Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 736/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lic. a, c, art. 152, art. 200, art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 66 pkt 13, 14, art. 77 ust. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 138 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 roku sprawy ze skarg U. Z., A. M. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. znak: [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących U. Z., A. M. i M. Ch. kwoty po 200 (dwieście) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotów kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. a.bł.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołań U. Z., M. Z., T. Ł., W. K., T. P., M. C., M. W., A. M., I. C., A. G., R. i Z. L., I. i J. W., H. F., J. O., A. Ż., W. W., A. M., P. M., M. S., G. K., W. B., D. i M. J., P. W. oraz A. O., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr ewid. 53/1, obręb [...], gm. S.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] roku, po rozpoznaniu wniosku K. D., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla opisanego przedsięwzięcia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). W części decyzji dotyczącej rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia organ wskazał, że teren planowanej inwestycji, polegającej na budowie dwóch turbin wiatrowych, zlokalizowany jest w gminie S., w miejscowości K., na działce nr ewid. 53/1. W wyniku realizacji inwestycji zaplanowano budowę dwóch wież wraz z dwoma zespołami siłowni wiatrowych, wykonanie fundamentów, bezobsługową stację transformatorową, linie energetyczne podziemne i/lub napowietrzne, infrastrukturę telekomunikacyjną umożliwiającą nadzór eksploatacyjny elektrowni oraz budowę zjazdu, drogi dojazdowej i placów montażowych. Działka, na której planowana jest inwestycja, użytkowana jest rolniczo, grunty na tym obszarze to grunty klas RIVa, RIVb, RIIIa oraz RIIIb. Najbliżej położony teren zabudowy względem omawianej elektrowni wiatrowej znajduje się w odległości ponad 580 m na południe. Teren działki nie podlega szkodom górniczym i ochronie konserwatorskiej, leży poza występowaniem stref wymagających szczególnej ochrony. Dojazd na teren inwestycji przewidywany jest z drogi powiatowej nr 463 od strony południowej elektrowni poprzez zjazd oraz drogę dojazdową o szerokości do 5 m. Działka nr ewid. 53/1 ma powierzchnię ok. 4,2 ha. Dla działki nr ewid. 53/1 oraz dla terenów w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazał organ planowana inwestycja obejmuje zamontowanie dwóch turbin wiatrowych o mocy do 2,0 MW każda, wysokość wieży od 67 m do 105 m, średnica wirnika od 66 do 90 m, maksymalny poziom 105,0 dB, planowane turbiny wiatrowe montowane będą na wieżach rurowych o wysokości w zakresie 67 m – 105 m, na szczycie każdej z dwóch wież umieszczona będzie obrotowa gondola (ustawiająca się w zależności od kierunku wiatru) z wirnikiem, średnica śmigieł wirnika mieścić się będzie w przedziale 66 – 90 m, całkowita wysokość dla każdej z elektrowni wiatrowych (wieża z pionowym wysięgiem wirnika) wynosić będzie do 150 m, wieża siłowni musi charakteryzować się wysoką wytrzymałością na warunki wiatrowe, turbina wiatrowa wyposażona będzie (od końcówek łopat do podstawy wieży) w system pełnego zabezpieczenia odgromowego, elektrownie wiatrowe przy sprzyjających warunkach atmosferycznych (prędkość wiatru) eksploatowane będą zarówno w porze dziennej, jak i nocnej, elektrownia będzie bezobsługowa – na terenie inwestycji nikt nie będzie pracował. Połączenie projektowanych turbin wiatrowych przewiduje się do jednego z trzech najbliższych słupów w istniejącej linii SN, biegnącej przez działkę, o napięciu do 30 kV za pośrednictwem transformatorów podnoszących napięcie do poziomu średniego – napięcie na uzwojeniu pierwotnym transformatorów 690 kV, napięcie na uzwojeniu wtórnym do 30 kV. Na etapie budowy do elektrowni zostanie doprowadzona droga dojazdowa o szerokości do 5 m wykonana z tłucznia lub z płyt betonowych oraz place manewrowe o wymiarach ok. 35 m x 40 m również utwardzone tłuczniem lub płytami betonowymi, droga wewnętrzna będzie zaczynała się zjazdem z drogi powiatowej nr 463, poprzez działkę nr ewid. 53/2 i będzie biegła wzdłuż wschodniej granicy działki nr ewid. 53/1, długość drogi przewiduje się do 900 m, droga i place przewidywane są na czas robót i montażu. Organ ustalił też w decyzji warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, uwzględniając uzgodnienia dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: U. Z., M. Z., T. Ł., W. K., T. P., M. C., M. W., A. M., I. C., A. G., R. i Z. L., I. i J. W., H. F., J. O., A. Ż., W. W., A. M., P. M., M. S., G. K., W. B., D. i M. J., P. W. oraz A. O. Odwołujący sprzeciwili się realizacji przedsięwzięcia wskazując na jego negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzi i środowisko. Uważają, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest nierzetelny w części dotyczącej oddziaływania skumulowanego. Decyzja organu pierwszej instancji nie określa, czy i w jakim zakresie zostanie ograniczona możliwość zabudowy wsi od strony północnej, czyli od strony oddziaływania elektrowni oraz nie zawiera informacji, czy został utworzony obszar ograniczonego użytkowania oraz jakie ograniczenia będą wprowadzone dla gruntu znajdujących się na takim obszarze. Przed wydaniem decyzji organ nie poinformował stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Organ pierwszej instancji uzyskał w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, jednakże organ ten zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia na podstawie niekompletnego raportu, bowiem raport ten był uzupełniany w postępowaniu prowadzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołań, utrzymało w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż celem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena oddziaływania na środowisko, która obejmuje w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki oraz wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, jak również dostępność do złóż kopalin. Nadto organ ocenia możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu.

