Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 817/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; oddala skargę.


UZASADNIENIE

R.M., obywatel [...], złożył pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy w dniu [...] maja 1998 r. Cudzoziemiec oświadczył wówczas, iż cała jego rodzina należała do partii [...]. Po przegranych przez tę partię wyborach był prześladowany. W trakcie ówczesnej procedury Cudzoziemiec zmienił swoje wcześniejsze zeznania, podając, iż w 1992 r. był uczestnikiem zbrojnego zatargu między członkami [...] a [...]. Podczas konfliktu wywiązała się strzelanina, były ofiary śmiertelne. Cudzoziemiec obawiając się odpowiedzialności karnej zbiegł z [...] (podczas przesłuchania skorygował, iż to wydarzenie miało miejsce w 1998 r.) Pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy rozpatrzono negatywnie (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r. oraz decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2002 r.), a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem V SA 3416/02 oddalił skargę Cudzoziemca na powyższe rozstrzygnięcie. Cudzoziemiec podawał wówczas, że urodził się 7 czerwca 1982 r.

Od momentu wjazdu na terytorium RP w 1998 r. Cudzoziemiec nieprzerwanie przebywa w Polsce. Jego pobyt jest nielegalny. Podejmował bezskuteczne próby legalizacji swojego pobytu, min. w trybie abolicyjnym i starając się o udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W dniu 21 lutego 2006 r. złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Ponownie powołał się na zbrojny zatarg między partiami politycznymi, w wyniku których miał zostać oskarżony o zabójstwo. Jednakże tym razem oświadczył, że to wydarzenie miało miejsce w 1998 r. (tuż przed jego wyjazdem z [...]). Oświadczył też, że w rzeczywistości urodził się w dniu 9 listopada 1977 r. Rozbieżność co do daty urodzenia wyjaśnił tym, że w [...] nie przywiązuje się wagi do daty urodzin, a pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy wypełniała inna osoba, on zaś jedynie złożył podpis. Dodatkowo Cudzoziemiec przedłożył paszport wystawiony na tę datę urodzenia przez Ambasadę [...] w W. W trakcie procedury Strona dostarczyła szereg dokumentów, które mają poświadczać jej zeznania, w tym przede wszystkim nakazy aresztowania.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił Cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Uzasadniając swoje stanowisko, organ I instancji wskazał, iż Cudzoziemiec jest osobą niewiarygodną. Centralnym argumentem organu są informacje uzyskane za pośrednictwem polskiej Ambasady w [...], a pochodzące od polskiego konsula honorowego w tym kraju. Wynika z nich, że nakazy aresztowania R.M. zostały sfałszowane. Weryfikacja dokonana na miejscu przez służby konsularne wykazała, iż nigdy takich dokumentów nie wystawiono. Urzędnik, którego podpis widnieje pod dokumentami, stwierdził, iż w oryginale odnosiły się one do innej osoby, dotyczyły też zupełnie innej kategorii przestępstw (narkotykowych). Organ wskazał i szczegółowo omówił rozbieżności w zeznaniach Strony oraz ocenił, iż ze względu na żywione poglądy polityczne nie musi obawiać się w [...] prześladowań bądź innych represji uzasadniających objęcie go ochroną. Sytuacja członków partii politycznej, do której przynależność deklaruje Cudzoziemiec, nie wskazuje na taką potrzebę.

Od niniejszej decyzji organu I instancji R.M. złożył odwołanie. Cudzoziemiec zarzucił w nim brak należytej staranności organu i oparcie rozstrzygnięcia na niedostatecznie zweryfikowanych materiałach. W opinii Wnioskodawcy nie ma podstaw, by twierdzić, iż sfałszował dokumentację rzekomo prowadzonej wobec niego sprawy karnej. Stwierdzenia Ambasady RP na ten temat uważa za nieuzasadnione, a oświadczenia konsula za przetłumaczone wadliwie. Nie ma znaczenia, że podczas pobytu w Polsce wyrobił dokument podróży, gdyż przebywając w bezpiecznym kraju nie obawiał się kontaktów z Ambasadą [...]. Zaakcentowano, iż organ nie ustalił, czy we wskazanym przez Cudzoziemca terminie rzeczywiście doszło do walk między członkami [...] i [...].

