Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 203/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 73
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.spółka jawna w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 1232/14 w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.spółka jawna w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 31 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt: I SA/Rz 1232/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku M.spółka jawna w M. (dalej: "spółka", "skarżąca") o zwolnienie od kosztów sądowych odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2012 r., sygn. akt: I SA/Rz 1232/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.

W pisemnych motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia 13 stycznia 2015 r. spółka zwróciła się z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołała się na brak przychodów i dochodów za 2014 r. Z oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynikało, że przychód za 2014 r. wyniósł 1390,33 zł, a ostateczny wynik finansowy spółki zamknął się stratą w wysokości 93.7422,85 zł. Według oświadczenia spółka nie posiada majątku, natomiast jak podała "rozpoczęta budowa będąca na ewidencji środków trwałych zajęta jest przez komorników". Z wniosku tego wynikało także, że wartość środków trwałych spółki wynosi 47.699,40 zł a spółka nie posiada rachunku bankowego. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt: I SA/Rz 1232/14, na mocy którego odmówiono spółce przyznania prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Od przedmiotowego postanowienia spółka nie wniosła sprzeciwu, zatem stało się one rozstrzygnięciem prawomocnym.

Mając to na względzie Sąd stwierdził, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem spółki w zakresie prawa pomocy w tej sprawie, który należy potraktować jako wniosek o zmianę ww. prawomocnego postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Jednocześnie podkreślił, że dane i informacje w nim zawarte są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku a jedyna różnica polega na różnych datach ich sporządzenia.

Odmawiając skarżącemu zmiany powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka nie podniosła żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia referendarza sądowego podnosząc w kolejnym wniosku podała dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewystarczające do przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w piśmie z dnia 26 marca 2015 r., że spółka nie otrzymała postanowienia w zakresie wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa prawo pomocy, jak również informacji z poczty (awizowania) o próbie doręczenia korespondencji, dlatego ponawia wniosek, Sąd stwierdził, iż powoływane okoliczności nie zezwalają na przyjęcie, że obecny wniosek należy rozpoznawać samodzielnie, w oderwaniu od faktu istnienia prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie doręczonego w trybie art. 73 P.p.s.a. Sąd zaakcentował, że powyższy sposób doręczenia opiera się na domniemaniu, że adresat miał możliwość zapoznania się z treścią przesyłki, a za datę doręczenia złożonego pisma należy przyjąć datę, w której upłynął termin odbioru, jeżeli przed jego upływem adresat nie zgłosił się po jego odbiór.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. W jego uzasadnieniu autor skoncentrował się wyłącznie na prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie takie wynika bowiem z faktu, że przyczyną uzasadniającą odmowę zmiany postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. było to, że spółka nie wskazała żadnych nowych istotnych okoliczności, które uzasadniałyby jego zmianę. W takiej bowiem sytuacji, tj. gdy Sąd pierwszej instancji uznał, że złożony przez skarżącą wniosek był ponownym oraz treścią tożsamym do uprzednio złożonego wniosku, w zakresie którego rozstrzygnięcie zostało, jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a., kwestionowanie prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej to postanowienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że w zażaleniu skarżący nie kwestionował oceny Sądu pierwszej instancji co do podjętego rozstrzygnięcia i nie podniósł żadnych nowych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za jego podstawę. Zatem z uwagi na ten fakt Naczelny Sąd Administracyjny tylko na marginesie dodaje, że stanowisko sądu w tym zakresie jest prawidłowe. Podkreślenia również wymaga, że Sąd pierwszej instancji zobowiązany był oceny tej dokonać zgodnie z wytycznymi z art. 165 P.p.s.a., bowiem w niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące przyznania stronie prawa pomocy – postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt: I SA/Rz 1232/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił stronie przyznania prawa pomocy.

Przywołane powyżej prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Przepis ten zatem warunkuje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień prawomocnych, czyli takich, od których nie przysługuje już stronie żaden środek zaskarżenia jak i niekończących sprawy od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W ramach postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona. Należy zatem podkreślić, że w tym kolejnym postępowaniu w dalszym ciągu ciężar dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W związku z tym rozstrzygnięcie Sądu zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane, i to niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z wnioskiem "pierwotnym", ocenianym wyłącznie przez pryzmat przesłanek z art. 246 P.p.s.a., czy ponownym, przy którego rozstrzyganiu należy także uwzględniać treść art. 165 tej ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy jako całkowicie prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała, iż w jej przypadku nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w wnioskowanym zakresie skutkująca w rezultacie zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji Sąd ten słusznie bowiem stwierdził, że spółka nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny dla niej sposób i tym samym uzasadniałyby rozważenie zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy w złożonym ponownie wniosku skarżąca podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy zostały uznane za niewystarczające dla podjętego rozstrzygnięcia nie sposób uznać, że mogą one odnieść pozytywny skutek i doprowadzić do wydania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia., tj. stwierdzenia, że spełnia ona przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Końcowo odnosząc się do prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r. przypomnieć należy, że zgodnie z art. 73 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Mając to na względzie zaakcentować należy, że na gruncie tej sprawy niewątpliwym pozostaje, iż postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r. zostało, zgodnie z art. 73 P.p.s.a., doręczone do adresata co oznacza, że za datę doręczenia złożonego pisma przyjąć należy, jak słusznie to uczynił Sąd pierwszej instancji datę, w której upłynął termin odbioru.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako oczywiście bezzasadne oddalił na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.