Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1066/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 75, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 137 ust. 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2014r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2013r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2013r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania złożonego w imieniu Gminy K. przez Prezydenta Miasta K. od decyzji Starosty S. z dnia 26.06.2013r., znak: [...] orzekającej o zwrocie na rzecz J. S. - w 760/1024 cz., B. N. - w 54/1024 cz., G. M. - w 108/1024 cz., E. G. - w 54/1024 cz., W. K. - w 12/1024 cz., M. K. - w 9/1024 cz., G. K. - w 9/1024 cz., M. K. - w 6/1024 cz., J. N. - w 6/1024 cz., P. K. - w 3/1024 cz., A. W. - w 3/1024 cz., nieruchomości położonej w K. przy ul. O. 3, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr 710/1 o pow. 0,1930 ha, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K. prowadzi księgę wieczystą [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że aktem notarialnym z dnia 14.12.1971r., Rep. A Nr [...] Skarb Państwa nabył w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r., o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zabudowaną nieruchomość położoną w K. przy ul. O. 3 o pow. 0,4012 ha, oznaczoną wówczas nr ew. 28/2, stanowiącą współwłasność M. vel M. J., R. K., J. S., J. S., B. N. oraz E. J. Zgodnie z powołaną w w/w akcie notarialnym, decyzją o lokalizacji szczegółowej, nieruchomość ta została przeznaczona na cele Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Obecnie; wywłaszczonej nieruchomości odpowiadają działki nr nr 710/1, 710/2, 710/3 i 711/2 stanowiące własność Gminy K.

Byli współwłaściciele – J. S., B. N. i E. J. (obecnie G.) oraz spadkobiercy byłych współwłaścicieli – W. K., G. M., M. K., G. K., M. K., J. N., P. K. i A. W. działając przez pełnomocnika C. W. wystąpili do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w K. przy ul. O. 3 oznaczonej w dacie wywłaszczenia nr 28/2 o pow. 0,4012 ha podnosząc, iż nieruchomość ta nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Wojewoda działając jako organ wyższego stopnia, na podstawie art. 26 § 2 Kpa w związku z art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami - pismem z dnia 21.12.2007r., znak: [...] wyznaczył Starostę S. do załatwienia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Przychylając się do wniosku pełnomocnika stron z dnia 14.01.2009r., Starosta S. wydzielił do odrębnego postępowania sprawę zwrotu działki nr 710/2 o pow. 0,0364 ha.

Niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 25.08.2011 r. sygn. akt I OSK 1428/10 NSA uchylił wyrok WSA w Kielcach z dnia 29.04.2010 r. oddalający skargę na decyzję Wojewody z dnia 29.01.2010r. znak: IG.XI.7724-97/09 odmawiającą zwrotu przedmiotowej nieruchomości wnioskującym o jej zwrot.

Rozpoznając ponownie sprawę WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011r. sygn akt II SA/Ke 790/11 uchylił decyzję Wojewody z dnia 29.04.2010r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia 23.06.2009r. znak: [...] orzekajacą o zwrocie tej nieruchomości.

Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA wskazał, że wobec ogólnie i nieprecyzyjnie określonego celu nabycia nieruchomości na organach spoczywał obowiązek jego uszczegółowienia (doprecyzowania). W związku z tym orzekające w sprawie organy powinny odnaleźć decyzję o lokalizacji szczegółowej o której mowa w akcie notarialnym z dnia 14.12.1971r., a następnie jednoznacznie ustalić treść oraz dalsze losy obowiązywania tej decyzji oraz konkretnych czynności podejmowanych w jej wykonaniu. W tym celu należało zwrócić się do archiwów państwowych. W przypadku nieodnalezienia decyzji o lokalizacji szczegółowej organy na podstawie innych dowodów powinny ustalić jaka konkretnie inwestycja zgodnie z powołaną decyzją lokalizacyjną miała być dokonana na wywłaszczonej nieruchomości, a następnie czy i jakie czynności zostały podjęte w celu realizacji tej inwestycji. WSA stwierdził, że jeżeli przystąpiono do realizacji celu wywłaszczenia określonego w decyzji lokalizacyjnej to niewątpliwie podejmowano dalsze sformalizowane działania w procesie inwestycyjnym, np. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31.01.1961r. – Prawo budowlane, co oznacza, że należało podjąć starania by dotrzeć do dokumentacji związanej z planowaniem i realizacją tej inwestycji. Jeśli i te działania nie doprowadziłyby do uzyskania stosownych dokumentów organy powinny zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem jak również mieć na uwadze, że przepisy k.p.a. nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu.

