Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 700/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par 12 ust. 1, par 35, par 36, par. 45 i par. 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 4 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zmianami), § 12 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) oraz na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami) Starosta Powiatu [...] odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek położonych w obrębie ewidencyjnym A., jednostce ewidencyjnej A., stanowiących własność M. D.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym:

M. D., reprezentowana przez pełnomocnika I. D. – W., pismem z dnia 12 czerwca 2012 roku wniosła o wyjaśnienie przebiegu granic działek stanowiących jej własność, oznaczonych numerami: 120/2, 520/1, 559/1 położonych w obrębie A., jednostka ewidencyjna A. Starosta Powiatu [...] pismem z dnia 18 lipca 2012 r. znak: [...]wyjaśnił wnioskodawczyni, na jakiej podstawie dokonano podziału działek, w jaki sposób organ prowadzący ewidencję gruntów dokonał oznaczenia granic na mapie ewidencyjnej oraz że dokonał korekty mapy ewidencyjnej, na której przez szereg lat uwidoczniona była błędnie granica tj. poprawiono oczywisty błąd rysunkowy w tym zakresie.

W odpowiedzi na powyższe wyjaśnienia M. D. złożyła w dniu 3 września 2012 r. odwołanie wskazując, iż w jej ocenie uwidoczniony przebieg granic nie jest zgodny z wypisem z rejestru gruntów i sporządzonymi ortofotomapami. Pismem z dnia 5 września 2012 r. M.D. została poinformowana, że zapisy w operacie ewidencji gruntów i budynków są zgodne z przyjętą do zasobu dokumentacją i uregulowaniami prawnymi a kwestię ochrony znaków granicznych reguluje art. 38 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, natomiast kwestie przesunięcia lub uszkodzenia znaków granicznych reguluje kodeks karny.

W dniu 26 października 2012 r. M. D. wniosła zażalenie, w którym wezwała organ do usunięcia niezgodności w ewidencji, weryfikacji map ze stanem faktycznym w terenie. Starosta udzielił odpowiedzi na zażalenie pismem z dnia 12 listopada 2012 r.

W dniu 2 stycznia 2013 r. M. D. wniosła skargę, na udzieloną przez Starostę odpowiedź.

Zawiadomieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. Znak: [...] Starosta Powiatu [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek położonych w obrębie A. gm. A., stanowiących własność M. D., oznaczonych działkami nr 120/2, 520/1, 559/1.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wydano decyzję z dnia [...] W jej uzasadnieniu organ powołał brzmienie art. 20, 22 ust. 1 i 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Organ wskazał, iż zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz wprowadzanie w niej zmian reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz.454). Powołano § 45 ww. rozporządzenia. Organ wymienił źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Organ wskazał na protokół do uwłaszczeń nr [...], zgodnie z którym J. i S.J. nabyli aktem notarialnym od M. S., udział wynoszący 1/2 z działek nr 61,167,168,169,120,450,452,619,520,559 o pow. 3,10 ha. Operatem do uwłaszczeń przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] dokonano podziału działek według wskazań granic na gruncie zgodnie ze sposobem użytkowania przez zainteresowane strony. Po dokonaniu podziału działki nr 61/2, 167/2, 168/1, 169/1, 120/1, 559/2, 520/2, 450/2, 452/2, 619/2 otrzymały łącznie powierzchnię 3,26 ha. Jest to powierzchnia wykazana w powołanym wyżej akcie własności ziemi nr [...] i protokole do uwłaszczeń. Powyższa zmiana została ujawniona w rejestrze ewidencji gruntów obrębu A. w roku 1978.

Natomiast aktem własności ziemi [...] M. i S. S. nabyli na własność gospodarstwo rolne o powierzchni 13,32 ha, składające się z działek nr 121, 433, 435, 436, 519, 558, 626, 627, 437, 56, 184, 185, 16, 438, 439, 625, 61/1, 120/2, 167/1, 168/2, 169/2, 450/1, 452/1, 520/1, 559/1, 619/1.

