Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1122/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie: sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: ref. Monika Mierzyńska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi W.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej . z dnia [...]r. nr [...]. w przedmiocie określenie kwoty długu celnego. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Orzeka, że uchylona decyzją nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 1052 zł (tysiąc pięćdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Go 1122/05

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2005r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2004r.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 13 § 1 pkt 2 lit a oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: w Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ), art. 85 § 1, art.222 § 4, art. 266 w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późniejszymi zmianami), w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. nr 68, poz. 623 ) oraz art. 6 ust. 7, art. 11c ust.4, art. 15 ust. 4 i 4c, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08.01.1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515), pkt.1 i 2a części pierwszej -Postanowień wstępnych do Taryfy celnej oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 119, poz. 1253)

Dyrektor Izby Celnej ustalił, że w okresie pomiędzy [...] listopada 2001r. a [...] grudnia 2001r. strona dokonała szeregu zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu towarów importowanych z firmy KG BV, wskazując, iż przedmiotem obrotu jest szkło ogrodnicze, metalowe elementy konstrukcji, rury stalowe oraz "elementy szklarni". Wyroby te objęto deklarowaną procedurą celną, nie dokonując weryfikacji zgłoszeń celnych, a po przyjęciu zabezpieczenia należności celnych i podatkowych towary te zwolniono w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 25 ustawy Kodeks celny (jedn. tekst: Dz.U z 2001, nr 75, póz. 803, ze zm.),

W wyniku przeprowadzonej w siedzibie strony, kontroli postimportowej orzeczeniem z dnia 27 lutego 2004r. wszystkie zgłoszenia celne połączono do łącznego rozpoznania a następnie decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z [...] października 2004r. uznano zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej opisu towaru, klasyfikacji taryfowej, preferencji, stawek celnych i podatkowych, jak też kwot cła i podatku orzekając jednocześnie, iż niedobór cła wynosi 9 695, 00 zł, a podatku 25 355, 60 zł. Powyższe ustalono przyjmując, że przedmiotem importu był budynek prefabrykowany , nie zmontowany - szklarnia, a nie materiały konstrukcyjne, budowlane i szkło jak deklarował importer.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji W.C. podniósł, że przedmiotem importu nie była rozmontowana szklarnia, a organ celny dokonał dowolnych ustaleń, bez wnikliwej analizy dowodów, co potwierdza dokument sprzedawcy z dnia [...] listopada 2004r.

