Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1617/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48  pkt 5
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. [...] z siedzibą w Niemczech na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 12 grudnia 2001 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej organ lub UP) wpłynęło podanie z dnia 11 grudnia 2001 r. K. z siedzibą w Niemczech (dalej skarżący) o opatentowanie wynalazku pt. "Rura wentylacyjna", zawierające w szczególności oświadczenie o korzystaniu

z pierwszeństwa zgłoszonego wcześniej dnia 12 grudnia 2000 r. w Niemczech za numerem 20021051.3, jak również wskazanie twórców wynalazku (R.

i N.) oraz podstawy prawnej "do patentu i do pierwszeństwa" w postaci art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U.

z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej pwp lub ustawa). Stosownie do tego przepisu, w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej. Do podania skarżący dołączył opis wynalazku, skrót opisu, zastrzeżenia patentowe oraz rysunki.

W uzupełnieniu powyższego skarżący złożył przy piśmie z dnia 14 lutego

2002 r., które wpłynęło do UP w dniu 15 lutego 2002 r., dokument wzmiankowanego pierwszeństwa nr 20021051.3 (kopia w języku niemieckim). W dniu 22 kwietna

2002 r. skarżący złożył w organie pismo z dnia 19 kwietnia 2002 r., w którym podał, że w uzupełnieniu "zgłoszenia wynalazku j.w. (...)" w załączeniu przesyła "oświadczenie zgłaszającego do pierwszeństwa wraz z tłumaczeniem". Przedstawiony w tłumaczeniu dokument – zatytułowany "przeniesienie prawa do pierwszeństwa" i opatrzony datą 5 kwiecień 2002 r., zawiera w swojej treści oświadczenie J. K. właściciela "niemieckiego zgłoszenia wzoru użytkowego 20021051.3 Luftungsrohr", że prawo do pierwszeństwa z tego zgłoszenia, w szczególności do dokonania zgłoszenia patentowego w Polsce, przeniósł na spółkę osobową K., tj. na skarżącego. Przetłumaczona wersja dokumentu nie jest przez nikogo podpisana ani poświadczona; na oryginale widnieje podpis J. K. (też niepoświadczony).

W wydanym w dniu [...] maja 2005 r. na postawie § 25 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1119 ze zm.; dalej rozporządzenie) zawiadomieniu organ stwierdził istnienie przeszkód uniemożliwiających przyznanie w/w zgłoszeniu wynalazku oznaczonego nr P-351157 uprzedniego pierwszeństwa ze zgłoszenia dokonanego w dniu 12 grudnia 2000 r.

w Niemczech oznaczonego nr 20021051.3, gdyż oświadczenie zgłaszającego

o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa nie zostało dostarczone do UP w ciągu 3 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia, tj. do dnia 12 marca 2002 r. Jednocześnie organ wyznaczył skarżącemu dwumiesięczny termin na złożenie wyjaśnień pod rygorem odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa zgodnie

z art. 48 ust. 5 ustawy (według tego przepisu, Urząd Patentowy wydaje postanowienie o odmowie przyznania uprzedniego pierwszeństwa w całości lub

w części, jeżeli stwierdzi, że zgłaszający uchybił przewidzianym w art. 14 i 15 terminom dla dokonania zgłoszenia albo terminowi dla złożenia dowodu pierwszeństwa lub innego dokumentu bądź oświadczenia wymaganego do uzyskania pierwszeństwa).

W odpowiedzi na zawiadomienie organu, skarżący w piśmie z dnia 7 lipca 2005 r. (wpłynęło do organu w dniu 8 lipca 2005 r.) podał, iż oświadczenie

o korzystaniu z pierwszeństwa zostało złożone w w/w podaniu z dnia 11 grudnia 2001 r., a kopia dokumentu pierwszeństwa w dniu 15 lutego 2002 r. Zatem, zdaniem skarżącego, wszystkie warunki, o których mowa w art. 35 pwp, zostały spełnione