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 89p ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że jest to drugi wniosek M.R. o nadanie statusu uchodźcy, a pomiędzy pierwszym i drugim zachodzą istotne rozbieżności dotyczące daty urodzenia Cudzoziemca, daty wydarzeń, na które się powołuje. Należy też pamiętać, iż początkowo Strona inaczej określała przyczyny złożenia wniosku.

Organ podkreślił, że dane przekazane przez Ambasadę RP w [...], a pochodzące od służb konsularnych są wiarygodne i w sposób wyraźny wskazują, że dostarczone organom dokumenty zostały sfałszowane. Są to informacje "z pierwszej ręki", a konsul honorowy nie ma żadnego powodu, by być w niniejszej sprawie nieobiektywnym. Zdaniem organu w odwołaniu Cudzoziemiec nie przedstawia żadnych konkretnych argumentów, które mogłyby przemawiać za odmową mocy dowodowej tym dokumentom. Rada uważa, iż na ich podstawie można zasadnie przyjąć, że w [...] nie toczyło się wobec Cudzoziemca postępowanie karne, które przywołuje w treści wniosku.

Dalej organ stwierdził, że fakt wydania Cudzoziemcowi paszportu przez Ambasadę [...] w W. jednoznacznie wskazuje, iż Strona znajduje się pod opieką konsularną władz kraju pochodzenia. Nie żywi zatem obawy przed ich działaniami. Zdaniem organu trudno przyjąć, by Cudzoziemiec otrzymał paszport będąc jednocześnie poszukiwanym w P. za popełnienie poważnego przestępstwa.

Mając to na względzie, w ocenie organu nie ma podstaw, by nadać M.R. status uchodźcy.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r., cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej w przypadku, gdy jego powrót do kraju pochodzenia może narażać go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Zdaniem organu odwoławcvzego zeznania Cudzoziemca jako niewiarygodne nie dają podstaw, by przyjmować zasadność udzielenia ochrony uzupełniającej. W jej przesłankach nie uwydatniono wprawdzie elementu subiektywnego (wiarygodności) tak wyraźnie jak przy statusie uchodźcy, niemniej jednak czymś absurdalnym byłoby całkowite abstrahowanie od prawdziwości deklarowanych zagrożeń. "Rzeczywiste ryzyko", o którym stanowi art. 15, to w tym kontekście ryzyko oparte na realnych - co najmniej uprawdopodobnionych - przesłankach. Nie zachodzi rzeczywiste ryzyko, gdy zeznania Strony są niewiarygodne. Tak właśnie jest w tym przypadku (z przyczyn przedstawionych powyżej) i z tego względu Rada nie dostrzegła podstaw do udzielenia ochrony uzupełniającej.

Rada do Spraw Uchodźców wyjaśniła również, że zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 lub pkt 1a ww. ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r.;

2) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. (Dz. U. z 1991r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zdaniem organu odwoławczego przedstawione powyżej powody odmowy wiarygodności zeznań Cudzoziemca determinują rozstrzygnięcie wniosku także i w tej części.

W skardze z 4 marca 2010 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, R.M. wniósł o uchylenie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2010 r.. zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania tj. art. 7 k p a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzeniu całego zebranego materiału dowodowego oraz dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego;

2. przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych zawnioskowanych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2006 r.,

3. przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a.., poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy,

4. przepisów postępowania tj, art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niepowołanie biegłego celem wydania opinii w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych,

5. przepisów postępowania poprzez nie uzupełnienie przez organ administracyjny materiału dowodowego, wiedzą o aktualnie panujące stosunki polityczne i społeczne w kraju cudzoziemca i w konsekwencji dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez uznanie, że cudzoziemiec nie podlega ochronie na podstawie art. 97 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 128 poz. 1173 z późn. zm.)

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951r. uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.