Przedmiotowy akt własności został uchylony i wydano ponowny akt nr [...] . Dane geodezyjne tj. numery działek i powierzchnia łączna nie uległy zmianie natomiast powstało obciążenie w stosunku do osób trzecich (zobowiązanie do dokonania spłat). Ostateczny akt własności ziemi [...] został ujawniony w operacie ewidencji gruntów w 1978 roku i utrzymuje się do chwili obecnej.

Organ wskazał, że mapa podziału jest opracowaniem geodety, który z wykonanych czynności sporządził operat techniczny przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]. Podział przedmiotowych działek został ujawniony w rejestrze ewidencji gruntów wraz z aktami własności ziemi i został naniesiony na mapę ewidencyjną. Granica działek nr 120/1 i 120/2 na mapę została wkreślona nieprecyzyjnie, nie zmienia to jednak przebiegu granic, gdyż dane pomiarowe i obliczeniowe granic przedmiotowych działek znajdują się w w/w dokumentacji technicznej. Mapa ewidencyjna w skali 1:5000 nie służy do wyznaczania granic w terenie, a jedynie dokumenty techniczne znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym zawierające dane pomiarowe określające położenie punktów i linii granicznych.

Organ powołał art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym osoby wnioskujące o zmiany danych ewidencyjnych mają obowiązek dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne, które są niezbędne - stanowią dla starosty podstawę dokonania zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków. M. D. żądała przywrócenia powierzchni działek zgodnie z mapą - wyrysem z 1994 roku, złożonym do księgi wieczystej nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1962 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości (ewidencji gruntów). Dane zawarte w księdze wieczystej są zatem zgodne z danymi ujawnionymi w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu A.

W związku z faktem, że M. D. wnioskowała o prawidłowość przebiegu granic zgodnie z użytkowaniem i dokonanie zmian w dokumentacji organ poinformował, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. przy zakładaniu powszechnej ewidencji gruntów, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Przebieg granicy można ustalić również w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów.

Wskazano ponadto, że organ administracji w postępowaniu o dokonanie zmian nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o zasięgu prawa własności. Spór co do przebiegu granic, ustalenie czy właściciel objął w użytkowanie działki w granicach przyjętych do operatu może być rozstrzygnięty w postępowaniu o rozgraniczenie, a nie w postępowaniu ewidencyjnym, na co wskazuje § 36 pkt 1 rozporządzenia. Starosta jako organ administracji geodezyjnej i kartograficznej prowadzi państwowy zasób geodezyjny w tym ewidencję gruntów i budynków - art.7d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Rozgraniczenie nieruchomości lub wznowienie granic jest pracą geodezyjną, którą zgodnie z art. 11 cytowanej wyżej ustawy wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie geodezji i kartografii i prace te wykonuje się na wniosek zainteresowanych osób.

Organ wskazał, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. M. D. żądając wprowadzenia zmian nie przedłożyła żadnego dokumentu, który stanowiłby podstawę dla starosty do aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki. Przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystane do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciadlać, a nie tworzyć.

Starosta wskazał, iż nie posiada wiedzy na temat posadowionych znaków granicznych. Granice działek na mapie zostały wkreślone na podstawie szkiców i miar znajdujących się w materiałach państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 38 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na właścicielu lub innych osobach władających gruntami spoczywa obowiązek ochrony znaków granicznych. Istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem lub zniszczeniem o ile istnieją jednoznaczne dokumenty pozwalające na wyznaczenie znaków granicznych w terenie. Wznowienia dokonują, na zlecenie zainteresowanych, podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki, o których mowa w art.11 ustawy jak wskazano wyżej. Starosta prowadzi jedynie państwowy zasób na co składa się m.in. kontrola opracowań włączonych do zasobu oraz udostępnianie dokumentów i map znajdujących się w zasobie.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno - deklaratoryjny. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian.

