Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 642/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7 w zw. art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 443
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - tj
article: art. 7, 8, 9 oraz  art. 77 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej-ZUS) odmówił skarżącej A.U. (dalej - skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenia zdrowotne za okres od 1 grudnia 2020r.do dnia 31 stycznia 2021r.

Jako podstawę prawną ZUS powołał art. 31 zq ust.7 w zwz. z art. 31 zy ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm. dalej powoływana jako ustawa COVID -19 oraz §10 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 zwanym dalej - rozporządzeniem w sprawie wsparcia (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.). W uzasadnieniu ZUS stwierdził, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia (...), płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.

Zdaniem ZUS skarżąca podała we wniosku RDZ-B7 z [...]r. kod PKD który nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników składek na dzień 30 listopada 2020r. Ponieważ miała zarejestrowaną działalność z kodem nie uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek nie spełniła warunków do zwolnienia z opłacania składek.

Skarżąca nie skorzystała z prawa do złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpoznanie sprawy i w dniu [...]r złożyła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Skarżąca w skardze zarzuciła ZUS:

1. Naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) art. 77 kpa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "kpa" poprzez niezebranie przez organ wyczerpującego materiału dowodowego, a tym samym rozpatrywanie tylko części dowodów w niniejszej sprawie;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a) Art.31zy ustawy COVID-19, poprzez odmowę zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacania składek pomimo, iż prowadzi ona przeważającą działalność gospodarczą zgodnie z PKD określonym w rozporządzeniu w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ( zwana dalej rozporządzeniem wykonawczym);

b) § 10 rozporządzenia wykonawczego, poprzez stwierdzenie, że skarżąca na dzień 30 listopada 2020 roku nie była przedsiębiorcą, który prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek z Ustawy Tarcza 8.0.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o :

1.uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art.145 § 1 pkt1 p.p.s.a.;

2.zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie na podstawie art.145a §1 p.p.s.a.;

3.zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

Skarżąca podniosła, że organ wydając zaskarżoną decyzję dokonał błędnej interpretacji przywołanych przepisów ponieważ zgodnie z art. 31zy ustawy o COVID-19 Rada Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19 może w drodze rozporządzenia ustalić krąg płatników składek zwolnionych z tytułu nieopłaconych składek, poprzez określenie kodów, którymi oznaczona była, na wskazany dzień przypadający nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, pozarolnicza działalność gospodarcza płatników składek zwalnianych z tytułu nieopłaconych składek. Ustawa o COVID-19 uzależniła przyznanie zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek od faktu prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej według określonego w rozporządzeniu wykonawczym kodu PKD. Ograniczenie zwolnienia ze składek w zależności od przeważającej działalności określonej kodem PKD wskazanej w rejestrze REGON, zamiast od faktycznie prowadzonej działalności stanowi wykroczenie poza delegację ustawową oraz jest nieuprawnione. Zdaniem skarżącej przepis art.31 zy ustawy o COVID-19 ma na celu pomoc przedsiębiorcom, którzy pomimo braku ustawowej regulacji ograniczenia działalności gospodarczej zdecydowali się dobrowolnie zaprzestać. Skarżąca na dzień składania wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 96.04.Z (Działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej). Powyższa działalność stanowiła, główne źródło dochodu skarżącej. Organ administracji prowadząc postepowanie administracyjne winien w pierwszej kolejności wnikliwie zbadać sprawę i zebrać materiał dowodowy celem ustalenia faktycznie wykonywanego rodzaju przeważającej działalności skarżącej. Zamiast tego organ ograniczył się wyłącznie do sprawdzenia wiodącego kodu PKD wskazanego w CEDIG. Powyższe rozstrzygnięcie jest skutkiem nieprawidłowej, interpretacji przepisów ustawy o COVID-19 odwołującej się wyłącznie do jej literalnego brzmienia, zamiast do ustalenia intencji ustawodawcy wprowadzającego przedmiotową regulację.

Z punktu racjonalnego ustawodawcy, ograniczenie kodu do przeważającej działalności miało wyłącznie na celu zapobiegnięcie nadmiernej kumulacji roszczeń, która mogłaby występować w przypadku przedsiębiorstwa prowadzącego działalność w zakresie kilku kodów PKD wskazanych w rozporządzeniu wykonawczym. Racjonalny ustawodawca mając świadomość ,iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej może nastąpić w drodze wyłącznie w drodze ustawy art.22 konstytucji RP, (Wyrok WSA w Opolu z dnia 27 października 2020 r., sygn. II SA/Op 219/20) nie pozbawiłby pomocy państwa przedsiębiorców, którzy pomimo braku takiego obowiązku ze względu na szeroko rozumiane dobro społeczne dobrowolnie zdecydowali się zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z zaleceniami sanitarnymi rządu. Działanie takie jest zrozumiałe i zgodne z zasadę pomocniczości. Przyznanie zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek wyłącznie z oparciem o sam fakt wpisania w rejestrze PKD danego kodu bez zbadania faktycznie prowadzonej działalności jest niewystarczające.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Zdaniem sądu organ rozpoznając wniosek skarżącej w oparciu o art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID-19 może zawarty w nim katalog rodzajów przeważającej działalności oznaczonych według kodów PKD traktować jako katalog otwarty. Ponadto w opinii sądu o przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji rozporządzenia nie można pominąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej, niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej.

