Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1804/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi
Powołane przepisy: article: art. 250, art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2016r. o przyznaniu doradcy podatkowemu K. M. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwoty tytułem niezbędnych poniesionych wydatków na środki transportu w sprawie ze skarg R. P. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 13 września 2013r., nr [...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: przyznać doradcy podatkowemu K.M., o numerze wpisu [...], wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M", znajdującej się we W. przy ul. K: - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 276,75 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt pięć groszy), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 51,75 zł (pięćdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt pięć groszy), - kwotę 53,69 zł (pięćdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt dziewięć groszy) - tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu


UZASADNIENIE

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawach o sygn. akt I SO/Kr 102/13 do I SO/Kr 106/13 postanowieniami z dnia 10.10.2013r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Na tej podstawie Krajowa Rada Doradców Podatkowych dnia 19.11.2013r. wyznaczyła w ww. sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego K.M.. Akta spraw o sygn. I SO/Kr 102/13 do I SO/Kr 106/13 zostały włączone do akt postępowań prowadzonych pod sygn. I SA/Kr 1804/13 do I SA/Kr 1808/13.

W dniu 14.01.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 1804/13 do I SA/Kr 1808/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I SA/Kr 1804/13 i oddalił skargi.

Dnia 10.02.2014r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie przyznał doradcy podatkowemu wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz koszty niezbędnych poniesionych wydatków.

W dniu 11.03.2014r. pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku.

Na rozprawie dnia 03.06.2016r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik dołączył natomiast do akt sprawy "załącznik do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. II FSK 1551/14", w którym K.M. domagał się: - przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ustalone według norm przepisanych wraz z należnym podatkiem VAT, - zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 53,69 zł, sprecyzowanych

w "zestawieniu niezbędnych wydatków pełnomocnika" z dnia 03.06.2016r. Jako te niezbędne wydatki podane zostały natomiast koszty przelotu z W. do W. oraz z W. do W. w dniu 03.06.2016r. w kwocie 483,17 zł. Żądaną kwotę pełnomocnik wyliczył natomiast dzieląc 483,17 zł na 9 (ilość spraw rozpatrywanych przed NSA w dniu 03.06.2016r.), co dało mu właśnie stawkę 53,59 zł.

Przedmiotowy załącznik zawierał ponadto oświadczenie pełnomocnika,

iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Postanowieniem z dnia 16 września 2016r. Referendarz Sądowy WSA

w Krakowie przyznał doradcy podatkowemu K.M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 276,75 zł, zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 51,75 zł, kwotę 53,69 zł tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu.

We wniesionym sprzeciwie zarzucono:

- naruszenie art. 250 § 2 w związku z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne jego zastosowanie, pomimo że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu referendarzowi sądowemu tego sądu) brak jest kompetencji do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w przypadku złożenia skargi kasacyjnej,

- naruszenie art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia prawnego

oraz wniesiono:

- o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy przed sądem drugiej instancji w zakresie, w jakim złożono skargę kasacyjną według stawki, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przy niestosowaniu art. 250 § 2 p.p.s.a. tj. w wysokości 75% przyznanego wynagrodzenia postanowieniem o sygn. l SA/Kr 1804/13 z dnia 2014-02-10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) stanowi m.in., że od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego o przyznaniu doradcy podatkowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązujące przez dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658, dalej: ustawa nowelizująca), tj. przed dniem 15 sierpnia 2015r. Niniejsza sprawa została bowiem zainicjowana skargą z dnia 12 października 2013r. Zgodnie z art. 2 wymienionej wyżej ustawy nowelizującej "nowe" przepisy ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, ale tylko gdy mieszczą się w katalogu wymienionym w tym przepisie. W tym kontekście należy zauważyć, że zmienił się przepis art. 260 p.p.s.a., który w przedmiotowej sprawie stosuje się – stosownie do uwag wyżej poczynionych – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015r. Brak go bowiem w katalogu przepisów wymienionych w art. 2 ustawy nowelizującej. Z treści przepisu art. 260 p.p.s.a. wynikało, iż rozpoznając sprzeciw na posiedzeniu niejawnym sąd wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Postanowienie, na które wniesiony został sprzeciw traci natomiast moc. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka więc jako sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych

i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik strony skarżącej sporządził skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed NSA. Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia w tym zakresie jest zasadne.

Artykuł 250 § 2 p.p.s.a. dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić przy tym trzeba, że mimo iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z 2011r., nr 31, poz. 153), stanowi, że: "zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia" (§ 2 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku.

Należy więc zaznaczyć, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu rozpoznawanych przez WSA w Krakowie, a później przez NSA w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji więc powoduje to, że sprawy te są rodzajowo takie same, a analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne.

Ponadto wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone za I instancję skonsumowało niejako uwzględnione okoliczności nakładu pracy doradcy podatkowego i wkładu pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.

Kolejne wywody pełnomocnika nie stanowią nowego problemu materialnoprawnego, a jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie "starego" w istocie jednolicie we wszystkich połączonych sprawach.

W ujęciu materialnoprawnym problematyka "nakłada" się więc niejako zarówno w przypadku: przed i po wyroku WSA, co właśnie z punktu widzenia przyznania wynagrodzenia pełnomocnika jest istotne, biorąc pod uwagę nakład pracy doradcy podatkowego.

Przy ocenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika trzeba również zwrócić uwagę, że w ramach tej sprawy doszło do jednego stawiennictwa doradcy podatkowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wreszcie należy zwrócić uwagę na aspekt "fiskalny", gdyż przy ustalaniu wynagrodzenia pełnomocnika, nie można pomijać finansowego interesu Państwa. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym.

