Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 509/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35. art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2022 r. sprawy ze skargi L.S. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku L.S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej L.S. sumę pieniężną w kwocie 800 zł (słownie: ośmiuset złotych); 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

L. S. w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również "Minister" lub "MSWiA") o wydanie na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej "ustawa zaopatrzeniowa") decyzji wyłączającej wobec niej stosowanie art. 15c, art. 22a i 24a powołanej ustawy. Podanie wpłynęło do organu administracji 21 sierpnia 2017 r.

L. S. w piśmie z 28 czerwca 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność MSWiA w rozpatrzeniu wniosku z [...] sierpnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 457/18: 1) zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku L. S. z [...] sierpnia 2017 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz 3) wymierzył Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 500 zł.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec L. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

L. S. zaskarżyła decyzję MSWiA z [...] listopad 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20 uchylił zaskarżoną decyzję.

L. S. w piśmie z 5 grudnia 2020 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20.

MSWiA decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec L. S. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 26/21: 1) stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20; 2) stwierdził, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddalił skargę w pozostałym zakresie.

L. S. zaskarżyła decyzję MSWiA z[...] stycznia 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 uchylił zaskarżoną decyzję.

Odpis prawomocnego wyroku z 13 stycznia 2021 r. wraz z aktami sprawy doręczono MSWiA 9 maja 2022 r. (karta nr 56 akt sygn. II SA/Wa 970/21).

L. S. w piśmie z 18 maja 2022 r. wniosła do MSWiA ponaglenie, wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2022 r. uchylił decyzję z[...] stycznia 2021 r. nr [...]i wnosząc o wydanie kolejnej decyzji.

L. S. w piśmie z 19 lipca 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość MSWiA po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 970/21, wnosząc o:

1. zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji w terminie dwóch tygodni;

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych;

3. ukaranie winnych zaniedbań zgodnie z art. 38 K.p.a.;

4. zasądzenie odszkodowania za niewydanie decyzji administracyjnej.

MSWiA wniósł o odrzucenie skargi, wywodząc, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Organ administracji podniósł, że skarga z 19 lipca 2022 r. jest kolejną skargą L. S. na bezczynność oraz przewlekłość postępowania prowadzonego przez MSWiA. Jest to zatem kolejny środek prawny złożony w toku tego samego postępowania wszczętego wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. W ocenie MSWiA, kwestia związana z nieprawidłowym, opieszałym załatwieniem powołanego wniosku nie może być przedmiotem kolejnej skargi na bezczynność w sytuacji, gdy bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej została już stwierdzona prawomocnymi wyrokami Sądu. Tym samym wszczynanie kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne i godzi w powagę rzeczy osądzonej. Właściwym środkiem prawnym przysługującym skarżącej w sytuacji, gdy organ administracji pomimo zobowiązującego go do działania prawomocnego wyroku w dalszym ciągu unika realizacji obowiązku nałożonego w tym wyroku, jest skarga na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewidziana w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Do dnia rozpoznania przedmiotowej sprawy (wyrokiem z 25 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 509/22) MSWiA - po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 uchylającym decyzję z [...] stycznia 2021 r. nr [...] – nie wydał nowej decyzji rozstrzygającej o wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2017 r. (informacja na karcie nr 22 akt sprawy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

I.

Po pierwsze, należy wyjaśnić, że wbrew stanowisku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "MSWiA") skarga L. S. z 19 lipca 2022 r. na bezczynność i przewlekłość organu administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 jest dopuszczalna i nie podlegała odrzucaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej powoływana jako "P.p.s.a."), zgodnie z którym, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.

