Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 281/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 4, art. 123, art. 83 ust. 4, art. 28 ust. 1 i 2, 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
article: par. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2007 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z ... grudnia 2007 r., nr ... Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ...października 2007 r., nr 181/2007/U odmawiającą A. R. (powoływanemu dalej jako: Strona lub Skarżący) umorzenia należności z tytułu składek.

Orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Pismem z 5 marca 2007 r. Strona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w O., o umorzenie należności z tytułu składek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podała, że o zawieszaniu oraz podejmowaniu prowadzonej działalności gospodarczej informowała pracowników Zakładu, którzy pozwalali na takie działanie. Została wprowadzona jednak w błąd i w konsekwencji obciążona kolosalną kwotą do uregulowania, która jest i będzie nierealna do spłacenia. Podała, że nie posiada żadnego majątku oraz, że od ... 2006 r. zatrudniona jest jako ... a z pracy tej otrzymuje miesięczne pobory w wysokości ... zł. netto. Powołując się na stan zdrowia wskazała, że choruje na ... Musi być pod stałą opieką lekarską, ma stwierdzony umiarkowany stopień niepełnosprawności a posiadane schorzenie umożliwia wykonywanie tylko nielicznych nisko dochodowych prac. Dodatkowo stwierdziła, że występujące powikłania ... powodują konieczność przyjmowania leków oraz korzystania z zabiegów lekarskich.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z ... października 2007 r., odmówił umorzenia należności za okres ... r. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie ... zł. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 - 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 137, poz. 887 ze zm); powoływanej dalej jako ,,u.s.u.s--.

Uzasadniając decyzję Zakład stwierdził, że strona prowadziła działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego. Działalność ta wykreślona została z ewidencji działalności gospodarczej decyzją Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia ...listopada 2004 r.

Strona jest stanu wolnego, nie ma nikogo na utrzymaniu. Pracuje w firmie ,,...- sp. z o. o. gdzie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ... zł. brutto tj. ... zł. netto. Otrzymuje z Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłek pielęgnacyjny w wysokości ... zł., przyznany do 31 maja 2008 r. Strona mieszka z ojcem otrzymującym emeryturę w kwocie ...zł. z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wspólne wydatki Strony w skali miesiąca wynoszą ... zł. Na leki wydaje kwotę ... zł. miesięcznie. Posiada oszczędności w wysokości ... zł., nie posiada zaległości podatkowych.

Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej organ stwierdził, że Strona od ... lat cierpi na ... Zgodnie z informacją lekarza obecnie .... Mimo zastosowanej metody leczenia u Strony występują ..., ... Strona wymaga stałego przyjmowania leków a orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w O.uznano Stronę niepełnosprawną ze stopniem umiarkowanym na okres do ... maja 2008 r.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Wymienił sytuacje w których zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zachodzi całkowita nieściągalność należności. Oceniając całokształt materiału dowodowego Zakład uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności.

Podał następnie, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być, zgodnie z treścią art. 28 ust. 3 a u.s.u.s., w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania należności dla tej grupy osób zobowiązanych określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania nalaności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365 ze zm.). Powołał się także, na treść § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia przewidującego możliwość umorzenia należności, jeżeli zobowiązany wykaże, ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Zakład wyjaśnił, że analizując sprawę pod względem art. 28 ust. 3 a u.s.u.s., bierze pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy, ważny interes osoby zobowiązanej oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Wskazał jednocześnie, że w interesie zobowiązanego do uregulowania zadłużenia, jest udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej, co jest możliwe m. in. przez dołączenie do wniosku dokumentów, które miałyby istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia tej kwestii. Zdaniem organu Strona nie wykazała okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności. Strona osiąga dochód, pobiera zasiłek pielęgnacyjny, mieszka z ojcem otrzymującym świadczenie emerytalne. Nie udowodniła, że minimalne ratalne regulowanie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją oraz członków jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako: ,,k.p.a.--, w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności.

