Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 785/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 29 par. 1, 2, art. 70 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 8 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 roku sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art.138 § 1 pkt.1 K.p.a. oraz art.17 § 1 i art.18 w związku z art.59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r. poz.599 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił na małżonków A. i R. T. tytuły wykonawcze o numerach: [...] i od [...] do [...] (gdzie zobowiązanym jest A. T. a R. T. jest małżonką zobowiązanego) obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2002r. Wystawienie wymienionych tytułów nastąpiło po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Izby Celnej w [...] postanowieniem z [...]. Tytuły wykonawcze wystawił wówczas Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...].

Zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał zajęcia nieruchomości stanowiącej małżeńską wspólność ustawową w miejscowości [...] dla której w Sądzie Rejonowym w [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Pismami z dnia 8 marca 2017r. zatytułowanymi "skarga na czynności egzekucyjne" pełnomocnik A. i R. T. zaskarżył wymienioną czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu podniesiono, że należności pieniężne zostały częściowo zapłacono. Postępowanie egzekucyjne zostało wcześniej umorzone zaś obecnie wystawiono nowe tytuły wykonawcze po upływie 10 lat od wcześniejszego wystawienia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wezwał pełnomocnika A. i R. T. do sprecyzowania treści pisma a mianowicie czy stanowi ono skargę na czynność egzekucyjną czy też jest wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego czy też innym środkiem zaskarżenia.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik A. i R. T. poinformował, że pismo jest skargą o której mowa w art.54 u.p.e.a. i jednocześnie wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego o którym mowa w art.59 § 1 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu brak jest podstaw do umorzenia postępowania.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik A. T. podnosząc, że po wcześniejszym umorzeniu postępowania egzekucyjnego nastąpiło przedawnienie i obecnie zobowiązanie nie może być egzekwowane.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią art.59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Organ odwoławczy podkreślił, że wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]. na podstawie art.59 § 1 pkt.9 u.p.e.a. tj. na wniosek wierzyciela. Nie oznacza to, że niemożliwe jest ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego gdy zobowiązanie nie zostało wykonane i zostanie ujawniony majątek zobowiązanego, z którego można przeprowadzić egzekucję. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pozyskał informację, że zobowiązany jest właścicielem działki gruntowej o powierzchni 0,5565 ha wraz z budynkiem mieszkalnym położonej w miejscowości [...] stanowiącą małżeńską wspólność ustawową. Prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego małżonków A. i R. T. jest możliwe w oparciu o art.29 § 1 Ordynacji Podatkowej zgodnie z którym w przypadku osób pozostającym w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art.26 obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

W myśl art.29 § 2 Ordynacji podatkowej skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;

2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;

3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;

4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

R. i A. T. do dnia 6 marca 2005r. objęci byli majątkową małżeńską wspólnością ustawową. Dopiero w dniu 7 marca 2005r. zwarli umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową. Zobowiązanie podatkowe wynikają z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] i dotyczą zobowiązania za 2002r. R. T. odpowiada z majątku wspólnego za zobowiązania męża powstałe przed dniem zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej.

Nie doszło także do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z treścią art.70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W myśl art.70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia był kilkakrotnie przerywany. W 2005r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia samochodu osobowego zobowiązanego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o czym dłużnik został powiadomiony. W 2010r.nastapiło zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] o czym dłużnik został zawiadomiony. W 2010r. dokonano zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie [...] o czym dłużnik został zawiadomiony. W 2010r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku SA o czym dłużnik został zawiadomiony oraz w 2012r. zajęto rachunek bankowy w Banku [...] o czym dłużnik został zawiadomiony. Bieg terminu przedawnienia był zatem przerywany w 2005r., 2010r. i 2012r. Nie doszło zatem do przedawnienia zobowiązania i nie było przeszkód do wystawienia nowych tytułów wykonawczych. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Na postanowienie organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A. T.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie egzekucyjne zostało już wcześniej umorzone zaś małżonkowie T. posiadają rozdzielność majątkową obejmującą cały majątek ruchomy i nieruchomy. Kwestia przerwania biegu przedawnienia budzi istotne wątpliwości. Skarżący podtrzymał wszystkie swoje zarzuty podniesione w zażaleniu i pismach skierowanych do organów obu instancji. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r. poz.1201 ze zm.), dalej u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art.59 § 1 wymienionej ustawy postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Organy administracji trafnie uznały, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Niezasadny jest zarzut skargi, że postępowanie egzekucyjne winno być umorzone gdyż było ono wcześniej prowadzone i w 2016r. zostało prawomocnie umorzone.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 30 kwietnia 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił 5 tytułów wykonawczych na podstawie decyzji Dyrektora UKS w [...] z [...] dotyczącej podatku VAT za 2002r.. Na podstawie tych tytułów prowadzone było postępowanie egzekucyjne zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] o umorzeniu postępowania na wniosek wierzyciela (art.59 § 1 pkt.9 u.p.e.a.) Nie oznacza to jednak, że niemożliwe jest ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy zobowiązanie nie zostało wykonane i ujawniono majątek zobowiązanego z którego można prowadzić skuteczną egzekucję.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uzyskał informację, że A. T. jest właścicielem działki gruntowej o powierzchni 0,5565 ha wraz z budynkiem mieszkalnym położonej w miejscowości [...] stanowiącej małżeńską wspólność ustawową. Mógł zatem wystawić ponownie tytuły wykonawcze i prowadzić egzekucję z wymienionej nieruchomości. W ocenie sądu nie ma żadnych przeszkód aby ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne mimo, że wcześniej zostało ono prawomocnie umorzone na wniosek wierzyciela.

