Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 288/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 11, art. 79 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98. poz. 1071, ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej: u.e.l.d.o.), po rozpoznaniu odwołania P. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. M. w P.

Decyzję tę organ odwoławczy wydał ustalając w następujący sposób stan faktyczny i prawny sprawy.

Postępowanie o wymeldowanie P. K. zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta P. z urzędu na skutek informacji D. S. (uprzednio K.) - współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości. Wskazała ona, że jej były mąż przed 2 i pół rokiem opuścił lokal przy ul. M. w P.

Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wymeldował P. K. ze wskazanego lokalu mieszkalnego, uznając, że ziściły się przesłanki określone w art. 15 ust. 2 u.d.o.e.l., a mianowicie opuścił on dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

P. K. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przy jej wydaniu w sposób rażący przepisów postępowania i prawa materialnego. W uzupełnieniu odwołania podniósł, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., bowiem o wszczęciu postępowania powiadomił pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. D. S., czyniąc ją wbrew prawu stroną postępowania, a po złożeniu przez nią wyjaśnień, a przed wydaniem decyzji, nie wyznaczył mu dodatkowego 7-dniowego terminu do zapoznania się z całością uzupełnionych akt sprawy. Zdaniem odwołującego, Prezydent Miasta dopuścił się też naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 81, art. 88 i art. 107 § 3 k.p.a. Wskazał też, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenia sądów administracyjnych nie zostały wydane w niniejszej sprawie i nie mogą z tej racji być wykładnią prawa (nie są uchwałami NSA). Nadmienił też, że pod adresem, z którego został wymeldowany odbierał i odbiera listy zwykłe i polecone (w załączeniu: listy). Ponadto w pobliżu ul. M. w P. korzystał i korzysta z usług poradni lekarskiej, na dowód czego przedłożył kopię zaświadczenia lekarskiego z poradni przy ul. Ś. w P. Wskazał też, że w przedmiotowym lokalu przyjmował i przyjmuje znajomych m.in. S. E. Zarzucił organowi I instancji, że oparł się wyłącznie na oświadczeniach złożonych przez świadków poza wyznaczonym terminem ich przesłuchania, bez umożliwienia mu obecności. W dowód tego podał, że adnotacja listonosza na pierwszym liście poleconym skierowanym do niego "adresat wyprowadził się" narusza rażąco przepisy o doręczeniu pism urzędowych. Reasumując stwierdził, że jego zdaniem nie doszło do ziszczenia się przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.

Wojewoda w motywach swego rozstrzygnięcia wskazał, iż przepis art. 15 u.e.l.d.o. wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące, stanowiąc, iż jest ona obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczeniu tego miejsca. Organ gminy wydaje zaś na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Niezbędne zatem jest, aby doszło do faktycznego dobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu przez osobę zameldowaną.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż P. K. od ponad 2 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu w sposób stały i przebywa w innym miejscu, w innym lokalu. Wojewoda dał wiarę zeznaniom świadków D. S. (współwłaścicielki nieruchomości), J. W. (sąsiadki) i T. W. (sąsiada). D. S. oświadczyła, że ok. 2 i pół roku temu P. K. dobrowolnie opuścił lokal i od tego czasu nie mieszka w nim, przychodzi jedynie do dzieci w odwiedziny. J. W. (sąsiadka) podała, że od ok. 2 lat nie widuje P. K. w przedmiotowym lokalu. T. W. (sąsiad) wskazał zaś, że P. K. ok. 2 lata temu opuścił przedmiotowy lokal z powodu nieporozumień rodzinnych. Wojewoda powołał się też na ustalenia organu I instancji poczynione w trakcie oględzin lokalu nr [...] przy ul. M. Okazało się, że pokój zajmowany wcześniej przez P. K. był w kompletnym nieładzie, większość rzeczy była spakowana w torbach, lodówka była wyłączona, bez żywności. Organ II instancji wskazał, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe. Takim zaś miejscem – zdaniem Wojewody – nie jest dla odwołującego – lokal przy ul. M. w P. Lokal ten opuścił on przed dwoma laty, nie mieszka w nim w sposób stały jak wykazało przeprowadzone postępowanie. Lokal ten opuścił dobrowolnie, a pojawia się w nim, jak sam zeznał, jedynie 2 razy w tygodniu. Odwołujący mieszka w innym miejscu, przebywa u znajomych, gdzie nie jest zameldowany.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, że nie mogą one mieć wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ od ponad 2 lat P. K. nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały, lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego, nie koncentrują się w nim jego codzienne sprawy życiowe. Fakt zaś pozostawienia w lokalu swoich rzeczy, czy dorobku życia nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania.

