Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 159/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 67a par. 1 pkt 3, art 122
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2004 r., czerwiec i październik 2007 r. wraz z odsetkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w S. zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: marzec 2004 roku, czerwiec i październik 2007 roku w łącznej wysokości [...] zł oraz umarzającą należne odsetki za zwłokę od zaległości w podatku od towarów

i usług za wyżej wymienione miesiące w kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia ww. decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu 26 sierpnia 2011 r. J. J., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego

w C. z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów

i usług w łącznej kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę według stanu na dzień złożenia wniosku w łącznej kwocie [...] zł ze względu na trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną nie jest w stanie uiścić zaległości. Ponadto, wyżej wymieniony wyjaśnił, iż musiał zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej (komis samochodowy), ponieważ decyzją z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakazano rozbiórkę ogrodzenia działki, następnie pawilonu drewnianego, stanowiącego zaplecze komisu. Wnioskodawca dodał, że w dniu 15 kwietnia 2008 r. otrzymał wypowiedzenie (zawartej na trzy lata, tj. do dnia 19 lipca 2010 r.) umowy dzierżawy działki w R. przy ul. [...] z wezwaniem do przeniesienia drewnianego pawilonu na działkę przy ul. T. , jednak nie mógł tego uczynić, bowiem pawilon rozpadł się.

Wnioskodawca wskazał także, że w lipcu 2007 r. jego żona, która zajmowała się prowadzeniem dokumentacji związanej z działalnością gospodarczą, przeszła udar mózgu, w wyniku czego została sparaliżowana i wymagała intensywnej opieki,

a rekonwalescencja nadal jest kontynuowana. Małżonkowie utrzymywali się

z emerytury strony w wysokości [...] zł oraz żony w kwocie [...] zł i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł (łącznie [...] zł). Koszty ich utrzymania wynosiły łącznie [...] zł, a składała się na nie: opłata za mieszkanie – [...] zł, energia elektryczna –[...] zł, RTV i internet – [...] zł. Do wniosku wyżej wymieniony dołączył wydruki ze swojego konta bankowego, decyzję o wysokości opłaty za mieszkanie, orzeczenie z dnia 2 września 2010 r. o stopniu niepełnosprawności żony G. J.

W toku postępowania J. J. złożył oświadczenie z dnia 6 września 2011 r. o stanie majątkowym, sytuacji rodzinnej i ciężarach finansowych, z którego wynikało, że gospodarstwo domowe prowadził z żoną, z którą zajmował mieszkanie lokatorskie (własność Agencji Wojskowej) o powierzchni [...] m2 (3 izby) położone w C., przy ul. [...] . Dochody strony stanowiła emerytura w wysokości [...] zł (netto), tj. po odjęciu kwoty [...] zł przekazywanej na spłatę tytułów wykonawczych, natomiast dochodem żony była emerytura w wysokości [...] zł (netto), po odjęciu kwoty [...] zł przekazywanej na spłatę tytułów wykonawczych, powiększona o dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Łącznie dochody małżonków wynosiły około [...] zł miesięcznie. Obciążenia finansowe ponoszone co miesiąc stanowiły: czynsz w wysokości około [...] zł, energia elektryczna - około [...] zł, telefon około[...] zł, inne (w tym koszty leczenia) [...] zł, eksploatacja samochodu [...] zł, RTV i internet [...] zł, rata kredytu [...] zł, ubezpieczenie na życie [...], zł. Łączne stałe wydatki, to suma około [...] zł. Strona zadeklarowała posiadanie dwóch działek niezabudowanych, tj. jedną o powierzchni [...] m2, położoną w R. przy ul. [...] , drugą o powierzchni [...] m2, położoną w C. oraz posiadanie samochodu marki [...] (r. prod.1990, nabytego w 2005 roku, o wartości około [...] zł.

Ponadto, organ podatkowy ustalił, że podatnik w zeznaniu podatkowym

PIT- 37 za 2010 rok wykazał dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł oraz dochód z emerytury w wysokości [...] zł, natomiast żona wykazała dochód z emerytury w wysokości [...] zł. Organ sprawdził także,

iż małżonkowie nie korzystali z pomocy Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C..