(w świetle art. 35 ust. 1 pwp, jeżeli zgłaszający chce skorzystać z uprzedniego pierwszeństwa, powinien w podaniu złożyć stosowne oświadczenie oraz dołączyć dowód potwierdzający zgłoszenie wynalazku we wskazanym państwie bądź wystawienie go na określonej wystawie. Dowód taki może być również złożony

w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia. Późniejsze złożenie takiego oświadczenia albo dowodu nie skutkuje przyznaniem pierwszeństwa). Poza tym, skoro umowa przeniesienia pierwszeństwa na zgłaszającego została złożona w UP

w dniu 22 kwietnia 2002 r., co spełniło wymogi z art. 17 ustawy, a dwumiesięczny termin wyznaczony w zawiadomieniu jest, zdaniem skarżącego, pierwszym ustawowym terminem w tej sprawie, brak przeszkód do przyznawania powołanego pierwszeństwa.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. organ na podstawie art. 48 pkt 6 pwp, odmówił skarżącemu przyznania uprzedniego pierwszeństwa wynikającego ze zgłoszenia dokonanego w dniu 12 grudnia 2000 r. w Niemczech (zgodnie

z wymienionym przepisem, Urząd Patentowy wydaje postanowienie o odmowie przyznania uprzedniego pierwszeństwa w całości lub w części, jeżeli stwierdzi, że zgłaszający złożył, z naruszeniem przepisu art. 35, oświadczenie o korzystaniu

z uprzedniego pierwszeństwa). W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgłaszający nie nadesłał w terminie 3 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia, oświadczenia

o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa. Jednak rozstrzygnięcie to, skutkiem ponownego rozpatrzenia sprawy na wniosek skarżącego, organ uchylił postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu podzielił twierdzenie skarżącego, że oświadczenie o korzystaniu z uprzedniego pierwszeństwa zostało zamieszczone w podaniu z dnia 11 grudnia 2002 r. o udzielenie patentu, a zatem zgodnie z art. 35 pwp.

W dniu [...] stycznia 2006 r. organ wydał postanowienie, którym ponownie odmówił skarżącemu przyznania uprzedniego pierwszeństwa wynikającego ze zgłoszenia dokonanego w dniu 12 grudnia 2000 r. w Niemczech za numerem 20021051.3. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał wyż. cyt. przepis art. 48 pkt 5 pwp. Uzasadniając odmowę organ podniósł, iż skarżący nie nadesłał

w terminie 3 miesięcy od daty dokonania zgłoszenia, oświadczenia o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, które zalicza się do oświadczeń wymaganych do uzyskania pierwszeństwa, wskazanych w art. 48 pkt 5 pwp. Zgłoszenie wynalazku zostało bowiem dokonane w dniu 12 grudnia 2001 r.,

a oświadczenie o podstawie prawa do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa złożono w UP przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2002 r. (data wpływu do organu: 22 kwietnia 2002 r.). Powołując się na art. 35 pwp organ podkreślił, iż zgłaszający, który chce skorzystać z uprzedniego pierwszeństwa, powinien do podania dołączyć dowód potwierdzający zgłoszenie wynalazku we wskazanym państwie. Dowód taki można również złożyć w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia. Termin ten jest terminem prawa materialnego. Ponadto zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia, zgłoszenie wynalazku powinno zawierać oświadczenie zgłaszającego o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, jeżeli dowód pierwszeństwa nie opiewa na zgłaszającego. Oświadczenie takie – stosownie do treści § 4 ust. 2 rozporządzenia - powinno zostać złożone wraz z dowodem pierwszeństwa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi błędną interpretację oraz naruszenie przepisów art. 35 i 48 pwp , a także przepisów

§ 4 i § 25 rozporządzenia.

Skarżący podniósł m.in., iż w sytuacji, gdy pomimo wykonania obowiązku wskazanego w art. 35 pwp, organ ma wątpliwości "co do podstawy zgłaszającego do pierwszeństwa", wówczas w oparciu o § 25 rozporządzenia powinien wyznaczyć mu termin na usunięcie braków (stosownie do tego przepisu, przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 48 ustawy, Urząd Patentowy zawiadamia zgłaszającego o przeszkodach przyznania uprzedniego pierwszeństwa, wyznaczając termin na złożenie wyjaśnień lub usunięcie braków).

W ocenie skarżącego, złożone w dniu 12 grudnia 2001 r. podanie o udzielenie patentu na wynalazek zawierało oświadczenie o korzystaniu przez zgłaszającego

z pierwszeństwa, jak również niezbędne dane (wg art. 35 pwp) dotyczące tego pierwszeństwa. Natomiast w dniu 15 grudnia 2002 r., czyli przed upływem 3 miesięcy od zgłoszenia, do UP został dostarczony dokument pierwszeństwa dla wynalazku.