Konkludując dotychczasowe rozważania nawiązać jeszcze należy do słusznego poglądu prezentowanego w orzecznictwie, zgodnie z którym pomoc, w sytuacji pandemii COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w rozporządzeniu rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 214/21, podobnie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 304/21).

Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. Organ zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej, co przejawiało się przede wszystkim w zaniechaniu ustalenia, czy to działalność gospodarcza objęta kodem PKD 96.04.Z, który to kod PKD uprawnia przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia była rzeczywiście wykonywana jako przeważająca na dzień 30 listopada 2020 r.

Dokonując oceny w powyższym zakresie w postępowaniu dotyczącym zwolnienia z obowiązku opłacania składek stosuje się przepisy, które formułują wymogi, którym organ winien sprostać w toku postępowania. Zatem stosownie do art.7 kpa. wyrażającego zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zaś zgodnie z art. 8 §1 kpa. czyli zasadą zaufania do władzy publicznej, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufania do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z kolei zasada informowania stron, wyrażona w art. 9 kpa. przewiduje, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W badaniu przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zasadom tym organ nie sprostał. Jeżeli strona złożyła wniosek o zwolnienia z obowiązku opłacania składek oraz terminowo złożyła deklaracje oznacza to, że dopełniła wszelkich warunków do przedmiotowego zwolnienia. Skoro złożona deklaracja była poprawna to obowiązkiem organu działającego z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej oraz czuwającego nad tym aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa było wyjaśnienie stanu faktycznego czyli ustalenie jaka była faktyczna przeważająca działalność skarżącej i fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej.

Działanie organu, który tego obowiązku zaniedbał narusza zarówno art. 7 i 9 kpa. a także nie wzbudza zaufania do organów. Z konstrukcji przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika wyraźnie, że decyzja administracyjna wydawana na jego podstawie jest decyzją deklaratoryjną i związaną. Prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek możliwe jest jedynie w sytuacji zaistnienia w odniesieniu do danego wnioskodawcy, występującego o przyznanie tego rodzaju ulgi przesłanek, od istnienia których ustawodawca uzależnił jej udzielenie. Z kolei przesłanki te zostały enumeratywnie wymienione w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, o czym świadczy użycie w powyższym przepisie kategorycznego zwrotu "prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami (...)". Tym samym organ nie ma umocowania do samodzielnego modyfikowania zamieszczonych w nim rodzajów działalności oznaczonych konkretnymi kodami PKD. Oznacza to, że zadaniem organu jest tylko ustalenie istnienia przesłanek w przedmiotowym przepisie zawartych, sprecyzowanych w sposób jednoznaczny i to ich stwierdzenie determinuje wydanie decyzji administracyjnej o określonej treści czyli o zwolnieniu z obowiązku opłacania należnych składek.

Istotne znaczenie ma również to, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku w sprawie prawa zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek następuje w ramach postępowania administracyjnego tj. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego a więc ustaleniu istotnych i niezbędnych z punktu widzenia załatwienia sprawy okoliczności faktycznych sprawy. Tak więc prawidłowość tego rodzaju postępowania tj. właściwa ocena spełnienia przez konkretnego wnioskodawcę kryteriów (przesłanek) przyznania zwolnienia, regulowana przepisami kpa., ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zgodności z prawem wydanego w ramach tego postępowania rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności informacje zawarte w oświadczeniach skarżącej, stwierdzić należy, że stanowisko ZUS odnośnie niespełnienia przez skarżącą przesłanek zwolnienia jest niezasadne. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w stosunku do niej nie zachodziły wszystkie przesłanki zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, określone w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, w szczególności prowadzenia w przeważającym zakresie działalności gospodarczej oznaczonej kodami PKD wymienionymi wprost w powyższym przepisie. Ta okoliczność została także potwierdzona przez skarżącą.