WSA uznał, że w sytuacji kiedy ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o niekompletną dokumentację nie pozwalają na wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii, nie można z góry odmówić wiarygodności przedstawionym przez stronę artykułom prasowym. Dla określenia celu wywłaszczenia nieruchomości pomocne byłoby przesłuchanie świadków, stron postępowania, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Skoro takich działań organy orzekające w niniejszej sprawie nie podjęły to rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu bądź zwrocie nieruchomości było przedwczesne, zaś postępowanie wyjaśniające i dowodowe zostało przeprowadzone zbyt pobieżnie i z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wydanie wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Udzielając wskazówek co do dalszego postępowania WSA nakazał zgromadzenie materiału dowodowego, który pozwoli na jednoznaczne ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie ponowną analizę wniosku o zwrot, którym organ da wyraz w nowym rozstrzygnięciu, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.

Prowadząc ponownie postępowanie Starosta S. na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 18 lutego i 19 czerwca 2008r. ustalił, że działka nr 710/1 zabudowana jest budynkiem użytkowym zajmowanym przez przychodnię stomatologiczną. Na nieruchomości tej są urządzone miejsca postojowe oraz dojazd do drogi publicznej. Budynek nie podlegał kapitalnym remontom, zaś remonty bieżące przeprowadzano w celu utrzymania obiektu w stanie nie pogorszonym. Zgodnie z oświadczeniem K. J. (synowej byłych właścicieli) z dnia 22.04.2009r., w dacie wywłaszczenia bydynki znajdujące się na nieruchomości, w tym na działce nr 710/1 nie były użytkowane. Zajmująca budynki od 1945r. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna wyprowadziła się na przełomie lat 1970-1971. Skarb Państwa nie przekazał wywłaszczonej nieruchomości Wydziałowi Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Po dacie wywłaszczenia nieruchomością tą zarządzał Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych przekształcony później w Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej, o czym świadczą kopie map sytuacyjno-własnościowych nr 1/86 z dnia 3.01.1986r. i nr 187/87 z dnia 4.09.1987r.

Obecnie nieruchomością administruje Miejski Zarząd Budynków, który wynajął budynek znajdujący sie na działce nr 710/1 prywatnej spółce działającej pod nazwą Centrum Stomatologiczne “C." s.c. z siedzibą w O. Spółka ta działając jako niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej wykonuje usługi medyczne używając nazwy Wojewódzka Przychodnia Stomatologiczna.

W celu uzupełnienia materiału dowodowego o decyzję lokalizacji szczegółowej wymienioną w akcie notarialnym z dnia 14.12.1971 r. Starosta S. wystąpił m.in. do Archiwum Państwowego w Kielcach, Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej, Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego Kielcach, Urzędu Wojewódzkiego. Podjęte działania nie doprowadziły jednak do odnalezienia poszukiwanej decyzji.

Organ I instancji pismami z dnia 09.07.2012 r. wystąpił do Gminy K. i C. W. - pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie świadków, którzy zostaną przesłuchani na okoliczność ustalenia, jaka inwestycja miała być prowadzona na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 28/2 oraz czy i jakie czynności zostały podjęte w celu realizacji tej inwestycji.

Nadmienić należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo Pracowni Projektowo-Geodezyjnej "I." z dnia 01.08.2012 r., do którego załączona została dokumentacja dotycząca badania księgi wieczystej KW [...].

Przy piśmie z dnia 31.08.2012 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. przesłał Staroście S. m.in. oświadczenia odebrane od trzech lekarzy stomatologów, którzy pracowali w Specjalistycznej Przychodni Stomatologicznej w K. przy ul. O. 3. Z oświadczeń przywołanych przez Prezydenta Miasta K. świadków, wynika, że do 1980 r. zakończony został remont budynku przy ul. O. 3, oraz że w 1981 roku w budynku tym funkcjonowała już Specjalistyczna Przychodnia Stomatologiczna.

K. W. pismem z dnia 31.08.2012 r. zwrócił się do Starosty S. o wystąpienie do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o przedłożenie dokumentacji dotyczącej procesu inwestycyjnego jaki miał być realizowany na przedmiotowej nieruchomości oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i powołanie w charakterze świadków: J. G., J. C., J. S.

Przesłuchany do protokołu J. G. oświadczył, że Wojewódzka Przychodnia Stomatologiczna jako jednostka Szpitala Zespolonego w K. w 1982 została przeniesiona do budynku na ul. O. z ul. K., od 1982 r. regulowany był czynsz dla RPGM, zaś poradnia stomatologiczna działała do czerwca 2006 r.

J. C. wskazał, że budynek przy ul. O. 3 wpisany został do rejestru zabytków w 1976 r., w związku z tym wszystkie prace remontowe winny być prowadzone pod nadzorem konserwatora zabytków. Ponadto wyjaśnił, że w 2006 r. Miejski Zarząd Budynków wystąpił o zgodę na prace remontowe i otrzymał ją w dniu 18.08.2006 r. Dodatkowo z posiadanej przez niego wiedzy wynika, że w okresie od 1976 r. do 2006 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wydawał zgody na przeprowadzenie remontów w budynku przy ul. O. 3.

