Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 227/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. ustalił stronie wysokość podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł od nieruchomości położonej we W. przy ul. [...].

W złożonym odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych, art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 551 Kodeksu cywilnego, art. 2 ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej oraz art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 194 i art. 197 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ pierwszej instancji kwalifikacją gruntów i budynków jako związanych z działalnością gospodarczą i tym samym zastosowaniu przy ustalaniu zobowiązania podatkowego stawek właściwych dla przedmiotów opodatkowania związanych z działalnością gospodarczą.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalając wymiar podatku Prezydent Miasta W. przyjął w zakresie powierzchni budynków i gruntów dane zgodnie ze złożoną przez podatnika deklaracją. Jednakże organ dokonał innej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania i zastosował dla niego stawkę właściwą dla przedmiotu związanego

z prowadzoną działalnością gospodarczą, albowiem zgodnie z danymi zawartymi

w ewidencji działalności gospodarczej, podatnik od dnia 01 marca 2010 r. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wynajmu

i zarządzania nieruchomościami własnymi lub wydzierżawionymi.

Wskazując na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ stwierdził, że już sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, iż nawet budynki, grunt niewykorzystane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność gospodarczą niż przez nich prowadzona należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W takim przypadku, do uznania danego obiektu za związany

z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie jest konieczne faktyczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy, bowiem sam fakt jej posiadania przez danego przedsiębiorcę. Zatem wbrew zarzutom odwołania, nie było potrzeby prowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego na okoliczność wykorzystywania nieruchomości. Podstawą ustalenia podatku w podwyższonej stawce dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą, było zatem przyjęcie przez organ, że nieruchomość ta jest w posiadaniu osoby fizycznej, która ma przymiot przedsiębiorcy. Zdaniem organu, nawet przeznaczenie przedmiotu opodatkowania na cele prywatne nie zmienia faktu posiadania ich w dalszym ciągu przez podatnika będącego przedsiębiorcą.

Dla przyjęcia rzeczywistej zmiany sposobu wykorzystywania powodującej zmianę wysokości opodatkowania musiałaby nastąpić zmiana charakteru tego przedmiotu,

np. z budynku użytkowego na mieszalny. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. aktu notarialnego nabycia nieruchomości wynika natomiast, że przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością użytkową sklasyfikowaną w ewidencji gruntów jako Ba – tereny przemysłowe. Taka klasyfikacja ma też potwierdzenie w ewidencji gruntów. Z umowy nabycia wynika również, że na nieruchomości istniała zabudowa gospodarcza typowa dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej..

Ponadto, w niniejszym przypadku takie okoliczności jak charakter przedmiotowej nieruchomości, jej klasyfikacja w zakresie użytku gruntu jako budowlano-przemysłowego, a także okoliczność, że w rzeczywistości w części nieruchomość ta jest wykorzystywana na cele tej działalności przez innego przedsiębiorcę na podstawie umowy dzierżawy, wskazują na użytkowy charakter nieruchomości, co pozwala na przyjęcie, że nieruchomość ta ma cechy pozwalające uznać, iż nadaje się do wykorzystania gospodarczego w ramach działalności gospodarczej. Nadto, ewentualny sposób wykorzystania tej nieruchomości, np. poprzez jej najem, mieści się w zakresie prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej pod nazwą "N." K. G., a więc może być w ramach tej działalności wykorzystywana, co wskazuje na potencjalny związek z działalnością gospodarczą. Nie jest to bowiem działalność, której charakter wykluczałby możliwość wykorzystania nieruchomości zgodnie z istotą danej działalności.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ podatkowy pierwszej instancji w sytuacji braku podstaw do zastosowania niższej stawki, dokonał prawidłowo wymiaru podatku od nieruchomości dla przedsiębiorcy w oparciu o zapisy ewidencji gruntów oraz dane wynikające ze złożonych przez podatnika informacji. Organ stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, dlatego też wnikające z niej dane winny zostać uwzględnione przy wymiarze podatków.

