Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1510/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BJ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi BJ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za marzec, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2010 r., luty i maj 2013 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za sierpień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania podatkowego w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za sierpień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżąca BJ pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w odpowiedzi na pismo z dnia [...], którym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Spółki, wynagrodzenie to jest naliczane lecz nie jest wypłacane. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z [...]-letnią matką emerytką, koszty ich miesięcznego utrzymania nie są duże, ponieważ matka ma bezpłatne lekarstwa. Wnioskodawczyni podała, że mieszkają w starym domu rodzinny, w którym ona i jej mama mają prawo użytkowania określonych pomieszczeń. Skarżąca wyjaśniła, że jest osobą rozwiedzioną. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Wnioskodawczyni posiada we współwłasności z byłym mężem nieruchomość rolną o pow. [...] oraz [...] udziałów w A. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni podała, że matka z tytułu emerytury uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Skarżąca powtórzyła, że z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu nie uzyskuje dochodów, ponieważ Spółka jest w trudnej sytuacji finansowej, wynagrodzenie jest naliczane w wysokości minimalnego wynagrodzenia, lecz nie jest wypłacane. Do wniosku załączyła kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], listy nierozliczonych płatności z tytułu wynagrodzenia za pracę, historii rachunku bankowego prowadzonego przez B za okres [...] oraz informacji o zajęciu rachunku przez organ egzekucyjny, decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego za [...].

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]-letnią matką, nie pozostaje w związku małżeńskim, jest osobą rozwiedzioną. Wnioskodawczyni posiada udziały w Spółce z o.o., pełni również funkcję członka zarządu, jednakże z tego tytułu nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż sytuacja finansowa Spółki jest trudna. Wynagrodzenie jest naliczane w wysokości minimalnego wynagrodzenia, lecz nie jest wypłacane. Matka skarżącej otrzymuje emeryturę, która w całości przeznaczona jest na jej i skarżącej utrzymanie. Wnioskodawczyni we współwłasności z byłym mężem posiada nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych przedmiotów. Skarżąca nie ma zatem środków na uiszczenie kosztów sądowych. Nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów.

W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.