Natomiast Pani J. S. oświadczyła, że prace w budynku na ul. O. 3 rozpoczęto dopiero w 1984 r., jednakże ważniejszych szczegółów dotyczących jakichkolwiek działań związanych z remontami i pracami związanymi ze zmianą działalności nie pamięta.

Z treści protokołu sporządzonego na okoliczność rozprawy administracyjnej w dniu 09.10.2012r. wynika, że pełnomocnik reprezentujący wnioskodawców powołał nowe dowody dotyczące zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w postaci dokumentacji projektowej związanej z realizacją celu wywłaszczenia sporządzonej w latach 1973-1974 znajdującej się w archiwum Konserwatora Zabytków. Jego zdaniem, oświadczenia świadków oraz książka obiektu budowlanego potwierdzają, że prace remontowe i modernizacyjne w znajdującym sie na spornej działce budynku były podejmowane w latach 1982-1984.

Przy piśmie z dnia 03.10.2012 r. pełnomocnik wnioskodawców przedłożył dokumentację, która w jego ocenie wskazuje dobitnie, że cel wywłaszczenia był związany z adaptacją nieruchomości na potrzeby Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego.

Uwzględniając zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy Starosta S. decyzją z dnia 26.06.2013r., znak: [...] orzekł o zwrocie na rzecz Pani J. S. - w 760/1024 cz., Pani B. N. - w 54/1024 cz., Pani G. M. - w 108/1024 cz., Pani E. G. - w 54/1024 cz., Pani W. K. - w 12/1024 cz., Pani M. K. - w 9/1024 cz., Pana G. K. - w 9/1024 cz., Pana M. K. - w 6/1024 cz., Pana J. N. - w 6/1024 cz., Pana P. K. - w 3/1024 cz., Pani A. W. - w 3/1024 cz., nieruchomości położonej w K. przy ul. O. 3, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr 710/1 o pow. 0,1930 ha, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K. prowadzi księgę wieczystą [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że cel wywłaszczenia na jaki przedmiotowa nieruchomość została nabyta, nie został zrealizowany, co potwierdza zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy. W ocenie Starosty S. wnioskowana do zwrotu nieruchomość została przeznaczona pod Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego, która jednakże nigdy na tym terenie nie powstała. Świadczy o tym m.in. fakt, że nabyte aktem notarialnym z dnia 14.12.1971 r. działki zostały przeznaczone do zbycia na rzecz Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów. Nadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość przez pewien czas w ogóle nie była użytkowana przez jakikolwiek podmiot. Natomiast Wojewódzka Przychodnia Stomatologiczna powstała dopiero w 1982 r. czyli po upływie 10 lat od daty nabycia. Uwzględniając powyższe okoliczności brak realizacji pierwotnego celu wywłaszczenia jak również uchybienie terminom wymienionym w art. 137 ugn Starosta S. uznał, że istnieją podstawy do orzeczenia o zwrocie wnioskowanej działki nr 710/1.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydent Miasta K. w imieniu Gminy K. zarzucał organowi I instancji wybiórczą i jednostronną ocenę stanu faktycznego dokonaną z uwzględnieniem wyłącznie argumentacji wnioskujących o zwrot nieruchomości. Nie wzięto pod uwagę, że zgodnie z treścią aktu notarialnego z 14.12.1971r. nieruchomość przy ul. O. 3 w K. została nabyta na cele Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium WRN, a nie z przeznaczeniem dla tego Wydziału. Powyższą okoliczność potwierdza również pismo Zespołu Opieki Zdrowotnej z dnia 2.06.1982r. znak: [...] wskazujące, że przedmiotowa nieruchomość została wykupiona z przeznaczeniem na cele służby zdrowia. Wbrew ustaleniom organu I instancji remont kapitalny istniejącego na działce nr 710/1 budynku był przeprowadzony w latach 1976-1980 przez Zespół Opieki Zdrowotnej, a od 22.07.1980r. działała tam Specjalistyczna Przychodnia Stomatologiczna.

Zdaniem odwołującego, w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia stan w jakim znajdował się budynek w latach 1970-1976, ale okoliczność czy przeznaczenie nabytej nieruchomości na cel służby zdrowia zostało w tym budynku zrealizowane, niezależnie czy od razu po dacie wywłaszczenia czy też z pewnym opóźnieniem. Ta zaś ostatnia okoliczność została dokładnie udokumentowana w 1980 roku. Bez znaczenia jest więc tymczasowy plan umieszczenia w budynku Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego. Nie można zatem uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomości.

Ponadto brak w ustawie z dnia 12 marca 1958r. i ustawie z dnia 29 kwietnia 1985r. przepisów określających terminy na zrealizowanie celu wywłaszczenia powoduje, że obowiązujący art. 137 u.g.n. nie może mieć zastosowania do sytuacji prawnych ostatecznie nie ukształtowanych, gdyż odmienna wykładnia tego przepisu prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady lex retro non agit.

