Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 825/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1li. a, art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 3, art. 7, art. 2 pkt  19, 20, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 3 pkt 1, 23
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 174
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 8.07.2016r. J. S. zwrócił się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. Z. S..

Decyzją z dnia 14.07.2016r., wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...], odmówiono przyznania J. S. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na pierwsze dziecko, tj. Z. S. na okres od 1.04.2016r. do 30.09.2017r. – na podstawie art. 1 ust. 2 i 3, art. 2, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5, art. 10, art. 13, art. 18, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 29, art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r. poz. 195), zwanej dalej ustawą, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r. poz. 114 ze zm.), zwanej dalej u.ś.r., oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.02.2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016r. poz. 214). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że strona nie spełnia ustawowych warunków, od których uzależnione jest uzyskanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W rodzinie J. S. dochód w przeliczeniu na osobę wynosi bowiem 1.476,80 zł miesięcznie i tym samym przekracza kryterium dochodowe (tj. kwotę 800 zł).

Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. S., zarzucając organowi, że nie wziął pod uwagę rzeczywistej wysokości dochodu jego rodziny, który jest obecnie znacznie niższy od tego z 2014r., uwzględnionego przy ustalaniu kryterium dochodowego. Odwołujący się wskazał, że zmiana wysokości uzyskiwanego dochodu była spowodowana tym, że jego żona:

- od dnia 29.06.2016r. przebywa na urlopie bezpłatnym – z uwagi na zły stan zdrowia (potwierdzony dokumentacją medyczną), co jest równoznaczne z tym, że nie uzyskuje dochodu ze stosunku pracy

- od dnia 11.04.2016r. ma ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

J. S. wyjaśnił ponadto, że pozostawanie w stosunku pracy daje żonie możliwość uczestnictwa w grupowym ubezpieczeniu na życie, które jest trzykrotnie korzystniejsze niż ubezpieczenie indywidualne oraz gwarantuje ekwiwalent pieniężny za każdy dzień pobytu w szpitalu.

Organ odwoławczy, wydając opisane na wstępie rozstrzygnięcie, podkreślił że dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (w niniejszej sprawie jest to 2014r.) może zostać pomniejszony o dochód utracony (art. 7 ust. 1 ustawy), bądź powiększony o dochód uzyskany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 2 i 3 ustawy). Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji nie wziął pod uwagę tego, że dochód uzyskany przez odwołującego z tytułu zasiłku chorobowego winien być potraktowany jako dochód utracony. Dochód rodziny J. S. (po odjęciu dochodu utraconego z ww. tytułu) powinien więc wynieść miesięcznie 4.343,74 zł (2.244,66 zł wynagrodzenia za pracę A. S. za 2014r. + 1.485,11 zł renty A. S. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy za miesiąc maj 2016r. + 613,97 zł dochód z gospodarstwa rolnego A. i J. S. za 2014r.) – co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 1.447,91 zł. (4.343,74 zł / 3 osoby). W konsekwencji omyłkowe ustalenie dochodu rodziny odwołującego się nie wpłynęło na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż jest to nieznacząca dla niniejszej sprawy różnica dochodów. W konsekwencji Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji o tym, że wnioskodawca, wobec przekroczenia kryterium dochodowego nie spełnił warunków niezbędnych do uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, wynikających z art. 5 ust. 3 ustawy.

W tym zakresie organ sprecyzował, że:

1. w skład rodziny J. S. wchodzi żona A. S. oraz córka Z. S. (trzy osoby);

2. z informacji uzyskanych przez organ z ZUS-u i z Ministerstwa Finansów wynika, że A. S. w 2014r. uzyskała dochód w wysokości 31.273,70 zł, pomniejszony o należny podatek (2.525,00 zł), składkę na ubezpieczenie zdrowotne (812,79 zł) oraz składkę na ubezpieczenie społeczne (999,95 zł); dochód netto A. S. za 2014r. wyniósł zatem 26.935,96 zł, tj.: 2.244,66 zł miesięcznie (26.935,96 zł / 12 miesięcy) – który zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. podlega wliczeniu do dochodu rodziny odwołującego;