Inwestycja planowana w niniejszej sprawie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W sprawie organ pierwszej instancji, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego orzekł o konieczności przeprowadzenia takiej oceny i nałożył na inwestor obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przedsięwzięcie to wymaga, po uprzednim uzgodnieniu z organem ochron środowiska i uzyskaniu opinii organu ochrony sanitarnej, uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W ocenie kolegium, w sprawie przeprowadzono należycie ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego uzupełnienia, sporządzonego na potrzeby postępowania, zgodnego z wyznaczonym zakresem oraz odpowiadającego wymogom przepisów prawa. Warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione i zaopiniowane przez odpowiednie organy. Zostały one przedstawione tak, aby zabezpieczone były interesy w zakresie ochrony środowiska oraz z punktu widzenia wymagań sanitarnych i higienicznych. Warunki te odzwierciedlono też w decyzji środowiskowej.

Jak wskazał organ odwoławczy, z charakterystyki projektowanego przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i jego uzupełnieniu, oraz ze stanowisk organów uzgadniających i opiniujących wynika, że inwestycja nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowie ludzi, nie przyczyni się do degradacji środowiska przyrodniczo – kulturowego, nie będzie powodować konfliktów przestrzennych i uzasadnionych konfliktów społecznych, nie naruszy interesu osób trzecich i nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Dla poszczególnych rodzajów oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określono zakres działań prewencyjnych i ograniczających, w sferze tych działań określono rodzaj urządzeń i instalacji koniecznych do realizacji w celu minimalizacji skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rodzaj i zasięg emisji powodowanych eksploatacją przedsięwzięcia nie będą powodować przekroczenia norm ochrony środowiska oraz uciążliwości dla warunków życia ludzi. Przewiduje się zastosowanie odpowiednich rozwiązań ograniczających zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, dobranych adekwatnie do wielkości przedsięwzięcia i jego usytuowania.

Analiza zebranej w sprawie dokumentacji, w tym przede wszystkim raportu oddziaływania na środowisko, pozwala – zdaniem Kolegium – stwierdzić, że jest to środek dowodowy mający w istocie przesądzające znaczenie w sprawie. Zawarte w nim wnioski logicznie wypływają z dokonanych analiz. Zawiera on analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie i ograniczenie negatywnych oddziaływań na środowisko. Ocena zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy zastosowaniu działań, na które wskazano w raporcie, i na które zwrócił uwagę organ pierwszej instancji, pozwala na stwierdzenie, że inwestycja nie pogorszy walorów środowiska. W ocenie organu, przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest rzetelny, spójny, nie budzi zastrzeżeń i nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości. Nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności. Brak jest przy tym dowodów przeciwnych w tym względzie.