\s

Odnosząc się do odwołania pełnomocnik podtrzymał swoje stanowisko, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n., albowiem celem wywłaszczenia było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na potrzeby Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, a nie jak wskazano w odwołaniu Specjalistycznej Przychodni Stomatologicznej.

Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wojewoda odmiennie niż organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany, co uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przytaczając brzmienie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) organ stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 216 ust. 1 cyt. ustawy przepis ten znajduje zastosowanie odpowiednio do nieruchomości przejętych i nabytych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r., o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r., Nr 10 poz. 64). Przesłanki zbędności ustala się w oparciu o przepis art. 137 u.g.n., w myśl którego, nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (ust. 1 pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany (ust. 1 pkt 2).

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie spór dotyczy określenia celu nabycia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, a następnie oceny przesłanek do jej zwrotu stosownie do treści art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n.

Akcentując fakt szerokich działań podjętych przez Starostę S. i Prezydenta Miasta K. stwierdzono, że nie zdołano odszukać wymienionej w akcie notarialnym z 14.12.1971r. decyzji o lokalizacji szczegółowej, jak również dokumentacji pozwalającej na jednoznaczne określenie przeznaczenia nabytej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, objetej wnioskiem o zwrot. W takiej sytuacji cel wywłaszczenia ustalono kierując się całokształtem materiału dowodowego w postaci dokumentacji, zeznań świadków, artykułów prasowych, biorąc pod uwagę sposób korzystania z nieruchomości. Organ bowiem uznał, że cel nabycia nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości.

Fakt adaptacji budynku na działce nr 710/1 objętej wnioskiem o zwrot na potrzeby działającej tam Specjalistycznej Przychodni Stomatologicznej wynika: z pisma Zespołu Opieki Zdrowotnej z dnia 02.06.1982 r. wskazującego, że w latach 1976 - 1980 został przez w/w podmiot przeprowadzony remont w budynku zlokalizowanym przy ul. O. 3, a koszt remontu przekroczył 4.000.000,00 zł; pisma z dnia 27.08.1977 r. skierowanego do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Urząd Wojewódzki, potwierdzającego, że ZOZ przystąpił do remontu kapitalnego budynku przy ul. O. 3, oraz informującego o konieczności wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w/w budynku i zwrócenia się do adresata pisma m.in. o określenie klasy budynku.

W ocenie organu powstanie Specjalistycznej Przychodni Stomatologicznej potwierdzają również zeznania świadków przesłuchanych na okoliczność rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 09.10.2012 r. Z oświadczenia J. S. oraz dokumentacji przedłożonej przez Prezydenta Miasta K. przy piśmie z dnia 21.12.2012r wynika, że rozpoczęła ona pracę w/w placówce od 1984r. Świadek J.G. wskazał, że do budynku na ul. O. 3 w 1982 r. przeniesiono Wojewódzką Przychodnię Stomatologiczną z ul. K. 25, będącą jednostką Szpitala Zespolonego. Ponadto świadek wskazał, że w w/w budynku prowadzony był przez długi czas remont przed przeniesieniem i zorganizowaniem w nim Przychodni Stomatologicznej.

Przeznaczenie na cele przychodni potwierdzają również znajdujące się w aktach sprawy wycinki z gazety Słowo Ludu z dnia 16.09.1982 r. numer 182 i z dnia 21.08.1980 r. numer 180.

Powyższe ustalenia legły u podstaw stwierdzenia organu II instancji, że na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości od 1981-1982 r. do 2006 r. prowadzono działalność związaną z ochroną zdrowia poprzez instytucje państwowe (Wojewódzka Przychodnia Stomatologiczna, przekształcona w Specjalistyczną Przychodnię Stomatologiczną), a następnie od 2006 r. w przedmiotowym budynku działalność prowadzi podmiot prywatny. Tym samym cel wywłaszczenia, choć nieprecyzyjnie określony w dacie nabycia, był w ocenie organu nierozerwalnie związany z świadczeniem usług zdrowotnych i zapewnieniem opieki zdrowotnej.

Upływ 10 lat od daty nabycia do daty faktycznego rozpoczęcia świadczenia usług stomatologicznych przez zlokalizowaną w budynku przy ul. O. 3 Specjalistyczną Przychodnię Stomatologiczną organ uzasadnił potrzebą zaadaptowania pomieszczeń w budynku znajdującym się na działce nr 710/1, która wymagała czasu i nakładów finansowych.

Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy i poczynione w jego oparciu ustalenia organ II instancji uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, w związku z tym brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości i to niezależnie od terminu jego realizacji. Wobec treści art. 137 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.g.n. oraz zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowym przepis ten ma tylko wtedy zastosowanie jeżeli nie został zrealizowany cel wywłaszczenia (m.in. wyrok NSA z dnia 6.03.2013r. sygn. akt I OSK 1879/11). Skoro bowiem nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która nie określała jakichkolwiek terminów na zrealizowanie celu wywłaszczenia i jeżeli zrealizowano cel wywłaszczenia to nie można twierdzić, że po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i określeniu w art. 137 ust. 1 szczegółowych przesłanek zbędności, nieruchomość która nie była zbędna na cel wywłaszczania, bowiem została wykorzystana zgodnie z tym celem, automatycznie podlega rygorom zawartym w tym przepisie. Zdaniem organu stanowisko, że w sytuacji wykorzystania danej nieruchomości na cel wywłaszczenia wygasa prawo byłego właściciela lub jego następców prawnych do jej zwrotu, a regulacja zawarta w art. 137 ust. 1 ugn sytuacji tej nie zmienia, jest już ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 07.07.2011 r., sygn. akt I OSK 514/11; z dnia 30.11.2011 r., sygn. akt I OSK 2098/10; z dnia 20.09.2011 r., sygn. akt I OSK 1558/10 oraz wyrok NSA z dnia 6.03.2013r. sygn. akt I OSK 1879/11). Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady lex retro non agit, która jest jedną z podstawowych standardów państwa prawa. Wprawdzie ustawodawca w tym zakresie nie wprowadzając regulacji intertemporalnych, przyjął zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, co oznacza, że nowe przepisy od momentu wejścia w życie regulują wszystkie zdarzenia - zarówno przyszłe, jak i przeszłe, w tym nawet także takie, które w całości zakończone zostały przed wejściem ich w życie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt P 66/07) tym niemniej w, takim przypadku zachowane muszą być podstawowe zasady wynikające z zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zasada niedziałania prawa wstecz, jak to podkreślał wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny, sprowadza się do nakazu, aby stosowanie i stanowienie prawa odbywało się w taki sposób, by adresat danej normy prawnej mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na negatywne skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania określonej decyzji. W sytuacji gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna pod rządami powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i gdyby doszło do realizacji celu wywłaszczenia, kiedy przepisy nie przewidywały stosownych terminów związanych z tą realizacją, to oczywistym jest, że przepis obowiązującego obecnie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może mieć zastosowania, nie może on bowiem mieć zastosowania do sytuacji prawnych ostatecznie już ukształtowanych.

Podsumowując powyższy wywód organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie można więc mówić o zbędności nieruchomości. Do realizacji celu wywłaszczenia doszło jeszcze pod rządami ustawy z dnia 12.03.1958 r., a osoby wówczas uprawnione do zwrotu nie skorzystały z przysługujących im uprawnień określonych w art. 34 ust. 1 i nie złożyły wniosku o zwrot nieruchomości. Skoro więc nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, to prawo byłego właściciela (bądź jego spadkobierców) do żądania jej zwrotu wygasło. Nie można w tej sytuacji twierdzić, że po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i określeniu w niej w art. 137 ust. 1 szczegółowych przesłanek zbędności - nieruchomość, która nie była zbędna przed 1998 r., bowiem wykorzystywana była zgodnie z celem wywłaszczenia, stała się automatycznie zbędna z dniem 1 stycznia 1998 r.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty S. z dnia 26.06.2013r., znak: [...] i w tym zakresie orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. O. 3, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr 710/1 o pow. 0,1930 ha, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K. prowadzi księgę wieczystą [...].

W uzasadnieniu stwierdzono, że z uwagi na charakter rozstrzygnięcia, organ II instancji nie zajmował się kwestią błędnego, omyłkowo podanego w podstawie prawnej w w/w decyzji art. 216 ugn oraz problematyką rozłożenia na raty odszkodowania jakie muszą zapłacić na rzecz Gminy K. wymienione w pkt. 2 osoby.

Tym samym organ nie znalazł podstaw do uznania arumentacji podniesionej przez pełnomocnika za uzasadnioną.

Wobec śmierci B. N. w toku postępowania odwoławczego na podstawie przedłożonego przez K. W. aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 26.09.2013 r. Rep A Nr [...] i zarejestrowanego przez Krajową Radę Notarialną pod nr [...], ustalono, że spadkobiercami zmarłej są: J. N., E. N. i K. N. Wymienione osoby będąc następcami prawnymi wstąpiły w miejsce dotychczasowej strony, zgodnie z art. 30 § 4 Kpa w myśl którego w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Z udzielonych K. W. pełnomocnictw wynika, że reprezentuje obecnie w przedmiotowej sprawie spadkobierców B. N.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody z dnia 30.09.2013r. wniósł J. N. wnosząc w całości o jej uchylenie. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenia:

1) art. 153 p.p.s.a. przez nie zastosowanie się organu II instancji do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w orzeczeniach Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;

2) art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. przez wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego, brak odniesienia sie do tej jego części istotnej dla celu wywłaszczenia, która wskazywała na odmienne od przyjętych przez organ II instancji ustalenia, wyprowadzanie dowolnych wniosków z materiału;

3) art. 136 ust. 3 i 137 w zw. z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez uznanie, że nie zachodziły podstawy do zwrotu nieruchomości w następstwie przyjęcia ogólnego i nieprecyzyjnego określenia celu wywłaszczenia.

