Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1631/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art 200, art 205 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art 77 par 1, art 84
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 pkt 12, art 20 ust 1 pkt 1, ust 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1246
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego na rzecz [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako Inspektor), po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej jako skarżący), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. [...] wystąpił do Prezydenta [...] o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...] z obrębu [...], położonych na terenie dzielnicy [...], podnosząc, że zapis w ewidencji gruntów jest niezgodny ze stanem faktycznym w odniesieniu do gatunków i klas gruntów. Ujawniona bonitacja gruntu nie odzwierciedla jego faktycznych właściwości produkcyjnych, jest miejscami zawyżona. Do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych wskazał klasyfikatora [...].

Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], odmówił ustalenia:

1. "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "[...]'',

o powierzchni [...] dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] oznaczonej dotychczas, jako użytek "[...] " - grunt orne o powierzchni [...] i "[...] " - grunt orne o powierzchni [...];

2. "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "[...]",

o powierzchni [...] dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] oznaczonej dotychczas, jako użytek "[...] " - grunt orne o powierzchni [...] i "[...] " - grunt orne o powierzchni [...];

3. "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "[...]",

o powierzchni [...] dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] oznaczonej dotychczas, jako użytek "[...] " - grunt orne o powierzchni [...] i "[...] " - grunt orne o powierzchni [...];

4. "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "[...]",

o powierzchni [...] dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] oznaczonej dotychczas, jako użytek "[...] " - grunt orne o powierzchni [...] i "[...] " - grunt orne o powierzchni [...];

5. "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "[...]",

o powierzchni [...] dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] oznaczonej dotychczas, jako użytek "[...] " - grunt orne o powierzchni [...] i "[...] "' -grunt orne o powierzchni [...];

6. "IVa" klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku grunty orne o symbolu "[...]",

o powierzchni [...] dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...] oznaczonej dotychczas, jako użytek "[...] " - grunt orne o powierzchni [...] i "[...] " - grunt orne o powierzchni [...]

- zgodnie z mapą klasyfikacyjną, wchodzącą w skład operatu klasyfikacyjnego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2019 r. pod nr identyfikatora ewidencji materiału zasobu [...].

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] stycznia 2019 r. upoważnił [...] do wykonania czynności klasyfikacyjnych w postępowaniu mającym na celu weryfikację dotychczasowej klasyfikacji gruntu ornego, której skutkiem może być ustalenie nowej gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...].

Następnie ustalił, że grunt, stanowiący aktualnie działki nr [...], objęty był gleboznawczą klasyfikacją gruntów przeprowadzoną w 1977 r. w postępowaniu klasyfikacyjnym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 4 czerwca 1956r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U.1953 r. Nr 19, poz. 97 ze zm.). Wyniki gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały zatwierdzone decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z [...] lutego 1977 r. nr [...].

Zgodnie z treścią mapy klasyfikacyjnej aktualne działki nr [...] stanowiły część konturu klasyfikacyjnego oznaczonego jako "[...] " oraz część konturu "[...] ". Odkrywka dla ww. konturu klasyfikacyjnego oznaczonego "[...]" nie została wykonana, natomiast dla konturu klasyfikacyjnego "[...] " wykonana została w odległości ok. 100 m od terenu aktualnego położenia ww. działek.

W 1992 r. przedmiotowy grunt stanowiący aktualnie działki nr [...], ponownie objęty był gleboznawczą klasyfikacją gruntów przeprowadzoną w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów.

Wyniki gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały zatwierdzone decyzją Urzędu Dzielnicy - Gminy [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] stycznia 1992 r. nr [...].

Zgodnie z tą decyzją stwierdzono wygaśnięcie decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...], a działki nr [...] stanowiły część konturu klasyfikacyjnego oznaczonego jako "[...] ", część konturu "[...]" oraz "[...]".