Sąd stwierdza, że zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek, dotyczy przedsiębiorców działających w branżach, które zostały precyzyjnie wyznaczone poprzez użycie kodów PKD. Są to przedsiębiorcy, którzy według ustawodawcy znaleźli się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszący największe koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. To oni są adresatami działań ustawodawcy zmierzającymi do udzielenia im wsparcia jako podmiotom najbardziej poszkodowanym. Jak zauważa WSA w Szczecinie, cel tej regulacji prawnej nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności) (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20, LEX nr 3156584).

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja pozbawiona jest prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Organ ograniczył się do przedstawienia treści przepisów, które zastosował w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek bez przeprowadzenia ich wyjaśnienia i znaczenia dla oceny sytuacji prawnej skarżącej. Zabrakło w decyzji uzasadnienia faktycznego, w którym organ przedstawiłby dowody, o które się oparł wydając rozstrzygniecie i wskazałby motywy, którymi się kierował odmawiając przyjęcia zgłaszanego przez skarżącą stanowiska. Zresztą organ w ogóle się do tego nie odniósł, przemilczał ich wniesienie przez skarżącą. W konsekwencji nie wskazał dlaczego nie zostało ono uwzględnione przez organ w wydanym rozstrzygnięciu.

Ze wskazanego uchybienia należy wywieźć o naruszeniu art. 77 § 1 kpa. Przepis ten zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowy. Jak stwierdza NSA, obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych (wyrok NSA z 19 maja 2021 r., III OSK 420/21, LEX nr 3180675).

ZUS do tego stanowiska skarżącej w ogóle się nie odniósł i nie wyjaśnił, dlaczego kluczowe i podstawowe znaczenie mają dla niego dane w rejestrze REGON, CEIDG, skoro skarżąca podała inny kod we wniosku.

Podkreślić przy tym należy, że rejestr podmiotów prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego - por. art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 955). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji.

W takim zaś ujęciu usprawiedliwione podstawy mają zarzuty skargi dotyczące niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy przez ZUS i bezpodstawne przyjęcie, że dla skarżącej przeważającym kodem PKD działalności nie był na dzień 30 listopada 2020 r. kod PKD 96.04.Z., podczas gdy skarżąca jako przeważający rodzaj działalności podała zgłoszony we wniosku o zwolnienie tenże kod PKD 96.02.Z.

W opinii Sądu postępowanie organu przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej – a taką jest postępowanie w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek – regulują przepisy kpa.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że wiążąco elementy decyzji administracyjnej określone zostały w art. 107 § 1 kpa. Stosownie zatem decyzja zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Szczególne znaczenie ustawodawca przypisuje uzasadnieniu faktycznemu i prawnemu decyzji, o czym świadczy fakt, że w art. 107 § 3 kpa. formułuje wymagania co do sposobu jego sporządzania. I tak, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (art. 107 § 4 kpa.).

Jak stwierdza WSA w Krakowie, z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić, zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 kpa. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym (wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2021 r., I SA/Kr 773/21, LEX nr 3210194). W szczególności decyzje niekorzystne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2021 r., II SA/Po 916/20, LEX nr 3216205). Zauważyć tutaj należy, że także spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 § 1 kpa. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 kpa.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji. Nie jest rolą sądu dopasowywanie fragmentów uzasadnienia do okoliczności sprawy.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, to jest: art. 7 i 77 kpa., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że dla skarżącego przeważającym kodem PKD działalności nie był na dzień 30 listopada 2020 r. kod PKD 96.04.Z., pomimo że skarżąca jako przeważający rodzaj działalności we wniosku o zwolnienie podała kod PKD 96.04.Z.

Zatem w ponownym postępowaniu ZUS zastosuje się do wyżej wymienionych wskazań. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawarte w wyroku podglądy co do wykładni przepisów ustawy o COVID-19, będących podstawą prawną skarżonej decyzji. Ponadto organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej. ZUS wyczerpująco zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez Skarżącego przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

Nadto ZUS winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i dokonać ustaleń procesowych w celu zweryfikowania twierdzenia skarżącej o prowadzeniu na dzień 30 listopada 2020 r. działalności z przeważającym kodem PKD 96.04.Z., który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Według skarżącej, przez cały okres prowadzenia przez nią działalności gospodarczej jej przeważającym zakresem była działalność oznaczona kodem PKD 96.04.Z.

Nadto prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie organ zaniechał wykonanie obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 kpa., związanego ze wskazaniem przez organ niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Z wymienionego przepisu wynika, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W tej sytuacji zdaniem Sądu, organ rozpoznając sprawę stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanych decyzji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i dokonać ustaleń procesowych w celu zweryfikowania twierdzenia skarżącego o prowadzeniu na dzień 30 listopada 2020 r. działalności z przeważającym kodem PKD 96.04.Z, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.