Powołanymi w części sprawozdawczej uzasadnienia prawomocnymi wyrokami (1) z 13 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 457/18 uwzględniającym skargę L. S. z 28 czerwca 2018 r. na bezczynność MSWiA w rozpatrzeniu wniosku z [...] sierpnia 2017 r. i (2) z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 26/21 uwzględniającym skargę L. S. z 5 grudnia 2020 r. na bezczynność MSWiA po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygał o bezczynności organu administracji, uwzględniając stan istniejący w chwili rozpoznania sprawy (wydania wyroku). Ewentualna bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania są natomiast stanami, które ulegają zmianom w czasie, chociażby ze względu na wydawane – jak miało to miejsce w realiach postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z [....] sierpnia 2017 r. – decyzje administracyjne.

Po wydaniu pierwszego z powołanych wyroków (z 13 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 457/18) MSWiA podjął decyzję z [...] listopada 2019 r. nr [...], co przerwało stwierdzony w tym wyroku stan bezczynności. Ponieważ powołana decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20, natomiast po tym wyroku MSWiA ponownie dopuścił się bezczynności, drugim z powołanych wyżej wyroków (z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 26/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie uwzględnił skargę L. S. na bezczynność organu administracji – bezczynność zaistniałą po wyroku z 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20. Także ten stan bezczynności został przerwany, a to wskutek wydania przez MSWiA kolejnej decyzji (z [...] stycznia 2021 r. nr [...]) o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 – stan prawny na dzień wydania powołanej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa zaopatrzeniowa").

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 26/21 został zatem wykonany poprzez wydanie przez MSWiA decyzji z [...] stycznia 2021 r. nr [...], natomiast wskutek uchylenia tej decyzji (wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21) organ administracji po raz trzeci jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2017 r. Ewentualna bezczynność MSWiA w rozpatrzeniu tego wniosku po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 13 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 lub przewlekłe prowadzenie postępowania po tym wyroku podlegają ocenie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania po powołanym wyroku, a nie w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, który – jak nadmieniono – został wykonany poprzez wydanie decyzji.

Skarga L. S. z 19 lipca 2022 r. nie podlegała więc odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

II.

Po drugie, trzeba zauważyć, że jakkolwiek skarżąca oznaczyła przedmiotową skargę jako skargę "na bezczynność i przewlekłość postępowania", w komparycji wyroku Sąd określił przedmiot zaskarżenia jako "skargę na bezczynność", ponieważ całościowa analiza skargi oraz akt postępowania administracyjnego świadczy to tym, że przedmiotem sprawy jest bezczynność po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21.

Nalży zauważyć, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (m.in. w sprawach rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnych – przyp. Sądu). Określony w art. 149 P.p.s.a. katalog rozstrzygnięć w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest natomiast ten sam, niezależnie od tego, czy sąd stwierdzi bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawach rozstrzyganych w prawnej formie decyzji administracyjnej - a do takich należą sprawy rozstrzygane w oparciu o art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - istota skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sprowadza się bowiem do kontroli postępowania prowadzonego przez organ administracji w kontekście zasady określonej w art. 12 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W przypadku tego typu skargi sąd ocenia zatem prowadzone postępowanie w aspekcie czasowym, przy czym rozumianym zarówno, jako niedochowanie terminu określonego w art. 35 lub przepisach szczególnych, albo wskazanego zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność

– zob. art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.), jak i jako prowadzenie postępowania nieefektywnie, bez wymaganej "koncentracji" podejmowanych czynności, pomimo dochowania terminów, o których wyżej mowa (przewlekłość – zob. art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Skarga, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. to zatem jeden środek prawny służący zwalczaniu szeroko rozumianej "opieszałości" organu administracji w prowadzonym postępowaniu. Wyodrębnienie we wskazanych przepisach K.p.a. dwóch form owej opieszałości nie ma jednak znaczenia dla określenia granicy sprawy wszczętej skargą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 K.p.a. To bowiem opieszale (czy to przez niedochowanie terminów, czy to przez prowadzenie postępowania dłużej niż to konieczne) – w ocenie skarżącego - prowadzone postępowanie wyznacza granice sprawy, którymi związany jest sąd administracyjny. Jednakże nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), sąd zobowiązany jest do oceny, czy w postępowaniu tym doszło do bezczynności, czy do przewlekłego prowadzenia postępowania (co skutkuje uwzględnieniem skargi na podstawie art. 149 P.p.s.a.), czy też nie doszło do żadnej z tych form "opieszałości" organu administracji (co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.) (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2400/19, z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 255/16, z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl; prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 457/15 z aprobującą glosą J. Chmielewskiego

– publ. OSP 2017/7-8/69; a także: R. Suwaj, "Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej", Warszawa 2014 r., str. 211).

