Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 389/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020 roku sprawy ze skargi W.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz w związku art. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia W. Z. na postanowienie z dnia [...] Nr[...], którym Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 4.09.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w S. wystawił na skarżącego upomnienia o numerach: [...], [...],[...] dotyczące odpowiednio należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2013r. do października 2013r. Powyższe upomnienia uznano za doręczone zobowiązanemu na podstawie art. 44 k.p.a. w dniu 23.09.2015r.

Następnie, w dniu 14.10.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w S. wystawił na skarżącego tytuły wykonawcze o numerach: [...] obejmujący należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r., [...] obejmujący należność z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r., [...] obejmujący należność z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r. i skierował je do realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 30.10.2015 r.

W dniu 23.02.2016r . Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T., na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia 14.10.2015vr., skierował do Banku Spółdzielczego w S. zawiadomienia o numerach: od [...] do [...] o zajęciu rachunku bankowego W. Z. Powyższe zawiadomienia doręczono zobowiązanemu w dniu 7.03.2016r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25.02.2016r.

Pismem z dnia 07.03.2016r. bank poinformował, że zobowiązany posiada rachunek, ale kwota zgromadzonych środków na nim nie podlega zajęciu.

Z kolei zawiadomieniami z dnia 17.07.2019r. o numerach: od [...] do [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego w A sp. z o. o.

Pismem z dnia 30.07.2019r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o skuteczności powyższych zajęć.

Pismem z dnia 19.08.2019r. pełnomocnik strony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń w T. Oddział w T., wskazując, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, złożył zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik zobowiązanego pismem z dnia 2.09.2019r. poinformował, że jego wystąpienie z dnia 19.08.2019r. jest wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zaległości.

Następnie w piśmie 16.09.2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wyjaśnił, że obowiązek opłacenia należności w dalszym ciągu istnieje. Tak dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne są zgodne z przepisami prawa. Organ egzekucyjny wskazał, że zadłużenie strony nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia 24.09.2015r., tj. od dnia doręczenia upomnień dotyczących należności z tytułu ww. składek .Zaś prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.

W kolejnym piśmie z dnia 4.10.2019r. pełnomocnik zobowiązanego ponownie przedstawił argumentację dotyczącą przedawnienia zaległości z tytułu niezapłaconych składek, wskazując dodatkowo, że nie został prawidłowo zawiadomiony o podjęciu czynności zmierzającej do »egzekwowania należności. Jego zdaniem przyjęty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sposób doręczenia narusza art. 43 i 44 k.p.a., ponieważ brak jest informacji gdzie została pozostawiona informacja dotycząca pozostawienia korespondencji, a więc organ egzekucyjny błędnie przyjął, iż pismo z dnia 24.09.2015 r. zostało skutecznie doręczone.

W piśmie z dnia 16.10.2019r. organ egzekucyjny poinformował, że w dwóch czynnościach nastąpiło doręczenie zastępcze:

• w dniu 24.09.2015r. przy próbie doręczenia upomnień o numerach:[...], [...] i [...],

• w dniu 31.10.2015r. przy próbie doręczenia tytułów wykonawczych o numerach:[...], [...], [...].

W ocenie organu egzekucyjnego korespondencja została skierowana na wskazany przez zobowiązanego adres: [...] S. ul. A [...], który jest adresem siedziby, zamieszkania i do korespondencji. Adres był aktualny a placówka pocztowa dokonała wszystkich czynności prawidłowo. Doręczenie zaś dokumentów w trybie zastępczym spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia 24.09.2015 r. i trwa nadal.

Następnie, pismem z dnia 29.10.2019r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł o rozpatrzenie sprawy z uwagi na przedawnienia roszczeń i wydanie postanowienia w tym przedmiocie. W treści powyższego pisma, pełnomocnik zobowiązanego, ponownie powołał się na art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a

W dniu 18.11.2019 r. organ I instancji wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny zauważył, że zadłużenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia 24.09.2015r. tj. od dnia doręczenia upomnień obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2013r. do października 2013r.

Na poparcie swego stanowiska organ egzekucyjny przywołał treść art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Odnosząc się z kolei do zarzutu nieprawidłowego doręczenia zastępczego, organ egzekucyjny zauważył, że korespondencja została skierowana na wskazany wówczas przez zobowiązanego adres: [..] S. ul. [...]. Analiza zaś wykazała, że adres był aktualny a placówka pocztowa dokonała wszystkich czynności prawidłowo. Dlatego doręczenie dokumentów w trybie zastępczym spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek od dnia 24.09.2015r. i trwa ono nadal i na tej podstawie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wszczął postępowanie egzekucyjne i podjął czynności mające na celu odzyskanie zadłużenia.