Jednocześnie organ odwoławczy podał, że z utrwalonego orzecznictwa dotyczącego oceny charakteru opuszczenia lokalu wynika, że mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej strony postępowania, istotniejsze są zaś dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności np. faktyczna realizacja woli przebywania w danym lokalu. Tymczasem zainteresowany od ponad 2 lat nie mieszka w spornym lokalu w sposób stały i w żaden sposób nie realizuje woli przebywania w nim. Wykonywanie zaś obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem. Dlatego w sytuacji, gdy odwołujący nie mieszka od tak długiego czasu w tym lokalu to nie powinien być w nim zameldowany. Wojewoda nie zgodził się też, by organ I instancji rażąco naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego. W sytuacji, gdy nie budziło wątpliwości, że strona nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania decyzja o wymeldowaniu jest zasadna.

P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego, żądając jej uchylenia i uchylenia decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania, a także wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów przedstawionych w uzupełnieniu do odwołania (pismo z 29.02.2012 r.) dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Ponadto, zdaniem skarżącego, Wojewoda przyjął jako podstawowe dowody przeprowadzone przed wyznaczonym terminem i uniemożliwił skarżącemu zadanie pytań świadkom. Zdaniem skarżącego organ I instancji błędnie uznał za stronę D. S., która złożyła w sprawie oświadczenie, a skarżącemu nie wyznaczono dodatkowego 7-dniowego terminu do zapoznania się z całością akt sprawy celem zajęcia stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 14 lutego 2013 r. P. K. wskazał, że do dnia [...] grudnia 2011 r. organ I instancji z urzędu prowadził postępowanie administracyjne o wymeldowanie skarżącego, natomiast z tą datą powiadomił D. S., że jest ona stroną tegoż postępowania, nie zawiadamiając o tym fakcie skarżącego. Następnie akta sprawy zostały uzupełnione o kolejne wyjaśnienia D. S. złożone [...] grudnia 2011 r. i po tym fakcie nie wyznaczono skarżącemu dodatkowego 7-dniowego terminu do zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy. Ponadto o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i prawie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. zawiadomiono tylko D. S., ponownie pomijając skarżącego, czym naruszono art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący wskazał, że wezwani świadkowie składali zeznania pod nieobecność skarżącego, a nie w terminie, na który byli wzywani, co pozbawiło skarżącego możliwości zadawania im pytań. Ponadto, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie nie brały udziału wszystkie strony postępowania. Wskazał, że D. S. jest tylko współwłaścicielką budynku wielomieszkaniowego przy ul. M. w P., a lokal nr [...] nie był i nie jest lokalem wyodrębnionym. Zdaniem skarżącego organy orzekające naruszyły przepisy art. 6-11 k.p.a., art. 15, art. 28, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 82 pkt 1, art. 85 § 1, art. 88, art. 107 § 3 k.p.a., jak też dopuściły się obrazy przepisu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody Wielkopolskiego i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. odpowiadają prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. Sąd wprawdzie dopatrzył się pewnych uchybień w toku postępowania organów obu instancji, jednak uchybienia te pozostały bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Pomimo bowiem pewnych uchybień, które Sąd poniżej przedstawi, organy administracji ostatecznie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji zapadłych w niniejszej sprawie – organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania (zob. wyrok NSA z 19.06.2012 r., II OSK 526/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżący uważa (co podkreślił w piśmie z 29.11.2012 r.), że w jego przypadku nie można mówić w ogóle o opuszczeniu lokalu, ponieważ w lokalu tym odbiera on listy zwykłe i polecone, spotyka się ze znajomymi, a w niedalekim sąsiedztwie (przy ul. Ś.) korzysta z usług poradni lekarskiej. Ponadto w przedmiotowym lokalu znajdują się liczne rzeczy skarżącego, co świadczy o tym, że mieści się w nim jego centrum życiowe.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzje w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Dla właściwego zrozumienia istoty sprawy należy wyjaśnić pojęcie "miejsca stałego pobytu". Jest nim mianowicie lokal, w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych. W sytuacji gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przestaje w nim przebywać, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Chodzi zatem o sytuacje, w której osoba fizyczna nie przebywa już w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby.