III.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Jak już zasygnalizowano, przewidziana przez ustawodawcę dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej prawna forma decyzji administracyjnej skutkuje obowiązkiem stosowania w postępowaniu zmierzającym do wydania tej decyzji przepisów K.p.a., w tym przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw. W tym zakresie ustawa zaopatrzeniowa nie przewiduje odrębnej regulacji, jak natomiast wynika z art. 11 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się m.in. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy zatem przypomnieć, że wyrażona w art. 12 K.p.a. zasada szybkości i prostoty postępowania nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ogólny obowiązek sprawnego i efektywnego prowadzenia postępowania administracyjnego został skonkretyzowany w art. 35 K.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do treści art. 35 § 2 K.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Wedle natomiast art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W myśl art. 35 § 5 K.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Stosownie do treści art. 36 § 2 K.p.a., ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Jak wynika z art. 37 § 1 K.p.a. przez bezczynność organu administracji należy rozumieć sytuację, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1). Z przewlekłością postępowania mamy natomiast do czynienia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2).

Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 8 P.p.s.a., w przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o przepisy K.p.a., należy zatem rozumieć w sposób określony odpowiednio w art. 37 § 1 pkt 1 lub pkt 2 K.p.a. (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 - ONSAiWSA z 2020 r. nr 6, poz. 79).

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że od dnia doręczenia MSWiA prawomocnego wyroku z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 wraz z aktami sprawy (9 maja 2022 r.) do dnia rozpoznania przedmiotowej - wszczętej skargą L. S. z 19 lipca 2022 r. - sprawy (25 listopada 2022 r.) upłynęło sześć i pół miesiąca, natomiast organ administracji nie wydał decyzji rozstrzygającej o wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2017 r. Nawet zatem przy założeniu, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter, nie ulega wątpliwości, że MSWiA nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., przekraczając o cztery i pół miesiąca maksymalny termin dwóch miesięcy (art. 35 § 3 K.p.a.).

Z akt sprawy przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę z 3 sierpnia 2022 r. nie wynika też, by organ administracji przed upływem dwóch miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 wraz z aktami sprawy (tj. do dnia 9 lipca 2022 r.) zawiadomił skarżącą na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

MSWiA pozostaje zatem w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., co stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi poprzez zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku L. S. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Jak wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność te miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jak już wskazano nawet przy założeniu, że sprawa wszczęta wnioskiem L. S. ma szczególnie skomplikowany charakter, maksymalny dopuszczalny termin jej rozpatrzenia – po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21 - został przekroczony o cztery i pół miesiąca.

