Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2219/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 1 i 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na podejmowanie działań prowadzących do naruszenia i zmiany wyglądu zabytku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego E. T. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] odmawiającą udzielenia pozwolenia na podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił E. T. J. "W." pozwolenia na podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru – zespołu urbanistycznego miasta W. pod nr [...] i [...], polegających na montażu dwóch urządzeń klimatyzacyjnych na elewacji frontowej budynku przy ul. [...] we W. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe klimatyzatory mają zostać zamontowane na elewacji frontowej na parterze pomiędzy oknami. Takie usytuowanie urządzeń ingeruje w istotny sposób w kompozycję fasady i nie pozostaje obojętne dla jej wyglądu, stanowiąc element dysharmonizujący. Planowane zamierzenie wpłynie niekorzystnie na walory układu przestrzennego i krajobrazowego tej części miasta, a tym samym jest sprzeczne z wymogami konserwatorskimi. Ponadto przedmiotowy projekt stoi w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa wydania pozwolenia na montaż dwóch urządzeń klimatyzacyjnych na ścianie frontowej budynku przy ul. [...] we W. była już raz rozpatrywana przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zakończona decyzją z dnia [...] marca 2008 r., którą odmówiono pozwolenia na montaż ww. urządzeń. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził uchybienie przez E. T. terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Tym samym, stosownie do treści art. 16 § 1 kpa, decyzja z dnia [...] marca 2008 r. jest ostateczna. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że ponowne merytoryczne rozpatrywanie sprawy tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną jest bezprzedmiotowe. Zachodziła więc przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. T. wnosząc o jej uchylenie i wskazał, że drugi wniosek o wydanie pozwolenia na montaż klimatyzatorów złożył w celu poznania stanowiska Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tym przedmiocie. Uprzednio nie było to możliwe z uwagi na fakt, iż stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2008 r. rozpoznającej pierwszy wniosek skarżącego. Wskazał jednocześnie na wadliwą działalność organów prowadzących postępowanie i ich pracowników.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się tą regułą Sąd uznał, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2009 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że kwestionowane decyzje zostały skierowane do osoby nieżyjącej – M. A., który zmarł w dniu [...] maja 2005 r.

W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ażeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004, z. 3, poz. 33).

Powyższe oznacza, że M. A. zmarły w dniu [...] maja 2005 r. nie mógł być stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Z chwilą śmierci strony postępowania w jego prawa i obowiązki powinni wstąpić jego następcy prawni. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ posiadał informację w tym zakresie.

Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.