W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Podniósł argumentację, analogiczną do tej zawartej w piśmie z dnia 29.10.2019r., dotyczącą przedawnienia dochodzonych przez organ egzekucyjny zaległości oraz nieprawidłowego zawiadomienia skarżącego o podjęciu czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W myśl art. 59 § 2 cytowanej ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w związku z wniesieniem przez stronę pisma z dnia 19.08.2019r., które w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zostało zakwalifikowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o ww. numerach: z uwagi na przedawnienie należności.

DIAS wyjaśnił, że kwestię przedawnienia zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne reguluje art. 24 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266), w którym określony został okres przedawnienia oraz okoliczności przerywające i zawieszające bieg terminu przedawnienia.

Organ zauważył, że art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

DIAS zauważył, że dla należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach:

[...] (składki na ubezpieczenie społeczne za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r.), [...] (składki na ubezpieczenie zdrowotne za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r.), [...] (składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r.), 5-letni bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem, w którym stały się wymagalne.

Zatem gdyby nie nastąpiło zawieszenie biegu tego terminu, to co do zasady upłynąłby on: dla składek objętych tytułami wykonawczymi Nr[...], Nr [...] i Nr [...] obejmującymi należności za lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2013r. odpowiednio w sierpniu, wrześniu, październiku, listopadzie 2018r.,

Organ wskazał, że termin przedawnienia może jednak ulec przedłużeniu w związku z wystąpieniem okoliczności skutkujących jego przerwaniem lub zawieszeniem. Zauważył, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia polega na tym, że przez pewien czas termin ten nie rozpoczyna biegu, a jeśli został już rozpoczęty, to bieg ten ulega wstrzymaniu na okres, który nie jest wliczony do terminu przedawnienia. W przypadku należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych momentem, od którego termin przedawnienia biegnie dalej jest dzień zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że sposób rozumienia pojęcia "pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności". o której mowa w art. 24 ust. 5b ww. ustawy, powinien być szeroki. Ustawodawca dla skorzystania z instytucji zawieszenia biegu przedawnienia unormowanej w ww. regulacji nie wymaga bowiem wszczęcia i prowadzenia wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego, a ogranicza ten wymóg jedynie do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Czynność ta nie musi w sposób bezpośredni zmierzać do wyegzekwowania należności, gdyż jedynymi wymogami jakie stawia ustawodawca jest, aby czynność ta zmierzała, tj. była podjęta w celu umożliwienia przyszłej egzekucji oraz aby podjęta została za wiedzą dłużnika. W świetle powyższego, czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., zawierające element przymusu, z których treści, czy uzasadnienia, wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Oceniając w tych kategoriach czynność wystosowania do zobowiązanego upomnienia w trybie art. 15 §1 u.p.e.a., organ uznał, że spełnia ona ustawowy wymóg zmierzania do wyegzekwowania należności, gdyż wystosowanie upomnienia stanowi warunek konieczny ewentualnej przyszłej egzekucji.

Organ wskazał, że pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest doręczenie stronie w dniu 23.09.2015r. r. (w trybie art. 44 k.p.a.) upomnień z dnia 4.09.2015 r.

Zdaniem DIAS bieg terminu przedawnienia zaległości strony na dzień wydania niniejszego postanowienia pozostaje zawieszony. Prowadzone wobec zobowiązanego od 2015r. postępowanie egzekucyjne nie zostało bowiem zakończone.

Organ odwoławczy stwierdził, że bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek objętych tytułami wykonawczymi o ww. numerach został zawieszony i będzie zawieszony do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

W związku z powyższym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. przedawnienie obowiązku, a zatem zażalenie o zobowiązanego nie ma uzasadnienia.

DIAS nie zgodził się z oceną organu I instancji, że procesowy skutek doręczenia ww. upomnień nastąpił w dniu 24.09.2015 r. Po analizie potwierdzenia odbioru upomnień załączonego do akt sprawy, organ przyjął, że zostały one doręczone w dniu 23.09.2015r., nie zaś w dniu 24.09.2015r. Organ odwołał się do treści art. 42, 43 i 44 k.p.a.

