Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 385/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 § 1, art. 33 § 1, art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: § 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr. / WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. J. (dalej: zobowiązany/skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (dalej: Dyrektor IS) z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego - Z. J. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 22 września 2014 r. o numerach: [...],[...], [...], [...], [...],[...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...], [...], [...],[...], wystawionych przez wierzyciela – "A" S.A. na należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Organ egzekucyjny - zawiadomieniem z dnia 30 października 2014 r. zajął prawa majątkowe zobowiązanego, stanowiące wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, tj. w "B" w R.

Pismem z dnia 4 listopada 2014 r. Z. J. wniósł do Naczelnika US zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych, zarzucając nieistnienie obowiązku. W uzasadnieniu zobowiązany podniósł, że zwrócił się do "A" S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu RTV w B. o wydanie kserokopii akt sprawy, na podstawie których wysunięto wobec niego roszczenie finansowe, ponieważ wszystkie dowody zarejestrowania odbiorników RTV straciły ważność w listopadzie 2008 r., a do chwili obecnej nie otrzymał żadnego zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiowo-telewizyjnych. Brak tego numeru identyfikacyjnego w sposób kategoryczny uniemożliwiał dokonywanie jakichkolwiek opłat z tego tytułu. Z. J. wskazał również, że do dnia złożenia zarzutu nie otrzymał żadnej odpowiedzi na swoje wystąpienie do "A" S.A., jak również ww. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W przekonaniu zobowiązanego nie może on ponosić żadnych konsekwencji prawnych oraz finansowych z tytułu zaniedbania i nie wywiązywania się z obowiązków "A" S.A. wynikających z § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 5 września 2007 r.

Pismem z dnia 7 listopada 2014 r. organ egzekucyjny, zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów, zaś postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Wierzyciel - postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. - uznał wniesiony przez Z. J. zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Naczelnika US na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] - za nieuzasadniony.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], Naczelnik US uznał zgłoszony przez Z. J. zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku za nieuzasadniony.

Na to postanowienie Z. J. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez "A" S.A.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., Dyrektor IS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu egzekucyjnego, że co do wniesionego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela, co oznacza, że nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalania istnienia podstawy do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Dyrektor IS podkreślił, że nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów, jest wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną.

Zauważył, że podniesione przez zobowiązanego zarzuty związane z działaniami "A" S.A., nie podlegają jego ocenie.

Odnosząc się do wniosku Z. J. o wycofanie wszczętego wobec niego postępowania egzekucyjnego oraz "prowadzonego tytułu wykonawczego z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv" wskazał, że to wierzyciel decyduje o konieczności wszczęcia egzekucji administracyjnej i prowadzenia jej przez organ egzekucyjny. Dopóki wierzyciel nie złoży do organu egzekucyjnego wniosku o zakończenie postępowania egzekucyjnego, egzekucja powinna być kontynuowana do czasu wyegzekwowania obowiązku. W niniejszej sprawie wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, jak również wskazał, że "postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...] (...) jest w pełni uzasadnione".

Z. J. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora IS z dnia [...] marca 2016 r. wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 poz. 599 – dalej: u.p.e.a.) polegające na wszczęciu i prowadzeniu egzekucji mimo nieistnienia obowiązku,

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieustosunkowanie się do zarzutów zażalenia.

W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę, że przez okres około 5 miesięcy, pomimo wysyłanych systematycznych ponagleń przez Naczelnika US, "A" S.A. nie udzieliła w ustawowym terminie odpowiedzi oraz nie zajęła stanowiska na wniesione zarzuty w sprawie wszczętego wobec skarżącego - bezzasadnego i bezprawnego postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem skarżącego, z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. wynika, że obowiązek nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz bezwzględny i kategoryczny sposób zawiadomienia użytkownika rtv o jego nadaniu, ciążył na "A" S.A., a z obowiązku tego "A" się nie wywiązała.

