Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2721/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/Kr 2721/ 01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Renata Czeluśniak ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005r. sprawy ze skarg: Spółdzielni Mieszkaniowej w K. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. z a s ą d z a od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. z a s ą d z a od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn. zm.), nakazał Z. Spółdzielni Mieszkaniowej w K. jako zarządcy budynku przy ul. K. 1-5 K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przewodów kominowych w budynku przy ul. K. w K., stwierdzonych w opinii kominiarskiej z dnia 14.12.2000 r., wykonanej przez mistrza kominiarskiego W.W. /... Okręg Kominiarski/, poprzez:

1. Piecyk łazienkowy w mieszkaniu 21- podłączyć do przewodu kominowego nr 37.

2. Wentylację łazienki w mieszkaniu 21 - podłączyć do przewodu kominowego nr 40.

3. Wentylację kuchni w mieszkaniu 21- podłączyć do przewodu kominowego nr 63.

4. Uszczelnić przewody kominowe: spalinowe i wentylacyjne w pionie mieszkania 21 zgodnie z opinią kominiarską poprzez zastosowanie rur kwasoodpornych lub innych metod dopuszczonych do montażu, a posiadających atest.

5. Doprowadzić do prawidłowego przekroju przewodu kominowe nr 33 - 43.

6. Wentylację łazienki w mieszkaniu 27 - przełączyć do przewodu kominowego nr 42.

7. Zamurować wentylację w sklepie.

8. Piecyk łazienkowy w mieszkaniu 37 - przełączyć do przewodu kominowego nr 110.

9. Piecyk łazienkowy w mieszkaniu 25 - przełączyć do przewodu kominowego nr 64. 10. Wykonać prawidłową wentylację w łazience mieszkania 25.

11. Piecyk łazienkowy w mieszkaniu 23 - podłączyć do przewodu kominowego nr 47.

12. Wentylację łazienki w mieszkaniu 12 - przełączyć do przewodu kominowego nr29.

13. Odłączyć wentylatory mechaniczne z kratek wentylacyjnych w pomieszczeniach kuchni,

14. Odłączyć wentylatory mechaniczne z kratek wentylacyjnych w łazienkach.

15. Odłączyć od instalacji gazowej termy gazowe kuchenne niepodłączone do przewodów.

16. Piecyk łazienkowy w mieszkaniu 19 podłączyć prawidłowo do przewodu spalinowego zgodnie z opinią kominiarska z dnia 14.12.2000r mistrza kominiarskiego W.W.

17.Nieszczelne przewody kominowe: spalinowe i wentylacyjne nr: 2,3,6,8-12,13,15,17, 21,24, 30-31, 33-43, 44-49, 528-54, 55,57, 59-63, 67-69, 75, 76-80, 97-101, 111-113- uszczelnić zgodnie z opinią kominiarską poprzez zastosowanie rur kwasoodpornych lub innych metod dopuszczonych do montażu, a posiadających atest.

18. Przewody kominowe: spalinowe i wentylacyjne nr: 13,17,29-32, 38,70,76,85,97,107, 108, zagruzowane i nieposiadające przekroju 14x14 - udrożnić zgodnie z w/w opinią kominiarską.

19. Wykonać pozostałe zalecenia zgodnie z ww. opinią kominiarską z dnia 14.12.2000 r., w tym: kominy w części strychowej otynkować, uszkodzone kominy nad dachem -naprawić, a niskie nadbudować.

20. Zaopiniować rysy i pęknięcia na sufitach i ścianach w lokalu mieszkalnym nr 21.

Powyższej nakazane roboty nakazano wykonać zgodnie z opinią kominiarską z dnia 14.12.2000 r. mistrza kominiarskiego W.W., pod nadzorem osoby uprawnionej, zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami i normami oraz przy zachowaniu przepisów bhp.

W zakresie pkt. 1,2,3,4,13,14,15 nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a.

Co do obowiązków wymienionych w pozostałych punktach decyzji ustalono termin wykonania na dzień: 31 maja 2001 r.