Należy ponadto podkreślić, że decyzje MSWiA (z [...] listopada 2019 r. nr [...] i z [...] stycznia 2021 r. nr [...]) odmawiające wyłączenia stosowania wobec L. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej były już dwukrotnie uchylane prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a w uzasadnieniu drugiego z nich (z 13 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21) Sąd stwierdził naruszenie art. 153 P.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu przez organ administracji w sposób pełny oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w pierwszym z wyroków (z 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20). Jak stwierdził Sąd, "[...] przyjmując bowiem prawidłowo, że w przypadku skarżącej spełnione są kryteria z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, tj. krótkotrwałość służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, organ nie rozważył w sposób rzetelny i wszechstronny czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w ww. przepisie [...]". Sąd zauważył w szczególności, że "[...] organ nie rozważył w ogóle, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 15 lipca 2020 r., czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można przypisać skarżącej konkretne, godzące w wolności obywatelskie działania w ramach pełnienia służby w okresie istnienia totalitarnego państwa. Z powyższego wynika, że organ pobieżnie i wybiórczo przeanalizował przebieg służby skarżącej, którą - co istotne - pełniła przez prawie 30 lat i której zdecydowana większość przypada po dniu 12 września 1989 r., a przede wszystkim nie uwzględnił wykładni przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku dokonanej przez WSA w ww. wyroku z dnia 15 lipca 2020 r. Organ zupełnie pominął przy tym podnoszoną przez skarżącą wielokrotnie kwestię, że w okresie służby na rzecz totalitarnego państwa, czyli od [...] sierpnia 1974 r. do [...] marca 1981 r. pracowała jako maszynistka w Biurze [...] MSW, a do jej zadań należało przepisywanie na maszynie wspomnień z czasów II wojny światowej i niedługo po niej [...]".

MSWiA nie dość zatem, że nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 38/20, to po ponownym uchyleniu (wyrokiem z 13 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 979/21) decyzji nieuwzględniającej wniosku skarżącej, z niewiadomych przyczyn przez kolejne miesiące zwleka z wydaniem decyzji mimo to, że zawarta w obu powołanych orzeczeniach ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania nie pozostawiają wątpliwości co do tego, jak należy rozumieć art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej i jakie okoliczności (już po uchyleniu pierwszej z wydanych w sprawie decyzji) należało poddać należytej rozwadze.

W świetle powyższego nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, że stwierdzona bezczynność jest przejawem rażącego naruszenia prawa. Postępowanie MSWiA, oceniane w kontekście całokształtu okoliczności sprawy wszczętej wnioskiem złożonym ponad pięć lat temu, wskazuje bowiem na oczywiste lekceważenie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażanych w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz świadczy o jawnym natężeniu braku woli załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W okolicznościach rozpoznanej sprawy Sąd za zasadne uznał przyznanie od MSWiA na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej w punkcie trzecim wyroku. Sąd wziął pod uwagę charakter tego środka prawnego, który jakkolwiek ma charakter kompensacyjny, to jednak nie pełni funkcji naprawienia szkody. Sąd uwzględnił więc, że przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałości organu administracji. W realiach rozpoznanej sprawy należało natomiast wziąć pod uwagę rażąco długi okres oczekiwania przez L. S. na rozstrzygnięcie jej sprawy, jak również to, że od rozstrzygnięcia tego może zależeć wysokość otrzymywanej przez nią emerytury, ponadto zaś to, że organ administracji w toku prowadzonego od sierpnia 2017 r. postępowania zignorował ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Jak już jednak nadmieniono, suma pieniężna przyznawana przez sąd administracyjny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. nie stanowi odszkodowania za niewydanie decyzji administracyjnej, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest uprawniony do zasądzenia odszkodowania za niewydanie decyzji administracyjnej. W sprawach, o których mowa w art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego (Jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej), właściwe są bowiem sądy powszechne. Niniejszy wyrok (podobnie jak prawomocne już wyroki z 13 marca 2019 r. II SAB/Wa 457/18 i z 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 26/21) stanowi natomiast wymagane powołanym przepisem "stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania decyzji".

Sądy administracyjne nie są także uprawnione do stosowania art. 38 K.p.a., zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa, jeżeli z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub prowadził postępowanie dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Tym samym, sądy administracyjne nie mogą orzekać o odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej, ani o innej przewidzianej w przepisach prawa odpowiedzialności pracowników organów administracji.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie.

W tym stanie rzeczy, Sąd:

1. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji;

2. na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji;

3. na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji;

4. na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 4 sentencji.

Sąd nie zasądził na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, gdyż takie nie zostały poniesione.