Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1357/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136 ust. 3, art. 216
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. C.-S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, powiększoną o należy podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., orzekającej o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A (dawny adres - ulica B [...]), oznaczonej na mapie ewidencyjnej jako działki nr [...],[...],[...] i [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy J. W. wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2009r. wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. o zwrot części gospodarstwa rolnego o pow. 10 ha, położnej przy ulicy A [...]. W kolejnych pismach sprecyzował, iż wniosek dotyczy działek o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...].

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2010r. Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...]do rozpatrzenia sprawy o zwrot działek o nr [...] i [...],[...].

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. odmówił J. W. zwrotu części nieruchomości określonych jako działki nr [...],[...],[...] i [...].

Wyjaśnił, iż stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 102, poz. 651 ze zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 w/w ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż nieruchomości, będące przedmiotem żądania zwrotnego, nie przeszły na własność Skarbu Państwa w drodze decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu, ani w trybie jednej z ustaw wskazanych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym nie jest dopuszczalne orzeczenie o ich zwrocie na rzecz wnioskodawcy.

Ojciec i dziadek wnioskodawcy na podstawie dokumentów nadania ziemi z dnia 11 sierpnia 1947r. otrzymali wprawdzie na własność nadział ziemi po Niemcu R. G. Ł. A. S. [...], ale dokumenty te zostały unieważnione orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 15 października 1949r.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. zarzucił organowi I instancji błędne ustalenie stanu faktycznego i w następstwie uznanie, iż jego żądanie jest bezzasadne.

Zarzucił brak orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 15 października 1949r., na które wskazuje organ, jako na dokument unieważniający akty nadania ziemi ojcu i dziadkowi. Nadto, nawet gdyby taki dokument istniał, to jako naruszający prawo własności nie powinien mieć negatywnego wpływu na rozstrzygnięcie wniosku odwołującego. Strona podkreśliła, iż jako spadkobierca byłych właścicieli, ojca i dziadka, ma pełne prawo do przedmiotowych nieruchomości, a jeżeli nie do ich zwrotu, to do odszkodowania w wysokości 1 miliona złotych..

Wojewoda [...], przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r.

Wskazując na prawidłowość stanowiska wywiedzionego przez Prezydenta Miasta Ł., wyjaśnił, iż działki, o których zwrot wnosi strona, wywodzą się z dawnej nieruchomości położonej we wsi A., S. [...], stanowiącej własność R. G., o powierzchni 16,63 ha. Jak wynika natomiast m.in. z pisma Prezydium Rady Narodowej miasta Łodzi Zarządu Rolnictwa z dnia 22 stycznia 1959r., nieruchomość ta stała się własnością Skarbu Państwa z mocy art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dla tej nieruchomości w dniu 26 stycznia 1959r. założona została księga wieczysta.

Na podstawie analizy założonej dla gospodarstwa księgi wieczystej ustalono, iż umową z dnia 21 grudnia 1950r. Skarb Państwa oddał w dzierżawę J. U. na okres 3 lat, tj. od dnia 11 listopada 1950r. do dnia 1 kwietnia 1954r. część nieruchomości stanowiącej działkę o powierzchni 2,5 ha, dalej grunt ten na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 17 października 1953r. otrzymał J. U. Odłączono również od całego majątku działkę o powierzchni 7 ha, która obecnie jest własnością J. i M. małżonków P. W odniesieniu do tych dwu części majątku organ ustalił, iż nigdy nie były one przedmiotem wywłaszczenia od poprzedników prawnych J. W., i co ważne - ustalenia tego nie kwestionuje wnioskodawca.

Natomiast w odniesieniu do pozostałego terenu organ stwierdził, iż na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 11 sierpnia 1947r. S. W. - ojciec J. W. otrzymał na własność nadział ziemi o obszarze 10 ha 6294 m² ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości po R. G. Nadanie ziemi zostało zobrazowane na szkicu gruntów gospodarstwa po R. G. z dnia 5 listopada 1947r., przejętego na cele reformy rolnej na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944r.

Natomiast na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 11 sierpnia 1947r. nadział ziemi o obszarze 6 ha ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej po R. G. otrzymał R. F. – dziadek wnioskodawcy. Przy czym na posiedzeniu Grodzkiej Komisji Społecznej w dniu 16 kwietnia 1948r. orzeczono o uchyleniu Dokumentów Nadania Ziemi opiewających na S. W. i R.F. Równocześnie Komisja zdecydowała podzielić gospodarstwo na dwie równe części.

