Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2265/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant ref. - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z [...] lipca 2012r. nr [...], uchylająca w całości decyzję własną z [...] kwietnia 2011r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych i ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 974,00 zł. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym :

R. S. złożył w dniu [...] maja 2010r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] przyznał producentowi płatność rolnośrodowiskową w wysokości 15. 953,00 zł, która została przekazana w dniu 7 stycznia 2011 r. na konto wnioskodawcy wskazane we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 25 lutego 2011 r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w [...] oświadczenie A. S. (syna producenta) o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach ewidencyjnych na lata 2007 - 2013.

Do oświadczenia został dołączony akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. zgodnie, z którym małżonkowie A. i R. S. przekazali w drodze darowizny synowi A. S. następujące działki ewidencyjne: 53, 85, 122, 262, 308, 354, 23, 287/2, 273, 287/3, 22/2, 127/1, 128/1, 3/2, 24, 21/2, 87/2, 272, 305 oraz 306. Przedmiotowe działki były objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez producenta.

Ponadto do oświadczenia dołączone zostały umowy dzierżawy zawarte pomiędzy:

P. K. wydzierżawiającym A. Sz. działki ewidencyjne nr 86, 307, 365, 385, 447, 45, 152, 459 oraz 6,

K. S. wydzierżawiającą A. S. działki ewidencyjne nr 5 oraz 3/1, oraz J. H. wydzierżawiającym A. S. działki ewidencyjne nr 10, 12/2, 294/1, 468, 629, 9 oraz 628. Ww. działki ewidencyjne były uprzednio przedmiotem dzierżawy R. S. od powyższych osób i objęte w roku 2010 pięcioletnim zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

Pismem z [...] marca 2011 r. organ Agencji zawiadomił R. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...], wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Prezes ARiMR ustalił producentowi kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 7.284 zł uznając, że w sprawie nie doszło do skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, co do działek objętych umową dzierżawy, a skoro tak, to nastąpiło zmniejszenie powierzchni użytków rolnych, na których powinien być kontynuowany program rolnośrodowiskowy, w rezultacie czego z mocy § 28 ust 2 pkt 2 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: rozporządzenie MRiRW z 26 lutego 2009 r., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe) uzasadniony jest zwrot tej części płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

Strona złożyła do Prezesa ARiMR wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazała, że syn A. S. w wyniku przekazania posiadania działek rolnych objętych umową darowizny jak i umowami dzierżawy realizuje na całości przejętych od wnioskodawcy gruntach podjęty przez niego program rolnośrodowiskowy. Odwołujący się podkreślił, że samo przeniesienie posiadania działek objętych programem nastąpiło nie przez właścicieli gruntów (wydzierżawiających) ale przez niego jako władającego faktycznie przedmiotowymi nieruchomościami rolnymi. W tej sytuacji nie została zmniejszona powierzchnia użytków rolnych, na których winien być realizowany program rolnośrodowiskowy, a co za tym idzie niesłusznie zobowiązano go do zwrotu części płatności.

Rozpatrując ponownie sprawę Prezes ARiMR decyzją z [...] czerwca 2011r. podtrzymał uprzednio wydana przez siebie decyzję .

Od powyższej decyzji R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi, wyrokiem z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1737/11 uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd uznał, że w sprawie doszło do takich naruszeń prawa, art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Sad wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2010 reguluje wydane na podstawie art. 29 ust 1 pkt 1 i ust 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego aktu płatność rolniśrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem ", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej ,numerem identyfikacyjnym ";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym ", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowym, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Następnie Sąd wskazał, że kwestie związane z przejęciem zobowiązania uregulowane zostały w §23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgodnie z którym:

1. W razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy.

2. Nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy podaje we wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy swój numer identyfikacyjny albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o nadanie takiego numeru.

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy dołącza:

kopię umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych; kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia: tego posiadacza, podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch i owiec matek,podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch i owiec matek

- zawierające wskazanie zwierząt, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7.

4. Jeżeli posiadanie gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy zostało przeniesione na rzecz kilku podmiotów, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, wstępujący do postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 2, oświadczenia współposiadaczy, że wyrażają zgodę na wstąpienie nowego posiadacza na miejsce wnioskodawcy i przyznanie mu płatności rolnośrodowiskowej.

5. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez wnioskodawcę.

