń wodnych. Zakładając nawet, że powstał wskutek działalności człowieka to nie jest urządzeniem wodnym. Urządzenie wodne to zdaniem organu urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a kontrolowany zbiornik wodny nie powstał w sposób zamierzony. Stawy wymienione w ustawie prawo wodne to stawy rybne, stawy do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów - utworzone również w konkretnym celu. Przedmiotowy zbiornik nie powstał w żadnym z powyższych celów. Nie pełni także żadnej z omawianych funkcji. Powstałe oczko wodne jest obiektem naturalnym, a staw sztucznym, zatem oczko wodne nie jest urządzeniem melioracyjnym i nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Dla powyższej oceny organ uwzględnił istniejące w pobliżu kontrolowanej działki tzw. torfianki - doły potorfowe, tereny podmokłe. Obudowa kamieniem polnym brzegu zbiornika wodnego i rowu odpływowego nie spowodowała żadnych zmian w dopływie wód gruntowych, a obecne kierunki spływu nie powodują napływu wód na grunty przyległe. Powyższe zostało potwierdzone przez Wójta Gminy Ł. w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. z którego wynika, iż na terenie przedmiotowej działki oraz na terenach przyległych występują naturalne akweny wodne i niekontrolowany spływ wody powierzchniowej. Dalej powołując się na art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane organ stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania przez organy nadzoru budowlanego nie wynika aby wykonane roboty budowlane wpływały negatywnie na otoczenie, nie znaleziono również podstaw do nałożenia obowiązku przedłożenia stosownych ocen technicznych lub ekspertyz, gdyż nie powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych bądź robót budowlanych. W ocenie organu II instancji pomimo, że była to samowola budowlana, nie zachodziła potrzeba nakładania obowiązku rozbiórki obudowy kamieniem polnym brzegu zbiornika wodnego i rowu odpływowego, bądź nakładania jakiegokolwiek innego obowiązku. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wnieśli J. i T. A. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r., II SA/Bk 10/16 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu podano, że kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji miało zbadanie przez Sąd, czy organy nadzoru budowlanego - stosownie do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 listopada 2013 r., II SA/Bk 478/13. Przyjęto, że w powołanym wyroku Sąd wskazał, aby organy prowadząc ponownie postępowanie naprawcze na nowo oceniły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie budowy stawu ziemnego na działce nr [...] ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, że z map pozyskanych z zasobu geodezyjnego przed zakupem działki przez inwestora nie wynika aby na spornej działce istniał jakikolwiek zbiornik wodny. Okoliczności wynikające z map organy obowiązane były skonfrontować z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami świadków i w zależności od poczynionych ustaleń miały dokonać kwalifikacji robót budowlanych przypisując je do jednego z trybów przewidzianych przepisami Prawa budowlanego – art. 48, 49b, 50 - 51. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz treść wydanych na jego podstawie rozstrzygnięć, Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do ww. oceny w sposób prawidłowy. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja jest jednym z wielu rozstrzygnięć podjętych przez organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie, toczącej się - co istotne - od 2011 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomija natomiast nie tylko fakt wieloetapowości prowadzonego postępowania, ale i zaleceń skierowanych do organów w wyroku Sądu z dnia 29 listopada 2013 r. Przede wszystkim organy w sposób niekonsekwentny (różny) kwalifikują roboty budowlane wykonane przez inwestora na kontrolowanej działce. Pierwotnie prace te zostały zakwalifikowane przez organy jako samowolne roboty budowlane polegające na budowie stawu