Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1558/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłościowej B. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... kwietnia 2016 r., nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Syndyka Masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w C. (dalej: spółka, skarżąca lub strona) jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON lub organ I instancji) z [...] marca 2014r., nr [...] odmawiającą wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień i październik 2010r. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do PFRON wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres wrzesień i październik 2010r.

Sprawa dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień i październik 2010 r. z wniosków strony była w latach 2010 – 2015 kilkakrotnie rozpatrywana przez Prezesa Zarządu PFRON oraz Ministra. Ostatecznie decyzją z [...] marca 2014 r. organ I instancji odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień i październik 2010 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że analiza przesłanych przez stronę sprawozdań finansowych wykazała, że pomoc nie może zostać stronie udzielona ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną. Wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika, że strona na dzień złożenia wniosków Wn - D za miesiąc wrzesień i październik 2010 r. posiadała zaległości w płatnościach wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Ponadto, strona nieterminowo regulowała zobowiązania wobec zatrudnionych pracowników z tytułu wynagrodzenia za pracę. Organ stwierdził również, że analiza sprawozdań finansowych wykazała, że w latach 2009 i 2010 w spółce wystąpiło szereg niekorzystnych zjawisk, tj. wysoki poziom zobowiązań, w tym nadwyżka zobowiązań krótkoterminowych nad aktywami obrotowymi spółki skutkująca brakiem bieżącej płynności finansowej, bardzo wysoki poziom ogólnego zadłużenia spółki. Wszystkie te okoliczności zdaniem organu I instancji stanowią przesłanki uznania spółki za przedsiębiorstwo zagrożone w myśl przepisów zawartych w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 1 października 2004, str. 2, dalej: Wytyczne wspólnotowe).

W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

Strona od powyższej decyzji złożyła skargę, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 października 2015 r., V SA/Wa 2301/15, m.in. uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu sąd zauważył, że dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy spółka na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Zauważył, że kryteria te nie muszą być spełnione kumulatywnie - wystarczy spełnienie jednej z przesłanek aby przedsiębiorstwo mogło zostać uznane za zagrożone. Podkreślił także, że wbrew zarzutom zawartym w skardze, organ miał prawo i obowiązek badać wszystkie przesłanki uznania przedsiębiorstwa za zagrożone określone w powołanych Wytycznych wspólnotowych. Organy miały zatem obowiązek przeprowadzenia własnych ustaleń dotyczących sytuacji finansowej spółki za okres 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania w kontekście tych kryteriów.

Sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy nie odniósł się do przedstawionych w piśmie z [...] stycznia 2011r. danych finansowych spółki. Podkreślił, że organy nie poddały własnej ocenie przedstawionych informacji z czego wywiedziono, że ich nie zakwestionowały. Natomiast Minister wskazał, że na dzień wystąpienia z wnioskami o dofinansowanie spółka spełniła kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej, czym wyczerpała przesłankę uznania za przedsiębiorstwo zagrożone określoną w pkt 10 lit. c Wytycznych wspólnotowych. Jednakże zwrócił uwagę, że odpowiedź na pytanie, czy podmiot gospodarczy spełnia kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej wymaga przeprowadzenia analizy, której w uzasadnieniu decyzji zabrakło. Podkreślono, że decyzja zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia dotyczące sytuacji finansowej spółki. Organy nie odniosły się do twierdzeń skarżącej, że spółka osiągała zyski, a jej bieżące zobowiązania były regulowane.

Sąd stwierdził, że organy uchybiły obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 2046 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględnią wytyczne zawarte w wyroku z 26 października 2015 r. sygn. akt VSA/Wa 2301/15 i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister decyzją z [...] kwietnia 2016r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] marca 2014r. W uzasadnieniu podniósł, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Wyjaśnił, że kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy szukać w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) – Dz. Urz.WE L 214 z 9 sierpnia 2008r., str. 3, dalej: "rozporządzenie nr 800/2008") oraz Wytycznych wspólnotowych.

Zauważono, że zgodnie z art. 10 a i c Wytycznych wspólnotowych za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo spełniające następujące warunki: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że badanie sytuacji finansowej spółki dokonuje się na dzień składania wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania w kontekście tych kryteriów.

