Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2296/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 151 par. 1 pkt 2,  art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na utworzenie szkoły wyższej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa oraz art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), po przeprowadzeniu na wniosek [...] Centrum [...] Sp. z o.o. postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r., przenoszącą pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o.,

1. uchylił decyzję ostateczną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. przenoszącą pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o.

2. umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Minister podał, co następuje.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Minister Edukacji Narodowej udzielił [...] Centrum [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...] w [...] (obecnie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...]). Następnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. przeniósł ww. pozwolenie ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. (dalej "Spółka") na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia przedmiotowego pozwolenia wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Minister odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 646/13, po rozpatrzeniu skargi Spółki na powyższe postanowienie, uchylił je. Od ww. wyroku Minister wniósł skargę kasacyjną i w związku z tym jest on nieprawomocny.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] Centrum [...] Sp. z o.o. złożyło wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Kpa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. przenosząca ww. pozwolenie, została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa przez D. C. działającego wspólnie i w porozumieniu z T. B. Strona dołączyła wyrok Sądu Rejonowego [...] w [...][...] Wydział [...] o sygn. akt [...], w sprawie T. B. oraz zawiadomienie Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o przesłaniu do Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...], aktu oskarżenia przeciwko D. C.

Minister stwierdził, iż wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 Kpa, gdyż wyrok w sprawie T. B. zapadł w dniu [...] stycznia 2014 r. (uprawomocnił się dnia [...] stycznia 2014 r. i jest wykonalny), a wniosek o wznowienie wpłynął w dniu [...] stycznia 2014 r. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Z tego względu organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. o przeniesieniu przedmiotowego pozwolenia. Minister podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...], zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., zostało wszczęte na wniosek Spółki, złożony przez ówczesnego prezesa zarządu D. C. i wiceprezesa zarządu T. B. Do wniosku zostały dołączone dokumenty potwierdzające wolę Spółki do przeniesienia pozwolenia na rzecz innego podmiotu, tj. uchwała nr [...] Zarządu Spółki [...] Centrum [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2012 r., w której zarząd wyraził zgodę na przeniesienie przedmiotowego pozwolenia na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] – uchwała została podpisana przez D. C. i T. B.; akt notarialny rep. [...] nr [...], w którym D. C. i T. B., reprezentujący Spółkę, oświadczyli, że przenoszą na Instytut [...] Sp. z o.o. wszelkie prawa i obowiązki założyciela wskazane w pozwoleniu.

Z wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...],[...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...] wynika, że T. B. została uznana za winną popełnienia zarzucanego jej przestępstwa polegającego na tym, iż [...] maja 2012 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i realizując z góry powzięty zamiar, działając wspólnie i w porozumieniu z D. C., pełniąc obowiązki członka zarządu Spółki i będąc z tego tytułu zobowiązana do zajmowania się sprawami majątkowymi Spółki, nadużyła udzielonych jej uprawnień. Nadużycie uprawnień polegało na tym, że działając wbrew art. 208 § 5 Kodeksu spółek handlowych, bez powiadomienia trzeciego członka zarządu, T. B. podjęła wraz z D. C. uchwałę nr [...] i tak podjętą uchwałę przedłożyła notariuszowi, skutkiem czego nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków założyciela wskazanych w pozwoleniu, czym wyrządziła Spółce znaczną szkodę majątkową i została skazana za ten czyn na podstawie art. 296 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk.

Minister uznał, że decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została wydana w wyniku czynu przestępnego, popełnionego przez T. B., zaistniała zatem przesłanka do jej uchylenia. Do przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni, konieczne jest wyrażenie faktycznej woli Spółki rezygnacji z posiadanych uprawnień i przeniesienia ich na inny podmiot. W przypadku, gdy uchwała zarządu Spółki w tym zakresie została podjęta w wyniku czynu przestępnego, brak jest podstaw do przeniesienia uprawnień założycielskich posiadanych przez Spółkę na inny podmiot. Zgodnie bowiem z art. 208 § 5 Ksh "uchwały zarządu mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu".

