Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 730/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71, 73, 80
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...]) Burmistrz Miasta i Gminy R., na postawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa"), § 3 ust. 1 pkt 6b oraz pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397., dalej powoływanej jako "rozporządzenie") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku Spółki A z siedzibą w G. (dalej powoływanej jako "spółka"), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w miejscowościach: R. C., R. W., C., R. W., M. i R. w gminie R. C. oraz S. i Ł. P. w gminie K. na terenie wyszczególnionych w decyzji działek.

W przedmiotowej decyzji organ określił rodzaj i miejsce przedsięwzięcia [budowa farmy wiatrowej na wymienionych w decyzji działkach, obejmującej do 19 elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą o planowanej łącznie maksymalnej mocy zainstalowanej nie przekraczającej 48 MW, i parametrach technicznych pojedynczej elektrowni wiatrowej wynoszących: maksymalna wysokość wieży - 145 m, maksymalna wysokość całej konstrukcji (wieża + pionowo ustawiona łopata rotora) - 200 m, maksymalna moc zainstalowana - 3 MW, z lokalizacją elektrowni wiatrowych na działkach nr [...],[...],[...] - obręb C., [...],[...],[...] - obręb J., [...],[...],[...] , [...] - obręb R. W., [...],[...] - obręb Ł., [...],[...],[...],[...] - obręb S. oraz szczegółowe warunki środowiskowe realizacji przedsięwzięcia, nałożył obowiązek dokonywania w trakcie eksploatacji okresowych kontrolnych pomiarów imisji hałasu, nie stwierdził konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie w sprawnie wydania pozwolenia na budowę oraz przeprowadzania postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania, nałożył obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony terenów zabudowy chronionej akustycznie przed hałasem, a także analizy chiropterologicznej i analizy ornitologicznej, zobowiązał do przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w B. (dalej "RDOŚ") wyników przeprowadzonej analizy porealizacyjnej ornitorologicznej i chiropterologicznej, wskazał, że w przypadku wykonywania działalności pogarszającej stan środowiska, zostaną podjęte odpowiednie decyzje nakazujące wstrzymanie takiej działalności do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko, takich jak zmiana oznakowania elektrowni, okresowe wyłączenia turbin wiatrowych czy trwałe wyłączenie siłowni z eksploatacji, a ponadto zobowiązał do dokonania przed przystąpieniem do realizacji inwestycji wszelkich wymaganych prawem uzgodnień.

W bardzo obszernym uzasadnieniu motywów podjętej decyzji i ustalonych w niej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia organ wskazał przede wszystkim na okoliczność przeprowadzania w sprawie postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie organu z dnia [...] października 2011 r. o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z określeniem jego zakresu) w związku z kwalifikacją przedmiotowego przedsięwzięcia zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b i pkt 7 rozporządzenia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uwzględnieniem uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy oraz wyrażeniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej "PPIS") i RDOŚ odpowiednio opinii z dnia [...] i [...] września 2011 r. o konieczności przeprowadzenia takiej oceny. Wskazał na okoliczność przedłożenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w dniu [...] kwietnia 2012 r., na okoliczność dokonywania w sprawie zawiadomień o wszczęciu postępowania ([...] wrzesień 2011 r.) jak i dalszych czynnościach (w tym o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o możliwości zgodnie z art. 79 ustawy wzięcia udziału społeczeństwa w postępowaniu i zgłaszania uwag i wniosków do przedłożonego raportu oraz jego wersji po uzupełnieniach, o rozprawie administracyjnej) w drodze obwieszczeń stosownie do przepisu art. 49 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy, na okoliczność kilkukrotnego uzupełniania i wyjaśnienia przez inwestora przedłożonego raportu (pismami z dnia [...].06.2012 r., [...].08.12 r., [...].09.12 r. i [...].11.12 r.), w związku z wezwaniami RDOŚ (pismami z dnia [...].05.2012 r., [...].07.2012 r., [...].08.2012 r.) do jego uzupełniania oraz zgłaszanymi do niego uwagami tak przez osoby fizyczne (okolicznych mieszkańców) jak i Stowarzyszenie A z siedzibą w W, uznane przez organ za uprawnione do występowania w postępowaniu na prawach strony od dnia [...].08.2012 r. (pisma z dnia [...].10.2012 r., [...].12.2012 r.), na okoliczność przeprowadzenia w sprawie dwukrotnie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa ([...].12.2012 r., [...] grudnia 2012 r.), a także na okoliczność uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia z RDOŚ (postanowienie z dnia [...].10.2012 r., sprostowanych pismem z dnia [...].11.2012 r., podtrzymanych pismem z dnia [...].01.2013 r.) oraz zaopiniowaniu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia przez PPIS (opinia o z dnia [...].05.2012 r., podtrzymana pismem z dnia [...].08.12 r. oraz [...].12.12 r.).