Odwołując się do pism strony z [...] czerwca 2011 r. i [...] września 2011r. wskazał, że w odniesieniu do września i października 2010 r. wysokość straty spółki z ostatnich 12 miesięcy nie przekraczała 25% wysokości kapitału zarejestrowanego, ponieważ w ciągu 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za wrzesień 2010 r. spółka osiągnęła zysk netto w wysokości [...]zł, a kapitał własny na dzień [...] września 2010 r. wynosił [...] zł (w tym kapitał zarejestrowany wynosił [...] zł). W odniesieniu do 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za października 2010 r., spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł, a kapitał własny na dzień [...] października 2010 r. wynosił [...] zł (w tym kapitał zarejestrowany wynosił 1 [...] zł). Dlatego też organ odwoławczy wskazał, że strona nie spełnia warunków zawartych w pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych, gdyż strata w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków za wrzesień i październik 2010 r. nie stanowiła 25 % zarejestrowanego kapitału.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy doszedł natomiast do wniosku, że skarżąca na dzień składania wniosków o dofinansowanie była przedsiębiorstwem zagrożonym na podstawie pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych, ponieważ spełniała określone w prawie krajowym kryteria podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Organ II instancji ustalił, że spółka spełnia kryteria podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (aktualny tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm., dalej: p.u.n.). Zacytował art. 10, 11, 12 i 21 p.u.n. i wskazał, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 11 p.u.n. Podkreślił, że na podstawie art. 12 p.u.n. dopiero sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Organ odwoławczy podjął czynności w celu ustalenia, czy na dzień składania wniosków spółka posiadała wymagalne zobowiązania. Ustalił, że skarżąca posiadała zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z tytułu obowiązkowych składek, gdyż ZUS pismami z [...] października 2012 r. i [...] stycznia 2013r. poinformował o zaległościach spółki w tym zakresie i na dzień 5 października 2010 r. strona posiadała zaległości za okres od 07/2009 do 11/2009, 03/2010, 04/2010, 08/2010 w łącznej wysokości [...] zł. Natomiast na dzień 10 listopada 2010 r. dodatkowo oprócz powyższych okresów doszła zaległość za 09/2010 i w sumie ich wysokość wynosiła [...] zł. Dodatkowo ustalono, że strona posiadała zaległości za okres od 11/2010 r. do 01/2011 r. objęte spłatą należności z tytułu składek w układzie ratalnym - umowa z 14 marca 2011 r.

Wobec powyższego organ II instancji zauważył, że powyższe zaległości nie dotyczyły jednego okresu, trwały bowiem od lipca 2009 r., zatem opóźnienie w wykonaniu zobowiązań przekraczało trzy miesiące. Dlatego też organ II instancji podkreślił, że słusznie uznano, że w dniu złożenia wniosków o dofinansowanie za wrzesień i październik 2010 r. skarżąca była przedsiębiorstwem zagrożonym w myśl przesłanki określonej w pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych, gdyż posiadała wymagalne zobowiązania wobec ZUS i to takie których opóźnienie w zapłacie przekraczało trzy miesiące. W jego ocenie w takiej sytuacji wypłacalności spółki byłoby sprzeczne z art. 11 ust. 1 p.u.n., który mówi, że dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie miało miejsce. Zauważył także, że rygoryzm tego przepisu nie został złagodzony w sprawie przez sąd, gdyż nie zostały spełnione warunki wynikające z art. 12 ust. 1 p.u.n.

Wyjaśniono, że organ I instancji słusznie nie uwzględnił faktu, że zaległość z tytułu składek została rozłożona na raty przez ZUS, gdyż udzielenie takiej ulgi nie jest jednak jednoznaczne z faktycznym wygaśnięciem wymagalnego i nie uiszczonego zobowiązania. Rozłożenie zaległości na raty nie ma bowiem takiego skutku, że zaległość przestaje istnieć, a jedynie zawieszona zostaje możliwość jej egzekwowania przed upływem terminów poszczególnych rat, określonych w umowie zawartej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Dodatkowo wskazano, że na dzień złożenia przez spółkę wniosków o dofinansowanie wymagalne zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek nie były objęte układem ratalnym (pismo ZUS z 24 grudnia 2013r.), gdyż układ ratalny z 11 marca 2010r. obejmujący należności za okres od 05.2008 r. do 11.2009 r. został zerwany [...] czerwca 2010 r. z powodu niedotrzymania warunków umowy. Nowy układ ratalny został zawarty dopiero 14 marca 2011r. (obejmował należności za okres od 12.2008 r. do 01.2011 r.) i został zrealizowany przed terminem, tj. dnia [...] lutego 2013 r.