Rozstrzygając zaś co do istoty kwestię przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] na Instytut [...] organ stwierdził, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Instytut [...] Sp. z o.o. zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:

– art. 7 Kpa poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu stron,

– art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie tylko nie pogłębia zaufania do organów państwa i nie podnosi świadomości i kultury prawnej, ale prowadzi do ograniczenia tego zaufania,

– art. 9 Kpa poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw,

– art. 10 § 1 Kpa poprzez zniweczenie prawa strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów,

– art. 33 § 1 w zw. z art. 10 § 1 poprzez zakwestionowanie skutecznego działania strony przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika,

– art. 75 § 1 Kpa poprzez niedopuszczenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, które mogły i powinny przyczynić się do należytego wyjaśnienia sprawy,

– art. 77 § 1 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w konsekwencji rozpatrzenia tego materiału,

– art. 78 § 1 Kpa poprzez nieuwzględnienie żądania strony o przeprowadzenie dowodów na okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy,

– art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,

– art. 145 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uznanie, że ostateczna decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r., przenosząca pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o. została wydana w wyniku przestępstwa,

– art. 151 § 1 pkt 2 Kpa poprzez umorzenie postępowania zamiast wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

Podniesiono także zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:

– art. 20 ust. 6 pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 5 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez wykreowanie stanu sprzecznego z tym przepisem (osoby działające za założyciela są prawomocnie skazane),

– art. 33 ust. 1 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy znane organowi wskazują na konieczność podjęcia w ramach nadzoru czynności sprawdzających nakierowanych na sprawdzenie zgodności z prawem działalności wyższej uczelni.

W oparciu o powyższe zarzuty Instytut [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kpa, po rozpoznaniu powyższego wniosku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał na nadzwyczajny charakter postępowania, w którym została wydana zaskarżona decyzja. Stwarza ono możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, dotknięte było jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 145 § 1, 145a § 1 i art. 145b § 1 Kpa.

Stwierdził, że [...]Sp. z o.o. dochowała terminu przewidzianego w art. 148 Kpa do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania, decyzja przenosząca pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] jest ostateczna, a [...] Centrum [...] jest stroną niniejszego postępowania.

Podniósł jednocześnie, iż w doktrynie prezentowane jest stanowisko, że postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mieszczą się w grupie postanowień "kończących postępowanie" w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa". Postanowienia takie mają istotne znaczenie dla dalszego biegu postępowania w sprawie, bowiem uniemożliwiają one uruchomienie toku instancji w stosunku do określonej decyzji i powodują, że uzyskuje ona przymiot ostateczności.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powtórzył argumentację zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zgodnie z odpisem KRS aktualnym na dzień [...] maja 2012 r. zarząd [...] Sp. z o.o. składał się z trzech członków: D. C. – prezesa zarządu, T. B. – wiceprezesa zarządu oraz S. N. Stosownie do art. 208 § 5 Ksh, uchwały zarządu mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu. W wyroku karnym z dnia [...] stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy [...] w [...] jednoznacznie wskazał, iż D. C. i T. B. podjęli uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie przeniesienia przedmiotowego pozwolenia bez powiadomienia trzeciego członka zarządu S. N. Oczywistym jest zatem, że do podjęcia uchwały nie doszłoby, gdyby nie przestępne działania T. B.

Organ podzielił stanowisko przedstawione w decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., iż uchwała nr [...] zarządu [...] Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2012 r. podjęta została w wyniku czynu przestępnego i nie może stanowić podstawy do przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni.

Odniósł się również szczegółowo do podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzutów naruszenia prawa procesowego, wskazując, że nie zasługują na uwzględnienie.

Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia art. 26 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 6 pkt 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Minister stwierdził, że nie zasługuje on na aprobatę.