Organ podkreślił, że wydana przez niego decyzja środowiskowa podjęta została w oparciu o ustalenia zawarte w uzupełnionym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z uwzględnianiem warunków zawartych we ww. uzgodnieniu RDOŚ i opinii PPIS (z wyjątkiem warunku dotyczącego urządzenia zieleni wysokiej osłaniającej budynki mieszkalne od strony najbliższych turbin przy wyszczególnionych obiektach, jako warunku sprzecznego z późniejszym uzgodnieniem RDOŚ, i niespójnego z wymogami ochrony zwierząt), po przeanalizowaniu uwag i wniosków zgłaszanych w ramach przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa.

Wskazując, że w ramach przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa osoby fizyczne złożyły w sumie 7 pism, które dotyczyły kwestii: umiejscowienia turbin wiatrowych w niewystarczającej odległości od zabudowy oraz postulatami odsunięcia ich od istniejącej i planowanej zabudowy na odległość 1 km, 2 km, 3km, 8 km; ograniczenia inwestycyjnego gospodarstwa rolnego i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, utraty wartości gruntu w otoczeniu farmy wiatrowej oraz utraty "wartości naturalnych" i przydatności do celów rolnych, negatywnych oddziaływań krajobrazowych, zakłócenia odbioru sygnałów radiokomunikacyjnych, oddziaływań pól elektromagnetycznych, braku uwzględnienia efektu migotania cienia; a ponadto że uwagi merytorycznych co do zawartości raportu i jego uzupełnień złożyło dwukrotnie, działające na prawach strony, Stowarzyszenie A z siedzibą w W. (dalej "Stowarzyszenie"), które dotyczyły głównie: informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia; informacji zawartych w raporcie dotyczących parametrów technicznych i elementów planowanej farmy; wykonanej analizy akustycznej; klasyfikacji zabudowań znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji; nieodpowiedniej skali map; braku analizy efektu migotania cienia dla kilku elektrowni oraz w oddziaływaniu skumulowanym; niejasnych zapisów w treści raportu; różnego rozmieszczenia turbin na załączonych do raportu i mapach; braku uwzględnienia kilku sąsiednich planowanych elektrowni oraz napowietrznych linii elektroenergetycznych w analizie oddziaływań skumulowanych; braku informacji dotyczących przewidywanej wycinki drzew; braku harmonogramu prac budowlanych; braku analizy wpływu drgań generowanych przez wiatraki na proces wyjaławiania gleb; braku analizy krajobrazowej; procedury związanej z przyjęciem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; sposobu prowadzenia przedrealizacyjnego monitoringu chiropterologicznego oraz jego wyników; zmiany terminu rozprawy administracyjnej; braku analizy rozkładu pola elektromagnetycznego dla linii napowietrznej; rozbieżności w przeprowadzonych badaniach w raporcie i jego uzupełnieniach; odległości elektrownie wiatrowych od zabudowy; braku wykonania przez Inwestora ustaleń w zakresie analizy akustycznej; braku zagwarantowania przez Inwestora zmniejszenia pracy turbiny nr [...]; przeprowadzenia konsultacji społecznych wśród właścicieli gruntów oraz innych podmiotów mających prawa do nieruchomości znajdujących się w strefie oddziaływania przedsięwzięcia poprzez wyrażenie przez ich indywidualnej opinii; organ I instancji szczegółowo opisał i odniósł się merytorycznie do wymienionych kwestii i uwag.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli T. i B. N. (odwołanie z dnia [...] lutego 2013 r.), Z. i D. N. (odwołanie z dnia [...] lutego 2013 r.) oraz Stowarzyszenie (odwołanie z dnia [...] marca 2013 r.).

