Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 874/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1 lit. c; art. 11 ust. 1; art. 22 ust. 2;
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c; art. 12 ust. 1; art. 24 ust. 2;
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c; art 69 ust. 1; art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2007 nr 166 poz 1172
law: Ustawa z dnia z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz  niektórych innych ustaw1), 2)
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 2; art. 14a ust. 1, 3 i 5
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 34
journal: Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c; art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] października 2012 r., którą stwierdzono objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym T. K. (dalej skarżący) z tytułu prowadzenia przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r., od 1 maja 2007 r. do 30 września 2007 r. oraz od 1 czerwca 2008 r. do nadal. Jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z [...] stycznia 2012 r. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (dalej Dyrektor [...] OW NFZ ) z wnioskiem o ustalenie okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu skarżącego z tytułu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W załączeniu pisma przesłano m.in. kopie pism kierowanych przez skarżącego do II Urzędu Skarbowego w [...]:

a. z maja 2010 r. informujące o zawieszeniu działalności z dniem 31 maja 2010 r.,

b. z czerwca 2010 r. informujące o sprostowaniu daty rozpoczęcia działalności - 1 maja 2010 r. w nawiązaniu do pisma z [...] kwietnia 2009 r. informującego o wznowieniu działalności z dniem 1 stycznia 2010 r.,

c. z [...] kwietnia 2009 r. informujące o wznowieniu działalności z dniem 1 stycznia 2010 r. (3 pisma),

d. z [...] kwietnia 2009 r. informujące o wznowieniu działalności z dniem 24 kwietnia 2009 r.

W związku z powyższym Dyrektor [...] OW NFZ wszczął wobec skarżącego postępowanie w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, o czym go prawidłowo zawiadomił.

W odpowiedzi skarżący podał, że od 1 czerwca 2001 r. do 19 września 2008 r. nieprzerwanie prowadził działalność gospodarczą w latach 2001-2006. Natomiast w 2007 i 2008 r. działalność swoją zawieszał w poszczególnych miesiącach, na dowód czego przedłożył zestawienia przychodów i kosztów oraz pism skierowanych do II Urzędu Skarbowego w [...], w których na przemian informował ten Urząd Skarbowy o zawieszeniu i wznawianiu prowadzenia działalności gospodarczej.

W toku postępowania organ zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o podanie informacji, w jakim okresie skarżący figurował w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez ten Urząd. W odpowiedzi nadesłano zaświadczenie o wpisaniu skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej nr [...].

Wobec braku odpowiedzi ze strony ZUS, czy w okresie od 1 czerwca 2001 r. do 7 czerwca 2001 r. oraz od 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2007 r. skarżący podlegał, czy też nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, Dyrektor [...] OW NFZ postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił niniejsze postępowanie.

Pismem z czerwca 2012 r. ZUS poinformował, że skarżący z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresach od 8 czerwca 2001r. do 31 grudnia 2006 r. Natomiast odnośnie okresów od 1 czerwca 2001 r. do 7 czerwca 2001 r. oraz od 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2007 r. brak jest w systemie informatycznym ZUS dokumentacji potwierdzającej prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej, zatem w tych okresach nie podlegał on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wobec uzyskania powyższych informacji, Dyrektor NFZ podjął zawieszone postępowanie.

Następnie Dyrektor [...] OW NFZ zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o podanie informacji czy skarżący zawieszał i wznawiał prowadzenie swojej działalności gospodarczą. W odpowiedzi Urząd podał, że w okresie kiedy on prowadził ewidencję, skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia działalności.

Do ZUS organ skierował natomiast zapytanie czy skarżący zatrudniał pracowników oraz czy zgłaszał do ubezpieczenia zdrowotnego osoby współpracujące, a także czy u skarżącego, jako płatnika przeprowadzono kontrolę, na co otrzymał odpowiedź negatywną.

Pismem z sierpnia 2012 r. Dyrektor NFZ zawiadomił skarżącego, że niniejsze postępowanie dotyczy okresów od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r., od 1 lutego 2007 r. do 30 września 2007 r. oraz od 1 czerwca 2008 r. do nadal i pouczył o przysługujących mu prawach.

