Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1665/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2012 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 3553 zł (słownie: trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Prezydent Miasta L. określił spółce Przedsiębiorstwo E. Sp. z o.o. w L. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2010 na kwotę 542 343 zł. Organ wskazał, że do opodatkowania przyjęto: 1) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 79 870 m2, 2) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wysokości powyżej 2, 20m o powierzchni 8 422, 62 m2, 3) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wysokości 1, 40- 2, 20 m o powierzchni 246, 34 m2, 4) budowle o wartości 13 238 721 zł.

Z uzasadnienia decyzji Organu pierwszej instancji wynika, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przesyłu i dystrybucji ciepła. Przewody przesyłowe magistrali ciepłowniczej usytuowane były zarówno pod powierzchnią ziemi, jak i nad jej powierzchnią. Teren pod magistralą zlokalizowaną na wysokości ok. 1, 5 m wydzielony został podziałami geodezyjnymi z uwzględnieniem możliwości zagospodarowania przyległych terenów. Powierzchnia pod magistralą nie może być wykorzystana w żaden inny sposób. Również teren wokół magistrali stanowiący jej pas eksploatacyjny nie może być wykorzystywany jako teren inwestycyjny, co wynika również z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Celem dokonanych podziałów było wydzielenie pasa przebiegu magistralnych przewodów sieci cieplnej z uwzględnieniem drogi dojazdowej koniecznej do prac eksploatacyjnych, konserwacyjnych i remontowych oraz z uwzględnieniem granicy zabudowy. W związku z tym Organ stwierdził, iż nieruchomości, przez które przebiega magistrala, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę.

Ponadto Organ wyjaśnił, że Spółka jest użytkownikiem zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność Gminy L., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 3/14 i 3/15 z obrębu 70 o powierzchni 2 977 m2, z czego 2 174 m2 na mocy umowy dzierżawy zawartej ze Spółką użytkuje inny podmiot. Na Spółce ciąży obowiązek podatkowy w stosunku do części gruntu z przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 803 m2 oraz do budowli - rampy rozładunkowej, która w umowie dzierżawy nie została przekazana na rzecz podmiotu wydzierżawiającego grunt.

W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i określenie wysokości zobowiązania podatkowego na kwotę 503 910 zł. Zdaniem Skarżącej, w przypadku użytków rolnych i leśnych nie wystarcza samo posiadanie gruntów, lecz konieczne jest faktyczne ich wykorzystywanie na prowadzoną działalność gospodarczą. W przypadku sieci ciepłowniczej dotyczy to fundamentów, podpór, punktów stałych, słupów stanowiących konstrukcję wsporniczo-oporową ciepłociągu, a nie całej działki, przez którą ciepłociąg przebiega, nawet, jeśli działka ta została wydzielona ze względu na ustalenie pasa przebiegu sieci cieplnych. Skarżąca podniosła, że Organ wadliwie ustalił powierzchnię użytkową budynku ciepłowni wodnej przy ul. [...], błędnie uznając za kondygnację halę kotłów oraz inne poziomy nie stanowiące kondygnacji, lecz powierzchnie/podesty obsługowe. Odnośnie rampy rozładunkowej Spółka stwierdziła, że stanowisko Organu jest nielogiczne. Fakt, iż umowa dzierżawy nie zawiera załącznika graficznego nie ma znaczenia, gdyż w umowie użytkowania zawartej z Gminą również nie wymieniono rampy, a mimo to Organ uznaje, że jest ona w posiadaniu Spółki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Organu pierwszej instancji.

W ocenie SKO Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż działki gruntu, na których usytuowana jest napowietrzna magistrala ciepłownicza, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę.

Odnosząc się do opodatkowania budynku ciepłowni wodnej SKO wskazało, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym Organ pierwszej instancji zobowiązany był przyjąć, że budynek oznaczony jako 18.7 przy ul. [...], zgodnie z treścią ewidencji, posiada pięć kondygnacji i jego powierzchnia użytkowa wynosi 2802 m2.

Odnosząc się do kwestii statusu działek nr 3/14 i 3/15 z obrębu 70, Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 17 marca 1999 r. Skarżąca zawarła z Gminą Miejską L. umowę o oddanie w użytkowanie ww. działek oraz budynków. Oznacza to, że na mocy ww. umowy Skarżąca stała się posiadaczem zależnym przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miejskiej L. . Umowa ta nie została rozwiązana, a zatem Skarżąca w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej zwanej "upol", pozostaje podatnikiem podatku od nieruchomości. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 234 Ordynacji podatkowej, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i określenia wysokości zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem powierzchni działek 3/14 i 3/15 w wymiarze 2 977 m².