W dniu 22 kwietnia 2002 r. zgłaszający, nie czekając na wezwanie organu do uzupełnienia braków, czyli "do oświadczenia o podstawie do korzystania

z uprzedniego pierwszeństwa", przedłożył oświadczenie w postaci dokumentu cesji pierwszeństwa do wynalazku na zgłaszającego (oryginał tego dokumentu wraz

z tłumaczeniem).

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ, działając na podstawie

art. 245 ust. 1 i 3 pwp, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przywołał treść w/w przepisów art. 48 pkt 5 i art. 35 ust. 1 pwp, a także § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, zgłoszenie wynalazku, oprócz elementów wymienionych w art. 31 ust. 1 ustawy, powinno obejmować w szczególności oświadczenie zgłaszającego o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, jeżeli dowód pierwszeństwa nie opiewa na zgłaszającego. Wskazał też elementy, jakie oświadczenie to powinno zawierać - zgodnie z załącznikiem nr 2 ust. 4 pkt 4 do rozporządzenia - a mianowicie nazwisko i imię lub nazwę osoby, na którą jest wystawiony dowód pierwszeństwa, nazwisko i imię lub nazwę zgłaszającego, tytuł wynalazku lub wzoru użytkowego oraz kraj, datę i numer zgłoszenia lub oznaczenie wystawy, wskazanie podstawy uprawnienia do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, podpis zgłaszającego lub jego pełnomocnika oraz datę.

Następnie organ podniósł, że w podaniu skarżący złożył oświadczenie

o korzystaniu z uprzedniego pierwszeństwa z dokonanego w dniu 12 grudnia 2000 r. w Niemczech zgłoszenia wynalazku, a jako podstawę do patentu i do pierwszeństwa wskazał art. 11 ust. 3 pwp, który stanowi, że w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w ust. 1 (czyli m.in. prawo do uzyskania patentu), przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej. Nie oznacza to jednak, zdaniem organu, że przepis ten określa podstawę zgłaszającego do korzystania

z uprzedniego pierwszeństwa, ponieważ prawo do patentu i prawo do uprzedniego pierwszeństwa stanowią dwa odrębne prawa. Wprawdzie skarżący w wymaganym terminie dostarczył do organu dowód pierwszeństwa, ale ani w podaniu ani w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia nie dostarczył oświadczenia o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, przez co nie zostały spełnione wymogi określone w ust. 4 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia w związku z § 4 ust. 1

pkt 3 rozporządzenia oraz z art. 31 ust. 1 pkt 1 pwp.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez niezastosowanie się do art. 4 Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r. (ratyfikowanej przez Polskę w 1974 r.),

- naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną interpretację przepisu art. 35 pwp,

- naruszenie prawa przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisów art. 48 pkt 5 pwp, § 4 i § 25 rozporządzenia oraz art. 9 kpa.

Skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na zawiadomienie oraz wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł

w szczególności, iż podanie z dnia 12 grudnia 2001 r. zawierało oświadczenie

o korzystaniu przez zgłaszającego z pierwszeństwa, a dokument pierwszeństwa dla zgłoszonego wynalazku został dostarczony do organu w dniu 15 lutego 2002 r.,

a zatem przed upływem trzech miesięcy od zgłoszenia. Według skarżącego, w dniu 22 kwietnia 2002 r. "dostarczył cesję przeniesienia prawa z uprzedniego pierwszeństwa na jego rzecz (...)". Naruszenie przez organ art. 9 kpa polegało na niewskazaniu w zawiadomieniu z dnia [...] maja 2005 r. przepisu określającego obowiązek złożenia oświadczenia o podstawie korzystania z uprzedniego pierwszeństwa przez zgłaszającego w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia wynalazku w UP. Organ powinien również – w wypadku niedopełnienia powyższego obowiązku przez zgłaszającego – wezwać go w zawiadomieniu do uzupełniania tego braku. Natomiast złożenie w/w oświadczenia po upływie trzymiesięcznego terminu nie stanowi podstawy do wydania przez UP zawiadomienia o niedopuszczalności uznania uprzedniego pierwszeństwa. Wskazany w art. 35 pwp termin trzymiesięczny stosuje się jedynie do dwóch dokumentów, a mianowicie do stosownego oświadczenia - co w praktyce polega na wypełnieniu odpowiedniej rubryki w podaniu poprzez wskazanie daty zgłoszenia, kraju zgłoszenia, numeru zgłoszenia oraz numerów zastrzeżeń, dla których ma być to pierwszeństwo zastosowane oraz do dowodu potwierdzającego pierwszeństwo. Wśród tych dokumentów "nie znajduje się oświadczenie o podstawie prawa do uprzedniego pierwszeństwa (...)". Prawidłowo wypełnione podanie skarżący złożył w dniu 12 grudnia 2001 r., a drugi z w/w dokumentów (dokument pierwszeństwa) w dniu 15 lutego 2002 r. Organ błędnie zalicza oświadczenie o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa do dyspozycji przepisu art. 48 pkt 5, gdyż przepis ten expressis verbis "stanowi podstawy odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa i żadna subsumcja innych okoliczności nie jest możliwa".