DIAS wyjaśnił, że przesyłka została pozostawiona w Urzędzie Pocztowym w dniu 9.09.2015r. Zgodnie zaś z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z oznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Przywołany zatem powyżej termin 14 dni, liczony od dnia następnego po dniu 9.09.2015r., tj. od dnia 10.09.2015r. upłynął w dniu 23.09.2015r. W tym dniu, zobowiązany ostatecznie nie podjął adresowanej do niego przesyłki. Dlatego też pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności skarżącego, polegająca na doręczeniu upomnień miała miejsce w dniu 23.09.2015r., nie zaś jak twierdzi organ egzekucyjny w dniu 24.09.2015r.

Błędne określenie ww. daty doręczenia przesyłki przez organ egzekucyjny nie podważa jednak skuteczności dokonanej czynności i nie zmienia oceny organu odwoławczego, co do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Tym samym nie stanowi podstawy do ewentualnego uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W odniesieniu natomiast do argumentacji dotyczącej nieprawidłowego zawiadomienia strony o podjęciu czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa, DIAS zauważył, że zawiadomienie informujące o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odebrania, należy pozostawić w skrzynce oddawca albo, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Ponadto treść zawiadomienia powinna zawierać informację o fakcie i dacie próby doręczenia osobistego oraz o tym, że przesyłka zostanie złożona w placówce pocztowej na okres siedmiu dni, i możliwości jej odebrania przez adresata w tym terminie. Niestawienie się adresata po odbiór przesyłki nakłada na doręczyciela obowiązek ponownego zawiadomienia o przesyłce i zakreślenia 14-dniowego terminu od dnia pierwszej próby doręczenia. Zawiadomienie sporządza się na formularzu. Jego treścią jest informacja o próbie doręczenia przesyłki, o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. O tym, czy operator pocztowy dopełnił wszystkich ciążących na nim obowiązków, nadawca czerpie wiedzę z potwierdzenia odbioru, na którym doręczyciel ma obowiązek zamieścić niezbędne informacje związane z okolicznością doręczenia przesyłki.

Organ wskazał, że upomnienia z dnia 04.09.2015r. zostały doręczone zobowiązanemu w trybie ww. art. 44 k.p.a. Na dokumencie potwierdzenia odbioru, operator pocztowy zawarł informację, że z powodu niemożności doręczenia, przesyłkę pozostawiono w dniu 09.09.2015r. "na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP S. 1 ul. A 2 w dniu 09 WRZ.2015". Umieszczono również informację, że przesyłka była powtórnie awizowana w dniu 17.09.2015r oraz, nie została podjęta w dniu 24.09.2015r. Dodatkowo doręczyciel zawarł pouczenie, że "zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata".

Zdaniem DIAS nie ulega zatem wątpliwości, że z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, wynika, że operator pocztowy dopełnił wszelkich obowiązków związanych z prawidłowym doręczeniem przesyłki. Dlatego nie ma podstaw, aby nie uznać, że przesyłkę doręczono z upływem 14-dniowego terminu od dnia pierwszej próby doręczenia. Brak jest bowiem dowodów, które mogłyby potwierdzać odmienne okoliczności, od tych zawartych w dokumencie potwierdzenia odbioru.

W skardze W. Z. zarzucił naruszenie:

1. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego przez organ w sytuacji gdy zachodziła sytuacja uzasadniająca wygaśnięcie obowiązku nałożonego na skarżącego z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych

2. art. 43 k.p.a. poprzez braku zawiadomienia skarżącego, gdzie została pozostawiona informacja dotycząca pozostawienia korespondencji co skutkowało tym iż skarżący nie miał wiedzy i możliwości zapoznania się z pozostawioną dla niego korespondencją podczas gdy istnieje obowiązek poinformowania adresata gdzie została pozostawiona przesyłka,

3. art. 44 § 2 k.p.a. poprzez nie pozostawienie informacji o możliwości odbioru przesyłki w miejscu do tego wskazanym w skutek czego uniemożliwiło to skarżącemu zapoznanie się z przesyłką oraz tym, iż nie miał on wiedzy o istniejącej korespondencji podczas gdy istnieje obowiązek poinformowania adresata gdzie została pozostawiona przesyłka,

4. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a w szczególności nie rozstrzygnięcia w jakim miejscu została pozostawiona informacja dla skarżącego gdzie znajduje się korespondencja dla niego i wskutek czego organ administracji błędnie przyjął iż nastąpiło doręczenie zastępcze,

5. art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego czyli pominięcie zbadania okoliczności gdzie dokładnie została pozostawiona informacja, że znajduje się korespondencja dla skarżącego co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ administracji iż nastąpiło doręczenie zastępcze,

6. art. 80 k.p.a. przez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność, że skarżącemu została pozostawiona, iż skarżącemu została pozostawiona informacja, gdzie znajduje się dla niego korespondencja

7. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był zaskarżone postanowienie uchylić w całości, a następnie umorzyć w całości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowień I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [....] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie trzech tytułów wykonawczych [...],[...] i [...]. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie narusza prawa.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 17 § 1 i 18 u.p.e.a.