ziemnego, następnie organy uznały, że w sprawie mamy do czynienia z przebudową zbiornika wodnego, w dalszej kolejności przyjęto, że nastąpiła jedynie rozbudowa stawu ziemnego, a ostatecznie uznano, iż żadna z powyższych kwalifikacji robót budowlanych nie ma zastosowania, gdyż jedyne samowolne roboty jakie inwestor wykonał to: ukształtowanie i umocnienie skarp zbiornika i rowu odpływowego kamieniem polnym na zaprawie cementowej. Z uwagi na tak rozbieżną kwalifikację wykonanych robót budowlanych organ w zaskarżonej decyzji winien w sposób szczegółowy uzasadnić swoje stanowisko. Tym bardziej, że materiał dowodowy na przestrzeni dokonywania tak odbiegających od siebie kwalifikacji robót budowlanych nie zmienił się w sposób na tyle znaczący, aby umożliwiał podejmowanie tak rozbieżnych rozstrzygnięć. Uwzględniając powyższe okoliczności podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego w prowadzonej sprawie było zatem ustalenie, jakie prace na nieruchomości nr [...] zostały wykonane, datę ich wykonania, zakwalifikowanie tych prac stosownie do art. 3 pkt 6 - 8 ustawy - Prawo budowlane, ustalenie wymogów jakim powinny podlegać prace budowlane i czy inwestor te wymogi spełnił. W tym celu niezbędne było, jak zasygnalizował już WSA w wyroku z dnia 26 listopada 2013 r. przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego oraz dokonanie prawidłowej oceny dowodów, a w konsekwencji właściwej kwalifikacji robót. W tym zakresie niezbędnie było również jednoznaczne ustalenie, z jakiego rodzaju zbiornikiem wodnym mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, i czy na jego wybudowanie wymagane było pozwolenie wodnoprawne (jak przyjął organ I instancji), czy nie (jak uznał z kolei organ II instancji). W ponownie prowadzonym postępowaniu organy nie przeprowadziły w tym zakresie dogłębnego i wyczerpującego postępowania, nie dokonano też właściwej, całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organy skupiły się i przeanalizowały obecnie tylko te dowody, które stanowiły poparcie dla wydanego rozstrzygnięcia, pomijając całkowicie te dowody, które sprzeciwiają się temu stanowisku. Organ w żaden sposób nie odniósł się do zeznań świadków: T. G., M. S., J. S., A. A. Tymczasem osoby te konsekwentnie wskazały, że stawu ziemnego na nieruchomości inwestora nie było. Organy nie odniosły się też do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w postaci map pozyskanych z zasobu geodezyjnego, z których wynika, że na nieruchomości nr [...] nie istniał zbiornik wodny. Powyższa okoliczność, pomimo wyraźnego zalecenia w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26 listopada 2013 r., nie została należycie wyjaśniona, a tym bardziej, nie skonfrontowano jej z pozostałym materiałem dowodowym. W ocenie Sądu takie działanie organów jest pozbawione należytej rzetelności, albowiem nie można zgodzić się na pomijanie części materiału dowodowego, tylko z tego względu, iż wnioski płynące z tego materiału są rozbieżne ze aktualnym stanowiskiem organu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że pierwotne rozstrzygnięcia organów obu instancji jako dowody stanowiące ich podstawę przyjmował właśnie zeznania ww. świadków oraz opinię biegłego – M. Z. Tymczasem kontrolowane aktualnie rozstrzygnięcia dowody te całkowicie pominęły. W sytuacji gdy powstały wątpliwości co do kwalifikacji robót budowlanych na działce nr [...], organ winien był z urzędu dopuścić dowód z opinii niezależnego biegłego i wyznaczyć w tym zakresie rozprawę administracyjną. Tym bardziej, że dołączona do akt postępowania opinia hydrologiczna M. D. została sporządzona we wrześnio 2011 r. na zlecenie inwestora, a więc strony postępowania, która była bezpośrednio zainteresowana korzystnymi dla niej wnioskami opinii. Ponadto opinia ta pozostaje w rażącej sprzeczności z opinią niezależnego biegłego powołanego przez organ administracyjny – M. Z. W takiej sytuacji organ winien był z urzędu dopuścić dowód z opinii niezależnego biegłego, który wyjaśniłby zaistniałe sprzeczności.

5. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dokonał oględzin z dnia [...] lipca 2016 r., stwierdzając że przedmiot sprawy nie był objęty nowymi robotami budowalnymi, natomiast teren nieruchomości i sam zbiornik uległy zniszczeniu w wyniku ulewy. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2016 r. na stronie internetowej organu I instancji zostało umieszczone zapytanie ofertowe dotyczące wykonania ekspertyzy z zakresu hydrologii w niniejszej sprawie. Jednak nikt nie złożył oferty w wyznaczonym przez organ terminie. W dniu [...] grudnia 2016 r. odbyła się także rozprawa administracyjna, w trakcie której hydrolog, który sporządzał opinię hydrologiczną z września 2011 r., pod odpowiedzialnością karną potwierdził wcześniej zajmowane stanowisko, iż przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego, mimo umocnienia jego brzegów kamieniami polnymi, pozostaje naturalnym zagłębieniem - oczkiem wodnym. Natomiast pojęcie zbiornik wodny, co wynikałoby z opinii osoby uprawnionej, która sporządzała dokument z lipca 2011 r. na potrzeby Urzędu Gminy Ł., "odnosi się do sztucznego obiektu". Jednocześnie hydrolog wyjaśnił sposób uzyskania opinii hydrologicznej z września 2011 r. – i podał, że inwestor zwrócił się do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w B. o wykonanie ekspertyzy, którą wykonał pracownik tego Instytutu w osobie przesłuchiwanego hydrologa. Opinia została wykonana bezstronnie. Organ I instancji odstąpił od przesłuchiwania w niniejszym postępowaniu administracyjnym, w charakterze świadka, osoby uprawnionej, która sporządzała dokument z lipca 2011 r. na potrzeby Urzędu Gminy Ł. Organ I instancji wziął pod uwagę stanowisko tej osoby wyrażone w wystąpieniu z dnia [...] października 2016 r., iż ww. opinia została sporządzona na zlecenie Wójta Gminy Ł. i nie może być wykorzystywana w innym postępowaniu administracyjnym. W dniu [...] marca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał, na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, postanowienie, którym nakazał inwestorowi przedłożenie zaświadczenia Wójta Gminy Ł. o zgodności budowy zbiornika wodnego, wykonanego na działce nr [...] w P. gm. Ł., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ww. działki, w przypadku braku tego planu, zgłoszenia z określeniem rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych wraz z odpowiednimi rysunkami, pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez Starostę Ł., zezwalającego na wykonanie urządzenia wodnego - zbiornika z rowem odpływowym, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu przywołanego postanowienia organ I instancji stwierdził, iż inwestor wykonał roboty ziemne na istniejącym naturalnym obniżeniu terenu, w wyniku czego powstał zbiornik oraz umocnił brzegi tego zbiornika i rowu odpływowego kamieniem polnym. Istniejący staw zbiera wody powierzchniowe z pól oraz wody gruntowe i odprowadza je rowem, umocnionym kamieniem polnym, do rowu głównego, zatem inwestor wykonał urządzenie melioracji wodnych szczegółowych, co wymagało zgłoszenia, którym inwestor nie legitymował się.