W decyzji Dyrektor [...] OW NFZ stwierdził, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w następujących okresach:

od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r.,

od 1 maja 2007 r. do 30 września 2007 r.

od 1 czerwca 2008 r. do nadal podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W uzasadnieniu podał, że z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że od 1 czerwca 2001 r. skarżący posiada uprawnienie do prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto w sprawie ustalono, że skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia przedmiotowej działalności, zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jak również nie dokonał jej wykreślenia. Ustalono także że skarżący nie dokonał zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego pracowników oraz współpracujących.

Dyrektor [...] OW NFZ wskazał również, że ZUS poinformował go, że skarżący z tytułu prowadzenia owej działalności dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych/ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r., natomiast w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 30 września 2008 r. nie zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego. Nadto z informacji tych wynika, że od 1 do 7 czerwca 2001 r. oraz od 1 do 31 stycznia 2007 r. skarżący nie podległ obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z ww. tytułu. W okresie zaś od 1 lutego 2007 r. do nadal z uwagi na inny tytuł do ubezpieczeń, skarżący spełnia warunki do wyłączenia go z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z ww. tytułu.

Ze sprawy zdaniem organu wynika także, że od czerwca do września 2008 r., od kwietnia do sierpnia 2009 r. oraz za maj 2010 r. skarżący składał dokumenty rozliczeniowe i opłacał składki zdrowotne. Ponadto, z informacji przedłożonych przez skarżącego wynika, iż w okresach od 1 stycznia 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. oraz od 1 października 2007 r. do 31 maja 2008 r. nie prowadził działalności, a także, że we właściwym urzędzie skarbowym zgłaszał przerwy w prowadzeniu swojej działalności, nie dokonując przy tym zawieszeń we właściwym organie rejestrowym.

Dyrektor [...] OW NFZ stanął na stanowisku, że samo zgłoszenie przez skarżącego w urzędzie skarbowym faktu nieprowadzenia działalności, nie wywołuje skutków prawnych, w postaci zawieszenia prowadzenia działalności, o którym mowa w art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Skoro skarżący nie zawiesił działalności w Urzędzie Miasta [...], to nie można uznać, że w okresach, kiedy nie uzyskiwał przychodów, nie prowadził on działalności, a tym samym nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W odwołaniu skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że skarżący mógł zawiesić działalność gospodarczą w 2006, 2007 i 2008 r. na podstawie tego przepisu i zasadach w nim przyjętych, kiedy obowiązuje on od 20 września 2008 r.;

2. art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia w zw. z art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym poprzez błędne określenie objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej;

3. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; poprzez nie przeprowadzenie dowodów służących ustaleniu stanu sprawy zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz nieprawidłowe oparcie się na materialne zebranym w postępowaniu bez dokonania jego wszechstronnej oceny, a także poprzez wydanie decyzji, w oparciu o stwierdzenie, że skarżący mógł zawiesić postępowanie w oparciu o nieobowiązujący przepis;

4. art. 8 k.p.a. poprzez arbitralne orzeczenie nie mające podstawy faktycznej i prawnej.

W uzasadnieniu skarżący, mając na uwadze okresy wskazane w zaskarżone decyzji oraz stan prawny obowiązujący w tym czasie podniósł, że art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zaczął obowiązywać dopiero po 20 września 2008 r., wobec tego powołanie się przez organ na konieczność zgłoszenia zawieszenia działalności w 2007 r. było – jego zdaniem chybione. Nadto podniósł, że przez wejściem w życie tego przepisu ani ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, ani ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie regulowały wprost kwestii podlegania ubezpieczeniom przez przedsiębiorcę, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej. Wyraził przy tym stanowisko, że brak takich regulacji nie może być interpretowany przez organy dowolnie i to na niekorzyść przedsiębiorcy, i zarzucił złamanie zasady, że prawo nie działa wstecz. Jednocześnie skarżący wskazał na rozbieżności stanowisk ZUS i Dyrektora [...] NFZ co do ww. obowiązku.

Skarżący nie zgodził się z organem jakoby bez znaczenia dla sprawy były przedłożone do akt dokumenty, z których wynika, że informował właściwy Urząd Skarbowy o przerwach w prowadzeniu działalności. Podał, że zgłoszeń tych dokonywał w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Nadto podniósł, że organ niewłaściwie traktuje wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego wpis ten nie przesądza o faktycznym podjęciu prowadzenia działalności gospodarczej, a takie domniemanie może być obalone.

