Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 493/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 par. 2, 42 par. 1 i par. 2, 39
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2019 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie o wywłaszczenie i odszkodowanie oddala skargę


UZASADNIENIE

P.G. (dalej: "skarżący") pismem z [...] listopada 2017 r. wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że Minister "nic nie robi oprócz tego czegoś co (...) jest złodziejstwem (...) i nic nie robi w sprawie zabranego (...) gruntu".

Minister Infrastruktury i Budownictwa - w odpowiedzi na skargę - wniósł o odrzucenie skargi. Organ, po przytoczeniu treści normy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w sprawach określonych m in. w art. 3 § 2 pkt 1-4 ww. ustawy. Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Zatem warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Pozostawienie podania bez rozpatrzenia nie wymaga wydania ani decyzji, ani postanowienia. Stanowisko, że w przypadku pozostawienia podania bez rozpatrzenia organ dokonuje jedynie czynności materialno-technicznej, dominuje także w literaturze prawniczej i orzecznictwie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że pozostawienie wniosku (pisma, podania) bez rozpoznania nie jest również czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy, bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów administracyjnego prawa materialnego, wymagających od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku o charakterze materialnym. Natomiast pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 1 K.p.a. wywołuje wyłącznie skutki procesowe. Mając powyższe na uwadze, Minister Infrastruktury i Budownictwa nie jest zatem zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego. Nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, że skarga dotyczy działań organu, które nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Wobec powyższego, ww. skarga na bezczynność Ministra jest niedopuszczalna i winna zostać odrzucona.

Stan sprawy wynikający z akt administracyjnych przedstawia się następująco:

Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2014 r. ustalił lokalizację linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą "Przebudowa i rozbudowa (modernizacja) linii kolejowej nr [...], na obszarze [...] na odcinkach szlak [...] - [...] i stacja [...]. Z kolei decyzją z [...] lipca 2016 r. Wojewoda [...] ustalił na rzecz skarżącego odszkodowanie za nieruchomość przejętą na własność Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste [...] S.A. na podstawie ww. decyzji Wojewody [...] z [...] października 2014 r.

Skarżący [...] października 2016 r. wniósł do Wojewody [...] odwołania od decyzji z [...] października 2014 r. i z [...] lipca 2016 r. wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W odwołaniach wskazał adres: [...].

Wojewoda pismami z 14 października 2016 r. i 21 października 2016 r. przekazał odwołania skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa. Nadto, w pierwszym z ww. pism wskazał, że odwołanie, które przekazuje jest kolejnym odwołaniem skarżącego od decyzji z [...] października 2014 r.; Minister prowadził już postępowanie odwoławcze, które zakończyło się decyzją z [...] lipca 2015 r. i w postępowaniu tym brał udział skarżący i jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozpoznany postanowieniem z [...] lipca 2015 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie skarżący 25 października 2016 r. złożył wyjaśnienia i wniosek wobec tzw. operatu szacunkowego. W piśmie tym również wskazał ww. adres e-mailowy. Wojewoda [...] pismem z 8 listopada 2016 r. przekazał Ministrowi niniejsze pismo skarżącego.

Skoro wymienione pisma skarżącego nie zawierały jego adresu zamieszkania czy pobytu, a jedynie adres poczty elektronicznej ([...]), to Minister podjął działania w celu ustalenia adresu wnoszącego podania. Pismem z 23 listopada 2016 r. zwrócił się do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie danych adresowych skarżącego. Centrum pismem z 2 grudnia 2016 r. poinformowało o braku adnotacji o aktualnych adresach zameldowania stałego czy czasowego skarżącego.

30 grudnia 2016 r. w Ministerstwie stawił się skarżący i został przyjęty przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Lokalizacji Inwestycji. Z przyjęcia skarżącego sporządzono protokół, w którym odnotowano, że został poinformowany o tym, że:

- nie wskazał adresu i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych przez Ministra,

- zgodnie z art. 64 § 1 K.p.a., jeżeli na podaniu nie ma adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpatrzenia,

- adresem, o którym mowa w wymienionym przepisie, jest adresem pozwalającym na indywidualizację strony,

[...]- powyższego wymogu nie spełnia adres poczty elektronicznej [...], dotychczas wskazywany przez skarżącego na pochodzącej od niego korespondencji,

- przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości prowadzenia ze stroną postępowania korespondencji mailowej i doręczenia pism na adres poczty e-mail.