Wyniki ww. glebowej klasyfikacji gruntów ujawnione zostały w odnowionym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] ([...] z dnia [...] grudnia 1998 r.), w których dla działki nr [...] wykazano: "[...]"- grunty orne lIIa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne lllb klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], dla działki nr [...] z obrębu [...] wykazano: "[...]" - grunty orne lila klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne lllb klasy bonitacyjnej o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne IVa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], dla działki nr [...] z obrębu [...] wykazano: "[...]" - grunty orne lIIa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne lllb klasy bonitacyjnej o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne IVa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], dla działki nr [...] z obrębu [...] wykazano: "[...]" - grunty orne lIla klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne lllb klasy bonitacyjnej o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne IVa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], dla działki nr [...] z obrębu [...] wykazano: "[...]" - grunty orne lIla klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne lllb klasy bonitacyjnej o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne IVa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], dla działki nr [...] z obrębu [...] wykazano: "[...]" - grunty orne lIIa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne lllb klasy bonitacyjnej o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne IVa klasy bonitacyjnej o powierzchni [...].

W dniu [...] czerwca 2019 r. do organu wpłynął operat klasyfikacyjny sporządzony przez klasyfikatora [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2019 r. pod identyfikatorem ewidencji materiału zasobu nr [...].

Prezydent wskazał, że czynności klasyfikacyjne na gruncie zostały wykonane w dniu [...] marca 2019 r. w obecności skarżącego. W protokole przeprowadzenia klasyfikacji gruntów - w oparciu o wizję terenową oraz wykonane opisy profili glebowych - stwierdzono, że istnieje rozbieżność zapisu w ewidencji gruntów ze stanem faktycznym w odniesieniu do klasy bonitacyjnej gruntu na działkach nr [...]. Ponadto w ww. protokole klasyfikator stwierdził, że wykonane przez niego badania glebowe wskazują, iż przedmiotowy grunt to mady lekkie, piaszczyste, zaś w profilu glebowym zaznaczają się warstwy namułów pyłowych i gliniastych. Badany teren w części wschodniej może być wrażliwy na suszę. Zgodnie z Urzędową Tabelą Klas Gruntów część I dział i rozdział 4 oddział 10a klasyfikator ocenił, że to grunt orny w IVa klasie bonitacyjnej.

W związku z powyższym klasyfikator w wykazie zmian danych ewidencyjnych działki załączonym do operatu klasyfikacyjnego nr [...] wskazał, że w ewidencji gruntów i budynków dla działki:

1. nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] należy wykazać użytek "[...]" - grunty orne o powierzchni [...];

2. nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku "[...]" - grunty orne o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] należy wykazać użytek "[...]" - grunty orne o powierzchni [...];

3. nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku "[...]" - grunty orne o powierzchni [...], "[...] " -grunty orne o powierzchni [...] i "[...]" -grunty orne o powierzchni [...] należy wykazać użytek "[...]" - grunty orne o powierzchni [...];

4. nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku "[...]" - grunty orne o powierzchni [...], "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] i "[...]" -grunty orne o powierzchni [...] należy wykazać użytek "[...]" - grunty orne o powierzchni [...];

5. nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku "[...]" - grunty orne o powierzchni [...], "[...] " - grunty orne o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] należy wykazać użytek "[...]" - grunty orne o powierzchni [...];

6. nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku [...]" - grunty orne o powierzchni [...], "[...] " - grunty orne o powierzchni [...] i "[...]" - grunty orne o powierzchni [...] należy wykazać użytek "[...]" - grunty orne o powierzchni [...].

Prezydent stwierdził, że czynności klasyfikacyjne zostały przeprowadzone prawidłowo pod względem technicznym, ale ustalenia klasyfikatora nie odzwierciedlają faktycznego stanu zagospodarowania gruntu, gdyż z fotoplanu z przestrzeni lat 2001 – 2018 wynika, że ww. działki nie są już użytkowane jako grunty orne, lecz są porośnięte trawą oraz drzewami - co wskazuje na długoletnie odłogowanie działek.