Prezes NFZ w uzasadnieniu swojej decyzji na wstępie podał, że dnia 29 września 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 166, poz. 1172), która znowelizowała art. 109 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 109 ust. 3, wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może również zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Następnie organ wskazał w okresie objętym decyzją Dyrektora NFZ miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.:

1. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), dalej ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391, ze zm.), dalej ustawa o ubezpieczeniu w NFZ, zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

2. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze. zm.), dalej ustawa o s.u.s., w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.), dalej ustawa o s.d.g.

Zatem Prezes NFZ podał, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Odnośnie podjęcia działalności gospodarczej przez skarżącego organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.), obowiązującej do dnia 31 grudnia 2011 r., mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności gospodarczej uchylonym z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 prawo działalności gospodarczej, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie w myśl art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ustawy prawo działalności gospodarczej stanowi zaś, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Prezes NFZ odnosząc powyższe do niniejszej sprawy podniósł, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki wynikało, że skarżący z dniem 1 czerwca 2001 r. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Odnośnie możliwości zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej Prezes NFZ wskazał, że od 20 września 2008 r., zgodnie z brzmieniem art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Natomiast zgodnie z brzmieniem ww. artykułu obowiązującym od dnia 1 lipca 2011 r., przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 14a ust. 1a, który stanowi, iż jeżeli okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej obejmuje wyłącznie pełny miesiąc luty danego roku kalendarzowego, za minimalny okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przyjmuje się liczbę dni miesiąca lutego przypadającą w danym roku kalendarzowym. Organ zauważył przy tym, że przepisy art. 1 pkt 8-13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888), określające zasady przekazywania przez organy ewidencyjne informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej, weszły w życie z dniem 31 marca 2009 r., o czym stanowi art. 14 ww. ustawy. Zatem zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne w zakresie ubezpieczenia społecznego (a zatem i zdrowotnego) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, do ostatniego dnia miesiąca, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, w brzmieniu art. 36a ust. 2 ustawy o s.u.s., obowiązującym do dnia 6 marca 2009 r. Od dnia 7 marca 2009 r. przepis stanowi, iż zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Prezes NFZ podniósł, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, osoba która dokonała jej zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonego w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach.

Przestawiając ustalony stan faktyczny Prezes NFZ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w systemie informatycznym ZUS wynika, iż skarżący od 1 lutego 2007 r. do nadal jest zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o pracę. Nadto, że w związku z zatrudnieniem skarżącego jest on zwolniony z obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwołał się także do pism skarżącego kierowanych do [...] Urzędu Skarbowego w [...] oraz informacji, że w okresie od 1 czerwca 2001 r. do 19 września 2008 r. nieprzerwanie prowadził działalność gospodarczą w latach: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, a w latach 2007 i 2008 działalność ta była zawieszona w poszczególnych miesiącach, na dowód czego skarżący przedłożył uwierzytelnione kopie zestawienia przychodów i kosztów (w roku obrotowym 2008, 2007, 2006, 2005) oraz kopie pism kierowanych do [...] Urzędu Skarbowego w [...]: z [...] czerwca 2008 r. informujące o wznowieniu działalności z dniem 1 czerwca 2008 r., z [...] stycznia 2007 r. informujące o zawieszeniu działalności z dniem 1 stycznia 2007 r., z dnia [...] maja 2007 r. informujące o wznowieniu działalności z dniem 1 maja 2007 r., z dnia [...] października 2007 r. informujące o zawieszeniu działalności z dniem 1 października 2007 r.

Prezentując dalej stan faktyczny sprawy organ podał, że z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, iż data rozpoczęcia działalności gospodarczej przez skarżącego została wskazana na dzień: 1 czerwca 2001 r. Ponadto jak wynika z akt do dnia dzisiejszego wpisu tego nie wykreślono ani nie zgłoszono zawieszenia działalności.

