Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2865/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.141 par.4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art, 7, 77 par.1 oraz 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia NSA Małgorzata Miron Protokolant asystent sędziego Monika Mamińska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 418/14 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 418/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak przywołano w uzasadnieniu powyższego wyroku SKO w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołań R. F., M. F. i B. B., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję nr [...] wydaną w dniu [...] lipca 2013 r. przez Prezydenta Miasta Krakowa. Organ I instancji powyższą decyzją stwierdził, że na działkach nr [...] i [...] (jak wynika to z dalszych akt sprawy położonych w obr. Podgórze w Krakowie) stanowiących własność B. B. nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziaływujące na grunty sąsiednie, tj. na działkę nr [...] stanowiącą własność M. G.-Z., w związku z tym nakazano B. B. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom szczegółowo wskazanych w decyzji, a ponadto organ ten stwierdził, że na działkach nr [...] i [...] stanowiących własność B. B. nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziaływujące na grunty sąsiednie, tj. na działkę nr [...], stanowiącą własność M. G.-Z.

Kolegium podkreśliło, że decyzje wydane w sprawie zapadły w konsekwencji uprzedniego wyroku WSA w Krakowie. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji, a następnie Kolegium rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, miały na uwadze konieczność wykonania wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. II SA/Kr 1763/11, który zapadł w przedmiotowej sprawie i którym organy administracji były związane. Kolegium dokonując oceny sprawy w postępowaniu odwoławczym miało w szczególności na uwadze zalecenia WSA w Krakowie wynikające z ww. wyroku. W ocenie Kolegium zalecenia te zostały wykonane, tak więc postępowanie wyjaśniające zostało uzupełnione we wskazanym przez ten sąd zakresie.

W przedmiotowej sprawie WSA w Krakowie w wyroku II SA/Kr 1763/11 podkreślił przede wszystkim konieczność ponownego opracowania przez uprawnionych biegłych opinii hydrologiczno-geologicznej stanowiącej istotny dowód w sprawie, podkreślając, że w pełni podziela ustalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż ocena zmiany stosunków wodnych wymaga − co do zasady − wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń.

W tym zaś zakresie należy stwierdzić, że ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji zlecił sporządzenie nowej opinii hydrologiczno-geologicznej, w której uwzględniono zmiany stanu wody na gruncie zaistniałe po 2006 r. W rozpatrywanej sprawie sporządzona została opinia z dnia 31 października 2012 r. pn. "Ocena dokonanych zmian stanu wody na gruntach znajdujących się w rejonie ul. Czajna - Zyndrama z Maszkowic - Powały z Taczewa w wyniku niwelacji terenu, wykonanych ogrodzeń, zrealizowanych inwestycji budowlanych, tzw. zarurowania rowu itp., ze szczególnym uwzględnieniem okresu ich dokonywania przez poszczególnych właścicieli i ich wpływu na stosunki wodne w tym rejonie, wraz z określeniem występujących szkód na terenach sąsiednich", przez dra T. S. W opinii tej stwierdzono, że woda gruntowa na terenie objętym opinią występuje w strefie saturacji (strefa nawodniona) oraz w strefie aeracji (strefa napowietrzona). Strefę saturacji z wodami o charakterze swobodnym lub naporowym stwierdzono w osadach piaszczystych, zarówno w dnach dolin, jak i na stokach obecnie zasypanych dolin. Wodę gruntową strefy aeracji stwierdzono również w dnach dolin, jak i na stokach (występuje w postaci sączeń w obrębie nasypów lub na granicy nasypów z gruntami rodzimymi).

SKO w Krakowie stwierdziło, że sporządzona w sprawie opinia hydrologiczno - geologiczna oparta została na przeprowadzonych, wymagających wiedzy fachowej badaniach przedmiotowych gruntów i stanu wody na gruncie, pomiarach, analizach i obliczeniach, jak też na oględzinach w terenie i analizie szeregu materiałów źródłowych, a organ I instancji wydając kwestionowaną odwołaniem decyzję uwzględnił jej treść w rozstrzygnięciu.

