Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 268/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku B. sp. z o.o. w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 12 listopada 2014 r.; sygn. akt III SA/Łd 793/14 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r.; nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: wstrzymać zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z 12 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 793/14 oddalił skargę B. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji.

W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 268/15 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

W uzasadnieniu wskazał, że wniosek nie może zostać uwzględniony z uwagi na jego lakoniczne uzasadnienie, w którym powołano się jedynie na wysokość opłaty eksploatacyjnej nałożonej decyzją (ponad 33 miliony zł.) oraz wynikające z tego konsekwencje, w postaci niebezpieczeństwa ustania bytu prawnego Spółki. Nie przedstawiono żadnych dokumentów uprawdopodobniających okoliczność likwidacji Spółki z powodu wykonania zaskarżonej decyzji, co wykluczało ocenę zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa).

Pismem z 27 marca 2015 r. Spółka ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO z [...] sierpnia 2014 r. w całości.

Niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych Spółka upatruje w drastycznym pogorszeniu funkcjonowania przedsiębiorstwa, spowodowanym wykonaniem decyzji. Podniosła, że obecnie firma zatrudnia 77 pracowników, przeznaczając na ich wynagrodzenie ok. 4 500 zł na osobę. Skarżący przystępuje do realizacji kontraktów, przy których wymagane jest zaangażowanie własnych środków pieniężnych. W tym kontekście wskazał, że łączna kwota gwarancji należytego wykonania robót wynosi obecnie ok. 4,5 mln zł. Wszczęcie egzekucji spowoduje, że Spółka pozbawiona zostanie możliwości regulowania bieżących zobowiązań wobec podwykonawców, a biorąc pod uwagę ilość podmiotów współpracujących oraz zatrudnionych pracowników, doprowadzi to nie tylko do braku możliwości realizowania kontraktów, ale także utraty płynności finansowej przez firmy współpracujące. Wyegzekwowanie kwoty ustalonej decyzją SKO wpłynie na niemożność zakupu niezbędnych materiałów do dalszej działalności, oraz utrudni wypłatę wynagrodzeń dla pracowników. Spółka wskazała również, że 3 kwietnia 2015 r. Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w K. wykonując przedmiotową decyzję zawiadomił o zajęciu wierzytelności rachunku bankowego Spółki na łączną kwotę 14 808 011,60 zł, przy czym same koszty egzekucyjne opiewają na kwotę ponad 800 tys. zł.

Na potwierdzenie aktualnej sytuacji finansowej Spółka załączyła m.in. dane o ilości zatrudnionych pracowników, rachunek zysków i strat sporządzony za 2014 r. oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Spółki przez Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w K.

W piśmie z 9 kwietnia 2015 r. Spółka zwróciła się z prośbą o przyspieszenie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, oraz wskazała, że Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w K. wykonaniu zaskarżonej decyzji dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącej. Powyższe spowodowało uniemożliwienie regulowania bieżących zobowiązań, w tym wypłaty wynagrodzeń za pracę pracowników jak również zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Spółka podniosła, że jedynie decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji może zapobiec likwidacji przedsiębiorstwa. Zapewnienie możliwości dalszej działalności umożliwi skarżącej Spółce, od lat cieszącej się zaufaniem wśród inwestorów i kontrahentów, uzyskanie środków, które w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, umożliwi realizację zobowiązań wynikającej z zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa z wniosku skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 268/15., którym odmówiono zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że wówczas powodem rozstrzygnięcia o takiej treści był brak przedstawienia dokumentów obrazujących całokształt sytuacji finansowej Skarżącej.

Stosownie do treści art. 61 § 4 ppsa postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tym samym sąd bez takich zmian, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, nie może uchylić i zmienić wydanego uprzednio postanowienia. Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez skarżącą ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą odmowy zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W tym kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodów w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Obowiązek ten ciąży wciąż na wnioskodawcy, który przedstawiając wnikliwą argumentację popartą stosownymi dokumentami powinien przekonać sąd do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na przyjęty w orzecznictwie pogląd, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka przedstawiła wystarczającą argumentację przemawiającą za uwzględnieniem jej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Szczególnie zawarła dokumenty obrazujące jej aktualną kondycję finansową. Wynika z nich, że w 2014 r. Spółka, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania i przetwarzania produktów rafinacji ropy naftowej, wydobywaniu żwiru i piasku oraz wydobywaniu gliny i kaolinu, uzyskała przychody netto w wysokości 25 861 845,48 zł, przy czym koszty opiewały na kwotę 30 400 707,31 zł. Spółka poniosła stratę w wysokości 4 538 861,83 zł. Pomimo dużej skali prowadzonej działalności gospodarczej wysokość wymierzonej stronie opłaty, tj.: 33 426 298 zł przemawia za stwierdzeniem, że interes społeczny nie dozna uszczerbku na skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd kasacyjny, podczas gdy odmowa wstrzymania wykonania tej decyzji mogłaby istotnie zagrażać interesom strony postępowania z tego względu, że ostateczna decyzja SKO wywołuje skutek prawny tego rodzaju, że strona zobowiązana będzie wykonać nałożony nań obowiązek, a w przypadku, gdy tego dobrowolnie nie uczyni, zastosowane będą środki przymusu określone przepisami ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja. Oceniając wysokość wymaganych należności pieniężnych oraz możliwości finansowe strony należy stwierdzić, iż wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji prawnej opisanej w art. 61 § 3 ppsa, bowiem wykazał, że uiszczenie na tym etapie postępowania wymaganej kwoty mogłoby poważnie odbić się na kondycji finansowej Spółki, a pośrednio także na działalności innych, powiązanych gospodarczo przedsiębiorców.

Z tych względów należy przyjąć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.