Uzasadniając decyzję organ szczegółowo przypomniał stanowisko Zakładu zawarte w uzasadnieniu decyzji z ... października 2007 r. Przytoczył także treść przepisów regulujących tryb umarzania należności z tytułu składek, określony w art. 28 u.s.u.s. oraz w akcie wykonawczym wydanym do u.s.u.s. Stwierdził, że przedstawiony przez organ I instancji stan faktyczny oraz prawny nie uległ zmianie a w złożonym odwołaniu Strona nie wniosła żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na decyzję w przedmiocie umorzenia zaległych składek. Prezes Zakładu podkreślił, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. W ocenie organu orzekającego w sprawie nie można mówić o całkowitej nieściągalności należności, strona jest osobą stanu wolnego, nie ma nikogo na utrzymaniu, osiąga dochód z pracy w wysokości ... zł., otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie ...zł. i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem, który pobiera świadczenie emerytalne w kwocie ... zł. Odnosząc się do przesłanek umorzenia należności uregulowanych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania nalaności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Prezes Zakładu stwierdził, że ciężar dowodu w tym zakresie leży po stronie zobowiązanego, który musi wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Natomiast w ocenie organu orzekającego Strona nie udowodniła w sposób przekonywujący okoliczności, które przemawiają za umorzeniem należności pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Stwierdzony stan choroby nie umożliwia Stronie zarobkowania. Razem dochód rodziny wynosi ... a miesięczne koszty utrzymania określone zostały przez Stronę na poziomie ... zł. Strona nie udowodniła, że nawet minimalne ratalne regulowanie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją oraz członków rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Na powyższą decyzję Skarżący, pismem z 28 grudnia 2007 r., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 24 ust. 4 u.s.u.s., wskazując iż 10 - cio letni termin przedawnienia obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. a zatem w sprawie powinien być stosowany 5- cio letni okres przedawnienia. Zdaniem Skarżącego ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy systemie ubezpieczeń społecznych, która dwukrotnie wydłużyła okres przedawnienia składek z 5 lat na 10 lat nie zawierała przepisów przechodnich a stosowanie w rozpatrywanej sprawie wydłużonego okresu przedawnienia narusza Konstytucję RP.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: ,,p.p.s.a.--, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, wychodząc poza granice skargi, doszedł do przekonania o konieczności uchylenia skarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona w sprawie decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów formalnych, zawartych w k.p.a., co czyniło zasadnym uwzględnienie skargi.

Odnosząc się jednak w pierwszej kolejności do zarzutu przedawnienia podniesionego w skardze Sąd stwierdza jego bezzasadność. Zdaniem Sądu do należności nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepisy art. 24 ust.4 u.s.u.s.w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r. , sygn. akt I UK 232/04, OSNP 2006/1-2/26, w którym Sąd ten przyjął, iż "Zmiana art. 24 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. Nr 137, poz.887 z późn. zm.), dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.), ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r., nie ma zastosowania do należności przedawnionych przed tym dniem".

Zgodnie z art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako: "k.p.a.", chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek (na które składają się składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata - art. 24 ust. 2 u.s.u.s. ) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, o czym stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu.

Regulacja zawarta w tym przepisie wskazuje, że całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

W niniejszej sprawie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącego a zatem organ orzekający prawidłowo wskazał, że wobec skarżącego nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy systemowej, zaznaczając w szczególności, że Skarżący uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia a także, że w sprawie należności Skarżącego nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. daje możliwość umarzania, w uzasadnionych przypadkach, należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Uzupełnieniem tego przepisu jest wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 28 ust. 3 b u.s.u.s., rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), przewidujące w § 3 ust. 1 możliwość umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

1. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

2. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodzin, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W rozpatrywanej sprawie zaległości wobec Zakładu, objęte zaskarżoną decyzją, dotyczą okresu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Są to należności obciążające skarżącego jako płatnika składek. W tej sytuacji wniosek skarżącego o umorzenie zaległości powinien być rozpatrywany także na podstawie przepisów art. 28 ust. 3 a i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w kontekście twierdzeń skarżącej o braku możliwości spłaty zadłużenia bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym, które jednak nie powinno i nie może oznaczać dowolności. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II S.A. 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36).

