Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 537/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1, art5. 63 ust. 1i ust. 3, art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.),, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasadza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminy kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w L. o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej typu [...] składającej się: wieży kratowej typu [...] o wysokości 41, 5 m, zespołu szaf telekomunikacyjnych [...] oraz przyłącza energetycznego. Przedmiotowa inwestycja była przewidziana do realizacji na działkach nr [1] i [2] położonych w C. przy ul. [...]. We wniosku zawarte zostało oświadczenie, że planowana do realizacji stacja nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz nie wymaga ona uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy C. , poinformował Starostwo, że Gmina C., będąca stroną postępowania, nie wyraża zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Uzasadniając to stanowisko Wójt wskazał, że w sprawie nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor ograniczył się bowiem jedynie do stwierdzenia, że budowa stacji nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, nie załączył jednak do wniosku analizy przedstawiającej charakterystykę funkcjonowania i oddziaływania stacji. Stwierdzenia zawarte w dokumentacji dołączonej do wniosku dotyczące braku potrzeby sporządzenia dla przedsięwzięcia raportu oddziaływania na środowisko – zdaniem Gminy - nie zwalniają inwestora z obowiązku zwrócenia się o wydanie decyzji środowiskowej, bowiem projektowana stacja ma stanąć w niewielkiej odległości od istniejącej już stacji bazowej [...] . Ponadto Wójt Gminy C. podał, że projektowana stacja ma graniczyć ze stanowiącymi własność gminy terenami przeznaczonymi w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową i usługową.

W oparciu o tę informację Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanej inwestycji. W podstawie prawnej tego orzeczenia organ powołał przepisy art. 123 ust.1 i ust.2 k.p.a. oraz art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na lokalizację projektowanej stacji w sąsiedztwie istniejącej już innej stacji bazowej nie jest wystarczające wykazanie przez inwestora iż projektowane przedsięwzięcie nie będzie wymagało sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ponadto organ podał, że dołączony do wniosku projekt budowlany nie uwzględnia położonych na południe od projektowanej stacji terenów przeznaczonych pod budowę osiedla mieszkaniowego. Z powyższych względów organ nakazał ponowne przeanalizowanie sumowanego oddziaływania projektowanej stacji i stacji istniejącej oraz ich oddziaływania na sąsiednie tereny mieszkaniowe.

Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik inwestora wskazał natomiast, że budowa planowanej stacji nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Powołał się w tej kwestii na dołączone do akt sprawy opracowanie pt.:" Wyniki weryfikacji anten wg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 VIII. 2007 r. Dz. U. Nr 158, poz. 1105 wykonane dla stacji LBL2011 B". W piśmie tym wskazano także, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie narusza możliwości zabudowy sąsiednich działek zlokalizowanych na południe od terenu inwestycji. W tej kwestii inwestor powołał się na zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidujące dla tych terenów maksymalną wysokość zabudowy do 12 m n.p.t. dla budynków usługowych i do 9 m n.p.t. dla budynków mieszkalnych. Z kolei z przedłożonego opracowania wynika, że anteny pracujące w azymucie 180 º będą emitować pole o wartościach przekraczających 0,1 w/m² w odległości nie większej niż 40 m od planowanej wieży i na wysokości powyżej 24 m n.p.t. Inwestor wyraził także gotowość podjęcia dodatkowego pisemnego zobowiązania do natychmiastowego rekonfigurowania anten w taki sposób, aby zapobiec ewentualnej i hipotetycznej kolizji mogącej powstać w przyszłości w związku z zabudową sąsiednich terenów.

W związku z takim stanowiskiem inwestora decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] powołując się na art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji wraz z urządzeniami towarzyszącymi.