Cytowany wyżej przepis określa przesłanki, po spełnieniu których właściwy organ gminy może orzec o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Aby było to możliwe, organ gminy musi ustalić, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania i nie wymeldowała się. Przy ocenie zaistnienia przesłanki wymeldowania, organ winien ustalić zamiar osoby mającej być wymeldowaną. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Zamiar opuszczenia miejsca pobytu stałego to nie tylko wyrażona werbalnie chęć koncentrowania w dalszym ciągu spraw życiowych w danym lokalu, ale przede wszystkim postrzegalne na zewnątrz przejawy więzi z miejscem pobytu stałego. Dla takiego ustalenia konieczne jest przeprowadzenie pełnego i rzetelnego postępowania dowodowego, zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach k.p.a, przede wszystkim zgodnie z art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a., co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu prowadzi do wniosku, że organy obu instancji – choć nie ustrzegły się uchybień - prawidłowo ustaliły, że skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce stałego zameldowania.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę na uchybienia organów, a następnie wyjaśnić, dlaczego nie mogły mieć one istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zwrócić należy uwagę, że pismem z dnia [...] października 2011 r. Prezydent Miasta P. zawiadomił P. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymeldowania go z lokalu przy ul. M. w P. W piśmie tym organ wskazał też, że wyznacza na dzień [...] października 2011 r. o godz. [...] termin przesłuchania w charakterze świadka D. S. Zawiadomienie to zostało skierowane do skarżącego na adres przedmiotowego lokalu, jednakże skarżący korespondencji tej nie odebrał (adnotacja na kopercie adresat wyprowadził się – k. 15 akt adm.). Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że przepis art. 42 k.p.a. nakazuje doręczać pisma osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), względnie w lokalu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), bądź jeżeli doręczenie na powyższe sposoby jest niemożliwe, a także w razie koniecznej potrzeby – w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3), organ I instancji powinien był ustalić aktualne miejsce zamieszkania skarżącego i powstrzymać się od prowadzenia postępowania. Tymczasem Prezydent Miasta, zgodnie z ustalonym terminem, w dniu [...] października 2011 r. przesłuchał w charakterze świadka D. S., pozbawiając możności udziału w tej czynności skarżącego. Tymczasem zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma przy tym prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu i może zadawać pytania świadkom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 k.p.a.). Mając na uwadze powołane przepisy stwierdzić należy, że skarżącego pozbawiono możności udziału w przesłuchaniu świadka D. S.

Trzeba jednak zauważyć, że w dniu [...] listopada 2011 r. skarżący został przesłuchany w charakterze strony, zapoznał się z aktami sprawy, w tym treścią protokołu przesłuchania D. S., jak i odebrał zawiadomienie o wyznaczonym terminie kolejnych przesłuchań świadków – J. W., D. P., T. W., wyznaczonych na dzień [...] listopada 2011 r. godz. [...] (k. 26 i 28 akt adm.). W związku z tym uznać należy, że skarżącemu umożliwiono ustosunkowanie się do twierdzeń świadka D. S. Podobnie rzecz się miała z przesłuchaniami kolejnych świadków. Wbrew wspomnianym zawiadomieniom do przesłuchań J. W., D. P., T. W. nie doszło w wyznaczonym terminie ([...].11.2011 r. godz. [...]). J. W. została przesłuchana w dniu [...] listopada 2011 r., zaś T. W. w dniu [...] grudnia 2011 r. (k. 35 i 38 akt adm.). Jednakże skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. odniósł się do treści wypowiedzi wszystkich świadków, którzy zostali przesłuchani. Dlatego uznając, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a., Sąd nie może uznać, że naruszenie to pozbawiło stronę – skarżącego możności udziału w postępowaniu. Skarżący aktywnie w nim uczestniczył zarówno składając wyjaśnienia w dniu [...] listopada 2011 r., następnie biorąc udział w oględzinach w dniu [...] listopada 2011 r., składając wyjaśnienia w piśmie z [...] grudnia 2011 r., a następnie rezygnując z prawa możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków i wyjaśnień (art. 10 § 1 k.p.a.) po zgromadzeniu całokształtu materiału dowodowego, a przed wydaniem przez organ I instancji decyzji (k. 47 akt adm.).