Jednocześnie zwrócono się do skarżącego o wskazanie adresu innego niż adres poczty e-mailowej, na który organ ma doręczać mu pisma, z pouczeniem że w przypadku niepodania takiego adresu, zgodnie z art. 64 §1 K.p.a., jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2014 r. zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Skarżący nie podał innego adresu niż adres poczty elektronicznej. Nadto, do protokołu tego skarżący oświadczył, że nie ma adresu zameldowania, a zaistniałą sytuację można rozwiązać przez jego zamieszkanie w hotelu na czas "podejmowania decyzji" na koszt Ministerstwa albo przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Według strony adresem rozumianym w Kodeksie postępowania administracyjnego jest także telefon oraz telex identyfikujący osobę zwracającą się ze sprawą do organu.

2 stycznia 2017 r. ponownie w Ministerstwie stawił się skarżący. Z przyjęcia strony protokół sporządził pracownik pełniący obowiązki Naczelnika Wydziału Odszkodowań 1 w Departamencie Lokalizacji Inwestycji, który poinformował skarżącego jak podczas wizyty w siedzibie organu 30 grudnia 2016 r. Jednocześnie doręczonym skarżącemu pismem z 2 stycznia 2017 r. wezwał skarżącego – na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. – do wskazania adresu w terminie 7 dni od dnia doręczenia, na który organ ma doręczać mu korespondencję, z pouczeniem, że w przypadku nie podania takiego adresu, zgodnie z art. 64 § 1 K.p.a., jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Skarżący również i w tym przypadku nie wskazał żadnego adresu. Skarżący na ww. piśmie złożył adnotację, w której wskazał, że Minister wie, że nie ma adresu lokalizacyjnego, a jedynie elektroniczny, który umożliwia skomunikowanie się z nim. Nie ma adresu zameldowania dlatego, że nie ma adresu zamieszkania.

Minister, wobec braku możności ustalenia adresu skarżącego, pismami z 11 stycznia 2017 r. i 3 lutego 2017 r. pozostawił wnioski skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań bez rozpoznania, nadto wskazał, że przepisy postępowania nie przewidują ustanowienia pełnomocnika z urzędu, o którego wnosił skarżący. Pisma te pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Następnie skarżący pismem z 20 czerwca 2017 r. wniesionym do Ministra wystąpił o "uchylenie decyzji lokalizacyjnej" i "wypłacenie odszkodowania według Prawa cywilnego", podając w nim adres "[...]". [...] czerwca 2017r. pismo z 20 czerwca 2017 r. pozostawiono bez rozpoznania, podając że uprawnienia wskazania adresu nie spełnia wskazanie ul. "[...]", albowiem jest to adres siedziby Ministerstwa.

Dalej z protokołu przyjęcia interesanta z 20 czerwca 2017 r. wynika, że wskazywano skarżącemu, iż rozwiązaniem w jego sytuacji byłoby założenie profilu zaufanego E-PUAP umożliwiającego złożenie podania w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Dopiero skuteczne wniesienie podania daje bowiem możliwość rozpoznania sprawy. Jednak skarżący nie wyraził chęci zaakceptowania proponowanego rozwiązania.

Ostatecznie organ poprzestał na pozostawieniu podań skarżącego bez rozpoznania, jako niespełniających wymogów formalnych.

Skarżący zaś w pismach z: 26 czerwca, 28 czerwca, 29 czerwca, 30 czerwca, 11 lipca, 26 lipca, 31 lipca, 1 sierpnia, 20 września, 22 września i 16 października 2019 r. potwierdził (podtrzymał), że wyżej wskazany adres Ministerstwa jest adresem, pod którym skarżący bywa (przebywa).