Z. J. podniósł, że przedstawione przez "A" w zaskarżonych postanowieniach argumenty, iż nie odnotowano zwrotu przesłanego do niego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego są całkowicie nieuzasadnione. Jest oczywistym i powszechnie wiadomym, że trudne i wręcz niemożliwe jest otrzymanie zwrotu korespondencji, w tym przypadku zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który nigdy nie został przesłany lub przekazany do określonego adresata. W tej sytuacji reprezentowana przez "A" argumentacja, iż prawodawca nakazał operatorowi, w tym przypadku "A" S.A., przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia, jest kolejnym absurdem. Z tego wynika, że według "A" S.A nie jest istotne czy obywatel został w sposób skuteczny i jednoznaczny zawiadomiony o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, lecz zawiadomienie to zostało przesłane "byle gdzie, do byle kogo, a nawet do anonimowego adresata".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny, który nie jest wierzycielem, obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Następnie Naczelnik US wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym uznał za nieuzasadniony zarzut w zakresie nieistnienia obowiązku. Po rozpatrzeniu zażalenia - Dyrektor IS postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, i to rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi Z. J.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zarzuty te zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego.

W sprawie kluczowe znaczenie ma art. 33 § 1 u.p.e.a., który przyjmuje ogólną zasadę, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z treścią tej regulacji: podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - również na podstawie art. 33 pkt. 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1).

W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek dotyczy uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (rtv)

i wynika z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm. – dalej: ustawa o opłatach abonamentowych).

Stosownie do art. 2 ww. ustawy, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1), domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2), obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3), opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 4). Co do zasady, odbiorniki rtv podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

W ocenie Sądu, skoro podstawę do wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowił wprost przepis prawa, egzekucja egzekwowanego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach. Brak też podstaw do uznania, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią przepisu prawa.

Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego, że brak doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powoduje niemożność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. W ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, że z dniem 12 grudnia 2008 r., tj. z upływem terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342 – dalej: rozporządzenie z 25 września 2007r.), który to przepis ustanawiał obowiązek nadania numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o tym użytkownika, wygasła rejestracja dotychczasowych użytkowników. W terminie tym "A" S.A., zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym, nie dokonując przy tym zmian w zakresie rejestracji odbiorników, tj. anulowania czy ponownej ich rejestracji.

Należy wskazać, że na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., "A" S.A. zobowiązana była do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do tego rozporządzenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowane jest stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że użyte

w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. sformułowanie "powiadomienie", oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Powyższy przepis nie przewiduje bowiem obowiązku doręczenia stronie powiadomienia,

a jedynie jego przesłanie. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest zatem niezbędne dysponowanie przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 516/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GL 518/14).

Z powyższych względów, brak dysponowania przez "A" S.A. dowodem doręczenia skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia, nie stanowi naruszenia obowiązku określonego w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Podkreślenia wymaga także, że skarżący dopatruje się niezgodności egzekwowanego obowiązku z treścią przepisu rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., podczas gdy - jak to już zostało wyjaśnione - obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynikał z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, nie zaś

z przepisów ww. rozporządzenia.

Z powyższych względów, twierdzenia skarżącego, upatrujące przyczyn nieistnienia obowiązku w braku doręczenia mu przez "A" S.A. zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, nie mogą wywrzeć oczekiwanego przez niego skutku w postaci uznania przez organ egzekucyjny zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Należy nadmienić, że generalną zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, a procedura określona w art. 29 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co do zasady nie służy ustaleniu, bądź określeniu tego obowiązku. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie miał w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego obowiązku dokonywania szczegółowych ustaleń dotyczących rejestracji odbiorników przez skarżącego, gdyż nie należy to do tego postępowania.

W ocenie Sądu, organy egzekucyjne prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie poprzedzające wydanie swych rozstrzygnięć, prowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami K.p.a. Ocena okoliczności faktycznych sprawy podnoszonych przez skarżącego oraz tych, do których rozważenia organy egzekucyjne zobowiązane były z urzędu - jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowy. Reasumując stwierdzić należy, że w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uznania, że zarzut zgłoszony przez Z. J. o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku jest zasadny.

Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.