Ponadto, według skarżącego, nie istnieje żadna relacja między § 4 rozporządzenia a art. 35 pwp. Pierwszy z w/w przepisów odnosi się bowiem do

art. 31 pwp, który określa kryteria, jakie powinno spełniać podanie, aby UP uznał zgłoszenie za dokonane, a nie do art. 35 pwp, który wyznacza 3-miesięczny termin na złożenie odpowiednich dokumentów.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa międzynarodowego skarżący podniósł, iż reguły dotyczące korzystania z pierwszeństwa zostały ustalone w Konwencji paryskiej, która w art. 4 pkt A.1 stanowi: "Każdy, kto dokonał prawidłowego zgłoszenia o udzielenie patentu na wynalazek, zgłoszenia wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego lub znaku towarowego w jednym z Państw będących członkami Związku, albo jego następca prawny, będzie korzystał w celu dokonania zgłoszenia w innych Państwach z prawa pierwszeństwa w terminach niżej określonych". Zgodnie z postanowieniami pkt D.1 i D.3 w/w art. 4, termin na przedłożenie kopii zgłoszenia wynosi 3 miesiące (art. 4 pkt D.3), natomiast

w przypadku oświadczenia wskazującego datę i państwo dokonania tego zgłoszenia - termin, w którym najpóźniej oświadczenie to powinno być złożone, ustali każde państwo (art. 4 pkt D.1). Stosownie zaś do treści art. 4 pkt D.5 Konwencji,

"w późniejszym terminie będą mogły być wymagane inne dowody". Według skarżącego, do tych "innych dowodów" zalicza się właśnie oświadczenie o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności

z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż Sąd nie dopatrzył się

w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym go postanowieniu organu z dnia [...] stycznia 2006 r. naruszenia prawa. Okoliczności stanu faktycznego sprawy – istotne dla jej rozstrzygnięcia, nie są między stronami sporne. Spór dotyczy prawnej ich oceny w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów.

Cezurą czasową miarodajną dla ustalenia nowości wynalazku jest data, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Zasadą jest, że pierwszeństwo do uzyskania patentu (tak samo zresztą jak prawa ochronnego albo prawa z rejestracji), oznacza się, z zastrzeżeniem przepisów art. 14 i 15 pwp, według daty zgłoszenia wynalazku (odpowiednio wzoru użytkowego albo przemysłowego)

w UP (art. 13 ust. 1 pwp). Poza tym typowym przypadkiem pierwszeństwa występują jeszcze dwa jego szczególne rodzaje określone mianem uprzedniego pierwszeństwa – wynikające ze zgłoszenia rozwiązania w zagranicznym urzędzie patentowym (tzw. konwencyjne) oraz z wystawienia go na wystawie.

W sprawie niniejszej skarżący dochodził przed UP przyznania uprzedniego pierwszeństwa wynikającego ze zgłoszenia wynalazku pt. "Rura wentylacyjna"

w niemieckim urzędzie patentowym dnia 12 grudnia 2000 r. Zgodnie z art. 14 pwp pierwszeństwo to przysługuje na zasadach określonych w umowach międzynarodowych (w Konwencji paryskiej), według daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego albo przemysłowego we wskazanym państwie, jeżeli od tej daty zgłoszenie w polskim Urzędzie Patentowym (UP) zostanie dokonane w okresie 12 miesięcy w przypadku zgłoszenia wynalazku i wzoru użytkowego i 6 miesięcy w przypadku zgłoszenia wzoru przemysłowego.

Omawiane pierwszeństwo jest uregulowane w art. 4 Konwencji paryskiej.

W szczególności Konwencja upoważnia państwo członkowskie do określenia wymagań, od których zależy przyznanie prawa pierwszeństwa (art. 4.D ust. 3) oraz do określenia skutków niedopełnienia formalności w tym zakresie, z tym że skutki te nie mogą wykraczać poza utratę prawa pierwszeństwa (art. 4.D ust. 4).