Organ stwierdził również, że z informacji pozyskanych od ZUS wynika, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r., a w z związku z równoczesnym zatrudnieniem go na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 30 września 2008 r. dokonał zgłoszenia wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Nadto ZUS podał, że na koncie skarżącego zidentyfikowano dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA z wykazaną składką na ubezpieczenie zdrowotne oraz wpłaty za okres od czerwca 2008 r. do września 2008 r., a także (pomimo braku zgłoszenia w tym okresie) dokumenty rozliczeniowe i wpłaty od kwietnia 2009 r. do sierpnia 2009 r. oraz za maj 2010 r. ZUS podał również, że skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r. Za okresy od 1 czerwca 2001 r. do 7 czerwca 2001 r. oraz od 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2007 r. brak jest natomiast w systemie informatycznym ZUS dokumentacji potwierdzającej prowadzenie przez niego działalności gospodarczej. Następnie ZUS wskazał, że skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r. Za okresy od 1 czerwca 2001 r. do 7 czerwca 2001 r. oraz od 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2007 r. brak jest w systemie informatycznym ZUS dokumentacji potwierdzającej prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącego, w konsekwencji w ww. okresach skarżący nie podlega ubezpieczeniom społecznym z działalności gospodarczej. ZUS poinformował również, że z dokumentacji zgromadzonej w systemie informatycznym ZUS wynika, iż skarżący w okresie prowadzenia działalności gospodarczej nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych/ubezpieczenia zdrowotnego żadnego pracownika oraz osoby współpracującej. U płatnika nie była również przeprowadzana kontrola ZUS.

Prezes NFZ wskazał, że skarżący ustosunkowując się do ww. kwestii załączył do akt kopie dokumentów, potwierdzających zdaniem skarżącego bezzasadność istnienia domniemania prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w okresach:

od 1 czerwca 2008 r. do 30 września 2008 r.;

od 1 maja 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r.;

od 1 maja 2010 r. do 31 maja 2010 r.;

od 17 grudnia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. ;

od 1 kwietnia 2011 r. do nadal.

Dokumentami tymi były pisma kierowane do Urzędu Skarbowego, informujące o wznowieniu działalności, bądź o jej zwieszeniu.

Prezes NFZ stwierdził także, że w toku postępowania udostępniono skarżącemu akta oraz że skarżący zobowiązał się dostarczyć kopie księgi przychodów i rozchodów za 2009 r., 2010 r., 2011 r., a ostatecznie przedłożył zestawienie przychodów i kosztów w roku obrotowym: 2009, 2010, 2011. W ocenie organu z zestawień tych wynika, iż w roku obrotowym:

• 2009 r. styczeń-marzec nie zostały wykazane przychody, koszty, dochód, kwiecień-lipiec zostały wykazane przychody, koszty, dochód, w sierpniu brak przychodów natomiast zostały wykazane koszty, dochód, wrzesień-grudzień nie zostały wykazane przychody, koszty, dochód;

• 2010 r. styczeń-kwiecień nie zostały wykazane przychody, koszty, dochód, w maju zostały wykazane przychody, koszty, dochód, czerwiec-grudzień nie zostały wykazane przychody, koszty, dochód;

• 2011 r. styczeń-marzec nie zostały wykazane przychody, koszty, dochód, kwiecień-grudzień zostały wykazane przychody, koszty, dochód.

Prezesa NFZ przechodząc do uzasadnienia prawnego swojej decyzji stwierdził, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sprzed 20 września 2008 r., określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia tejże działalności w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Wpis do ewidencji ma więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne. W oparciu o powyższe organ stwierdził, iż na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym – skarżącym, poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu. Organ podniósł przy tym, że dla okresu sprzed 20 września 2008 r., dowód uprawdopodobniający nieprowadzenie działalności gospodarczej może stanowić pisemne zgłoszenie przerwy w wykonywaniu tejże działalności do ZUS bądź do właściwego urzędu skarbowego lub brak przychodów z tytułu pozarolniczej działalności potwierdzony stosownym zaświadczeniem.

Mając powyższe na uwadze Prezes NFZ przypomniał, że skarżący w toku postępowania wyjaśnił, że "w okresie od 01-06-2001 do 19-09-2008 nieprzerwanie prowadziłem działalność gospodarczą w latach 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006. W latach 2007 i 2008 działalność była zawieszona w poszczególnych miesiącach (...)", a z przedstawionych zestawień przychodów i kosztów skarżącego za lata 2007-2008 wynika, iż w okresach od 1 stycznia 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. oraz od 1 października 2007 r. do 31 maja 2008 r. nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ wskazał, że zgłaszane przez skarżącego informacji o zawieszeniu i wznowieniu działalności gospodarczej w urzędzie skarbowym dotyczące lat 2009-2011, nie wywołują skutków prawnych, bowiem osoba, zgodnie z powyżej przytoczonymi przepisami, która po 20 września 2008 r. nie zgłosiła zawieszenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Na potwierdzenie takiego stanowiska organ przywołał orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 660/10 oraz VI SA/Wa 1899/11.