Skarb Państwa występuje bowiem najpierw w przypadku wyznaczenia, a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako "zleceniodawca". Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu, ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Tylko taki bowiem zgodny jest z zasadą sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Podkreślić też należy w tym miejscu, że analityczne wywody pełnomocnika na temat instytucji zlecenia uregulowanej w k.c. w kontekście niniejszej sprawy należy rozważać jako jeden z elementów sylogizmu dwuelementowego. Jednym z nich jest owo "swoiste zlecenie ze strony Skarbu Państwa", a drugim możliwość miarkowania w oparciu o przedstawione regulacje (stosuje się je bowiem również do postępowań wszczętych przed wejściem w życie wspomnianej ustawy nowelizującej), jeżeli zachodzą ku temu okoliczności. Nieuwzględnienie możliwości miarkowania sprowadziło natomiast pełnomocnika na zły tor rozważań prawnych, zwłaszcza że myli regulację zwrotu kosztów pomiędzy stronami z regulacją dotyczącą przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia ze Skarbu Państwa.

W kwestii natomiast wątpliwości doradcy podatkowego co do legitymacji WSA w zakresie przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w postępowaniu przed NSA podkreślić trzeba, że zarówno na podstawie obecnej regulacji art. 254 §1 p.p.s.a. jak i poprzedniej (mającej w tej sprawie zastosowanie) właściwym jest i był wojewódzki sąd administracyjny. Stanowisko takie reprezentuje zarówno doktryna, jak i sądy administracyjne wypowiadające się w tej kwestii (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 1000; postanowienie NSA z dnia 09.07.2008r., sygn. akt I OZ 344/08, wyrok NSA z dnia 16.04.2009r., sygn. akt II OSK 1333/08, postanowienie NSA z dnia 09.02.2012r., sygn. akt II OSK 1887/10, wyrok NSA a dnia 07.08.2012r., sygn. akt II OSK 858/11; a także wyrok TK z dnia 22.10.2012r. sygn. akt SK 14/13).

W związku z tym Sąd przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu w wysokości 25% należnej stawki ustalonej w oparciu o Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu, przy zastosowaniu art. 250 § 2 p.p.s.a.

Obliczając przedmiotowe wynagrodzenie wziąć trzeba na początku pod uwagę, iż niniejsza sprawa de facto składa się z pięciu spraw o sygn. akt od I SA/Kr 1804/13 do I SA/Kr 1808/13. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 08.05.2007r., sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10.06.2008r. , sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 08.07.2009r., sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24.02.2011r., sygn. I FSK 1468/10, wyrok NSA z dnia 01.04.2010r., sygn. II OSK 2060/09).

W związku z tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt 1) w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 2) ww. rozporządzenia – dla spraw o sygn. akt I SA/Kr 1804 - 1808/13 wynosi 900 zł [5 spraw x (75% z 240 zł) = 900 zł].

Wynagrodzenie w tej materii po miarkowaniu wynosi więc 225 zł [25 % z 900zł = 225 zł] i zostało ono podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004r. ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia i wynoszącą w tym wypadku 51,75 zł.

W kwestii natomiast zwrotu "niezbędnych, udokumentowanych wydatków", wyliczonych przez doradcę podatkowego, rozróżnić należy dwa zagadnienia: jedno dotyczące kosztów transportu – przelotu, przejazdu, na rozprawę przed NSA i WSA (stosowna faktura za przelot w aktach o sygn. I SA/Kr 493/16, k.a. 292) oraz drugie dotyczące kosztów noclegu (stosowna faktura w aktach o sygn. I SA/Kr 493/16, k.a. 294).

Niewątpliwie co do zasady koszty przejazdu na rozprawę zaliczyć należy do wydatków niezbędnych doradcy podatkowego, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 2) ww. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które poniósł w związku z wykonywaniem pomocy prawnej z urzędu (wyrok NSA z dnia 12.02.2013r., sygn. akt II FSK 1620/11, postanowienie NSA z dnia 26.07.2012r., sygn. akt II GZ 252/12).

Kwestią sporną może tutaj być ich wysokość uzależniona od rodzaju środka transportu. W kontekście jednak znacznych wahań cen biletów kolejowych na tej samej trasie, nawet w przeciągu jednego dnia, oraz powszechności połączeń lotniczych i stosunkowo niedużych różnic w cenach biletów lotniczych na trasach wewnątrzkrajowych, w porównaniu z innymi środkami transportu, zgodzić się trzeba, że koszty przelotu samolotem mogą być uznane za ww. wydatki. Oczywiście decydująca, w każdym przypadku będzie cena takiego połączenia - eń (por. też postanowienie SN z dnia 20.04.2011r. , sygn. akt I CZ 22/11, postanowienie SN z dnia 25.10.2012r., sygn. akt IV CZ 109/12.

W rozpatrywanej sytuacji cena przelotu tam i z powrotem wyniosła 483,17 zł i zdaniem Sądu mieści się w kwotowych ramach "niezbędnych wydatków" poniesionych w związku z dojazdem na rozprawę. Przyznanie zwrotu wydatków za przeloty samolotem jest zasadne. Za przelot samolotami należna kwota wynosi więc 53,69 zł i jest wyliczona, zgodnie z sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przelotów w wysokości 483,17 zł przez 9 prawy rozpatrywane przez NSA.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 250 §1 i 2 oraz art. 260 p.p.s.a.