W odwołaniu od tej decyzji "A" Sp. z o.o. domagała się zmiany w drodze samokontroli zaskarżonej decyzji, bądź jej uchylenia przez organ odwoławczy i wydania pozwolenia na budowę. Spółka zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem odwołującej się zaskarżonym aktem zostały także naruszone przepisy art. 35 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Uzasadniając te zarzuty wskazała, że Starosta [...] nie ustalił rzetelnie stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ ten wskazał dlaczego dowody przedstawione przez skarżącą celem wykazania, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze bądź potencjalnie oddziaływać na środowisko nie są wiarygodne. Nie wyjaśnił też podstawy prawnej wydanej decyzji, a w szczególności nie przytoczył przepisu prawa w oparciu, o który rozstrzygnął sprawę. Zdaniem odwołującej się wydana decyzja została nieprawidłowo oparta na art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, bowiem przepis ten winien być stosowany łącznie z ust. 1 tego artykułu. Organ w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił także dlaczego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji środowiskowej oraz z jakich przyczyn uznał za niewiarygodny dokument przedstawiony przez inwestora. Nie odniósł się także do stanowiska strony przedstawionego w piśmie z dnia [...] r. Rozwijając uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów Prawa budowlanego odwołująca się Spółka wskazała, że nie została wcześniej wezwana w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego do usunięcia nieprawidłowości, a zatem stosownie do art. 35 ust. 4 tej ustawy brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem odwołującej się w sprawie nie miała też miejsca sytuacja wynikająca z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem przedłożony przez nią projekt budowlany był kompletny oraz posiadał wszelkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Spółka wskazała wreszcie, że stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może, a nie musi wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Kwestię bowiem konieczności przeprowadzenia takiej oceny przesądzają unormowania wynikające z ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. dalej - ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Przywołany przepis nie dawał Staroście uprawnień do nałożenia obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej, a jedynie uprawnienie do weryfikacji, czy przedłożenie takiej decyzji było wymagane. Przy ustalaniu zaś obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej organ winien mieć na uwadze konstytucyjnie chronione prawo własności, a w wielu przypadkach także swobodę prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji nie mógł interpretować tego obowiązku rozszerzająco lecz w sposób ścieśniający. W związku z powyższym Spółka zaskarżyła także na podstawie art. 142 k.p.a. postanowienie nakładające na nią obowiązek przedłożenia decyzji środowiskowej. Wskazała również, że organ mógł co najwyżej domagać się na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przeprowadzenia przez Spółkę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nie przedłożenia decyzji środowiskowej.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił "A" Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej wraz z urządzeniami towarzyszącymi. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że po przeprowadzeniu analizy akt sprawy oraz uwzględniając w całości argumentacje podniesiona w odwołaniu uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Przeprowadzając w trybie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego badanie przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego wojewoda stwierdził jego zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości C. przyjętego uchwałą Rady Gminy w Ciasnej z dnia 21 marca 2006 r., Nr XXXVIII/290/2006 ( Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2006 r. Nr 71, poz. 2004). Działki na których ma zostać zlokalizowana stacja bazowa leżą bowiem na terenie oznaczonym symbolem [...]– tereny przemysłowe przeznaczone do przekształceń. Zgodnie zaś z § 30 tekstu planu na tym terenie dopuszcza się lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej. Sprawdzając zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska Wojewoda uznał, że dla przedmiotowej inwestycji nie było wymagane uzyskanie decyzji środowiskowej. Stwierdził bowiem, że stosownie do art. 72 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku decyzja taka jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl art. 173 ust. 2 tej ustawy są to do czasu wydania przepisów wykonawczych przedsięwzięcia określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W oparciu o przedłożone przez inwestora opracowanie dotyczące kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia pod kątem wymogów określonych w powołanym rozporządzeniu Wojewoda stwierdził, że dla 3 anten sektorowych moc promieniowania izotropowego zawierać się będzie w przedziale 1000 – 2000 W, a dla 3 pozostałych anten od 2000 – 5000 W. Zatem zastosowanie do nich znajdą odpowiednio przepisy § 3 ust. 1 pkt 8 lit d i lit e rozporządzenia, zgodnie z którymi miejsca dostępne dla ludności winny znajdować się w przypadku pierwszych anten w odległości nie większej niż 70 m, a w przypadku drugiej grupy w odległości nie większej niż 150 m. Z opracowania przedłożonego przez inwestora wynika zaś, że pola elektromagnetyczne szkodliwe dla ludzi ( o gęstości mocy równej lub większej niż 0,1 W/m²) wystąpią na wysokości powyżej 24 m n.p.t., a ich maksymalny zasięg nie przekroczy odległości od 39 m do 48,6 m liczonej od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania. Tak więc szkodliwe dla ludzi promieniowanie wystąpi tylko na znacznych wysokościach w miejscach niedostępnych dla ludzi. W tym stanie rzeczy należało uznać, że do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a organ I instancji nie miał podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia tej decyzji. Zdaniem organu na możliwość szkodliwego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi nie ma wpływu także lokalizacja w sąsiedztwie innej stacji bazowej. Wojewoda uznał również, że budowa przedmiotowej stacji nie narusza możliwości zabudowy terenów znajdujących się na południe od ul. [...]. W obszarze tym zlokalizowane są bowiem zgodnie z zapisami planu miejscowego tereny zieleni izolacyjnej, tereny usług nieprodukcyjnych i tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Dla terenów zabudowy usługowej przewidziano zaś wysokość budynków do 12 m n.p.t., a na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wysokość budynków nie powinna przekraczać 9 m n.p.t.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na tę decyzję wniosła Gmina C. , reprezentowana przez jej Wójta, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem prawa poprzez brak analizy środowiskowej dotyczącej planowanej stacji bazowej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana bez konsultacji ze społecznością lokalną . Decyzja ta nie uwzględnia także faktu istnienia zabudowań mieszkalnych w bliskiej odległości od miejsca projektowanej lokalizacji stacji. Zdaniem skarżącej gminy organ wydający decyzję odstąpił także od przeprowadzenia analizy wpływu kumulującego się promieniowania dwóch stacji bazowych na zdrowie okolicznych mieszkańców. Zdaniem skarżącej organ winien przeprowadzić także kwalifikację przedmiotowej inwestycji z udziałem Gminy oraz bezzasadnie wykluczył możliwość jej szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi. W ocenie Gminy lokalizacja drugiej stacji bazowej przyczyni się wreszcie do obniżenia wartości należących do niej terenów, które zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wyjaśnił także, że zarzuty podniesione w skardze nie wnoszą żadnych nowych okoliczności, mogących mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

