Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2829/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 182
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1543/11 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2011 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] grudnia 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego S. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869). Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) i § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869).

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

S. K. był zatrudniony w okresie od 1 listopada 1971 r. do 30 września 1972 r. w Fabryce [...] SA jako robotnik magazynowy, od dnia 1 października 1972 r. do 31 sierpnia 2006 r. w Zespole Szkół [...] im. [...] w G. jako nauczyciel, a w latach od 2000 do 2006 r. w Międzyszkolnym Ośrodku Sportu w G. jako nauczyciel – instruktor. W czasie pracy na dwóch ostatnich stanowiskach (przez ok. 34 lata) występowało narażenie na nadmierny wysiłek głosowy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u S. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869). Podstawą prawną decyzji był art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ na podstawie karty narażenia zawodowego z [...].11.2009 r. ocenił, że narażenie skarżącego na nadmierny wysiłek głosowy trwało od [...].10.1972 r. do [...].08.2006 r., tj. przez okres 34 lata. Warunkiem dodatkowym stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej figurującej w wykazie chorób zawodowych przez właściwą placówkę służby zdrowia. Organ powołał się na orzeczenia lekarskie Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie (dalej MOMP) z dnia [...].10.2009 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (dalej IMPIZŚ) z [...].10.2009 r., podkreślając, że obowiązuje w tym względzie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. stanowiący: "z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne". Jednostki wypowiedziały się w ten sposób, że w badaniach laryngologicznych zaobserwowano fałdy głosowe matowe, gładkie, lewy ruchomy, prawy nieruchomy ustawiony w linii pośrodkowej. W badaniu laryngostroboskopowym stwierdzono drgania strun głosowych nieregularne, o zmniejszonej po prawej stronie amplitudzie drgań, słabo zaznaczonym po stronie prawej, przesunięciem brzeżnym i dobrym zwarciem fonacyjnym. IMPIZŚ w Sosnowcu stwierdził z kolei, że obserwowany niedowład ( w przeszłości oceniany jako porażenie) prawego fałdu głosowego nie ma cech niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe i nie odpowiada skutkom nadmiernego wysiłku głosowego. W obrębie narządu głosu zmiany odpowiadają przewlekłemu prostemu nieżytowi błony śluzowej gardła i krtani. Zmiany w obrębie krtani nie przedstawiają klinicznych cech organicznej patologii narządu głosu wywołanego nadmiernym wysiłkiem głosowym. Nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z oceną konsultującego foniatry jednostronny niedowład fałdu głosowego należy wiązać z patologią nerwu krtaniowego wstecznego o nieznanej etiologii. Ocena narażenia zawodowego oraz twierdzenia jednostek orzeczniczych dały podstawę organowi do wydania decyzji o nie stwierdzeniu u S. K. choroby zawodowej wymienionej pod poz. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r.

Po rozpoznaniu odwołania Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, powołując się na orzeczenia lekarskie: MOMP – Przychodnia Chorób Zawodowych w Nowym Sączu z [...].11.2008 r., orzeczenie uzupełniające tej jednostki z dnia [...].10.2009 r. oraz pismo MOMP w Krakowie z [...].03.2010 r. zajmujące stanowisko wobec dokumentacji lekarskiej dołączonej przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego oraz wyjaśniające wątpliwości dotyczące stwierdzenia patologii nerwu krtaniowego wstecznego. Jednostka stwierdziła w tym piśmie, że nie znalazła podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].11.2008 r. Rozpoznane u skarżącego porażenie fałdu głosowego po stronie prawej nie jest patologią wynikającą z nadmiernego wysiłku głosowego a ma charakter neurogenny o nieustalonej etiologii. Nie pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z nadmiernym wysiłkiem głosowym. U skarżącego nie rozpoznano chorób narządu głosu z wykazu chorób zawodowych. Organ powołał się dodatkowo na orzeczenia IMPiZŚ z Sosnowca z [...].04.2009 r. i orzeczenie weryfikujące z [...].09.2009 r., również nie stwierdzające u skarżącego choroby zawodowej, uznając ostatecznie, że wobec faktu nierozpoznania przez obie jednostki choroby zawodowej z poz. 15 rozporządzenia z 2009 r., niestwierdzenia obecności guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych i uznania przez nie niedowładu prawego fałdu głosowego nie mającego cech niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią oraz oceny narażenia zawodowego – brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej z poz. 15 rozporządzenia z 2009 r.