Ponadto, co istotne w sprawach z zakresu naruszenia stanu wody na gruncie, w przedmiotowym postępowaniu wielokrotnie przeprowadzone były wizje w terenie, z których sporządzono protokoły dołączone do akt sprawy wraz z opisaną dokumentacją fotograficzną. Dla podjętego rozstrzygnięcia istotne są w szczególności oględziny w dniach 12 czerwca 2013 r. oraz 5 czerwca 2013 r. (akta adm., tom 6, karty nr 120-174), jako najbardziej aktualne. Przeprowadzona została również rozprawa administracyjna z udziałem biegłego T. S. w dniu 29 stycznia 2013 r. (akta administracyjne, tom 4, karta nr 1168).

W uzasadnieniu wyroku przywołano także i to, że dodatkową, istotną kwestią w ocenie Kolegium również jest, że w postępowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji proponowane było zawarcie ugody pomiędzy stronami, do której jednak nie doszło. Tym niemniej na uwagę zasługuje, że pełnomocnik B. B. złożył w imieniu swojego mocodawcy propozycję rozwiązania sytuacji konfliktowej dotyczącej zaistniałego stanu wody na gruncie, w tym poprzez zrealizowanie przez B. B. studzienki i jednej nitki odpływowej od granicy z działką Państwa Z., do głównego zarurowania.

Okoliczność powyższa, zdaniem Kolegium wskazuje, że również same strony przedmiotowego postępowania widzą konieczność uregulowania obecnego stanu wody na gruntach objętych nim objętych, a zatem widoczne jest, że obecne stosunki wodne, jakie panują na tych gruntach, nie mogą nadal być utrzymywane bez szkody dla właścicieli działek.

Zgodnie z powyższymi zaleceniami sporządzono nową opinię geologiczno -hydrogeologiczną, którą zarówno Kolegium w niniejszej decyzji, jak i organ I instancji w zaskarżonej decyzji, poddano ocenie, a organy ustosunkowały się do jej wniosków. Jednocześnie WSA w Krakowie w ww. wyroku wskazał na znaczenie takiej opinii w postępowaniu, co również uwzględniło Kolegium w niniejszej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł do WSA w Krakowie B. B. Przedmiotowej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na nie dość wnikliwej ocenie tego materiału;

b) art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz utrudnia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne (Dz. U. 2012 r., poz. 146 z późn. zm., dalej uPw) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Krakowie doszedł do przekonania, że zmiany na gruncie obejmującym działki nr [...] i [...] należące do skarżącego szkodliwie wpływają na działkę nr [...] i ta zmiana wynika z działania właściciela ww. działek, a tym samym zasadnie Prezydent Miasta Krakowa nałożył na B. B. oznaczone obowiązki celem wykonania określonych urządzeń i pojęcia działań zapobiegających szkodom.

W ocenie tegoż sądu organy administracji w tej sprawie trafnie przyjęły jako zasadny obowiązek nałożony na skarżącego, którego istota dotyczy naruszenia naturalnego kierunku spływu wód z działki nr [...]. Skoro naturalne ukształtowanie terenu działek nr [...] i [...] powodowało spływ wód z działki nr [...] na działkę nr [...], to taki kierunek spływu należało w największym stopniu zachować. Skoro w wyniku nadsypania przez skarżącego działek nr [...] i [...], wykonania ogrodzenia pomiędzy tymi działkami, a przede wszystkim zasypania naturalnego zbiornika wodnego zbierającego wody z całego obszaru – przywrócenie stanu pierwotnego było nieuzasadnionym, to należało skarżącego zobowiązać do takich czynności (wykonania urządzeń lub podjęcia innych czynności), które ten naturalny kierunek spływu wód będą w możliwie najlepszym stopniu zachowywały.