Klasyfikator - odpowiadając na pismo organu z [...] września 2019 r. - wskazał, że opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] wykonane zostało ze względu na występowanie błędów w obowiązującej klasyfikacji gruntów w odniesieniu do gatunków i klas gleb. W wykonanym profilu glebowym stwierdzono występowanie warstw pyłowych i gliniastych, z uwagi na występowanie mad lekkich i mad piaszczystych w badaniu glebowym. Według badań, w oparciu o Urzędową Tabelą Klas Gruntów część I dział I rozdział 4 oddział 10a klasyfikator ocenił, że to grunt orny w IVa klasie bonitacyjnej.

Wyjaśnił też, iż obowiązująca klasyfikacja gruntów przeprowadzona w 1992 r. nie była wykonana zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami o klasyfikacji gruntów i nie powinna stanowić materiału wyjściowego w porównaniu gleb, głównie z uwagi na brak na mapie klasyfikacyjnej oznaczeń typów i gatunków gleb oraz oznaczenia miejsc wykonanych odkrywek glebowych. Dodał, że gleba występująca na opisywanym terenie jest materiałem pierwotnym. Bonitacja gleboznawcza została określona błędnie, wyróżnienie klasy lIla i lllb nie ma uzasadnienia i potwierdzenia na gruncie. Ponadto, ze względu na strukturalną suszę i położenie terenu - odcięcie od żyznych zalewów (system przeciwpowodziowy rzeki [...] i [...]), gleba ma obniżone możliwości produkcyjne.

W związku z powyższym wykazanie w ewidencji gruntów i budynków opisywanego terenu jako gruntu ornego w IVa klasie bonitacyjnej jest zgodne z profilem glebowym występującym na przedmiotowym obszarze.

W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że zgodnie z klasyfikacją gruntów z 1992 r. obecna działka nr [...] wchodzi w skład konturu klasyfikacyjnego "[...] " oraz "[...] ",a działki nr [...] wchodzą w skład konturu klasyfikacyjnego "[...] ", "[...] " oraz "[...] ". Przebieg ww. konturu na obszarze tych działek do dnia wydania rozstrzygnięcia nie uległ zmianie.

Podniósł, że gleboznawcza klasyfikacja gruntów przeprowadzona w 1992 r. zachowuje swoją ważność zgodne z § 12 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji oraz z ogólną zasadą trwałości i niezmienności klasyfikacji gruntów.

Natomiast ponowna gleboznawcza klasyfikacja gruntów może mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, w których nastąpiła wyraźna zmiana sposobu zagospodarowania gruntu, np. rekultywacja, czy zmiana użytku rolnego wskazująca na konieczność klasyfikacji ze względu na różne przesłanki jakie są brane pod uwagę przy ustalaniu klasy danego użytku rolnego (np. R, Ps i Ł, Ls), albo czynniki ingerujące w strukturę gleby i stosunki wodne (np. klęska żywiołowa, melioracje). Przypadki te zostały ujęte w § 4 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji dotyczących przeprowadzania klasyfikacji z urzędu.

Ponadto § 3 rozporządzenia wskazuje możliwość wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony także w sytuacjach niewymienionych w § 4 rozporządzenia - w sytuacji gdy wystąpiły takie czynniki, które mogłyby spowodować przyśpieszenie zmian w jakości gleby i stanowić podstawę do zmiany klasy bonitacyjnej takich gruntów.

W związku z powyższym Prezydent stwierdził, że klasyfikator na przedmiotowym terenie nie wskazał zmian mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego. Obniżenie klasyfikacji gruntów jest możliwe wyłącznie w przypadku rzeczywistego pogorszenia klasy gruntu rolnego z uwagi na zaistnienie przyczyn obiektywnych, nie będących wynikiem działań jej właściciela (wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2011 r., IV SA/Wa 688/11).