W skardze do Sądu Administracyjnego importer zarzucił organom celnym

błędną ocenę stanu faktycznego przez przyjęcie, że dostawy dotyczyły budynku prefabrykowanego w stanie rozmontowanym, bezpodstawne przyjęcie, że skarżący celowo i z rozmysłem dokonywał odprawy celnej sprowadzanych materiałów dzieląc je na 7 zgłoszeń celem zafałszowania stanu faktycznego, pominięcie okoliczności poniesienia przez importera nakładów na budowę szklarni wykraczających poza sprowadzone elementy budowlane, pominięcie zapisów faktur oraz świadectw przewozowych EUR 1. W większości wszystkie podniesione zarzuty kwestionowały przyjęcie, że przedmiotem importu był budynek szklarni w stanie rozmontowanym i sklasyfikowanie ich według kodu taryfy celnej 9406 00 31 0.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił iż skarżąca zawarła umowę z zagranicznym kontrahentem, mocą której nabyła towar wartości 118.051 guldenów holenderskich a podstawą zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym są dane zawarte w zgłoszeniu przyjętym przez organ celny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej ( art. 65 § 2 ustawy). Z art. 64 §1 Kodeksu celnego wynika, że zgłoszenie celne winno być dokonane niewadliwie ( z formalnego punktu widzenia) oraz rzetelnie (w aspekcie materialnym). Stwierdził też, że stosownie do art. 85 § 1 należności celne są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących przy czym cena uwidoczniona w zgłoszeniu celnym nie jest elementem stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego, w związku z czym może być w późniejszym czasie zmieniona, jeśli tylko od samego początku ( tzn. jeszcze przed zgłoszeniem ) istniały okoliczności według których cena ta powinna być z pewnością inna niż została oficjalnie podana. Dyrektor Izby Celnej uznał, że jeśli skarżący twierdzi, że dokonał dokładnej i gruntownej oceny opłacalności zakupu towaru w holenderskiej firmie, a zarazem działał w sposób przemyślany i rozważny, to nie sposób przyjąć, by kupował towary stanowiące niespójne elementy w konstrukcji, nie nadające się do wbudowania w jednolitą budowlę bez przeróbek i modernizacji. Powyższe stwierdzenie strony potwierdza jedynie, zdaniem organu odwoławczego, że przedmiotem importu była szklarnia przewożona partiami. Importer by zobowiązany na podstawie § 237 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 117, poz. 1250, ze zm.) do uzyskania zgody organów celnych na obejmowanie procedurą dopuszczenia do obrotu poszczególnych partii towarów, zgodnie z klasyfikacją wyrobu w stanie zmontowanym. Skarżąca takiej zgody nie przedłożyła, natomiast ze zgłoszeń celnych wynikało, że przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą były tylko i wyłącznie wyroby w nich wymienione. Faktu tego nie można było stwierdzić w dacie przyjmowania poszczególnych zgłoszeń celnych ponieważ zgłoszenia przedstawiano w różnych datach, w różnych godzinach i różnym funkcjonariuszom celnym.

Klasyfikacji towaru dokonano zgodnie z regułą 2a ORINS, która stanowi, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, iż posiada on zasadniczy charakter wyrobu gotowego lub kompletnego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego ( oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym. Analiza zgłoszeń celnych skarżącego doprowadziła do wniosku, iż poszczególne części można uznać za wyrób co najmniej niekompletny w stanie nie zmontowanym, a co za tym idzie, wymierzyć cło za wyrób gotowy, bowiem ze sprowadzanych części możliwe było zmontowanie wyrobu choćby niekompletnego, ale noszącego zasadnicze cechy wyrobu gotowego lub kompletnego. Za taki z kolei można uznać wyrób mogący wykonywać co najmniej jedną z podstawowych funkcji wyrobu gotowego. Materiał dowodowy sprawy, w tym faktury, listy załadunkowe, potwierdzają, że w rozumieniu przepisów prawa celnego przedmiotem importu była szklarnia w stanie zdemontowanym posiadająca zasadnicze cechy wyrobu gotowego.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej , towar po zwolnieniu, w rozumieniu przepisów celnych, nie pozostaje już pod dozorem celnym, a zatem importer miał pełną swobodę dysponowania towarem dopuszczonym do obrotu, wobec czego okoliczność oddania do skupu surowców wtórnych odpadów konstrukcyjnych, w tym szkła, jak też wykorzystania tylko części odprawionych towarów do celów własnych, nie ma znaczenia w sprawie, bowiem istotne znaczenie ma stan towaru i jego wartość celna w dniu przyjęcia niewadliwego i rzetelnego zgłoszenia celnego ( art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Poza sporem jest, iż skarżąca zakupiła towar w określonym celu - realizacji budowy nowej szklarni i remontu już istniejącej, a potwierdza to dokumentacja techniczna znajdująca się w aktach sprawy. Dlatego też nieprawidłowo podane kody taryfy celnej w poszczególnych zgłoszeniach celnych miały istotny wpływ na wysokość stawek celnych, jak też należności celnych, co w konsekwencji doprowadziło do uiszczenia należności publicznoprawnych w wysokości niższej niż należna. W konsekwencji uznano, że stan towaru w dniach dokonania zgłoszenia celnego był od samego początku inny niż podano, a skarżąca uchybiła zasadom uczciwości kupieckiej. W tym stanie rzeczy strona nie powinna swoimi zaniedbaniami obciążać administracji celnej, jak też agencji celnej, którą umocowała jako przedstawiciela bezpośredniego do reprezentowania swoich interesów przed organem celnym, bowiem zgłaszającym towar nie był ani organ celny, ani też agencja celna, ale właśnie skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona, w zakresie w jakim zarzuca niewłaściwe zgromadzenie i analizę materiału dowodowego.