Odwołujący T. i B. N. oraz Z. i D. N., we wniesionych odwołaniach wskazali, iż sprzeciwiają się wydaniu decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia ponieważ w zaskarżonej decyzji nie został uwzględniony negatywny wpływ i szkodliwe oddziaływanie przedsięwzięcia na ich nieruchomości z obrębu geodezyjnego R. W. i C. i na prowadzoną na ich nieruchomościach działalność gospodarczą w postaci myjni bezdotykowej i stacji paliw płynnych. Odwołujący podtrzymali zarzuty, zgłoszone w skierowanych wcześniej do organu I instancji uwagach, iż realizacje spornego przedsięwzięcia skutkować będzie ograniczeniami inwestycyjnymi ich gospodarstwa rolnego i działalności gospodarczej oraz w znacznym stopniu pogorszy atrakcyjność i wartości gospodarstwa oraz firmy, które chcą rozwijać nie tylko dla siebie ale również dla rodziny i ludzi. Zdaniem odwołujących się ziemia w strefie oddziaływania elektrowni traci na wartości nawet do 100% i stanie się ziemią bezwartościową pod względem inwestycyjnym, a pod względem rolniczym straci swoje właściwości naturalne i wymagać będzie większych nakładów agrotechnicznych. Poza tym elektrownie wiatrowe ograniczają widok krajobrazu naturalnego, przyciągają wyładowania atmosferyczne, powodują zakłócenia związane z odbiorem informacji z nośników użyteczności publicznej, skupiają wokół siebie duże ilości pola elektromagnetycznego. Ponadto, jak wskazali, występuje zacienienie i efekt migotania cienia, ponieważ elektrownia wiatrowa lub elektrownie wiatrowe mają znajdować się na zachód od ich nieruchomości, a cień wyciąga się nawet do 2000 m (np. elektrownia/e wiatrowale we wsi Ł. i L.). Poza tym występuje hałas, który ma uciążliwy i negatywny wpływ na życie ludzkie i środowisko, a skupisko elektrowni wiatrowych w jednym miejscu powoduje zwiększenie hałasu i negatywnego oddziaływania na środowisko i człowieka w takim stopniu, że odległości od budynków mieszkalnych powinna być zachowana w wymiarze co najmniej 2 km, gdyż dopiero w tych odległościach zachowane mogą być normy nie uciążliwe dla ucha człowieka, jako że z miesiąca na miesiąc hałas z elektrowni wiatrowych jest coraz głośniejszy. W ich ocenie w ramach farmy elektrowni wiatrowych także zacienienie i efekt migotania cienia, nie będą trwały tak krótko jak określa to raport. Odwołujący podtrzymali także stanowisko, że planowana inwestycja uderza w osobisty interes prawny ich i ich rodziny, gdyż stracą oni możliwość swobodnego decydowania o prowadzonych działalnościach, z którymi wiążą bardzo duże nadzieje na przyszłość. Podsumowują ww. stwierdzili, że mające powstać elektrownie wiatrowe lokalizowane są w sposób łamiący interes osób trzecich i ich dobra osobiste, ponieważ odległości, tj. strefa negatywnego oddziaływania nie powinna przekraczać granicy zainteresowanej osoby, a nie wchodzić na teren ich nieruchomości i ograniczać ich prawo wolności i swobody decydowania o własności, co gwarantuje im Konstytucja RP. Podnieśli, że sprzeciwiają się kategorycznie zaskarżonej decyzji, ponieważ powinna zostać zachowana co najmniej odległość 1000 m od ich nieruchomości (dotyczy to pojedynczej elektrowni wiatrowej), a w przypadku większej liczby elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w jednym obrębie co najmniej 2000 m.

Z kolei Stowarzyszenie we wniesionym odwołaniu, uznając zaskarżoną decyzję organu I instancji jako wydaną z obrazą przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, wniosło o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a w szczególności:

1) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez uniemożliwienie Stowarzyszeniu, jako stronie postępowania, czynnego w nim udziału i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza poprzez:

- brak wyznaczenia kolejnej rozprawy administracyjnej, pomimo składanych przez stronę w tym celu wniosków,

- nieuwzględnienie przez organ okoliczności, iż pierwsza rozprawa z dnia [...] grudnia 2012 r. nie miała charakteru merytorycznego, wobec czego nie może stanowić podstawy do twierdzenia, iż przesłanki w zakresie umożliwienia społeczeństwu wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu zostały przez organ spełnione,

- nieuwzględnienie przez organ okoliczności, iż brak jest winy pełnomocnika strony w kolizji terminów, na które to powoływał się w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r., zawierającym wniosek o zmianę terminu rozprawy, wobec znacznego oddalenia dwóch miejscowości od siebie,

- nieuwzględnienie okoliczności, iż pełnomocnikowi, zgodnie z życzeniem swojego mandata zależało na osobistym stawiennictwie na rozprawie, wobec czego twierdzenia organu, jakoby na rozprawie równie dobrze mógł się stawić upoważniony przez pełnomocnika pracownik nie są zasadne i mijają się z prawdą,

- nieuwzględnienie okoliczności, iż wskutek nie wyznaczenia terminu kolejnej rozprawy administracyjnej, pomimo składanych przez stronę wniosków w tej sprawie, uniemożliwiono stronie osobiste wypowiedzenie się w sprawie oraz pozbawiono ją czynnego udziału w sprawie;

2) art. 89 § 1 kpa w zw. z art. 36 ustawy, poprzez:

- nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej i tym samym uniemożliwienie stronie postępowania czynnego w nim udziału,

- odmówienie przeprowadzenia kolejnej rozprawy administracyjnej i przyjęcie, iż przeprowadzenie jej skutkowałoby jedynie nieuzasadnionym przedłużeniem prowadzonego postępowania;

3) art. 82 ust. 1 pkt 1c oraz art. 85 ustawy, poprzez:

- nieuwzględnienie przez organ uzgodnienia RDOŚ z dnia [...] października 2012 r.,