Minister podkreślił także, że sytuacja finansowa spółki uniemożliwiała także terminowe regulowanie zobowiązań wobec zatrudnionych pracowników. W tym zakresie powołał się na ustalenia Państwowej Inspekcji Pracy, z których m.in. wynika, że wynagrodzenia za pracę za wrzesień i październik 2010 r. zostały wypłacone z naruszeniem terminu wypłaty wynagrodzeń, który zgodnie z regulaminem w zakładzie został określony na dzień 10 następnego miesiąca. Wynagrodzenia za te miesiące zostały wypłacone w dwóch turach, tj.: za wrzesień odpowiednio [...] i [...] października 2010r. Natomiast za październik 2010 r. – 17 i 29 listopada 2010 r. Zauważono również, że nieprawidłowość w zakresie nieprzestrzegania terminu wypłaty wynagrodzenia występowała już w okresie od sierpnia 2010 r., gdyż wynagrodzenie za ten miesiąc wypłacono ratami: 9 września 2010 r. dla 41 pracowników, 20 września 2010 r. dla 502 pracowników, 21 września 2010 r. dla 134 pracowników, 29 września 2010 r. dla 568 pracowników.

Dokonując analizy protokołów Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. zauważono, że nieterminowe wypłacanie wynagrodzenia nastąpiło z uwagi na zaprzestanie przekazywania na rzecz spółki środków z PFRON. Zatem takie ustalenia w ocenie organu odwoławczego wskazują, że sytuacja finansowa strony jest trudna, gdyż jej utrzymanie na rynku uzależnione jest od pomocy publicznej. Wsparcie w takiej sytuacji spółki publicznymi środkami prowadzi do zakłócenia konkurencji na wolnym rynku i jest sprzeczne z przepisem art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). Tym samym uznano, że spółka spełnia kryteria wynikającej z pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych.

W uzupełnieniu powyższej argumentacji zwrócono również uwagę na dokonaną przez organ I instancji analizę płynności finansowej przedsiębiorstwa na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie, przez wyliczenie wskaźnika Z-score, który jest elementem systemu wczesnego ostrzegania [...], służącego do przedstawienia ogólnej kondycji podmiotów gospodarczych, a zwłaszcza do prognozowania upadłości. Wskaźnik Z-score mniejszy niż 1.810 oznacza, że pod względem przesłanek wskazanych w pkt 5 części B formularza INF-o-PP badane przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Z wyliczeń dokonanych przez organ wynika, że ten wskaźnik wyliczony na podstawie bilansu i rachunku zysków i strat liczony za okres od października 2009r. do wrzesień 2010r. wynosi 1,362. Natomiast za okres od listopada 2009r. do października 2010r. wynosi 1,327. Tym samym wskaźniki te wskazują, że spółka w świetle przyjętych kryteriów znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. A w związku z ogłoszeniem w dniu [...] lipca 2014 r. (postanowienie Sądu Rejonowego [...] w K.) upadłości strony obejmującej likwidacje majątku dłużnika (sygn. akt [...]) zastosowany model okazał się trafny. Zauważono również, że w sprawie nie oparto się tylko na wnioskach z zastosowanego modelu Altmana, który jest tylko prognozą. Ze sprawozdań finansowych za lata 2007, 2008, 2009 wynika, że zobowiązania krótkoterminowe są wyższe od wartości aktywów obrotowych (powyższą sytuację potwierdza również sprawozdanie za rok 2010) co świadczy, że do terminowej spłaty tych zobowiązań spółka będzie zmuszona do dalszego zadłużania bądź zdobywania aktywów trwałych, sytuacja ta świadczy o niskiej płynności finansowej przedsiębiorstwa. Spółka może mieć problemy z terminowym spłacaniem zobowiązań krótkoterminowych, co grozi dalszymi stratami. Wskaźnik ogólnego zadłużenia spółki na dzień 30 września 2010 r. wyniósł 0,86, natomiast na koniec października 0,86. Wskaźnik ten powinien oscylować w przedziale 0,57 - 0,67, im jest wyższy jego poziom, tym wyższy poziom zadłużenia i wysokie ryzyko finansowe.

Pismem z [...] maja 2016r. spółka złożyła skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

I. prawa materialnego:

1) pkt 10 lit. a) i lit. c) Wytycznych wspólnotowych w zw. z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do niesłusznego uznania, że skarżąca spełniała kryteria przewidziane w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej w dniu złożenia wniosków Wn-D za miesiące wrzesień i październik 2010 r., podczas gdy przedstawione przez stronę dowody, wprost świadczą o niespełnianiu przez ww. podmiot kryteriów pozwalających na wszczęcie w stosunku do niego krajowej procedury upadłościowej;