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia 26 września 2011 r. uwzględnił wniosek w części dotyczącej odsetek

za zwłokę, umarzając te odsetki obliczone na dzień złożenia wniosku w kwocie

[...] zł. Jednakże odmówił umorzenia zaległych należności podatkowych VAT

za marzec 2004 r., czerwiec i październik 2007 r. w łącznej wysokości [...] zł.

J. J. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, pismem z dnia 11 października 2011 r. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w S., żądając umorzenia całej zaległości w podatku od towarów i usług. Wyżej wymieniony powołał się na okoliczności wskazane wcześniej we wniosku oraz się na swoją sytuację ekonomiczną i rodzinną (chorobę żony), podkreślając, że nie zgadza się z częściowym tylko uwzględnieniem wniosku. Dokonaną przez organ ocenę stanu faktycznego, uznał za niepełną. W jego ocenie organ nie miał podstaw, aby nieuwzględnić okoliczności, które – jego zdaniem - doprowadziły do powstania zaległości podatkowych.

Ponadto, podatnik wskazał, że czynnym podatnikiem podatku

od towarów i usług był do października 2007 r., a nie jak wskazano w decyzji

do [...] r., w którym to dniu zlikwidował działalność gospodarczą. Strona wyjaśniła, że w październiku 2007 roku jedynie zawiesiła działalność gospodarczą,

a zlikwidowała dopiero w styczniu 20011 roku, gdyż żona dopiero wówczas odzyskała zdrowie, co pozwoliło jej na prowadzenie dokumentacji. J. J. dodał, że wbrew twierdzeniu organu podatkowego, korzystał z pomocy MGOPS

w C. w formie poradnictwa prawnego, a żona od 1 lipca 2010 r. otrzymywała dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Korzystał również z przyznawanej raz na kwartał pomocy pieniężnej z funduszu socjalnego Wojskowego Biura Emerytalnego w S. (jednak nie podał kwoty otrzymanego świadczenia).

Wyżej wymieniony poinformował, że posiadał dwie działki, a jedną z nich był ogród warzywny, który pomimo długoletniej dzierżawy od Skarbu Państwa musiał

w 2006 roku odkupić od właściciela prywatnego. Natomiast, drugą działkę położoną

w R. miał zamiar sprzedać w 2007 roku, jednak wskutek zbyt późnego otrzymania z urzędu skarbowego zaświadczenia, niezbędnego dla notariusza, umowa sprzedaży nie została podpisana, a pobraną zaliczkę musiał zwrócić klientowi. W związku z tym Podatnik nie mógł uregulować zaległości w podatku od towarów i usług. Zdaniem strony, z tego powodu jego żona w lipcu 2007 roku dostała udaru mózgu. Dodatkowo w odwołaniu wskazał, że w jego sklepach miały także miejsce zdarzenia losowe (wielokrotne włamania z kradzieżą, pożar jednego ze sklepów oraz napad z kradzieżą).

W toku postępowania odwoławczego ustalono, iż wysokość zaległości

na dzień 20 grudnia 2011 r. nie uległa zmianie. W dniu 30 września 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przekazał Komornikowi akta egzekucyjne

w zakresie przedmiotowej zaległości podatkowej w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia 3 lutego 2003 r., który wyznaczył Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. do łącznego prowadzenia egzekucji.

Odpowiadając na wezwanie organu, J. J. w piśmie z dnia

30 listopada 2011 roku powołał się na fakty przedstawione we wniosku oraz odwołaniu, podkreślając stan zdrowia żony - karta informacyjna ze szpitala

w C. z dnia 12 września 2011 r. Nadmienił, że jego stan zdrowia również pogorszył się (karta informacyjna ze szpitala w C. z dnia 12 sierpnia 2010 r.). Na okoliczność kradzieży i włamań w jego sklepach dołączył kserokopie orzeczeń policji, prokuratury i sądu. Do pisma dołączył także dyplom uznania dla małżonków J.ch od Dyrektora Szkoły Podstawowej w R. za wsparcie młodzieży w organizacji wypoczynku, decyzję z dnia 31 sierpnia 2000 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakazującą zaniechania dalszych robót i rozbiórkę obiektu przy ul. [...] w R., kopię oświadczenia o stanie majątkowym, sytuacji rodzinnej i ciężarach finansowych złożonego 6 września 2011 r. i uzupełnionego w dniu 30 listopada 2011 r. o to,