W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew ocenie prawnej wyrażonej przez Sądy obu instancji organ przedstawił odmienne stanowisko w kwestii zbędności na cel wywłaszczenia, odnoszące się do braku możliwości stosowania art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości.

Wojewoda zignorował dowody w postaci dokumentacji pozyskanej od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a w szczególności opis techniczny budynku oparty na orzeczeniu technicznym z 1973r., z którego wynika, że budynek od roku 1970 nie był użytkowany, że inwestorem jest Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego, oraz wycinków prasowych wskazujących jednoznacznie, że to właśnie adaptacja budynku była tą konkretną inwestycją, która miała być realizowana na wywłaszczonej nieruchomości. Skupił się natomiast na wtórnych losach nieruchomości i faktach związanych z funkcjonowaniem na terenie budynku przychodni stomatologicznej. Skarżący uważa, że zgodnie z wytycznymi Sądu, nie zaakceptowano ustalenia jako celu wywłaszczenia “przeznaczenia nieruchomości na cele Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej PWRN". Obowiązkiem organu było ustalenie konkretnej inwestycji, jaka miała zostać dokonana na wywłaszczonej nieruchomości. Niezrozumiałym jest więc czym kierował się organ II instancji uchylając decyzję Starosty i odwołując się do późniejszych zaszłości w sytuacji, gdy zgromadzone dowody wskazywały, że celem wywłaszczenia było przeznaczenie budynku na potrzeby Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego.

Skarżący powołując się na zapis w “Książce obiektu budowlanego O. 3" z dnia 13 marca 1985r.: “bez usterek po remoncie kapitalnym" wskazał, że przedmiotowy budynek został oddany do użytkowania po upływie 10 lat od wywłaszczenia, co świadczy o zbędności wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto argumentem przemawiającym za tym, że Skarb Państwa wobec porzucenia planów realizacji Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, nie wiedział jak zagospodarować nieruchomość, były prowadzone działania w celu sprzedaży budynku Wojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów, a Zarząd Gospodarki Terenami zwrócił się do PZU o wytypowanie biegłego do jego oszacowania. Powyższe okoliczności zostały pominięte przez organ II instancji i nie odniesiono się do nich przy ocenie materiału dowodowego, choć mają istotne znaczenie, gdyż dowodzą, że nie był realizowany cel wywłaszczenia, a tym samym należy uznać je za zbędne.

Za dowolne skarżący uznał ustalenia w zakresie upływu 10 letniego terminu do czasu rozpoczęcia działalności przez Wojewódzką Przychodnię Stomatologiczną.

Powołując się na wytyczne NSA i WSA podniesiono, że określenie celu wywłaszczenia jako: “działalność związana z ochroną zdrowia zapewniona przez państwową instytucję" jest ogólne, nieprecyjne i przez to nieprawidłowe, w związku z tym obowiązkiem organu jest jego uszczegółowienie i doprecyzowanie, tego zaś wymogu nie spełnia formuła przyjęta przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przede wszystkim podnieść należy, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd, tak samo jak organy obu instancji, pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w przedstawionych w uzasadnieniu prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.08.2011r. sygn. akt I OSK 1428/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22.12.2011r. sygn akt II SA/Ke 790/11. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Wbrew twierdzeniom skarżącego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nie doszło do naruszenia powołanego przepisu przez organ II instancji. Starosta działający jako organ I instancji zgodnie z zaleceniami oraz treścią art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w pierwszej kolejności podjął działania zmierzające do odszukania i ustalenia treści decyzji o lokalizacji szczegółowej, o której mowa w akcie notarialnym z dnia 14 grudnia 1971r., aby określić cel wywłaszczenia. Prowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające poprzez zwrócenie się do instytucji takich jak: Archiwum Państwowe w Kielcach, Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, Wojewódzki Szpital Zespolony Kielcach, Urząd Wojewódzki nie doprowadziło do odszukania decyzji lokalizacyjnej i przeprowadzenia na jej podstawie bezpośredniego dowodu.

Zgodnie z wytycznymi dalsze działania organów zmierzały do ustalenia treści decyzji o lokalizacji z uwzględnieniem reguł postępowania dowodowego w tym art. 75 k.p.a., pozwalającego na dopuszczenie wszelkich dostępnych dowodów, które nie są sprzeczne z prawem, a przyczynią się do wyjaśnienia tej kwestii. Obowiązkiem organu było bowiem uszczegółowienie celu nabycia nieruchomości określonego w akcie notarialnym z dnia 14 grudnia 1971r. tj. ustalenie jaka konkretnie inwestycja zgodnie z powołaną decyzją lokalizacyjną miała być dokonana na wywłaszczonej nieruchomości, a następnie czy i jakie czynności zostały podjęte w celu realizacji tej inwestycji.

