Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3208/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za sierpień 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Skarżąca – G. sp. z o.o. w likwidacji zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to brakiem jakichkolwiek środków finansowych. Wskazała, że decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego swojego majątku. Zamknięte mianowicie zostały salony gier, a znajdujące się w nich automaty wraz ze zgromadzoną w nich gotówką zabezpieczono. W efekcie Skarżąca utraciła płynność finansową i obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Dodała, iż rachunki bankowe są zajęte. Oświadczyła, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Za 2014 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 4.754.042,47 zł. Podała, iż saldo na dwóch rachunkach wynosi "0". Wyjaśniła, że aktualnie postępowanie likwidacyjne jest na etapie ustalania listy wierzycieli, gromadzenia dokumentacji, wymiany korespondencji z podmiotami. Skarżąca podniosła, że bilans i sprawozdanie finansowe za lata 2014-2015 są wciąż badane przez biegłego rewidenta, stąd też nie zostały jeszcze zatwierdzone. Poinformowała, że nie posiada udziałów w innych podmiotach, a pełnomocnik nie pobiera opłat za świadczone usługi. Skarżąca przedstawiła wyciągi bankowe, deklaracje VAT-7, deklarację CIT-2, bilans.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z nich uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13).

W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zdaniem referendarza sądowego Skarżąca powyższej przesłanki nie spełnia. Jej argumentacja koncentruje się wokół takich okoliczności jak brak środków finansowych, nieprowadzenie działalności gospodarczej, zabezpieczenie majątku czy toczące się postępowanie likwidacyjne.

Tymczasem nie można tracić z pola widzenia tego, że – jak wynika z dokumentów finansowych – Skarżąca nadal dysponuje majątkiem trwałym o wartości ponad [...] zł (dane na koniec 2015 r.) oraz kapitałem zakładowym w wysokości [...] zł. W 2015 r. jej przychody wyniosły 1.773.253,28 zł, zaś koszty ich uzyskania 1.076.542,62 zł. W efekcie osiągnęła ona dochód w wysokości 696.710,66 zł (dane z zeznania CIT-8 złożonego do sprawy III SA/Wa 3119/16).

Co istotne przychody te Skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje, co znajduje odzwierciedlenie w nadesłanych deklaracjach VAT-7 oraz CIT-2. Wynika z nich mianowicie, że w okresie od 1 stycznia do 31 października 2016 r. przychody kształtowały się na poziomie 112.062 zł, zaś koszty ich uzyskania na poziomie 468.416,17 zł. Za miesiące od maja do października 2016 r. Skarżąca zadeklarowała natomiast dostawę towarów o łącznej wartości 86.296 zł.

Nie sposób zatem nie zauważyć, że dane te przeczą twierdzeniom Skarżącej o nieprowadzeniu działalności gospodarczej czy braku jakichkolwiek środków finansowych. W orzecznictwie przyjmuje się zresztą, iż ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego tych rachunków nie są wystarczające dla uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09). Dla oceny zaistnienia tych przesłanek istotna jest bowiem także jej sytuacja we wcześniejszym okresie.

Pogląd ten referendarz sądowy w pełni podziela. W rezultacie nie można w niniejszej sprawie pominąć tego, iż na koniec 2015 r. Skarżąca dysponowała środkami pieniężnymi (w kasie i na rachunkach) w wysokości ponad [...] zł, co wynika z przedstawionego bilansu. Ponadto z urzędu referendarzowi sądowemu wiadome jest, że w 2016 r. Skarżąca otrzymała dopłaty do udziałów od wspólników wynoszące 210.000 zł. W tej sytuacji – jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wydanym wobec niej postanowieniu z 6 grudnia 2016 r. (I SA/Go 319/16) nie ma powodu, aby na tym etapie przerzucać koszty prowadzonych przezeń postępowań sądowoadministracyjnych na podatników (zob. też powołane tam orzecznictwo). Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby – zdaniem tego Sądu - do akceptacji stanu sprzecznego z ideą prawa pomocy. Oznaczałoby bowiem, iż w razie wystąpienia trudności finansowych wspólnicy spółki w każdym wypadku i bez względu na okoliczności oraz posiadany przez nich majątek mogą odmówić jej dokapitalizowania, a sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien niejako automatycznie przyznać je w żądanym przez stronę zakresie i w istocie przerzucić ciężar ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa.

Również akcentowany przez Skarżącą fakt toczącego się postępowania likwidacyjnego nie przesądza jeszcze o jej niewypłacalności. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy uznał, że złożony przez nią wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł być uwzględniony, gdyż nie wykazała ona, iż nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.