że otrzymał świadczenie socjalne w kwocie [...] zł w dniu 2 listopada 2011 r.,

a zapomogę otrzymywał sporadycznie. Organ podatkowy dodał, że z przedłożonych dokumentów wynikało, iż podatnik starał się o zamianę mieszkania, bo nie stać

go było na utrzymanie aktualnego, które otrzymał w 1985 roku jako nagrodę. Dodał, że o [...] zł wzrosły koszty leczenia żony, ponadto, spłaca po [...] zł miesięcznie kredyt zaciągnięty na zakup ogrodu.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji powołując się

na art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), zwanej dalej "Ordynacją podatkową", wskazał, że z treści tego przepisu wynika, iż organ może wydać pozytywną decyzję, jeżeli dostrzeże przesłanki ważnego interesu w okolicznościach sprawy, co oznacza, że prawo wyboru rozstrzygnięcia, tj. wydania decyzji negatywnej albo pozytywnej organ ma nawet wówczas, gdy takie przesłanki dostrzeże. Dodał, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu wniosku strony, uznał, że ważny interes podatnika przemawia za umorzeniem odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. Natomiast, organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia w całości żądań strony, która wnosiła o umorzenie także zaległości głównych.

Organ odwoławczy wskazał, że zdarzenia, które zdaniem strony uzasadniały, umorzenie całej zaległości, miały miejsce w okresie od 1996 roku

do 2001 roku, a zaległość podatkowa dotyczyła okresów rozliczeniowych w 2004

i 2007 roku. Natomiast w okresie, w którym wystąpiły powołane przez stronę zdarzenia, podatnik nie zalegał w płatności podatków. Organ podniósł także,

że strona posiadała majątek znacznie przewyższający kwotę zaległości. Likwidując działalność gospodarczą J. J. nie utracił możliwości zarobkowania, bowiem posiadał wraz z małżonką stałe źródło dochodu, tj. emeryturę w łącznej kwocie około [...] zł oraz otrzymywał wynagrodzenie – [...] zł miesięcznie. Ponadto, organ zaznaczył, że podatnik nie utracił zdolności płatniczych, bowiem spłacał raty kredytu po [...] zł miesięcznie. Konieczność ponoszenia bieżących kosztów utrzymania i realizacja spłaty zadłużeń (m.in. w Banku) nie noszą znamion okoliczności wyjątkowych, uzasadniających preferencyjne potraktowanie – poprzez umorzenie - całości zobowiązań podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. podzielił pogląd organu pierwszej instancji co do zasadności umorzenia jedynie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, wskazując przy tym, że brak podstaw do umorzenia należności głównej z uwagi m. in. na szczególny charakter podatku od towarów i usług, który jako podatek pośredni stanowi element ceny usługi i obciąża transakcję.

Organ odwoławczy stwierdził także, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a wydana decyzja nie narusza prawa..

Zarzut strony co do braku rzetelnego przedstawienia sytuacji finansowej wnioskodawcy organ uznał za nietrafny, bowiem J. J. w całym postępowaniu przed organem I instancji nie wykazał, że korzysta z pomocy MGOPS w C. w jakiejkolwiek formie oraz, że korzysta z pomocy funduszu socjalnego Wojskowego Biura Emerytalnego w S.. Podatnik nie przedstawił także żadnych dowodów dotyczących kradzieży, pożaru czy napadu.

Zarzuty dotyczące daty wyrejestrowania się podatnika VAT organ uznał

za niemające znaczenia w sprawie pomimo, że istotnie J. J. zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku VAT dokonał od dnia 1 stycznia 1995 r. natomiast likwidacji działalności gospodarczej, a tym samym zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług dokonał w dniu 3 stycznia 2011 r. W okresie od 1 stycznia 1995 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. składał deklaracje VAT - 7 dla podatku od towarów i usług. Organ wyjaśnił,

że jeżeli jednak podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jest on obowiązany do zgłoszenia tego faktu naczelnikowi urzędu skarbowego, a zgłoszenie to stanowi podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT- art. 96 ust. 6 ustawy o podatku od towarów

i usług.