Planowana inwestycja nie ma wpływu na obecne użytkowanie i zagospodarowanie terenów sąsiednich, o ile uwzględni się jej cechy oraz projektowane rozwiązania techniczne i technologiczne. Jak podkreśliło SKO, organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek monitorowania w zakresie klimatu akustycznego na terenach istniejącej zabudowy mieszkaniowej, odnosząc go do całego okresu funkcjonowania przedsięwzięcia. Monitoring hałasu należy zacząć prowadzić rok od momentu zakończenia pomiarów wynikających z zaleconej analizy porealizacyjnej. Zestawienia wyników pomiarów z prowadzonego monitoringu należy przedstawić w formie sprawozdania Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Ł. i Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska z częstotliwością raz na dwa lata. Organ nałożył też obowiązek zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając zakres tych działań. W celu dokonania faktycznej oceny wpływu planowanej inwestycji na ptaki organ zobowiązał inwestora do wykonania porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego, który obejmować ma cykl roczny stanowiący replikę badań przedrealizacyjnych, w celu uzyskania kompleksowych danych szczegółowo określonych w decyzji pierwszoinstancyjnej. Monitoring ten należy uzupełnić o analizę rzeczywistej śmiertelności ptaków. Organ nałożył też obowiązek wykonania porealizacyjnego monitoringu chiropterologicznego w celu dokonania faktycznej oceny wpływu przedsięwzięcia na nietoperze. Monitoring ornitologiczny i chiropterologiczny należy przeprowadzić trzykrotnie w ciągu pięciu lat od momentu oddania inwestycji do eksploatacji. W decyzji zastrzeżono, że jeżeli podczas prowadzenia monitoringu zostanie stwierdzone negatywne oddziaływanie na chronione gatunki zwierząt (w tym ptaki i nietoperze), przekraczające rozmiary podane w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, inwestor podejmie na własny koszt stosowne działania minimalizujące, ukierunkowane na ograniczenie i/lub całkowite wykluczenie negatywnego wpływu na te gatunki zwierząt wynikające z funkcjonowania elektrowni wiatrowej. Niezbędne działania zapobiegawcze w formie m. in. okresowego wyłączania turbiny wiatrowej lub trwałego ich wyłączania, zmiany struktury użytkowania terenu, zmiany systemu nocnego oświetlenia siłowni, muszą zostać określone na podstawie zebranych wyników monitoringów porealizacyjnych. Zobowiązano też inwestora do przedkładania szczegółowego sprawozdania z przeprowadzonych monitoringów wraz z wynikami badań oraz wnioskami i wskazaniem przez inwestora działań zapobiegawczych w terminie 2 miesięcy od dnia zakończenia każdego z cykli rocznych badań.

Na inwestora nałożony też został obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego oraz migotania cieni. W analizie akustycznej wykonanej w ramach analizy porealizacyjnej należy dokonać porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z rzeczywistym oddziaływaniem inwestycji w trakcie jej eksploatacji. Pomiary emisji hałasu mają być prowadzone w granicach oddziaływania inwestycji na środowisko na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (wraz z oddziaływaniem skumulowanym), w czasie faktycznej i pełnej pracy elektrowni wiatrowych w ciągu jednej godziny dla pory nocy, w punktach charakterystycznych dla zabudowy znajdującej się w najbliższej odległości od inwestycji, czyli przy zabudowie zagrodowej na działce o numerze ewidencyjnym 393 i 397, obręb [...]. Analiza ta ma być wykonana w terminie 7 miesięcy po oddaniu obiektu do użytkowania, a jej wyniki należy przedstawić organowi ochrony środowiska w terminie 9 miesięcy od dnia oddania obiektów do eksploatowania. Badania powinny być przeprowadzone przez laboratorium posiadające certyfikat akredytacji, wydany przez uprawnioną jednostkę akredytującą. Wraz ze sprawozdaniem pomiarów należy przedstawić dane katalogowe wybranych i zastosowanych turbin wiatrowych, które potwierdzą, że ich poziom mocy akustycznej nie jest większy niż wartości określone dla nich w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nierzetelności raportu w części dotyczącej oddziaływania skumulowanego, organ wyjaśnił, że nie jest on trafny. W raporcie analizowana jest kumulacja oddziaływań inwestycji z oddziaływaniami innych inwestycji lokalizowanych w sąsiedztwie. Przeprowadzone analizy nie wykazały, aby skumulowane oddziaływanie powodowało naruszenie wymaganych przepisami norm. Przy ocenie oddziaływania skumulowanego uwzględniono istniejące i planowane elektrownie wiatrowe na terenie gminy. Wyniki obliczeniowe i graficzne dokonanej analizy wskazują, że nie ma przekroczeń dopuszczalnych norm.