6. Zażalenie na to postanowienie wniósł T. C. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odnośnie kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania. Organ podniósł, że z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż przez teren działki nr [...] w P. płynęła woda, która zbierała się w naturalnym zagłębieniu terenu. Potwierdzają to zeznania licznych świadków, w tym uprawnionego geodety. Po nabyciu działki przez inwestora, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, w końcu 2005 r. lub na początku 2006 r. inwestor pogłębił o około 1,5 m istniejące naturalne oczko wodne. Stan na gruncie po tych robotach obrazuje mapa z marca 2006 r. sporządzona przez uprawnionego geodetę oraz dostarczony przez świadka szkic geodezyjny, na którym widoczny jest kształt zbiornika po jego pogłębieniu, dwa przepusty betonowe oraz szerokość rowu melioracyjnego na działce nr [...]. Stan ten został także uwidoczniony na mapie do celów projektowych, stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o pozwoleniu na budowę. W trakcie robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego oraz garażowo - gospodarczego wykonane zostały następujące roboty budowlane: istniejący zbiornik powiększono, nadając mu regularny kształt, wykonano przelew awaryjny z 3 rur 0 60 wbudowanych w pionowy przyczółek, zmieniono kształt rowu melioracyjnego, odprowadzającego wody do rowu głównego między działkami nr [...], zbiornik oraz rów melioracyjny na działce [...] zostały umocniony kamieniem polnym na zaprawie. Obrazuje to porównanie map z 2006 r. i z września 2010 r. W wyniku opisanych powyżej robót budowlanych poziom lustra wody w przedmiotowym zbiorniku utrzymuje się na poziomie wlotów rur 0 60 wbudowanych w pionowy przyczółek. Poziom wody w zbiorniku jest stały, co przeczy twierdzeniu, iż jest to naturalne oczko wodne. Ponadto kształt faktycznie wykonanego zbiornika jest regularny, a zatem inny niż ustalony w marcu 2006 r. W ocenie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. organ I instancji właściwie stwierdził, że inwestor wykonał urządzenie wodne w rozumieniu art. 9 pkt 19c przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, tj. urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. To staw przeznaczony do innych celów, czyli w niniejszej sprawie celów wskazanych wprost w ekspertyzie z 2010 r. dotyczącej zmian na terenie inwestycji - wykonany w celu zachowania naturalnych spadków, naturalnego spływu wód opadowych z terenów sąsiednich do rowów i zbiornika oraz zabezpieczenia sąsiedniej nieruchomości przed wodami opadowymi z działki. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo wodne stanowi, iż na wykonanie urządzeń wodnych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku podzielił stanowisko organu I instancji, iż stosownie do przepisu art. 29 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane na wykonane roboty budowlane wymagane było zgłoszenie, którym inwestor nie legitymuje się. Brak zgłoszenia skutkuje zaś procedurą legalizacyjną wskazaną w art. 49b ww. ustawy. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w zażaleniu wyjaśniono, że wykonany zbiornik nie jest naturalny. Istniejące naturalne zagłębienie w gruncie oraz naturalne spadki terenu zostały przez inwestora poddane robotom ziemnym i budowlanym z użyciem materiałów budowlanych, na co jednoznacznie wskazuje zgromadzony materiał dowodowy. Odpowiadając na zawarty w zażaleniu wniosek o umorzenie postępowania podano, że niniejsza sprawa była umarzana, jednak decyzje organów nadzoru budowlanego, wydane na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zostały wyeliminowane z obiegu prawnego prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 26 listopada 2013 r.

7. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył T. C. i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy - Prawo wodne w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zbiornik wodny będący przedmiotem sporu stanowi urządzenie melioracji wodnych szczegółowych wymagających zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej, podczas gdy przedmiotowy zbiornik jest naturalnym zbiornikiem wodnym, a nie urządzeniem wodnym czy stawem, w związku z czym nie wymagał uzyskania jakiegokolwiek pozwolenia;

- art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie i nałożenie obowiązku zgłoszenia konieczności legalizacji prac, które wykonano przy naturalnym zbiorniku wodnym w celu zachowania jego funkcji;

- art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do samowoli budowlanej przy zbiorniku wodnym i zakwalifikowanie tych prac jako wykonanie urządzenia melioracji wodnych szczegółowych - zbiornik wodny na istniejącym rowie, podczas gdy zbiornik ten jest wyłącznie zbiornikiem naturalnym i nie miała miejsca żadna jego rozbudowa w znaczeniu określonym przez ww. przepis;

- art. 48 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że doszło do rozbudowy zbiornika wodnego oraz samowolnego wykonania przez skarżącego prac budowlanych, co w ocenie organu wymagało pozwolenia na budowę, podczas gdy ww. zbiornik nie jest ani stawem ani "oczkiem" wodnym, nie został pobudowany, rozbudowany ani wykonany (jak w sentencji postanowienia), w związku z czym nie doszło do spełnienia wymogu konieczności uzyskania jakiegokolwiek pozwolenia na budowę, a i konsekwencji nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną;

- art. 29 ust 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zbiornik wodny będący przedmiotem sporu stanowi urządzenie melioracji wodnych szczegółowych wymagających zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej, podczas gdy przedmiotowy zbiornik jest naturalnym zbiornikiem wodnym i w konsekwencji nie wymagał jakiegokolwiek zgłoszenia;

- art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo wodne, poprzez jego zastosowanie i uznanie, że przedmiotowy naturalny zbiornik wodny stanowi urządzenie wodne, na stworzenie którego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne podczas gdy zbiornik ten jest obiektem powstałym w naturalny sposób, bez ingerencji skarżącego, którego istnienie przed zakupem nieruchomości potwierdza szeroki materiał dowodowy;

oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia t.j.:

- art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niekierowanie się interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a w konsekwencji ustalenie stanu faktycznego w sposób nieprawidłowy, wbrew przeważającym stanowiskom zawartym w zgromadzonym materiale dowodowym, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego przyjęcia, iż w przedmiotowym przypadku doszło do zaistnienia tzw. samowoli budowlanej;

- art. 77 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie m.in. poprzez niedopuszczenie z urzędu opinii dodatkowego biegłego celem wyjaśnienia wskazywanych przez organ sprzeczności wynikających z opinii znajdujących się w aktach sprawy, brak weryfikacji powodów dla których M. Z. (której opinia wedle samej zainteresowanej nie może być użyta w niniejszej sprawie) odmówiła wzięcia w rozprawie administracyjnej oraz nie dołożenie

należytych starań celem ponowienia ogłoszenia o zbieraniu ofert od potencjalnych, nowych biegłych, co do sposobu powstania zbiornika wodnego na nieruchomości skarżącego;

- art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niepoinformowanie skarżącego, jako strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, co w konsekwencji spowodowało, iż organ skupił się wyłącznie na tych dowodach, które stanowiły poparcie dla wydanego rozstrzygnięcia organu, w sytuacji gdy, powstały wątpliwości, co do charakteru zbiornika wodnego oraz kwalifikacji prac przy zbiorniku wodnym;

- art. 80 K.p.a., poprzez przyjęcie, iż wykonany zbiornik nie jest naturalny, która to ocena została dokonana wyłącznie na podstawie dowodów wybiórczo przyjętych spośród całości materiału dowodowego, oraz przyjęcie na tej podstawie iż okoliczność ta została udowodniona, podczas gdy ocena taka jest wadliwa i nie spełnia dyrektyw zawartych w ww. normie, a pozostały materiał dowodowy przeczy możliwości uznania tej okoliczności za udowodnioną co w konsekwencji nie pozwala przyjąć, że mamy do czynienia z urządzeniem wodnym na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne;

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez m.in. brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przyczyn dla których organ odmówił wiarygodności dowodu z korzystnej dla skarżącego opinii biegłego (specjalisty) z dziedziny hydrologii, przyczyn dla których odmówił skonfrontowania stanowiska M. Z. z opinią ww. hydrologa i ekspertyzą autora projektu budowlanego lub pominięcia opinii p. Z., powodów dla których organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia zeznania osoby spokrewnionej ze stroną (A. A.) będących w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, co w konsekwencji spowodowało dokonanie wadliwej kwalifikacji samego zbiornika wodnego jak i przeprowadzonych prac;