2) art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1808 ze zm., dalej: ustawa z 30 kwietnia 2004r.) w zw. z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz pkt 11 Wytycznych wspólnotowych poprzez ich błędną wykładnię i uznanie za właściwe zastosowanie odnośnie tych przepisów wskaźnika Z-score modelu Altmana przez organ I instancji, podczas gdy sam organ I Instancji na etapie postępowania administracyjnego wskazywał, iż zastosowany w analizie sytuacji ekonomicznej spółki odnosi się do przyszłej sytuacji przedsiębiorstwa, a nie sytuacji istniejącej na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych;

3) pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych w zw. z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych w zw. z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 11 ust. 1 i 2 i art. 12 ust. 1 i 2 p.u.n., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie za miesiąc wrzesień i październik 2010 r., w stosunku do strony zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy takie podstawy nie zachodziły;

4) art. 11 ust. 2 p.u.n w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223, ze zm., dalej ustawa o rachunkowości) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie na potrzeby stwierdzenia niewypłacalności spółki, wartości majątku według wysokości księgowej wykazanej w bilansie, zamiast dokonania oceny tej niewypłacalności według wartości rynkowej lub godziwej oszacowanej na dzień dokonania takiej oceny;

II. prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego podczas trwania całego postępowania, a w szczególności całości dokumentów przedstawionych przez spółkę oraz składanych przez nią szczegółowych wyjaśnień, związanych ze złożonymi wnioskami o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące wrzesień i październik 2010 r.;

2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji przez organ odwoławczy, w szczególności przez nieodniesienie się w sposób merytoryczny do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącą decyzji Prezesa Zarządu PFRON, podczas gdy uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa,

3) art. 7 i 15 k.p.a. - niedokonanie ponownego merytorycznego zbadania sprawy, a oparciu swojej decyzji wyłącznie na dokonaniu analizy i kontroli przeprowadzonego przez organ I Instancji postępowania, co jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, do którego to organ II instancji był z mocy prawa zobowiązany,

4) będące konsekwencją naruszeń o którym mowa w pkt 7 skargi, naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie, wiążących wskazań WSA w Warszawie zawartych w wyroku z 26 października 2015 r., V SA/Wa 2301/15, a dotyczących prowadzenia postępowania po uchyleniu decyzji organu odwoławczego z [...] marca 2015 r., a polegających na konieczności poddaniu analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci przedstawionych w toku postępowania przez stronę danych finansowych spółki odnoszących się do wskazywanego przez nią kapitału własnego spółki a także zysku finansowego netto, na dzień 31 października 2010r., z uwzględnieniem ostatnich 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku oraz innych przedstawionych w trakcie postępowania dowodów, pod kątem wystąpienia niewypłacalności spółki, podczas gdy wskazania sądu były bezwzględnie wiążące dla organu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przystępując do rozpoznania sprawy sąd stwierdza, że organy administracji wydały zaskarżoną decyzji w oparciu o prawidłowo ustaloną podstawę prawną.

Na podstawie art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną, która co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały jednak uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Na podstawie art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków PFRON stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008, a dofinansowanie to powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia.

Kategorie dozwolonej pomocy publicznej zostały określone w art. 1 rozporządzenia nr 800/2008, gdzie w ust. 1 lit. i ) wskazano, że rozporządzenie ma zastosowanie do pomocy dla pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub niepełnosprawnych. W powołanym akcie zostały również określone sytuacje, w których nie ma on zastosowania, pomimo że dana kategoria pomocy została nim objęta. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji pomoc, jako pomoc publiczna niezgodna ze wspólnym rynkiem nie może być udzielona.

Na podstawie art. 1 ust. 6 lit. c rozporządzenia nr 800/2006 pomoc świadczona na podstawie przepisów tego rozporządzenia nie ma zastosowania do przedsiębiorstw zagrożonych. Zgodnie z motywem 15 preambuły rozporządzenia nr 800/2008, pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U.UE.C.2004.244.2) powinna być oceniana na podstawie tych Wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz przedsiębiorstw zagrożonych należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Powołane Wytyczne zawierają definicję przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej i określają kryteria uznania przedsiębiorstwa za "przedsiębiorstwo zagrożone" stanowiąc w ust. 2.1. pkt 10, że dla celów niniejszych wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub

b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub

c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

W myśl pkt 11 Wytycznych wspólnotowych, nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym. W tej ostatniej sytuacji wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych.

Zauważyć należy, że sprawa dotycząca odmowy wypłaty dofinansowania dla pracowników niepełnosprawnych za wrzesień i października 2010 r. była już przedmiotem oceny tutejszego sądu, który wyrokiem z 26 października 2015 r. sygn. akt VSA/Wa 2300/15 uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania.