Pismem z 11 lipca 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego z 20 czerwca 2017 r. o uchylenie decyzji lokalizacyjnej i wypłatę odszkodowania według prawa cywilnego, co nastąpiło pismem z [...] czerwca 2017 r. Sąd postanowieniem z 30 października 2017r. (sygn. akt IV SAB/253/17) odrzucił skargę P.G.. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 marca 2018 r. (sygn. akt II OSK 448/18) uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd drugiej instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany dokonać wnikliwej oceny wniosku skarżącego z 20 czerwca 2017 r. i czy sprawa bądź sprawy, których wszczęcia żądał skarżący w ww. wniosku, podlegają rozpoznaniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a., a zatem czy skarga na bezczynność organu w tej sprawie jest dopuszczalna w myśl art. 3 § 2 pkt 8 tej ww. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 maja 2018 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 101/18) oddalił skargę wniesioną przez skarżącego pismem z 11 lipca 2017 r. Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna, ale nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organowi nie można zarzucić naruszenia prawa w stopni mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że w piśmie z 20 czerwca 2017 r. zawierającym żądanie uchylenia decyzji lokalizacyjnej i wypłacenia odszkodowania, skarżący jako adres podał pocztę elektroniczną "[...]. Skarżący był informowany przez organ jakie wymogi formalne powinno spełniać podanie składane do organu administracji publicznej i jakie skutki wynikają z podania niewłaściwego adresu. Pomimo wzywania skarżącego do wskazania innego adresu niż adres strony internetowej i prawidłowego pouczenia, że w razie nieuzupełnienia tego braku jego podanie pozostanie bez rozpoznania, skarżący nie zastosował się do tego wezwania organu. W efekcie Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że nadanie pisma z 20 czerwca 2017 r. zawierającego żądanie uruchomienia procedur i uchylenia decyzji lokalizacyjnej i wypłacenia odszkodowania zwykłą drogą elektroniczną, wymagało wskazania w takim podaniu adresu zamieszkania zgodnie z wymogiem określonym w art. 63 § 1 K.p.a. Nieuzupełnienie przez skarżącego tego braku pisma z 20 czerwca 2017 r., pomimo prawidłowego wezwania do jego uzupełnienia, obligowało organ stosownie do treści art. 64 § 2 K.p.a. do pozostawienia go bez rozpoznania. Zatem skarga została oddalona, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

W międzyczasie skarżący pismem z 30 listopada 2017 r. wniósł kolejną, czyli przedmiotową skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, stwierdzając, że Minister "nic nie robi oprócz tego czegoś co (...) jest złodziejstwem (...) i nic nie robi w sprawie zabranego (...) gruntu". Precyzując ją w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, wskazał że skarga dotyczy bezczynności organu w zakresie wywłaszczenia i odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest dopuszczalna, ale bezzasadna.

Zwłoka organu dotyczy podań skarżącego dotyczących spraw, których przedmiotem było wywłaszczenie (decyzja z [...] października 2014 r.) i odszkodowanie (decyzja z [...] lipca 2016 r.). Ściślej, wniesionych [...] października 2016 r. odwołań obejmujących również wnioski o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Zatem Sąd zakresem kontroli w ramach zarzucanej ówczesnemu Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa bezczynności objął okres od 11 października 2016 r., czyli od wniesienia odwołań od ww. decyzji wraz z wnioskami o przywrócenie terminów do ich rozpoznania, do wniesienia skargi, które nastąpiło 30 listopada 2017r., a dalej orzekania przez Sąd, to jest 9 kwietnia 2019 r., z wyłączeniem czasookresu objętego skargą z [...] lipca 2017 r. na bezczynność Ministra w rozpoznaniu podania skarżącego z [...] czerwca 2017 r. (postępowanie sądowoadministracyjne zakończone ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2018 r. - sprawa o sygn. akt IV SAB/Wa 101/18).

Sąd, po analizie akt administracyjnych sprawy i czynności organu od wpłynięcia odwołań wraz z wnioskami o przywrócenie terminu, w konsekwencji doprowadzających do pozostawienia wniosków bez rozpoznania (pisma z 11 stycznia 2017 r. i 3 lutego 2017 r.) oraz działań skarżącego w okresie zarzucanej bezczynności, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Oznacza to, że organ na dzień orzekania nie pozostawał w bezczynności. Zatem działanie organu sprowadzające się do pozostawienia wniosków o przywrócenie terminów do wniesienia odwołań od powyższych decyzji Sąd uznał za zgodne z prawem.