Wymagania takie na gruncie przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej (pwp) – stosownie do powyższych zasad – określa po stronie zgłaszającego, który chce skorzystać z uprzedniego pierwszeństwa w/w art. 35 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten obwarowuje niespełnienie tych wymagań skutkiem nieprzyznania pierwszeństwa. Szczegółowe wymagania dotyczące dokumentów, jakie zgłaszający stosownie do tego przepisu winien złożyć ubiegając się o przyznanie uprzedniego pierwszeństwa (stosowne oświadczenie i dowód potwierdzający zgłoszenie wynalazku), zostały natomiast określone w w/w rozporządzeniu z dnia 17 września 2001 r. (por. przepisy § 4 ust. 1 rozporządzenia, w zw. z ust. 1 i 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia).

W świetle art. 17 pwp uprzednie pierwszeństwo może być przedmiotem obrotu prawnego. Przepis ten dekretuje bowiem zbywalność i dziedziczność tego prawa; umowa o przeniesienie pierwszeństwa wymaga pod rygorem nieważności zachowania formy pisemnej.

Skarżący w w/w podaniu o opatentowanie wynalazku pt. "Rura wentylacyjna"

z dnia 11 grudnia 2001 r. zawarł "oświadczenie o korzystaniu z pierwszeństwa(...)" zgłoszonego wcześniej 12 grudnia 2000 r. w Niemczech za numerem 20021051.3 oraz podał podstawę prawną "do patentu i do pierwszeństwa", wskazując w tym względzie art. 11 ust. 3 pwp – cytowany na wstępie niniejszego uzasadnienia. Jednak podkreślenia wymaga, że przepis ten stanowi wyłącznie o prawie do uzyskania patentu na wynalazek (odpowiednio o prawie ochronnym na wzór użytkowy i o prawie z rejestracji wzoru przemysłowego); nie wymienia natomiast odrębnie uregulowanego przepisami art. 14, 15 i 17 pwp prawa do uprzedniego pierwszeństwa. Dlatego – w ocenie Sądu – powołanie się przez skarżącego

w podaniu z dnia 11 grudnia 2001 r. inicjującym postępowanie w tej sprawie przed UP na art. 11 ust. 3 ustawy, jako na podstawę prawną nie tylko do patentu ale i do pierwszeństwa, nie mogło wywołać w zakresie dochodzonego przezeń uprzedniego pierwszeństwa, żadnych prawnych skutków, skoro przepis ten w swojej regulacji uprzedniego pierwszeństwa nie wymienia. Jak zasadnie wskazał UP w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, prawo do patentu (uregulowane w art. 12 pwp) i prawo do uprzedniego pierwszeństwa (o którym mowa w art. 17 pwp) to dwa odrębne prawa; należy dodać – zbywalne i dziedziczne, a umowa o ich przeniesienie wymaga zachowania formy pisemnej. Konsekwencją tego jest także wymóg formalnego oświadczenia zgłaszającego, który – jak w tej sprawie – nie jest twórcą wynalazku, by w podaniu zgłoszeniowym wskazał podstawę swojego uprawnienia do każdego

z tych praw, z tym że prawo do uprzedniego pierwszeństwa może wykazywać

w terminie 3 miesięcy od daty zgłoszenia (art. 35 ust. 1 pwp, w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1

i 3 rozporządzenia)

Wzmiankowane wyżej okoliczności faktycznoprawne rozpoznawanej sprawy,

a przede wszystkim treść podania w części w jakim odnosi się ono do podstawy prawnej do pierwszeństwa, mają zasadnicze znaczenie dla oceny podjętego przez organ jej rozstrzygnięcia, a to wobec sformalizowanego charakteru zgłoszenia wynalazku, możliwości uzupełnienia przedmiotu zgłoszenia objętego przepisami art. 31-40 pwp, w związku z przepisami w/w rozporządzenia w sprawie dokonywania

i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych – wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 93 i 101 ust. 2 pwp. W przepisach tych ustawodawca jednoznacznie określił też wymogi niezbędne dla zgłoszenia wynalazku korzystającego z uprzedniego pierwszeństwa.

W szczególności wymieniany już wyżej art. 35 ust. 1 pwp stanowi

o obowiązkach zgłaszającego, który chce skorzystać z uprzedniego pierwszeństwa.