Na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Powyższe oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu, dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2617/11, pub. LEX nr 1138187).

Rozpoznając niniejszą sprawę sąd związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 października 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2301/15. Uchylając decyzję Ministra z [...] marca 2015 r. sąd wskazał w uzasadnieniu, że organ odwoławczy nie odniósł się do przedstawionych w piśmie z [...] stycznia 2011r. danych finansowych spółki. Podkreślił, że organy nie poddały własnej ocenie przedstawionych informacji z czego wywiedziono, że ich nie zakwestionowały. Wskazał, że odpowiedź na pytanie, czy podmiot gospodarczy spełnia kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej wymagają przeprowadzenia analizy, której w uzasadnieniu decyzji zabrakło. Podkreślono, że decyzja zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia dotyczące sytuacji finansowej spółki. Organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącej, że spółka osiągała zyski, a jej bieżące zobowiązania były regulowane. W rezultacie organ uchybił obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a. w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji), wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art.77 §1 k.p.a.), a zaskarżona decyzja naruszała art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd rozpoznający sprawę w obecnym składzie stwierdza, że aktualnie organ odwoławczy wywiązał się z zaleceń WSA w Warszawie wskazanych w wyroku o sygn. akt V SA/Wa 2301/15. Minister w sposób wystarczający przeanalizował sytuację finansową strony pod kątem wystąpienia jej niewypłacalności, odniósł się do twierdzeń skarżącej i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że wynikiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego było stwierdzenie przez organy administracji, że strona nie spełniła warunków zawartych w ust. 2.1. pkt 10 lit. a) Wytycznych wspólnotowych, ponieważ strata w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków nie stanowiła 25 % zarejestrowanego kapitału. W konsekwencji organy stwierdziły, że na podstawie ust. 2.1. pkt 10 lit. a) Wytycznych wspólnotowych brak podstaw, aby odmówić stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień i październik 2010 r. Zarzut skarżącej podniesiony w skardze z 19 maja 2016 r. dotyczący naruszenia pkt 10 lit. a) Wytycznych wspólnotowych należy uznać za bezzasadny, gdyż powołany zapis Wytycznych wspólnotowych nie był podstawą odmowy wypłaty dofinansowania za wrzesień i październik 2010 r. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Wykluczając podstawę odmowy wypłaty dofinansowania w związku z niespełnieniem warunków zawartych w ust. 2.1. pkt 10 lit. a) Wytycznych wspólnotowych organy administracji nie były jednak zwolnione z obowiązku badania pozostałych kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy spółka była uprawniona do uzyskania pomocy ze środków PFRON.

Sąd wyjaśnia, że organ odwoławczy miał prawo i obowiązek badać wszystkie przesłanki uznania przedsiębiorstwa za zagrożone. Jak wynika bowiem z treści Wytycznych wspólnotowych przesłanki te nie muszą być spełnione kumulatywnie. Wystarczy spełnienie jednej z przesłanek aby przedsiębiorstwo mogło zostać uznane za zagrożone, co już wprost zostało wyartykułowane w wyroku WSA w Warszawie z 26 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2301/15.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2016 r. wynika, że Minister uznał, że na dzień wystąpienia z wnioskami o dofinansowanie spółka spełniła kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej, czym wyczerpała przesłankę uznania za przedsiębiorstwo zagrożone określoną w ust. 2.1. pkt 10 lit. c Wytycznych wspólnotowych.

Zasady i przesłanki podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej zostały określone w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.

Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Na podstawie art. 11 ust. 1 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie za wrzesień 2010 r. oraz w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie za październik 2010 r. dłużnik był uznany za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Stosownie do art. 11 ust. 2 p.u.n. dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Zgodnie z art. 21 p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Na podstawie art. 12 p.u.n. sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Podkreślić należy, że nie jest istotny rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Dla określenia stanu niewypłacalności nie ma również znaczenia przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań (patrz: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 249/13).

Sąd stwierdza, że organy administracji podjęły w sprawie konieczne czynności w celu ustalenia, czy spółka w dniu składania wniosków była podmiotem niewypłacalnym, a tym samym, czy spełniła kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej, co oznacza, że była przedsiębiorstwem zagrożonym na podstawie ust. 2.1. pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych.