Zauważył też, iż obowiązkiem właściciela jest zapobieganie degradacji gleb i ochrona użytków rolnych przez zagospodarowanie ich na cele rolne czy rekultywację. Wszelkie zaniechania w ww. zakresie nie mogą stanowić podstawy obniżenia klasy gruntu w sytuacji, gdy zdarzenia skutkujące zmianą przydatności produkcji gleby są możliwe do odwrócenia w toku działań rekultywacyjnych. Klasyfikator wskazał, że grunt jest pierwotny i powołał się na nierzetelność poprzedniej klasyfikacji - lecz na tym etapie użytkowania gruntem ponowna klasyfikacja nie jest możliwa. Klasyfikacja ma na celu ustalenie klasy gruntu konkretnego użytku rolnego, żeby ocenić wydajność gleby na cele rolnicze.

Na zakończenie wskazał, iż strona nie wniosła żadnych uwag i nie przedłożyła organowi żadnych dokumentów w sprawie.

Od powyższej decyzji Prezydenta [...] odwołanie wniósł skarżący, zarzucając obrazę przepisów k.p.a., która miała istotne znaczenie w sprawie i doprowadziła do wydania błędnie merytorycznie decyzji, tj.:

a) art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy materialnej i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem istotnych wniosków dowodowych zawartych w opinii biegłego gleboznawcy, z których wynikała konieczność uwzględnienia wniosku skarżącego,

b) art. 77 k.p.a. poprzez wydania decyzji bez przeprowadzenia wszystkich niezbędnych dowodów, tj. przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii innego gleboznawcy w sytuacji, w której zdaniem organu dostarczona w toku postępowania opinia byłaby niewystarczająca lub wadliwa,

c) art. 84 k.p.a. poprzez wydania decyzji bez zasięgnięcia dodatkowej opinii biegłego w sytuacji w której dowód ten był niezbędny do wydania decyzji merytorycznej.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że na przedmiotowym obszarze gleboznawcza klasyfikacja gruntów została przeprowadzona w 1976 r. w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy. Wyniki klasyfikacji zostały zatwierdzone decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lutego 1977 r. Zgodnie z mapą klasyfikacyjną przedmiotowe działki stanowiły część konturu klasyfikacyjnego "[...]" oraz część konturu "[...]". Z dokumentacji wynika, że dla konturu "[...]" nie została wykonana odkrywka, natomiast dla konturu "[...]" została wykonana odkrywka, która nie znajduje się na danym terenie.

Następnie w 1991 r. na przedmiotowym obszarze dokonano aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów i Tabelą Klas Gruntów. Wyniki klasyfikacji zostały zatwierdzone decyzją Burmistrza Dzielnicy - Gminy [...] nr [...] z [...] stycznia 1992 r. - która spowodowała wygaśnięcie decyzji klasyfikacyjnej Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lutego 1977 r.

Zgodnie z treścią mapy klasyfikacyjnej działka nr [...] weszła w skład konturu "[...]" oraz "[...]", natomiast działki nr [...] w skład konturu "[...]", "[...]" oraz "[...]". Wyniki klasyfikacji zostały ujawnione w odnowionym operacie ewidencyjnym [...] z [...] grudnia 1998 r. i w odniesieniu do przedmiotowych działek są aktualne.

Zauważył, że w wyniku przeprowadzonej na wniosek skarżącego aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów, został sporządzony operat techniczny

nr [...]. W wykazach zmian danych ewidencyjnych działek klasyfikator wskazał, że w [...] w miejsce dotychczas wykazanych użytków należy ujawnić użytek "[...]". Z treści sprawozdania technicznego oraz z treści protokołu przeprowadzenia klasyfikacji gruntów, stanowiących integralną część ww. operatu klasyfikacyjnego, wynika, że klasyfikacja została przeprowadzona na podstawie aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Klasa bonitacyjna gruntu została ustalona na podstawie Urzędowej Tabeli Klas Gruntów, będącej załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Następnie Inspektor wskazał - odnosząc się do zarzutów dotyczących błędów w aktualnie obowiązującej klasyfikacji na danym obszarze - iż określenie klasy przedmiotowego gruntu nastąpiło w oparciu o przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia.