Celem wykazania zasadności powyższego uznania należy wskazać, że organ aby mógł przystąpić do działania, to jest doprowadzenia do prawidłowego toku postępowania, w tym odpowiedniego pokierowania działań skarżącego na wybór właściwej inicjatywy wnioskowej, dopuszczalnej na ten czas względem decyzji z [...] października 2014 r. i [...] lipca 2016 r., musiał dysponować podaniami, które odpowiadają treścią wymogom określonym art. 63 § 2 K.p.a. Skarżący zaś we wszelkiej korespondencji kierowanej do organu wskazywał adres e-mailowy, w tym również w podaniach inicjujących postępowanie pozostające pod zarzutem bezczynności, tj. "[...]". Tymczasem, zgodnie z ww. normą podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Organ słusznie zauważył, że podania wniesione przez skarżącego nie zawierają jednego z podstawowych wymogów, tj. adresu. Tymczasem przez wskazanie adresu należy rozumieć podanie następujących informacji (art. 26 ust. 1 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, Dz.U. z 2017 r. poz. 657):

1) w gminach, które uzyskały status miasta – nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu – jeżeli jest wydzielony, nazwy województwa oraz kodu pocztowego;

2) w pozostałych gminach – nazwy miejscowości, ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice, numeru domu i lokalu – jeżeli jest wydzielony, nazwy gminy, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.

Adres wskazany w podaniu musi być adresem zamieszkania lub siedziby wnoszącego podanie. Wskazanie w podaniu tak rozumianego adresu jest konieczne, ponieważ organ administracji na podstawie tych informacji ustala, czy jest właściwy miejscowo do prowadzenia postępowania w sprawie, której dotyczy podanie. Wnoszący podanie może również podać adres do korespondencji. Nie jest dopuszczalne wskazanie skrytki pocztowej jako adresu do korespondencji. Kodeks nie zawiera bowiem odpowiednika art. 150a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej. Przez adres elektroniczny należy rozumieć oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej (art. 2 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, Dz.U. z 2017 r. poz. 1219 ze zm.) (tak: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, stan prawny: 1 stycznia 2019 r.).

W zaistniałej sytuacji organ przystąpił do ustalenia adresu skarżącego. W pierwszej kolejności wzywał skarżącego do jego wskazania, a w dalszej zwrócił się do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie danych adresowych skarżącego, które pismem z 2 grudnia 2016 r. poinformowało o braku adnotacji o aktualnych adresach zameldowania stałego czy czasowego skarżącego. W aktach sprawy znajduje się też pismo Urzędu Gminy w [...], z którego wynika, że według zbioru meldunkowego skarżący był zameldowany po adresem - ul. [...] do 16 lipca 2010 r. na pobyt stały i pod adresem – ul. [...] do 5 listopada 1991 r. na pobyt czasowy. Skarżący osobiście, co najmniej trzykrotnie (30 grudnia 2016 r., 2 stycznia 2017 r. i 20 czerwca 2017 r.) był informowany przez pracowników Ministerstwa jakie wymogi formalne powinno spełniać podanie składane do organu administracji publicznej i jakie skutki wynikają z podania niewłaściwego adresu czy nieuzupełnienia jego braku na wezwanie organu (pozostawienie podania bez rozpoznania). Pomimo pouczeń skarżącego i wezwań do wskazania innego adresu niż adres poczty elektronicznej (tzw. poczty e-mailowej, adres e-mailowy), skarżący nie zastosował się do żadnego z wezwań organu. W rezultacie organ nie uzyskał adresu zamieszkania (pobytu, czy do korespondencji) skarżącego. Do tego od pewnego momentu, skarżący w każdym z pism kierowanych do organu zaczął podawać adres siedziby organu, twierdząc że tam bywa i pod tym adresem może odbierać korespondencję. Tymczasem, chociaż przepis art. 42 § 2 K.p.a., stanowi że pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, to taki sposób doręczenia nie może stać się regułą. Z normy art. 42 § 1 K.p.a. wynika, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Za właściwe miejsce doręczenia pisma Kodeks postępowania administracyjnego uznaje przede wszystkim mieszkanie adresata. Natomiast lokal organu administracji jest dodatkowym miejscem, w którym pismo może być doręczone adresatowi podczas jego pobytu w siedzibie organu. W zależności zatem od okoliczności organ może doręczyć pismo w mieszkaniu osoby fizycznej lub w jej miejscu pracy, albo wręczyć pismo tej osobie w lokalu organu. Lokal organu administracji jest dodatkowym miejscem, w którym pismo może być doręczone wyłącznie adresatowi podczas jego pobytu w siedzibie organu. [...] możliwość doręczenia pisma w lokalu organu administracji publicznej, przewidziana w art. 42 § 2 K.p.a., ma jedynie charakter uzupełniający, gdyż w pierwszej kolejności organ powinien zastosować regułę doręczenia właściwego określoną w art. 42 § 1 K.p.a. (wyrok NSA z 22 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 896/09, publ. LEX nr 595597). A mieszkaniem w rozumieniu art. 42 § 1 jest miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego (a nie krótkotrwałego) pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma (postanowienie SN z 27.10.2009 r., II UK 81/09, LEX nr 574541). Komentowany przepis nakazuje doręczanie pism w mieszkaniu osób fizycznych ("ich mieszkaniu"), a zatem może to być każdy adres wskazany przez adresata doręczeń, pod którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego, a nie krótkotrwałego pobytu (wyrok NSA z 21.01.2010 r., II OSK 120/09, LEX nr 597160) – (Wróbel Andrzej, Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2018, stan prawny: 13 grudnia 2018 r.). Zatem to, że pisma mogą być doręczane w siedzibie organu, nie oznacza że strona może lokal organu traktować od strony formalnej równoznacznie z miejscem zamieszkania (adresem zamieszkania). Korespondencja przeznaczona dla strony postępowania może być jej doręczona w siedzibie organu tylko podczas danej obecności strony w lokalu organu i jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Natomiast nie może stać się regułą, formą zastępczą doręczenia w mieszkaniu. Gdyby organ w każdej wątpliwej, skomplikowanej sytuacji życiowej strony danego postępowania dopuszczał możliwość doręczenia w jego lokalu (wskazania jako adresu do doręczeń jego lokalu), to sytuacja w organie doszłaby do takiego stanu, że organ zamiast załatwiać sprawy administracyjne, wykonywałby działalność pocztową.

