Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1051/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2012 r. sprawy ze skargi H. J. i J. M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania H. i J. M. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] odmawiającej na wniosek J. M. J. stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., znak: [...] udzielającej J. M. J. pozwolenia na rozbudowę zakładu stolarskiego na działce położonej w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 135, poz. 185 ze zm.) na obszarach, dla których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzje wpływające na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów podejmuje właściwy terenowy organ administracji państwowej na podstawie posiadanych materiałów do planu, uzupełnionych niezbędnymi danymi, po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz spełnieniu wymagań określonych w przepisach szczególnych. Nawiązując do tej kwestii GINB wskazał, że w roku 1988 działka nr ew. [...] położona w [...] nie była objęta zapisami jakiegokolwiek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pismo Urzędu Miejskiego w [...], Wydziału Strategii i Rozwoju Gminy z dnia 19 lipca 2011 r. znak: [...] - k. 11). Z uzyskanych przez organ wojewódzki dokumentów wynika, iż dla działki inwestycyjnej opracowane zostały w maju 1988r. "Założenia do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]". Lektura powyższego opracowania wskazuje, iż tereny wsi [...] zakwalifikowane zostały do rejonu I - jednorodnej funkcji rolniczej, obejmującego tereny o najwyższych w gminie klasach gleb predestynowanych do rozwoju produkcji rolnej. Na powyższym obszarze założono ograniczenie działań nie związanych z produkcją rolną, jej obsługą i obsługą ludności rolniczej, wprowadzając przy tym zakaz realizacji budownictwa mieszkaniowego dla wyjeżdżających do pracy. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sporna inwestycja nie narusza w sposób oczywisty powyższych zapisów, albowiem nie zabraniają one realizacji działań nie związanych z produkcją rolną, a jedynie postulują ich ograniczenie. Organ przyjął zatem, że przywołany zapis mógłby mieć zastosowanie o ile w bezpośrednim sąsiedztwie istniałoby takie zagęszczenie obiektów nierolniczych, które zakłócałoby produkcję rolną. Tymczasem, jak wynika z planu realizacyjnego działki bezpośrednio sąsiadujące z działką inwestycyjną nieruchomości zabudowane są: budynkami mieszkalnymi, budynkiem inwentarskim, stodołami drewnianymi, budynkiem gospodarskim. Nie można więc mówić o konieczności ograniczenia określonej zabudowy. Brak kategorycznego zakazu realizacji określonych inwestycji oraz konieczność stosowania wykładni zapisów "Założenia do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]'* wyłączają w ocenie organu odwoławczego oczywistość ewentualnego naruszenia prawa, a co za tym idzie przypisanie mu charakteru rażącego,

GINB powołał się na treść § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), zgodnie z którym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należy dołączyć: 1) plan zagospodarowania działki budowlanej albo powołać się na wcześniej uzyskaną decyzję o do zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki, jeżeli inwestor wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie podstawowych problemów urbanistycznych i architektonicznych oraz ochrony środowiska zamierzonej inwestycji budowlanej; 2) w wypadku projektowanego indywidualnie obiektu budowlanego, objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę: a) charakterystyczne rzuty poziome, przekroje i elewacje budynku lub budowli albo odpowiednie rysunki niezbędne do wykonania zamierzonych robót budowlanych, określające ich położenie, zakres i rodzaj oraz zasady rozwiązania architektoniczno-budowlanego, b) krótki opis określający przeznaczenie, wyposażenie i wykończenie obiektu budowlanego, z podaniem odpowiednio do rodzaju obiektu - danych o stopniu zagrożenia pożarowego i sanitarnego otoczenia; 3) dowody wymaganych przepisami szczególnymi zgody, porozumienia lub pozwolenia innych organów administracji państwowej, dotyczących wykonywania zamierzonych robót budowlanych; 4) dowód własności, wieczystego użytkowania działki budowlanej, a na obszarach wsi również dowód samoistnego posiadania lub inny dowód dysponowania nieruchomością, określony w odrębnych przepisach.

Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie ww. wymogi inwestor spełnił. W dokumentacji projektowej znajdują się bowiem: 1) plan zagospodarowania działki (plan realizacyjny działki); 2) charakterystyczne rzuty poziome, przekroje i elewacje budynku lub budowli albo odpowiednie rysunki niezbędne do wykonania zamierzonych robót budowlanych, określające ich położenie, zakres i rodzaj oraz zasady rozwiązania architektoniczno-budowlanego. a także krótki opis określający przeznaczenie, wyposażenie i wykończenie obiektu budowlanego, wskazujący na zainstalowanie wentylatora do przeciwwybuchowego (s. 2) oraz magazynu na surowiec w postaci wiaty zadaszonej z murem oddzielenia przeciwpożarowego od strony zakładu (s. 4; budynek B - plan realizacyjny); 3) postanowienie (opinia sanitarna) Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1988r., znak: [...]; opiniująca projekt budowlany z zastrzeżeniami określającymi: strefę ochronną; obowiązek zaprojektowania i urządzenia od strony budynku mieszkalnego sąsiada pasa zieleni izolacyjnej wysokiej oraz żywopłotu; obowiązek zaprojektowania i wykonania w pomieszczeniu palarni (nr 13) i magazynie farb (nr 6) wentylacji mechanicznej (Opis technologiczny, pkt 6 i 13; technologia parteru); w szatni (nr 16) i jadalni (nr 15) wentylacji grawitacyjnej (Opis technologiczny, pkt 15 i 16); w części komunikacyjnej posadzki niepylącej i łatwej w utrzymaniu czystości (Opis technologiczny, pkt 3 i 19; rzut parteru); w pomieszczeniu porządkowym (nr 4) zaworu czerpalnego ze złączką do węża (Opis technologiczny, pkt 5; technologia parteru) oraz prawidłowego rozwiązania wentylacji mechanicznej nawiewnej do hali produkcyjnej, pomieszczeniu montażu oraz palarni (Instalacja wentylacji) oraz 4) dowód własności działki budowlanej - w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydziału Cywilnego z dnia [...] kwietnia 1983r., sygn. akt [...].

W ocenie GINB analiza projektu realizacyjnego działki nie wykazuje, aby sporne zamierzenie inwestycyjne naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), w szczególności wynikające z § 10 (regulującego wzajemne odległości pomiędzy budynkami uciążliwymi dla otoczenia, zgodnie z definicją zawartą w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, m.in. ze względu na hałas, a budynkami mieszkalnymi i innymi budynkami, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi), § 12 (określającego odległość pomiędzy budynkami), § 47 ust. 2 (nakazującego ukształtowanie dachu w taki sposób, aby zapewniać łatwy spływ wód), § 68 ust. 1 (nakładającego obowiązek zaopatrzenia budynku w wodę), § 93 (obligującego do zaprojektowania urządzeń wentylacyjnych lub klimatyzacyjnych w wymaganym zakresie).

Organ podkreślił, że wprawdzie zaliczenie spornej inwestycji do obiektów o charakterze uciążliwym dla otoczenia powoduje, że - przy braku określenia kategorii uciążliwości (§ 10 ust. 5) - lokalizacja analizowanej inwestycji względem budynków przeznaczonych na pobyt ludzi powinna uwzględniać co najmniej minimalną odległość przewidzianą w § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia (15 m.). Niemniej jednak ocenił, że przepis ten nie znajduje zastosowania w stosunku do budynków usytuowanych na sąsiedniej działce, usytuowanej od strony zachodniej względem działki inwestycyjnej, albowiem co prawda w odległości 10 m. od inwestycji znajdują się budynki, jednakże z uwagi na ich przeznaczenie (stodoła, budynek gospodarski, parnik - plan realizacyjny) nie można uznać, że są to budynki przeznaczone na pobyt ludzi, zaś znajdujące się na sąsiednich działkach budynki mieszkalne oddalone są od spornego zamierzenia inwestycyjnego o ponad 30m (plan realizacyjny).