Odnośnie powoływanego braku możliwości uregulowania zaległości

w podatku VAT z powodu niedojścia do skutku sprzedaży działki, organ wyjaśnił,

że G. i J. J. wnioskiem z dnia 2 marca 2007 r. zwrócili się

do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o wydanie zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej wpisanej do księgi wieczystej nr [...] A. W związku

z uregulowaniem zaległości podatkowych, Naczelnik Urzędu Skarbowego

w C. pismem z dnia 12 marca 2007 r. wyraził na to zgodę – pismo doręczono w dniu 13 marca 2007 r. Ponadto organ ten, pismem z tej samej daty powiadomił Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych o wyrażeniu zgody na wykreślenie hipoteki wpisanej na jego wniosek z dnia 12 grudnia 2000 r.

w dziale księgi wieczystej Kw. [...] w wysokości [...] zł. Organ stwierdził,

że nie można w tej sytuacji czynić zarzutu, iż transakcja sprzedaży nie została zrealizowana wskutek braku działania organu podatkowego.

J. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie rozstrzygnięcie organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu skargi, strona wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organów podatkowych, albowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli istnieją przesłanki do umorzenia ze względu na ważny interes podatników, to organ jest zobowiązany zastosować instytucję uznania administracyjnego. Skarżący dodał, że w świetle art. 2 Konstytucji, tj. zasady państwa prawnego nie do zaakceptowania jest stanowisko organu podatkowego, który twierdzi, że jest uprawniony do wydania negatywnej decyzji także wówczas, gdy dostrzeże przesłanki umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący dodał,

że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej ze względu na zły stan zdrowia swój

i żony.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopie zaświadczenia lekarskiego w języku niemieckim wystawionego na rzecz skarżącego i wniósł o odroczenie terminu rozprawy.

Sąd postanowił nie uwzględnić ww. wniosku strony skarżącej, gdyż kserokopia zaświadczenia nie pochodziła od lekarza sądowego, a nadto skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja bowiem nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych

w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie,

a nie rozstrzygnięcie, podjęte w ramach tzw. "uznania administracyjnego", które cechuje specyficzna konstrukcja prawna, pozwalająca organowi na wybór konsekwencji prawnych w konkretnej sytuacji, do której odnosi się dyspozycja normy prawnej. Zatem, sąd administracyjny jest zobowiązany do sprawdzenia, czy decyzja została wydana w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania,

z zachowaniem przepisów procedury, a także, czy organ zbadał wszystkie okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny

w świetle ustawowych przesłanek umorzenia oraz powinności ujęcia tej oceny

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy pobór podatku powinien być zaniechany wskutek umorzenia zaległości podatkowej.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z powyższej regulacji wynika, że wniosek podatnika wszczyna postępowanie w sprawie ulgi w spłacie podatków. Jednakże należy podkreślić, iż umorzenie zaległości podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania określonej w art. 84 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy jest obowiązany

do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych

w ustawie.

Należy zwrócić uwagę na to, że decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, gdyż zwrot "może umorzyć" oznacza, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z istoty uznania administracyjnego wynika uprawnienie organu podatkowego do swobody wyboru określonego rozstrzygnięcia. Pozostawienie przez ustawodawcę organowi wyboru

w podjęciu decyzji nie oznacza dowolności, albowiem organ jest zobowiązany

do ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie występują przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej, tj. istnienia ważnego interesu podatnika

lub interesu publicznego. W tym celu organ musi wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne sprawy, gdyż w następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jest zobligowany do stwierdzenia, czy w sprawie występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Natomiast, w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek, brak związania organu oznacza, że nie musi on uwzględnić wniosku i wydać rozstrzygnięcia na korzyść strony. Nawet w sytuacji stwierdzenia przez organ, iż zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku

z uwagi na "ważny interes" organ może wydać decyzję odmowną (negatywną).