Sąd zwraca uwagę, iż jest to drugi wniosek M.R. o nadanie statusu uchodźcy, a pomiędzy pierwszym i drugim zachodzą istotne rozbieżności dotyczące daty urodzenia Cudzoziemca, daty wydarzeń, na które się powołuje. R.M., obywatel P., złożył pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy w dniu 8 maja 1998 r. Cudzoziemiec oświadczył wówczas, iż cała jego rodzina należała do partii [...]. Po przegranych przez tę partię wyborach był prześladowany. W trakcie ówczesnej procedury Cudzoziemiec zmienił swoje wcześniejsze zeznania, podając, iż w 1992 r. był uczestnikiem zbrojnego zatargu między członkami [...] a [...]. Podczas konfliktu wywiązała się strzelanina, były ofiary śmiertelne. Cudzoziemiec obawiając się odpowiedzialności karnej zbiegł z [...] (podczas przesłuchania skorygował, iż to wydarzenie miało miejsce w 1998 r.) Pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy rozpatrzono negatywnie (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r. oraz decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2002 r.), a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem V SA 3416/02 oddalił skargę Cudzoziemca na powyższe rozstrzygnięcie. Cudzoziemiec podawał wówczas, że urodził się [...]czerwca 1982 r.

Od momentu wjazdu na terytorium RP w 1998 r. Cudzoziemiec nieprzerwanie przebywa w Polsce. Jego pobyt jest nielegalny. Podejmował bezskuteczne próby legalizacji swojego pobytu, min. w trybie abolicyjnym i starając się o udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W dniu 21 lutego 2006 r. złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Ponownie powołał się na zbrojny zatarg między partiami politycznymi, w wyniku których miał zostać oskarżony o zabójstwo. Jednakże tym razem oświadczył, że to wydarzenie miało miejsce w 1998 r. (tuż przed jego wyjazdem z [...]). Oświadczył też, że w rzeczywistości urodził się w dniu 9 listopada 1977 r. Rozbieżność co do daty urodzenia wyjaśnił tym, że w [...] nie przywiązuje się wagi do daty urodzin, a pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy wypełniała inna osoba, on zaś jedynie złożył podpis. Dodatkowo Cudzoziemiec przedłożył paszport wystawiony na tę datę urodzenia przez Ambasadę [...] w W.

Ponadto z informacji uzyskanych za pośrednictwem polskiej Ambasady w [...], a pochodzących od polskiego konsula honorowego w tym kraju wynika, że nakazy aresztowania R.M. zostały sfałszowane. Weryfikacja dokonana na miejscu przez służby konsularne wykazała, iż nigdy takich dokumentów nie wystawiono. Urzędnik, którego podpis widnieje pod dokumentami, stwierdził, iż w oryginale odnosiły się one do innej osoby, dotyczyły też zupełnie innej kategorii przestępstw (narkotykowych).

Stwierdzić należy, że wskazane przez Stronę motywy (biorąc pod uwagę wyrażone wyżej rozbieżności) - nie mogą być uznane ipso iure jako przesłanki uzasadniające objęcie Cudzoziemca ochroną międzynarodową na terytorium RP.

Ponadto stwierdzić należy, że fakt wydania Cudzoziemcowi paszportu przez Ambasadę [...] w W. jednoznacznie wskazuje, iż Strona znajduje się pod opieką konsularną władz kraju pochodzenia. Nie żywi zatem obawy przed ich działaniami. Zdaniem Sądu trudno przyjąć, by Cudzoziemiec otrzymał paszport będąc jednocześnie poszukiwanym w [...] za popełnienie poważnego przestępstwa.

Analizując niniejszą sprawę Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. prawidłowo orzekła, że nie zostało wykazane, aby w stosunku do R.M. miały miejsce prześladowania z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał aby wnioskodawca doświadczył represji ze strony władz publicznych.

W związku z powyższymi ustaleniami organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę prawidłowo orzekły również o odmowie udzielenia A.A. ochrony uzupełniającej oraz stwierdzając, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), bowiem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wykazała aby powrót skarżącego do [...] narażał go na ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonania egzekucji, tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowanie albo karania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia.

Odnosząc się do zarzutów skargi, a dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Organ zasadnie przyjął, jak wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż cudzoziemiec nie wykazał faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2010r. i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem.

Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.