- wydanie decyzji zawierającej braki proceduralne, jak też sprzecznej z postanowieniami RDOŚ;

4) art. 80 ust. 2 ustawy, poprzez:

- nieuwzględnienie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w trakcie trwania przedmiotowego postępowania uchwalane były przez Radę Miejską R. C. miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla terenów objętych lokalizacją przedmiotowej inwestycji;

5) art. 73 ust. 1 ustawy, poprzez:

- wydanie decyzji obejmującą swoim zakresem działki: 163/1, 3, 4 obręb C., [...] obręb M., [...] obręb J., [...] obręb R. W., [...],[...],[...] obręb S., [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb Ł., podczas gdy inwestor nie wnioskował o możliwość realizacji przedsięwzięcia na powyższych działkach,

- wydanie decyzji określającej, iż elektrownie wiatrowe lokalizowane będą m.in. na działkach nr: [...],[...] obręb Ł., podczas gdy inwestor nie wnioskował o możliwość realizacji przedsięwzięcia na działkach [...],[...] obręb Ł., lecz [...] obręb Ł.;

6) art. 77 ust. 1, 3 i 4 ustawy, poprzez:

- wydanie przez organ decyzji sprzecznej z postanowieniem RDOŚ z dnia [...] listopada 2012 r., zawartych tam w punkcie 2 zaleceń dotyczących minimalizacji negatywnych oddziaływań na nietoperze,

- wobec powyższego wydanie przez organ decyzji sprzecznej z uzgodnieniem RDOŚ z dnia [...] października 2012 r.,

- wydanie przez organ decyzji pomijającej ustalenia zawarte w raporcie, dotyczące badań immisji i propagacji hałasu;

7) art. 74 ust. 1 ustawy, poprzez:

- uznanie przez organ, iż inwestor spełnił wymagania formalne wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas, gdy nie zostały przez niego spełnione wskazane wyżej wymagania, jak również te dotyczące pobliskiego obszaru Natura 2000, sąsiedztwa siedlisk nietoperzy oraz OChK Torfowisko-Jezioro- Leśny "[...]",

- wydanie decyzji na podstawie przedłożonej przez wnioskodawcę Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia zawierającej błędną numerację działek oraz błędną nazwę jednego obrębu;

8) art. 64 ust. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 ustawy, poprzez:

- nieuwzględnienie przez organ miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które zostały uchwalone przez Radę Miasta i Gminy R. C. dla terenów lokalizacji przedmiotowej inwestycji;

9) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i 80 kpa, poprzez:

- niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy stronom postępowania,

- przyjęcie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu,

- uznanie za udowodnionych wszystkich faktów, o których mowa w raporcie przedłożonym przez inwestora oraz w wyjaśnieniach do raportu,

- uznanie, iż materiał dowodowy sprawy jest kompletny, w szczególności poprzez uznanie, iż zawiera on już aktualnie wszystkie elementy i dane, których zgromadzenie jest warunkiem pozwalającym na poczynanie właściwych ocen w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji objętego wnioskiem przedsięwzięcia, tymczasem zawartość ta nie może zostać uznana za zgodną z wymogami przepisów określających wymagania co do treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uznanie przedstawionego przez wnioskodawcę raportu środowiskowego za wystarczający, tym samym zawierzenie jednej stronie postępowania w zakresie przedstawionych przez nią dowodów w sprawie, przy jednoczesnym pominięciu konieczności skorzystania z wiadomości specjalnych;

10) art. 33 ust. 1 pkt 5 i art. 79 ust. 1 ustawy, poprzez:

- błędne pouczenie o wyznaczeniu terminu drugiej rozprawy administracyjnej zawartym w obwieszczeniu z dnia [...] grudnia 2012 r.,

- nie uwzględnienie terminu dwóch tygodni przy informowaniu stron - art. 49 kpa w zw. z 74 pkt 3 ustawy,

- błędne pouczenie stron postępowania znajdujące się w obwieszczeniu z dnia [...] stycznia 2012 r., a dotyczące zakończenia postępowania dowodowego w sprawie,

- wskazanie niedostatecznego, a co więcej niezgodnego z prawem zakresu terminu, w przedziale, którego strony mogą zapoznać się z materiałem dowodowym w sprawie,

- niezapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

- odmówienie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, pomimo ponownego wniosku złożonego w tym przedmiocie przez stronę;

11) art. 37 ustawy, poprzez:

- nieuzasadnione nie odniesienie się przez organ w sposób dostateczny do wniosków składanych przez skarżącego;

12) art. 7, 8, i 10 kpa, będących naczelnymi zasadami procedury administracyjnej poprzez:

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

- naruszenie naczelnych zasad dotyczących sposobu prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania,

- nieuwzględnienie wniosków o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej,