W ocenie sądu I instancji wykonanie decyzji wydanej w tej sprawie pozwoli na usunięcie negatywnych skutków zmiany stosunków wodnych i w tym zakresie biegły, a w ślad za nim organy administracji mogły przyjąć, że nie tyle udrożnienie rurociągu odprowadzającego wodę ze studni zbiorczej na działce nr [...], ile odpływ wód opadowych z tej działki systemem rurociągu zbiorczego objętego załącznikiem nr 22 opinii biegłego będzie prawidłowym rozwiązaniem.

Sąd I instancji uznał także, że należycie organ I instancji uzasadnił nadanie w tej sprawie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W ocenie sądu wojewódzkiego nałożone na skarżącego obowiązki i treść uzasadnienia decyzji (zwłaszcza organu I instancji) spełniają warunki wynikające z art. 107 K.p.a., a przy tym, jak zostało to już wykazane, w tej sprawie organy nie naruszyły przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i zgromadziły wystarczający materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej oceny tego materiału w zakresie niezbędnym do wydania decyzji. W konkluzji wyroku uznano, że nie doszło do naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.

Skargą kasacyjną, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, B. B. zaskarżył ww. wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa) zarzuca mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7. i art. 77 K.p.a. poprzez:

przyjęcie, że organy orzekające w sprawie nie dopuściły się innego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 K.p.a. ustalając w sposób nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy, co umożliwiło prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego tj. art. 29 uPw;

niewłaściwą ocenę ustaleń faktycznych organów orzekających w sprawie, w

tym oceny środków dowodowych na okoliczność ustalenia stanu wód istniejącego na gruntach objętych postępowaniem, podczas gdy stan ten ustalony został na podstawie opinii hydrologicznej biegłego zawierającej poważne wady i nieuwzględniąjącej wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez przyjęcie, że

organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszenia art. 107 K.p.a. poprzez brak jednoznacznego i jasnego oznaczenia obowiązku nałożonego na składającego skargę kasacyjną używając sformułowania "system odwodnienia";

art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia

podstaw prawnych rozstrzygnięcia, w szczególności brak wnikliwego odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze na decyzję przez składającego skargę kasacyjną.

Na podstawie zaś art. 174 pkt 1 Ppsa ww. wyrokowi WSA w Krakowie skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj.:

art. 29 ust. 1 pkt 1 zw. z art. 29 ust. 3 uPw poprzez jego błędną

wykładnię polegającą na przyjęciu, że jego dyspozycja ogranicza możliwość badania stosunków wodnych do nieruchomości składającego skargę oraz nieruchomości bezpośrednio z nią sąsiadujących, podczas kiedy w kontekście tego przepisu konieczne i dopuszczalne jest badania całych stosunków wodnych terenu, który może mieć wpływ na stosunki wodne nieruchomości objętych postępowaniem;

art. 29 ust. 1 pkt 1 zw. z art. 29 ust. 3 uPw poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla nałożenia na właściciela nieruchomości obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 uPw nie jest konieczne ustalenie wpływu zmian stanu wód na innych nieruchomościach sąsiadujących z nieruchomością poszkodowaną.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej zrekapitulowano stan sprawy, by następnie prezentować argumentację mającą stanowić rozwinięcie sformułowanych w jej petitum zarzutów.

W odpowiedziach M. i R. F. oraz K. Z. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik B. B. poinformował, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. została wykonana, na dowód czego przesłał informację Urzędu Miasta Krakowa Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia 23 września 2015 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) − Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

A. W przypadku sformułowania w skardze kasacyjnej zarzutów tak naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty natury procesowej.

Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Stosownie do cyt. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 Ppsa może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być skuteczny wówczas, gdyby sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.

W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 Ppsa) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy zaskarżonej decyzji. Stwierdzić przy tym trzeba, że zawarty w tym przepisie wymóg dotyczący zwięzłego przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze nie nakłada na sąd I instancji obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów, a jedynie do tych, które miały znaczenie dla sprawy. Stawiając zatem w skardze kasacyjnej zarzut "braku wnikliwego odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze", należałoby powiązać to z naruszeniem stosownego przepisu oraz wykazać istotny wpływ na wynik sprawy tego naruszenia. W ocenie Sądu lektura uzasadnienia tak skonstruowanego zarzutu wskazuje wyłącznie na polemikę z motywami zaskarżonego wyroku, co samo w sobie nie dowodzi naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa. Na chybiony charakter tak skonstruowanego zarzutu wskazuje nawet sama treść skargi kasacyjnej, gdzie sam jej autor przywołując stan faktyczny sprawy (s. 4-9), po wielokroć przywołuje te sformułowania, z których wynika, że sąd wojewódzki odnosił się do zarzutów skargi.

B. Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 77 i 107 K.p.a., przy czym części z tych zarzutów nie sposób prawidłowo rozpoznać. W judykaturze eksponującej konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej w oznaczony sposób, przy uwzględnieniu tzw. przymusu radcowsko-adwokackiego, podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r., II FSK 3878/13, LEX nr 2036690, z dnia 25 września 2015 r., II GSK 1750/14, LEX nr 1986671, z dnia 4 grudnia 2014 r., I OSK 910/13, LEX nr 1643282). Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Naczelny Sąd Administracyjny nie może prawidłowo rozpoznać tych zarzutów, które zostały wadliwie skonstruowane, skoro w skardze kasacyjnej nie wskazano precyzyjnie, której jednostki systematycznej przepisu, który miał być naruszony, zarzuty te dotyczą. Uwaga ta odnosi się do zarzutu uchybienia przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w powiązaniu z art. 77 K.p.a, skoro dzieli się on na paragrafy. Niekiedy uzasadnienie skargi kasacyjnej pozwala Sądowi na usunięcie tej wadliwości, tak jednak nie jest w przedmiotowej sprawie.

Gdy idzie o zarzut braku jednoznacznego i jasnego oznaczenia obowiązku nałożonego na stronę, odnośnie rozumienia pojęcia "system odwodnienia" i sformułowania w skardze kasacyjnej w związku z tym zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 107 K.p.a., sprecyzowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że chodzi tu w istocie o art. 107 § 1 i 2 K.p.a., to nie można go podzielić. Treść rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji jest zrozumiała, gdy chodzi o nakaz wykonania systemu odwodnienia, skoro obowiązek ten jest dalej precyzowany, iż chodzi w nim o wykonanie rurociągu zbiorczego według schematu ujętego w opinii biegłego, z włączeniem do studni na rurociągu K600-"D". Subiektywny brak pewności co do treści decyzji i sformułowanego w niej nakazu wykonania oznaczonych prac, strona mogła usunąć korzystając z konstrukcji określonej w art. 113 § 2 K.p.a. (wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji). Z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, aby skarżący kasacyjnie z takiego trybu skorzystał. Ponadto, zarzut ten czyni całkowicie niewiarygodnym okoliczność wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2013 r., o czym Sąd został powiadomiony przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie.

C. Za chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 K.p.a. Pierwszy z tych przepisów ma określać sytuację, w której sąd administracyjny uwzględniając skargę może uchylić zaskarżoną decyzję, przepis ten ma tzw. charakter blankietowy (wynikowy). Sąd stosując go, stwierdza bowiem, że w toku postępowania administracyjnego doszło do uchybienia innym przepisom proceduralnym, za wyjątkiem przepisów dających podstawę do jego wznowienia, a uchybienie to miało charakter istotny, czyli mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Powyższe oznacza, że zaskarżając skargą kasacyjną wyrok i podnosząc w istocie zarzut braku zastosowania cyt. przepisu, należy zarzucić naruszenie przez skarżony organ przede wszystkim przepisów postępowania administracyjnego, których z kolei naruszenia w toku postępowania administracyjnego nie dopatrzył się sąd I instancji, albo przepisów, które ten sąd sam naruszył, prowadząc postępowanie sądowe. W przedmiotowej sprawie podniesiono zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., stanowiącego jedną z tzw. zasad ogólnych K.p.a. Wedle cyt. przepisu "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Zdaniem Sądu trafnie WSA w Krakowie uznał, że nie doszło do naruszenia cyt. przepisu w toku postępowania administracyjnego, skoro dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy powołano biegłego, który z kolei sporządził kompleksową opinię odnośnie przyczyn zmiany stanu wody na gruncie oraz sposobów usunięcia ich skutków dla działek sąsiednich, a opinia ta miała kluczowe znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie oceniono tę opinię, w zakresie mającym odniesienie do przedmiotowej sprawy, jako skrupulatną i przejrzystą. Dodać wypadnie, że strony miały możliwość zapoznania się z nią, zadawania biegłemu pytań, skoro organ I instancji przeprowadził w tym zakresie rozprawę administracyjną.

