Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 590/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 106 par. 3, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust.4 pkt 2, art. 3 pkt 11,  art. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 142 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi D. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższe rozstrzygnięcie zastało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 23.12.2013r. D. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku usługowego - zamieszkania zbiorowego, w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży 643,80 m2, z garażem podziemnym dla samochodów osobowych wraz z wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, energii elektrycznej, gazu, c.o., wentylacji, klimatyzacji i telekomunikacji oraz zjazdu publicznego z ulicy A (działka nr G) na działkę nr D wraz z przebudową studzienki teletechnicznej i przyłączy kanalizacji deszczowej na działkach nr D, E, F, G, H przy ul. B. Do wniosku inwestor załączył:

- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działkami nr: D, E, F, G (ul. B) oraz działką nr I (ul. A),

- decyzję Prezydenta Miasta z dnia 10.04.2013r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji: budowa budynku usługowego - zamieszkania zbiorowego (w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży do 2.000 m²) z garażem podziemnym dla samochodów osobowych na działkach nr D, E, F u zbiegu ulic B i A,

- projekt budowlany.

Decyzją z dnia 18.03.2014r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na ww. zakres inwestycji.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania (właścicieli sąsiedniego, niższego budynku przy ul. B), uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano na następujące uchybienia:

1. w złożonym projekcie budowlanym brak jest dokumentów, z których wynika, że spełniony jest warunek wynikający z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm.) dotyczący przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku przy ul. B od strony wschodniej;

2. brak analizy, z której wynika, że nie zostały zakłócone ciągi kominowe w budynku na działce nr K przy ul. B – co stanowi naruszenie § 142 ust. 1 ww. rozporządzenia; wyjaśniono przy tym, że sprawa ewentualnej nadbudowy kominów budynku przy ul. B powinna być załatwiona najpóźniej na etapie niniejszego pozwolenia, jako że wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, w sytuacji zakłócenia ciągów kominowych, skutkowałoby naruszeniem wymagań bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania;

3. zaprojektowane wyodrębnione pomieszczenie w budynku do gromadzenia odpadów stałych nie spełnia wymogów § 22 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w części dot. daszku nad wyjściem na zewnątrz;

4. projekt budowlany nie zawiera rysunku elewacji południowej projektowanego budynku (od strony działki nr [...]), co stanowi naruszenie § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał że:

- przedmiotowy projekt budowlany zawiera dwie decyzje Miejskiego Zarządu Dróg na umieszczenie przyłącza kanalizacji deszczowej: w pasie drogowym ul. A z dnia 13.06.2013r. (str. 115 projektu zagospodarowania) oraz z dnia 14.02.2014r. (str. 232) w pasie drogowym ul. B– w sytuacji gdy projekt zagospodarowania dotyczy wyłącznie budowy przyłącza kanalizacji deszczowej w ul. B;

- projekt zagospodarowania terenu posiada od strony działki nr 514 wrysowane ogrodzenie oznaczone jako "projektowane" – podczas gdy zarówno wniosek inwestora, jak i decyzja organu I instancji nie dotyczy ogrodzenia;

- wyjaśnienia wymaga również treść oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącym działki nr G (ul. A), w którym powołano jedynie decyzję Dyrektora MZD na lokalizację zjazdu publicznego z ul. A - brak jest natomiast decyzji, z której wynika zgoda na lokalizację w pasie tej ulicy przebudowanej studzienki teletechnicznej, objętej badaną decyzją.

Mając na względzie powyższe uwagi organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu wydał postanowienie z dnia 8.07.2014r. – w trybie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.) – o nałożeniu na inwestora obowiązku uzupełnienia dokumentacji przedłożonej przy wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 23.12.2013r.