Z wyciągu z protokołu posiedzenia Grodzkiej Komisji Społecznej z dnia 11 czerwca 1948r. wynika, iż S.W. przydzielono część ziemi o obszarze 9 ha, położonej miedzy ulicą A a C, zaś R. F. nadano ziemię o powierzchni 7 ha 6294 m².

Następnie orzeczeniem z dnia 15 października 1949r. Wojewódzka Komisja Ziemska unieważniła Dokumenty Nadania Ziemi z dnia 11 czerwca 1947r., a także uchyliła decyzję Dzielnicowej Komisji Ziemskiej z dnia 10 września 1949r. oraz podzieliła użytkowany wówczas obszar 11,5 ha, przyznając R.F. 5,5 ha, a S.W. 6 ha.

Orzeczeniem z dnia 5 listopada 1955r. Wojewódzka Komisja Ziemska wydała akt nadania S. W. na gospodarstwo położone w Ł. przy ulicy B o powierzchni około 7 ha wraz z częścią budynków i inwentarzem.

Stan posiadania określony po wydaniu przez Wojewódzką Komisję Ziemską orzeczenia z dnia 15 października 1949r. został faktycznie uregulowany orzeczeniem tej Komisji z dnia 24 lutego 1954r., w którym postanowiono wydać użytkownikom, tj. S. W. użytkującemu 7 ha i R. T. użytkującemu 5 ha ziemi z gospodarstwa po R.G., akty nadania ziemi zgodnie z w/w podziałem.

Następnie, na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 16 grudnia 1955r. wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską, S. W. otrzymał na własność nadział ziemi o obszarze około 7 ha ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w Ł. przy u. B [...]. Zgodnie z zawiadomieniem z dnia 8 czerwca 1968r. w miejsce dotychczasowego właściciela R. T. wpisano Skarb Państwa jako właściciela, na mocy postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 10 marca 1967r. nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na pokrycie zaległych zobowiązań.

Ostatecznie organ stwierdził, iż S. W. od 1955 roku był właścicielem 7 ha. Wcześniejsze nadania ziemi o powierzchni 16,63 ha zostały unieważnione, na mocy wówczas obowiązujących przepisów prawa. I co istotne - nadział ziemi o powierzchni 7 ha z dnia 16 grudnia 1955r. nie obejmował gruntu odpowiadającego aktualnie działkom o nr [...],[...],[...],[...]. Jest to działka o nr [...] przy ulicy A [...] stanowiąca współwłasność J. i J. małżonków P.

Zgodnie zaś z zaświadczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia 22 stycznia 1959r. nieruchomość przy ulicy B [...] o powierzchni 16,63 ha po R. G. jest przeznaczona na cele reformy rolnej w myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 października 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Obecnie natomiast działka nr [...] stanowi współwłasność W. i A. małżonków W. i jest objęta księgą wieczystą, działka nr [...] stanowi własność Spółki A i także jest uregulowana w księdze wieczystej, z kolei działka nr [...] to własność B Sp. z o.o. i także ma założoną księgę wieczystą. Działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa zgodnie z zaświadczeniem z dnia 22 stycznia 1959r. i także ma założoną księgę wieczystą.

Reasumując, Wojewoda [...] stwierdził, iż ponieważ nieruchomości będące przedmiotem żądania zwrotnego, stanowiące niegdyś własność S. W. i R. F., nie przeszły na własność Skarbu Państwa w drodze decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu, ani w trybie jednej z ustaw przytoczonych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz stały się przedmiotem postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 15 października 1949r. o unieważnieniu dokumentu nadania ziemi, to brak jest podstaw do dochodzenia zwrotu tych nieruchomości na drodze postępowania administracyjnego w oparciu o art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na zarzuty odwołania Wojewoda wskazał, iż potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 15 października 1949r. znajduje się w zgromadzonym materiale sprawy i wydane zostało zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. W. zarzucił naruszenie art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami wskutek przyjęcia, iż nie przysługuje mu zwrot nieruchomości o wskazanych we wniosku numerach, a także przepisów Konstytucji RP na skutek uznania, iż nadział ziemi z dnia 11 sierpnia 1947r. został skutecznie unieważniony. W ocenie skarżącego orzeczenie o unieważnieniu z dnia 15 października 1949r. było pozbawione podstaw prawnych, faktycznych i godziło w prawo własności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o zmianę decyzji i orzeczenie o zwrocie działek. Uzasadniając sformułowane zarzuty skarżący wywodzi, iż w wyniku działań ówczesnych władz jego ojciec i dziadek zostali bezprawnie pozbawieni należnej im ziemi, do której zwrotu pełne prawo ma obecnie skarżący.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa

i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

W ocenie sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, iż w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia prawa, które obligowałoby sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 145 p.p.s.a.