I tak winien on

1) złożyć stosowne oświadczenie oraz

2) dołączyć dowód potwierdzający zgłoszenie wynalazku we wskazanym państwie bądź wystawienie go na określonej wystawie; przy czym dowód taki może być również złożony w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia. Późniejsze złożenie takiego oświadczenia albo dowodu nie skutkuje przyznaniem pierwszeństwa.

Przewidziany w wymienionym przepisie trzymiesięczny termin na złożenie dowodu i oświadczenia jest terminem zawitym (prekluzyjnym) prawa materialnego. Zakreśla on bowiem czasowe granice dla realizacji prawa, a z chwilą bezskutecznego upływu realizacja ta zostaje wyłączona. Innymi słowy, zgłaszający traci możność uzyskania prawa do uprzedniego pierwszeństwa (por. w tym względzie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1976 r. III CRN 202/76, opublik. w OSNC 1977/10/186). Skutkiem jego trwającej przez czas w ustawie oznaczony bezczynności gaśnie (w zasadzie bezpowrotnie) przysługujące mu prawo podmiotowe do uprzedniego pierwszeństwa. Termin prawa materialnego jest nieprzekraczalny. Nie podlega też przywróceniu ani przedłużeniu. Czynności objęte tym terminem nie podlegają uzupełnieniu w trybie uzupełnienia/usunięcia braków, gdyż organ stwierdza tylko nieterminowość wymaganej ustawą czynności i stosuje sankcję odmowy przyznania dochodzonego prawa, które czynność ta warunkuje.

W tym sensie nie ma racji skarżący, który podniósł w skardze zarzut naruszenia przez organ § 25 rozporządzenia przez niewezwanie go do uzupełnienia braku oświadczenia o podstawie korzystania z uprzedniego pierwszeństwa.

Przede wszystkim jednak skarżący kwestionuje w tej sprawie sam wymóg takiego oświadczenia, podnosząc w skardze, iż wśród dokumentów przewidzianych w art. 35 pwp "nie znajduje się oświadczenie o podstawie prawa do uprzedniego pierwszeństwa (...)" Zatem osią sporu w tej sprawie stała się kwestia, co należy rozumieć pod pojęciem "stosownego oświadczenia", którym ustawodawca posłużył się w treści art. 35 ust. 1 pwp. Żeby to wyjaśnić należy sięgnąć do przepisów art. 31 ust. 1 oraz art. 32 pwp, w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Pierwszy z tych przepisów (art. 31 ust. 1) reguluje co powinno obejmować zgłoszenie wynalazku (podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu, opis wynalazku ujawniający jego istotę, zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe, skrót opisu), przy czym stosownie do drugiego (art. 32), jeżeli zgłaszający nie jest twórcą wynalazku, powinien

w podaniu wskazać twórcę i podstawę swego prawa do uzyskania patentu. Z kolei stosownie do § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, zgłoszenie wynalazku, oprócz elementów wymienionych w art. 31 ust. 1 ustawy, powinno obejmować oświadczenie zgłaszającego o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, jeżeli dowód pierwszeństwa nie opiewa na zgłaszającego. Jest to bowiem – wbrew stanowisku skargi – oświadczenie wymagane do uzyskania pierwszeństwa, o którym mowa w art. 48 ust. 5 pwp, a z którego brakiem przepis ten łączy odmowę przyznania tego prawa zgłaszającemu. Art. 48 ust. 5 pwp wprost mówi

o oświadczeniu wymaganym do uzyskania pierwszeństwa. Charakter tego oświadczenia precyzuje § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (w zw. z ust. 4 załącznika nr 2), wydanego, jak już wzmiankowano, z mocy delegacji ustawowej na podstawie przepisów art. 93 i 101 ust. 2 pwp. W świetle art. 93 pwp Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymogi, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie wynalazku, szczegółowy zakres i tryb rozpatrywania oraz badania zgłoszeń w UP (...). W § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia chodzi o sytuację, gdy dowód pierwszeństwa nie opiewa na zgłaszającego. Wówczas winien on wskazać na podstawę do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa. Jeżeli nie uczyni tego

w zgłoszeniu/podaniu, pod rygorem utraty tego prawa oświadczenie w tym względzie może złożyć w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia (tak samo jak dowód potwierdzający zgłoszenie w danym państwie). W tych okolicznościach argumentacja skargi odmawiająca uzasadnienia dla wymogu oświadczenia o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa pomija fakt, że sytuację prawną zgłaszającego podanie o udzielenie patentu z prawem do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, który jednocześnie nie jest twórcą wynalazku, reguluje w/w rozporządzenie w § 4 ust. 1. Przepisy tego paragrafu stanowią bowiem jednoznacznie, że zgłoszenie wynalazku, oprócz elementów wymienionych w art. 31 ust. 1 pwp powinno obejmować w szczególności:

pkt 1) dowód pierwszeństwa, jeżeli zgłaszający ubiega się o przyznanie mu uprzedniego pierwszeństwa;

pkt 3) oświadczenie zgłaszającego o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, jeżeli dowód pierwszeństwa nie opiewa na zgłaszającego.