W dniu 5.09.2014r. inwestor przedłożył uzupełnioną dokumentację, to jest oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr G oraz brakujące elementy projektu budowlanego:

- analizę przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku przy ul. B od strony wschodniej;

- analizę ciągów kominowych budynku przy ul. B;

- poprawiony projekt budowlany w części dotyczącej pomieszczenia do gromadzenia odpadów stałych oraz elewacji południowej projektowanego budynku;

- uzupełnione rysunki dotyczące instalacji c.o. i wentylacji;

- warunki dotyczące przyłączenia projektowanego budynku do sieci ciepłowniczej wraz z projektem zagospodarowania terenu uzupełnionym o przebieg trasy sieci ciepłowniczej

Ze względu na zaistniałe nowe okoliczności w sprawie Prezydent Miasta kolejnym postanowieniem z dnia 24.09.2014r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji o:

- rozszerzenie zamierzenia budowlanego o budowę przyłącza sieci ciepłowniczej do projektowanego budynku;

- 4 egzemplarze projektu przyłącza do sieci ciepłowniczej przedmiotowego budynku;

- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dla działek, przez które będzie przebiegać planowane przyłącze ciepłownicze;

- analizę ciągów kominowych budynku usytuowanego na działce nr ewid. K w obrębie 0016 przy ul. B (stanowiącą część projektu budowlanego), wykonaną zgodnie z § 142 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r., który stanowi, że wyloty przewodów kominowych powinny być wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych;

- naniesienie odpowiednich wymiarów dla projektowanego wejścia do pomieszczenia przeznaczonego na śmietnik w celu możliwości stwierdzenia zgodności z przepisem § 22 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r.;

- rysunki rzutów pierwszej kondygnacji branż sanitarnej i elektrycznej zgodne z załączonym rzutem branży architektonicznej (dotyczy pomieszczenia śmietnika).

W dniu 26.11.2015r. inwestor uzupełnił dokumentację, uwzględniając ww. wezwanie.

Decyzją z dnia 4.03.2015r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego - zamieszkania zbiorowego, w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży 643,80m2, z garażem podziemnym dla samochodów osobowych wraz z wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, energii elektrycznej, gazu, c.o., wentylacji, klimatyzacji i telekomunikacji oraz zjazdu publicznego z ulicy A (dz. nr G) na działkę nr D wraz z przebudową studzienki teletechnicznej i przyłączy kanalizacji deszczowej na działkach nr D, E, F, G, H przy ul. B.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że z przedstawionego opracowania, dotyczącego wpływu projektowanego budynku na ciągi kominowe istniejącego obiektu na działce sąsiedniej przy ul. B, wynika, że w obecnej sytuacji nie jest możliwe spełnienie zaleceń określonych Polską Normą dla kominów murowanych. W konsekwencji przedmiotowy projekt nie spełnia wymogów § 142 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła D., zarzucając organowi I instancji naruszenie:

art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. – poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, brak rozpatrzenia i dokonania oceny sprawy – poprzez pominięcie wniosków płynących z analizy ciągów kominowych;

rażące naruszenie prawa, w szczególności § 142 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. w związku z pkt 3.3.13 Polskiej Normy dla kominów murowanych, poprzez uznanie, że nie jest możliwe spełnienie zaleceń określonych ta normą;

- art. 107 § 3 K.p.a. – poprzez uzasadnienie faktyczne decyzji nie spełniające wymogów określonych tym przepisem tj. przez brak wskazania przez organ, na podstawie jakich dowodów oparł swoje rozstrzygnięcie.

Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił stanowisko organu I instancji o braku możliwości spełnienia zaleceń określonych Polską Normą dla kominów murowanych, wynikające z przedłożonej przez inwestora analizy. W tym zakresie wskazano, że nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku Spółki o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji z uwagi na niespełnienie wymogów § 142 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. oraz Polskiej Normy PN-89/B-10425 – co przesądza o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Ustosunkowując się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu organ wskazał, że zarzut dotyczący naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. nie znajduje potwierdzenia w aktach niniejszej sprawy. Przytoczono przy tym art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, wyjaśniając że przy występowaniu o odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie możliwe będzie wykorzystanie zaleceń wskazanych w ww. analizie zakłóceń ciągów kominowych w zakresie zastosowania wskazanych w tej analizie nasad kominowych. Organ zauważył jednocześnie, że wniosek z dnia 23.12.2013r. o wydanie pozwolenia na budowę na ww. zakres inwestycji dotyczy działek nr D, E, F, G, H przy ul. B oraz działki nr G przy ul. A. Tymczasem wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę w związku z postępowaniem przed Sądem Rejonowym o nakazanie złożenia oświadczenia woli przez pozwanych w przedmiocie wyrażenia zgody na dysponowanie przez Spółkę nieruchomością położoną przy ul. B na cele budowlane dotyczy działki nr K. W rezultacie wniosek z dnia 23.12.2013r. oraz przedłożony projekt budowany przedmiotowej inwestycji, w obecnym stanie faktycznym, nie obejmuje działki nr K.