Od powyższej decyzji M. D. wniosła odwołanie. Wskazała, iż granice wykazane na wyrysie przedłożonym do założenia księgi wieczystej oraz na ortofotomapie otrzymanej od ARiMR są różne od przebiegu granic istniejących na mapie ewidencyjnej. Ponadto wskazała, iż od roku 1968 działki użytkuje zgodnie z istniejącymi w terenie znakami granicznymi, których położenie nie pokrywa się z granicami wykazanymi na mapie ewidencyjnej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu zauważył, iż akty własności ziemi wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, póz. 250 ze zm.) stanowiły formę pierwotnego nabycia własności określonego gruntu, czyli przed wydaniem aktu trudno mówić o zasięgu własności M. S. Dlatego podnoszona przez skarżącą okoliczność, że działki od lat 60 -- tych są inaczej użytkowane, a w szczególności działka 559/2 powinna mieć powierzchnię 0,18 ha i granica powinna przebiegać w innym miejscu - po pierwsze nie ma oparcia w dokumentach z zasobu geodezyjnego gdyż na żadnym dostępnym dokumencie nie wskazano, iż działka 559/2 ma powierzchnię 0,18 ha - zawsze występuje powierzchnia 0,27 ha, a przedmiotowa granica zgodnie ze szkicem podziału dzieli działkę 559 na dwie równe części. Organ zauważył, iż strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów na potwierdzenie swojej tezy.

Jak wynika z powyższego obecnie w ewidencji gruntów i budynków granice działek są ujawnione na podstawie operatu z 1978 r. i taki stan został przedstawiony zarówno na wyrysie z 1994 r. który posłużył do wpisu do KW jak również na kwestionowanej ortofotomapie, czyli przedmiotowy wyrys jak i ortofotomapa są zgodne z aktualnymi danymi ujawnionymi w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Organ wyjaśnił, że w posiadanych materiałach brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej stabilizację przedmiotowych znaków granicznych, jak również z wyjaśnień starostwa wynika, iż nie posiada ono wiedzy kiedy znaki te zostały posadowione i w jakim trybie. Jak wynika z wyjaśnień strony znaki te istnieją już od około roku 1968 czyli przed datą wydania aktu własności ziemi i dlatego nie mogą one rozstrzygać o granicach własności.

Ponadto jak wynika z notatki służbowej pracownika Starostwa z dnia 24 stycznia 2013 r., działki 625/1,626/1 i 627/1 o pow. 0,14 ha zostały odpisane z jednostki rejestrowej M. i S. S. do jednostki Skarb Państwa - PFZ, na postawie decyzji nr [...] z dnia [...] zmiana ta została wprowadzona w ewidencji gruntów w 1981 r.

Podsumowując organ wskazał, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno - deklaratoryjny. Nie mogą zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich.

Na powyższą decyzję M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi powtarzając dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. skarżąca popierała skargę. Wyjaśniała, iż nie występowała o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Oświadczyła, że chodzi jej o zmianę w ewidencji gruntów polegającą na tym, żeby jej działki nr 120/2, 520/1 i 559/1 miały powierzchnie i granice w stosunku do działek nr 120/1 i 559/2 w proporcji 2:3 a nie w stosunku pół na pół jak jest w ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficznego (Dz.U. nr 193 z 2010r. poz.1287 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoje Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz.454).

Zgodnie z treścią art.20 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

W myśl art.22 ust.3 wymienionej ustawy na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią art.24 ust.1 wymienionej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z:

1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności:

a) odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację,

b) udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej,

c) wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej;

2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

W myśl § 45 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z treścią § 35 wymienionego rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:

1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym,

2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych,

3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych,

4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne,

5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne,

6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

7) wyniki oględzin.