W uzasadnieniu decyzji powołano się na opinię kominiarską z 14 grudnia 2000r., w której stwierdzono nieprawidłowości przewodów kominowych i nieprawidłowości podłączeń do przewodów w budynków, m.in. też w lokalu nr 21, oraz określono zalecenia w celu usunięcia nieprawidłowości, "a tym samym usunięcia zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców przedmiotowego budynku".

Wniesione przez strony w toku postępowania zastrzeżenia uznano za niemające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Jednocześnie podniesiono, że decyzja nakazuje wykonanie niezbędnych robót "celem wyeliminowania zagrożenia i doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego".

Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. - właściciel i zarządca budynku oraz A.S.

Z. Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. podniosła m.in., iż naruszono art. 81 a ust. 2 prawa budowlanego i art. 108 kpa oraz nałożono na nią obowiązek w pkt. 20 decyzji bez podstawy prawnej. Zakwestionowała również prawidłowość sporządzenia opinii kominiarskiej.

A.S. zarzucił, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] rażąco narusza prawo.

Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wyżej wymienionych odwołań, decyzją z dnia 9 sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Organ odwoławczy uznał decyzję za prawidłową.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Z. Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. oraz A.S.

Skarżący powtórzyli w skargach wszystkie zarzuty podniesione uprzednio w swoich odwołaniach od decyzji organu l instancji.

Z. Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. dodała, że nałożenie na nią obowiązku określonego w pkt. 15 decyzji jest bezprawne, a ustalenia co do "przenikania do wnętrz mieszkań produktów spalania" bezpodstawne.

A.S. podniósł, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K nie ustosunkował się do merytorycznych podstaw obwołania i nie powołał w uzasadnieniu "żadnej podstawy prawnej na uzasadnienie ustaleń".

W odpowiedzi na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, co następuje: W pierwszej kolejności podnieść należy, iż decyzja wydana na podstawie art.66 prawa budowlanego ma na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego (pkt.1), czy też wyeliminowanie zagrożenia życia i lub zdrowia, ale nie może zmierzać do "doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego". Taki cel nie jest zgodny z art.66 prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, nie spełnia wymogów wynikających z przytoczonego wyżej przepisu.

W uzasadnieniu decyzji l instancji w ogóle nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione. Z powołania się na opinię mistrza kominiarskiego można się wprawdzie domyślać, iż organ bez żadnych zastrzeżeń odniósł się do jego ustaleń zarówno w przedmiocie stwierdzonych nieprawidłowości, jak i sposobu ich usunięcia, ale nie można już wnioskować, dlaczego zarzuty stron w stosunku do tej opinii uznał za nieistotne. Wątpliwości tych, mimo zarzutów rozpoznanych odwołań, nie usuwa uzasadnienie organu II instancji, a wprost je pogłębia - na str. 3 stwierdzono bowiem "uwzględnił również opinie ekspertów przedstawione przez P. A.S. w tym opinie P. M. P. w części ... ". Nie wiadomo, który organ uwzględnił opinie ekspertów przedstawione przez A.S. i o jakie opinie chodzi, skoro brak w obydwóch decyzjach ustaleń, z powołaniem się na te opinie.

W uzasadnieniu decyzji l instancji w ogóle nie ustalono, czy A.S. przysługuje status strony postępowania, zgodnie z ari.28 kpa. Z faktu, iż organ l instancji przesłał A.S. decyzję "do wiadomości", wynikałoby, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie traktował A.S. jako strony postępowania, ale postępowanie i stanowisko organu nie jest w tym zakresie jednoznaczne i nie zostało wyjaśnione. Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z kolei rozpoznał odwołanie A.S., traktując go jako stronę, bez ustalenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i ustalenia, czy posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, czy tylko interes faktyczny.

Nie podano szczegółowej podstawy prawnej decyzji, powołując się jedynie ogólnie na art. 66 prawa budowlanego. Nie podano podstawy prawnej do wyznaczenia terminu wykonania decyzji, mimo iż był to zarzut podniesiony w odwołaniu od decyzji organu l instancji, a przecież przepis art. 66 prawa budowlanego nie przewiduje określenia w decyzji terminu, w ciągu którego określone roboty mają być wykonane. Decyzja, jeżeli nie zawiera rygoru natychmiastowej wykonalności, podlega wykonaniu przez adresata, z chwilą gdy stanie się ostateczna.