Jednocześnie postanowieniem z dnia 30.04.2015r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 4.03.2015r. o odmowie zawieszenie postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę w związku z postępowaniem przed Sądem Rejonowym dotyczącym nakazania złożenia oświadczenia woli przez pozwanych w przedmiocie wyrażenia zgody na dysponowanie przez Spółkę nieruchomością położoną przy ul. B na cele budowlane.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła D., zarzucając decyzji organu odwoławczego z dnia 30.04.2015r. naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

- § 142 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. w zw. z art. 3.3.13. Polskiej Normy PN-89/B-10425 dla kominów murowanych – poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na uznaniu, że nie jest możliwe spełnienie zaleceń określonych tą Normą – co w konsekwencji doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a tym samym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego – co skutkowało wydaniem niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia;

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli wskutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;

- art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za udowodnione, że nie jest możliwe spełnienie zaleceń określonych w Polskiej Normie PN-89/B-10425 dla kominów murowych – pomimo braku dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego, a to pominięcie wniosków i twierdzeń płynących z analizy ciągów kominowych z dnia 27.08.2014r. sporządzonej przez uprawnionych specjalistów;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji – podczas gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i wydania w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia ewentualnie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temuż organowi.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, odnosząc się do spełnienia wymogów pkt 3.3.13 PN-89/B-10425, że ze złożonej opinii wynika, że na projektowanym obiekcie jest możliwe zastosowanie nasad kominowych, co – wbrew stanowisku organu – w żadnej mierze nie spowoduje trwałych zmian w funkcjonowaniu ciągów kominowych istniejących na działce sąsiedniej, mogących spowodować zagrożenie życia ludzi. Zdaniem strony, gdyby faktycznie tak było, racjonalny ustawodawca nie rekomendowałby rozwiązań będących źródłem ww. zagrożeń. Natomiast obecnie istniejący na sąsiedniej działce stan rzeczy takowe zagrożenie stwarza. Dopiero zaproponowane rozwiązanie polegające na instalacji nasad kominowych pozwoli wyeliminować to zagrożenie i zapewni wymaganą wentylacje. Jeśli chodzi zaś o pogląd organu II instancji co do naruszenia art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego, argumentacja ta jest niezasadna, jako że art. 4 Prawa Budowlanego statuuje zasadę prawa do zabudowy, która to zasada nie może być naruszana w imię ochrony interesów osoby trzeciej. W tym zakresie powołano się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8.11.2012r. o sygn. akt II SA/Bk 648/12, zgodnie z którym: "przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie można rozumieć w ten sposób, że interes osób trzecich nim chroniony może naruszać prawo inwestora wynikające z art. 4 tej ustawy".

Odnosząc się do argumentacji w kwestii zasadności odmowy zawieszenia niniejszego postępowania skarżąca wyjaśniła, odnosząc się do sprawy cywilnej przed Sądem Rejonowym, że wejście na działkę nr K jest niezbędne, aby dokonać zbadania ciągów kominowych, innych stosownych pomiarów i wykonać roboty, które zagwarantują stabilność i bezpieczeństwo zamierzonej inwestycji. Działania takie są obecnie wykluczone, wobec czego należało uwzględnić wniosek o zawieszenia postępowania, zaś obecnie wydana zaskarżona decyzja, jako wydana na podstawie fragmentarycznie ustalonego, nieznajdującego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, stanu faktycznego jest wadliwa.

Końcowo strona skarżąca wskazała na rozbieżności w stanowisku organów, które raz powołują się na brak spełnienia wymogów z § 142 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. (Prezydent Miasta), podczas gdy w zaskarżonej decyzji stwierdzono niespełnienie warunków określonych w § 142 ust. 1 tego rozporządzenia. Powyższe świadczy, zdaniem Spółki, o zgodności projektu ze wskazanymi przepisami.