GINB podkreślił zgodność inwestycji z § 12 warunków technicznych, zaś geometria dachu - dwuspadowy o kącie nachylenia 21° (rzut dachu, przekrój A-A, przekrój B-B). zapewnia łatwy spływ wód (§ 47 ust. 2). Ponadto, zarówno część opisowa (Opis technologiczny - opis funkcji), jak i graficzna (plan realizacyjny) potwierdzają zapewnienie dostaw wody (wodociągiem o średnicy 32 mm ze studni matki inwestora) - § 68; zaprojektowanie wentylacji (Instalacja wentylacji; rzut parteru; rzut piętra) - § 93.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, z uwagi na brak sprawdzeń projektu budowlanego, a także brak oceny zgodności z obowiązującymi Polskimi Normami przez uprawnioną osobę, co w ocenie odwołujących się stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz innymi przepisami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, GINB wskazał, że chybiony albowiem ocena zgodności z prawem decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988r" znak: [...]; dokonywana jest wg stanu prawnego na dzień wydania powyższego rozstrzygnięcia, w której to dacie obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Powyższa decyzja GINB z [...] marca 2012 r. stała się przedmiotem skargi H. J. i J. M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., znak: [...] udzielającej J. M. J. pozwolenia na rozbudowę zakładu stolarskiego na działce położonej w [...] jest zgodna z prawem,

2. naruszenie założeń do Miejscowego Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego gminy [...] z 1988 roku, który został zatwierdzony Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1989 roku, opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z 1989 roku, poprzez przyjęcie, że wymieniona decyzja Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988r. jest zgodna z założeniami do Miejscowego Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego gminy [...] i zatwierdzona Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] w dniu [...] lutego 1989 roku.

3. naruszenie art. 63 § 2 oraz 64 § 2 kpa w części dotyczącej zawartości treści podania J. M. J. z dnia [...] grudnia 1988 roku. w zw. z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm).

4. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), w szczególności wynikające z § 10 oraz § 12, regulujące wzajemne odległości pomiędzy budynkami uciążliwymi dla otoczenia, m. in. ze względu na hałas i emisję lotnych związków organicznych wprowadzanych do powietrza z malarni, a budynkami mieszkalnymi w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi.

Skarżący wskazali, że w treści swojego podania z dnia 10 grudnia 1988r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy w [...], zwrócił się z prośbą o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji dotyczącej rozbudowy istniejącego zakładu stolarskiego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej we wsi [...], a nie o wydanie decyzji na budowę (rozbudowę) zakładu stolarskiego zlokalizowanego w [...].

Skarżący stwierdzili, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] w m. [...] gm. [...], położonej na terenie zabudowy zagrodowej i upraw polowych, wydano J. M. J. w latach 1983-1998, następujące decyzje na budowę i rozbudowę zakładu:

1. decyzja Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1983r. znak [...] w sprawie budowy budynku gospodarczego.

2 decyzja Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1986r. znak [...] w sprawie wyrażenia zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski.

3 decyzja Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988r. znak [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę zakładu stolarskiego.

4 decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1994r. znak [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę zakładu stolarskiego.

5 decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1996r. znak [...] w sprawie pozwolenia na budowę linii napowietrznej [...].

6. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998r. znak [...] w sprawie pozwolenia na budowę budynku kotłowni - dobudowa do istniejącego budynku produkcyjnego.

Skarżący podali, że Urząd Miasta i Gminy w [...] wydał decyzję na budowę budynku gospodarczego z dnia [...] lipca 1983 r. znak: [...], J. M. J. na działce nr ewid. [...] w m. [...] gm. [...], zgodnie z uproszczonym planem zagospodarowania przestrzennego gm. [...] zatwierdzonym Zarządzeniem Naczelnika Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1974 r.

Wskazali także, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wydał postanowienie z dnia [...] lipca 1986r. znak: [...] dotyczące lokalizacji zakładu (budynku gospodarczego) w [...], na podstawie którego Urząd Miasta i Gminy w [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 1986r. znak [...], dotyczącą wyrażenia zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w swoim postanowieniu z dnia [...] lipca 1986r. wydał opinię dotyczącą lokalizacji z zastrzeżeniem: "wokół zakładu stolarskiego należy zachować strefę ochrony sanitarnej w promieniu minimum 50 metrów, w której nie mogą się znajdować ani być projektowane budynki mieszkalne, obiekty użytku publicznego oraz tereny rekreacyjne i ogródki działkowe".