- nieuwzględnienie konieczności skorzystania z wiadomości specjalnych, w sytuacji gdy to na organie spoczywa obowiązek rozstrzygnięcia zaistniałych w sprawie nieścisłości oraz niejasności, niejednokrotnie artykułowanych przez stronę skarżącą,

- podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie pomimo nie posiadania przez organ wiadomości specjalnych,

- niezapewnienie stronie czynnego udziału na każdym etapie sprawy przed wydaniem decyzji,

- nieuwzględnienie wniosków o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej,

- niezapewnienie stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Po rozpatrzeniu ww. odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja środowiskowa została wydana w ramach prawidłowo przeprowadzanego postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, w toku którego przeprowadzono zgodną z prawem oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Opisując tok podejmowanych czynności SKO wskazało, że organ I instancji, po otrzymaniu wniosku inwestora i ustaleniu swojej właściwości, wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, zawiadamiając strony o tym fakcie, jak i dalszych czynnościach w drodze obwieszczeń. Następnie po zasięgnięciu opinii RDOŚ oraz PPIS nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji tego inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a następnie, po wezwaniach do uzupełnienia przez RDOŚ, kilkukrotnie przedkładał uzupełnienia do raportu w zakresie żądanych informacji, jak również wyjaśnienia m.in. do uwag odwołującego się Stowarzyszenia. SKO podkreśliło, że w toku przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko organ zapewnił - zgodnie z wymaganiami ustawy - możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu, zawiadamiając o podejmowanych czynnościach (dokumentach) oraz możliwości składania uwag i wniosków w drodze zawiadomień (informacji) umieszczanych na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy R. C., wywieszanych na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu, na tablicach ogłoszeń we wsiach M., R. W., G., R. W., C., G., S. R., R., Z. w gminie R. C. oraz na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy W. oraz Urzędu Gminy K. i tablicach ogłoszeń we wsi S., Ł. P., J.. Podając informacje o prowadzonym postępowaniu w powyższy sposób organ spełnił wymagania stawiane w tym zakresie przez ustawę (art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy). SKO zaznaczyło, że w toku postępowania, inwestor zrezygnował ostatecznie z zamiaru realizacji budowy turbin [...],[...],[...],[...], co do których zachodziła ewentualna możliwość ponadnormatywnego oddziaływania na środowiskowo, w tym zwłaszcza na nietoperze, a więc przewidział realizację 19 turbin z pierwotnie wnioskowanych 27. Wskazało, ze sporządzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zwłaszcza raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz przeprowadzony monitoring i sporządzone raporty ornitologiczne i chiropterologiczne wraz z uzupełnieniami, wykazały, że zamierzone przedsięwzięcie, po uwzględnieniu szeregu warunków nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko oraz okolicznych mieszkańców. Podkreśliło również, że przed wydaniem decyzji środowiskowej organ I instancji uzyskał opinię i uzgodnienie właściwych, specjalistycznych organów (odpowiednio PPIS i RDOŚ), a w wydanej decyzji uwzględnił wskazane przez te organy warunki realizacji zamierzonej inwestycji. W celu maksymalnej ochrony przed ewentualnymi negatywnymi skutkami realizacji zamierzonego przedsięwzięcia, organ nałożył na inwestora w decyzji środowiskowej szereg obowiązków i warunków, od których spełnienia uzależniona jest realizacji inwestycji i jej funkcjonowanie w przyszłości, w tym m.in.: wskazał na konieczność czasowego wyłączania ściśle określonych elektrowni (pkt 1.2.16); określił wymagania co do planowanych turbin, w tym maksymalne poziomy mocy akustycznej określonych turbin (pkt I ppkt 3); zobowiązał do prowadzenia monitoringu instalacji w trakcie eksploatacji poprzez dokonywanie na okresowych kontrolnych pomiarów imisji hałasu w najbliższych punktach wrażliwych akustycznie (pkt II. ppkt 1) oraz nałożył w zakresie określonym w pkt V decyzji obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. Zdaniem SKO, w świetle powyższego, uzasadnione jest stwierdzenie, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził wymagane postępowanie, a zastrzegając w decyzji szereg warunków, od których spełnienia uzależniona będzie realizacja bądź funkcjonowanie elektrowni wiatrowych, zagwarantował, iż wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko, otoczenie i ludzi nie będzie miał ponadnormatywnego charakteru.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podniesionych we wniesionych odwołaniach, SKO wskazało, że zarzuty T. i B. N. oraz Z. i D. N. koncentrują się na przewidywanym przez wymienionych negatywnym wpływie elektrowni na ich nieruchomości, opartym na twierdzeniu, że realizacja elektrowni wiatrowych spowoduje m.in.: ograniczenia inwestycyjne ich gospodarstwa rolnego i działalności gospodarczej, pogorszenie w znacznym stopniu atrakcyjność i wartości ich gospodarstwa i firmy, utratę wartości, nawet do 100% ziemi w strefie oddziaływania elektrowni, ograniczenia widoku krajobrazu naturalnego, przyciąganie wyładowań atmosferyczne, zakłócenia związane z odbiorem informacji z nośników użyteczności publicznej, wystąpienie zacienienia i efektu migotania cienia, oraz hałas, który ma uciążliwy i negatywny wpływ na życie ludzkie i środowisko. W ocenie skarżących minimalna odległość jak powinna zostać zachowana od ich nieruchomości to co najmniej odległość 1000 m (dotyczy to pojedynczej elektrowni wiatrowej), a w przypadku większej liczby elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w jednym obrębie co najmniej 2000 m.