W tych warunkach wyjaśnić też należy, że zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Jak prawidłowo wskazał organ, w myśl § 2 art. 63 K.p.a., podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno co najmniej zawierać m. in. adres osoby, od której pochodzi. Z kolei stosownie do art. 63 § 3a K.p.a. - podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno:

1) być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne;

2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru; 3) zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie.

Z kolei, według art. 39 K.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe [...], przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Natomiast warunki doręczania pism drogą elektroniczną określa art. 39¹ K.p.a. I tak według tej regulacji:

1) doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków:

- złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej,

- wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny,

- wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny (§ 1);

2) organ administracji publicznej może zwrócić się do strony lub innego uczestnika postępowania o wyrażenie zgody na doręczanie pism w formie dokumentu elektronicznego w innych, określonych przez organ kategoriach spraw indywidualnych załatwianych przez ten organ (§ 1a);

3) organ administracji publicznej może wystąpić o wyrażenie zgody, o której mowa w § 1 pkt 3 lub w § 1a, przesyłając to wystąpienie za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres elektroniczny strony lub innego uczestnika postępowania (§ 1b);

4) do wystąpienia, o którym mowa w § 1b, nie stosuje się art. 46 § 3-8 (§ 1c);

5) jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ administracji publicznej doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego (§ 1d).