W zaskarżonej decyzji oddziaływanie akustyczne określono zgodnie z przepisami w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W związku z charakterem planowanej inwestycji nałożono na inwestora obowiązek monitorowania w zakresie klimatu akustycznego na terenach istniejącej zabudowy mieszkaniowej w odniesieniu do całego okresu funkcjonowania przedsięwzięcia i wykonania analizy porealizacyjnej. Przyjęte rozwiązania techniczne budowy turbin zminimalizują oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Podnieść w tym miejscu należy, że inwestor uwzględniając protesty lokalnej społeczności, zrezygnował w toku postępowania z jednej turbiny sprowadzając zakres planowanej inwestycji do budowy dwóch turbin wiatrowych.

Co zaś tyczy się zarzutu odwołania, że decyzja pierwszej instancji nie określa, czy i w jakim zakresie zostanie ograniczona możliwość zabudowy wsi od strony północnej, czyli od strony oddziaływania elektrowni oraz nie zawiera informacji, czy został utworzony obszar ograniczonego użytkowania oraz jakie ograniczenia będą wprowadzone na terenach znajdujących się w tym obszarze, organ wyjaśnił, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ – w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W decyzji organ pierwszej instancji stwierdził brak konieczności utworzenia takiego obszaru, biorąc pod uwagę charakter i skalę zamierzonego przedsięwzięcia oraz ustalenia – dokonanej w ramach oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko – analizy (z uwzględnieniem zastosowania wskazanych rozwiązań technicznych i organizacyjnych), z których wynika, że nie będzie występowało ponadnormatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Sporządzony dla potrzeb niniejszej sprawy raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, że dla tej inwestycji nie ma konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Przesłanką uzasadniającą ustanowienie tego obszaru jest wystąpienie szkodliwego oddziaływania wywołanego przekroczeniem dopuszczalnych norm immisyjnych, co w omawianym przypadku – jak wykazała ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagana przepisami prawa – nie ma miejsca.

W kwestii zaś zarzutu odwołania dotyczącego uzyskania przez organ w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji opinii inspekcji sanitarnej, która wydana została bez zapoznania się przez ten organ z wynikami postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ ochrony środowiska, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ prowadzący postępowanie przedkłada organom uzgadniającym i opiniującym wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 77 ust. 1 i 2 w/w ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). W przedstawionej sytuacji wydanie opinii przez inspektora sanitarnego, który nie uznał, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestiach objętych jego zakresem działania (sanitarno – higienicznych), nie może być traktowane jako naruszenie prawa. Poza tym ani przepisy ustawy, ani Kodeksu postępowania administracyjnego, nie nakładają na organy uzgadniające i opiniujące obowiązku zapoznania się z materiałem uzyskanym przez te organy w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w ramach art. 106 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Opinia organu współdziałającego nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego decyzję, współdziałanie polegające na zasięgnięciu opinii jest najluźniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej, jest zbliżone do konsultacji bądź doradztwa.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli U. Z. oraz A. M. i M. C.

U. Z. w treści swojej skargi podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu zarzucając jednocześnie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do części z nich. Zdaniem autorki skargi przygotowany na zlecenie inwestora raport jest nierzetelny, a planowana inwestycja wpłynie na dobra materialne właścicieli sąsiadujących działek i ograniczy w przyszłości wykorzystanie gruntów wokół inwestycji.

Natomiast A. M. i M. C. w treści swojej skargi podnieśli, iż droga dojazdowa do działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym nie stanowi własności inwestora. Grunty, na których planowana jest inwestycja objęte są ochroną prawną, czego organ nie wziął pod uwagę. Planowane przedsięwzięcie obniży wartość działek w okolicy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.

Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako ustawa). Stosownie do regulacji art. 59 ust. 7 w/w ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.

Kwalifikacja przedsięwzięć następuje na podstawie zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia planowana inwestycja może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może wymagać przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, czyli m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5:

a) lokalizowane na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku poz. 627 ze zm.), z wyłączeniem instalacji przeznaczonych wyłącznie do zasilania znaków drogowych i kolejowych, urządzeń sterujących lub monitorujących ruch drogowy lub kolejowy, znaków nawigacyjnych, urządzeń oświetleniowych, billboardów i tablic reklamowych,

b) o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m.