Art.. 59 u.p.e.a. określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego .

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

W myśl art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiedzenie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący uzasadniając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazywał na wystąpienie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Twierdził, że należności objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, gdyż upomnienia poprzedzające wystawienie tytułów nie zostały mu doręczone w trybie art. 43 i 44 k.p.a. W konsekwencji bieg terminu przedawnienia nie został zwieszony , co spowodowało, że należności objęte tytułami wykonawczymi przedawniły się.

W ocenie organu upomnienia i tytuły wykonawcze zostały stronie skutecznie i prawidłowo doręczone. Doręczenie upomnień spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust.5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( j.t. Dz. U. z 2020 poz. 226 ze zm.)

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się więc do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy doszło do przedawnienia należności z tytułu składek objętych wyżej wskazanymi tytułami wykonawczymi, i czy w związku z tym zaistniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tych tytułów, o co wnosił skarżący w swoim piśmie z dnia 19 sierpnia 2019 r.

W związku z powyższym w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w ocenie Sądu stan faktyczny i okoliczności sprawy zostały przez organ ustalone w sposób dostateczny dla rozstrzygnięcia. Ustalenia poczynione przez organ znajdują oparcie w dokumentach znajdujących się w załączonych aktach administracyjnych, a więc zarzut naruszenia art. 7,77 i 80 k.p.a. jest niezasadny.

Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organ prawidłowo uznał, że skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. doręczono przesyłkę zawierającą upomnienia Nr [...] , Nr [...] i Nr [...] z dnia 4 września 2015 r. wzywające do uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na FP i FGŚP za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2013 r.

Przesyłka polecona zawierająca upomnienia została przesłana na adres strony w dniu 8 września 2015 r. W dniu 9 września 2015 r. doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłki i nie zastał adresata, co zostało odnotowane na przedniej stronie koperty i opatrzone odciskiem datownika 09092015 i podpisem doręczyciela oraz na załączonym do koperty dowodzie doręczenia Jak wynika z adnotacji na dowodzie doręczenia przesyłka została w dniu 9 września 2015 r. awizowana z powodu niemożności jej doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1 tj. adresatowi lub w przypadku nieobecności adresata, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym S. 1 przy ul. A 2 wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, co zostało zaznaczone na dowodzie doręczenia. W dniu 17 września przesyłka była powtórnie awizowana, co zostało stwierdzone stosownym stemplem "awizo powtórne" odciskiem datownika 170920 i podpisem doręczyciela, a w dniu 24 września 2015 r. nastąpił zwrot przesyłki do adresata, co odnotowano zarówno na kopercie jak i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które było do niej załączone i opatrzono odciskiem datownika z datą 24092015.

Do oceny skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej upomnienia na mocy art. 18 u.p.e.a. zastosowanie ma art. 44 § 1 - § 4 k.p.a.

Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy uznał że skarżącemu doręczono przesyłkę w dniu 23 września 2015 r. w sposób określony w art. 44 k. p. a.

W tym miejscu należy podnieść, iż stosowanie instytucji prawnej przewidzianej w art. 44 k.p.a. służyć ma zapewnieniu ekonomiki postępowania i zapobiegać przewlekaniu postępowania przez adresatów pism sporządzanych przez organy administracji. Jednocześnie omawiany sposób doręczenia stwarza stan fikcji prawnej w tym zakresie. Pozwala bowiem na przyjęcie, iż strona rzeczywiście odebrała skierowaną do niej przesyłkę, pomimo iż w rzeczywistości sytuacja taka nie miała miejsca. Wymaga to ścisłego spełnienia przez doręczyciela pocztowego wymogów określonych w przepisie. Wobec tego stosowanie tej instytucji nie może być dowolne i może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki wymienione w kolejnych paragrafach art. 44 k. p. a. przy czym poszczególne czynności doręczenia muszą być wykonane z należytą starannością.

Instytucja doręczenia zastępczego składa się z kilku istotnych czynności, których łączne wystąpienie warunkuje uznanie przesyłki za doręczoną. Czynności te wymienione są w poszczególnych paragrafach art. 44 k. p. a. Po pierwsze - nastąpić musi stwierdzenie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi lub innej osobie uprawnionej do jej odbioru. Po drugie - musi mieć miejsce przechowanie przesyłki przez 14 dni w placówce pocztowej. Po trzecie - doręczyciel zobowiązany jest zawiadomić stronę o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to umieścić należy w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe - na drzwiach mieszkania adresata.

