Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1261/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : NSA Izabela Dobosz NSA Jan Zimmermann Protokolant : Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skarg Gminy Miejskiej Kraków, J. O. i A. C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej Gminy Miejskiej Kraków kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących J. O. i A. C. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 stycznia 2009 r. Starosta Krakowski, na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 tj. ze zm.) oraz art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. u. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419) orzekł o odmowie zwrotu działki nr "1" o pow. 0,3635 ha, obj. KW [...] położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. "2" b. gm. kat. K. na rzecz: C. B., A. C., C. O., J. O. i A. O..

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że postanowieniem z dnia 16 maja 2007 r. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Krakowskiego do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka "1". Następnie organ l instancji powołał następujące fakty, ustalone w toku postępowania: orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Społeczno-Administracyjny w K. z dnia 7 listopada 1951 r. Nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa parcela katastralna l. kat. "2" o pow. 32089, obj. Lwh [...] b. gm. kat. K. z przeznaczeniem na cele budowy Miasta [...] i [...]. Wywłaszczenia dokonano na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 458). Wywłaszczona parcela l. kat. "2" b. gm. kat. K. stanowiła zgodnie z wykazem hipotecznym Lwh [...]. własność F. z Z. C. na podstawie kontraktu darowizny z daty 2 lipca 1898 r. [...] K.. W oparciu o postanowienia spadkowe podmiotami uprawnionymi do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości l. kat. "2" b. gm. kat. K., stanowiącej obecnie działkę nr "1" obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. są C. B., A. C., C. O., J. O. i A. O.. Z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej wynika, iż część parceli katastralnej l. kat. "2" b. gm. kat. K. stanowi działkę nr "1" obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K.. Nieruchomość nie została zagospodarowana w jakikolwiek sposób w okresie określonym w art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczona nieruchomość była użytkowana przez byłych właścicieli do początku lat 80-tych XX wieku. Powyższe okoliczności przesądzają, w ocenie organu, o zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przeprowadzona w dniu 24 lipca 2008 r. rozprawa administracyjna połączona z oględzinami terenu potwierdziła dokonane już wcześniej przez inne organy ustalenia, że przedmiotowa działka wchodzi w skład urządzonego ogrodu działkowego o nazwie "N. l". Teren ogrodu działkowego stanowią urządzone altany ogrodowe na podmurówce betonowej. Oprócz w/w altan teren porastają drzewa ozdobne i owocowe, krzewy oraz są tam grządki z warzywami. Poszczególne działki ogrodowe są od siebie odgrodzone siatką metalową. Ogród działkowy "N. II" został założony przez Polski Związek Działkowców jako poszerzenie istniejącego ogrodu działkowego "N. l", a jego realizacja nastąpiła w oparciu o decyzję Urzędu Dzielnicowego K. nr [...] z dnia 28 września 1982 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, wydaną na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego, zatwierdzonego uchwałą z dnia 23 czerwca 1977 r. nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 czerwca 1977 r. Ogród działkowy "N. II" został zarejestrowany w Krajowej Radzie Polskiego Związku Działkowców jako ogród stały pod nr [...] w 1980 r., zgodnie z art. 31 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych. Z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie, potwierdzonych w uzasadnieniach decyzji Wojewody Małopolskiego i wyrokach sądu administracyjnego, bezspornym jest, że w dniu wejścia w życie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych tj. w dniu 2 maja 1981 r. ogród ten nie istniał, stąd nie mógł się stać pracowniczym ogrodem działkowym w tej dacie. Wskazana wyżej decyzja Urzędu Dzielnicowego K. nr [...] z dnia 28 września 1982 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji traciła ważność, jeśli inwestor nie uzyskał lub utracił prawo do terenu lub w terminie roku od dnia uzyskania decyzji nie złożył wniosku o zatwierdzenie planu realizacyjnego. Ówczesny Urząd Dzielnicowy, a następnie Prezydent Miasta Krakowa nie dopełnili formalności przekazania przedmiotowego terenu na rzecz Polskiego Związku Działkowców pod ogrody działkowe zgodnie z tą decyzją. Przy tych faktach organ l instancji powołał się na treść art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, wskazując, że przedmiotowy ogród działkowy spełnia przesłanki określone w tym przepisie wymagane dla uznania go za rodzinny ogród działkowy w rozumieniu ustawy, albowiem jego stan prawny jest nieuregulowany, a jest zarejestrowany w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. Zatem zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdzie art. 24 cyt. ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z którym zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej.

Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Wojewody Małopolskiego wniósł A. C., zarzucając błędną ocenę faktów, przyjętych za podstawę decyzji. Podniósł, że ogród działkowy został założony jako poszerzenie ogrodu "N. l" przy czym nie ustalono, gdzie znajduje się ten ogród i kiedy został zarejestrowany. Wskazał, że "M." miał przejąć teren w 1981 r., natomiast w 1982 w dalszym ciągu był on użytkowany przez prawowitych właścicieli. Na karcie rejestracyjnej ogrodu figuruje data 1980 r. Natomiast zakładem patronackim jest i była "Huta ", a nie M.. Zwrócił uwagę na duże rozbieżności danych jakie zawiera karta rejestracyjna a spisem z natury sporządzonym przez "M." w 1994 r. odnośnie ilości i obszaru działek. Ogrody należące do byłej "Huty " znajdują się obok, po drugiej stronie ulicy i w ocenie odwołującego się karta rejestracyjna dotyczy tego terenu, a okoliczności tych organ l instancji nie sprawdził. Zarzucił, że pozostała jeszcze część funkcjonującego ogrodu jest ogrodem nielegalnym, a teren ten został bezprawnie przejęty przez "M." dla osób należących do P.Z.P.R., na początku stanu wojennego.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2009 r. (znak: [...]) Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał za prawidłowe w całości ustalenia faktyczne oraz podzielił rozważania prawne organu l instancji. Dodatkowo wskazał, że celem zapisu art. 41 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych było uregulowanie stanu prawnego pracowniczych ogrodów działkowych w sytuacji, gdy stan taki pozostał nieuregulowany. Ogród działkowy "N. II", stanowi właśnie taki ogród o nieuregulowanym stanie prawnym, bowiem nie można przyjąć, iż pod rządami ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, stał się on pracowniczym ogrodem działkowym. Obejmuje go natomiast swym zakresem art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. rodzinnych ogrodach działkowych, bowiem został zarejestrowany w Krajowej Radzie Polskiego Związku Działkowców jako ogród stały pod nr [...], o czym świadczy karta rejestracji oraz potwierdzenie wypisu z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców. Z uwagi zatem na brzmienie art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie jest możliwy zwrot wywłaszczonej nieruchomości w naturze. Natomiast skutki zasadnego roszczenia obciążają właściciela nieruchomości, w tym przypadku Gminę Kraków. Odnosząc się do zarzutów w przedmiocie prawidłowości powstania ogrodu działkowego "N. II" organ odwoławczy podniósł, że należy podzielić wysuwane w toku postępowania oraz w odwołaniu wątpliwości, jednakże z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 cyt. ustawy należy uznać, że obecnie ogród ten winien być traktowany jako rodzinny ogród działkowy. Podkreślił, że na gruncie postępowania o zwrot nie jest możliwa weryfikacja prawidłowości zdarzeń prawnych, które doprowadziły do powstania tego ogrodu działkowego, a która z kolei mogłaby wpływać na ewentualną zmianę jego stanu prawnego.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18.06.2009 złożyli: Gmina Miejska Kraków oraz A. C. i J. O..

Gmina Kraków zarzuciła naruszenie art. 136 § 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na niezastosowaniu tego przepisu, mimo, że organy orzekające w sprawie uznały, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany; naruszenie art. 41 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez zastosowanie tego przepisu, mimo, że ogród działkowy "N. II" nie może być uznany za pracowniczy ogród działkowy, a dane objęte dokumentem potwierdzającym jego rejestrację w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych nie są prawdziwe; naruszenie art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych polegające na jego niezasadnym zastosowaniu, albowiem przedmiotowy ogród działkowy nie jest rodzinnym ogrodem. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zarzuciła, że odnośnie ogrodu "N. II" nie miał zastosowania art. 41 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. I SA/Wa 239/07 w którym stwierdzono, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, ogród "N. II" jeszcze nie istniał i tym samym nie mógł stać się pracowniczym ogrodem działkowym w rozumieniu przepisów tej ustawy, gdyż nie spełniał przesłanek określonych w art. 32 tej ustawy. Prowadzi to do wniosku, iż Krajowa Rada Polskiego Związku Działkowców nie miała podstaw do zarejestrowania go jako pracowniczego ogrodu działkowego w prowadzonym rejestrze. Ponieważ ustawa z 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych wiąże z rejestracją ogrodu skutki prawne, obowiązkiem organów obu instancji było zweryfikowanie przedłożonych w sprawie dokumentów potwierdzających jego rejestrację. W niniejszej sprawie fakt rejestracji ogrodu miałaby potwierdzać karta rejestracyjna nr 1730 zawierająca nieprawdziwe informacje, bowiem jako datę powstania ogrodu wpisano 1980 r., a jako patronacki zakład pracy Hutę. Tymczasem teren obejmujący wywłaszczoną działkę pozostał we władaniu Przedsiębiorstwa "M.". Zarzuty w tym zakresie zostały podniesione w odwołaniu uczestnika A. C., ale Wojewoda Małopolski w uzasadnieniu decyzji organu II instancji nie ustosunkował się do nich. Nadto decyzja Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury b. Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 28 września 1982 r. o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji w razie niespełnienia warunków formalnych traciła swoją ważność. W aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających spełnienie tych wymogów. Ustalono natomiast, iż teren zajęty pod ogród działkowy "N. II" nie został przekazany w użytkowanie, co przemawia za przyjęciem, iż wpis ogrodu do rejestru pracowniczych ogrodów działkowych dokonany w 1986 r. był sprzeczny z prawem. W ocenie strony skarżącej tylko rejestracja zgodna z obowiązującym prawem mogła wywołać skutki określone w art. 41 ust. 2 cyt. ustawy. W konsekwencji również art. 24 nie ma w sprawie zastosowania i zasadne było orzeczenie o zwrocie nieruchomości w trybie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

A. C. w swojej skardze powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazał, że organ administracji w zaskarżonej decyzji podał, że ogród został zarejestrowany, w karcie rejestracyjnej ogrodu, pod numerem [...]. Pod tym samym numerem zarejestrowany jest ogród działkowy "N. II" byłej Huty, a nie M.. Z danych tej karty wynika ponadto, iż zarejestrowanych jest 70 działek, na wielkości terenu ogółem 2, 60 ha, z tym, że powierzchnia zajęta pod działki wynosi 1,70 ha. Z pisma M. skierowanego między innymi do Milicji Obywatelskiej w N., która w późniejszym terminie nadzorowała przejęcie terenu, wynika, iż działek będzie dla ponad 100 osób. W sporządzonej przez M. (nie Hutę) w 1994 roku inwentaryzacji, wynika iż jego ogród "N. II" posiada 105 działek o pow. 2,953 ha, a całość terenu wraz z drogami i zielenią ma 4,041 ha. Różnica między "N. II" Huty, a "M." wynosi zatem [...] działek i 1,44 ha terenu więcej niż to zostało zapisane w karcie rejestracyjnej.

J. O. w swej skardze zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Podniósł, że skoro rejestracja ogrodu działkowego nastąpiła na podstawie nieważnej decyzji z 28 września 1982 r. zatem w ogóle nie doszło do powstania pracowniczego ogrodu działkowego. Potwierdził to również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. l SA/Wa 239/07. Określenie "nieuregulowany stan prawny" odnosi się zatem do obiektu którego w świetle rozumienia przepisów prawa w ogóle nie ma. Zakwestionował również nadanie członkowstwa w Polskim Związku Działkowców osobom korzystającym z działek w ogrodzie "N. II" co jest równoznaczne z oddaniem działek w użytkowanie. Podkreślił, że Polski Związek Działkowców nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem gruntu, nie posiada żadnego tytułu prawnego do niego, co zostało stwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wojewoda Małopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a).

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. W szczególności decyzje te zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasadna wyrażona w art. 7 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązki określone w art. 7 kpa precyzuje przepis art. 77 § 1 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne uznały, że działka "1" stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczonej. Jej zwrot nie jest jednak możliwy z uwagi na treść art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. 2005 Nr 169, poz. 1419). Zgodnie z tym przepisem zasadne roszczenia osób trzecich do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej.

Aby jednak orzeczona odmowa zwrotu mogła być uznana za zgodną z prawem, niezbędne byłoby jednoznaczne ustalenie, że działka "1" znajduje się na obszarze rodzinnego ogrodu działkowego w rozumieniu cytowanej ustawy. W ocenie Sądu ustalenia zaskarżonej decyzji nie znajdują w tym zakresie wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Stosownie do treści art. 41 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, pracownicze ogrody działkowe o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (jedn. tekst Dz. U. nr 85 z 1996 r. poz. 390 z późn. zm.) stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu poprzednio cytowanej ustawy. Organy administracji przyjęły, że działka nr "1" znajduje się na terenie zajętym przez ogród działkowy "N. II", który spełnia warunki określone ww. art. 41 ust. 2 ustawy. Podstawowe znaczenie dla tych ustaleń stanowiły karta rejestracyjna nr 1730 oraz potwierdzenie wypisu z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców. Z karty rejestracyjnej jednak wynika, że w 1986 r. (nie jak wskazał organ l instancji w 1980 r.) pod numerem ewid. [...] został zarejestrowany ogród pod nazwą "N. II", umiejscowiony w N. "[...]". Teren został protokolarnie przejęty w 1980 r., ogólna powierzchnia ogrodu to 2,60 ha, w tym powierzchnia pod działkami 1,70 ha. Utworzono 70 działek dla 70 użytkowników. Patronackim zakładem pracy była Huta. Wskazano również, że brak jest danych na temat decyzji władz administracyjnych o przekazaniu terenu pod pracowniczy ogród działkowy. Potwierdzenie wypisu z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych z 12 czerwca 1996 r. również dotyczy pracowniczego ogrodu działkowego o nazwie "N. II" położonego w K. na os. [...] o powierzchni 2,9000 ha, oznaczonego numerem [...], a istniejącego od 1981 r. Jak wynika z zestawienia obydwu dokumentów, mimo, że w potwierdzeniu wypisu wskazano na ten sam numer ewidencyjny, dane w nich zawarte wykazują istotne różnice w zakresie powierzchni ogrodu, jak również daty jego powstania. Organy l i II instancji nie wyjaśniły tych rozbieżności. Nie jest również jasne odwołanie się w ostatnio wskazanym dokumencie do art. 33 ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, który z racji umieszczenia w rozdziale 4 zatytułowanym "Przepisy wprowadzające, przejściowe i końcowe", był właśnie przepisem przejściowym i miał zastosowanie do pracowniczych ogrodów działkowych istniejących ponad 10 lat w chwili wejścia w życie ustawy z 1981 r., a zatem nie mógł stanowić podstawy legalizacji jako stałego ogrodu który miałby powstać w 1980/1981 r.

Rozbieżności te wymagały i wymagają jednoznacznego wyjaśnienia. Wyżej przedstawione dokumenty nie są wystarczające dla ustalenia, że działka nr "1" znajduje się na terenie pracowniczego ogrodu działkowego, który w trybie art. 41 ust. 2 ustawy stał się rodzinnym ogrodem działkowym. Należy przy tym mieć na uwadze, że w aktach sprawy znajdują się dwie decyzje Urzędu Dzielnicowego N. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Zespołu Miejskiego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 czerwca 1977 r. Pierwsza decyzja datowana na dzień 28 września 1982 r. została wydana na wniosek Przedsiębiorstwa "M." z dnia 20 maja 1982 r. dla inwestycji budowlanej "Pracowniczego Ogrodu Działkowego "N. 2" na terenie położonym w rejonie os. [...]", załącznik graficzny stanowiący integralna część decyzji został dołączony do akt, ale jest nieczytelny. Natomiast druga decyzja z dnia 21 maja 1983 r. wydana na wniosek Huty ustalała miejsce i warunki realizacji "rozbudowy Pracowniczego Ogrodu Działkowego N.", w granicach oznaczonych na załączniku graficznym, którego brak w aktach sprawy. W obydwu decyzjach zawarto pouczenie o treści art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974, Nr 38, poz. 299). W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji przepis ten miał następujące brzmienie: Ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Termin do wystąpienia o pozwolenie na budowę może być w szczególnie uzasadnionych wypadkach przedłużony.

Zostały więc wydane dwie decyzje na rzecz dwóch różnych podmiotów, przy czym, jak wynika z akt sprawy, żaden z nich nie uzyskał prawa do gruntu, ani dalszych decyzji wymaganych do założenia pracowniczego ogrodu działkowego (co prawda na karcie 154 znajduje się pismo "M." do Urzędu Dzielnicowego w K. zawierające prośbę o wydanie pozwolenia na budowę dla "N. 2", ale samej decyzji nie ma w aktach, również Polski Związek Działkowców nie wskazuje, aby taka decyzja została wydana). Potwierdzeniem powyższych okoliczności może być pismo Urzędu Miasta Krakowa z dnia 14 czerwca 1994 r. do Urzędu Rejonowego w K. (k. 131) w którym wyjaśniono, że w planach zagospodarowania przestrzennego m. Krakowa z 1988 i 1993 r. "ustalenia nie sankcjonują stałej lokalizacji ogrodów działkowych" na terenie działki "3" obr. [...] ani w bezpośrednim sąsiedztwie. Podano także, że organ nie dysponuje dokumentami związanymi z postępowaniem lokalizacyjnym dla pracowniczego ogrodu działkowego "N. II".

Organy administracji wskazały, że ogród działkowy "N. II" został założony przez Polski Związek Działkowców jako poszerzenie istniejącego ogrodu działkowego "N. l", a jego realizacja nastąpiła w oparciu o decyzję Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 28 września 1982 r. Wspomniana decyzja została wydana na rzecz "M.", i przy tym nie wyjaśniono faktu wydania przez Urząd Dzielnicowy dla K. decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji rozbudowy istniejącego pracowniczego ogrodu działkowego "N." z dnia 21 maja 1983 r. na rzecz Huty, zwłaszcza, że karta rejestracyjna dotyczyła pracowniczego ogrodu działkowego przeznaczonego właśnie dla pracowników Huty. Natomiast z licznych pism znajdujących się w aktach sprawy z początku lat 80-tych wynika, że pracowniczy ogród "N. II" był tworzony przez Przedsiębiorstwo "M." i tak: na karcie 47 znajduje się zawiadomienie Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 31 lipca 1980 r. o przeznaczeniu działek znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie Pracowniczego Ogrodu Działkowego "N." na pracownicze ogrody działkowe przeznaczone dla pracowników "M.", na karcie 48 znajduje się pismo Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 10 marca 1982 r. informujące o przeznaczeniu terenu na os. [...] na poszerzenie pracowniczego ogrodu działkowego dla potrzeb M., na karcie 103 (też 338) znajduje się pismo "M." z dnia 24 maja 1982 r. informujące Naczelnika Dzielnicy K. o przystąpieniu jesienią 1981 r. do zagospodarowania terenu na os. [...] na cele ogrodu "N. 2" ze wskazaniem, że teren został przydzielony na działki dla 100 osób. Również w piśmie Polskiego Związku Działkowców Wojewódzkiego Zarządu z dnia 19 września 1994 r. wskazano, że "pracowniczy ogród działkowy "N. 2" został założony jako Ogród Przyzakładowy Przedsiębiorstwa "M." w 1980 r. (...). Jako ogród przypisany do zakładu pracy, który podzielił teren dla działki dla własnych pracowników, wszelkie formalności prawno - organizacyjnej tego ogrodu również załatwiane były przez zakład pracy". Z mapki dołączonej do ww. pisma (k. 132) wynika, że sporna działka znajduje się na terenie zajętym pod ten ogród.

W rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma ustalenie, że działka "1" znajduje się na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, który został zarejestrowany w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Jak zostało to wykazane powyżej z karty rejestracyjnej nr 1730 na którą powołują się organy l i II instancji nie wynika, że dotyczy ona tego samego pracowniczego ogrodu działkowego, który miałby znajdować się na działce objętej żądaniem zwrotu. Mimo tożsamości nazwy ogrodu, zasygnalizowanie rozbieżności rodzą poważne wątpliwości, czy rejestracja dotyczyła tego ogrodu. Zgromadzone w sprawie dokumenty wskazują, że pracowniczy ogród działkowy miał powstać dla 100 pracowników "M.", tymczasem z karty rejestracyjnej wynika, że ogródki działkowe w liczbie 70 były przewidziane dla pracowników Huty.

Wobec powyższego uznać należy, że organy administracji przeprowadziły postępowanie z naruszeniem zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 kpa i uszczegółowionej w art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa., co spowodowało niewyjaśnianie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. To z kolei mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W toku ponownego prowadzenia postępowania, organy administracji winny usunąć stwierdzone wadliwości w zakresie należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W szczególności winny ustalić czy nieruchomość, której dotyczy żądanie zwrotu istotnie zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy. Ta okoliczność w świetle art. 24 ust.1 ustawy z dnia 8.07.2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169 z 2005 r., poz. 1419 z późn. zm.) stanowić bowiem może negatywną przesłankę zwrotu uprzednio wywłaszczonej na inny cel nieruchomości. Nadto, z uwagi na zarzuty i twierdzenia zgłoszone w toku dotychczasowego postępowania, niezbędne będzie wyjaśnienie - w przypadku potwierdzenia, że sporna nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy - czy ten rodzinny ogród działkowy powstał z pracowniczego ogrodu działkowego o nieuregulowanym stanie prawnym i zarejestrowanego w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych, prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6.V.1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (jedn. tekst Dz. U. nr 85 z 1996 r. poz. 390 z późn. zm.). Wymaga tego przepis art. 41 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Z regulacji tej zarazem wynika, że niezbędnym elementem przekształcenia w rodzinny ogród działkowy pracowniczego ogrodu działkowego o nieuregulowanym stanie prawnym jest zarejestrowanie (rejestracja) tego pracowniczego ogrodu w rejestrze prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6.V.1981 r.

o pracowniczych ogrodach działkowych. Ta rejestracja przy tym, aby mogła powodować skuteczne przekształcenie o którym wyżej mowa, winna odpowiadać wymogom przewidzianym ostatnio powołanym przepisem, zarówno co do treści rejestru jak i właściwości organu prowadzącego ten rejestr (art. 31 ust. 3 i art. 31 ust. 2 pkt 2 ustawy z 6.V.1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych). Tylko bowiem prawidłowo i zgodnie z przepisami powstały (także w wyniku przekształcenia) rodzinny ogród działkowy a usytuowany na nieruchomości objętej żądaniem zwrotu i uprzednio wywłaszczonej na inny cel, może stanowić okoliczność wyłączającą żądanie zwrotu (negatywną przesłanką zwrotu) tej nieruchomości.

W powyższym zakresie sprawa nie została dotychczas wyjaśniona.

W związku z tym należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152 p.p.s.a zaś o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.