- art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób logiczny i prawny przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, doprowadzając tym samym do wydania postanowienia, które w żaden sposób nie może być wykonane, w konsekwencji czego została naruszona zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

- art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegające w szczególności na pominięciu przez organ korzystnej dla skarżącego opinii biegłego (specjalisty) z dziedziny hydrologii, a nie pominięciu opinii M. Z., która odmówiła weryfikacji swojego stanowiska i zakwestionowała na piśmie możliwość posługiwania się jej opinią w niniejszym postępowaniu, a której opinia jest dodatkowo sprzeczna nie tylko z opinią ww. hydrologa, ale i ekspertyzą autora projektu budowlanego;

- art. 12 K.p.a., poprzez niewnikliwe prowadzenie i rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, w szczególności poprzez bezrefleksyjne przyjmowanie, że M. Z., mianująca się tytułem "biegłego z listy Wojewody P." a niemogąca się w rzeczywistości od 2003 r. posługiwać się takim tytułem może występować jako wiarygodny specjalista, co w połączeniu z faktem jej pisemnego stanowiska w zakresie walorów jej "opinii" i odmowy wzięcia udziału w rozprawie administracyjnej oznacza, iż sporządzona przez nią opinia nie ma waloru dowodowego i nie mogła być przedmiotem orzekania, tym bardziej wnikliwego.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty podniesione w jej petitum.

8. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia.

Postępowanie dotyczące robót budowanych prowadzonych na działce nr [...] toczy się od 2011 r. W sprawie tej głównym zagadnieniem z którym zmagają się organy od tylu lat jest prawidłowa kwalifikacja tych robót budowlanych.

Pierwotnie organy przyjęły, że inwestor wybudował zbiornik wodny (staw) bez pozwolenia na budowę. W związku z tym zastosowano procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Wobec braku przedłożenia przez inwestora żądanych dokumentów nakazano rozbiórkę (likwidację) stawu ziemnego. Po uchyleniu tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, w ponownie prowadzonym postępowaniu umorzono postępowanie administracyjne w sprawie budowy stawu ziemnego. Tym razem decyzje organów obu instancji o umorzeniu postępowania zostały uchylone przez sąd administracyjny. Sąd stwierdził, że skoro decyzja o użytkowaniu nie dotyczyła spornego stawu (dotyczyła budynku mieszkalnego oraz budynku garażowo gospodarczego wraz z urządzeniami budowlanymi), to brak było podstaw do stwierdzenia, że prowadzone przez organ postępowanie w sprawie legalności wybudowania stawu ziemnego stało się bezprzedmiotowe.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji stwierdził, że roboty budowlane stanowiły rozbudowę stawu, wymagającą pozwolenia na budowę. Wobec nie spełnienia przez inwestora obowiązków, stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 4 – Prawa budowlanego nakazano tym razem rozbiórkę (likwidację) rozbudowy stawu ziemnego i doprowadzenie zbiornika do stanu pierwotnego. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez organ odwoławczy, który przedmiotowy zbiornik zakwalifikował jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych.

