Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1323/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania W. K. od decyzji Burmistrza Gminy B. nr [...] z [...] marca 2010 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na [...] zgłoszonych celów i zapisanych w protokole z 5 marca 2010 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z [...] marca 2010 r. Burmistrz Gminy B. odmówił przyznania W. K. zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na 21 zgłoszonych celów opisanych w protokole z 5 marca 2010 r.

Od decyzji tej W. K. wniósł odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu sprawy wskazało, że odwołanie nie może zostać uwzględnione, ponieważ organ I instancji nie naruszył prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia.

Organ powołał treść art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362) i wyjaśnił, że z przepisu tego wynika jednoznacznie, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Organ administracji biorąc pod uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy jak również aktualne możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, decyduje o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego.

Organ odwoławczy wskazał, że swoboda działania organu nie zwalnia go z obowiązku jak najstaranniejszego przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Ośrodki zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie wszystkich oczekiwań ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej.

Zdaniem organu II instancji, potrzeby wskazane w podaniu W. K. z 4 marca 2010 r., nie są niezbędnymi potrzebami bytowymi.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, dalej zwana ,,ustawą", pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W świetle ustawy organy administracyjne prawidłowo uznały, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Zgodnie bowiem z przepisem z art. 39 ust. 1 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Z kolei stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi, zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, które podlegają zwrotowi częściowo lub w całości.

Oznacza to, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Wobec tego samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, lecz nie jest obowiązany, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne w tym przypadku obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.

Uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz finansowych możliwości ośrodków pomocy społecznej. Wiadomo jest, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia.

Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Dlatego w przypadku decyzji uznaniowej działanie organu oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (por. wyrok NSA z 19 VI 2007 r., I OSK 1464/06, LEX nr 299415).

Kontrolując decyzję uznaniową Sąd ustala, czy dopuszczalne było jej wydanie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania oraz czy dostatecznie uzasadnił rozstrzygnięcie.

Jak wynika z akt sprawy, dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w lutym wyniósł [...] zł (renta inwalidzka oraz zasiłek stały), a więc przekroczył kryterium ustawowe dla osoby samotnie gospodarującej, o jakim mowa w art. 8 ust 1 pkt 1) ustawy, wynoszące [...] zł.

Należy zatem podzielić stanowisko organów, że brak jest również podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku w oparciu o przepis art. 41 ustawy. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem uzasadniony przypadek, o którym mowa w powyższym przepisie, a cele wnioskowane przez skarżącego (w nieczytelnym piśmie z 4 marca 2010 r. , a następnie spisane w protokole z 5 marca 2010 r. podpisanym przez skarżącego) nie mieszczą się w zakresie unormowania art. 39 ustawy i wykraczają poza finansowe możliwości ośrodka pomocy społecznej.

Jak wynika z treści protokołu z 5 marca 2010r., skarżący domagał się zasiłku celowego na: zaległe wypłaty zasiłków z winy kasjerki, telefon, bilety PKP, zaległe rachunki za energię elektryczną, naprawę trzech maszyn do pisania, zakup i wymianę zamka w drzwiach, należności z tytułu zwracania podań, odmowę ich przyjmowania, cenzurowanie podań, nielegalne wynajmowanie lokalu przez sekretarkę burmistrza, utratę dwóch "pamiątkowych lokali", na spłatę zadłużenia lokalu, zabranie dokumentów i włamania do lokalu, pomoc urzędników w 35 włamaniach do lokalu w B., porwanie przez policję, kierowanie wniosków do sądu, zanieczyszczanie jedzenia. Kwoty żądane przez skarżącego oscylują od 5 tysięcy zł do 900 tysięcy trylionów złotych.

Z przyczyn wyżej wskazanych, odmowa przyznania zasiłku nie narusza więc zasady swobodnego uznania organu. Zważyć także należy, że organ pomocy społecznej zaspokaja również potrzeby innych osób. Wobec tego nie może on koncentrować się na zaspokojeniu wszystkich zgłoszonych przez skarżącego potrzeb, z pokrzywdzeniem innych osób potrzebujących koniecznego wsparcia finansowego. Skarżący jest objęty stałą pomocą w różnych formach (obiady, bieżące opłaty za energię elektryczną , gaz, telefon ponosi ośrodek pomocy społecznej w B.) - z uwagi na stan zdrowia i sytuację materialną. Jednakże jak wyżej wskazano, nie każde żądanie może być zaspokojone przez organ.

Organy obydwu instancji zgodnie z przepisami prawa przeprowadziły postępowanie (w tym wywiad) i wydały trafne rozstrzygnięcia. Wprawdzie Sąd dostrzega, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nazbyt ogólnikowe, jednakże to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.