Po rozpoznaniu skargi S. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 608/10 uchylił decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy oparł zaskarżoną decyzję na karcie narażenia zawodowego S. K. oraz na orzeczeniach kolejno Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy – Przychodni Chorób Zawodowych w Nowym Sączu, Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z Sosnowca, jednak uzasadnienie decyzji w kwestii argumentacji i przyczyn z jakiego powodu stwierdzonego u skarżącego schorzenia nie można uznać za chorobę zawodową jest niewystarczające w świetle art. 107 § 3 k.p.a. Organ zestawił bowiem jedynie pojęcie choroby zawodowej, pod kątem której prowadzone było postępowanie z poz. 15 rozporządzenia z 2009 r. z pojęciem schorzenia, które stwierdzono u skarżącego na podstawie badań w jednostkach orzeczniczych, nie podejmując się wyjaśnienia dlaczego przykładowo zaobserwowany niedowład prawego fałdu głosowego nie ma cech niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Stwierdzono jedynie, że pochodzenie schorzenia skarżącego ma "charakter neurogenny o nieustalonej etiologii". W konsekwencji Sąd nie przesądził, że uchylone orzeczenie organu drugiej instancji jest nieprawidłowe pod względem merytorycznym, jednak wskazanie jest aby organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a w uzasadnieniu w sposób klarowny wykazał motywy rozstrzygnięcia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] grudnia 2009 r. Organ odwoławczy, działając zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zwrócił się do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie z prośbą o zajęcie stanowiska odnośnie dokumentacji lekarskiej, dołączonej w toku prowadzonego postępowania oraz o wyjaśnienie wątpliwości patologii zgłaszanych przez skarżącego dotyczącej stwierdzonej u niego patologii nerwu krtaniowego wstecznego o nieustalonej patologii.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, po przeanalizowaniu przez specjalistę laryngologa-foniatrę dostarczonej dokumentacji orzekł, że nie ma ona znaczenia orzeczniczego i nie wpływa na treść wydanego wcześniej orzeczenia lekarskiego. Odnośnie dołączonych do akt kart informacyjnych leczenia szpitalnego, MOMP szczegółowo wyjaśnił, że stwierdzony u skarżącego niedowład prawego fałdu głosowego oraz przewlekłe, nawracające zapalenie krtani z zaburzeniami głosu, a także przewlekłe przerostowe zapalenie krtani nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z wiedzą medyczną jednostronny niedowład fałdu głosowego nie jest wywołany przez nadmierny wysiłek głosowy. Porażenie nerwu krtaniowego, którego skutkiem jest jednostronny niedowład fałdu głosowego po stronie porażenia, również nie jest patologią związaną z wysiłkiem głosowym. Stwierdzony niedowład fałdu głosowego, wiąże się z upośledzeniem funkcji ruchowej krtani po stronie uszkodzenia. Zarówno w badaniach laryngologicznych, jak i w obrazie tomografii komputerowej nie stwierdzono uszkodzenia mięśni wewnętrznych krtani, które jest związane z wysiłkiem głosowym. Niedomykalność głośni spowodowana jednostronnym uszkodzeniem fałdu głosowego nie może mieć charakteru wrzecionowatego, ponieważ wrzecionowaty kształt może powstać tylko w przypadku zmian w obu fałdach głosowych. W przypadku choroby zawodowej narządu głosu zaburzenie czynności fonacyjnej musi dotyczyć obu fałdów głosowych. Występujący u skarżącego jednostronny niedowład fałdu głosowego, związany z porażeniem nerwu krtaniowego, nie spełnia kryteriów orzeczniczych zawartych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Opierając się na powyższej opinii Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz po ponownej ocenie materiału dowodowego Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie jego sprawy, poprzez powołanie biegłego sądowego, celem ustalenia wpływu warunków długoletniej pracy, na obecne dolegliwości tj. zanikanie głosu po każdorazowym wysiłku fonetycznym i uznanie to za chorobę zawodową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.).