Zgodnie z regulacją art. 63 ust. 1 w/w ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania, w tym m. in. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem jego skali i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wykorzystywania zasobów naturalnych, emisji i występowania innych uciążliwości, ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii. Organ musi mieć także na względzie usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych uwarunkowań, wynikających z zasięgu oddziaływania – obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, jak i czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 w/w ustawy).

W stanie faktycznym sprawy inwestor występując z wnioskiem inicjującym postępowanie dołączył do niego dokument zatytułowany "Karta informacja przedsięwzięcia". Po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, organ pierwszej instancji w drodze postanowienia nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po złożeniu przez inwestora raportu, został on przedstawiony do zaopiniowania przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska i uzgodnienia z właściwym inspektora sanitarnego. Po uzyskaniu stanowisk obu tych organów, Burmistrz, jako organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zasadniczy spór w sprawie, w świetle argumentacji skargi i odwołania sprowadza się do oceny wpływu planowanej inwestycji. W ocenie odwołujących się i skarżących inwestycja będzie negatywnie wpływać na środowisko. Przeciwny pogląd w sprawie reprezentują organy administracji obu instancji.

Tytułem wstępu wskazać należy, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania, w art. 66 ustawy określono elementy, które powinien zawierać każdy raport o oddziaływaniu na środowisko. W przepisie tym nie określono jednak jaki charakter z punktu widzenia procesowego ma opracowywany raport. Rozwiązując ten problem, w praktyce przyjmuje się, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 marca 2011 roku, II SA/Lu 845/10, Lex nr 993489). Oznacza to, że organy administracji uczestniczące w procesie wydawania decyzji środowiskowej powinny weryfikować gruntownie informacje zawarte w raporcie. Autor raportu, aby go sporządzić, musi posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże. Nie oznacza to jednak, że musi być biegłym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 roku, II OSK 615/11, Lex nr 1123134).

Jak wskazano uprzednio art. 66 ust. 1 ustawy określa elementy, które powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W szczególności zwrócić uwagę w sprawie należy na treść pkt 13 i 14 w/w przepisu, który zobowiązuje by raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał m. in. przedstawienie zagadnień w formie graficznej oraz przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Jak już wskazywano uprzednio inwestor, mocą postanowienia organu pierwszej instancji, został zobowiązany do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Innymi słowy, inwestor został zobowiązany do złożenia w toku postępowania do złożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W powołanym postanowieniu organ zobowiązał inwestora do złożenia raportu, którego zakres będzie zgodny z treścią art. 66 ustawy. Tym samym organ nie ograniczył zakresu raportu na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy. Inwestor miał zatem obowiązek złożyć raport zawierający wszystkie elementy wskazane w treści art. 66 ustawy, w tym dokumenty wymienione w punkcie 13 i 14 ustawy. Tymczasem lektura załączonego do akt administracyjnych raportu wraz z wszystkimi jego uzupełnieniami nie potwierdza realizacji powyższego obowiązku. Wśród dokumentów załączonych do raportu nie można doszukać się w szczególności mapy z określonym obszarem oddziaływania inwestycji. Brak takiego dokumentu nie pozwolił sądowi przede wszystkim na weryfikację przyjętego przez organ kręgu stron postępowania. Załączona do akt administracyjnych obu instancji lista stron postępowania wraz z określeniem numeracji działek, które zostały zaliczone przez organ do obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, nie jest wystarczające. Brak czytelnej mapy, która powinna był dodane do raportu nie pozwala na weryfikację przyjętego kręgu stron postępowania. Jedyne mapy ewidencyjne (załącznik nr 1 i 1a) dołączone do raportu określają jedynie teren objęty zamierzeniem inwestycyjnym, pomijając określenie obszaru oddziaływania inwestycji (zarówno w zakresie cienia, jak i hałasu). Numeracja sąsiednich działek wskazana na tych mapach jest nieczytelna. Z tego też powodu sąd uznał, że raport złożony przez inwestora, a zaakceptowany przez organy uzgadniające, opiniujące i orzekające w sprawie jest niekompletny i jako taki nie mógł stanowić podstawy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak powyższy, w toku ponownie prowadzonego postępowania powinien być uzupełniony poprzez zobowiązanie inwestora do dołączenia czytelnej mapy z określonym obszarem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

W dalszej kolejności wyjaśnić należy, iż raport jako jeden z ważniejszych środków dowodowych w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, pozostaje środkiem dowodowym podlegającym ocenie w świetle pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wspólnymi dla pozostałych dowodów. Dlatego też o zmianach, uzupełnieniach i wyjaśnieniach składanych do raportu należy zawiadamiać każdorazowo uczestników postępowania i szeroką opinię publiczną oraz organy uzgadniające i wyrażające opinię w przedmiocie planowanego przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 ustawy.