Starosta przeprowadził w powyższym zakresie postępowanie dopuszczając dowody z zeznań świadków - osób pracujących w Specjalistycznej Przychodni Stomatologicznej w Kielcach mieszczącej się w budynku na nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o zwrot, dokumentacji projektowej związanej z realizacją celu wywłaszczenia sporządzoną w latach 1973-74 znajdującą się w zasobach archiwalnych Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, artykułów prasowych jakie ukazały się w dzienniku lokalnym "Słowo Ludu" z lat 1980-1982.

Uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców nieruchomości położonej w K. przy ul. O. 3 ustalając, że celem wywłaszczenia było jej przeznaczenie pod Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego, a cel ten nigdy nie został zrealizowany.

Wojewoda przyjmując, że materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący, uchylił decyzję Starosty i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości. Organ II instancji dokonując odmiennej oceny dowodów i wydając rozstrzygnięcie podkreślił, że wobec braku możliwości jednoznacznego ustalenia celu wywłaszczenia, cel ten należało ustalić kierując się sposobem korzystania z nieruchomości. Cel nabycia nieruchomości został zrealizowany według stanowiska Wojewody, albowiem nieruchomość przeznaczono na potrzeby Wojewódzkiej Przychodni Stomatologicznej, następnie przekształconej w Specjalistyczną Przychodnię Stomatologiczną, a tym samym wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na cele związane z ochroną zdrowia. Ustaleń powyższych dokonano m.in. na podstawie pisma ZOZ z 2.06.1982r. oraz pisma skierowanego do Konserwatora Zabytków z 27.08.1977r. potwierdzających okoliczności remontu i adaptacji budynku na potrzeby służby zdrowia.

W ocenie Sądu jakkolwiek organ II instancji wprost nie odniósł się do archiwalnej dokumentacji projektowej Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącej adaptacji budynku na potrzeby Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, to należy uznać, że powyższe naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia, a w związku z tym nie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim prawidłowe jest stanowisko Wojewody odnośnie braku możliwości jednoznacznego ustalenia na jaki konkretnie cel została wywłaszczona nieruchomość i przyjęcie, że nabycie nieruchomości nastąpiło na cele związane z ochroną zdrowia. Uzupełnione zgodnie z zaleceniami NSA i WSA postępowanie dowodowe nie doprowadziło do odnalezienia decyzji o lokalizacji szczegółowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego twierdzić, że celem wywłaszczenia na podstawie aktu notarialnego z dnia 14 grudnia 1971r., zgodnie z przywołaną w tym akcie decyzją o lokalizacji szczegółowej miała być realizacja Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego. Taki stan nie wynika w szczególności z dokumentacji projektowej z 1974 roku będącej w zasobach Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, dotyczącej adaptacji budynku na potrzeby Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, w której w ogóle nie przywołuje się decyzji o lokalizacji szczegółowej. Nie bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, że ta dokumentacja wskazuje wprost na tymczasowy plan umieszczenia Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego na wywłaszczonej nieruchomości. W opisie technicznym Projektu techniczno-roboczego adaptacji budynku położonego w K. przy ul. O. Nr 3 dla Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego na str. 4 w pkt IV określono, że "Ze względu na założony okres eksploatacji budynku przez Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego wynoszący 5 lat adaptację budynku ograniczono do niezbędnego minimum uwzględniający jednak stan techniczny budynku oraz wymogi wynikające z nowej funkcji budynku". Inspektor Pracy opiniując w/w projekt w dniu 6.VI.1974r. potwierdził tymczasowy charakter tej inwestycji. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na podstawie której Skarb Państwa nabył nieruchomość położoną w K. przy ul. O. 3 nie przewidywały możliwości wywłaszczenia na cel tymczasowy. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że właśnie ta konkretna inwestycja była przedmiotem decyzji o lokalizacji szczegółowej i wyłącznym celem wywłaszczenia.

Skoro nie odnaleziono decyzji o lokalizacji szczegółowej i nie można odtworzyć jej treści na podstawie dostępnych dowodów istotne znaczenie dla dokonania ustalenia celu wywłaszczenia stanowi zapis w akcie notarialnym z 14 grudnia 1971r. Rep. A nr [...], zgodnie z którym nieruchomość została przeznaczona na cele Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Ustalenie celu wywłaszczenia przez Wojewodę dokonane na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest akt notarialny, wobec wyczerpania środków dowodowych nie pozostaje więc w sprzeczności z wytycznymi NSA i WSA zawartymi w prawomocnych wyrokach, a stanowi istotny element oceny materiału dowodowego.

