Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2477/00
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2002-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Teza: Zgodnie z art. 48 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ jednostki organizacyjne i osoby fizyczne były obowiązane utrzymywać we właściwym stanie drzewa i krzewy rosnące na użytkowanych nieruchomościach, a usuwanie drzew i krzewów mogło nastąpić tylko za zezwoleniem właściwego organu administracyjnego.

Określone w ustawie przepisy karne i kary pieniężne pełnią funkcję nie tylko prewencyjną, lecz stanowią również funkcję represyjną za naruszenie przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Pozwolenie na usuwanie samosiewów i drzew uschniętych jest również niezbędne, gdyż ust. 4 art. 48 ustawy wymienia ściśle rodzaje drzew i krzewów na których usunięcie nie jest wymagana zgoda.

TEZY

Zgodnie z art. 48 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ jednostki organizacyjne i osoby fizyczne były obowiązane utrzymywać we właściwym stanie drzewa i krzewy rosnące na użytkowanych nieruchomościach, a usuwanie drzew i krzewów mogło nastąpić tylko za zezwoleniem właściwego organu administracyjnego.

Określone w ustawie przepisy karne i kary pieniężne pełnią funkcję nie tylko prewencyjną, lecz stanowią również funkcję represyjną za naruszenie przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Pozwolenie na usuwanie samosiewów i drzew uschniętych jest również niezbędne, gdyż ust. 4 art. 48 ustawy wymienia ściśle rodzaje drzew i krzewów na których usunięcie nie jest wymagana zgoda.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jerzego N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 23 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 czerwca 2000 r. (...) Burmistrz Miasta i Gminy w W., wymierzył Jerzemu N. karę pieniężną w wysokości 52.160,60 zł za usunięcie bez zezwolenia drzew. W rozstrzygnięciu decyzji przedstawiono: obwody drzew, wartość drzewa i wyliczoną karę według poniższego zestawienia:

- dąb w obwodzie - 234 cm x 888 = 207.792 x 0,1 = 20.779,20

- dąb w obwodzie - 164 cm x 666 = 109.224 x 0,1 = 10.922,40

- dąb w obwodzie - 53 cm x 444 = 23.532 x 0,1 = 2.353,20

- dąb w obwodzie - 81 cm x 444 = 35.964 x 0,1 = 3.596,40

- topola o obw. - 115 cm x 71 = 9.165 x 0,1 = 816,50

- brzoza o obw. - 60 cm x 444 = 26.640 x 0,1 = 2.664,50

- brzoza o obw. - 73 cm x 444 = 32.412 x 0,1 = 3.241,20

- brzoza o obw. -104 cm x 666 = 69.264 x 0,1 = 6.926,40

- olcha o obw. - 103 cm x 71 = 7.313 x 0,1 = 731,30

- olcha o obw - 30 cm x 26 = 1.300 x 0,1 = 130

i zobowiązano Jerzego N. do wpłacenia należnej kwoty na Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i to w terminie 14 dni.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że:

Zawiadomieniem z dnia 20 kwietnia 2000 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia przez Jerzego N. zamieszkałego w R. przy ul. T. 12. Postępowanie wszczęte zostało na wniosek "K." K.W. Sp. z o.o. oraz w związku z informacją Komisariatu Policji w W. o wycięciu drzew z działek nr 419, 420 i 423.

Toczące się w tej sprawie postępowanie karne zakończone zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w G.W. z dnia 8 listopada 1999 r. (...). Wyrokiem tym Jerzy N. został uznany winnym działania przestępczego, polegającego na dokonaniu wyrębu drzew bez zezwolenia. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 15 listopada 1999 roku. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, uzupełniono wizję lokalną przeprowadzoną dnia 17 maja 2000 r. o godz. 10.00 na działce nr 419 położoną w Z., w trakcie której dokonano obmiaru obwodów pni na wysokości ścięcia ustalono, że kara pieniężna za wycięcie drzew bez zezwolenia liczona według obwodu pni wynosi łącznie kwotę 52.160,66 zł.

Jerzy N. wezwany został do wzięcia udziału w wizji lokalnej obok pokrzywdzonych - W.K. "K.", potwierdził odbiór wezwania, stawił się na działce, jednakże odmówił wzięcia udziału w pomiarach twierdząc, że ma umówioną wizytę u lekarza. Wobec braku udziału w obmiarach Jerzy N. pismem z dnia 24 maja 2000 r. został wezwany do zapoznania się z aktami sprawy w szczególności z wynikami obmiarów pni, pozostawionych na działce po wycięciu drzew.