Reasumując Prezes NFZ stwierdził brak podstaw prawnych do uchylenia decyzji Dyrektora [...] OW NFZ, która jego zdaniem jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r., od 1 maja 2007 r. do 30 września 2007 r., od 1 czerwca 2008 r. do nadal. Organ zauważył przy tym, że art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach stanowi, iż sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne dla skarżącego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przywołał orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach sygn. akt; VII SA/Wa 1656/06, VI SA/Wa 2401/10 oraz VII SA/Wa 1500/07.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. zarzucił naruszenie:

1. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący spełniał warunki do podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 23 kwietnia 2009 r., od dnia 1 września 2009 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 3 1 marca 2011 r.;

2. art. 13 pkt 4 ustawy s.u.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej pomimo tego, iż skutecznie zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 23 kwietnia 2009 r., od dnia 1 września 2009 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r.;

3. art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, iż dokonane przez skarżącego zgłoszenia do urzędu skarbowego zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, a także przedłożone w toku postępowania zestawienia przychodów i kosztów z prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2008-2011 nie były wystarczające do wykazania, iż w okresach wskazanych w zgłoszeniach, skarżący nie prowadził działalności gospodarczej.

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że przedłożone przez skarżącego w toku postępowania zgłoszenia do urzędu skarbowego, a także zestawienia przychodów i kosztów z prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2008-2011 r. nie były wystarczające do przyjęcia, że skarżący nie wykonywał działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 23 kwietnia 2009 r., od dnia 1 września 2009 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa NFZ w części, dotyczącej okresów: od dnia 1 października 2008 r. do dnia 23 kwietnia 2009 r., od dnia 1 września 2009 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. Podtrzymał swoje argumenty zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Prezesa NFZ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest niezasadna.

Przechodząc do meritum Sąd zauważa, że przedmiotem jego kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa NFZ, której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:

1. do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;

2. do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

3. do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

4. z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym przez art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tą regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585 tekst jednolity).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Na kanwie niniejszej sprawy należy także wskazać czym jest działalność gospodarcza. W myśl art. 2 ustawy o s.d.g. działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.

Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem – na co już wskazano, od jej rzeczywistego prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji.

Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Zatem o prowadzeniu działalności gospodarczej stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego.

Jak wskazano powyżej zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Nadto zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej. W rezultacie okoliczności takie, jak zły stan zdrowia, nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej, powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nie uzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania przez niego działalności gospodarczej. Jak wynika ze sprawy - co jest okolicznością niesporną, skarżący od 1 czerwca 2001 r. r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą K. T. K. jako jednoosobowa działalność gospodarcza zarejestrowana pod numerem wpisu [...] w Urzędzie Miasta [...]. Z akt sprawy bezsprzecznie także wynika, że owa działalność gospodarcza skarżącego prowadzona w formie jednoosobowej nie została wykreślona z ewidencji do chwili obecnej.

Sąd mając to na uwadze zauważa, że zarówno przepisy obowiązujące w dacie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego – 1 czerwca 2001 r.: ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a następnie ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i obecnie obowiązująca ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym. Temu drugiemu, osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia wpisania do ewidencji ww. działalności gospodarczej skarżący zaczął podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu jej prowadzenia.

Sporną kwestią w sprawie jest, czy w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bowiem jak twierdzi informował właściwy Urząd Skarbowy o przerwach w prowadzeniu działalności. Podał, że zgłoszeń tych dokonywał w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Nadto podniósł, że organ niewłaściwie traktuje wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego wpis ten nie przesądza o faktycznym podjęciu prowadzenia działalności gospodarczej, a takie domniemanie może być obalone. Powyższe fakty w ocenie skarżącego powodują, że nie miał on obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Ustosunkowując sie zatem do tego zarzutu , jak już wskazano powyżej czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej daty – 20 września 2008 r., ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidywała możliwości zawieszania prowadzenia działalności, wobec tego również ustawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie miały takich zapisów gdyż regulacje te są spójne - kompatybilne.