Budynek gospodarczy, któremu zmieniono sposób użytkowania na warsztat stolarski decyzją Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986r. był zlokalizowany w odległości ok. 40 m od budynków mieszkalnych od strony wschodniej i zachodniej. Postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] było jednoznaczne, że w promieniu min. 50 m nie mogą się znajdować, ani być projektowane budynki mieszkalne. W ocenie skarżących miało miejsce naruszenie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), w szczególności wynikające z § 10 oraz § 12, regulujące wzajemne odległości pomiędzy budynkami, ponieważ decyzja Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986r. znak: [...] została wydana wbrew postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1986 r. znak: [...]. Urząd Miasta i Gminy w [...] wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski w oparciu o "pozytywna opinię" Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1986r. nie sprawdzając odległości budynku gospodarczego od budynków mieszkalnych, zgodnie z planem realizacyjnym działki nr ewid. [...] we wsi [...] gm. [...].

Wskazali na postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 1988r. nr [...], dotyczące projektu lokalizacji rozbudowy zakładu stolarskiego w [...]. Projekt ten został zaopiniowany negatywnie, ponieważ nie możliwości zachowania wymaganej odległości min. 50 m projektowanej rozbudowy kładu od istniejących budynków mieszkalnych. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał następne postanowienie z dnia [...] lipca 1988r. nr [...] z zastrzeżeniami, że w promieniu min. 50 m od projektowanego zakładu nie mogą być lokalizowane nowe budynki mieszkalne, użyteczności publicznej, obiekty przemysłu spożywczego oraz tereny szkolne i rekreacyjne. W związku z tym, że rozbudowywany zakład jest obiektem istniejącym zaopiniowano pozytywnie pozostawienie w strefie istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości 42,5 m od części produkcyjnej, natomiast od strony budynku mieszkalnego sąsiada należało zaprojektować i urządzić pas zieleni izolacyjnej wysokiej oraz żywopłot. Skarżący zwrócili przy tym uwagę, że na urządzenie pasa zieleni izolacyjnej wysokiej i żywopłotu potrzeba wielu lat, ponieważ drzewa i krzewy rosną bardzo wolno. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...] w swoim postanowieniu z dnia [...] lipca 1988r. nr [...] zaopiniował lokalizację nowej inwestycji z wieloma zastrzeżeniami, sugerując się, że rozbudowywany zakład jest obiektem istniejącym. Zdaniem skarżących żądanie wydania decyzji o lokalizacji planowanej inwestycji dotyczącej rozbudowy istniejącego zakładu - budynku gospodarczego zawarte w treści podania inwestora z dnia 10 grudnia 1988r., było upewnieniem się, że planowana dalsza rozbudowa zakładu, będzie zgodna z obowiązującym prawem tj. rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), a w szczególności z § 10 oraz § 12, regulującymi wzajemne odległości pomiędzy budynkami uciążliwymi dla otoczenia a budynkami mieszkalnymi w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi.

Skarżący podkreślili, że w 1994 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] wydał następną decyzję z dnia [...] maja 1994r. znak: [...], która dotyczyła dalszej rozbudowy zakładu stolarskiego na działce nr ewid. [...] w m. [...], jednakże GINB decyzją z dnia [...] marca 2012 roku, znak [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] uzasadniając, iż wydana została z rażącym naruszeniem § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego oraz art. 3 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie należy stwierdzić, że stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego w postaci decyzji lub postanowienia może być wynikiem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego polegającego na weryfikacji ostatecznej decyzji lub postanowienia, zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 kpa. Instytucja ta służy wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego kwalifikowanymi wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Jedną z tych przesłanek określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest wydanie decyzji (lub postanowienia) z rażącym naruszeniem prawa. W rezultacie stwierdzenie nieważności pozostającego w obrocie ostatecznego postanowienia i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy pozostawienie takiego postanowienia ze względu na oczywiste i niepodlegające sporom interpretacyjnym naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest w żadnej mierze możliwe do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Ponadto za rażące naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie porządku prawnego, które wywołuje nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze. Zaznaczenia wymaga, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny, wyjątkowy, w związku z czym do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji nie wystarczy stwierdzenie istnienia uchybień i wad w wydanym akcie administracyjnym. Wspomniane naruszenia przepisów prawa materialnego muszą zostać ocenione jako kwalifikowane, nie do pogodzenia z zasadą praworządności obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zarówno Wojewoda [...], jak i GINB prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., znak: [...] udzielającej J. M. J. pozwolenia na rozbudowę zakładu stolarskiego na działce położonej w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności należy - jak słusznie zauważył organ - zaznaczyć, że inwestor spełnił wszystkie warunki określone w § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), ponieważ w zatwierdzonym projekcie budowlanym znajdują się wszystkie niezbędne dokumenty, w tym plan realizacyjny działki, odpowiednie rzuty techniczne i opisy technologiczne. Do projektu dołączono także postanowienie (opinię sanitarną) Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1988r., znak: [...], która wprawdzie zawiera określone zastrzeżenia dotyczące realizacji inwestycji, w postaci strefy ochronnej, obowiązku zaprojektowania i urządzenia od strony budynku mieszkalnego sąsiada pasa zieleni izolacyjnej wysokiej oraz żywopłotu i obowiązku zaprojektowania i wykonania w pomieszczeniu palarni, niemniej jednak w sposób jednoznaczny dopuszcza realizację inwestycji.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżących dotyczącego niezgodności inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), a w szczególności z § 10 oraz § 12, regulującymi wzajemne odległości pomiędzy budynkami uciążliwymi dla otoczenia a budynkami mieszkalnymi w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, należy uznać, że przepisy te nie zostały naruszone.