Spór między stronami dotyczy charakteru sprowadzonego przez skarżącego towaru a w konsekwencji kwalifikacji do odpowiedniego kodu taryfy celnej. Zmiana klasyfikacji taryfowej importowanego towaru musi wynikać ponad wszelką wątpliwość ze zgromadzonego materiału dowodowego. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wszechstronna analiza materiału dowodowego jest bowiem zawsze niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej.

Organy celne zmieniając pierwotną klasyfikację importowanego towaru przyjęły, iż przedmiotem dokonanego przez stronę importu były budynki prefabrykowane - szklarnie i w związku z tym zaliczyły je do pozycji 9406 Taryfy celnej , stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1036).

Powołując się na wyjaśnienia do taryfy celnej Dyrektor Izby Celnej wskazał, że pozycja PCN 9406 obejmuje budynki prefabrykowane, znane również jako budynki wytwarzane metodą przemysłową z dowolnych materiałów. Budynki te mogą być przeznaczone do różnorodnego użytku, takiego jak mieszkania, miejsca pracy, biura sklepy, hangary, garaże i cieplarnie. Wspólną ich cechą jest to, że występują jako:

- kompletne budynki, całkowicie zmontowane, gotowe do użytku,

- kompletne budynki nie zmontowane,

- niekompletne budynki, zmontowane lub nie, mające zasadnicze cechy budynków prefabrykowanych. W przypadku budynków niezmontowanych potrzebne elementy mogą być częściowo zmontowane lub przycięte na wymiar lub w niektórych przypadkach o długościach nie określonych, do przycięcia na miejscu.

Jak z powyższego wynika dla przyjęcia, iż przedmiotem importu był budynek prefabrykowany organ celny zobowiązany był w pierwszej kolejności zdefiniować jak wygląda kompletny prefabrykowany budynek tj. z jakich i ilu elementów się składa przy czym takich samych ustaleń winien dokonać w odniesieniu do konkretnego typu budynku tj. szklarni, następnie w przypadku budynku niekompletnego wykazać na czym ta niekompletność polega, innymi słowy - jakich elementów budynku prefabrykowanego nie ma w stosunku do kompletu, tak ażeby mimo to można było mówić o "zasadniczych cechach budynku prefabrykowanego.

Zdaniem Sądu kompletny budynek prefabrykowany musi charakteryzować się konkretnymi parametrami: mieć określoną powierzchnię, wysokość, ilość otworów wejściowych, elementy wyposażenia technicznego itp. i tym parametrom musi odpowiadać ściśle określona liczba elementów prefabrykowanych, gotowych do wmontowania, a więc musi być swego rodzaju wzorcem, by móc następnie orzec, że przedmiot importowany przez skarżącego jest identyczny lecz niekompletny, gdyż brakuje mu pewnych elementów w porównaniu z wzorcem a więc, że mimo to ma zasadnicze cechy wyrobu prefabrykowanego. Porównanie ilości sprowadzonych elementów konstrukcyjnych i szkła z ilością elementów wbudowanych do szklarni skarżącego, a nie ze zdjęciem wybudowanej przez niego szklarni, mogłoby uzasadniać przyjęcie, że przedmiotem importu była gotowa ale niekompletna szklarnia w stanie niezmontowanym.

Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, jakie konkretnie dowody spowodowały przekonanie, iż przedmiotem importu była niekompletna szklarnia a nie materiały budowlane jak twierdzi skarżący. Nie wskazano jakich elementów do jej kompletności brakowało, czy ilość i rodzaj materiałów wwiezionych przez skarżącego odpowiadała dokładnie szklarni lub szklarniom o odpowiedniej wielkości, ilu szklarniom, jaka była powierzchnia przywiezionej szklarni. Nie dokonano żadnego przeliczenia lub symulacji by chociażby uprawdopodobnić, że ze zgłoszonej do odprawy ilości materiałów można wybudować taką właśnie szklarnię jaką wzniósł lub wyremontował skarżący.