3. z decyzji ZUS z dnia 20.04.2016r. wynika, że A. S. od 11.04.2016r. pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, uzyskując z tego tytułu za miesiąc maj 2016r. dochód w wysokości 1.485,11 zł (kwota netto) – podlegający uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu rodziny (art. 7 ust. 3 ustawy), gdyż w świetle art. 2 pkt 20 lit. d ustawy jest to dochód uzyskany, pobierany w okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego;

4. z pisma z dnia 23.06.2016r. [...] wynika, że A. S. na okres od 29.06.2016r. do 31.05.2017r. został udzielony urlop bezpłatny;

5. z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 30.01.2014r. oraz z zaświadczenia Wójta Gminy Łączna z dnia 11.07.2016r. wynika, że w 2014r. wielkość gospodarstwa rolnego A. i J. S. wynosiła 2,94 ha przeliczeniowe – wobec czego małżeństwo to uzyskało w 2014r. z tego tytułu dochód w wysokości 7.367,64 zł. (2,94 ha x 2.506,00 zł), co miesięcznie dało kwotę 613,97 zł (7.367,64 zł / 12 miesięcy) dochodu wliczanego do dochodu rodziny wnioskodawcy na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r.;

6. z zaświadczenia KRUS z dnia 11.07.2016r. wynika, że wysokość zasiłku chorobowego wypłaconego J. S. w okresie od 1.01.2014r. do 31.12.2014r. wynosiła 1.040,00 zł – który to dochód nie został wliczony do dochodu rodziny odwołującego (art. 7 ust. 1 ustawy), gdyż w świetle art. 2 pkt 19 lit. f ustawy jest to dochód utracony;

7. rodzina odwołującego nie posiada innych źródeł dochodu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło m. in. że A. S., pozostając na urlopie bezpłatnym w [...] od dnia 29.06.2016r. do dnia 31.05.2017r., nie utraciła zatrudnienia. W odniesieniu do żony odwołującego się nie zaistniała bowiem żadna z okoliczności taksatywnie wymienionych w art. 2 pkt 19 ustawy, które stanowiłyby podstawę do kwoty 26.935,96 zł. (dochód netto za rok 2014, uzyskany z tytułu pracy w [...]) za dochód utracony, a w konsekwencji do uwzględnienia - przy ustalaniu kryterium dochodowego wyłącznie dochodu, który żona odwołującego się uzyskuje od 11.04.2016r., tj. kwoty 1.485,11 zł renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Zdaniem Kolegium wobec zamkniętego katalogu określonego w art. 2 pkt 19 ustawy dokonywanie jego rozszerzającej wykładni nie znajduje uzasadniania prawnego. W konsekwencji wliczenie do dochodu rodziny dochodu uzyskanego przez Annę S. w 2014r. z tytułu pracy w [...] jest w pełni zasadne, gdyż wynika z dyspozycji art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 u.ś.r. lit. a w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Kolegium wniósł J. S., powtarzając argumentację przedstawioną w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że jego żona od dnia 29.06.2016r. przebywa na urlopie bezpłatnym – co jest równoznaczne z tym, że nie uzyskuje dochodu ze stosunku pracy. W tym zakresie skarżący zwrócił się do Sądu o uznanie "na podstawie stanu wyższej konieczności", że pozostawanie na urlopie bezpłatnym świadczy o utracie dochodu uzyskiwanego ze stosunku pracy. Reasumując J. S. stwierdził, że rzeczywisty miesięczny dochód jego rodziny wynosi 2.101,15 zł (renta żony - 1.485,11 zł + 616,05 zł z tytułu dochodu z gospodarstwa rolnego) – co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje tylko 700,38 zł (2.101,15 zł / 3 osoby).