Jednocześnie jednak wskazać trzeba, iż właśnie z uwagi na jednoznacznie ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny, które potwierdzają, iż żądanie skarżącego dotyczące zwrotu określonych we wniosku nieruchomości, nie mogło znaleźć pozytywnego dla skarżącego finału, w ocenie sądu nie było podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo, iż sąd - w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - stanął na stanowisku, iż organ administracji publicznej powinien był umorzyć postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego, zamiast wydać decyzję o odmowie zwrotu.

Zdaniem sądu niedopuszczalne bowiem było prowadzenie postępowania administracyjnego z wniosku J. W. o zwrot nieruchomości, z uwagi na brak przepisu prawa materialnego umożliwiającego organowi orzekanie co do istoty sprawy. Postępowanie prowadzone w sprawie zwrotu nieruchomości stało się bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie wydane zostało przez Starostę [...] dnia [...]r. w odniesieniu do wniosku J. W. o zwrot działek o nr [...],[...] i [...], które pierwotnie objęte były jednym wnioskiem, na skutek którego wszczęte zostało i niniejsze postępowanie.

W toku kontroli międzyinstancyjnej organ odwoławczy utrzymał w mocy przywołaną decyzję z dnia [...]r. i co istotne - na skutek zaskarżenia tejże decyzji do tutejszego sądu, wyrokiem z dnia 16 listopada 2011r. sąd oddalił skargę ( sygn. akt II SA/Łd 857/11 ).

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można było orzec o zwrocie wnioskowanych nieruchomości. Jednak kontrolując zaskarżoną decyzję sąd doszedł do przekonania, że wyeliminowanie wydanych przez organy obu instancji decyzji i sformułowanie w uzasadnieniu wyroku wytycznych dla organu administracji, w wykonaniu których organ umorzyłby postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego, nie zmieniłoby faktycznie i prawnie sytuacji skarżącego. Niewątpliwie bowiem nadal wniosek skarżącego zostałby negatywnie rozpoznany, gdyż ustalony stan faktyczny i prawny jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia o zwrocie. Z uwagi na powyższe sąd rozstrzygnął o oddaleniu skargi.

Przechodząc do kontroli ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego, w ocenie sądu nie budzi wątpliwości, iż żadna z działek, o których zwrot wnioskuje skarżący, nie przeszła na własność Skarbu Państwa w drodze decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu, ani w trybie jednej z ustaw przytoczonych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stały się one przedmiotem postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 15 października 1949r. o unieważnieniu dokumentu nadania ziemi, a tym samym brak jest podstaw do dochodzenia zwrotu tych nieruchomości na drodze postępowania administracyjnego w oparciu o art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podzielając wywody organu zawarte w zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, iż stosownie do art. 136 ustawy przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", postępowanie o zwrot nieruchomości może toczyć się jedynie w stosunku do nieruchomości, co do których zapadła decyzja administracyjna o wywłaszczeniu, a także takich, o których mowa w art. 216 u.g.n.

Z kolei przepis art. 216 u.g.n. określa przypadki, w których nastąpiło przejęcie lub nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie w drodze decyzji o wywłaszczeniu, ale co do których - pomimo to - mają zastosowanie przepisy rozdziału 6 dział III ustawy, tj. przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Wolą ustawodawcy było zatem, aby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości można dochodzić na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli wywłaszczenie nastąpiło na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r., Nr 10, poz. 64 oraz z 1982r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 31, poz. 138, z 1961r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz.U. z 1969r., Nr 27, poz. 216, z 1972r. Nr 49, poz. 312 oraz z 1985r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969r., Nr 22, poz. 159, z 1972r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192, z 1973r. Nr 48, poz. 282, z 1985r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Ponadto przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz.U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957r. Nr 39, poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952r. Nr 4, poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.).

Podkreślić należy, iż przepis art. 216 u.g.n. stanowi normę o charakterze szczególnym, nie podlega interpretacji rozszerzającej, bowiem zawarte w nim wyliczenie ustaw i przepisów poszczególnych ustaw ma charakter enumeratywny i stanowi katalog zamknięty. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów o wywłaszczeniu do nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie przepisów innych, niż wymienione w tym artykule, a także nieruchomości przejętych bez żadnego tytułu prawnego i co do których nie wydano w tym przedmiocie żadnych decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2010r., sygn. akt I OSK 1602/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010r., sygn.akt I SA/Wa 1292/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 października 2008r., sygn.akt II SA/Lu 370/08 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Podobnie przepis art. 136 u.g.n. musi być interpretowany i stosowany ściśle, bez dokonywania jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nim treści oraz z poszanowaniem zasad wynikających ze wskazanych przepisów konstytucji RP (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010r., sygn.akt I OSK 235/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 września 2010r., sygn.akt IV SA/Po 495/10 - publ. http://cbois.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu analiza rzetelnie zgromadzonego przez organy materiału dowodowego w pełni odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, przywołany obszernie w pierwszej części niemniejszego uzasadnienia.