Wskazać należy, że w pisemnej informacji z [...] października 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że skarżąca posiadała zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne zarówno w dniu [...] października 2010 r., jak również w dniu [...] listopada 2010 r. Z powyższego pisma oraz umowy nr [...] o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek zawartej w dniu [...] marca 2010 r. pomiędzy ZUS oraz spółką wynika, że zaległości np. dotyczące Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie dotyczyły jednego okresu i na dzień składania wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych dotyczyły miesięcy od lipca do listopada 2009r. oraz miesięcy marzec, kwiecień, sierpień 2010 r. Zatem opóźnienie w wykonaniu zobowiązań przekraczało trzy miesiące. Trzeba także zauważyć, że w dniu [...] marca 2011 r. ZUS oraz spółka zawarły kolejną umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Zgodnie z § 2 Wierzyciel rozłożył spółce należności z tytułu składek według stanu w dniu [...] lutego 2011 r., w tym należności za grudzień 2008 r. (należności dotyczące Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych).

Mając na uwadze powyższe sąd stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły, że spółka w dniu złożenia wniosków o dofinansowanie za wrzesień i październik 2010 r. na skutek nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz pozostałych należności składkowych była niewypłacalna. Wobec powyższego zasadnie stwierdziły, że w dniu złożenia wniosków o dofinansowanie była przedsiębiorstwem zagrożonym w myśl przesłanki określonej w ust. 2.1. pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych. Na spółce ciążyły wymagalne zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i to takie, których opóźnienie w zapłacie przekraczało trzy miesiące.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy administracji nie uwzględniły okoliczności rozłożenia zaległości z tytułu składek na raty na stwierdzić należy, że udzielenie ulgi w płatności wymagalnych zobowiązań nie jest tożsame ze zwolnieniem strony z obowiązku ich uregulowania. Zawarcie umowy oznacza, że wierzyciel wyraża zgodę na zmianę terminu płatności zobowiązania dłużnika. Rozłożenie zaległości nie skutkuje wygaśnięciem zaległości. Zawieszona zostaje jedynie możliwość jej egzekwowania przed upływem terminów poszczególnych rat określonych w umowie. Wskazane zasady potwierdza art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, na podstawie którego jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie ordynacja podatkowa. Tym samym po rozwiązaniu umowy o rozłożeniu należności na raty w dniu 30 czerwca 2010r. pozostałe do zapłaty należności składkowe stały się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami.

O ile zatem z uwagi na zawartą umowę Zakład Ubezpieczeń Społecznych był związany skutkami jej zawarcia w zakresie możliwości egzekucji zaległości, dla których w umowie przewidziano spłaty ratalne, to jednak nie można przyjąć, że będące elementami tej umowy oświadczenia woli dłużnika i wierzyciela mogą przesądzić o wygaśnięciu zaległości oraz powstaniu nowego zobowiązania, płatnego w nowych terminach. Z tego więc względu oceniając sytuację finansową strony nie można było uznać, że spółka w terminie złożenia wniosków o dofinansowanie za wrzesień 2010 r. i październik 2010 r. nie posiadała wymagalnych zobowiązań.

Odpowiadając na podniesiony w skardze zarzut Strony, że: "pierwszy układ ratalny z ZUS został zerwany 30 czerwca 2010 r., a więc uwzględniając kwestię uprawomocnienia się tej decyzji, do dnia złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania nie upłynęło 3 miesiące", należy podkreślić ponownie, że podmiot uznawany jest za niewypłacalny jeśli posiada nie zapłacone w terminie należności – w rozpoznawanej sprawie niezapłacone składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Statusu niewypłacalności nie zmienią więc np. zmiany terminów płatności albo rozłożenie należności na raty, jak również rozwiązanie układów ratalnych, umów o rozłożeniu na raty, bez względu na przyczynę tych zdarzeń. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że w sprawie rozwiązania umowy ratalnej nie jest wydawana jakakolwiek decyzja administracyjna wymagająca, jak to strona wskazała "uprawomocnienia". W umowie ratalnej (patrz § 7 ust. 2 umowy z 11 marca 2010r. – karta 3177 akt adm.) wskazano przypadki kiedy ulega ona rozwiązaniu oraz, że za dzień rozwiązania umowy uważa się dzień następujący po dniu, w którym wystąpił jeden z przypadków rozwiązania.

Ponadto i co również istotne w odniesieniu do powyższego skarżąca zupełnie pomija, że powyższym układem ratalnym nie były objęte należności składkowe za miesiąc marzec i kwiecień 2010 r., a więc w odniesieniu również do tych miesięcy na spółce ciążyły wymagalne wobec ZUS zobowiązania i to takie, których opóźnienie w zapłacie przekraczało trzy miesiące.