W przekonaniu sądu dopuszczalne było prowadzenie egzekucji z nieruchomości skarżącego położonej w miejscowości [...] mimo ustanowienia w dniu 7 marca 2005r. rozdzielności majątkowej małżonków. Należy zaznaczyć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] wystawił 8 tytułów wykonawczych na A. T. wskazujące jednocześnie małżonkę R. T. jako odpowiedzialną majątkiem wspólnym. Nieruchomość w miejscowości [...] stanowi małżeńską wspólność ustawową i prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego jest możliwe w oparciu o art.29 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność o której mowa w art.26 obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Okoliczność, że w dniu 7 marca 2005r. A. i R. T. zawarli umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art.29 § 2 Ordynacji podatkowej skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;

2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;

3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;

4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

W niniejszej sprawie zobowiązania podatkowe wynikają z decyzji Dyrektora UKS w [...] z [...] i dotyczą zobowiązania podatkowego za 2002r. W tym czasie istniała małżeńska wspólność ustawowa. Do dnia 6 marca 2005. R. T. odpowiada z majątku wspólnego za zobowiązania męża powstałe przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej. Kwestia ustanowienia rozdzielności majątkowej w dniu 7 marca 2005r., nie ma żadnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie sądu nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Należy zaznaczyć, że zobowiązanie podatkowe dotyczy podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2002r. Jeżeli chodzi o podatek VAT za okres od maja do listopada 2002r. to termin przedawnienia zaczął biec od dnia 31 grudnia 2002r. zaś w odniesieniu do podatku za grudzień 2002r. od dnia 31 grudnia 2003r. Zgodnie z treścią art.70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W myśl zaś art.70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia był pięciokrotnie przerywany. Przerwanie biegu przedawnienia miało miejsce w następujących przypadkach:

- w dniu 3 czerwca 2005r. organ egzekucyjny zajął ruchomość zobowiązanego tj. samochód osobowy marki [...] nr rej. [...] o czym zobowiązany został powiadomiony w tym samym dniu tj. 3 czerwca 2005r.

- zawiadomieniem z dnia 16 marca 2010r. organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy zobowiązanego w Banku [...] o czym zobowiązany został powiadomiony w dniu 19 marca 2010r.

- zawiadomieniem z dnia 20 maja 2010r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego u dłużnika zajętej wierzytelności w Zakładzie [...]. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 9 czerwca 2010r.

- zawiadomieniem z dnia 7 czerwca 2010r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku S.A. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 28 czerwca 2010r.

- zawiadomieniem z dnia 13 lipca 2012r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...]. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 19 lipca 2012r.

Bieg terminu przedawnienia był zatem pięciokrotnie przerywany przy czym po raz ostatni w dniu 19 lipca 2012r. i od 20 lipca 2012r. termin ten biegnie na nowo. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości w miejscowości [...] wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczono skarżącemu i jego żonie w dniu 27 lutego 2017r. czyli przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia. Zarzut skargi, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest zasadny. Skarżący zresztą nie wyjaśnił bliżej dlaczego jego zdaniem zobowiązanie przedawniło się podnosząc jedynie ogólnikowy zarzut, że miało miejsce przedawnienie zobowiązania.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59 § 1 u.p.e.a. Organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącego. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę A. T.

R.T.