W myśl § 36 cytowanego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią § 46 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

W myśl § 12 ust.1 rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga treść żądania skarżącej. W piśmie z dnia 12 czerwca 2012r. M. D. wnioskowała o wyjaśnienie przebiegu granic działek stanowiących jej własność oznaczonych numerami 120/2, 520/1 i 559/1 położonych w obrębie A. gdyż istnieje rozbieżność pomiędzy mapami ewidencyjnymi o ortofotomapami. W kolejnych pismach skierowanych do Starosty [...] z dnia 31 sierpnia 2012r. i z 24 października 2012r. skarżąca podtrzymała swoje żądanie dotyczące granic jej działek podnosząc, że właściciel działki nr 559/2 (W. J.) przesunął granicę i pomniejszył jej działkę nr 559/1 o ½ powierzchni. Wezwała nadto do usunięcia niezgodności danych w ewidencji i weryfikacji map zgodnie ze stanem faktycznym w terenie. W dniu 24 grudnia 2012r. M.D. złożyła skargę podnosząc, że powierzchnia sporządzonych ortofotomap jest niegodna z mapami ewidencyjnymi i użytkowaniem działek gdyż podział trzech działek jest w stosunku 3:2 a nie tak jak jest w ewidencji. Skarga ta, zgodnie z treścią art.23 Kpa, spowodowała wszczęcie postępowania o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Analiza wymienionych pism skarżącej wskazuje, że wnosi ona o dokonanie zmian danych w ewidencji gruntów dotyczących powierzchni i granic działek powstałych w wyniku podziału (tzn. działek o numerach: 120/1 i 120/2; 520/1 i 520/2 oraz 559/1 i 559/2) w stosunku 3:2 czyli tak jak są one faktycznie użytkowane ( a nie w stosunku pół na pół jak jest w ewidencji) przy czym zmiany takie winny być dokonane w oparciu o przedłożone dokumenty tj. wyrysy z map ewidencyjnych z 1983r. i z 1994r. oraz akty własności ziemi z 11 października 1974r. i z 14 października 1974r.

Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne – techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994r. poz.61), z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329).

Podkreślić należy, iż zmiany w ewidencji gruntów wprowadza się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach czyli na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych oraz na podstawie innych dokumentów wymienionych w § 46 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Podmiot zgłaszający zmiany w ewidencji obowiązany jest dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian przy czym muszą to być dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Innymi słowy zapis w ewidencji może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stanu prawnego danego gruntu. Nie można natomiast zmienić zapisu w ewidencji w oparciu o dokumenty sporządzone wcześniej tzn. przed wprowadzeniem do ewidencji kwestionowanych zapisów. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 14 listopada 2007r. w spr. I OSK 1488/06, z 11 marca 2008r. w spr. I OSK 350/07, z 17 kwietnia 2012r. w spr. I OSK 494/11, z 10 lutego 2003r. w spr. II SA 1478/01, z 7 grudnia 2007r. w spr. I OSK 1716/06.

W rozpoznawanej sprawie akt własności ziemi nr [...] wskazuje, że M. i S. małżeństwo S. z mocy prawa stali się właścicielami między innymi działek o numerach 120/2, 520/1 i 559/1 a obecnie na podstawie postanowienia o stwierdzenie praw do spadku właścicielem tych działek stała się skarżąca.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w 1978r. został zakończony pomiar działek do uwłaszczeń (operat nr [...]). W wyniku tego pomiaru przyjęto granice działek według zgodnych wskazań granic na gruncie przez zainteresowane strony. Utworzono wówczas między innymi następujące działki o powierzchniach:

- nr 120/1 o powierzchni 0,07 ha

- nr 120/2 o powierzchni 0,07 ha

- nr 520/1 o powierzchni 0,17 ha

- nr 520/2 o powierzchni 0,17 ha

- nr 559/1 o powierzchni 0,27 ha

- nr 559/2 o powierzchni 0,27 ha.