W ponownym postępowaniu organy stwierdziły, opierając się przede wszystkim na opinii biegłego M. D., że zbiornik znajdujący się na działce ma charakter naturalny. Roboty budowlane polegały na obudowie kamieniem polnym brzegu zbiornika i wykonaniu rowu odpływowego. Pomimo tego, że była to samowola budowlana organy obu instancji stwierdziły, że nie zachodziła potrzeba nakładania obowiązku rozbiórki, albowiem roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie spowodował zmiany w kształtowaniu zasobów wodnych. Tym razem organ odwoławczy stwierdził, że zbiornik nie jest urządzeniem wodnym, albowiem nie służy kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. Nadto zbiornik nie powstał w sposób zamierzony. Decyzję organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem WSA w Białymstoku. W wytycznych odnoszących się do dalszego postępowania nakazano ustalenie jakie prace na nieruchomości nr [...] zostały wykonane oraz dokonanie ich prawidłowej kwalifikacji. W tym celu, zdaniem Sądu, niezbędne będzie przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego oraz dokonanie prawidłowej oceny dowodów. Sąd podniósł, że organy skupiły się i przeanalizowały tylko te dowody, które stanowiły poparcie dla wydanego rozstrzygnięcia, pomijając całkowicie te dowody, które sprzeciwiają się temu stanowisku. Przede wszystkim nie odniosły się do zeznań świadków, z których wynika, że stawu ziemnego na nieruchomości inwestora nie było. Organy nie odniosły się też do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w postaci map pozyskanych z zasobu geodezyjnego, z których wynika, że na nieruchomości nr [...] nie istniał zbiornik wodny. Nie bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest również fakt, że pierwotne rozstrzygnięcia organów obu instancji jako dowody stanowiące ich podstawę przyjmował właśnie zeznania tych świadków oraz opinię biegłego – M. Z. Tymczasem kontrolowane aktualnie rozstrzygnięcia dowody te całkowicie pominęły. W takiej sytuacji organ winien był z urzędu dopuścić dowód z opinii niezależnego biegłego i wyznaczyć w tym zakresie rozprawę administracyjną. Tym bardziej, że dołączona do akt postępowania opinia hydrologiczna M. D. została sporządzona we wrześnio 2011 r. na zlecenie inwestora, a więc strony postępowania, która była bezpośrednio zainteresowana korzystnymi dla niej wnioskami opinii. Ponadto opinia ta pozostaje w rażącej sprzeczności z opinią niezależnego biegłego powołanego przez organ administracyjny – M. Z.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, stanowiącym już przedmiot niniejszego postępowania sądowego, organy stwierdziły, że inwestor wykonał roboty ziemne na istniejącym naturalnym obniżeniu terenu, w wyniku czego powstał zbiornik oraz umocnił brzegi tego zbiornika i rowu odpływowego kamieniem polnym. Ustalono przy tym, że istniejący staw zbiera wody powierzchniowe z pól oraz wody gruntowe i odprowadza je rowem, umocnionym kamieniem polnym, do rowu głównego. Oznacza to, że inwestor wykonał urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. Takie roboty wymagały zgłoszenia, którym inwestor nie legitymował się. Na obecnym etapie mamy zatem do czynienia z zakwalifikowaniem wykonanych robót budowlanych jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych.

Spór w sprawie niniejszej w dalszym ciągu dotyczy kwalifikacji wykonanych robót budowlanych. Zdaniem skarżącego zbiornik jest wyłącznie zbiornikiem naturalnym i nie miała miejsca żadna jego rozbudowa wymagająca zgłoszenia. Skarżący zarzucił szereg naruszeń prawa procesowego, które jego zdaniem, doprowadziły do błędnego ustalenia przez organy, że wykonane roboty budowlane stanowią urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. Zarzucono, że tym razem oparto się na dowodach, które stanowiły poparcie dla wydanego rozstrzygnięcia i stanowiska że mamy do czynienia w urządzeniem melioracji wodnych.

Oczywistym jest, że warunkiem prawidłowości aktu administracyjnego jest właściwe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności z zachowaniem przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a następnie przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu. Stosownie do art. 7 K.p.a. jednym z najważniejszych zadań organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Podkreślić trzeba, że art. 77 § 1 K.p.a. nakazuje organom administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś art. 8 K.p.a. tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.

