Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1067/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-10-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d"
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Wykładając art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, a w szczególności jej art. 2 i na podstawie konkretnego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy ustalić rodzaj prowadzonej działalności związanej z budową budynku mieszkalnego.

Istotne znaczenie będą miały takie m.in. okoliczności faktyczne, jak cel budowy i źródła finansowania nie tylko przy rozpoczęciu inwestycji, ale również w trakcie jej realizowania.

TEZY

Wykładając art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, a w szczególności jej art. 2 i na podstawie konkretnego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy ustalić rodzaj prowadzonej działalności związanej z budową budynku mieszkalnego.

Istotne znaczenie będą miały takie m.in. okoliczności faktyczne, jak cel budowy i źródła finansowania nie tylko przy rozpoczęciu inwestycji, ale również w trakcie jej realizowania.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia 21 czerwca 1994 r. wydaną na podstawie art. 1 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ wymierzył Urszuli i Wojciechowi B. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1992 r. w łącznej kwocie 81.200.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w złożonym zeznaniu o wspólnych dochodach małżonkowie B. odliczyli od dochodów wydatki mieszkaniowe w kwocie 247.800.000 zł. Zdaniem organu, wydatki mieszkaniowe zostały zawyżone o kwotę 240.500.000 zł wydatkowaną na kupno mieszkania od Zakładów Celulozowo-Papierniczych. Lokal został zakupiony 17 czerwca 1992 r. znajdował się w budynku mieszkalnym wybudowanym ze środków zakładowego funduszu mieszkaniowego Zakładów. Wydatek ten nie podlega więc odliczeniu od dochodów na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" powołanej ustawy z 1991 r., ponieważ budynek nie został wybudowany w ramach prowadzonej przez Zakłady działalności gospodarczej.

W odwołaniu od tej decyzji Urszula i Wojciech B. zarzucili, że Zakłady budowały budynek w celu sprzedaży znajdujących się w nim lokali, budowano go przy wykorzystaniu własnych środków finansowych, a więc istnieją podstawy do przyznania ulgi mieszkaniowej. Art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy z 1991 r. nie wymagał by ten rodzaj działalności /budowa budynku mieszkalnego/ był jedynym prowadzonym przez inwestora. Cel budowy budynku został określony w par. 1 pkt 2 umowy kupna lokalu z 3 marca 1993 r., w którym podano, że wybudowano go z przeznaczeniem do sprzedaży lokali.

Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 11 sierpnia 1994 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z równoczesnym podtrzymaniem jej podstawy faktycznej i prawnej.

W skardze do Sądu skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podali, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ Zakłady wybudowały budynek w ramach dozwolonej działalności gospodarczej. Kupno lokalu w takim budynku uprawnia do ulgi mieszkaniowej.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi powołano się na pisma Zakładów z 1 sierpnia i 26 września 1994 r., z których wynika, że budynek wybudowano ze środków zakładowego funduszu mieszkaniowego Zakładów, a ponadto, że do zakresu działalności Zakładów nie należała budowa domów mieszkalnych.

Rozpoznając sprawę w granicach zakreślonych art. 206 Kpa Sąd zważył, co następuje:

Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7, art. 77 par. 1 i 80 Kpa w czasie toczącego się postępowania administracyjnego nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy. Podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji było przyjęcie, że skarżący zakupili mieszkanie w budynku, który nie został wybudowany przez Zakłady Celulozowo-Papiernicze w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Ustalenie to jednakże nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym sprawy. I tak w akcie notarialnym z dnia 3 marca 1993 r. przedstawiciele Zakładów podali, że budynek mieszkalny został wybudowany "z przeznaczeniem do sprzedaży poszczególnych lokali" /par. 1 pkt 2 aktu/. Mogłoby to świadczyć, że budynek ten wybudowano w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celu sprzedaży znajdujących się w nim lokali. Nasuwających się w tej kwestii wątpliwości nie wyjaśniło pismo Zakładów z 1 sierpnia 1994 r., na które powołano się w zaskarżonej decyzji, gdyż wynika z niego tylko tyle, że budowę sfinansowano ze środków zakładowego funduszu mieszkalnego. Nie przesądza to jednakże w sposób jednoznaczny, wbrew stanowisku organu odwoławczego, że przedmiotowy budynek nie został wybudowany w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy z 1991 r. Podjęte w czasie postępowania sądowego czynności również nie potwierdziły w sposób niewątpliwy powyższego ustalenia faktycznego decyzji II instancji. Z pisma bowiem Zakładów z 31 marca 1995 r. wynika, że jakkolwiek budowę budynku rozpoczęto w 1989 r. i finansowano ze środków zakładowego funduszu mieszkaniowego, to jednak później, gdy budynek stał się zbędny, kontynuowano budowę w celu sprzedaży poszczególnych lokali mieszkalnych. Jest to nowa okoliczność faktyczna, nie będąca przedmiotem oceny organu odwoławczego, a która - być może - mieć będzie znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać bowiem należy, że omawiana ustawa z 1991 r. nie definiuje pojęcia "działalności gospodarczej". Niewątpliwie więc wykładając art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, a w szczególności jej art. 2 i na podstawie konkretnego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy ustalić rodzaj prowadzonej działalności związanej z budową budynku mieszkalnego. Istotne znaczenie będą miały takie m.in. okoliczności faktyczne, jak cel budowy i źródła finansowania nie tylko przy rozpoczęciu inwestycji, ale również w trakcie jej realizowania. Nierozważenie tych okoliczności stanowi naruszenie podanych wyżej przepisów proceduralnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego musiało spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji.