Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2680/00
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2003-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Samorząd terytorialny
Podatkowe postępowanie
Opłaty administracyjne
Powołane przepisy: article: art. 11[1]
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
article: art. 2 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 31 ust. 1 pkt 3, art. 31 ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Brak rozporządzenia wykonawczego, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz. zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm./ nieprzesądza jeszcze o niedopuszezalności stosowania zwolnienia wymienionego w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Całkowite uzależnienie stosowania przepisu ustawowego od wydania wykonawczego rozporządzenia jest wykładnią nie dającą, się pogodzić z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Ustawa wchodzi w życie w dniu wskazanym przez tę ustawę i jej stosowanie nie zależy od wydania rozporządzenia wykonawczego /chyba że sama ustawa stanowi inaczej/. W przeciwnym wypadku ustawa byłaby podporządkowana rozporządzeniu.

TEZY

Brak rozporządzenia wykonawczego, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz. zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm./ nieprzesądza jeszcze o niedopuszezalności stosowania zwolnienia wymienionego w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Całkowite uzależnienie stosowania przepisu ustawowego od wydania wykonawczego rozporządzenia jest wykładnią nie dającą, się pogodzić z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Ustawa wchodzi w życie w dniu wskazanym przez tę ustawę i jej stosowanie nie zależy od wydania rozporządzenia wykonawczego /chyba że sama ustawa stanowi inaczej/. W przeciwnym wypadku ustawa byłaby podporządkowana rozporządzeniu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2003 r. sprawy ze skargi Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w K. na pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 4 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie zwrotu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 2000 - stwierdza nieistnienie po stronie Międzywojewódzkiej Spółdzielni Inwalidów w K. obowiązku uiszczenia na rzecz Miasta K. opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 2000; uchyla akt Prezydenta Miasta K. z dnia 4 sierpnia 2000 r. (...) stwierdzający odmowę zwrotu na rzecz Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w K. wniesionych przez nią opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 2000; (...).


UZASADNIENIE

Skarżąca Spółdzielnia twierdzi, że od 1992 r. korzysta ze statusu zakładu pracy chronionej uzyskanego na mocy decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 września 1992 r., (...). Twierdzenia tego organ administracyjny nie kwestionuje,

W roku 2000 Spółdzielnia wniosła na rzecz Miasta opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, przewidziane przez art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./. W celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 4 ust. 1 gminy pobierają opłatą za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18.

Jednakże w dniu 4 lipca 2000 r. Spółdzielnia skierowała do Prezydenta Miasta K. żądanie zwrotu powyższych opłat, powołując się na swe zwolnienie wprowadzone przez art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm./, prowadzący zakład pracy chronionej (...) jest zwolniony w stosunku do tego zakładu z niepodatkowych należności budżetowych.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2000 r. Prezydent Miasta K. poinformował Spółdzielnię, że Gmina nie dokona żądanego zwrotu. Skłoniło to Spółdzielnię do wezwania Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa, Prezydent Miasta podtrzymał swe negatywne stanowisko, o czym poinformował Spółdzielnię pismem z dnia 12 września 2000 r. /doręczonym Spółdzielni w dniu 25 września 2000 r./. Pismem z dnia 29 września 2000 r. /doręczonym Sądowi w dniu 4 października 2000 r./ Spółdzielnia zaskarżyła odmowę zwrotu, domagając się /1/ stwierdzenia bezskuteczności i niezgodności z prawem odmowy zwrotu opłat za korzystanie przez Spółdzielnię z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, /2/ orzeczenia, że Spółdzielnia, jako zakład pracy chronionej korzysta z ustawowych uprawnień do zwolnienia z wymienionej opłaty i dlatego nie miała obowiązku unoszenia w roku 2000 powyższej opłaty. /3/ ustalenia przez Sąd, że Miasto ma obowiązek zwrócić Spółdzielni powyższe opłaty wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi za okres od dnia następnego po dokonaniu każdej z wpłat do dnia jej zwrotu, /4/ zasądzenia od Miasta na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego.

Prezydent Miasta K. wniósł o oddalenie skargi i zasadzenie od strony skarżącej na rzecz Miasta kosztów postępowania.

Prezydent Miasta niedokonał żądanego zwrotu powołując się na brak wystarczającej podstawy prawnej /pismo Prezydenta Miasta z dnia 4 sierpnia 2000 r./. Art. 31 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zobowiązał Ministra Finansów do określenia, w drodze rozporządzenia, wykazu niepodatkowych należności budżetowych. Ponieważ rozporządzenie to nie zostało wydane więc Prezydent Miasta K. uznał, że brak podstaw do dokonania zwrotu.

W wezwaniu Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia uprawnienia Spółdzielni i w skardze do NSA Spółdzielnia kwestionuje prawidłowość powyższej interpretacji skutków niewykonania delegacji z art. 31 ust. 5 ustawy o rehabilitacji (...). Uprawnienie zapisane w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy nie może być wyeliminowane przez sam tylko fakt braku rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to bowiem, że brak rozporządzenia wykonawczego może stanąć na przeszkodzie korzystaniu przez zakład pracy chronionej z uprawnienia przewidzianego ustawą,

Strona domaga się zwrotu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu, gdyż jej zdaniem opłata jest odmianą niepodatkowych należności budżetowych. Prawo nie zawiera wprawdzie definicji nie podatkowych należności budżetowych, ale można się odwołać do dorobku doktryn/. Niepodatkowymi należnościami budżetowymi są wszystkie /za wyjątkiem tylko podatków/ należności o charakterze publicznoprawnym. Opłaty są dochodami gmin/ i przez nią są pobierane, są bezzwrotne, przymusowe i nieodpłatne, nie maja charakteru cywilnoprawnego, lecz - charakter publicznoprawny. Obowiązek zapłacenia opłaty pozostaje w związku z prowadzeniem działalności godnej z istniejącym stanem prawnym. Ponieważ z art. 18 ust. 8 ustawy wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika, że niedokonane opłaty w terminie powoduje wygaśniecie zezwolenia, więc opłata jest pieniężnym i przymusowym świadczeniem na rzecz gminy.

Na poparcie swego stanowiska Spółdzielnia przywołała wyrok NSA z dnia 24 lutego 2000 r., SA/Bk 976/99, gdzie stwierdzono, że opłata za zezwolenie na sprzedał napojów alkoholowych jest rodzajem nie podatkowej należności budżetu gminy i dlatego z mocy ustawy wyłączony jest obowiązek jej wnoszenia przez zakłady pracy chronionej na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm./.

Zdanie organu administracyjnego jest całkowicie przeciwne. Obowiązek wnoszenia żądanej opłaty wynika wprost z ustawy i nawet jej wysokość nie jest określana przez decyzję administracyjną. Opłata będąca przedmiotem skargi nie jest refundowana przez budżet Państwa, jak to ma miejsce w odniesieniu do innych ustawowych ulg i zwolnień, a w konsekwencji - nie powinna być naliczona do innych należności budżetowych.

Nie jest możliwa egzekucja opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ponieważ do opłaty tej nie mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej.

Jest to opłata o charakterze celowym, pobierana po to. aby sfinansować realizację przez gminę zadań w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania alkoholizmowi. Prezydent Miasta powołał się /w odpowiedzi na skargę} na pismo Ministra Finansów z dnia 2 czerwca 1999 r. W piśmie tym napisano, że ustawowa definicja niepodatkowych należności budżetowych nie obejmuje dochodów środków specjalnych i funduszy celowych. Art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyraźnie zastrzega, że opłaty za zezwolenia na sprzedaż alkoholu mogą być wykorzystane wyłącznie na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Nie ma znaczenia czy gmina utworzyła fundusz celowy z przeznaczeniem na finansowanie tych zadań. Rozstrzygające jest celowe przeznaczenie funduszy pochodzące ze spornych opłat.

Dlatego Prezydent Miasta stoi na stanowisku, że sporna opłata nie była niepodatkową należnością budżetową, W konsekwencji Spółdzielnia nie była zwolniona z obowiązku wnoszenia opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Prezydent Miasta nie zgadza się też z tezami, zawartymi w uzasadnieniu wyroku NSA 7 dnia 24 lutego 2000 r. SA/Bk 976/99.

Pismem z- dnia 26 lutego 2002 r. Sąd został poinformowany, że w wyniku dokonanych zmian własnościowych i organizacyjnych następcą prawnym Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w K. stała się Międzywojewódzka Handlowa Spółka Inwalidów w K. i to ona wstępuje w prawa skarżącej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Przedmiotem sporu jest charakter opłat przewidzianych przez art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ W celu pozyskaniu dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 11[1] ust. 1 gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Strona skarżąca domaga się, aby opłaty te zostały zaliczone do niepodatkowych należności budżetowych, w rozumieniu art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r./: Prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu z mepodatkowych należności budżetowych. Strona skarżąca wyprowadza stąd wniosek, że przysługuje jej prawo do otrzymania zwrotu nienależnie wpłaconych przez nią opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu.

Na ten temat wyraźnie zarysowały się dwa nurty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z jednej strony można wymienić wyrok NSA z dnia 24 lutego 2000 r., SA/Bk 976/99 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 83 oraz wyrok NSA z dnia 26 lutego 2001 r., II SA/Kr 2112/00 /nie publ./, gdzie dano wyraz przekonaniu, że opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu do 31 grudnia 2002 r, miały charakter niepodatkowych należności budżetu gminy w rozumieniu ówczesnego art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W przeciwnym kierunku poszedł skład sędziowski NSA orzekający w dniu 1 października 2001 r, w sprawie II SA 2540/00. Przesłanką wyroku w tej sprawie było stanowcze odrzucenie dopuszczalności zaliczenia spornej opłaty do niepodatkowych należności budżetu gminy w rozumieniu powołanego art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że brak rozporządzenia wykonawczego, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz. zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nieprzesądza jeszcze o niedopuszezalności stosowania zwolnienia wymienionego w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Całkowite uzależnienie stosowania przepisu ustawowego od wydania wykonawczego rozporządzenia jest wykładnią nie dającą, się pogodzić z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Ustawa wchodzi w życie w dniu wskazanym przez tę ustawę i jej stosowanie nie zależy od wydania rozporządzenia wykonawczego /chyba że sama ustawa stanowi inaczej/. W przeciwnym wypadku ustawa byłaby podporządkowana rozporządzeniu.

Niepodatkową należność budżetową zdefiniował art. 2 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Od czasu wejścia w życie Ordynacji podatkowej /tj. od dnia 1 stycznia 1998 r./ do dnia 1 stycznia 2003 r. /czyli dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. 2002 nr 169 poz. 1387/ art. 2 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej miał brzmienie następujące: Przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wyraz innych użyty w tym przepisie został wykreślony przez art. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy nowelizującej.

W rezultacie w art. 2 par. 1 pkt 1 Ordynacji otrzymał nowe brzmienie: Przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego. W niniejszej sprawie należy uwzględniać poprzednie brzmienie art. 2 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdzie mowa była o podatkach, opłatach oraz innych niepodatkowych należnościach czyli opłaty były expressis verbis zaliczone do niepodatkowych należności budżetów.

Art. 1 pkt 2 lit. "d" cyt. ustawy nowelizującej wprowadził do art. 3 Ordynacji nowy pkt 8 /Ilekroć w ustawie jest mowa o niepodatkowych należnościach budżetowych - rozumie się przez to niebedące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych/. W sierpniu 2000 r. to zastrzeżenie, że do niepodatkowych należności budżetowych nie należą opłaty, ani podatki nie obowiązywało. Przeciwnie ówczesne brzmienie art. 2 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej kazało wyprowadzać wniosek dokładnie przeciwny, tj. w tym czasie należało mówić o dychotomicznym podziale należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego, tj. podatkach oraz niepodatkowych należnościach budżetów.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie twierdzi bynajmniej, że do opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej; takie twierdzenie jest wprost wykluczone przez wyraźne brzmienie ustawy, która stanowi - Przepisy ustawy stosuje się do (...) należności (...) budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe /art. 2 par. 1 Ordynacji podatkowej/. Należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego nie są automatycznie /generalnie/ objęte przepisami Ordynacji podatkowej, Nie zostało tu bowiem powiedziane, że należnościami budżetów jednostek samorządu terytorialnego są tylko takie należności, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Ograniczono się do stwierdzenia, że przepisami Ordynacji podatkowej zostają objęte tylko te należności, jakie ustalane są decyzjami. Wykluczenie należności z orzekania w drodze decyzji nie przekreśla automatycznie takiej należności z dochodów budżetu, w tym - z zaliczania należności z grupy nie podatkowych należności budżetowych.

Mimo to uzasadnione jest odwołanie się w niniejszej sprawie do powołanych przepisów Ordynacji podatkowej. Jedność systemu prawnego nakazuje bowiem domniemywać, że ustawodawca używa poszczególnych terminów zawsze w identycznym znaczeniu, chyba że w konkretnej ustawie poczyniono odmienne zastrzeżenia. W Ordynacji podatkowej zostały zdefiniowane niepodatkowe należności budżetowe, zaś ani w innych przepisach prawa finansowego, ani w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych takiej definicji ani innego zastrzeżenia nie zamieszczono. W konsekwencji należało przyjąć w niniejszej sprawie, że do wykładni art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej (...) ma zastosowanie definicja niepodatkowych należności budżetowych zapisana w art. 2 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Publicznoprawny charakter opłaty przewidzianej w art. 11[1] ustawy o wychowaniu w trzeźwości (...) nie jest przez nikogo kwestionowany. Takiej kwalifikacji dokonał NSA w wyroku z dnia 24 lutego 2000 r. SA/Bk 976/99 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 83. Potwierdziła to uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 6 maja 2003 r. /FPK 11/02 - ONSA 2003 Nr 3 poz. 92/: Oplata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, przewidziana w art. 11[1] ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (...) jest opłatą o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej. Powołany tu przepis stanowi, iż nie podlegają opłacie skarbowej podania i załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia oraz zezwolenia, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd, że art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej (...) ma zastosowanie tylko do należności, które mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. przewiduje, że konsekwencją nieuiszczenia opłaty w przepisanym terminie jest wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu z mocy samego prawa. To wygaśnięcie jest właśnie sankcją, która przesądza, że opłata pozbawiona jest charakteru dobrowolnego świadczenia; przeciwnie, z chwilą wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu - powstaje obowiązek zapłaty opłaty, a zwłoka w zapłacie nie rodzi roszczenia gminy o zapłatę lecz skutkuje wygaśnięciem decyzji administracyjnej /zezwolenia na sprzedaż alkoholu/.

Żadna wykładnia systemowa, która wyklucza wnioski ustalone w drodze wykładni literalnej, nie da się pogodzić z utrwalonymi metodami interpretacji tekstu prawnego, Dlatego nie może być przesądzający fakt, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości (...) nie zawiera zwolnienia ze spornej opłaty. Ustawodawca polski nie jest /niestety/ związany ścisłymi rygorami tworzenia prawa i na moc wiążącą nowelizacji nie ma żadnego wpływu miejsce zamieszczenia przepisu nowelizującego. Tytułem jedynie przykładu można wskazać, że ustawa o samorządzie terytorialnym była nowelizowana nie tylko przez ustawy noszące tytuł ustawa o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym, ale również przez ustawę z dnia 7 stycznia 1993 r, o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży czy ustawę z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Celowy charakter opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu nie jest wystarczająca przesłanką, aby wykluczyć owe opłaty z należności budżetowych.

Udzielając odpowiedzi na pytanie czy opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu są należnościami budżetowymi - powoływany jest argument celowego charakteru tych opłat. Skoro nie mogą one być wykorzystane dla innych celów niż te określone w art. 11[2] ustawy o wychowaniu w trzeźwości, więc fakt że wpływają one do budżetu traktuje się jako argument nieistotny. Celowy charakter opłat ma je wykluczać z należności budżetowych w rozumieniu art. 31 ustawy o rehabilitacji (...).

Skład sędziowski orzekający w niniejszym składzie słoi na stanowisku przeciwnym: celowy charakter opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu nie stanowi wystarczającej przesłanki dla ustalenia, że opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie stanowią, należności budżetu gminy w rozumieniu art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej (...).

Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki, /oraz/ przychodów i wydatków funduszy celowych jednostki samorządu terytorialnego. /art. 109 ust. 2 pkt 1 i 2 lit. "b" ustawy z dnia 26 listopada 1998 r, o finansach publicznych/. Natomiast art. 3 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 /Dz.U. nr 150 poz. 983 ze zm./ ustalał: Dochodami gminy są wpływy z innych opłat, pobieranych na podstawie odrębnych ustaw, o ile te ustawy stanowią że jest to dochód gminy, zaś zgodnie z art. 4 pkt 10 cyt. ustawy: Dochodami gminy mogą być inne dochody należne gminie na podstawie odrębnych przepisów. Nie ulega więc wątpliwości uniwersalny charakter budżetu gminy /roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki/, a do tych dochodów należą również opłaty, będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.

W konsekwencji celowy charakter opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu nie stanowi wystarczającej przesłanki dla ustalenia, że opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie stanowią należności budżetu gminy w rozumieniu art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej (...).

Sąd nie jest upoważniony do uzależnienia przyjęcia wniosków płynących z wykładni prawa od oceny społecznych skutków stosowania ustawy; to nie sąd, lecz ustawodawca ma zestawiać ze sobą różne wartości, cele społeczne i polityczne, aby na koniec ustalić treść ustawy. Natomiast konstytucyjnym obowiązkiem Sądu jest wyłącznie orzekanie o zgodności działania organu administracyjnego z treścią obowiązującej ustawy /art. 178 ust. 1 Konstytucji RP/, dlatego nie leży w kompetencjach Sądu odrzucanie konkretnego przepisu prawa w każdym przypadku, który kłóciłby się ze poczuciem sprawiedliwości niektórych osób. W tym zakresie skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowisko składu orzekającego w dniu 1 października 2001 r, w sprawie II SA 2540/00, który był zdania, że pozbawienie gmin tych opłat tylko z tego powodu, że działalnością tą zajmować się będzie zakład pracy chronionej, który przecież nie musi prowadzić sprzedaży napojów alkoholowych, nie znajdują żadnego uzasadnienia społecznego. Ani organ administracyjny, ani Sąd nie ma wpływu na treść ustawy i dlatego żaden z tych organów nie jest władny anulować zwolnienia przewidzianego w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej.

Uwzględniając wszystkie powyższe ustalenia, należało stwierdzić, że opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 2000 r. należały do nie podatkowych należności budżetowych gminy w rozumieniu art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i dlatego zakład pracy chronionej z mocy powołanego przepisu był zwolniony z obowiązku uiszczania tej opłaty. Z tego względu należało skargę uwzględnić. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 23 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w związku z par. 14 ust. 2 pkt 1 i par. 6 pkt 4 oraz par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 134 ze zm./.