Tymczasem w jego ocenie, jak również zgodnie z utrwalonym już poglądem, wykazanie błędów w obowiązującej klasyfikacji wiąże się z określeniem typów i klas gleby na podstawie przepisów, w oparciu o które została sporządzona ta klasyfikacja. Zatem w tym przypadku na podstawie Tabeli Klas Gruntów będącej załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów. Dopiero bowiem po wykazaniu błędnych danych dotyczących ustalenia klasy w myśl poprzednich przepisów, należałoby zaktualizować gleboznawczą klasyfikację na tym terenie w oparciu o obecnie obowiązującą Urzędową Tabelę Klas Gruntów.

Wobec powyższego stwierdził, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w [...]. Również klasyfikator oraz skarżący nie wykazali zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntu. Zgodnie zaś z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji, przedmiotowe działki są długotrwale odłogowane.

Zwrócił również uwagę, że zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, grunty rolne podlegają ochronie, a art. 15 tej ustawy nakłada na właściciela obowiązek przeciwdziałania degradacji gleb, ochronę użytków rolnych przez zagospodarowanie ich na cele rolne oraz rekultywację gruntów.

Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że z powyższych względów nie było podstaw do ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...] na podstawie operatu klasyfikacyjnego nr [...].

Odniósł się też do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art.77 oraz art. 84 k.p.a. - wskazując, iż w aktach sprawy zgromadzono wszelkie informacje mające znaczenie w postępowaniu, jak również organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Przeprowadzenie przez organ wizji terenowej nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż rozbieżności dotyczą de facto klasy gruntu a nie użytku. Wywiad terenowy mógłby jednie zweryfikować poprawność oznaczenia użytku przez klasyfikatora.

Natomiast w kwestii przeprowadzenia dowodu z opinii innego gleboznawcy wskazał, że zwrócenie się przez organ do biegłego o sporządzenie opinii zgodnie z art. 84 k.p.a. jest uprawnieniem organu, nie zaś obowiązkiem. Nadmienił też, że na etapie postępowania przed organem I instancji skarżący nie wnosił o przeprowadzenie takiego dowodu -zgodnie z art. 78 k.p.a.

Dodał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji nie znalazły przesłanek świadczących o słuszności przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego, gdyż - jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - na przedmiotowym terenie nie zaszły zmiany mogące wpłynąć negatywnie na strukturę gleby, które skutkowałoby obniżeniem jej klasy. Także w sporządzonym przez [...] operacie nie ma dowodów na błędy popełnione w pierwotnej klasyfikacji na tym terenie.

Na zakończenie organ odwoławczy wskazał, że - mając na uwadze § 12 aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz z uwagi na fakt, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w [...], jak również nie wykazał zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntu - należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.

Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów k.p.a., która miała istotne znaczenie w sprawie i doprowadziła do wydania błędnie merytorycznej decyzji:

a) art. 7, art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy materialnej i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem istotnych wniosków dowodowych zawartych w opinii biegłego gleboznawcy, z których wynikała konieczność uwzględnienia wniosku skarżącego,

b) art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia wszystkich niezbędnych dowodów, tj. przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii innego gleboznawcy w sytuacji, w której - zdaniem organu - dostarczona w toku postępowania opinia byłaby niewystarczające lub wadliwa,

c) art. 84 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zasięgnięcia dodatkowej opinii biegłego, w sytuacji w której dowód ten był niezbędny do wydania decyzji merytorycznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując pod tym kątem oceny Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego

z [...] czerwca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276), dalej jako ustawa, oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246), dalej jako rozporządzenie.

Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb.

Zgodnie zaś z art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

W myśl art. 20 ust. 3 ustawy grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów.

Klasyfikację przeprowadza się na zasadach określonych w rozporządzeniu i na podstawie tabeli klas gruntów stanowiącej załącznik do rozporządzenia (§ 1 i 2 rozporządzenia).

Stosownie do § 3 rozporządzenia klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, zwanych dalej "właścicielem".

Natomiast w myśl § 5 rozporządzenia przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje:

1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny

i kartograficzny; 2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie;

3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji; 4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji; 5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji.

Ust. 2 § 5 stanowi, że czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej "klasyfikatorem".

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje: 1) sporządzenie opisu fizjograficznego; 2) ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji; 3) badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań; 4) ustalenie rodzaju zbiorowisk roślinnych na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych; 5) ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych;

6) ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych

i zakrzewionych; 7) zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej; 8) ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych.

Do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie wykorzystuje się kopię mapy ewidencyjnej (§ 7 ust. 2). Czynności klasyfikacyjne w terenie klasyfikator przeprowadza w obecności właścicieli (§ 7 ust. 3). Niestawiennictwo któregokolwiek

z właścicieli nie wstrzymuje przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie (§ 7 ust. 4).

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia po przeprowadzeniu czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator opracowuje projekt ustalenia klasyfikacji.

Zgodnie zaś z ust. 2 § 8 rozporządzenia projekt ustalenia klasyfikacji obejmuje:

1) mapę klasyfikacji, sporządzoną na kopii mapy ewidencyjnej, zawierającą w szczególności: a) granice obszaru objętego klasyfikacją, b) ustalone granice zasięgów konturów typów gleb, c) ustalone granice zasięgów konturów klas bonitacyjnych, d) położenie odkrywek glebowych, e) dane opisowo-informacyjne:

- oznaczenie jednostki ewidencyjnej i obrębu,

- oznaczenie skali,

- oznaczenia typów, rodzajów i gatunków gleb, rodzajów użytków gruntowych oraz klas bonitacyjnych,

- numery konturów klas bonitacyjnych oraz odkrywek glebowych;

2) protokół zawierający w szczególności:

a) ogólną charakterystykę gruntów objętych klasyfikacją, w tym ukształtowanie terenu, jego wzniesienie nad poziom morza, ilość opadów atmosferycznych, stosunki wodne, istniejące budowle wodno-melioracyjne, dominujące rodzaje użytków gruntowych, typy gleb oraz dominujące klasy bonitacyjne, b) zestawienie opisów odkrywek glebowych charakteryzujących typy, rodzaje i gatunki gleb, rodzaje użytków gruntowych oraz klasy bonitacyjne, c) informację o mapie ewidencyjnej, d) podpisy klasyfikatora oraz właścicieli obecnych przy przeprowadzaniu czynności klasyfikacyjnych w terenie,

e) datę jego sporządzenia.

Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia mapa klasyfikacji, o której mowa w § 8 ust. 2 pkt 1, stanowi integralną część decyzji o ustaleniu klasyfikacji.

Zaś w myśl § 12 rozporządzenia klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność.

W rozpoznawanej sprawie, przyczyną odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...] był fakt, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków, jak również nie wykazał zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntu.

Stanowisko organów orzekających w sprawie jest przedwczesne.

Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przeprowadzenia klasyfikacji gruntów z [...] marca 2019 r. ewidentnie wynika, że sporządzający go klasyfikator [...] stwierdził, iż istnieje rozbieżność zapisu ewidencji gruntów w części przedmiotowych działek w odniesieniu do właściwości morfologicznych gleby i jej klasy bonitacyjnej. Na podstawie przeprowadzonych badań glebowych doszedł do wniosku, że badany obszar obejmuje mady lekkie, piaszczyste. W profilu glebowym zaznaczają się warstwy namułów pyłowych lub gliniastych. Teren w części wschodniej może być wrażliwy na suszę. Grunt ten klasyfikator zakwalifikował do gruntu ornego w IVa klasie bonitacyjnej, wskazując jako typ rodzajów i gatunków gleb – F-a.