Minister nie podzielił też stanowiska Instytutu [...], że konsekwencją uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. w wyniku wznowienia postępowania, jest ponowne przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni z Instytutu na rzecz [...] Sp. z o.o. Wskazał, iż podstawą prawną decyzji jest art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, natomiast przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni następuje w drodze decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, wydanej na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. OPS 11/02, celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte wadami wymienionymi w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kpa i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. przenoszącej pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o. Uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, co zostało już wskazane wyżej, że kryminalne uchybienia w procesie podejmowania uchwały, wyrażającej zgodę na przeniesienie pozwolenia, stwierdzone w wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., miały bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., a zatem zaszła potrzeba wyeliminowania takiej wadliwej decyzji z obrotu prawnego. W rezultacie nieusprawiedliwionym jest stanowisko skarżącej Spółki, iż treścią decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. jest ponowne przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 20 ust. 5 i 6 ustawy poprzez "wykreowanie stanu", w którym osoba umocowana do reprezentacji założyciela uczelni, tj. [...] Sp. z o.o. T. B., pełniąca funkcję prokurenta w [...], została skazana prawomocnym wyrokiem sądu, stwierdził, że powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, będzie natomiast przedmiotem wyjaśnień i odrębnego postępowania wobec założyciela, jeśli narusza on przepisy ustawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 Kpa poprzez umorzenie postępowania i niewydanie decyzji merytorycznej Minister podał, że wola dotychczasowego założyciela [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...], tj. [...] Sp. z o.o. do przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o., uzewnętrzniona pod wpływem przestępczego działania T. B., skutkuje ułomnością wniosku [...] Sp. z o.o. o wydanie decyzji przenoszącej przedmiotowe pozwolenie i w efekcie niemożnością merytorycznego rozpoznania go przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Omawiany przepis stanowiący o obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy nie odnosi się wyłącznie do rozstrzygnięcia merytorycznego, ale obejmuje również rozstrzygnięcie niemerytoryczne – umorzenie postępowania, co potwierdza orzecznictwo.

Instytut [...] Sp. z o.o. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił rażące naruszenie prawa, tj. art. 145 § 1 Kpa, poprzez wznowienie postępowania wobec decyzji nieostatecznej i wniósł o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 20 ust. 6 pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 5 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez wykreowanie stanu sprzecznego z tym przepisem (ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2012 r., poz. 572 – dalej zwana ustawą),

– art. 33 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy znane Ministrowi wskazują na konieczność podjęcia w ramach nadzoru czynności sprawdzających nakierowanych na sprawdzenie zgodności z prawem działalności wyższej uczelni.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 7 Kpa poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu stron,

– art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie tylko nie pogłębia zaufania do organów państwa i nie podnosi świadomości i kultury prawnej, ale prowadzi do ograniczenia tego zaufania,

– art. 9 Kpa poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw,

– art. 10 § 1 Kpa poprzez zniweczenie prawa strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów,

– art. 77 § 1 Kpa poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,

– art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,

– art. 145 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uznanie, że ostateczna decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. przenosząca pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o. została wydana w wyniku przestępstwa,

– art. 151 § 1 pkt 2 Kpa poprzez umorzenie postępowania zamiast wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie oraz o wstrzymanie jej wykonania.

W uzasadnieniu stwierdził w pierwszej kolejności, iż wobec uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 646/13, postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez [...] Sp. z o.o. odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. przenoszącej przedmiotowe pozwolenie oraz wstrzymanie jego wykonania, nie można ostatecznie i kategorycznie stwierdzić, że od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. nie służy odwołanie. W tej sytuacji niedopuszczalne było wznowienie postępowania, bowiem sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną.