Sięgając ponownie do dokumentów załączonych do akt administracyjnych dostrzec należy, na co słusznie zwracała uwagę skarżąca, iż raport został przedstawiony do zaopiniowania organowi inspekcji sanitarnej oraz do uzgodnienia organowi ochrony środowiska. Na skutek zobowiązania przez organ ochrony środowiska rzeczony raport był uzupełniany w zakresie określonym w postanowieniu tegoż organu z dnia [...] roku. Dopiero po uzupełnieniu raportu, organ ochrony środowiska wydał postanowienie w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia z określeniem warunków jego realizacji. Uzupełniony raport nie został jednakże przedstawiony organowi inspekcji sanitarnej. Mimo iż do opinii organu inspekcji sanitarnej nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 77 ust. 7 ustawy), to sąd uznaje, że obowiązek przedstawienia raportu do zaopiniowania – określony w art. 77 ust. 2 – dotyczy jego ostatecznej wersji, która będzie stanowiła podstawę orzekania przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

W konkluzji uwag skierowanych do organów administracji wskazać należy, iż odwołanie od decyzji pierwszej instancji zostało wniesione przez kilkadziesiąt osób, wśród których były zarówno osoby, które organy zaliczyły do kręgu uczestników postępowania, jak i inne, którym nie przyznano statusu strony w sprawie. Odwołania pierwszej grupy osób zostały rozpoznane merytorycznie poprzez wydanie decyzji kwestionowanej w niniejszym postępowaniu. Postępowanie odwoławcze zainicjowane pismami drugiej grupy osób zakończyło się wydaniem przez organ odwoławczy 15 decyzji o umorzeniu postępowań odwoławczych. Rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowań odwoławczych nie zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Niemniej jednak sąd chciałby zwrócić uwagę, że wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez dwie lub więcej osób nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia i wydania jednej decyzji w stosunku do wszystkich autorów odwołań. Złożenie bowiem wielu odwołań od decyzji wydanej w jednym postępowaniu administracyjnym nie powoduje wszczęcia kilku odrębnych postępowań odwoławczych, które kończyłyby się wydaniem odrębnych decyzji drugoinstancyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela przyjmuje się, że w przypadku, gdy od decyzji organu pierwszej instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ drugiej instancji jedną decyzji umorzy w postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, który dawałby im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 grudnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 1109/07, Lex nr 513841 i z dnia 19 lutego 1999 roku, sygn. akt I SA/Gd 737/97, Lex nr 38675, wyroki WSA: w Łodzi z dnia 21 lutego 2013 roku, sygn. akt: II SA/Łd 850/12, w Lublinie z dnia 1 lipca 2008 roku, sygn. akt III SA/Lu 68/08, Lex nr 516040, w Krakowie z dnia 9 lipca 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 524/10, Lex nr 674246, w Warszawie z dnia 12 lutego 2008 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1405/07, Lex nr 510803, w Olsztynie z dnia 30 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II SA/Ol 1047/09, w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2010 roku, sygn. akt IV SA/Po 1021/09, w Gliwicach z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 815/12, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ nie bada uprawnień wnioskodawcy do gruntu objętego jego wnioskiem. Innymi słowy, wnioskodawca nie musi dysponować daną nieruchomością na cele budowlane. Tym samym bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje kwestia, iż wnioskodawca nie jest właścicielem drogi dojazdowej do elektrowni. Podobnie bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje ewentualny spadek wartości sąsiednich gruntów na skutek realizacji inwestycji.

W konkluzji wskazać należy, iż organy ponownie prowadząc postępowanie zobligowane będą uzupełnić w odpowiednim zakresie materiał dowodowy i w jego świetle ocenić czy realizacja inwestycji na określonym terenie jest możliwa do realizacji. Także brak dołączenia do raportu odpowiednich dokumentów uniemożliwił składowi orzekającemu wypowiedzenie się co do możliwości realizacji inwestycji z punktu widzenia środowiskowych uwarunkowań.

Mając powyższe na uwadze, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie trzecim wyroku sąd opierając się na regulacji art. 152 wyżej powołanej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

A. P.