Przyjęta przez organy celne metoda wyklucza w praktyce jakąkolwiek możliwość sprowadzenia materiałów budowlanych do remontu lub budowy szklarni gdyż opiera się na błędnym założeniu, że ze wszystkich importowanych materiałów budowlanych, można wznieść budynek co najmniej nie kompletny i twierdzić, że jest prefabrykowany.

Należy ponadto wskazać, że reguła 2a ORINS posługuje się pojęciem "wyrobu w stanie nie zmontowanym" i "wyrobu w stanie zdemontowanym" - co wskazuje wyraźnie na wykluczenie wszelkich czynności o charakterze przystosowawczym i świadczyć ma o tym, że na miejscu możliwy jest tylko montaż wyrobu. Zagadnienie to nie zostało przez organy celne wyjaśnione mimo podnoszonych w tym względzie zarzutów przez skarżącego, który nie negując wzniesienia szklarni twierdził, że sprowadził jedynie częściowe materiały do jej budowy.

Wywody Dyrektora Izby Celnej , że z zebranego materiału dowodowego (faktur zakupu, list załadunkowych , świadectw przewozowych EUR 1, itp.) wynika, że przedmiotem importu była niekompletna szklarnia w stanie zdemontowanym, mająca zasadnicze cechy budynku prefabrykowanego nie znajdują żadnego potwierdzenia w tymże materiale dowodowym.

Rozstrzygnięcia organów celnych obu instancji opierają się na dwóch podstawowych dowodach: fakturze pro forma z dnia [...] października 2001r. oraz dokumentacji fotograficznej szklarni przy zastosowaniu reguły 2a , która brzmi: "wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego (oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym".

Na stronie 6 uzasadnienia orzeczenia II instancji Dyrektor Izby Skarbowej podaje: " stwierdzone zostało, iż w oparciu o wcześniejsze zamówienie z dnia [...] .10. 2001r. potwierdzone fakturą pro forma wystawioną przez holenderską firmę KG B.V., została zakupiona szklarnia w stanie rozmontowanym, w skład które wchodziły : rury stalowe z PCV, szkło ogrodnicze i elementy konstrukcji aluminiowe i stalowe".

Sąd stwierdza, iż ten podstawowy dla oceny sprawy dokument w ogóle nie został przetłumaczony na język polski , a jego pobieżna tylko analiza budzi wątpliwości co do najważniejszej okoliczności w sprawie, a mianowicie czy istotnie jest w nim mowa o zakupie szklarni. Według bowiem tłumaczenia w oparciu o podręczny słownik angielsko-polski faktura pro forma zawiera obciążenie importera kosztami dostawy materiałów budowlanych a nie szklarni. Fakt dokonywania ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy stoi w sprzeczności z art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). W tej kwestii wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2001 r. sygn. akt III SA 2339/99 (Prz. Pod. 2001/11/63). Z art. 5 ust. 1 tej ustawy wynika bowiem, że organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Do czynności urzędowych zalicza się również zbieranie i analizowanie materiału dowodowego. Niedopuszczalne jest więc, w świetle ww. przepisów, dokonywanie analizy obcojęzycznego tekstu bez jego przetłumaczenia.

Wszystkie wskazane uchybienia świadczą o tym, że w sprawie nie dokonano w wyczerpujący sposób zebrania materiału dowodowego poprzez ustalenie faktów i danych do ich oceny. Stanowi to uchybienie, które w niewątpliwy sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. z dnia 20 września 2002 r.), zaskarżoną decyzję uchylić. W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

/-/A. Rzepecka /-/K. Skowrońska-Pastuszko /-/J. Wierchowicz