Uzasadniając naruszenie prawa materialnego, skarżący Instytut stwierdził, iż zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, minister odmawia udzielenia pozwolenia na utworzenie uczelni osobie prawnej w przypadku, gdy w stosunku choćby do jednej z osób umocowanej do reprezentacji zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek określonych w ust. 5. W niniejszej sprawie jest to przesłanka z pkt 1 ust. 5, bowiem osoba umocowana do reprezentacji założyciela została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. Przepisy niniejsze na mocy art. 26 ust. 3 stosuje się także do postępowania o przeniesienie pozwolenia na rzecz osoby fizycznej lub prawnej. W niniejszej sprawie organ dysponuje zarówno prawomocnym wyrokiem przeciwko T. B., na który się powołuje, jak też prawomocnym wyrokiem wobec S. N., także umocowanej do reprezentacji [...] Sp. z o.o. Tak więc organ dopuścił do sytuacji, że osoba prawna będąca założycielem uczelni, jest reprezentowana przez osoby prawomocnie skazane, a to z kolei wyklucza z mocy prawa wydanie na rzecz takiej osoby pozwolenia.

Skarżący wskazał, że zarzut powyższy wiąże się z zarzutem naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, a umorzenie postępowania zamiast wydania decyzji merytorycznej ma uzasadniać twierdzenie, iż nie doszło do ponownego przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni.

Skoro organ uznał, że nie zachodziły przesłanki do przeniesienia pozwolenia i wydania decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., to po uchyleniu tej decyzji miał obowiązek wydania decyzji merytorycznej odmawiającej przeniesienia pozwolenia na Instytut. Wynika to wprost z ust. 7 art. 20 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Pełnomocnik uczestnika postępowania [...] Centrum [...] Sp. z o.o. w oświadczeniu złożonym na rozprawie, przyłączył się do stanowiska organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

W myśl poglądów doktryny, wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242).

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, czyli wskazane wyżej "kwalifikowane wadliwości", zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1 Kpa oraz dodatkowo w art. 145a § 1 i 145b § 1 Kpa.

Przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, zakończonego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r., przenoszącą pozwolenie na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "[...]") na rzecz Instytutu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "[...]"), było wydanie ww. decyzji w wyniku przestępstwa.

W sprawie bezsporna jest okoliczność, że [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r., uzyskało pozwolenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] (dalej "Uczelnia"). Natomiast decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, po rozpatrzeniu wniosku [...], przeniósł przedmiotowe pozwolenie z [...] na rzecz [...].

Poza sporem pozostaje także, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w [...] w [...] Wydziale [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...], T. B. oskarżona m.in. o to, że: [...] maja 2012 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i realizując z góry powzięty zamiar, działając wspólnie i w porozumieniu z D. C., pełniąc obowiązki członka zarządu [...] Centrum [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i będąc z tego tytułu zobowiązana do zajmowania się sprawami majątkowymi Spółki, nadużywając udzielonych jej uprawnień, w ten sposób, że: działając wbrew art. 208 § 5 Ksh, bez powiadomienia trzeciego członka zarządu, podjęła wraz z D. C. uchwałę nr [...] zarządu spółki [...] Centrum [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na utworzenie [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze [...] Centrum [...] Sp. z o.o. na Instytut [...] Sp. z o.o., a następnie tak podjętą uchwałę przedłożyła notariuszowi i na jej podstawie dokonała przeniesienia aktem notarialnym Rep. [...] praw i obowiązków założyciela wskazanych w decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] stycznia 2000 r. o udzieleniu zezwolenia na utworzenie niepaństwowej uczelni pod nazwą [...] Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w [...] ze spółki [...] Centrum [...] Sp. z o.o., czym wyrządziła Spółce znaczną szkodę majątkową, stanowiącą wartość rynkową przeniesionych praw założycielskich, tj. o przestępstwo z art. 296 § 1 i 2 Kk w zw. z art. 12 Kk. T. B. została uznana za winną popełnienia zarzucanego jej przestępstwa i na podstawie art. 296 § 2 Kk skazana na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33 § 2 Kk wymierzono jej karę grzywny 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 20,00 zł, zaś na podstawie art. 69 § 1 i § 2 Kk, art. 70 § 1 pkt 1 Kk, wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonej na okres próby 2 (dwóch) lat.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oczywistym jest, iż pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., a popełnieniem ww. przestępstwa, istnieje związek przyczynowy, konieczny dla zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 2 Kpa. Przy tej podstawie wznowienia nie ma natomiast znaczenia prawnego, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji.