W piśmie złożonym przez pełnomocnika gminy w formie załącznika do protokołu rozprawy Wójt Gminy [...] ponownie zgłosił swój sprzeciw w stosunku do planowanej lokalizacji stacji bazowej. Podał także, że zwiększona została moc anten zainstalowanych na istniejącej już wieży telefonii komórkowej. Podniósł wreszcie, że dołoży wszelkich starań aby istniejąca już wieżę przenieść w inne miejsce znajdujące się poza terenami mieszkaniowymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Dodać należy, że powyższych ustaleń Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd nie był też związany zarzutami i wnioskami skargi, a dostrzeżone naruszenia prawa miał obowiązek uwzględnić z urzędu.

Przed przystąpieniem do kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie Sąd był zobligowany do rozważenia, czy skarżąca Gmina była legitymowana do udziału w kontrolowanym postępowaniu na prawach strony. Zauważyć należy, że ochrona interesów prawnych uczestników postępowań o pozwolenie na budowę została uregulowana przepisami ustawy Prawo budowlane w sposób odrębny od uregulowań zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami tymi są bowiem tylko: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W świetle art. 3 pkt 20 tej ustawy przez obszar oddziaływania obiektu należy zaś rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu projektowanego obiektu wyznaczona winna zostać strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są zatem oprócz inwestora tylko właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w tak ustalonym obszarze. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy działki te graniczą bezpośrednio z działką, na której zaprojektowano budowę obiektu budowlanego, skoro obszar oddziaływania obiektu może obejmować dalej położone tereny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1865/04, zob. również Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, str. 326). W sytuacji, gdy przepisy odrębne nie wymagają określenia specjalnych obszarów czy też stref, indywidualne cechy projektowanej inwestycji po ustaleniu wymogów wynikających z tych przepisów umożliwiają wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu. Na gruncie kontrolowanego postępowania należy zauważyć, że z dostarczonej przez inwestora analizy rozkładu pól elektromagnetycznych emitowanych przez anteny sektorowe projektowanej stacji wynika, że pola te będą przekraczać dopuszczalną dla miejsc dostępnych dla ludności gęstość mocy 0,1 W/m², określoną w tabeli nr 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów ( Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Zasięg pól przekraczających dopuszczalny poziom gęstości mocy liczony od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania wyniesie do 48,6 m, a zatem pola te wykraczać będą poza teren działek na których ma zostać zlokalizowana inwestycja i będą obejmować tereny m.in. stanowiące własność Gminy C. Zgodnie z przepisem art. 121 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega natomiast na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez: 1) utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach; 2) zmniejszanie poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że nieruchomości objęte działaniem pól elektromagnetycznych o przekroczonych dopuszczalnych poziomach należy uznać za znajdujące się w obszarze oddziaływania projektowanej stacji bazowej w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Bez znaczenia dla takiego uznania jest zaś kwestia, na jakiej wysokości nad poziomem terenu pola takie będą występowały, a także, czy dla tego przedsięwzięcia został utworzony w trybie art. 135 Prawa ochrony środowiska obszar ograniczonego użytkowania. Ł świetle powyższych ustaleń należało uznać, że Gminie C. przysługiwał status strony w kontrolowanym postępowaniu oraz była ona legitymowana do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rozpocząć należy od rozważenia możliwości prawnych nałożenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W szczególności należy odpowiedzieć sobie na pytanie czy w przypadku powzięcia przez ten organ uzasadnionych wątpliwości dotyczących obowiązku przeprowadzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (bądź odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego) oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może on niezaskarżalnym postanowieniem wydanym w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której jest mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Próbując udzielić odpowiedzi na to pytanie wskazać należy w pierwszym rzędzie na art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (...) jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Z kolei unormowanie zawarte w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazuje organowi administracji budowlanej sprawdzenie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub przed wydaniem odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy (...) o udostępnianiu informacji o środowisku (...).