Organ orzekający powołał się wprawdzie na powyższe przepisy jednakże nie dokonał pełnej analizy zebranych dowodów - dotyczących sytuacji materialnej Skarżącego - której wynik pozwalałby na przyjęcie, że w sprawie Skarżącego nie występuje przesłanka umożliwiająca umorzenie należności, określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia do u.s.u.s.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie tylko z ojcem (otrzymującym emeryturę w wysokości ok. ... zł.) lecz również - co zostało przemilczane przez organ orzekający - z matką, która nie uzyskuje żadnych dochodów. Ustalając łączny dochód rodziny Skarżącego organ nie wskazał jego kwoty netto, która byłaby miarodajna dla oceny sytuacji materialnej Skarżącego (jego rodziny) i niższa od przyjętej przez organ (w wysokości ... zł.). Poza tym ustalone przez organ koszty utrzymania trzyosobowej rodziny na poziomie ... zł. miesięcznie (oparte na rachunkach za energię elektryczną, gaz ziemny, telefon oraz lokal mieszkalny) nie uwzględniają niezbędnych wydatków egzystencjalnych rodziny na zakup żywności, odzieży itp. Organ nie skonfrontował sytuacji materialnej Skarżącego z wysokością zaległej należności (przekraczającej łącznie kwotę ..., zł.), nie wskazał również dochodów, które - jego zdaniem - byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia. Fakt posiadania dochodu na poziomie najniższego miesięcznego wynagrodzenia nie jest równoznaczny z realną możliwością spłaty długu nawet w systemie ratalnym, zwłaszcza gdy Skarżący w zasadzie nie posiada żadnych nieruchomości czy majątku ruchomego przedstawiającego realną wartość. Nadmienić również warto, że schorzenie Skarżącego (...) uniemożliwiają podjęcie przez Skarżącego wyżej opłacanej pracy czy też dodatkowego zatrudnienia poprawiającego jego możliwości płatnicze.

Przedstawiając powyższe Sąd zauważa, że w sprawie nie ustalono w sposób prawidłowy sytuacji materialnej Skarżącego (jego rodziny) na gruncie przepisów art. 28 ust. 3 a oraz § 3 rozporządzenia. Stanowi to naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obligujących organy administracji publicznej odpowiednio do: podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a także do wyczerpującego nie tylko zebrania ale i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto organ orzekający wbrew wymogowi określonemu w art. 80 k.p.a. nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

W tej sytuacji twierdzenie organu, że Skarżący nie wykazała by w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające umorzenie należności zgodnie z rozporządzeniem, należało uznać za dowolne i nie znajdujące poparcia w zebranym materiale dowodowym. Organ nie wyjaśnił dlaczego w sytuacji Skarżącego nie występuje przypadek w którym opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby Skarżącą i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Stanowi to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przewidującego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Naruszenie wszystkich powyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez Prezesa Zakładu winny zostać wyeliminowane wszystkie wskazane przez Sąd wadliwości. W szczególności organ powinien wyjaśnić w sposób prawidłowy sytuację majątkową Skarżącego i jej rodziny ustalając dochód na jednego członka rodziny (przy uwzględnieniu miesięcznych dochodów netto i pełnych wydatków rodziny). Prawidłowe ustalenie przez organ orzekający stanu faktycznego w powyższym zakresie pozwoli następnie na ocenę czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a więc w czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby Skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Powyższe winno znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia decyzji (z uwagi na jej fakultatywny charakter), nawet odmownej - w sytuacji zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie należności. Organ, orzekając na podstawie przepisu opartego na uznaniu administracyjnym, tak jak w niniejszej sprawie, ma bowiem prawo wyboru rozstrzygnięcia, a to znaczy, że nawet w sytuacji uznania, iż strona spełnia przesłanki w nim wskazane, może wydać negatywne dla niej orzeczenie, przy czym, przed jego podjęciem winien rozważyć na gruncie art. 7 k.p.a. interes społeczny i słuszny interes strony, tj. w odpowiedni logiczny sposób przedstawić swoje argumenty również i w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.