Zdaniem SKO wymienione zarzuty są bezzasadne i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i w obowiązujących przepisach. Oddziaływanie inwestycji nie powoduje bowiem naruszeń przepisów i norm z zakresu ochrony środowiska limitujących możliwość zabudowy, co oznacza, że planowana farma wiatrowa w żaden sposób nie spowoduje ograniczeń w użytkowaniu i wykorzystaniu terenu, w tym jego zabudowy. Planowana inwestycja będzie wiązała się ze zmianą sposobu użytkowania gruntu, ale jedynie terenu przeznaczonego bezpośrednio pod budowę elektrowni wiatrowej. Teren wokół planowanych siłowni pozostanie zaś w formie niezmienionej i będzie mógł być użytkowany w dotychczasowy sposób. Elektrownie wiatrowe nie zajmują dużej powierzchni terenu, nie powodują przekształcenia naturalnej szaty roślinnej, zmiany ukształtowania terenu itp. Już w promieniu 20-30 metrów od wieży elektrowni możliwe jest zwykłe prowadzenie gospodarki rolnej.

Co do ewentualnego wpływu planowanego przedsięwzięcie na prowadzone działalności gospodarcze organ wskazał, że zarzuty w tym zakresie są subiektywne oraz, że przedmiotem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest ocena wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko, a nie wszelkich ewentualnych konsekwencji realizacji przedsięwzięcia, które mogą być powiązane, lecz znajdują się poza zakresem analizy wykonywanej w ramach raportu i ustaleń postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym kontekście poza zakresem badania organów administracji publicznej jest, jak podkreślił, wpływ realizacji przedsięwzięcia na spadek (bądź wzrost) wartości nieruchomości sąsiednich. Ustalenie zmiany cen nieruchomości, jak również ustalenie innych aspektów czysto ekonomicznych nie należy do zakresu analizy wykonywanej w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie jest przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej.

W zakresie zgłoszonych przez odwołujących odległości elektrowni od ich nieruchomości (1000 m i 2000 m) SKO zarzucił, iż skarżący nie wskazali z czego wywodzą powyższe odległości za normatywne, oraz że nie znajdują one potwierdzenia w dokumentacji sprawy. SKO podziela stanowisko organu I instancji, iż przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie przewidują wprost minimalnej odległości jaka winna zostać zachowana od elektrowni wiatrowych w stosunku do znajdującej się w sąsiedztwie zabudowy, jako że ustalenie w konkretnym przypadku jaka jest minimalna odległość umiejscowienia farmy wiatrowej bez generowania negatywnych oddziaływań na ludzi, zależy przede wszystkim od: indywidualnych parametrów technicznych planowanych turbin wiatrowych, w tym samego modelu elektrowni, zastosowanego generatora o określonej mocy; ukształtowania terenu, prędkości i kierunku wiatru czy rozchodzenia się fal dźwiękowych w powietrzu.

W kwestii zaś negatywnego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i życie ludzi SKO wskazując, że poza emisją hałasu słyszanego i infradźwiękowego, oddziaływaniem efektu migotania cienia oraz emisją pól elektromagnetycznych, elektrownie wiatrowe nie generują żadnych innych uciążliwości istotnych dla człowieka, stwierdziło, że wymienione kategorie oddziaływanie farmy wiatrowej na ludzi zostały bardzo szczegółowo przeanalizowane w treści raportu o oddziaływaniu na środowisko i jego uzupełnieniach. I tak, w zakresie hałasu, wykonana i przedłożona analiza akustyczna wykazała, iż nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. W treści raportu w rozdziale 8.1.3. zostało także szczegółowo opisane i przeanalizowane zagadnienie efektu migotania cienia. Zostało w nim również wykazane, w tym w oparciu o opinię państwowej jednostki badawczej, że turbiny wiatrowe nie powodują występowania zakłóceń w zakresie radiokomunikacji (telewizja, GSM, internet), czego obawiają się skarżący. Nie ma też podstaw do przyjęcia, że ferma będzie powodowała zwiększonej ilości wyładowań elektrycznych, gdyż zgodnie z informacjami zamieszczonymi w raporcie planowane elektrownie wyposażone będą w zabezpieczenie odgromowe i przepięciowe całej instalacji odpowiadające strefowej koncepcji ochrony odgromowej, a poza tym także teren stacji elektroenergetycznej (GPZ) zostanie wyposażony w urządzenia zabezpieczające przed wyładowaniami atmosferycznymi. SKO podzieliło pogląd organu I instancji, iż farma wiatrowa może pełnić korzystną funkcję "instalacji odgromowej" dla okolicznych zabudowań i lasów, jako najwyższe obiekty w okolicy. Zdaniem SKO na uwzględnienie nie zasługują też obawy odwołujących odnośnie generowania przez farmę wiatrową pola elektromagnetycznego, gdyż głównym elementem technologicznym turbiny wiatrowej jest generator prądu zainstalowany w gondoli elektrowni, który jest źródłem pola elektromagnetycznego, natomiast ze względu na lokalizację gondoli turbiny wiatrowej na wysokości ok. 100 m nad poziomem gruntu, poziom pola elektromagnetycznego generowanego przez elementy elektrowni, w poziomie terenu (na wysokości 1,8 m) jest w praktyce pomijalny.