Zgodnie z § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia budynki mieszkalne i inne budynki, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, oraz budynki i urządzenia uciążliwe dla otoczenia należy sytuować w takiej odległości od siebie, ażeby ograniczyć lub wyeliminować uciążliwości. W § 10 ust. 2 określono, że W zależności od stopnia uciążliwości obiektów i urządzeń dzieli się je na cztery kategorie, oznaczone symbolami U I do U IV - obejmujące:

1) kategoria U I - obiekty i urządzenia mało uciążliwe,

2) kategoria U II - obiekty i urządzenia średnio uciążliwe,

3) kategoria U III - obiekty i urządzenia bardzo uciążliwe,

4) kategoria U IV - obiekty i urządzenia szczególnie uciążliwe.

Minimalne odległości budynków mieszkalnych i innych budynków, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, od uciążliwych obiektów i urządzeń poszczególnych kategorii wynoszą od 15 m. (kategoria U I) do maksymalnie 100 m. (kategoria U IV). Zakładając, że sporna inwestycja miała charakter uciążliwy i wymagała zachowania minimalnej odległości 15 m anglezy uznać, że przepis ten nie został naruszony albowiem przepis ten – jak słusznie wskazał organ nie znajduje zastosowania w stosunku do budynków usytuowanych na sąsiedniej działce od strony zachodniej względem działki inwestycyjnej,. Wprawdzie znajdujące się na niej budynki oddalone są od spornej inwestycji 10 m., jednakże budynki te nie są przeznaczone na pobyt ludzi. Z planu realizacyjnego wynika bowiem jednoznacznie że są to: stodoła (budynek nr 5), budynek gospodarski (rysunek nr 6) oraz parnik (rysunek nr 8). Z kolei znajdujące się na sąsiednich działkach budynki mieszkalne oddalone są od spornego zamierzenia inwestycyjnego o ponad 30m. co także wynika z planu realizacyjnego dołączonego do wniosku o "lokalizację" spornej inwestycji. Należy także zwrócić w tym miejscu uwagę na treść postanowienia (Opinii Sanitarnej) Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1988 r., , w którym wskazano, że "W promieniu minimum 50 m. od projektowanego zakładu nie mogą być lokalizowane nowe budynki mieszkalne, użyteczności publicznej, obiekty przemysłu spożywczego oraz tereny szkolne i rekreacyjne. W związku z tym, że rozbudowywany zakład jest obiektem istniejącym, opiniuje się pozytywnie pozostawienie w strefie istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości 42,5 m. od części produkcyjnej." Biorąc powyższe pod uwagę tym bardziej nie można uznać, że naruszony został § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., który określał, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżących o niezgodności weryfikowanej decyzji Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986r. znak: [...] z treścią postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 1986 r. znak: [...]. Należy zaznaczyć bowiem, że inwestycja będąca przedmiotem ww. decyzji została zaopiniowana (pozytywnie) w innym, późniejszym postanowieniu tj. z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] ("lokalizacji, planie zagospodarowania terenu, technologii, projekcie technicznym architektonicznym oraz wentylacji mechanicznej rozbudowy zakładu stolarskiego o zatrudnieniu 15 osób w [...] gm. [...]").