W ocenie Sądu przytoczone wyżej zasady zostały zrealizowane w kontrolowanym postępowaniu. W sprawie niniejszej z uwagi na prowadzenie postępowania od 2011 r. zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny. W materiale tym znajdują się dowody świadczące o tym, że przedmiotowy zbiornik ma charakter naturalny – przede wszystkim opinia biegłego M. D., stanowiąca podstawę rozstrzygnięć organów o braku potrzeby nakładania obowiązku rozbiórki robót budowlanych. Znajdują się również dowody, które podważają fakt istnienia stawu ziemnego na nieruchomości inwestora w tym opinia biegłego – M. Z., stanowiąca z kolei podstawę decyzji o nakazie rozbiórki stawu czy też rozbiórki robót budowlanych stanowiących jego rozbudowę, jako wykonanych bez pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji zasadne byłoby, na co wskazuje sąd administracyjny wyroku z dnia 26 listopada 2013 r., II SA/Bk 478/13, przeprowadzenie dowód z opinii trzeciego biegłego. Dowodu tego w sprawie niniejszej nie udało się przeprowadzić. Niemniej jednak w ocenie Sądu, brak tego dowodu, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podstawą prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do wykonanych robót budowlanych było ustalenie przez organy, że:

- inwestor wykonał roboty ziemne na istniejącym naturalnym obniżeniu terenu, w wyniku czego powstał zbiornik oraz umocnił brzegi tego zbiornika i rowu odpływowego kamieniem polnym;

- istniejący staw zbiera wody powierzchniowe z pól oraz wody gruntowe i odprowadza je rowem, umocnionym kamieniem polnym, do rowu głównego, a zatem jest to urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich.

Zgodzić się należy z organami, że powyższe okoliczności wynikają z akt przedmiotowej sprawy. Po pierwsze z akt tych wynika, że przez teren działki nr [...] płynęła woda, która zbierała się w naturalnym zagłębieniu terenu. Fakt ten potwierdza przede wszystkim opinia hydrologiczna sporządzona przez M. D. Po wtóre materiał dowodowy potwierdza wykonanie przez inwestora robót ziemnych na istniejącym naturalnym obniżeniu terenu. Słusznie, zdaniem Sądu, organy ustaliły, że po nabyciu działki przez inwestora, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, w końcu 2005 r. lub na początku 2006 r. pogłębił on o około 1,5 m istniejące naturalne oczko wodne. Fakt ten obrazuje mapa z marca 2006 r. sporządzona przez uprawnionego geodetę oraz szkic geodezyjny, na którym widoczny jest kształt zbiornika po jego pogłębieniu, dwa przepusty betonowe oraz szerokość rowu melioracyjnego na działce nr [...]. Stan ten został także uwidoczniony na mapie do celów projektowych, stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o pozwoleniu na budowę. Z porównania map z 2006 r. i z września 2010 r. wynika fakt wykonania następujących robót budowlanych: powiększenie istniejącego zbiornika i nadanie mu regularnego kształtu, wykonanie przelewu awaryjnego, zmienienie kształtu rowu melioracyjnego, odprowadzającego wody do rowu głównego między działkami nr [...], umocnienie zbiornika oraz rowu melioracyjnego kamieniem polnym na zaprawie. Powyższe ustalenia doprowadziły organy do słusznego wniosku, że skoro istniejący staw zbiera wody powierzchniowe z pól oraz wody gruntowe i odprowadza je rowem, umocnionym kamieniem polnym, do rowu głównego stanowi urządzenie melioracyjne wodne szczegółowe.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, a przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla tego rodzaju robót budowlanych ustanawia obowiązek dokonania zgłoszenia. Zatem roboty budowlane, których wykonanie stwierdzono w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, powinny zostać zrealizowane po uprzednim dokonaniu skutecznego i prawidłowego zgłoszenia. Podsumowując, stwierdzić należy, że na roboty budowlane o zakresie ustalonym w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym wymagane było zgłoszenie (wniosek wynikający z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 9 - Prawa budowlanego). Brak takiego zgłoszenia obligował zaś organy do wdrożenia procedury określonej w art. 49b ustawy. Zasadnie zatem organy wydały, kwestionowane w sprawie niniejszej postanowienie, mające na celu doprowadzenie samowoli budowlanej do jej legalizacji.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkuje jej oddaleniem, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.