D. Nie można podzielić zarzutu błędnej wykładni art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 3 uPw, której miałby się dopuścić WSA w Krakowie w wyroku oddalającym skargę. Z cyt. przepisów wynika, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, natomiast jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego ujęto je w dwóch kontekstach: po pierwsze z tego względu, że sąd miałby opowiedzieć się za taką wykładnią cyt. przepisów, która dopuszcza ograniczenie badania zmiany stosunków wodnych jedynie na nieruchomości objętej bezpośrednio postępowaniem oraz na nieruchomościach sąsiednich, bez konieczności kompleksowego badania tych stosunków na większym terenie, a po drugie – na przyjęciu założenia, że nie jest konieczne ustalenie wpływu zmian stanu wód na innych nieruchomościach sąsiadujących z nieruchomością poszkodowaną. Skarżący kasacyjnie przy tym nie neguje, że dokonał podwyższenia działki nr [...] i wykonał ogrodzenie, w wyniku czego doszło do zmiany stanu wód, zauważa jednakowoż, iż na działkę poszkodowaną wpływ mają także zmiany stanu wód na gruncie dokonane na innych nieruchomościach, a tym samym wydając rozstrzygnięcie nie ujęto sytuacji istniejącej na zbiorze gruntów w całość. Tak rozumianych zarzutów naruszenia prawa materialnego w realiach kontrolowanej sprawy nie można uznać za trafne.

W judykaturze trafnie wskazuje się, że wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 uPw, poprzedza ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie przepisu art. 29 uPw jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Z tych względów przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 uPw są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r., II OSK 7/14, LEX nr 1658623). Wszystkie te okoliczności zaistniały w odniesieniu do zmian stanu wody, wywołanej działaniem skarżącego kasacyjnie, niezależnie od działań innych osób (właścicieli innych nieruchomości) w tym terenie.

Sąd wojewódzki trafnie zauważył, że nie można zarzucić orzekającym organom braku dążenia do kompleksowego załatwienia sprawy, skoro wydano kilka decyzji w zakresie zmiany stanu wód, z których jedna (wydana przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.) była przedmiotem kontroli, w wyniku której zapadł kwestionowany skargą kasacyjną wyrok. Skoro organ I instancji, uwzględniając wykonane zmiany stanu wód, poprzez przekształcenia terenu i wykonanie różnych obiektów przez właścicieli poszczególnych działek, zdecydował się rozstrzygnąć te zagadnienia odrębnymi decyzjami, to w każdej z tych spraw oceniana była okoliczność dokonania zmiany stanu wód na gruncie w odniesieniu do konkretnej działki. Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego nie normują przy tym zagadnienia "kompleksowości" rozstrzygania spraw zmiany stanu wód na obszarze obejmującym większą część działek, czy też łączenia ich celem rozstrzygnięcia jedną decyzją. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący kasacyjnie dokonał takich zmian (podwyższenie poziomu terenu działki nr [...], wykonanie ogrodzenia na podmurówce nie przepuszczającej wody), które pozwalały stwierdzić, że zgodnie z art. 29 ust. 2 uPw ciążył na nim obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z tych względów stawiane zarzuty błędnej wykładni przepisów prawa materialnego nie są uzasadnione.

E. Skoro zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa. Wniosek uczestników o przyznanie kosztów w związku z wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną nie jest usprawiedliwiony, skoro odpowiedzi te nie zostały sporządzone przez fachowego pełnomocnika (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, ONSAiwsa 2013, nr 3, poz. 38).