Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 7/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 27, art. 30 pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 12 i 13, art. 12 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
article: art. 317 par .2
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
article: art. 107 par. 3, art. 126
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2011 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, w związku z treścią art. 138 § 1 pkt 1 i 144 K.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w W. z [...] sierpnia 2011 r., o nie uwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2011.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DGLP wskazał, iż dłużnik –"A." Sp. z o.o. - nie uregulowała należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji. Nabyła ona w 2006 roku od syndyka masy upadłości przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. Nabyta Spółka, na podstawie decyzji DRLP z [...] października 2001 r., uzyskała zgodę na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji i do czasu upadłości (2006 rok) płaciła opłaty roczne. W myśl art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), w razie zbycia gruntów leśnych wałczonych z produkcji obowiązek uiszczenia opłat przechodzi na nabywcę. Pozostała do uiszczenia opłata roczna za 2011 rok. Opłata roczna to należność uiszczana z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji przez 10 lat.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazano, iż w myśl art. 317 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60 poz. 535 ze zm.) nabywca upadłego przedsiębiorstwa przejmuje je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego. Opłata roczna nie stanowi jednak obciążenia na rzeczy. Ma odmienny charakter – spełnia, jak pozostałe należności, funkcje ochronne lasu i ochrony środowiska. Wynika wprost z ustawy nie zaś ze zobowiązania obligacyjnego. Art. 317 ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze dotyczy ponadto zobowiązań powstałych przed datą upadowości a należność egzekwowana jest bieżąca. W tym świetle zarzuty uznano za nieuzasadnione.

W skardze na powyższe postanowienie "A." Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, podniosła następujące kwestie:

- zgłoszono szereg zarzutów (nie istnienie egzekwowanego obowiązku, jego wygaśniecie, określenie niezgodnie z treścią orzeczenia, błąd, co do osoby zobowiązanej) - nie odniesiono się do nich (także organ II. instancji), co oznacza, iż w istocie nie były rozważane,

- nie odniesiono się do następstw prawnych wynikających z treści art. 317 ust. 2 zd. 2 i 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze,

- nie odniesiono się do zarzutu, iż nie jest prawdziwe twierdzenie organów, jakoby egzekucja obowiązku wynikała z decyzji RDLP z 2001 roku, gdyż w tytule wykonawczym (rubr. 30), jako podstawę należności wskazano orzeczenie z [...] marca 2011 r. – jest to faktycznie pismo skierowane do Spółki.

- nie odniesiono się do zakwestionowanej w zażaleniu interpretacji organu I. instancji, jakoby art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowił lex specialis w stosunku do ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze,

- nabycie przez przedsiębiorstwa od syndyka miało charakter pierwotny – wynika stąd w sposób oczywisty, iż "A." Sp. z o.o. nie nabyła żadnego obowiązku zbywcy.

Skarżąca Spółka wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę DGLP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, iż kwestia wpisu w rubryce dotyczącej danych orzeczenia, z którego wynikało zobowiązanie, została wyjaśniona w korespondencji z organem prowadzącym egzekucję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia uznał, iż wydano je z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 30 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu może być m.in. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Przepis ten wskazuje z kolei, jakie elementy powinien zawierać tytuł wykonawczy, wymieniając wśród wymagań treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku (§ 1 pkt 3). Wykonując stosowne upoważnienie, w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.) wskazano, iż treść obowiązku i tytuł prawny określa się m.in. poprzez przywołanie danych orzeczenia, na podstawie, którego egzekwowana jest należności (patrz pole 30 zał. nr 4), gdy nie wynika on z mocy prawa czy zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie - co jest bezsporne - pole w tytule wykonawczym nr [...] jest wypełnione wadliwie, nie przywołano bowiem aktu administracyjnego, z którego wynikał obowiązek poniesienia opłaty lecz pismo wystosowane w tej sprawie do dłużnika. Dotknięty taką wadliwością tytuł wykonawczy, nie powinien być podstawą do prowadzenia egzekucji, a więc zrzut w tym zakresie był zasadny a jego nie uwzględnienie przez organy obu instancji (poprzedzone nie rozważeniem przez organ odwoławczy pomimo podniesienia tej kwestii w zażaleniu) skutkowało naruszaniem przepisów prawa materialnego (wymagania w zakresie zakresu tytułu wykonawczego mogącego stanowić podstawę egzekucji) mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba uznać, iż skoro ustawodawca wskazał enumeratywnie, jakie rodzaje zarzutów można wnosić to - w jego ocenie - wadliwości w postępowaniu egzekucyjnym, co do wskazanych enumeratywnie kwestii, winna być podstawą uwzględnienia zarzutu. Z uwagi na fakt, iż wadliwością w tym samym zakresie są dotknięte postanowienia organów obu instancji, Sąd uznał za niezbędne wyeliminowanie z obrotu obu orzeczeń.