Nie można również podzielić zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia założeń do Miejscowego Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego gminy [...] z 1988 roku, który został zatwierdzony Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] Nr [...]z dnia [...] lutego 1989 roku, opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z 1989 r. Z akt sprawy wynika, że działka inwestycyjna położona na terenie wsi [...] zakwalifikowana zostały do rejonu I - jednorodnej funkcji rolniczej, który obejmuje tereny o najwyższych w gminie klasach gleb predestynowanych do rozwoju produkcji rolnej. W odniesieniu do tego obszaru założono ograniczenie działań, które nie są związane z produkcją rolną, jej obsługą i obsługą ludności rolniczej, przy jednoczesnym zakazie realizacji budownictwa mieszkaniowego dla wyjeżdżających do pracy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że powyższe zapisy w sposób oczywisty nie stały w sprzeczności z realizacją spornej inwestycji. Na ocenę legalności decyzji Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986r. znak: [...] nie mogą mieć także wpływu późniejsze zapisy regulujące planowanie i zagospodarowanie terenu, na którym zrealizowana została inwestycja, albowiem weryfikacja w trybie nieważnościowym polega wyłącznie na kontroli zgodności decyzji z prawem przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie jej wydania.

Sąd nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia art. 63 § 2 oraz 64 § 2 kpa w części dotyczącej zawartości treści podania J. M. J. z dnia 10 grudnia 1988 roku. Wprawdzie literalna treść podania wskazuje, że skarżący wnioskował o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji – rozbudowa istniejącego zakładu stolarskiego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej we wsi [...], jednakże do podania dołączył 2 egzemplarze projektu rozbudowy zakładu stolarskiego, postanowienie Sądu Rejonowego w [...] wydane na rozprawie z powództwa J. J. o dział spadku oraz tj. postanowienie –Opinię Sanitarną z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...]. Z analizy treści tego podania oraz dołączonych dokumentów wynika, że intencją skarżącego było uzyskanie zgody na realizację spornej inwestycji – rozbudowy istniejącego zakładu stolarskiego. O właściwym zrozumieniu przez organ intencji skarżącego świadczy również brak reakcji J. J. na wydanie decyzji zezwalającej na ww. rozbudowę (w postaci odwołania, ewentualnie innych wniosków w trybie kpa), którą obecnie skarżący próbuje wzruszyć w trybie nadzwyczajnym.

Argument skarżących dotyczący stwierdzenia przez GINB nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1994r. znak [...] zezwalającej na dalszą rozbudowę zakładu stolarskiego na działce nr ewid. [...] w m. [...], pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy albowiem stwierdzenie nieważności dotyczyło innej decyzji, wydanej na nową inwestycję i w innym stanie faktycznym. Nie można przyjąć argumentacji skarżących, że skoro weryfikowana w trybie nadzoru decyzja stanowi element pewnego ciągu zdarzeń, w których wydane zostały decyzje ocenione jako wadliwe to przesądza o wystąpieniu przesłanek kwalifikowanych w stosunku do decyzji poddanej ocenie pod kątem zastosowania art. 156 kpa. Jakkolwiek wystąpienie wad w innych aktach wydanych w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego nie pozostaje całkowicie bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek z art. 156 kpa, to jednak kwestie wzajemnych relacji pomiędzy tymi aktami ustawodawca pozostawił innemu trybowi nadzwyczajnemu, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego.

Reasumując Sąd nie podzielił argumentów skarżących wskazujących na oczywiste i rażące naruszenie przepisów prawa, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), które skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., znak: [...] udzielającej J. M. J. pozwolenia na rozbudowę zakładu stolarskiego na działce położonej w [...]. Dodatkowo Sąd, działając z urzędu nie stwierdził, aby ww. decyzja była dotknięta inną wadą kwalifikowanych z katalogu określonego w art. 156 kpa, której wystąpienie uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.