Zasadnie również w uzupełnieniu powyższej argumentacji wskazał na problemy spółki dotyczące wypłaty wynagrodzeń za pracę miesiące wrzesień i październik 2010 r., które to wynagrodzenia zostały wypłacone w dwóch turach, tj.: za wrzesień odpowiednio [...] i [...] października 2010r. (winny zostać wypłacone do 10), natomiast za październik 2010 r. – [...] i [...] listopada 2010 r. Zauważono również, że nieprawidłowość w zakresie nieprzestrzegania terminu wypłaty wynagrodzenia występowała już w okresie od sierpnia 2010 r., gdyż wynagrodzenie za ten miesiąc wypłacono ratami: 9 września 2010 r. dla 41 pracowników, 20 września 2010 r. dla 502 pracowników, 21 września 2010 r. dla 134 pracowników, 29 września 2010 r. dla 568 pracowników. Problemy z wypłatą tych wynagrodzeń, czemu strona nie zaprzecza, związane były zaprzestaniem przekazywania na rzecz spółki środków z PFRON. Tym samym zasadna była konstatacja organu odwoławczego wskazująca, że sytuacja finansowa strony była trudna, gdyż jej utrzymanie na rynku uzależnione jest od pomocy publicznej. Wsparcie w takiej sytuacji spółki publicznymi środkami prowadzi do zakłócenia konkurencji na wolnym rynku i jest sprzeczne z przepisem art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Tym samym uznano, że spółka spełnia kryteria wynikającej z pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych.

Na podstawie art. 12 p.u.n. sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Stwierdzić jednak należy, że adresatem tego przepisu i podmiotem upoważnionym do jego zastosowania jest sąd prowadzący postępowanie upadłościowe. Organy administracji na podstawie wskazanej regulacji nie są uprawnione do badania wskazanych w art. 12 p.u.n. przesłanek i oceny, czy ich wystąpienie lub brak wpływa na sytuację strony niniejszego postępowania. Co więcej powyższy przepis w swojej treści daje tylko możliwość sądowi oddalenia wniosku o upadłość, wyłącznie w wypadku jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki, tj. pierwsza: opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie może przekroczyć trzech miesięcy oraz druga: suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. W sprawie niewątpliwie pierwsza przesłanka nie występuje, gdyż opóźnienie w spłacie zobowiązań zdecydowania przekracza trzy miesiące, o czym sąd szeroko wypowiedział się wyżej.

Mając na uwadze powyższe, sąd uznaje za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych w zw. z art. 48a ust. 2 i art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 11 ust. 1 i ust. 2 i art. 12 ust. 1 i ust. 2 p.u.n., ponieważ organy właściwie stwierdziły, że na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie za miesiąc wrzesień i październik 2010 r., w stosunku do spółki zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a w konsekwencji dla celów Wytycznych wspólnotowych strona była podmiotem zagrożonym.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 11 ust. 2 p.u.n. oraz art. 28 ust. 1 ustawy o rachunkowości poprzez przyjęcie na potrzeby stwierdzenia niewypłacalności spółki wartości majątku według wysokości księgowej wykazanej w bilansie zamiast dokonania oceny tej niewypłacalności według wartości rynkowej lub godziwej oszacowanej na dzień dokonania takiej oceny. Zauważyć jedynie należy, że na podstawie art. 11 ust. 2 p.u.n. dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Powołany przepis wskazuje dodatkową – oprócz wynikającej z art. 11 ust. 1 - przesłankę uznania podmiotu za niewypłacalny. Wynika z niego bowiem, że osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną są niewypłacalne, jeżeli nie wykonują swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, ale również w sytuacji, gdy na bieżąco zobowiązania wykonują, ale zobowiązania przekroczą wartość majątku.

Organy administracji odmawiając wypłaty dofinansowania zastosowały jednak ust. 2.1. pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych, czyli przesłankę spełniania przez spółkę kryteriów w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Sąd podziela pogląd organów orzekających, że dla uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo zagrożone wystarczające jest spełnienie jednej z przesłanek wskazanych w pkt 10 Wytycznych wspólnotowych. O powyższym świadczy sam zapis wytycznych, który wprost wskazuje, że cyt. "dla celów niniejszych wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach". Tym samym spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek wskazanych w ust. 2.1. pkt 10 Wytycznych wspólnotowych musi powodować uznanie przedsiębiorstwa za zagrożone, co także zostało już potwierdzone wyrokiem WSA w Warszawie z 26 października 2015r., V SA/Wa 2301/15.