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie pomimo niewyjaśnienia w sposób wystarczający wszystkich okoliczności mających wpływ na określenie wymiaru podatku od nieruchomości, dokonanego przez Organ pierwszej instancji;

2) art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji pomimo niezasięgnięcia opinii biegłych z zakresu geodezji na okoliczność wyliczenia powierzchni nieruchomości zajętej przez Skarżącą, a znajdującej się pod stopami fundamentowymi, utrzymującymi sieć ciepłowniczą, powierzchni znajdującej się pod tą siecią w świetle przebiegu instalacji oraz opisania przebiegu linii tej sieci wraz z podaniem wysokości przebiegu sieci i wyliczenie powierzchni nieruchomości znajdującej się pod tą siecią wraz z wyliczeniem zajmowanej powierzchni z uwzględnieniem wysokości przebiegu, w sytuacji, gdy na skutek opinii prywatnych zleconych przez Skarżącą Organ powinien był powziąć wątpliwość co do tych okoliczności i dowód taki dopuścić w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

3) art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, poprzez przyjęcie jako podstawy opodatkowania całej nieruchomości, na której posadowiona jest napowietrzna magistrala ciepłownicza stanowiąca własność Skarżącej, zamiast przyjęcia za tę podstawę gruntu zajętego bezpośrednio przez magistralę, zgodnie z rzutem pionowym;

4) art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 5 upol, poprzez przyjęcie jako przedmiotu opodatkowania powierzchni obsługowych, znajdujących się w stanowiącej własność Skarżącej ciepłowni przy ul. [...] w L., podczas gdy nie stanowią one części budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a część urządzeń przeznaczoną do ich prawidłowego użytkowania;

5) art. 2 ust. 1 pkt 2 upol w zw. z art. 3 ust. 1 pkt b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), poprzez przyjęcie jako przedmiotu opodatkowania rampy rozładunkowej znajdującej się na działkach o nr 3/14 oraz 3/15 z obrębu 70, pomimo, że w żaden sposób nie zostało wykazane, iż rampa ta znajduje się w posiadaniu Skarżącej.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Spółka zauważyła ponadto, że w toku postępowania podatkowego wskazywała na fakt, iż decyzję Prezydenta L. podpisała osoba, która pełni funkcję członka rady nadzorczej Skarżącej. Choć nie stanowi to przesłanki dla wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w rozumieniu w art. 130 § 1 Ordynacji, to jednak budzi wątpliwości co do bezstronności tego pracownika Urzędu Miasta L..

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie, analizowana według powyższych kryteriów, zasługiwała na uwzględnienie, przy czym powód, dla którego skarga została uwzględniona, został w niej zaledwie zasygnalizowany, a dotyczył kwestii wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy, pracownik Urzędu Miasta L., skarbnik Gminy L. J. Ć., która w imieniu Prezydenta L. podpisała decyzję z [...] września 2012 r., była w tym dniu członkiem rady nadzorczej Spółki. Fakt ten jest zresztą bezsporny – nie zaprzeczył mu ani Prezydent L., ani SKO, zaś wprost wynika z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego Spółki. Skarżąca zauważyła, że okoliczność powyższa nie stanowi przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 130 § 1 Ordynacji podatkowej, i choć z tą uwagą należy się zgodzić, to jednocześnie odnotować trzeba, że zajmowanie stanowiska członka rady nadzorczej spółki, wobec której kieruje się decyzję, wyklucza z mocy prawa od udziału w postępowaniu na podstawie art. 130 § 3 Ordynacji. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, przesłanki wyłączenia abstrahują od tego, czy ewentualny udział pracownika w postępowaniu może mieć wpływ "korzystny", czy też "niekorzystny" dla strony postępowania (P. Pietrasz, Komentarz do art. 130 ustawy - Ordynacja podatkowa, Lex).

Instytucja wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu stanowi przejaw tzw. sprawiedliwości proceduralnej, która ma gwarantować, że sprawa będzie załatwiona obiektywnie, rzetelnie i zgodnie z obowiązującym prawem. Trudno natomiast przyjąć, że status członka rady nadzorczej spółki prawa handlowego nie jest okolicznością, która w tę bezstronność i rzetelność może godzić w przypadku wydania decyzji względem tej spółki.

Z tego względu Sąd nie odnosi się do wszystkich innych, materialnych i procesowych zarzutów skargi, gdyż byłoby to przedwczesne i w efekcie niedopuszczalne. Nie można bowiem wykluczyć, że w sytuacji, w której decyzję Prezydenta sygnowałaby inna osoba, niż wymieniona skarbnik L. J. Ć., rozstrzygnięcie tego Organu byłoby inne – w tym zgodne ze stanowiskiem Spółki.

W dalszym postępowaniu konieczne będzie wydanie decyzji Prezydenta przez osobę, która gwarantuje obiektywne i bezstronne załatwienie sprawy. Po wniesieniu ewentualnego odwołania, a następnie ewentualnej skargi, Sąd będzie mógł wypowiedzieć się w kwestii zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta L.. Na podstawie art. 152 wspomnianej ustawy procesowej Sąd wstrzymał wykonanie decyzji, zaś na podstawie jej art. 200 orzekł w przedmiocie kosztów postępowania.