Odnosząc się do argumentacji strony, że posiadaczem nieruchomości jest K. G., a nie przedsiębiorca "N." K. G., w związku z czym przedsiębiorca ten nie jest posiadaczem tej nieruchomości, organ stwierdził, że przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez osobę fizyczną podmiotowość prawną ma ta osoba fizyczna, a nie nazwa, pod jaką taka osoba fizyczna występuje w obrocie prawnym. Posiadaczem, więc przedmiotu opodatkowania jest osoba fizyczna, która jednocześnie posiada przymiot przedsiębiorcy. Struktura czy nazwa, pod którą taka osoba fizyczna występuje w obrocie prawnym nie może być, więc podmiotem żadnych praw w tym z tytułu posiadania, gdyż tym podmiotem jest osoba fizyczna.

Zdaniem organu, istoty rzeczy nie zmienia również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w chwili nabycia nie był on przedsiębiorcą ani też to, że nabywając nieruchomość w akcie notarialnym nie było wskazane, iż jest ona nabywana na potrzeby dzielności gospodarczej czy też w ramach tej działalności, albowiem to właśnie okoliczność zmiany stanu faktycznego polegająca na podjęciu przez podatnika działalności gospodarczej i dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stała się podstawą do zmiany kwalifikacji przedmiotów opodatkowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w 2011 r.

w posiadaniu przedsiębiorcy; art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie obywateli wobec prawa i spowodowanie, że osoba fizyczna przez fakt posiadania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej znajduje się w gorszej sytuacji niż ta, która owej działalności nie prowadzi, a majątek wykorzystuje w tym samym celu; art. 551 Kodeksu cywilnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że cała nieruchomość położona we W. przy ul. [...] stanowiła część przedsiębiorstwa podatnika, tj. służyła do prowadzenia działalności gospodarczej; art. 336 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że wskazana nieruchomość znajdowała się i znajduje w posiadaniu przedsiębiorcy, a nie osoby fizycznej; art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 193, art. 194 i art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego wyjaśnić stan sprawy oraz dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią ksiąg podatkowych oraz dokumentów urzędowych. Mając na uwadze podniesione zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem sporu między stronami jest prawidłowość wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej we W. przy ul. [...], którą nabył na podstawie aktu notarialnego z dnia 14 listopada 2006 r. W ewidencji gruntów i budynków nieruchomość ta jest oznaczona jako tereny przemysłowe. Część tej nieruchomości jest od 2006 r. dzierżawiona przez innego przedsiębiorcę. Od dnia 01 marca 2010 r. strona jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "N." i jest wpisana w ewidencji działalności gospodarczej.

Organ podatkowy całość nieruchomości opodatkował według stawki przyjętej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej u.p.o.l.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami,

a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt (budynek, budowla) jest związany

z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do uznania, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest faktycznie na nich prowadzona. Niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego,

by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia

20 marca 2009r., II FSK 1888/07; wyrok NSA z dnia 17 marca 2009r., II FSK 1786/07; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009r., II FSK 1354/07; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia

2011 r., II FSK 2128/09; wyrok WSA z dnia 21 października 2008r., I SA/Łd 242/08; wyrok WSA z dnia 17 lutego 2010r., I SA/Op 546/09; wyrok WSA z dnia 25 listopada 2008r. I SA/Wr 688/08, wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2008r., I SA/Wr 1407/07; wyrok WSA z dnia 28 czerwca 2010 r., I SA/Op 160/10).

Czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest fakt jej posiadania i to w znaczeniu

o jakim mowa w art. 336 k.c. Odwołanie się do art. 336 k.c. jest o tyle zasadne, iż przepisy u.p.o.l. nie zawierają legalnej definicji posiadania, jak też innych wskazówek pozwalających na nadanie innej treści temu pojęciu. Uwzględniając zatem obowiązujące reguły wykładni prawa należało posiłkowo sięgnąć do istniejącej już normy prawnej regulującej tę kwestię. Posiadanie w ujęciu powyższego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny, polegający na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą (S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księgą druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1996, s. 378). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu - animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Podobne stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r., III CRN 121/72, wyraził pogląd, że "posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania."

Pojęcie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sprecyzowano w punkcie 4 tego ustępu. Jest to działalność w rozumieniu ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z jej art. 2, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że w okresie, którego dotyczy wymiar podatku od nieruchomości skarżący prowadził działalność gospodarczą.

Wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyjątki dotyczą budynków mieszkalnych

i zajętych pod nie gruntów oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jeżeli zatem np. budynek mieszkalny i związany

z nim grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu na takiej zasadzie, że budynek jest obciążony stawkami właściwymi dla innych budynków mieszkalnych, a grunt według stawek właściwych dla gruntów pozostałych.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem władania przez skarżącego nie są wyżej wymienione budynki i grunty.

W świetle powyższego trzeba uznać cały grunt będący w posiadaniu podatnika przy ul. [...] we W. jest związany z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Podkreślić należy, że w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość ta jest oznaczona jako tereny przemysłowe. Posiadany przez skarżącego grunt ma zatem charakter przemysłowy. Z akt sprawy nie wynika, aby strona wykorzystywała ten grunt na cele osobiste. Wręcz przeciwnie, część tej nieruchomości jest dzierżawiona przez innego przedsiębiorcę. W dniu 01 grudnia 2006 r. skarżący wydzierżawił firmie "B. S." B. P. teren o powierzchni [...] m2, dwa garaże oraz wagę wozową znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości. Podnieść należy, że zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej przedmiotem działalności skarżącego jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.

Fakt, że tylko część nieruchomość jest wydzierżawiona, nie oznacza, że opodatkowaniu według stawek podwyższonych powinna podlegać tylko ta część. Jak zaznaczono wyżej, niewykorzystywanie części gruntu do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Wskazać należy, że organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że nie wszystkie posiadane przez K. G. nieruchomości powinny być opodatkowane według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej. W przypadku nieruchomości położonych we W. przy ul. [...], ul. [...] , ul. [...] , ul [...], ul. [...] i ul. [...], stanowiących niezabudowane działki gruntu, położone na terenach o funkcji mieszkaniowej, Prezydent Miasta W., w przeciwieństwie do nieruchomości przy ul. [...], nie doszukał się związku z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkował je stawkami właściwymi dla gruntów pozostałych (stanowisko Prezydenta Miasta W. do odwołania - pismo Prezydenta Miasta W. z dnia 18 lipca 2011 r., s. 4).

W skardze strona podnosi zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i art. 336 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że w 2011 r. nieruchomość przy ul. [...] znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy. Innymi słowy, skarżący uważa, że posiadaczem nieruchomości jest K. G. jako osoba fizyczna, a nie przedsiębiorca – "N." K. G. Trzeba jednak zauważyć, że od dnia 01 marca 2010 r. skarżący posiada status przedsiębiorcy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Począwszy zatem od dnia 01 marca 2010 r. posiadaczem nieruchomości jest K. G. jako przedsiębiorca.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo zinterpretował przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i interpretacja ta nie narusza zasady wolności gospodarczej wynikającej z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ nie naruszył również art. 551 k.c.

Nie zmienia istoty rzeczy podnoszona przez autora skargi okoliczność, że powyższą nieruchomość nabył zanim stał się przedsiębiorcą. Zmiana jego sytuacji prawnej nastąpiła bowiem z chwilą, gdy został przedsiębiorcą. W przedmiotowej sprawie nie ma również znaczenia, że w ewidencji gruntów i budynków jako władający nieruchomością jest wskazany K. G., a nie K. G. "N.". Z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) nie wynika, aby w ewidencji podlegała ujawnieniu firma pod jaką dany właściciel prowadzi działalność gospodarczą.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji. Skoro skarżący posiada grunt jako przedsiębiorca, to uzasadnione jest zastosowanie wobec niego wyższych stawek podatkowych, niż gdyby posiadaczem tego gruntu była osoba fizyczna nieprowadząca takiej działalności.

Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego, że organ powinien na podstawie ewidencji księgowo-podatkowej podatnika ustalić, czy przedmiotowa nieruchomość ma związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W niniejszej sprawie zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia przez organ rozstrzygnięcia i nie zachodziła potrzeba sięgania do ewidencji księgowo-podatkowej.

Według Sądu, organ podatkowe działały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie naruszyły także art. 122, art. 180, art. 181, art. 193, art. 194 i art. 197 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak

w sentencji.

U. Wiśniewska E. Kruppik – Świetlicka D. Dudra