Sąd rozpoznający sprawę wskazuje również, że zgodnie z ust. 2.1. pkt 11 Wytycznych wspólnotowych nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone w szczególności, gdy występują typowe oznaki takie jak: rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto.

Powołany wyżej pkt 11 Wytycznych wspólnotowe ma zastosowanie jedynie w sytuacji, w której okazałoby się, że nie wystąpiła którakolwiek przesłanka obligatoryjna z pkt 10 Wytycznych wspólnotowych, która zobowiązuje organ administracji do uznania, iż przedsiębiorstwo jest przedsiębiorstwem zagrożonym w ich rozumieniu.

Organy orzekające w sprawie słusznie także zwróciły uwagę na analizę płynności finansowej przedsiębiorstwa na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie, przez wyliczenie wskaźnika Z-score, który jest elementem systemu wczesnego ostrzegania [...], służącego do przedstawienia ogólnej kondycji podmiotów gospodarczych, a zwłaszcza do prognozowania upadłości. Wskaźnik Z-score mniejszy niż 1.810 oznacza, że pod względem przesłanek wskazanych w pkt 5 części B formularza INF-o-PP badane przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

Z wyliczeń dokonanych przez organ wynika, że ten wskaźnik wyliczony na podstawie bilansu i rachunku zysków i strat liczony za okres od października 2009r. do wrzesień 2010r. wynosi 1,362. Natomiast za okres od listopada 2009r. do października 2010r. wynosi 1,327. Tym samym wskaźniki te wskazują, że spółka w świetle przyjętych kryteriów znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. A w związku z ogłoszeniem w dniu [...] lipca 2014 r. (postanowienie Sądu Rejonowego [...] w K.) upadłości strony obejmującej likwidacje majątku dłużnika (sygn. akt [...]) zastosowany model okazał się trafny.

Co więcej organy nie oparły się tylko na wnioskach z zastosowanego modelu Altmana, który jest tylko prognozą. Przeprowadziły także badanie sprawozdań finansowych za lata 2007, 2008, 2009 z których wynikało, że zobowiązania krótkoterminowe są wyższe od wartości aktywów obrotowych (powyższą sytuację potwierdziło również sprawozdanie za rok 2010) co świadczy, że do terminowej spłaty tych zobowiązań spółka będzie zmuszona do dalszego zadłużania bądź zdobywania aktywów trwałych, sytuacja ta świadczy o niskiej płynności finansowej przedsiębiorstwa. Spółka może mieć problemy z terminowym spłacaniem zobowiązań krótkoterminowych, co grozi dalszymi stratami. Wskaźnik ogólnego zadłużenia spółki na dzień [...] września 2010 r. wyniósł 0,86, natomiast na koniec października 0,86. Wskaźnik ten powinien oscylować w przedziale 0,57 - 0,67, im jest wyższy jego poziom, tym wyższy poziom zadłużenia i wysokie ryzyko finansowe.

Odnosząc się do argumentacji wskazującej, że spółka jest w dobrej kondycji finansowej, bieżąco prowadzi działalność gospodarczą i reguluje swoje zobowiązania to trzeba zaznaczyć, że ocena sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o pomoc jest badana na dzień złożenia wniosku. Zatem intensyfikacja działalności i perspektywy rozwoju spółki nie odnoszą się do spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004r., który stanowi, że podmiot ubiegający się o pomoc (...) jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej po dniu złożenia wniosku nie ma znaczenia dla przyznania pomocy (por. wyrok WSA z 14 października 2011r. sygn. akt: V SA/Wa 1287/11; NSA w wyrokach z 28 listopada 2013r. II GSK 1044/12 , II GSK 1107/12 i II GSK 1170/12).

Należy zauważyć, że wbrew podnoszonym zarzutom dotyczącym naruszenia art. 7 w zw. 77 k.p.a., organy obydwu instancji zebrały i rozpatrzyły całość zgromadzonego w sprawie materiału, jak również wskazały, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały przedstawione przez Stronę dowody z dokumentów. Jeszcze raz podkreślić należy, że ocena zasadności przyznania dofinansowania następuje na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia. Skoro bowiem pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. W ocenie sądu organy administracji zebrały materiał dowodowy niezbędny do rozpoznania sprawy, przeprowadziły jego analizę w sposób wyczerpujący, ustaliły stan faktyczny a następnie odniosły go do obowiązujących w sprawie przepisów prawa. Zaś całość argumentacji została ujęta w ramach decyzji, której uzasadnienie spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Podsumowując wskazać należy, że w realiach sprawy niniejszej pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wrzesień i październik 2010 r. nie mogła być udzielona, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.