Obowiązek ten jest naturalną konsekwencją zasady ogólnej przewidzianej

w art. 11 ust. 1 pwp, która stanowi o prawie do uzyskania patentu na wynalazek albo prawie ochronnym na wzór użytkowy, jak również prawie z rejestracji wzoru przemysłowego, które przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5 twórcy.

Jeżeli zgłaszający, który nie jest twórcą, powołuje się na jeden z wyjątków określony w ustępie 3 tego przepisu, oznacza to – w okolicznościach przedmiotowego zgłoszenia tylko tyle, że w razie dokonania wynalazku w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej. Na marginesie zauważyć należy, że ograniczenie się do wskazania art. 11 ust. 3 pwp, jako podstawy nabycia prawa do patentu, oznacza dwa źródła tego prawa: umowę o pracę, jak i umowę cywilnoprawną.

Podkreślenia wymaga, że za powyższym stanowiskiem przemawia wzmiankowana już wyżej odrębna regulacja prawa do uzyskania patentu przez zgłaszającego, który nie jest twórcą wynalazku, przewidziana w art. 32 pwp (wówczas obowiązany jest on wskazać twórcę i podstawę swego prawa do uzyskania patentu), jak również unormowanie szczegółowo wyżej analizowanego art. 35 ust. 1 tej ustawy dotyczące uprzedniego pierwszeństwa – obwarowane dodatkowymi warunkami w celu jego uzyskania, w zw. z § 4 rozporządzenia oraz sankcją utraty tego prawa, w przypadku niespełnienia tych warunków przez zgłaszającego, przewidzianą w art. 48 ust. 5 pwp.

Zdaniem Sądu brak podstaw do stawiania organowi zarzutu nieprawidłowej interpretacji i zastosowania tych przepisów w rozpoznawanej sprawie. W sprawie jest jednoznaczne, że skarżący nie złożył w wymaganym ustawą terminie oświadczenia

o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa. Powołanie się w podaniu na art. 11 ust. 3 nie czyni temu wymaganiu zadość – co wyżej szczegółowo zostało omówione. Natomiast oświadczenie przedstawione organowi przy w/w piśmie z dnia 19 kwietnia 2002 r., które skarżący nazywa w skardze cesją "przeniesienia prawa

z uprzedniego pierwszeństwa na jego rzecz" – wpłynęło do organu po upływie zakreślonego ustawą trzymiesięcznego terminu na dopełnienie czynności oświadczenia o podstawie do korzystania z prawa uprzedniego pierwszeństwa, liczonego od daty zgłoszenia. Termin ten upłynął bowiem dnia 12 marca 2002 r.

Trzeba też w tym miejscu odnotować wątpliwości na tle tego oświadczenia.

W wersji oryginalnej widnieje na nim podpis J. K., który według przetłumaczonej wersji tego dokumentu (opatrzonego datą 5 kwiecień 2002 r., a więc późniejszą niż data upływu w/w trzymiesięcznego terminu), jako "właściciel niemieckiego zgłoszenia wzoru użytkowego (...)" oświadcza, że prawo do pierwszeństwa z tego zgłoszenia przeniósł na spółkę osobową K., czyli skarżącego, który w tej sprawie jest zgłaszającym. Tymczasem stosownie do w/w przepisów art. 35 ust. 1 oraz 48 pkt 5 pwp w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia obowiązek złożenia oświadczenia w tym względzie ciąży na zgłaszającym. Nadto nie wiadomo kto jest autorem tego tłumaczenia, gdyż jest to dokument przez nikogo niepodpisany i niepoświadczony za zgodność z oryginałem, tak że nie sposób wypowiedzieć się na temat jego wiarygodności, zwłaszcza że mowa jest w nim o właścicielu "niemieckiego zgłoszenia wzoru użytkowego (...)", podczas gdy sprawa niniejsza – jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych – dotyczy wynalazku.