Mając na uwadze powyższe D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, jak również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego. Skarżąca spółka wniosła także o uzupełnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu:

- z zeznań świadka J. W. – na okoliczność spełnienia przez Spółkę przesłanek do uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji;

- z zeznań świadka J. C.– na okoliczność spełnienia przez Spółkę przesłanek do uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji;

- z zeznań świadka J. S.– na okoliczność możliwości zastosowania na przedmiotowej inwestycji nasad kominowych, co zagwarantuje spełnienie wymogów określonych Polską Normą PN-89/B-10425;

- z zeznań świadka J. P.– na okoliczność możliwości zastosowania na przedmiotowej inwestycji nasad kominowych, co zagwarantuje spełnienie wymogów określonych Polską Normą PN-89/B-10425;

- z dokumentu w postaci niezależnej opinii prof. dr hab. inż. J. P. rzeczoznawcy i biegłego sądowego w zakresie budownictwa – "Opinia techniczna dotycząca możliwości i zasadności zastosowania nasad kominowych na budynku przy ul. B.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego - zamieszkania zbiorowego, w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży 643,80m2, z garażem podziemnym dla samochodów osobowych wraz z wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, energii elektrycznej, gazu, c.o., wentylacji, klimatyzacji i telekomunikacji oraz zjazdu publicznego z ulicy A (działka nr G) na działkę nr D wraz z przebudową studzienki teletechnicznej i przyłączy kanalizacji deszczowej na działkach nr D, E, F, G, H przy ul. B.

Na wstępie, analizując zawartość akt administracyjnych stwierdzić trzeba, że w prowadzonym postępowaniu podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy (art. 7 K.p.a.), a organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) – przy jednoczesnym zachowaniu reguł jego oceny wskazanych w art. 80 K.p.a. Zastrzeżeń Sądu, wbrew zarzutom strony skarżącej, nie budzi również sposób prowadzenia postępowania, zgodny z wymogami art. 8 K.p.a.

W tym miejscu wskazać trzeba, że jak wynika z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska,

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (...), oraz zaświadczenia o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane.

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym powyżej właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 ustawy).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie zachowano wymogi określone w powołanych przepisach Prawa budowlanego, wnikliwie analizując przedłożony pierwotnie projekt budowlany, a następnie rozszerzenie zamierzenia budowlanego o budowę przyłącza sieci ciepłowniczej do projektowanego budynku. O powyższym świadczy dwukrotne wezwanie inwestora do uzupełnienia złożonej dokumentacji – szczegółowo opisane w części historycznej niniejszego uzasadnienia (postanowienie organu I instancji z dnia 8.07.2014r., K-I-23 oraz z dnia 24.09.2014r., K-I-28, wydane w trybie art. 35 ust. 3 ustawy). W tym zakresie uwzględniono zalecenia Wojewody, zawarte w decyzji z dnia 30.05.2014r. (K-I-11), uchylającej poprzednią, pozytywną dla inwestora, decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Szczególną uwagę organy obu instancji zwróciły na konieczność przedstawienia przez inwestora stanowiącej część projektu budowlanego analizy ciągów kominowych budynku usytuowanego przy ul. B, wykonanej zgodnie z § 142 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Słusznie wskazano przy tym, że wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, mogłoby – w zakresie funkcjonowania ciągów kominowych istniejących w budynku na działce sąsiedniej nr K – spowodować zagrożenie życia ludzi (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy).

W tym miejscu wskazać trzeba, że niesporne jest uzupełnienie przez Spółkę dokumentacji projektowej – zgodnie z wezwaniami organu I instancji. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się natomiast do kwestii dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji w oparciu o złożoną przez inwestora w dniu 26.11.2014r. analizę ciągów kominowych budynku na działce nr ewid. K przy ul. B w związku z planowaną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego, określonego we wniosku z dnia 23.12.2013r.