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

Jeżeli powyższe czynności wykonano prawidłowo, organ administracji uprawniony jest uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Warunkiem jednak takiej oceny jest wykonanie wszystkich tych czynności z należytą starannością. W orzecznictwie sądowym podkreśla się bowiem, że niezawiadomienie o miejscu pozostawienia przesyłki, jak też zupełny brak informacji na zwrotce lub też jej nieczytelne wypełnienie oznaczają, że doręczenie jest bezskuteczne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 roku, sygn. akt I FSK 485/07, niepublikowane, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1998 roku, sygn. akt I SA/Gd 1457/1996, Lex nr 34760, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 roku, sygn. akt III RN 70/2000, OSNP 2001/19/574,wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2002 roku, sygn. akt II SA/Gd 2552/1999, Lex nr 76110). A zatem w sytuacji, gdy strona kwestionuje fakt otrzymania pisma, poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego.

W rozpoznawanej sprawie wszystkie przesłanki warunkujące uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a., jak opisano wyżej, zostały w ocenie Sądu spełnione, co pozwalało organowi uznać przesyłkę za doręczoną w dniu 23 września 2015 r. ( przesyłka została prawidłowo awizowana w dniu 9 września , powtórnie awizowana 17 września, a więc 14 dniowy termin przechowywania przesyłki w placówce pocztowej rozpoczął bieg 10 września i zakończył się 23 września 2015 r.). Przyjęcie przez ZUS, za datę doręczenia upomnień 24 września 2015 r. jest błędne, co słusznie zostało zauważone przez organ odwoławczy.

W tym zakresie stwierdzić należy, że nie jest uzasadniony podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 44 § 2 k.p.a. poprzez niepozostawienie informacji w miejscu do tego wskazanym, co uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z przesyłką. Jak wyżej wskazano, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczyciel wyraźnie zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym S. 1 ul. A 2 wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Skarżący nie podważył skutecznie dowodu z tego dokumentu.

Wobec skutecznego doręczenia upomnień organ prawidłowo wystawił na skarżącego w dniu 14 października 2015 r. trzy tytuły wykonawcze, które również zostały doręczone skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 30 października 2015 r.

Zatem, skoro skarżącemu prawidłowo doręczono upomnienia, to bieg terminu przedawnienia należności został, wbrew stanowisku skarżącego, skutecznie zawieszony.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( j.t. Dz. U. z 2020, poz. 266) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat , licząc od dnia , w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

Tak jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należności objęte tytułami wykonawczymi [...],[...] i [...] obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne i składki na FP i FGŚP za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2013 r., przedawniałyby się odpowiednio w sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2018 r. gdyby nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Zgodnie z art. 24ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Przepis ten przewiduje dwie przesłanki skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Jedną jest podjęcie przez organ pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności składkowych , a drugą powiadomienie dłużnika o podjęciu tej czynności.

Wystawienie i przesłanie dłużnikowi upomnienia, zawierającego wezwanie do uregulowania wskazanych w nim należności w terminie 7 dni, z zagrożeniem, że nieuregulowanie należności we wskazanym terminie spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej stanowi niewątpliwie czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności, w rozumieniu art. 24 ust 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skuteczne doręczenie upomnienia jest także warunkiem wystawienia tytułu wykonawczego i ewentualnej przyszłej egzekucji, zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musi zawierać datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Ponieważ w rozpoznawanej sprawie upomnienia zostały dłużnikowi doręczone 23 września 2015 r. w trybie art. 44 k.p.a. należy uznać, że spełniona została także druga przesłanka, której spełnienie warunkuje uznanie, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia tj. dłużnik został powiadomiony o podjęciu czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności.

Doręczenie skarżącemu upomnień wzywających do zapłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na FP i FGŚP za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2013 r. spowodowało zatem zawieszenie biegu terminu przedawnienia tych należności, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Nie zachodziła tym samym podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego powodu, że na skutek upływu terminu przedawnienia wygasł obowiązek zapłaty składek. Nie doszło tym samym do zarzucanego w skardze naruszenia przez organy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i tym samym utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie naruszył art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a.

Z akt sprawy i podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie wynika też aby w sprawie zachodziła inna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli min. przedmiotem skargi są postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

d.j.

[pic][pic]