W orzecznictwie podkreśla się, iż negatywne rozstrzygnięcie, podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonująco, wyczerpująco

i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione,

a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (por. wyr. NSA z dnia

18 maja 2005 r. FSK 2211/2004, niepubl.).

Odnosząc się do znaczenia terminu "ważny interes podatnika", wskazać należy, że jest to pojęcie niedookreślone. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku" (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Przesłanki umorzenia należy więc oceniać nie tylko w kontekście sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 13/98, niepubl.).

Jak wskazano wyżej, podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego może nastąpić tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne i rzetelne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Te obowiązki organu wynikają z art. 122 Ordynacji podatkowej wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej. Organ zobowiązany jest zbadać nie tylko trudną sytuację finansową, na którą powołuje się strona, pod kątem ustalenia, czy wskazane okoliczności faktyczne wyczerpują przesłankę umorzenia ze względu na ważny interes strony, ale także powinien wziąć pod uwagę, czy wskazane okoliczności uzasadniają przyznanie ulgi podatkowej. Zdaniem Sądu, umorzenie zobowiązania podatkowego jest formą pomocy publicznej udzielonej przez podatnikowi. Celem tejże pomocy jest uniknięcie negatywnych skutków w aspekcie interesu indywidualnego (m. in. poprzez zabezpieczenie egzystencji podatnika).

W ocenie Sądu, organy podatkowe w oparciu o przedłożone przez stronę dowody, a także na podstawie zebranych przez organ informacji, wszechstronnie wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy i prawidłowo ustaliły sytuację materialną Skarżącego, uznając, że aktualnie (tj. w dacie wydawania decyzji) J. J. jest w stanie uregulować zaległości w podatku od towarów i usług. Ponadto, należy mieć na uwadze okoliczność, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy stwierdził, iż z uwagi na trudną sytuację rodzinną zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", przemawiająca za umorzeniem odsetek od zaległości podatkowej.

Według Sądu, skarżący nie wykazał we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie mu ulgi, poprzez całkowite zwolnienie go z obowiązku uiszczenia zarówno zaległości podatkowej jak i odsetek. Ze zgromadzonego materiału wynika bezsprzecznie, że skarżący dysponuje majątkiem (posiada dwie działki, samochód), a przede wszystkim wraz z żoną ma stałe źródło dochodu, gdyż oboje z żoną otrzymują świadczenia emerytalne (łącznie ponad[...]zł netto). Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na to, że skarżący w 2005 roku nabył samochód marki [...] a w 2006 roku nabył nieruchomość, tj. działkę w C. (o powierzchni [...] m2, podczas gdy w marcu 2004 roku powstała najwyższa zaległość podatkowa z tytułu nieuiszczonego podatku od towarów i usług ([...] zł), A zatem skarżący nabył nowe składniki majątku kosztem spłaty swoich istniejących zaległych zobowiązań względem budżetu państwa. Nadto, wypada zaznaczyć, że skarżący jest właścicielem nieruchomości w R. (o powierzchni [...] m2). Na tej podstawie Sąd uznał, że skarżący dysponuje wystarczającym majątkiem, z którego wierzyciel może zaspokoić swoje roszczenie, co w pełni uzasadnia stanowisko organu podatkowego, który stwierdził, że brak podstaw do przyznania ulgi przez umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT.

Należy podzielić pogląd organu, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia meritum sprawy ma charakter podatku od towarów i usług. Podatek ten nie obciąża bezpośrednio podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, jest on bowiem tylko zobowiązany do ustalenia kwoty należnego podatku, następnie pobrania go od kontrahenta transakcji i dalej przekazania na rachunek właściwego urzędu skarbowego. De facto ciężar ekonomiczny ponoszenia tego podatku spoczywa na konsumencie produktu lub usługi, a nie na przedsiębiorcy. Wobec tego, należy podkreślić, że mimo, iż skarżący nie ponosił ciężaru finansowego tego podatku, to jednak nie wywiązał się z ustawowego obowiązku odprowadzenia go do Skarbu Państwa, przyczyniając się w ten sposób do powstania zaległości podatkowej.

