Postanowienie NSA, sygn. akt II FPP 3/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2,
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Babiarz Sędzia WSA (del.) Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi Z. S. o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 835/11 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 835/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Pismem z dnia 2 lutego 2012 r. skarżący wniósł o doręczenie mu sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem.

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił podatnikowi sporządzenia uzasadnienia wyroku wskazując, iż wniosek taki zgodnie z art. 141 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w sprawach w których skargę oddalono należy zgłosić w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie termin ten upłynął bezskutecznie 25 stycznia 2012 r. Z uwagi na powyższe wniosek z dnia 2 lutego 2012 r. należało uznać za spóźniony i w konsekwencji odmówić sporządzenia uzasadnienia.

Pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł "skargę na przewlekłość postępowania odwoławczo-sądowego", na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym bez nieuzasadnionej zwłoki w oparciu o Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej - art. 21 ust. 1, art. 32, art. 45 i art. 51 ust. 4. Wśród licznych wniosków skargi znalazły się m.in.: wniosek o unieważnienie postanowienia z dnia 21 grudnia 2010 r. Prezydenta Miasta D. G. ujawniającego jako podstawę nielegalną zmianę w ewidencji gruntów i budynków nr 128/10; unieważnienia nakazów płatniczych na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2011 Prezydenta Miasta D. G. nr ewid. 4/1792 oraz nr ewid. 4/1789 wystawionych w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków (uwzględniające zapisy zawiadomień nr 128/10 i nr 145/10); wniosek o stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydając wyroki I SA/Gl 707/12 i I SA/Gl 708/12 oddalające skargę – nie odpowiedział na ich meritum, a uchylając się od przeprowadzenia wizji lokalnej uchylił się od realizacji art. 6 p.p.s.a. i art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz nie wywiązał się z realizacji art. 30 Konstytucji RP, a także żądanie unieważnienia fragmentu mapy ewidencyjnej [...] województwa śląskiego i zasądzenia od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. W uzasadnieniu skargi podatnik opisał dotychczasowe postępowanie, odwołując się szczegółowo do poszczególnych zarzutów. W punkcie dotyczącym argumentów świadczących o przewlekłości wskazał, iż odwołanie z dnia 9 marca 2011 r. złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego "prosiło o przeprowadzenie kontroli w sprawie sposobu naliczania podatków gruntowych od nakazów nr ewid. 4.1789 i 4/1792" i skarżący "oczekuje spowodowania odpowiedzi na pismo z dnia stycznia 2011 r.". Do przedmiotowej skargi strona załączyła szereg dokumentów, które znajdują się również w aktach administracyjnych sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm.) skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy. W związku z tym stwierdzić należy, że niedopuszczalne jest zarówno wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak również przed jego wszczęciem (por. postanowienia NSA: z dnia 26 stycznia 2012 r., II FPP 10/11; z dnia 16 lutego 2012 r., II OPP 7/12, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało prawomocnie zakończone, albowiem w dniu 17 lutego 2012 r. upłynął termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2012 r.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11 (LEX nr 1103980), przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Tak więc nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania.

Dodatkowo podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających to żądanie. Skarżący powinien zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt II OPP 19/08, Lex nr 494357). Skargę niespełniającą tego wymagania Sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 ustawy). W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, iż skarga Z. S. z dnia 9 kwietnia 2013 r. na przewlekłość postępowania, co prawda, spełnia wymagania pisma procesowego, ale nie przytoczono w niej okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy). Brak w tym piśmie konkretnych przykładów czynności procesowych, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie podjął lub dokonał wadliwie, a które w ocenie skarżącego mogłyby świadczyć o nieuzasadnionej zwłoce w postępowaniu sądowym. Skarżący zwrócił jedynie uwagę na "nierozpatrzenie skargi", a odnośnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał na "decyzje nieznajdujące merytorycznego uzasadnienia", liczne błędy i nieprawidłowości w dokumentacji. Ogólnikowe sformułowanie kwestionujące prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji z pewnością nie mogą być uznane za przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać, w którym miejscu postępowania doszło do uchybienia przez sąd orzekający terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych. Jak słusznie zauważył Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w piśmie z dnia 21 maja 2013 r. (k. 196) z uzasadnienia skargi można wywnioskować jedynie, że skarżący zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przede wszystkim nieodniesienie się do zarzutów jego skargi. Dodatkowo podniesiono, że podatnik polemizując z rozstrzygnięciami Sądu, nie próbuje nawet wskazać, że postępowanie trwało dłużej niż powinno. Brak zatem sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 powołanej o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.