Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1062/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 212, art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA del. Aleksandra Wrzesińska – Nowacka, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 210/06 w sprawie ze skargi D. sp. z o. o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 30 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 kwietnia 1999 r. do 31 marca 2000 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1.1. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2006 r. o sygn. I SA/Gd 210/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. w S. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 30 listopada 2005 r. o nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 kwietnia 1999 r. do 31 marca 2000 r.: (1) stwierdził nieważność w.w. decyzji Dyrektora IS oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 26 maja 2004 r. o nr [...], (2) określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, (3) zasądził od Dyrektora IS na rzecz Spółki 23.921 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

1.2. Uzasadniając wyrok WSA w Gdańsku wskazał, że decyzją z dnia 26 maja 2004 r. Dyrektor UKS w G. określił wobec Spółki zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 1 kwietnia 1999 r. do 31 marca 2000 r. w kwocie 7.221.719 zł.

1.3. Decyzją z dnia 30 listopada 2005 r. Dyrektor IS w G. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i obniżył wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowy od osób prawnych do kwoty 6.823.681 zł.

1.4. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do WSA w Gdańsku, żądając uchylenia tejże decyzji, ewentualnie stwierdzenia jej nieważności. Zarzuciła naruszenie art. 70, art. 145, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) wobec niedoręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi Spółki. Wskazała również na naruszenie prawa materialnego, polegające m. in. na niewłaściwej wykładni i zastosowaniu art. 15 i 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2000, Nr 54, poz. 654 ze zm. dalej u.p.d.o.p.) oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Spółka powołała art. 145 § 2 O.p., wywodząc, że skoro decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi, nie może wywoływać skutków prawnych. Podniosła również, wskazując na art. 70 O.p., że w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

1.5. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swojej decyzji. Wskazał, że podjęte w dniach 1 i 2 grudnia 2005 r. próby doręczenia decyzji administracyjnych pełnomocnikowi Spółki pod adresem kancelarii nie powiodły się. Zaskarżona decyzja została więc w dniu 2 grudnia 2005 r. nadana na adres pełnomocnika pocztą. Przesyłkę awizowano dwukrotnie w dniu 5 i 12 grudnia 2005 r. W dniu 15 grudnia 2005 r., tj. po drugim awizowaniu przesyłki, strona poinformowała organ drugoinstancyjny o cofnięciu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi – S. L. i ustanowieniu nowego pełnomocnika – P. W. W dniu 17 grudnia 2005 r. S. L., po otrzymaniu w urzędzie pocztowym awizowanej przesyłki, poczynił na niej adnotację o odwołaniu pełnomocnictwa i zwrócił pismo pracownikowi urzędu pocztowego. Organ odwoławczy wskazał, że skoro cofnięcie pełnomocnictwa nastąpiło w toku doręczania pisma w trybie art. 150 O.p., po drugim awizowaniu, to należy uznać, iż przedmiotowa przesyłka została skutecznie doręczona w dniu 19 grudnia 2005 r. Organ drugiej instancji wskazał nadto, że jedynie z ostrożności procesowej podjął próbę doręczenia w.w. decyzji nowemu pełnomocnikowi, co mimo kilkukrotnych prób się nie powiodło. Organ podatkowy dodał, że w dniu 28 grudnia 2005 r. podjęto próbę doręczenia decyzji bezpośrednio Spółce, jednakże jej pracownik odmówił przyjęcia korespondencji, ponieważ w sprawie ustanowiono pełnomocnika.

2. Uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 2 O.p., WSA w Gdańsku podkreślił, że w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, nie ma prawnej możliwości skutecznego doręczenia decyzji stronie. Podkreślono, że organ podatkowy od dnia 15 grudnia 2005 r. mógł skutecznie doręczyć przedmiotową decyzję jedynie nowemu pełnomocnikowi. Wskazując art. 212 O.p. stwierdzono, że konsekwencją ustalenia nieprawidłowości doręczenia jest uznanie, że nie powstało ważne zobowiązanie podatkowe objęte w.w. decyzją. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, Spółka wywiodła, że z dniem 31 grudnia 2005 r. doszło do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania.

3. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor IS G., który - działając w trybie art. 173 § 1 i 2 i art. 174 pkt 1 i 2 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 3270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) - zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: (1) naruszenie art. 133 § 1 art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 144, art. 145 § 2, art. 148 § od 1 do 3, art. 150, art. 151 i art. 153 § 2 O.p., poprzez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, nieorzeczenie na podstawie akt sprawy i przyjęcie za prawdziwą tezę, że zaskarżona decyzja nie została stronie skutecznie doręczona przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy; (2) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a, poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora UKS z dnia 26 maja 2004 r., (3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., przez bezpodstawne stwierdzenie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i przyjęcie, że zachodzą przyczyny określone w art. 247 § 1 pkt 3 O.p.; (4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskutek jego niewłaściwego zastosowania do zaskarżonej decyzji, a także w odniesieniu do decyzji Dyrektora UKS w G. z dnia 26 maja 2004 r.

Wskazując na powyższe, organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie skargi WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Spółki kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

4. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, więc podlega oddaleniu.

Istotą sformułowanych w niej zarzutów jest to, że WSA w Gdańsku pominął fakt prawidłowego wysłania decyzji w dniu 2 grudnia 2005 r. na adres pełnomocnika S. L., "którego pełnomocnictwo znajdowało się w aktach sprawy i w dniu wyekspediowania przesyłki nie było odwołane" (s. 3 skargi kasacyjnej).

Argumentacja ta abstrahuje od tego, że przepisy prawa procesowego skutki prawne rozstrzygnięć wszelkich organów administracji publicznej łączą nie z datą "wyekspediowania" przesyłki (decyzji administracyjnej), lecz jej doręczenia stronie, albo jej pełnomocnikowi. W dniu odbioru przesyłki przez S. L. (17 grudnia 2005 r.) nie był on już pełnomocnikiem strony, która w piśmie z dnia 15 grudnia 2005 r. wskazała nowego pełnomocnika – P. W. Nie sposób twierdzić, że w tych okolicznościach sprawy "decyzja została skutecznie doręczona w dniu 19 grudnia 2005 r." w trybie doręczenia zastępczego (s. 3 skargi kasacyjnej). Do końca 2005 r. decyzja Dyrektora IS w G. z dnia 30 listopada 2005 r. nie została doręczona nowemu pełnomocnikowi strony (doręczenie to nastąpiło dopiero w dniu 9 stycznia 2006 r.). Sama okoliczność, że organ uznał za niezbędne doręczenie decyzji nowemu pełnomocnikowi strony zdaje się wskazywać, że poprzedniego doręczenia nie traktował on jako prawnie skutecznego (mogącego rodzić skutek materialnoprawny). Nieskuteczność podjętych prób doręczenia decyzji P. W. w 2005 r., na którą powołano się na s. 3 skargi kasacyjnej, jest – w kontekście tych stwierdzeń – prawnie obojętna.

W tej sytuacji, argumentację WSA w Gdańsku przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 5) należy uznać za uzasadnioną i odnoszącą się do wszystkich zasadniczych elementów stanu faktycznego sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. może odnosić się także do kwalifikowanych wadliwości natury procesowej, wyliczonych na s. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W rozpatrywanym przypadku polegało ono na tym, że zignorowano zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, podważając niejako sens instytucji pełnomocnictwa i zasadę wynikającą z art. 212 O.p. (związania decyzją od momentu jej doręczenia). Ocena ta prowadzi do wniosku, że wydając zakwestionowany wyrok, WSA w Gdańsku nie dopuścił się żadnego z zarzucanych mu w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów prawa.

5. Kierując się wyżej wymienionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawi art. 184 P.p.s.a.