Należy przy tym zwrócić uwagę na szczególny stan faktyczny, w jakim złożono wniosek o wydanie pozwolenie na budowę. Mianowicie, w miejscu, gdzie inwestor planuje realizację budynku o sześciu kondygnacjach nadziemnych (wysokość 19,60 m), znajduje się przeznaczony do rozbiórki budynek o zbliżonej wysokości, do którego przylega od strony południowej znacznie niższa dwukondygnacyjna kamienica przy ul. B (powyższe zobrazowano na rzutach elewacji, przedstawionych na str. 13 i 14 ww. analizy oraz na k. 18 tomu 2 projektu budowlanego).

W rezultacie, właśnie w tym kontekście należy rozpatrywać zawarte w analizie (str. 15) stwierdzenia, że "projektowany budynek nie wpłynie na zaburzenie ciągów kominowych budynków istniejących, w tym i budynku przy ul. B. Wynika to z tego, że budynek projektowany ma analogiczną wysokość do istniejącego budynku w zakresie elewacji frontowej". To samo dotyczy przyjętego na str. 24 rozwiązania, że "nie pogorszenie ciągów kominowych i wentylacyjnych w budynku przy ul. B, usytuowanym na działce K, w aktualnym stanie technicznym w związku z planowaną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego (...) można osiągnąć poprzez zastosowanie nasad kominowych np. VBP firmy AERECO stosownie do zaleceń PN-89/B-10425, p. 3.3.13". Wskazano przy tym, że "zastosowanie nasad kominowych jest możliwe tylko gdy zastosowane kotły grzewcze w budynku przy ul. B będą z zamkniętą komorą spalania". Tytułem przypomnienia zauważyć trzeba, że cytowane opracowania dotyczy "Analizy ciągów kominowych budynku na działce nr ewid. K przy ul. B w związku z planowaną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego". W konsekwencji przyjęte rozwiązania techniczne dotyczą nieruchomości, której nie obejmował wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, należącej do podmiotów innych niż inwestor, sprzeciwiających się powstaniu tak wysokiego budynku w ich bezpośrednim sąsiedztwie.

W tym miejscu, odnosząc się do stwierdzenia, że "projektowany budynek nie wpłynie na zaburzenie ciągów kominowych", wskazać należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy było ustalenie dopuszczalności realizacji nowego zamierzenia budowlanego pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, nie zaś analiza porównawcza w tym zakresie w odniesieniu do istniejącego obecnie w tym miejscu, przewidzianego do rozbiórki, budynku, zrealizowanego w odmiennym stanie prawnym. Ubocznie zauważyć trzeba, że elewacja planowanego budynku od strony południowej jest jeszcze szersza od obecnego obiektu, zrównanego w tej części z kamienicą przy ul. B – co ilustruje nadesłany w uzupełnieniu rzut tej części elewacji. Na tę okoliczność wskazywali właściciele tej kamienicy w odwołaniu od poprzedniej decyzji organu I instancji, wskazując że będzie to skutkować zakłóceniem ciągów kominowych tego budynku.