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji oraz przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę Z. S..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie sądowej w dniu 23.11.2016r. J. S. poparł skargę i wyjaśnił, że w uzasadnieniu wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego jego żona wskazała swój zły stan zdrowia. W trakcie trwania urlopu bezpłatnego A. S. nie podejmowała i nie podejmie żadnego zatrudnienia – właśnie z uwagi na ciężki stan zdrowia. W załączeniu skarżący przedstawił:

- orzeczenie z dnia 21.11.2014r., wydane do dnia 30.11.2016r., o zaliczeniu A. S. do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że jest niezdolna do pracy,

- kartę leczenia szpitalnego A. S. od 4.11.2016r. do 8.11.2014r. z rozpoznaniem "ustępująca afazja motoryczna, niedowład prawostronny, stan po radio i chemioterapii chłoniaka mózgu, cukrzyca",

- faktury zakupu leków dla żony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego doszedł do wniosku, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 i art. 2 pkt 19 lit. c ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r. poz. 195), zwanej dalej ustawą, które miało wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia wychowawczego na pierwsze (jedyne) dziecko w rodzinie był art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Stosownie do definicji zawartych w art. 2 ustawy dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (pkt 1), dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (pkt 2), a dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (pkt 4).

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2013r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r., poz. 114 ze zm.) pod pojęciem dochodu należy rozumieć, po odliczeniu kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,

c) inne, wyszczególnione w tej jednostce redakcyjnej, dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych – w tym dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,

W odniesieniu do dochodów z gospodarstwa rolnego przyjęto w art. 7 ust. 5 ustawy, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013r. poz. 1381, z 2014r. poz. 40 oraz z 2015r. poz. 1045). Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23.09.2015r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014r. (M.P. z 2015r, poz 861) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2014r. 2.506 zł. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w 2014r. wielkość gospodarstwa rolnego A. i J. S. wynosiła 2,94 ha przeliczeniowe, a rodzina skarżącego liczy trzy osoby (okoliczności niesporne).

Sposób ustalania dochodu rodziny określa art. 7 ustawy, zgodnie z którym:

1. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

2. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

3. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W art. 2 pkt 19 ustawy ustawodawca zawarł katalog sytuacji, których zaistnienie uznał za utratę dochodu, wskazując m. in., że jest to utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia (lit. c), bądź utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit. f).

Z kolei jako uzyskanie dochodu wskazano w art. 2 pkt 20 ustawy m. in. uzyskanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalne (lit. d).

Jak wynika natomiast z art. 48 ust. 1 ustawy:

1. Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017r.

2. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

Uwzględniając treść cyt. przepisów nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń organów obu instancji co do wliczenia do dochodu rodziny skarżącego za 2014r. kwot:

- 1.485,11 zł renty A. S. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy za miesiąc maj 2016r. – na podstawie art. 2 pkt 20 lit. d ustawy

- 613,97 zł dochodu z gospodarstwa rolnego A. i J. S. za 2014r. – na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 7 ust. 5 ustawy w zw. z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23.09.2015r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (M.P. z 2015r, poz. 861)