Jednocześnie należy dostrzec, że ustalenia faktyczne organu I instancji uprawniały organ do stwierdzenia, że P. K. dobrowolnie opuścił swoje miejsce stałego pobytu, a tym samym, by ziściły się przesłanki do jego wymeldowania.

Po pierwsze świadek D. S. zeznała, że jej były mąż P. K. opuścił dobrowolnie przedmiotowy lokal ok. 2,5 roku temu (licząc od daty [...].10.2011 r.) i odtąd w nim nie przebywa. Przychodzi jedynie z wizytami do dziecka raz w miesiącu. Zaznaczyła, że powodem opuszczenia mieszkania były nieporozumienia rodzinne i zaległości finansowe. Podała też, że w mieszkaniu została część jego rzeczy i posiada on nadal klucz do mieszkania. Ponadto do pisma z [...] października 2011 r. dołączyła kopię prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...] o rozwiązaniu jej małżeństwa z P. K. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy powierzył jej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron S. K., zaś kontakty P. K. z synem uregulował na jedno spotkanie w miesiącu – w każdą pierwsza sobotę miesiąca w godzinach od 14:00 do 18:00 w obecności matki (D. S.), względnie innej wskazanej przez nią osoby. Treść powołanego orzeczenia koresponduje zatem z oświadczeniem D. S. dotyczącym nieporozumień rodzinnych i częstotliwości i celu wizyt skarżącego w przedmiotowym lokalu.

Dodać należy, że też z wyjaśnień złożonych przez P. K. wynika, iż przedmiotowy lokal nie stanowi jego aktualnego centrum życiowego. Oświadczył on bowiem w trakcie przesłuchania w dniu [...] listopada 2011 r., że w lokalu tym nie bywa codziennie, lecz co najmniej 2 raz w tygodniu, pozostały zaś czas spędza u znajomych. Zaznaczył, że w przedmiotowym lokalu ma zgromadzoną większość rzeczy potrzebnych do codziennej egzystencji ( w tym rzeczy osobiste). Ma tam swój pokój i posiada klucze do mieszkania.

W ocenie Sądu już z powołanego twierdzeń skarżącego wynika, że swym zachowaniem potwierdził on fakt dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę, dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z własnej woli (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić bowiem w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Decyzja o wymeldowaniu ma zaś wyłącznie charakter ewidencyjny, co oznacza, że określa ona tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11, Lex nr 1219265).

Stwierdzić należy, że P. K. wyraźnie potwierdził, że nie mieszka on w mieszkaniu przy ul. M. w P., a jedynie bywa w nim co najmniej 2 razy w tygodniu, jednocześnie pozostały czas spędzając u znajomych. Już z tego oświadczenia wynika, że posiada on inne miejsce pobytu, w którym koncentruje swoje sprawy życiowe, nieujawnione organom. Fakt zaś, że w przedmiotowym lokalu, z którego został wymeldowany, jak to określił "bywa" nie uprawnia go do twierdzenia, że przebywa w nim z zamiarem stałego pobytu.

Jak prawidłowo stwierdziły organy, ustalenia te potwierdziły wyniki oględzin przedmiotowego lokalu (k. 36 akt adm.). Stwierdzono, że w pokoju, który według skarżącego zajmuje on w przedmiotowym lokalu, panuje nieład (zmagazynowane w kartonach gazety, książki, klawiatury, zaś na stole niedziałający sprzęt komputerowy), znajdują się w nim niewielkie ilości odzieży i jedna para butów skarżącego, tapczan, pościel i środki czystości, a ponadto wyłączona lodówka i czajnik elektryczny. Skarżący nie okazał żadnych niezbędnych środków spożywczych (poza bananami). Również pozostali świadkowie – J. W. i T. W. (mieszkańcy domu wielorodzinnego przy ul. M. w P.) podali w trakcie przesłuchań, że od ok. 2 lat nie widują P. K. w przedmiotowym lokalu. J. W. wskazała, że wcześniej P. K. jako administrator pobierał opłaty od lokatorów nieruchomości.