W odniesieniu do stanu faktycznego Sąd zauważył, że skarżący, który podjął pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2010r. na gruntach stanowiących jego własność (działki ew nr 53, 85, 122, 262, 308, 354, 23, 287/2,273, 287/3, 22/2, 127/1,128/1, 3/2, 24, 21/2, 87/2,272, 305 i 306) oraz dzierżawionych ( działki ew nr 447, 459, 6,468, 628, 629, 385, 152, 5,9,10,12/2, 294/1,3/1,307,365) umową darowizny zawartą aktem notarialnym Rep A nr [...] w dniu [...] stycznia 2011r. przekazał własność działek synowi A. S. Przekazanie posiadania w.w działek nastąpiło w dniu zawarcia aktu ( §5 umowy). Tego samego dnia zawarte zostały przez A. S. umowy dzierżawy działek z ich właścicielami w świetle których A. S. w dacie ich zawarcia objął w posiadanie objęte umowami działki . W dniu 25 lutego 2011r. A. S. złożył w BP ARiMR w [...] oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych dołączając dokumenty w postaci wniosku , aktu notarialnego, umów dzierżawy .

Sąd wskazał, że kwestią sporną między stronami jest, czy doszło do przejęcia przez syna skarżącego A. S. zobowiązania rolnośrodowiskowego w stosunku do całej powierzchni objętej zobowiązaniem podjętym przez R. S. we wniosku złożonym w dniu 7 maja 2010r. Zdaniem organu przejęcie nie nastąpiło co do gruntów objętych umowami dzierżawy, gdyż nie doszło do bezpośredniego przejścia posiadania gruntów na rzecz A. S., albowiem zawarł on nowe umowy dzierżawy – po uprzednim rozwiązaniu ich przez skarżącego. W ocenie Sądu jest to stanowisko wyrażone zbyt pochopnie i sformułowane bez rozważenia wszystkich aspektów sprawy.

Zdaniem Sądu skoncentrowanie się przez organ na samym fakcie, że A. S. zawarł umowy dzierżawy na grunty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym skarżącego nie oznacza, że nie spełnia wymogów określonych w § 23 ust 1 rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r.

Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż umowy dzierżawy zostały zawarte w tym samym dniu ([...] stycznia 2010r.), w którym doszło do przekazania gospodarstwa rolnego aktem darowizny. Wspomniane umowy nie zawierają żadnych zapisów dotyczących wydania przedmiotu dzierżawy, co w ocenie Sądu może oznaczać, że przejście posiadania nastąpiło bezpośrednio pomiędzy skarżącym, a jego synem. Stąd przedwczesne było stwierdzenie organu, że posiadanie działek dzierżawionych przez skarżącego zostało przywrócone właścicielom tychże, którzy następnie zawarli umowy dzierżawy z synem skarżącego. Skarżący nie przedstawił jednakże do akt sprawy umów o rozwiązaniu dzierżawy, a wyjaśnił że intencją sporządzenia nowych umów dzierżawy właścicieli gruntów z synem skarżącego było de facto wstąpienie syna w jego prawa i obowiązki skarżącego jako dzierżawcy, za zgodą wydzierżawiających (cesja praw i obowiązków). Sytuacja ta wymaga poczynienia stosownych ustaleń, przy czym pomocne mogą okazać się wyjaśnienia wydzierżawiających, a następnie rozważenia czy doszło do przeniesienia posiadania, o jakim mowa w § 23 ust 1 rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r .

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, gdyż organ w oparciu o przedstawione przez stronę dowody i złożone oświadczenia nie rozważył od kogo R. S. przejął posiadanie dzierżawionych działek – czy od ojca czy też od właścicieli działek i w przypadku stwierdzenia, że od skarżącego – czy odbyło się to na podstawie umowy o której mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Rozważając tę ostatnią kwestię organ musi mieć na uwadze zbieżność w czasie zawarcia umowy darowizny gospodarstwa rolnego, ustalenia co do ewentualnego rozwiązania umów dzierżawy przez skarżącego i zawarcia nowych umów przez A. S., co w ocenie Sądu może przemawiać na rzecz ustalenia istnienia takiej umowy.

Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku Prezes ARiMR wydał w dniu [...] lipca 2012 r. - zaskarżoną w niniejszej sprawie – decyzję, którą uchylił własną decyzję z [...] kwietnia 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnosrodowiskowych i jednocześnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 974,00 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonych od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że 25 czerwca 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęły m. in.: umowa dzierżawy z [...] czerwca 2010 r. zawarta pomiędzy P. S. (wydzierżawiającym) a A. S. (dzierżawcą), dotycząca działki ewidencyjnej nr 152 oraz umowa dzierżawy działek nr 86, 307, 365, 385, 447, 459 oraz ½ działki nr 6 zawarta [...] stycznia 2011 r. pomiędzy P. K. a A. S.

Organ wyjaśnił, że w dniu 20 lipca 2012 r. stawił się R. S. i złożył pisemne wyjaśnienia dotyczące działek nr 447, 459 i 152. Jednocześnie złożył umowę dzierżawy z [...] kwietnia 2004 r. działek nr 86, 307, 365, 385, 447, 459, 6, 63 i 273, zawartą pomiędzy skarżącym a P. K.