Nadto, zdaniem Sądu, likwidacja działalności gospodarczej nie może być powodem przyznania zwolnienia podatkowego. Każdy podmiot, który podejmuje się prowadzenia działalności gospodarczej powinien mieć świadomość, że wiąże się

to także z ponoszeniem ryzyka niepowodzenia przedsięwzięcia. Każdy podatnik, w tym skarżący, prowadząc działalność gospodarczą, ponosi ryzyko z tym związane, a zdarzenia takie jak m. in. niskie zyski i niewielka opłacalność (w ocenie skarżącego), czy też przedwczesne wypowiedzenie umowy dzierżawy nie są nadzwyczajną okolicznością, która uzasadnia udzielenie zwolnienia, gdyż są to zdarzenia zwykle towarzyszące prowadzonej jakiejkolwiek działalności gospodarczej.

Odnosząc się do wniosku skarżącego w części dotyczącej umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług, wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organ w tym zakresie.

W ocenie Sądu słusznie organ podniósł, że dla merytorycznego rozpoznania sprawy nie mają znaczenia powołane przez stronę skarżącą fakty takie jak: pożar

w sklepie żony skarżącego, włamanie do sklepu, kradzieże i napad w sklepie, zdarzenia te bowiem miały miejsce w latach 1996 – 2001, a zatem przed powstaniem zaległości w podatku od towarów i usług, co uzasadnia, że pozostają one bez wpływu na możliwość lub brak uiszczenia podatku.

W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego jest złożona, jednak to skarżący swoim zachowaniem przyczynił się do powstania tej zaległości nie odprowadzając podatku VAT uzyskanego z ceny transakcji. Sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, ma bowiem wraz żoną stałe źródło dochodów, poza tym jest w posiadaniu mienia nieruchomego, które może stanowić podstawę zaspokojenia roszczeń wierzyciela, nie pozbawiając strony dachu nad głową. Uregulowanie zatem zaległych należności podatkowych nie odbyłoby się kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencjalnych strony i jego rodziny, brak tym samym podstaw do uznania, że wystąpiła przesłanka umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej, a mianowicie "ważny interes podatnika" w rozumieniu art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej koniecznej do jej umorzenia. Podkreślić przy tym należy, że skoro stałe źródło dochodu pozwala skarżącemu na bieżące regulowanie wszelkich opłat, w tym rat kredytu, to sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyjątkowo trudna, że nie pozwala na uregulowanie nieumorzonej głównej zaległości podatkowej (np. w układzie ratalnym). Przyznawanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej stanowi odstępstwo od zasady regulowania zobowiązań podatkowych. A zatem, ulga ta przyznawana jest wyjątkowo, a mianowicie, w sytuacji gdy podatnik z powodu szczególnie trudnej sytuacji materialnej lub z przyczyn od niego niezależnych nie jest w stanie uiścić zaległego podatku. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że organ nie pozostał obojętny wobec trudnej sytuacji rodzinnej skarżącego, przychylając się w części do wniosku strony przez umorzenie należnych odsetek od zaległości podatkowej w kwocie łącznej [...] zł.

Podsumowując powyższe rozważania, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia oceny zawartej w zaskarżonej decyzji, bowiem nie wystąpiła w sprawie przesłanka ważnego interesu podatnika przemawiająca za umorzeniem zaległości podatkowej w podatku VAT. W ocenie Sądu, organ wyczerpująco wyjaśnił okoliczności faktyczne sprawy, które znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, przy czym wspomnieć należy, że organ nie poprzestał jedynie na dokumentach i dowodach zaprezentowanych przez skarżącego, ale z własnej inicjatywy podjął działania w celu uzyskania rzetelnych informacji (m.in. zwrócił się do MGOPS w C., zebrał i analizował zeznania podatkowe). Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny, zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy. Organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, przy czym nie orzeczono o kosztach pomocy prawnej z urzędu wobec braku oświadczenia pełnomocnika, o jakim mowa w § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).