W tym stanie rzeczy SKO stwierdziło, że wszystkie podniesione przez T. i B. N. oraz Z. i D. N. zarzuty nie mogły odnieść zmierzonego skutku, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a w raporcie oraz jego uzupełnieniach przywołane przez odwołujących zjawiska oddziaływujące zostały dokładnie omówione i przeanalizowane. Wobec tego należy uznać, jak podsumowało SKO, że planowana farma wiatrowa jest całkowicie bezpieczna dla zdrowia i życia ludzi oraz nie będzie źródłem dodatkowych uciążliwości dla okolicznych mieszkańców. SKO wskazało przy tym, że farma wiatrowa została zaprojektowana z uwzględnieniem najnowocześniejszych dostępnych na rynku technologii, że lokalizację poszczególnych elektrowni wiatrowych rozpatrywano przede wszystkim w kontekście możliwego pogorszenia komfortu życia okolicznych mieszkańców, że w toku postępowania inwestor zrezygnował z zamiaru realizacji tych elektrowni wiatrowych, co, do których zachodziło jakiekolwiek nawet niewielkie prawdopodobieństwo możliwości wpływu na samopoczucie okolicznych mieszkańców, a także że organ I instancji w sentencji zaskarżonej decyzji nałożył szereg warunków, jak również zobowiązał do wykonania analiz porealizacyjnych, których zastosowanie i wykonanie zabezpieczy środowisko naturalne oraz miejsca zamieszkania ludzi przed znaczącym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji.

Zdaniem SKO również zarzuty zgłoszone przez Stowarzyszenia nie zasługują na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że dotyczą one kilu zagadnień, tj.: naruszającego prawo sposobu przeprowadzenia przez organ I instancji rozprawy administracyjnej (w zakresie dochowania terminu jej wyznaczenia, odmowy wyznaczenia kolejnego terminu rozprawy, i tym samym uniemożliwienie pełnomocnikowi Stowarzyszenia osobistego udziału w rozprawie); nieuwzględnienia przez organ I instancji wszystkich warunków wskazanych przez RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia; nieuwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz zasięganiu opinii i uzgodnień właściwych organów - faktu uchwalenia na części obszaru miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; objęcia decyzją innego obszaru niż wnioskowany oraz występowania sprzeczności między kartą informacyjną przedsięwzięcia a wydaną decyzją; niewłaściwej metodologii przeprowadzonych badań ornitologicznych; naruszenie art. 6, 7, 8 i 10 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez uniemożliwienie odwołującej, jako stronie postępowania czynnego w nim udziału i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