Przypomnieć ponownie należy, iż uzasadnienie prawne winno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, ale również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uzasadnił w żaden sposób zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności (art.108 kpa), nie uzupełnił tego braku - mimo zarzutu Z. Spółdzielni Mieszkaniowej w K. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu decyzji l instancji nie ustosunkowano się nawet ogólnie do zarzutów podnoszonych w toku postępowania administracyjnego (np. pismo spółdzielni z 10 stycznia 2001 r.), a w uzasadnieniu organu II instancji uczyniono to tylko pozornie, w sposób co najmniej niezrozumiały. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił, dlaczego organ uznał, iż opinia kominiarska wyjaśnia wątpliwości dotyczące stanu technicznego przewodów kominowych, mimo, że wg spółdzielni nie spełnia podstawowych wymogów określonych we "wzorze opinii kominiarskiej".

Organ II instancji nie ustosunkował się w ogóle do zarzutu spółdzielni, co do naruszenia art. 81a ust. 2 prawa budowlanego, całkowicie pomijając też uprawnienia strony wynikające z art. 79 kpa.

Odnośnie natomiast zarzutu, iż obowiązek w pkt. 20 decyzji nałożony został na spółdzielnię bez podstawy prawnej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że " strona postępowania na podstawie przepisów prawa budowlanego jest zobowiązana do wykonania nałożonych na nią w drodze decyzji obowiązków". Nie podał więc żądanej przez stronę podstawy prawnej, mimo obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 kpa. Nie wyjaśnił, w jaki sposób nałożenie obowiązku zaspoinowania rys i pęknięć na sufitach ścianach w lokalu mieszkalnym nr 21 odnosi się do stanu samego obiektu budowlanego (budynku), zgodnie z art.66 prawa budowlanego.

Podkreślić w tym miejscu należy, że art. 66 ustawy -z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) dotyczy utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie i przeprowadzenia remontów niezbędnych dla zachowania dobrego stanu technicznego obiektu.

Stosownie zaś do art. 3 ust. 1a ww. ustawy, obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, nie zaś poszczególne lokale znajdujące się w budynku. Zasadą jest więc, że przepis art. 66 prawa budowlanego dotyczy usunięcia wady samego budynku, co w indywidualnych wypadkach nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych prac budowlanych również w lokalach lub lokalu mieszczącym się w obiekcie. Chodzi tu jednak o prace mające na celu utrzymanie w należytym stanie budynku jako całości. Taki pogląd został przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak na tle art. 46 ustawy z 24.10.1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229), jak i art. 66 obowiązującej ustawy prawo budowlane z 1994 r. (wyrok z 1.03.1994 - SA/Gd 2615/93 i wyrok z 13.02.1998 r. - IV SA 757/96, i w pełni został zaaprobowany w wyroku NSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2002 r. IV SA 908/00 (LEX nr 81731), w którym przyjął, iż nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku, stanowiącego lokal mieszkalny, może dotyczyć wyłącznie stanu samego obiektu budowlanego (budynku). Nie może wkraczać w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane przepisami prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego.

Ponadto przypomnieć organom administracyjnym należy, iż zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wszelkie zatem obowiązki, nakładane decyzją, mogą wynikać wyłącznie z konkretnych przepisów prawa, przy czym uzasadnienie "na podstawie przepisów prawa budowlanego" nie jest wystarczające.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny wyeliminować powyższe uchybienia, wnikliwie ustalić stan faktyczny sprawy, przy zachowaniu wszystkich wymogów wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnej, a ustalenia, motywy i podstawę prawną decyzji wyrazić w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 kpa.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzje organów administracyjnych obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 6,7,10,12 §1, 28, 35, 77,79 , 107, 108 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ww. decyzje naruszają również przepis art. 66 prawa budowlanego.

Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1271 z późniejszymi zmianami).