Natomiast nie zasadne, bądź niemogące samodzielnie prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu są pozostałe zarzuty skargi.

Trafnie organ administracji wywodzi, iż należności z tytułu obowiązku uiszczania opłat rocznych za okres po nabyciu upadłego przedsiębiorstwa obciążają jego nabywcę, co wynika z treści art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu aktualnym, jak i na dzień istotnego w sprawie zdarzenia -upadłości. Mając na uwadze charakter opłaty rocznej, jako okresowej rekompensaty za korzystanie z gruntów leśnych w danym roku (art. 3 pkt 13 ustawy), nie zaś z tytułu ich pierwotnego wyłączenia - taki charakter ma tzw. należność, w rozumieniu art. 3 pkt 12 i art. 12 ust. 1 ustawy - brak jakichkolwiek przesłanek do rozszerzającej interpretacji art. 317 § 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (w brzmieniu na dzień upadłości) w kierunku uznania, iż może ona dotyczyć także należności przyszłych - z tytułu korzystania z zasobów środowiska (gruntu wcześniej leśnego - pozbawionego zadrzewienia). Należy podkreślić, czego zdaje się nie dostrzegać Strona skarżąca, iż zobowiązanie wynika wprawdzie z decyzji z 2001 roku, jednak z mocy prawa obciąża - w związku z art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - każdoczesnego właściciela nieruchomości i stanowi rekompensatę za określony sposób z niej korzystania. Bez znaczenia w kontekście reguł z art. 12 ust. 4 jest podnoszona w skardze kwestia, czy nabycie nieruchomości miało charakter pierwotny.

Trafnie podnosi się z kolei w skardze, iż treść uzasadnienia kwestionowanego orzeczenia jest lakoniczna i nie przywołano w nim enumeratywnie wszystkich zarzutów zażalenia. Trzeba jednak odnotować, iż wprawdzie skrótowo, lecz zasadniczo, gdy chodzi o meritum, do wszystkich się odniesiono, wskazując trafnie na obowiązek poniesienia opłat przez "A." Sp. z o.o. Podobnie nie skomentowano zawartej w zażaleniu polemiki z tezą, iż art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi lex specialis do przepisów ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Teza ta jest naturalnie nietrafna bowiem - jak wskazano wyżej - z przepisów dotyczących upadłości (zwłaszcza art. 317 ustawy) nie wynika, aby dotyczyły przyszłych zobowiązań, związanych z dysponowaniem nieruchomościami po podmiotach upadłych przez nabywców przedsiębiorstw. Tym więc bardziej brak przesłanek do uznania za trafną koncepcji Strony skarżącej, jakoby ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze stanowiła lex specialis dla art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdy odchodzi o przyszłe należności związane z wyłączeniem gruntów z produkcji.

Wobec trafnej ostatecznie konkluzji organu odwoławczego, iż Strona skarżąca jest obowiązana do uregulowania należności, wskazane uchybienia, co do właściwego uzasadnienia, stanowiące o naruszaniu przepisów postępowania – art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 100 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).