Powracając do zaproponowanych przez autorów analizy rozwiązań technicznych, polegających na zastosowaniu napędzanych silnikiem hybrydowych nasad kominowych na budynku przy ul. B (usytuowanej na działce nr K) – z jednoczesnym zastrzeżeniem, że ich zastosowanie jest możliwe tylko w przypadku użycia kotłów grzewczych z zamkniętą komorą spalania – należy przytoczyć art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przez to ostatnie należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 ustawy). Tymczasem, jak słusznie zauważył Wojewoda, złożony w niniejszej sprawie wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dotyczy działek nr D, E, F, G, H przy ul. B oraz działki nr G przy ul. A. W konsekwencji działka nr K przy ul. B nie weszła w skład terenu inwestycji, przedstawionego przez Spółkę w ww. wniosku, będącym przedmiotem rozpatrzenia przez organy administracji architektoniczno – budowlanej. Z tych samych powodów postanowieniem z dnia 30.04.2015r. (K-II-10) Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 4.03.2015r. o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę w związku z postępowaniem przed Sądem Rejonowym dotyczącym nakazania złożenia oświadczenia woli przez pozwanych w przedmiocie wyrażenia zgody na dysponowanie przez Spółkę nieruchomością położoną przy ul. B na cele budowlane. Kwestionowanie tego postanowienia w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogło odnieść skutku, jako że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Przyjęte w cyt. przepisie rozwiązanie oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W tym miejscu podkreślić trzeba, że Spółka wniosła w niniejszej sprawie skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, nie zaś na ww. postanowienie, które podlegało odrębnemu zaskarżeniu (o czym strony pouczono). Ubocznie zauważyć należy, że w sytuacji, gdy inwestor uzyska pozytywne orzeczenie sądu cywilnego, może złożyć ponowny wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, uwzględniając w nim działkę K, co do której przysługiwałoby mu prawo do dysponowania na cele budowlane. Nie sposób natomiast podzielić stanowiska Spółki o możliwości rozstrzygania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego określone rozwiązania techniczne w odniesieniu do nieruchomości, do której prawo takie inwestorowi nie przysługuje. W tym zakresie, odnosząc się do zarzutu o naruszeniu art. 4 ustawy, należy wyjaśnić stronie skarżącej, że określone w tym przepisie prawo do zabudowy nieruchomości służy jedynie temu, kto wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Powracając do treści omawianej analizy uznać trzeba, że zawarte w niej stwierdzenia nie pozwoliły na pozytywne rozpatrzenie wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji. W tym zakresie należy zacytować następujące stwierdzenia autorów tego opracowania:

- "Spełnienie wymagań PN 89/B-10425-4 (oraz aktualnych norm europejskich, norm ISO) a dotyczącym usytuowania geometrycznego i wysokościowego w omawianym przypadku nie jest możliwe, z uwagi na stan techniczny budynku (przy ul. B), przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz na stan techniczny wylotów spalinowych i wentylacyjnych ponad dachem. Ponadto występują istotne różnice geometryczne w stosunku istniejącego jak i do projektowanego DOMU SENIORA (sięgają one nawet 12.0 m)";

- "Spełnienie wymagań PN 89/B-10425-4 nie jest możliwe, z uwagi na uwarunkowania wynikające z ochrony konserwatorskiej. (...) W związku z tym najistotniejszym działaniem z punktu widzenia konserwatorskiego jest utrzymanie układu linii, formy i skali nowej zabudowy (wysokość elewacji frontowej i geometrii dachu), która wpisze się w urbanistyczne wnętrza ulicy B i częściowo ul. A. Dlatego podwyższenie kominów byłoby niezgodne z punktu widzenia konserwatorskiego".

Jak wynika bowiem z § 142 rozporządzenia przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu (ust. 1). Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (ust. 2).

W tym miejscu wskazać trzeba, że co do zasady stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne (art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12.09.2002r. o normalizacji), jednakże stosowanie Polskich Norm, które zostały powołane w rozporządzeniu z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest obowiązkowe.

Sposób konstruowania kominów, szczególnie wyprowadzania ich wylotów ponad dach, określa norma PN-89/B-10425 – "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania i badania przy odbiorze". Zgodnie z poz. 3.3.2.2 tej Normy: "Przewody spalinowe należy prowadzić od otworów rewizyjnych do wylotów komina lub nasady kominowej wg dokumentacji technicznej. Otwory rewizyjne powinny znajdować się na poziomie 0,4 m poniżej wlotu do przewodu (rys. 1). Wyloty przewodów powinny znajdować się jak w 3.3.2.1." Jak wynika z kolei z regulacji, której dotyczy odesłanie (3.3.2.1) "wyloty przewodów dymowych należy wykonywać wg następujących zasad:

- przy dachach płaskich o kącie nachylenia połaci dachowych nie większym niż 12°, niezależnie od konstrukcji dachu, wyloty przewodów powinny znajdować się co najmniej o 0,6 m wyżej od poziomu kalenicy lub obrzeży budynku przy dachach wgłębionych".