W odniesieniu do zasiłku chorobowego wypłaconego J. S. w okresie od 1.01.2014r. do 31.12.2014r. w kwocie 1.040,00 zł wskazać trzeba, że Kolegium trafnie zakwestionowało brak odjęcia przez organ I instancji dochodu uzyskanego przez skarżącego z tego tytułu jako dochodu utraconego. W konsekwencji w zaskarżonej decyzji dochód ten prawidłowo nie został wliczony do dochodu rodziny odwołującego (art. 7 ust. 1 ustawy), gdyż w świetle cyt. powyżej art. 2 pkt 19 lit. f ustawy jest to dochód utracony.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest w istocie kwestia nie uwzględnienia utraty dochodów żony skarżącego – A. S. – ze stosunku pracy w związku z urlopem bezpłatnym udzielonym jej przez pracodawcę od dnia 29.06.2016r. do dnia 31.05.2017r. na podstawie art. 174 Kodeksu pracy. Kluczowe znaczenie ma zatem interpretacja określonej w art. 2 pkt 19 ustawy utraty dochodu, w szczególności z tytułu utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit. c). Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przepis ten powinien być interpretowany jako unormowanie określające zasady uwzględniania utraty dochodu służące przede wszystkim ustaleniu rzeczywistej wysokości tego dochodu. Należy przy tym zwrócić uwagę na podobieństwo omawianej regulacji do przepisu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym przez utratę dochodu należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ten ostatni przepis był już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.11.2007r. o sygn. akt I OSK 153/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.10.2015r. o sygn. akt VIII SA/Wa 137/15, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Odwołując się do dorobku judykatury w tym zakresie tut. Sąd stoi na stanowisku, że również w odniesieniu do określonej w art. 2 pkt 19 lit. c ustawy utraty dochodu reguły dotyczące dokonywania wykładni wyraźnie stanowią, że nie można przeprowadzić jej w oderwaniu od kontekstu całego przepisu prawa, całej ustawy oraz obowiązujących wartości systemu prawa. W konsekwencji zastosowanie przez Kolegium w odniesieniu do pozostawania żony skarżącego na urlopie bezpłatnym (a więc zdaniem organu – w zatrudnieniu) wyłącznie wykładni językowej art. 2 pkt 19 lit. c ustawy bez uwzględnienia wykładni systemowej i celowościowej jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. Pojęcie "utrata dochodu" powinno być bowiem interpretowane jako utracenie sumy wpływów albo ich ubytek. Natomiast pojęcie "utraty zatrudnienia" nie zostało w ustawie zdefiniowane. Zaznaczyć przy tym trzeba – na co słusznie zwraca uwagę skarżący – że wobec skorzystania przez jego żonę z urlopu bezpłatnego, ich rodzina została pozbawiona faktycznie dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę. Okoliczności utraty dochodu nie może zmienić fakt, że utrata ta nie ma cechy trwałości. Urlop bezpłatny, unormowany w art. 174 Kodeksu pracy, stanowi bowiem jeden z licznej grupy urlopów, których udzielenie powoduje zawieszenie wzajemnych praw i obowiązków stron stosunku pracy (w tym świadczenia wynagrodzenia po stronie pracodawcy i pracy po stronie zatrudnionego). Urlop ten służy określonemu celowi, stanowiąc bowiem uzupełnienie systemu zwolnień i urlopów umożliwia pracownikowi załatwienie istotnych dla niego spraw bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy (A. Kosut [w:] Kodeks pracy. Komentarz, wyd. III Krzysztof W. Baran (red.). Tym samym w okresie urlopu bezpłatnego, pracownik nie uzyskuje dochodu pieniężnego, czyli faktycznie go traci.

W tym miejscu wskazać trzeba, że decyzja ZUS z dnia 20.04.2016r. potwierdza całkowitą niezdolność do pracy żony skarżącego – od dnia 11.04.2016r. Ponadto bardzo zły stan zdrowia A. S. (stan po radio i chemioterapii chłoniaka mózgu, cukrzyca) został potwierdzony składaną przez jej męża w toku postępowania obszerną dokumentacją medyczną (w tym karty leczenia szpitalnego). Ze względu na powyższe, jak wyjaśnił skarżący, w trakcie trwania urlopu bezpłatnego A. S. nie podejmowała i nie podejmie żadnego zatrudnienia – z uwagi na ciężki stan zdrowia. Natomiast pozostawanie w stosunku pracy daje żonie skarżącego możliwość uczestnictwa w grupowym ubezpieczeniu na życie, które jest trzykrotnie korzystniejsze niż ubezpieczenie indywidualne oraz gwarantuje ekwiwalent pieniężny za każdy dzień pobytu w szpitalu.

Mając na względzie powyższe zasadnym jest stwierdzenie, że wykładnia celowościowa i systemowa nakazuje aby utracone dochody u pracodawcy, u którego żona skarżącego wzięła urlop bezpłatny, uznać za utracone dochody w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy. Tylko taka interpretacja tego przepisu pozwala na uwzględnienie przy wykazaniu podstawowej dla określenia prawa do świadczenia wychowawczego kwestii rzeczywistych dochodów rodziny skarżącego. Okoliczności tej nie uwzględnił żaden z organów rozstrzygających niniejszą sprawę, dokonując wadliwej interpretacji omawianego przepisu, a w konsekwencji odmawiając – w oparciu o art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ustawy – przyznania skarżącemu żądanego świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

Rozpoznając sprawę ponownie organy wyeliminują stwierdzone naruszenie prawa materialnego, uwzględniając przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 2 pkt 19 lit. c ustawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a.

-----------------------

38

2