To że organ powyższej kwestii nie analizował, nie ma istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia przez Sąd, skoro jego przesłanką, w okolicznościach faktycznoprawnych tej sprawy, była nieterminowość złożenia oświadczenia, która to przesłanka przesądziła to rozstrzygnięcie, bez konieczności wnikania w treść i merytoryczną jakość przedłożonego dokumentu, co w tej sytuacji przestało mieć w sprawie znaczenie. Jak już zwrócono uwagę organ nie miał podstawy prawnej do wzywania skarżącego do złożenia przedmiotowego oświadczenia w trybie uzupełnienia braków (z uwagi na termin jego złożenia, który jest terminem prawa materialnego – nieprzedłużalnym, nieprzekraczalnym

i nieprzywracalnym), czy też do żądania jego uzupełnienia. Brak również w tej sytuacji podstaw do stawiania organowi zarzutu naruszenia w przeprowadzonym postępowaniu art. 9 kpa przez niewskazanie skarżącemu w w/w zawiadomieniu

z dnia [...] maja 2005 r. przepisu stanowiącego o obowiązku złożenia tego oświadczenia. Zważyć bowiem należy, że zawiadomienie to organ podjął (na podstawie § 25 rozporządzenia) już po upływie terminu na złożenie w/w oświadczenia o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, jedynie stwierdzając istnienie przeszkód (akurat z powodu upływu tego terminu) uniemożliwiających przyznanie zgłoszeniu skarżącego dochodzonego przezeń prawa i zakreślając termin na złożenie wyjaśnień w tym względzie. Zatem w dacie zawiadomienia informacja o podstawie prawnej oświadczenia nie miała istotnego znaczenia, skoro upłynął (bezpowrotnie) termin na jego złożenie.

Akcentowane w skardze oświadczenie zawarte w podaniu z dnia 11 grudnia 2001 r., które wpłynęło do organu 12 grudnia 2001 r., o korzystaniu z pierwszeństwa z powołaniem się na art. 11 ust. 3 pwp nie wywołało skutku w postaci złożenia oświadczenia, o jakim mowa w w/w przepisach art. 35 ust. 1 oraz 48 pkt 5 pwp w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, gdyż podanie to realizowało de facto wyłącznie podstawę nabycia prawa do patentu, a nie uprawnienie do uprzedniego pierwszeństwa, którego przepis ten nie wymienia. Analizowane wyżej przepisy obligowały skarżącego niebędącego twórcą wynalazku by w w/w terminie trzech miesięcy od zgłoszenia podał podstawę swojego prawa do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa. W świetle tych unormowań należy dopatrywać się po stronie ustawodawcy intencji by zgłaszający, jeżeli dowód pierwszeństwa nie opiewa na niego, złożył we wniosku zgłaszającym wynalazek, oprócz elementów wymienionych w art. 31 ust. 1 pwp – oświadczenie o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa. Wymóg ten nie pozostaje w sprzeczności z uregulowaniem art. 4 Konwencji paryskiej, skoro przepis ten w ust. D.4 zd. 2 stanowi, że każde Państwo (...) określi skutki niedopełnienia formalności przewidzianych tym artykułem, z tym że skutki te nie mogą wykraczać poza utratę prawa pierwszeństwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2006 r. VI SA/Wa 2317/05 opublik. w Lex nr 210147). Zdaniem Sądu przepisy pwp i w/w rozporządzenia wykonawczego pozostają w zgodzie z rozwiązaniami Konwencji i ich nie naruszają.

Reasumując, skoro powołanie się skarżącego w w/w podaniu z dnia 11 grudnia 2001 r. na art. 11 ust. 3 pwp nie odpowiada z podanych wyżej szczegółowo powodów kryterium oświadczenia o podstawie do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa, skarżący bezpodstawnie twierdzi, że nie ma wymogu takiego oświadczenia, natomiast w/w oświadczenie z dnia 19 kwietnia 2002 r., nawet przy założeniu jego merytorycznej prawidłowości, zostało złożone po upływie trzymiesięcznego terminu liczonego od daty zgłoszenia, który to termin jest terminem prawa materialnego, organ miał prawo odmówić skarżącemu przyznania dochodzonego przezeń uprzedniego pierwszeństwa. Użyta na uzasadnienie tej odmowy argumentacja znajduje oparcie w mających zastosowanie w sprawie,

a wyżej też przez Sąd analizowanych przepisach prawa.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.