W konsekwencji należy podzielić zawarte w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach stanowisko, że planowana do realizacji inwestycja nie spełnia wymogów § 142 ust. 2 rozporządzenia (tak organ I instancji) oraz § 142 ust. 1 rozporządzenia (organ odwoławczy). Jednocześnie, mając na uwadze całość treści przepisu § 142 rozporządzenia, brak podstaw by uznać, że powołanie przez organy różnych jednostek redakcyjnych tej regulacji – mających przecież podobny sens – stanowiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a.). Podobnie, jeśli chodzi o zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni § 142 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w zw. z pozycją 3.3.13. PN-89/B-10425, to argumentacja podniesiona w tym zakresie jest również niezasadna. Zgodnie z ostatnią z powołanych regulacji: "Wyloty przewodów należy wyprowadzić ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed zadmuchiwaniem, zgodnie z 3.3.2.1. Wierzch kominów powinien być nakryty czapką betonową zbrojoną z okapnikiem odizolowaną warstwą papy. W rejonach występowania silnych wiatrów, np. halnych, należy instalować na wylotach przewodów nasady kominowe. Na pozostałych terenach zaleca się instalowanie nasad kominowych przy usytuowaniu komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę)". W tym miejscu należy jeszcze raz powtórzyć, że działka nr K, na której znajduje się budynek przy ul. B (gdzie miałyby zostać zamontowane nasady kominowe), nie została wymieniona we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę jako teren planowanej inwestycji, do którego skarżącej przysługuje uprawnienie do dysponowania nim na cele budowlane. Jakkolwiek złożona analiza wskazuje na zakres robót mających na celu wyeliminowanie ewentualnych zakłóceń ciągu przez przeprowadzenie robót w sąsiednim budynku, to ich wykonanie nie jest możliwe bez zgody właścicieli ww. kamienicy – której inwestor nie posiada. Jednocześnie, kierując się treścią cyt. pozycji 3.3.2.1 Normy, wskazać trzeba, że cała skrajna południowa elewacja budynku (wyższa o 4 kondygnacje od sąsiedniego, bezpośrednio z nim graniczący oraz szersza od dotychczasowej) – nie zaś wyłącznie jego pomniejszy element – stanowi przeszkodę, o jakiej mowa w tej regulacji.

W rezultacie w rozpatrywanej sprawie zachodzi niezgodność planowanej inwestycji z § 142 rozporządzenia, dotyczącym wyprowadzenia przewodów kominowych ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Powyższe oznacza, że złożony projekt architektoniczno-budowlany jest niezgodny z warunkami technicznymi – do stwierdzenia czego organy były uprawnione na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy. Jak wynika z tego przepisu obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Uzasadniając brak uwzględnienia wniosku Spółki o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych w skardze świadków oraz dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa (przygotowanej na zlecenie D.) należy powołać się na art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przywołana regulacja wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów, z zastrzeżeniem że mogą to być jedynie dowody z dokumentów. W konsekwencji przeprowadzenie wnioskowanych dowodów z zeznań świadków oraz dowodu z opinii biegłego nie jest prawnie dopuszczalne. Przyjęcie odmiennego zapatrywania przeczyłoby funkcji pełnionej przez środki dowodowe, którymi są opinia biegłego i ekspertyza naukowa. Brak jest przeszkód do posługiwania się nimi na etapie postępowania przed organami administracyjnymi, natomiast korzystania z takich środków nie dopuszczają przepisy ustawy P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 22.06.2012r. o sygn. akt II FSK 2466/10, LEX nr 1212291). Przeprowadzenie dowodu ze złożonej przez Spółkę opinii musiałoby podlegać wszelkim rygorom prawnym właściwym dla kontradyktoryjnego modelu procesu sądowego i w żadnym wypadku nie może być utożsamiane wyłącznie z zapoznaniem się z treścią określonego dokumentu prywatnego, zawierającego przygotowany na zlecenie strony pogląd w sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27.03.2014r. o sygn. akt I SA/Kr 1756/13, LEX nr 1518522). Ekspertyzę taką należy traktować jedynie jako prywatne zapatrywanie osoby trzeciej na dane zagadnienie, wobec czego opinia ta nie jest dowodem mającym znaczenie dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14.06.2011r. o sygn. akt III SA/Kr 308/11, LEX nr 994624). Dodatkowo podkreślić trzeba, że z treści art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. wynika, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest jedynie uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu.

Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.