Potwierdza on, iż ostatecznie na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 11 sierpnia 1947r. S.W. - ojciec skarżącego J. W. - otrzymał na własność nadział ziemi o obszarze 10 ha 6294 m² ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości po R. G. Natomiast na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 11 sierpnia 1947r. nadział ziemi o obszarze 6 ha ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej po R. G. otrzymał R. F. - dziadek skarżącego. Przy czym na posiedzeniu Grodzkiej Komisji Społecznej w dniu 16 kwietnia 1948r. orzeczono o uchyleniu przedmiotowych Dokumentów Nadania Ziemi. Równocześnie Komisja zdecydowała podzielić gospodarstwo na dwie równe części i S. W. przydzielono część ziemi o obszarze 9 ha, położonej miedzy ulicą A a C, zaś R. F. nadano ziemię o powierzchni 7 ha 6294m².

Istotne jest, iż orzeczeniem z dnia 15 października 1949r. Wojewódzka Komisja Ziemska unieważniła Dokumenty Nadania Ziemi z 1947 roku, a także uchyliła decyzję Dzielnicowej Komisji Ziemskiej 1949 roku oraz podzieliła użytkowany wówczas obszar 11,5 ha, przyznając R.F. 5,5 ha, a S. W. 6 ha. W dniu 5 listopada 1955r. Wojewódzka Komisja Ziemska wydała S.W. akt nadania gospodarstwa położone w Ł. przy ulicy B o powierzchni około 7 ha wraz z częścią budynków i inwentarzem. Stan posiadania określony po wydaniu przez Wojewódzką Komisję Ziemską orzeczenia z dnia 15 października 1949r. został faktycznie uregulowany orzeczeniem tej Komisji z dnia 24 lutego 1954r., w którym postanowiono wydać użytkownikom, tj. S.W. i R. T., akty nadania ziemi zgodnie z w/w podziałem. Dalej na mocy Dokumentu Nadania Ziemi z dnia 16 grudnia 1955r. S.W. otrzymał na własność nadział ziemi o obszarze około 7 ha, jednakże na mocy postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 10 marca 1967r. nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na pokrycie zaległych zobowiązań.

Reasumując powyższe, wywieść należy, iż S.W. od 1955 roku był właścicielem 7 ha, gdyż wcześniejsze akty nadania ziemi o powierzchni 16,63 ha zostały unieważnione na mocy obowiązujących wówczas przepisów prawa.

I co najistotniejsze, nadział ziemi o powierzchni 7 ha z dnia 16 grudnia 1955r. nie obejmował gruntu odpowiadającego aktualnie działkom o nr [...],[...],[...],[...]. Jest to bowiem działka o nr [...] przy ulicy A [...]. Zgodnie zaś z zaświadczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia 22 stycznia 1959r. nieruchomość przy ulicy C [...] o powierzchni 16,63 ha po R.G. została przeznaczona na cele reformy rolnej w myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 października 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Obecnie działka nr [...] stanowi współwłasność W. i A. małżonków W., działka nr [...] stanowi własność Spółki A, działka nr [...] to własność B Sp. z o.o., działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, zgodnie z zaświadczeniem z dnia 22 stycznia 1959r.

Z przywołanych faktów wynika niewątpliwie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do wywłaszczenia spadkodawców skarżącego, otwierającego ewentualnie drogę do ubiegania się o zwrot nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przy czym nawet nadanie ziemi w oparciu o przepisy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie czyniłoby dopuszczalnym orzeczenie o zwrocie tych nieruchomości, gdyż dekret z dnia 6 września 1944 r. nie został wymieniony przez ustawodawcę, w przytaczanym powyżej przepisie art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W świetle powyższego, w ocenie sądu, stanowisko Wojewody [...] zasługuje na aprobatę, pomimo zastrzeżeń, które wskazane zostały na wstępie niniejszych rozważań.

Analiza materiału dowodowego niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż nieruchomości, o których zwrot wnioskuje skarżący, nie zostały bowiem wywłaszczone, ani nabyte lub przejęte na rzecz Skarbu Państwa, co za tym w sprawie niniejszej nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z tych wszystkich względów, nie znajdując prawnych argumentów przemawiających za uznaniem skargi za uzasadnioną, sąd w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

ar