Sąd w pierwszej kolejności zaznaczył, że obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie trzech elementów, a mianowicie: czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u skarżącego wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, ze choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W powyższym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. W myśl art. 7 k.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę. Przywołując treść art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz.U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r. Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Dodatkowo Sąd zauważył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim.

W dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie, wydane na podstawie art. 237 K.p. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W myśl § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Dlatego też w niniejszej sprawie za skuteczne należy uznać czynności dokonane przez organ przed dniem 3 lipca 2009 r.

Stosownie do § 8 ust. 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przy czym, jak wynika z § 5 ust. 1-3 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w ustawie o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych l lub II stopnia, wskazanych w tym przepisie. Jeżeli zaś przed wydaniem decyzji organ stwierdziłby, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać uzupełnienia wydanego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała kwestia istnienia narażenia na czynniki szkodliwe. Spornym było natomiast istnienie schorzenia figurującego w wykazie chorób zawodowych.

W ocenie Sądu organ II instancji, ponownie rozpoznający sprawę po uchyleniu jego uprzedniej decyzji przez Sąd dokładnie i kompleksowego wyjaśnił przedmiotową sprawę. Sąd podkreślił, że na żadnym z etapów postępowania nie kwestionowano faktu wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach stwarzających możliwość powstania choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy. Niemniej jednak nie stwierdzono istnienia schorzenia wymienionego w poz. 15 rozporządzenia o chorobach zawodowych. Skarżący był badany przez właściwe jednostki służby zdrowia I oraz II szczebla diagnostyczno – orzeczniczego. Ponadto, po dniu wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zweryfikowano powyższe orzeczenia pod kątem nowych regulacji. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie wydał w dniu [...] października 2009 r. opinię, w której stwierdził, że zmiany w wykazie chorób zawodowych dotyczącym określenia patologii w obrębie narządu słuchu nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u skarżącego. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu pismem z dnia [...] września 2009 r. przysłał zweryfikowane orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.

Dodatkowo, po uchyleniu przez WSA w Krakowie decyzji organu II instancji, Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie po przeprowadzeniu analizy przesłanej dokumentacji leczenia laryngologicznego, jak również całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany orzeczenia nr [...] z dnia [...] listopada 2008r. i rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. MOMP szczegółowo wyjaśnił, że stwierdzony u skarżącego niedowład prawego fałdu głosowego oraz przewlekłe i nawracające zapalenie krtani z zaburzeniami głosu, a także przewlekłe przerostowe zapalenie krtani nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Podkreślono, że zgodnie z widzą medyczną, jednostronny niedowład fałdu głosowego nie jest wywołany przez nadmierny wysiłek głosowy. Stwierdzony niedowład fałdu głosowego wiąże się z upośledzeniem funkcji ruchowej krtani po stronie uszkodzenia. Zarówno w badaniach laryngologicznych, jak i w obrazie tomografii komputerowej nie stwierdzono uszkodzenia mięśni wewnętrznych krtani, które jest związane z wysiłkiem głosowym. Niedomykalność głośni spowodowana jednostronnym uszkodzeniem fałdu głosowego nie może mieć charakteru wrzecionowatego, ponieważ wrzecionowaty kształt może powstać tylko w przypadku zmian w obu fałdach głosowych. W przypadku choroby zawodowej narządu głosu zaburzenie czynności fonacyjnej misi dotyczyć obu fałdów głosowych. Występujący u skarżącego jednostronny niedowład fałdu głosowego związany z porażeniem nerwu krtaniowego nie spełnia kryteriów orzeczniczych zawartych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły sporządzone na użytek tego postępowania - orzeczenia lekarskie za jednoznaczne, spójne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na podjęcie przez organy odmiennych rozstrzygnięć, albowiem organ administracji, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, która niezbędna jest do rozpoznania chorób zawodowych, a wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze, wydające w tym zakresie stosowne, przewidziane prawem orzeczenia lekarskie.