Wymienione opracowanie zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]. Operat ten wraz z aktami własności ziemi został ujawniony w ewidencji gruntów i został naniesiony na mapę ewidencyjną. Dane w ewidencji, odnoszące się do wymienionych działek, figurują do chwili obecnej. Dodać należy, iż w aktach sprawy znajduje się także szkic podziału nieruchomości rolnej z 9 września 1974r. na którym wykazano wymiary (długość i szerokość) podzielonych działek. Z materiału tego wynika, że działka nr 559 została podzielona na 2 działki (559/1 i 559/2) o równych powierzchniach i takich samych szerokościach (26,9 m).

W sytuacji zatem gdy przebieg granic działek i ich powierzchnie zostały ujawnione w ewidencji gruntów na podstawie operatu z 1978r. to aby dokonać zmian tych zapisów konieczne jest przedstawienie dokumentów, o których mowa w art.22 ust.3 ustawy z 17 maja 1989r., sporządzonych po ujawnieniu danych w ewidencji (tzn. po 1978r.). Skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła. W ewidencji gruntów działki graniczące ze sobą mają taką samą powierzchnię a mianowicie nr 120/1 i 120/2 po 0,007 ha, nr 520/1 i 520/2 po 0,17 ha oraz nr 559/1 i 559/2 po 0,27 ha. Aby zmienić te zapisy skarżąca winna przedstawić dokumenty wskazujące na inną ich powierzchnię i przebieg ich granic (sporządzone po 1978r.) lecz takie dokumenty nie zostały złożone. Organy administracji słusznie zatem odmówiły dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Za dokument uzasadniający zmianę w ewidencji nie można uznać ksero mapy – wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w Urzędzie Gminy w A. w dniu 9 września 1983r. (w aktach administracyjnych). Dokument ten nie ma załączonej części kartograficznej a ponadto wynika z niego, że M. i S. małżeństwo S. są właścicielami działki 559/2 ( o powierzchni 0,27 ha) co stanowi błąd gdyż byli oni właścicielami działki nr 559/1 (a nie 559/2). Mapa ta nie może stanowić dokumentu, o którym mowa w § 46 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r., uzasadniającego dokonanie zmiany zapisu w ewidencji gruntów.

Również złożonej przez skarżącą mapy – wyrys z mapy ewidencyjnej z 18 kwietnia 1994r., sporządzonej przez Urząd Rejonowy w P. w skali 1 : 5000, nie można uznać za dokument uzasadniający dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów. Mapa w skali 1 : 5000 nie może służyć do wyznaczania przebiegu granic działek w terenie. Dokumentem w oparciu o który wyznacza się granice działek są dane pomiarowe jak szkice, protokoły ustalenia granic i inne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a nie mało precyzyjna mapa w skali 1 : 5000. Jedynie dane pomiarowe określające punkty i linie graniczne, przyjęte do zasobu geodezyjnego służą wyznaczaniu granic. Do wyznaczania granic działek nie może natomiast służyć mapa złożona przez skarżącą. Jak wynika z pism Starosty [...] z dnia 18 lipca 2012r. i z 12 września 20102r. granica działek 120/1 i 120/2 znajdująca się na wyrysie mapy była wykreślona nieprecyzyjnie. W związku z czym organ dokonał korekty mapy przez prawidłowe wykreślenie granicy obu działek. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż, jak już wcześniej podniesiono, podstawą wyznaczenia granic działek stanowią dane pomiarowe przyjęte do zasobu geodezyjnego a nie mało precyzyjna mapa w skali 1 : 5000 służąca jedynie celom poglądowym.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że podział działek 120, 520 i 559 w stosunku 3 : 2 jest na mapach ewidencyjnych z 1994r., które zostały potwierdzone przez starostę do wpisu do księgi wieczystej. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że granice działek figurujące w ewidencji zostały ujawnione na podstawie operatu z 1978r., w którym pomierzono każdą z podzielonych działek i ustalono, że każda działka jest podzielona na dwie w proporcji pół na pół a nie w stosunku 3 :2. Jak już wcześniej wyjaśniono mapa z 1994r. nie może stanowić dokumentu uzasadniającego dokonanie zmian w ewidencji gdyż jest mało precyzyjna a decydujące są tutaj dane pomiarowe przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane z operatu ewidencyjnego z 1978r. były również przedstawiane do wpisu do księgi wieczystej. Zgodnie bowiem z treścią art.26 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. nr 707 z 2013r. poz.707 z późn. zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości (ewidencji gruntów). Dane zawarte w księdze wieczystej, dotyczące powierzchni i granic działek skarżącej, są zgodne z danymi ujawnionymi w operacie ewidencyjnym z 1978r. Również ortofotomapa jest zgodna z aktualnymi danymi w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Jeżeli chodzi o działkę nr 520 to jak wynika pisma Starosty [...] z dnia 12 listopada 2012r. podział tej działki faktycznie nie był wkreślony na matrycy mapy ewidencyjnej znajdującej się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej lecz był on na mapie ewidencyjnej gruntów i budynków. W związku z czym organ dokonał czynności polegającej na wkartowaniu linii granicznej zgodnie z operatem ewidencyjnym z 1978r. Czynność ta nie była wytyczeniem nowej granicy i ustaleniem jej przebiegu lecz dostosowaniem matrycy mapy ewidencyjnej do danych zawartych w operacie nr [...].

Analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że skarżąca użytkuje działki nr 120/2, 520/1 i 559/1 niezgodnie z dokumentacją przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i najprawdopodobniej takie powierzchnie wykazała we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. M. D. domaga się zmian w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni i granic trzech wymienionych działek zgodnie z ich dotychczasowym użytkowaniem tzn. w proporcji 3 : 2 w stosunku do działek sąsiednich a nie w proporcji pół na pół jak to jest ujawnione w ewidencji. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów o których mowa w § 46 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r., sporządzonych po 1978r., które uzasadniałyby taką zmianę. W ocenie Sądu organy administracji nie mogły zmienić danych w ewidencji ujawnionych na podstawie operatu z 1978r. przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dostosowując zapisy do faktycznego użytkowania tych działek przez skarżącą. To M. D. winna wykazać, że granice trzech działek przebiegają inaczej niż wynika to z ewidencji a żeby to wykazać należy przedstawić dokumenty, o których mowa w § 46 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Skarżąca jednak takich dokumentów nie przedstawiła.

W sytuacji gdy skarżąca kwestionuje przebieg granic trzech działek (nr 120/1 i 120/2, nr 520/1 i 520/2 oraz nr 559/1 i 559/2) to może wystąpić z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości (art.28 – 38 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W postępowaniu tym ustala się przebieg granic nieruchomości przez określenie położenie punktów i linii granicznych, utrwalanie tych punktów znakami granicznymi oraz sporządza się odpowiednią dokumenty. Czynności te są wykonywane w postępowaniu przed organem administracji i ewentualnie przez sądem powszechnym. W tym też postepwoaniu ustalany jest przebieg granic nieruchomości i skarżąca będzie miała możliwość wykazania, że przebieg granic jej działek jest odmienny niż wynika to z zapisów w ewidencji gruntów. W postępowaniu o dokonanie zmian w ewidencji nie rozstrzyga się sporów co do prawa własności gruntów ani nie nadaje się praw do nieruchomości. Ewidencja pełni jedynie funkcje informacyjno – techniczne i odzwierciedla aktualny stan prawny a zapisy w niej mają charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny.

Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Zapisy w ewidencji gruntów zostały ujawnione na podstawie operatu nr [...] z 1978r. przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i stan taki utrzymuje się do chwili obecnej. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów, o których mowa w art.22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, sporządzonych po 1978r., które stanowiłyby podstawę do zmiany danych ewidencyjnych. W związku z czym organy administracji słusznie odmówiły dokonania zmian zapisów w ewidencji. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

ab/