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a to: planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Art. 60 ostatnio wskazanej ustawy zawiera delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia określającego rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie natomiast z zawierającym przepisy przejściowe art. 173 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku do czasu wydania tego rozporządzenia zachowało moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przy czym stosownie do ust. 2 tego artykułu za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko , wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Natomiast za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza – jak wynika z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W świetle tego uregulowania organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przywołany przepis upoważnia bowiem do tego organ wskazany w art. 75 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (w przypadku budowy stacji bazowej mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organem takim jest wójt gminy na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane). Zatem w przypadku, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej dojdzie do przekonania, że realizacja inwestycji objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę może być zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest on uprawniony do domagania się od inwestora przedłożenia postanowienia, o jakim jest mowa w art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku lub decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 tej ustawy. Na możliwość zastosowania obu tych rozwiązań wskazuje unormowanie zawarte w art. 32 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazać tutaj także trzeba, że postanowienia o jakich jest mowa w art. 63 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wydawane są na wniosek inwestora. Natomiast, jeżeli w ocenie organu planowana inwestycja spełnia kryteria przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko może on nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem Sądu zarówno pierwszy, jak i drugi obowiązek może zostać nałożony na inwestora w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Oczywistym przy tym jest, że postanowienie nakładające takie obowiązki może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę bądź odwołania od odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego.

Głównym powodem uwzględnienia skargi Gminy C. był – w ocenie Sądu - brak stosownego odniesienia się przez Wojewodę [...] w zaskarżonym akcie do kwestii dotyczącej możliwości niekorzystnego dla środowiska i zdrowia ludzi sumowania się oddziaływań projektowanej stacji bazowej w związku z istniejącej już w jej bezpośrednim sąsiedztwie innej stacji bazowej. Z przedłożonego przez inwestora projektu zagospodarowania działki wynika bowiem, że w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej lokalizacji wieży stacji bazowej (na działce nr [3]) znajduje się inna wcześniej już zrealizowana wieża stacji bazowej telefonii komórkowej innego operatora. Organ odwoławczy nie poczynił jednak żadnych ustaleń faktycznych dotyczących tej drugiej stacji bazowej poprzestając jedynie na lapidarnym stwierdzeniu, że okoliczność lokalizacji innej stacji bazowej w sąsiedztwie projektowanego obiektu nie miała żadnego wpływu na kwalifikację przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stanowisko to nie zostało jednak poparte żadnymi ustaleniami faktycznymi, a w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek danych dotyczących charakterystyki tej zrealizowanej inwestycji, a zwłaszcza emitowanych przez nią pól elektromagnetycznych. Zauważyć należy, że do tych kwestii nie odniesiono się w ogóle w przedłożonej dokumentacji projektowej. Dane dotyczące gęstości pól emitowanych przez anteny istniejącej w sąsiedztwie stacji bazowej nie zostały także opisane i uwzględnione w opracowaniu zatytułowanym "Wyniki weryfikacji dla anten wg rozporządzenia Rady Ministrów Dz. U. z 31 VIII 2007 r., Nr 158, poz.1105". W ocenie Sądu tymczasem orzekające w sprawie organy winny przy kwalifikacji projektowanego przedsięwzięcia zastosować przepisy § 5 pkt 1 lit b rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, które to rozporządzenie, jak wyżej wskazano, miało zastosowanie w sprawie na mocy przepisu przejściowego - art. 173 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (rozporządzenie wykonawcze do art. 60 tej ustawy weszło bowiem w życie dopiero z dniem 15 listopada 2010 r. – por. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko).

Stosownie do tego przepisu szczegółowymi uwarunkowaniami, związanymi z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionego w § 3, do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko były: rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich. Brak wyjaśnienia tych kwestii uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia przez organ art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uzupełnieni postępowanie dowodowe w opisanym przez Sąd zakresie. W szczególności wezwie on inwestora do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji, która winna uwzględnić istnienie na sąsiedniej działce drugiej stacji bazowej i dopiero w oparciu o te dodatkowe informacje oceni zgodność z prawem decyzji Starosty [...], a także prawidłowość nałożenia przez ten organ obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda zastosuje się także do unormowania wynikającego z § 4 obowiązującego rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i ponownie rozpatrzy złożony wniosek w oparciu o przepisy nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów.

Z przytoczonych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonalności zaskarżonego aktu orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).