Konkludując Sąd stwierdził, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji -zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami - poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcia.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku S. K., reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez bezzasadne przyjęcie, iż w stosunku do strony skarżącej nie zachodzą przesłanki merytoryczne uzasadniające przyjęcie, iż:

- rozpoznana u strony skarżącej choroba jest wymienioną w wykazie chorób zawodowych,

- u strony skarżącej występuje to schorzenie albo jego następstwa,

- choroba u strony skarżącej została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo ze sposobem wykonywania pracy.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne przyjęcie, iż w odniesieniu do skarżonej decyzji administracyjnej nie zachodzą przesłanki opisane w tym przepisie tj. uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Jednocześnie wniesiono o przyznanie ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego nieopłaconych kosztów pomocy prawnej związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdziwszy przesłanek zaistnienia nieważności niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny związany powołanymi w skardze kasacyjnej zarzutami, rozpoznał sprawę w granicach tej skargi.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła być uwzględniona.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w świetle art. 2351 oraz art. 2352 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie zaś choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak stanowi § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W ust. 2 wymienione zostały czynniki, które lekarz orzecznik winien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego właściwy organ, tj. w I instancji właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a w II - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaje na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. Zgodnie bowiem powołanym w podstawach skargi kasacyjnej § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podkreślić przy tym wypada, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma bowiem walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 i powołane w nim orzecznictwo).

W niniejszej sprawie istotną okolicznością jest, że stwierdzone w pierwotnie prowadzonym postępowaniu uchybienia proceduralne polegające w szczególności na braku zawarcia w uzasadnieniu decyzji wystarczającej argumentacji i przyczyn z jakich stwierdzonego u skarżącego schorzenia nie można uznać za chorobę zawodową, przyczyniły się do uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 608/10, uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zwrócił się do Małopolskiego Instytutu Medycyny Pracy o zajęcie stanowiska odnośnie dokumentacji lekarskiej przedłożonej przez skarżącego oraz o wyrażenie opinii, czy dokumentacja ta może mieć wpływ na ewentualną weryfikację wydanego orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania u S. K. choroby zawodowej. W szeroko umotywowanych wyjaśnieniach udzielonych przez Ośrodek podtrzymano dotychczasowe stanowisko wskazując, że zgodnie z wiedzą medyczną jednostronny niedowład fałdu głosowego nie jest wywołany przez nadmierny wysiłek głosowy. Podobną ocenę wyrażono w stosunku do niedowładu fałdu głosowego. Wskazano przy tym, że w przypadku choroby zawodowej zaburzenie czynności fonacyjnej musi dotyczyć obu fałdów głosowych, prowadzących do wrzecionowatej niedomykalności w pozycji fonacyjnej, przy zachowanej funkcji ruchowej krtani. Takie dysfunkcje u badanego nie występują, a zwarcie fonacyjne jest dobre. Konkludując, stwierdzono, że brak jest podstaw do zmiany lub weryfikacji wydanego wcześniej orzeczenia lekarskiego. Powyższa opinia lekarska w zestawieniu z uzyskanymi pierwotnie orzeczeniami lekarskimi posłużyła Małopolskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu do ponownego stwierdzenia o utrzymaniu w mocy decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u badanego choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że przedstawiona w powyższych orzeczeniach lekarskich i opinii argumentacja stanowiła wystarczającą podstawę do wydania w niniejszej sprawie decyzji. Sama zaś decyzja, będąca przedmiotem kontroli Sądu I instancji, została prawidłowo i wystarczająco umotywowana wraz ze szczegółowym odniesieniem się do zebranych w sprawie dowodów, odpowiadając dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z prawidłową oceną Sądu co do zasadności orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, jak i zasadnym stwierdzeniem o spełnieniu wymogów określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogły zatem zostać uznane za uzasadnione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne natomiast od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.