Samo wskazanie w akcie notarialnym jako celu wywłaszczenia: "na cele Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium WRN", zważywszy na zadania i kompetencje tegoż Wydziału, potwierdza nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa na cele związane z ochroną zdrowia. Zgodnie z uchwałą nr 50/569/71 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, do zadań i kompetencji Wydziału należało w szczególności: analizowanie stanu zdrowia ludności i ustalenie na tej podstawie potrzeb w zakresie opieki zdrowotnej oraz prowadzenie działalności organizacyjno-zarządzającej, niezbędnej do zaspokajania ustalonych potrzeb zdrowotnych, a także prowadzenie spraw inwestycyjnych (§ 1 pkt 6), gospodarczych w zakresie niezbędnym dla ustalonych potrzeb zdrowotnych.

Po dacie wywłaszczenia dla budynku przy ul. O. 3 w K. przewidziano w 1974 roku przeznaczenie na potrzeby Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, o czym świadczy dokumentacja projektowo-adaptacyjna uzgadniana z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, do którego jednak nie doszło. W latach 1981-82 działalność w budynku rozpoczęła najpierw Wojewódzka, a następnie Specjalistyczna Przychodnia Stomatologiczna, co potwierdzają pismo Zespołu Opieki Zdrowotnej z dnia 2.06.1982r., pismo z 27.08.1977r. skierowane do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Urząd Wojewódzki, zeznania świadków J. C., J. G., J. S. Skoro najpóźniej w 1982r. w budynku rozpoczęła działalność przychodnia stomatologiczna to niewątpliwie budynek wymagał przystosowania do tego rodzaju działalności chociażby ze względu na wymagania sanitarno-higieniczne, a więc musiał być remontowany. Fakt przeprowadzenia remontów wynika z powołanych wyżej dowodów jak również artykułów prasowych jakie ukazały się w dzienniku lokalnym "Słowo Ludu" z lat 1980-1982. Poza sporem pozostaje okoliczność, że działalność związaną z ochroną zdrowia instytucje państwowe prowadziły do 2006r., a po tej dacie tego typu działalność świadczy podmiot prywatny.

Reasumując powołane wyżej dowody i ich analiza jednoznacznie wskazują, że nieruchomość została wywłaszczona na cele związane ze świadczeniem usług zdrowotnych zapewniających ochronę zdrowia i cele te zrealizowano.

Za prawidłową należy uznać ocenę Wojewody w zakresie wynikających z art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanek zbędności nieruchomości na cele wywłaszczenia, która została oparta na prezentowanej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym linii orzeczniczej.

Art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.n. zgodnie z utrwalonymi poglądami w orzecznictwie znajduje zastosowanie jedynie do takich stanów faktycznych, w których nie został zrealizowany cel wywłaszczenia (m.in. wyrok NSA z dnia 6.03.2013r. sygn. akt I OSK 1879/11). Skoro nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która nie określała terminów na zrealizowanie celu wywłaszczenia i jeżeli zrealizowano cel wywłaszczenia to nie można twierdzić, że po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i określeniu w art. 137 ust. 1 szczegółowych przesłanek zbędności, nieruchomość która została wykorzystana zgodnie z tym celem, automatycznie podlega rygorom zawartym w tym przepisie. W sytuacji wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia wygasa prawo byłego właściciela lub jego następców prawnych do jej zwrotu, a regulacja zawarta w art. 137 ust. 1 ugn sytuacji tej nie zmienia (vide; orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 07.07.2011 r., sygn. akt I OSK 514/11; z dnia 30.11.2011 r., sygn. akt I OSK 2098/10; z dnia 20.09.2011 r., sygn. akt I OSK 1558/10 oraz wyrok NSA z dnia 6.03.2013r. sygn. akt I OSK 1879/11). Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady lex retro non agit, która jest jedną z podstawowych zasad państwa prawa. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że ustawodawca w tym zakresie nie wprowadzając regulacji intertemporalnych, przyjął zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, co oznacza, że nowe przepisy od momentu wejścia w życie regulują wszystkie zdarzenia - zarówno przyszłe, jak i przeszłe, w tym nawet takie, które w całości zakończone zostały przed wejściem ich w życie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt P 66/07), z poszanowaniem podstawowych zasad wynikających z zaufania do państwa i stanowionego przez racjonalnego ustawodawcę prawa. Zasada niedziałania prawa wstecz, jak to podkreślał wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny, sprowadza się do nakazu, aby stosowanie i stanowienie prawa odbywało się w taki sposób, by adresat danej normy prawnej mógł działać w zaufaniu, że nie naraża się na negatywne skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania określonej decyzji.

W sytuacji gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i doszło do realizacji celu wywłaszczenia, to oczywistym jest, że przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może mieć zastosowania. W tym kontekście nawet gdyby uznać, że przedmiotowy obiekt został oddany do użytkowania po upływie 10 lat od daty wywłaszczenia, jak twierdzi skarżący, to i tak powyższa okoliczność nie miałaby znaczenia dla oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości, jako przesłanki orzeczenia o jej zwrocie.

Należy podnieść, że w wyroku z dnia 13 marca 2014r. sygn. P 38/11, opublikowanym w Dz.U. z dnia 24 marca 2014r., poz. 376, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).