Jednocześnie należy przyznać rację skarżącemu, że organ odwoławczy, poza wyjaśnieniem przesłanek swego rozstrzygnięcia, powinien był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnieść się do zarzutów i argumentów postawionych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., stanowiącym uzupełnienie do odwołania. Swym zaniechaniem Wojewoda dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Trzeba jednak stwierdzić, że wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego powyższe uchybienia nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Argument skarżącego, jakoby w niedalekim sąsiedztwie lokalu przy ul. M. w P. korzystał on z usług poradni lekarskiej (przy ul. Ś. w P.) nie oznacza jeszcze, że skarżący mieszka z trwałym zamiarem w przedmiotowym lokalu. Podobnie nie podważa ustaleń organów okoliczność, na którą zwrócił uwagę skarżący, iż spotyka się on w przedmiotowym lokalu ze znajomymi. Z faktu tego nie można wyprowadzić jeszcze wniosku, by skarżący na stałe mieszkał przy ul. M. w P.

Ponadto dla Sądu niezrozumiały jest zarzut skarżącego co do prowadzenia przez organ I postępowania z urzędu i jednocześnie uznania za stronę D. S. – współwłaścicielkę przedmiotowej nieruchomości. Zważyć należy, że Prezydent Miasta P. wysyłając zawiadomienie z dnia [...] października 2011 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, poinformował, że postępowanie to wszczęte zostało z urzędu, tj. na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. Wszczynając postępowanie organ I instancji uznał za stronę postępowania jedynie skarżącego, jako osobę, której dotyczyć miała czynność wymeldowania. Działanie organu pozostawało zgodne z ówcześnie dominującym stanowiskiem sądów administracyjnych, iż stroną postępowania o wymeldowanie (lub zameldowanie) jest jedynie osoba, które czynność ta dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r., II OSK 779/10, Lex nr 992629). Jednakże w trakcie niniejszego postępowania zmianie uległa linia orzecznicza w zakresie kręgu stron w postępowaniu o wymeldowanie lub zameldowanie, bowiem w dniu 5 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął uchwałę i uznał, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 u.e.l.d.o. (sygn. akt II OPS 1/11, ONSAiWSA 2012/2/17, LEX nr 1052733). W konsekwencji organ I instancji pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. uznał za konieczne powiadomić D. S., współwłaścicielkę nieruchomości, o tym, że przysługuje jej status strony w trwającym postępowaniu dotyczącym wymeldowania skarżącego. Oczywiście rację ma skarżący, że organ I instancji wykazał się pewną niekonsekwencją. Przyjmując bowiem, że stronami tegoż postępowania są osoby dysponujące tytułem prawnym do lokalu, to mając na względzie, że lokal nr [...] przy ul. M. w P. nie stanowi odrębnej własności (odpis z księgi wieczystej – k. 1-7 akt adm.) powinien był uznać za strony wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. M. w P., a nie jedynie skarżącego i D. S. Uchybienie to, jakkolwiek ma znamiona przesłanki będącej podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) to ze względu na fakt, że nie było kwestionowane – tak na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, nie stanowiło podstawy do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Zważyć bowiem należy, że aktualnie w orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny w kwestionowaniu naruszenia praw procesowych w zakresie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym ma podmiot, którego prawa zostały naruszone (por. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08; z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09; z dnia 9 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 990/10, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. poprzez umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy po [...] grudnia 2011 r. jedynie D. S., pozbawiając zaś tego prawa skarżącego, trzeba stwierdzić, iż zarzut ten jest chybiony. Prezydent Miasta zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2011 r., którym poinformował o przedłużeniu postępowania do [...] stycznia 2012 r. oraz o prawie zapoznania się z całością akt sprawy i ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.) doręczył nie tylko D. S. (k. 46 akt adm.), ale również skarżącemu (k. 47 akt adm.). Skarżący zatem wiedząc o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożeniu wniosków jeszcze przed wydaniem decyzji, z prawa tego nie skorzystał.

Jednocześnie Sąd uchyla się od ustosunkowania do zarzutów strony naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 6-11, art. 15, art. 28, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i2, art. 81, art. 82 pkt 1, art. 85 § 1, art. 88, art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ skarżący, poza wymienieniem powołanych przepisów nie wskazał na czym polegałoby ich naruszenie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pomimo uchybień w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bowiem wskazane naruszenia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę P. K. oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.