W wyniku weryfikacji materiału dowodowego Prezes ARiMR ustalił, że skarżący zaprzestał działalności rolniczej na wszystkich działkach objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskiowym przed upływem okresu tego zobowiązania, a użytkowanie tych działek przejął syn skarżącego – A. S. Jednakże w przypadku działek ewidencyjnych nr 447, 459 i 152 nie doszło do przejęcia przez A. S. zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Uwzględniając fakt, że A. S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] w dniu 25 lutego 2011 r., tj. w terminie określonym w § 25 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, zobowiązując się jednocześnie do kontynuacji tego zobowiązania, a także złożył dokumenty w wyniku, których zostało na niego przeniesione posiadanie działek ewidencyjnych objętych wnioskiem, Prezes ARiMR stwierdził w przypadku działek nr 53, 85, 122, 262, 308, 354, 23, 287/2, 273, 287/3, 22/2,127/1, 128/1, 3/2, 24, 21/2, 87/2, 272, 305 i 306 (będących własnością skarżącego), a także działek dzierżawionych nr 86, 307,365, 385, 6, 10,12/2, 294/1, 468,629, 9, 628,5 i 3/1, doszło do przejęcia przez syna skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez skarżącego w 2010 r.

W odniesieniu do działki nr 152 organ powołał się na zapis umowy aktu notarialnego z 31 sierpnia 2010 r., który potwierdza, że skarżący wraz z żoną darowali tą działkę – P. S., a wydanie działki w posiadanie obdarowanemu nastąpiło w dniu 31 sierpnia 2010 r. (§ 4 aktu notarialnego). Wyjaśnił, że dokumenty złożone w sprawie przeczą twierdzeniom skarżącego, że to skarżący był użytkownikiem działki nr 152 do 24 stycznia 2011 r. Opierając się na dokumencie urzędowym jakim jest w/w umowa darowizny zawarta w formie aktu notarialnego organ stwierdził, że posiadaczem działki nr 152 co najmniej od 31 sierpnia 2010 r. był P. S. co oznacza, że skarżący zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na tej działce co najmniej z dniem 31 sierpnia 2010 r., a tym samym w przypadku tej działki nie mogło dojść, na podstawie § 23 oraz § 25 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, do przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez A. S.

W odniesieniu do działek nr 447 oraz 459 organ wyjaśnił, że skarżący przedłożył umowę dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. zawartą z P. K. dotyczącą m. in. działki nr 447 oraz 459. Treść umowy wskazuje, że wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Do organu wpłynęło pismo potwierdzające wypowiedzenie umowy dzierżawy z 1 kwietnia 2004 r. dotyczące jednak innych działek niż 447 oraz 459. Wobec tego, że skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego datę rozwiązania umowy działek 447 oraz 459 organ stwierdził, że nie może stwierdzić czy A. S. przejmując posiadanie tych działek zgodnie z umową dzierżawy z [...] stycznia 2011 r. przejął jednocześnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Jednocześnie Prezes ARiMR zaznaczył, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy P. K. a A. S. w dniu [...] stycznia 2011 r., na mocy której A. S. wydzierżawił do P. K. m. in. działki ewidencyjne nr 447 i nr 459, potwierdza fakt, że skarżący zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na w/w działkach przed upływem okresu, na który zobowiązanie to zostało podjęte.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że nie zgadza się z organem, że przejecie działek nr 447, 459 oraz 152 przez syna A. nie wiązało się z jednoczesnym przejęciem zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zdaniem skarżącego w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do wstąpienia przez syna w miejsce skarżącego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Skoncentrowanie się przez organ na zbadaniu czy umowa dzierżawy działek nr 447 i 459 została skutecznie wypowiedziana jest niewystarczające.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna albowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania.

Na wstępie należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja wydana została, w następstwie uchylenia przez WSA w Warszawie wyrokiem z 15 lutego 2012 r. , sygn. akt V SA/Wa 1737/11, wcześniejszej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., Nr 270, dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W tej sytuacji, przy ocenie prawidłowość zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy Prezes ARiMR uwzględnił ocenę prawną i wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu powyższego wyroku.

Zgodnie z wytycznymi Sądu, zawartymi w powyższym wyroku, w rozpatrywanej sprawie, istotne było poczynienie ustaleń w kwestii przejęcia posiadania przez syna skarżącego, a konkretnie czy przejęcie to nastąpiło od właścicieli działek, czy też od skarżącego (wydzierżawiającego wcześniej działki). Zdaniem Sądu pomocne dla wyjaśnienia omawianego zagadnienia mogą okazać się wyjaśnienia wydzierżawiających. Dopiero takie ustalenia dadzą podstawę do rozważenia czy doszło do przeniesienia posiadania, o jakim mowa w § 23 ust. 1 rozporządzenia. Przy rozważaniu powyższej kwestii organ musi mieć na uwadze zbieżność w czasie zawarcia rozwiązania umów dzierżawy i zawarcia nowych umów dzierżawy przez syna skarżącego. Zbieżność ta zdaniem sądu, który wydał wyrok o sygn. akt V SA/Wa 1737/11 z dnia 15 lutego 2012 r. może przemawiać na rzecz ustalenia takiej umowy.

Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że z jej uzasadnienia wynika, że Prezes ARiMR ustalił zaprzestanie przez skarżącego działalności rolniczej na wszystkich działkach objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym (stanowiących do 24 stycznia 2011 r. własność skarżącego oraz przedmiot dzierżawy). Ustalił również przejęcie od 24 stycznia 2011 r. użytkowania powyższych działek przez syna skarżącego. Jednocześnie zdaniem organu, w odniesieniu do działek nr 447, 459 oraz 152 nie doszło do przejęcia przez syna skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Uzasadniając swe stanowisko w zakresie nie przejęcia przez syna skarżącego zobowiązania względem działek nr 447 oraz nr 459 organ wyjaśnił, że skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego rozwiązanie umowy dzierżawy tych działek z 1 kwietnia 2004 r. (umowa zawarta na okres 10 lat). Powołał się na § 12 umowy dzierżawy, który stanowi, że wszelkie zmiany tej umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. W świetle powyższego organ oświadczył, że nie mógł stwierdzić, czy syn skarżącego przejmując posiadanie działek nr 447 oraz nr 459 przejął jednocześnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte do tych działek w 2010 r. przez skarżącego. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że wydzierżawienie przez syna skarżącego powyższych działek na podstawie umowy zawartej z P. K. w dniu 24 stycznia 2011 r. potwierdza fakt zaprzestania realizacji przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego przed upływem okresu, na który zobowiązanie to zostało podjęte.

W ocenie Sądu stanowisko organu w powyższym zakresie jest nielogiczne i tym samym niewystarczające dla wyjaśnienia spornej w sprawie kwestii, dotyczącej przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego w odniesieniu do działek nr 447 oraz nr 459. Poza tym ocena organu nie uwzględnia wytycznych, zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/W 1737/11. Organ orzekający dokonując oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie (umowa dzierżawy z dnia [...] stycznia 2011 r. zawarta miedzy synem skarżącego a P. K., obejmująca m. in. działki nr 447, 459) doszedł do wzajemnie rozbieżnych wniosków w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii, przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. Prezes ARiMR z jednej strony potwierdził nabycie posiadania działek nr 447 i nr 459 przez syna skarżącego na podstawie umowy dzierżawy z [...] stycznia 2011 r. (bez przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego te działki) z drugiej zaś uznał, że ta sama umowa dzierżawy potwierdza zaprzestanie realizacji przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego, co wynika z utraty posiadania działek przez skarżącego. Zdaniem Sądu logicznym następstwem trafnego ustalenia przez organ, na podstawie analizy umowy dzierżawy z [...] stycznia 2011 r., że skarżący zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (w dacie zawarcia tej umowy) oraz, że syn skarżącego na podstawie tejże umowy (z tą samą datą) nabył posiadanie działek nr 447 i 459 powinno być przyjęcie, że w sprawie doszło do przejęcia przez syna skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego w odniesieniu do tych działek. Takie ustalenia byłyby również zgodne z oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1737/11, potwierdzającą możliwość przejęcia posiadania dzierżawionych działek, od skarżącego przez syna skarżącego, wobec zbieżności w czasie zaprzestania dzierżawy przez skarżącego i zawarcia nowej umowy przez syna skarżącego.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 153 p.p.s.a. w konsekwencji, którego naruszono § 23 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Prawidłowo natomiast, zdaniem Sądu, Prezes ARiMR ustalił, w wyniku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, że syn skarżącego nie przejął realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego względem działki nr 152, objętej wnioskiem syna skarżącego z 25 lutego 2011 r. Organ orzekający trafnie oparł się na treści umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] sierpnia 2010 r Rep. A numer [...], mocą której skarżący wraz z małżonką darowali działkę nr 152 swojemu synowi P. S., a wydanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło 31 sierpnia 2010 r., co wynika niespornie z zapisu § 4 umowy. W tej sytuacji, nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dodatkowych czynności dowodowych, a organ zasadnie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego, który stwierdził m. in., że użytkował działkę nr 152 do 24 stycznia 2011 r. W świetle powyższego słuszna jest konkluzja organu, że skarżący zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz, że w przypadku tej działki nie mogło dojść do przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez A. S.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie do uwzględnienia stanowiska Sadu zaprezentowanego powyżej.

Wobec stwierdzonych naruszeń prawa, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.