Zgodnie z art. 20a ust. 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r., poz. 1114 ze zm.), identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych przez podmioty określone w art. 2 następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym lub profilu zaufanego ePUAP. Podmiot publiczny, który używa do realizacji zadań publicznych systemów teleinformatycznych, może umożliwiać użytkownikom identyfikację w tym systemie przez zastosowanie innych technologii, chyba że przepisy odrębne przewidują obowiązek dokonania czynności w siedzibie podmiotu publicznego (ust. 2). Z przepisów tych, czytanych łącznie z art. 63 § 3a K.p.a., wynika więc, że strona postępowania administracyjnego nie musi w podaniu podawać adresu zamieszkania, ani opatrzyć podania podpisem elektronicznym. Wystarczy, że dysponuje profilem zaufanym ePUAP i za pośrednictwem tej platformy wniesie swoje podanie. W polskim porządku prawnym istnieje więc możliwość załatwienia spraw administracyjnych (w tym wnoszenia odwołań) przy pomocy profilu zaufanego ePUAP (przy wykorzystaniu Internetu), bez konieczności osobistego stawiennictwa w urzędzie lub pośrednictwa poczty. Już w dacie podań z 11 października 2016 r. złożonych przez skarżącego obowiązywały rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz. U. 2016 r., poz. 1626) i z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zasad potwierdzania, przedłużania ważności, unieważniania oraz wykorzystania profilu zaufanego elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz.U. 2016 r., poz. 1633). Profil zaufany ePUAP stanowić ma w zamiarze ustawodawcy bezpłatną i stosunkowo nieskomplikowaną konkurencję dla odpłatnego instrumentu, jakim jest podpis elektroniczny. Zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, elektroniczna platforma usług administracji publicznej jest systemem teleinformatycznym, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Natomiast przez profil zaufany ePUAP należy rozumieć zestaw informacji identyfikujących i opisujących podmiot lub osobę będącą użytkownikiem konta na ePUAP, który został w wiarygodny sposób potwierdzony przez organ podmiotu określonego w art. 2 (art. 3 pkt 14). Profil zaufany ePUAP jest więc niczym innym jak nowym sposobem potwierdzania tożsamości w systemach administracji publicznej, identyfikującym nadawcę informacji, który może być wykorzystany również do potwierdzania przekazywanych informacji. Profil zaufany ePUAP pozwala zatem na autoryzację pism kierowanych przez strony do organów administracji publicznej. W świetle powyższego złożenie przez osobę fizyczną pisma za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej było i jest możliwe po założeniu przez nią konta na ePUAP, w trybie określonym w ww. rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia w celu korzystania z ePUAP użytkownik zakłada konto. Utworzenie konta dla użytkownika - jak stanowi § 4 ust. 1 rozporządzenia - wymaga podania następujących danych: 1) imienia (imion); 2) nazwiska; 3) numeru PESEL, jeżeli użytkownik posiada; 4) adresu poczty elektronicznej; 5) numeru telefonu komórkowego; 6) identyfikatora użytkownika. Wówczas można skorzystać z elektronicznej skrzynki podawczej, tj. dostępnego publicznie środka komunikacji elektronicznej służącego do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Złożony w tym trybie dokument potwierdza tożsamość nadawcy i pozwala na autoryzację kierowanego do organu pisma bez potrzeby opatrzenia pisma adresem zamieszkania.

W rozpoznawanej sprawie, skarżący pomimo, że pouczony został przez pracowników Ministerstwa o takiej formie i możliwości złożenia swoich podań, nie skorzystał z tej drogi, a tylko ta droga nie wymagała od skarżącego podania adresu zamieszkania. Zastosowanie się przez skarżącego do pouczeń, wskazówek organu, zapewne już dawno doprowadziłoby do pokierowania przez organ jego działań we właściwym, dopuszczalnym kierunku wnioskowym i procesowym, na tym etapie spraw skarżącego. Obecnie skarżący byłby zatem w posiadaniu stosownych aktów administracyjnych. Tymczasem skarżący obstając przy swoim stanowisku, nie dostosowując się do wskazań organu, zadziałał na swoją niekorzyść. Skarżący brakiem współpracy z organem i uporczywością, odebrał organowi możliwość stosownego załatwienia sprawy. Teraz skarżący nie może formułować względem Ministra, podejmującego próby doprowadzenia do merytorycznego załatwienia wniosków skarżącego, skutecznych zarzutów. Organ zastosował względem skarżącego dopuszczalną prawnie procedurę, to jest wobec nieuzupełnienia przez skarżącego na wezwanie braku formalnego podań (adresu) - pozostawił je bez rozpoznania. Inaczej ujmując, prawidłowe było stanowisko organu, że nadanie pism z 11 października 2016 r., zawierających żądanie uruchomienia stosownej instytucji postępowania administracyjnego, zwykłą drogą elektroniczną wymagało wskazania w takich podaniach adresu (zamieszkania, pobytu, czy do korespondencji) skarżącego zgodnie z wymogiem określonym w art. 63 § 1 K.p.a. Nieuzupełnienie przez skarżącego tego braku wniosków, pomimo wezwań do ich uzupełnienia, obligowało organ - stosownie do treści art. 64 § 2 K.p.a. - do pozostawienia ich bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, w sytuacji gdy zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej, to nie pozostaje on w bezczynności.

Przedstawiony rezultat działania organu, w okolicznościach niniejszej sprawy, należało uznać za legalny, czyli zgodny z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Prawidłowe pozostawienie podań bez rozpoznania oznacza więc załatwienie sprawy. Oznacza to, że organ właściwy na tę chwilę nie pozostaje w bezczynności i nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.