Kontrolowana decyzja Prezesa NFZ, jak również decyzją ją poprzedzająca swoim zakresem obejmują okresy:

od 8 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2006 r.,

od 1 maja 2007 r. do 30 września 2007 r.

od 1 czerwca 2008 r. do nadal.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały w rozpoznawanym przypadku, że obowiązek wykazania istnienia usprawiedliwionych ewentualnych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej – zawieszenia, obciążał skarżącego. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby działalność gospodarcza skarżącego, która została wpisana do ewidencji 1 czerwca 2001 r. r., została kiedykolwiek skutecznie zawieszona lub też wykreślona. Sąd zauważa po pierwsze, że w latach 2001 do września 2008 na podstawie ww. przepisów nie istniała instytucja zawieszenia prowadzenia działalności pozarolniczej. Taka możliwość powstała dopiero po 20 września 2008 r., kiedy to weszły w życie zmiany dokonane ustawą z 10 lipca 2008 r., a dotyczące zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustaw: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych. Po drugie, nawet gdyby ww. regulacje ustawowe - obowiązujące przed 20 września 2008 r., przewidywały możliwość zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, to na pewno zgłoszenie w Urzędzie Skarbowym przerw w jej prowadzeniu, nie można by uznać za skuteczne zawieszenie, o którym aktualnie mowa w art. 14a ustawy o swobodzie. Zgodnie z ustawą o swobodzie ażeby zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej należy wystąpić z wnioskiem o jej zwieszenie do właściwego organu ewidencyjnego – tego samego, który dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji. Oczywiście jest to możliwość – jak już wskazano, istniejąca od 20 września 2008 r. i nadal, a zatem nieistniejąca w latach 2001 – 2008.

Z pisma skarżącego z dnia 11 lutego 2011 r. skierowanego do organu pierwszej instancji wynika, że w okresie od 1 czerwca 2001 r. do 19 września 2008 r. nieprzerwanie prowadził działalność gospodarczą, natomiast w latach 2007 i 2008 działalność ta była "zawieszona" w poszczególnych okresach. Kwestia owych przerw w prowadzeniu tej działalności ( jak to określił skarżący zawieszenia) została uwzględniona przez organ , który na podstawie złożonych przez skarżącego dokumentów w postaci zestawień przychodów i kosztów za lata 2007 i 2008 wykazanych zerowym dochodem nie zaliczył do okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu okresów od 1 stycznia 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. oraz od 1 października 2007 r. do 31 maja 2008 r. Natomiast organ nie mógł uwzględnić późniejszych okresów przerw wskazywanych przez skarżącego w zestawieniach przychodów i kosztów bowiem działalność ta nie została formalnie zawieszona przez skarżącego, jak wymagały ww. przepisy obowiązujące od 20 września 2008 r.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały w rozpoznawanym przypadku, że obowiązek obalenia ww. domniemania spoczywa na skarżącym. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organów NFZ, że utrzymywanie przez okres po 20 września 2008 r. tzw. " aktywnego wpisu" dotyczącego działalności gospodarczej , a także brak zawieszenia działalności w tym okresie świadczy co najmniej o gotowości skarżącego do wykonywania tej działalności.

Reasumując Sąd uznał, że organy zasadnie przyjęły – odnośnie wskazanych w decyzji okresów, domniemanie, polegające na przyjęciu, że działalność gospodarcza przez skarżącego była prowadzona od chwili wpisu do ewidencji. Zatem zarówno organ odwoławczy, jak i Dyrektor NFZ właściwie uznały, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od chwili wpisania działalności do ewidencji z przerwami w latach 2007 i 2008.

Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organy przeprowadziły właściwe postępowanie dowodowe i odniosły się szczegółowo do wszystkich dowodów przedłożonych przez skarżącego, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza nadto, że posiadanie przez skarżącego innych tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, nie wyłączyło po jego stronie obowiązku podlegania przez niego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym - również obowiązującym przed 20 września 2008 r. w tym samym brzmieniu, art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Podobnie kwestię tą regulowały wcześniejsze przepisy, odpowiednio: art. 22 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 24 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.