Prawidłowo powiadomiony o terminie spotkania, nie przybył do Urzędu Miasta i Gminy celem ustosunkowania się do zapisów poczynionych z obmiarów. Organ administracyjny uznał, że skoro Jerzy N. w momencie dokonania wycięć drzew był dzierżawcą działki, na której te drzewa rosły, na mocy art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska zobowiązany był do utrzymania ich w należytym stanie, tzn. mógł dokonać ich usunięcia jedynie za zezwoleniem organu gminy.

W przypadku braku takiego zezwolenia dotykają go sankcje na podstawie art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./, a kara wymierzona została na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska. Organ administracyjny uznał, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Jerzy N. potwierdził, że na działce nr 419 położonej w Z., którą dzierżawił dokonał wyrębu drzew bez zezwolenia. Pomimo stworzonych możliwości, na żadnym etapie postępowania nie zaprzeczył ilości usuniętych drzew. Kwestia ich obwodów była jedynie sprawą dokonania właściwym obmiarów. Obmiary te zostały dokonane na miejscu i wysokości ich ścięcia. Nie było również żadnych wątpliwości co do faktu, że wymienione w decyzji drzewa zostały na działce nr 419 ścięte bez zezwolenia, a także jaki miały obwód, co miało ostatecznie wpływ na wysokość wymierzonej kary.

W odwołaniu od decyzji Jerzy N. zarzucił naruszenie przez organy administracji przepisów art. 10 par. 1, art. 75 par. 1 oraz art. 77 par. 1 Kpa oraz przepisów prawa materialnego w postaci przepisów art. 48 ust. 4, art. 86d ust. 1 pkt 5 i 8 oraz art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organom administracyjnym, iż uniemożliwiono mu wzięcie udziału w obmiarach usuniętych drzew, a nadto twierdził, że niektóre z objętych decyzją drzew nie miały 5 lat i zagrażały bezpieczeństwu ludzi, bowiem rosły w drodze na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne. Część z nich miała przymiot samosiejek, a niektóre z nich nie posiadały koron.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, decyzją z 23 stycznia 2000 r. (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację decyzji pierwszej instancji i nie podzielając zarzutów odwołującego się.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł podobne zarzuty jak w odwołaniu, twierdząc, że wycięte drzewa nie wszystkie przymiot drzewa posiadały, a wycięcie miało na celu zabiegi pielęgnacyjne.

W konkluzji skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wnosił o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ jednostki organizacyjne i osoby fizyczne były obowiązane utrzymywać we właściwym stanie drzewa i krzewy rosnące na użytkowanych nieruchomościach, a usuwanie drzew i krzewów mogło nastąpić tylko za zezwoleniem właściwego organu administracyjnego.

Określone w ustawie przepisy karne i kary pieniężne pełnią funkcję nie tylko prewencyiną, lecz stanowią również funkcję represyjną za naruszenie przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Nieuzasadnione są zarzuty skarżącego, że część drzew wyciętych przez niego nie podlegała ochronie bowiem były to samosiewy i drzewa uschnięte.

Pozwolenie na usuwanie samosiewów i drzew uschniętych jest również niezbędne, gdyż ust. 4 art. 48 ustawy wymienia ściśle rodzaje drzew i krzewów na których usunięcie nie jest wymagana zgoda /vide uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1999 r. OPS 3/99 - ONSA 1999 Nr 4 poz. 117/. Również twierdzenie skarżącego, że część drzew była w wieku poniżej pięciu lat nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Wreszcie chybionym jest zarzut skarżącego, że drzewa rosły w pasie drogowym i stwarzały zagrożenie dla ruchu. Jak wyjaśniła to wizja i ustalenia organu administracyjnego, drzewa nie rosły w pasie drogowym, a jeżeli nawet skarżący wykorzystał pas gruntu jako drogę dojazdową na pola to również usunięcie drzew wymagało pozwolenia.

Powyższe potwierdza zresztą uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002 r. OPK 23/01 /Prokuratura i Prawo - 2002 nr 5 poz. 54/, która stanowi, że przepis par. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych /Dz.U. nr 6 poz. 33 ze zm./ nie stanowi podstawy do wydania przez zarząd gminy decyzji zezwalającej na usunięcie drzew w pasie drogowym i nie wyłącza w takiej sprawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./.

Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego o naruszeniu przez organy administracji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem w niniejszej sprawie na każdym etapie postępowania umożliwiono skarżącemu udział w sprawie, zapewniono możliwość składania wyjaśnień i zgłaszania wniosków. Bierne zachowanie strony postępowania nie może wpływać na ocenę prawidłowości postępowania administracyjnego, w sytuacji kiedy organ prawidłowo zawiadamia stronę o czynnościach i poucza ją o przysługujących prawach. Wymierzona kara została wyliczona zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz.U. nr 162 poz. 1138 ze zm./. Uznając więc, że zarzuty skarżącego nie zdołały podważyć trafności zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę należało oddalić.