Wbrew podstawowemu zarzutowi skargi, decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. ma przymiot ostateczności. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisami szczególnymi, w toku instancji nie służy odwołanie:

1) od decyzji wydanych w II instancji, zgodnie bowiem z art. 15, postępowanie jest dwuinstancyjne, a zatem od decyzji wydanej w I instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1),

2) od decyzji wydanych w jednoinstancyjnym postępowaniu (jednoinstancyjność postępowania jako wyjątek od ogólnej zasady dwuinstancyjności wprowadzają przepisy Kpa (art. 127 § 3, art. 160 § 5) oraz szczególne przepisy ustawowe),

3) od decyzji, jeżeli strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i nie przywrócono jej tego terminu (art. 134), (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wydanie, Warszawa 2005, s. 101).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje również okoliczność, że [...] uchybiło terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji przenoszącej przedmiotowe pozwolenie z dnia [...] lipca 2012 r. i termin ten nie został przywrócony. Oceny tej nie zmienia to, że postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zostało nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 646/13, uchylone, a nadto orzeczono, iż nie podlega ono wykonaniu.

Nie ulega też wątpliwości, iż [...] dochowało terminu miesięcznego, określonego w art. 148 § 1 Kpa, bowiem wyrok Sądu Rejonowego [...] w [...] zapadł w dniu [...] stycznia 2014 r., natomiast podanie o wznowienie przedmiotowego postępowania na pewno wpłynęło do organu najpóźniej w dniu [...] lutego 2014 r.

Nie jest uzasadniony zarzut, że organ dopuścił się naruszenia art. 151 § 1 Kpa, wydając po uchyleniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania.

W myśl art. 151 § 1 Kpa, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W doktrynie dopuszcza się również możliwość zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania decyzją o jego umorzeniu. Umorzenie to należy rozważyć na podstawie art. 105 § 1. Będzie to miało miejsce np. w razie śmierci strony, gdy prawa i obowiązki mają charakter osobisty, w przypadku cofnięcia przez stronę żądania wszczęcia postępowania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski. Komentarz, s. 680). Z kolei w orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 151 § 1 pkt 2 Kpa obejmuje również rozstrzygnięcie niemerytoryczne – umorzenie postępowania. Wznowienie postępowania oznacza powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego, z tego względu nową decyzją rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się jak gdyby nie było w danej instancji rozstrzygnięcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Op 244/11).

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek osoby, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, przenosi to pozwolenie w drodze decyzji, na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przejmuje ona wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu oraz nie zachodzą przesłanki określone w art. 20 ust. 5 lub 6. Powyższe oznacza, że przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni, może nastąpić wyłącznie na wniosek, nigdy z urzędu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, by w sytuacji, kiedy wniosek oparty został na dokumentach uzyskanych w drodze przestępstwa, mógł on zostać uznany za wniosek w rozumieniu ww. przepisu. Jego brak stanowi więc przeszkodę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Z całą mocą należy również podkreślić, że w postępowaniu wznowieniowym w rozpoznawanej sprawie, nie mamy do czynienia z sytuacją przeniesienia przedmiotowego pozwolenia z [...] na rzecz [...], co zdaje się sugerować skarżący. Zaskarżone rozstrzygnięcie oznacza, iż ze skutkiem ex nunc pozwolenie na utworzenie Uczelni znajduje się w posiadaniu [...]. Stąd też zarzut naruszenia art. 20 ust. 7 (wydaje się, że chodzi raczej o art. 20 ust. 6) w zw. z art. 26 ust. 3, jest chybiony. W niniejszym postępowaniu organ nie był więc uprawniony do oceny przesłanek wskazanych w art. 20 ust. 6 pkt 5 w zw. z art. 20 ust. 5, a zatem nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Natomiast w odniesieniu do zarzutów naruszenia pozostałych przepisów procesowych należy stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Były one podnoszone już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a organ szczegółowo się do nich ustosunkował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni aprobuje stanowisko organu w tym zakresie.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.