Klasyfikator w sprawozdaniu technicznym z [...] kwietna 2019 r. wskazał - kwestionując dotychczas obowiązującą klasyfikację gruntów - że grunt orny (odłogowany) na przedmiotowym terenie obejmuje glebę pochodzenia mineralnego. Obowiązująca mapa klasyfikacyjna opisywany teren włącza do konturu [...],[...],[...] - jednakże na mapie klasyfikacyjnej brak jest oznaczeń typów i gatunków gleb, jak i wskazania miejsc wykonanych badań glebowych.

Podniósł również, że badania glebowe wykonane w opracowaniu wskazują na brak gleby w III klasie bonitacyjnej na opisywanym obszarze. Całość badanego obszaru to mady lekkie, piaszczyste o większej miąższości ale zbyt przewiewne i zbyt przepuszczalne. W profilu glebowym zaznaczają się warstwy namułów pyłowych lub gliniastych. Teren pozbawiony jest żyznych zalewów i jest wrażliwy na suszę.

Według klasyfikatora jest to grunt orny w IVa klasie boniitacyjnej.

Podtrzymał on swoje stanowisko w piśmie z [...] września 2019 r. - podnosząc, że obowiązująca klasyfikacja z 1992 r. posiada zasadnicze wady dyskwalifikujące to opracowanie jako rzetelny materiał, zgodny z ówczesnymi przepisami o klasyfikacji. Brak jest bowiem na mapie oznaczeń typów i gatunków gleb, jak i wskazania miejsc wykonanych badań glebowych - co stanowi niezbędne elementy mapy klasyfikacyjnej. Ponadto, gleba na tym terenie jest materiałem pierwotnym, a bonitacja gleboznawcza została określona błędnie, zaś wyróżnienie klasy IIIa i IIIb nie ma uzasadnienia i potwierdzenia na gruncie. Zdaniem klasyfikatora opisywany grunt to grunt orny w IVa klasie bonitacyjnej.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji Inspektor stwierdził, że klasyfikator nie udowodnił, iż w obowiązującej klasyfikacji gruntów istnieją błędy powodujące niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, klasyfikator i skarżący nie wykazali zmian na danym obszarze mogących ingerować w strukturę gleby i powodować zmiany środowiska glebowego, a przez to prowadzić do obniżenia klasy gruntów. Zaznaczył także, że przedmiotowe działki są długotrwale odłogowane, a to na właścicielu ciąży obowiązek przeciwdziałania degradacji gleb i ochrony użytków rolnych przez ich zagospodarowanie na cele rolne oraz rekultywację gruntów.

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy - z uwagi na charakter i doniosłość podnoszonych przez klasyfikatora zarzutów dotyczących wyników klasyfikacji gruntu ujawnionych w odnowionym operacie ewidencyjnym [...] z [...] grudnia

1998 r.- zachodzi konieczność dokładnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy istotnie poprzednia klasyfikacja gruntu zawiera błędy, które doprowadziły do nadania części gruntów klasy IIIa i IIIb, zamiast klasy IVa. Wymaga to, stosownie do art. 84 § 1 k.p.a. powołania przez organ biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów, który powinien zbadać prawidłowość przeprowadzonej klasyfikacji gruntów ujawnionej ww. odnowionym operacie ewidencyjnym z [...] grudnia 1998 r., jak również klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. na zlecenie skarżącego. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię biegłego, organ będzie mógł wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dokładnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, tym samym dopuściły się one naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 k.p.a. - co mogło mieć istotnym wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i zastosuje się do wytycznych Sądu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczona na podstawie art. 200

i art. 205 § 2 p.p.s.a.