W kwestii zarzutów odnoszących się do rozprawy administracyjnej, SKO podkreśliło, iż przepis art. 36 jedynie uprawnia, a nie obliguje do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa. Wskazało, że w rozpatrywanej sprawie z inicjatywą przeprowadzenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa wystąpiło wyłącznie Stowarzyszenie w piśmie z dnia [...] października 2012 r., że organ I instancji, uwzględniając ten wniosek, wyznaczył rozprawę na dzień [...] grudnia 2012 r., że w toku tej rozprawy przedstawiciel pełnomocnika Stowarzyszenia złożył wniosek o jej odroczenie, argumentując to niemożnością zapoznawania się z całością akt sprawy, że przystając na złożony wniosek organ odroczył rozprawę na dzień [...] grudnia 2012 r., o czym poinformował wszystkich obecnych na rozprawie, w tym pełnomocnika skarżącego Stowarzyszenia, a wszyscy obecni przyjęli fakt ten do wiadomości i nie zgłosili uwag, oraz że pomimo tego, w piśmie z dnia [...]grudnia 2012 r., pełnomocnik Stowarzyszenia złożył prośbę o odroczenie terminu rozprawy, uzasadniając to wystąpieniem kolizji z innymi obowiązkami zawodowymi. W ocenie SKO, w okolicznościach sprawy, organ I instancji był uprawniony do nie uznania tego żądania. Pełnomocnik bowiem w żaden sposób nie uwiarygodnił kolizji obowiązków, na które się powoływał, ani nie wskazał dlaczego nie może ustanowić pełnomocnika substytucyjnego. Słusznie zatem organ I instancji uznał, iż wskazywane przez pełnomocnika okoliczności nie stanowią podstawy do kolejnego odroczenia terminu rozprawy, a takie odroczenie wpłynęłoby jedynie na wydłużenie postępowania w czasie. Jednocześnie SKO stwierdziło, że przeprowadzona rozprawa z udziałem społeczeństwa nie wniosła wiele do wyjaśnienia sprawy oraz, że przywiązywanie dużej wagi do nieobecności pełnomocnika Stowarzyszenie na rozprawie nie jest zasadne, zważywszy że Stowarzyszenie brało czynny udział w postępowaniu i otrzymywało od organu kompletną dokumentację, składało uwagi i wnioski, które były przedmiotem konsultacji z inwestorem. Wskazało też na konieczność odróżnienia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa (jaką w niniejszej sprawie przeprowadził organ I instancji) od rozprawy stricte administracyjnej, a zwłaszcza przesłanek jej przeprowadzenia określonych w przepisach kpa, do czego zmierza część argumentacji skarżącego (art. 89 § 2 kpa).

Zdaniem SKO bezpodstawne są również zarzuty Stowarzyszenia o nieuwzględnieniu (bądź nieuwzględnieniu w dostatecznym stopniu) przez organ I instancji w wydanej decyzji wszystkich warunków wskazanych przez RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia. Wyjaśniając, że zarzut ten Stowarzyszenie upatruje w niezamieszczeniu w decyzji fragmentu z uzasadnienia postanowienia uzgadniającego, w którym mówi się, o braku konieczności przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, pod warunkiem, że we wniosku o wydanie tych decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji środowiskowej, SKO podkreśliło, że warunek ten nie widniał w sentencji postanowienia organu uzgadniającego, a jedynie został dopisany w uzasadnieniu tego postanowienia, że warunek ten jest oczywisty i wynika z istoty decyzji środowiskowych, które to decyzje - stosownie do przepisu art. 86 ustawy - wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1, oraz że Stowarzyszenie całkowicie pomija przyczynę nienałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, a którą stanowi okoliczność dokonania szczegółowego i jednoznacznego opisu planowanej do zastosowania technologii oraz stosowanych środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska.

Również zarzut dotyczący nieumieszczenia w treści decyzji zapisu z raportu mówiącego, iż odległość na poziomie średnio 400 m od najbliższych, istniejących zabudowań mieszkalnych pozwoli, jak wynika z badań emisji i propagacji hałasu, na wygaszenie uciążliwości związanych z emisją hałasu do poziomu, który został uznany za bezpieczny, nie zasługuje zdaniem SKO na uwzględnienie, gdyż umieszczenie takiego (jednego z wielu) zapisów raportu bez odniesienia do całości jego ustaleń może, jak stwierdziło SKO, wprowadzać w błąd.

Bezzasadny jest także, w ocenie SKO, zarzut, iż organ I instancji odmiennie niż RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym, określił w pkt I.2.16 decyzji ograniczenia w eksploatacji turbin (wyłączania) w celu minimalizacji negatywnych oddziaływań na nietoperze co do [...],[...],[...],[...] także w związku z określoną siłą wiatru (przy sile wiatru poniżej 6,5 m/s). Takie brzmienie, tj. z warunkiem "przy sile wiatru poniżej 6,5 m/s", otrzymał bowiem pkt I ppkt 2 postanowienia uzgadniającego RDOŚ z dnia [...] października 2012 r., po uwzględnieniu zmian wprowadzonych w drodze sprostowania postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r.

Odnosząc się zaś do zarzutu Stowarzyszenia co do nieuwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz zasięganiu opinii i uzgodnień właściwych organów - faktu uchwalenia na części obszaru miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, SKO wyjaśniło, że w momencie wystąpienia z wnioskiem przez inwestora, w dacie orzekania w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w dacie występowania przez organ I instancji do PPIS o opinię i do RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, na obszarze objętym wnioskiem nie obwiązywały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym chybione są zarzuty skarżącego o naruszeniu art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 ustawy poprzez nie załączenie przez organ wypisów i wyrysów z miejscowych planów, jako że plany takie wówczas nie obowiązywały. Dopiero około połowy 2012 r., jak zaznaczył organ, dla części terenu planowanej inwestycji zostały uchwalone miejscowe plany zagospodarowania przyjęte uchwałami Rady Miejskiej R.C. z dnia [...] sierpnia 2012 r.: [...],[...],[...] oraz z dnia [...] czerwca 2012 r. [...]. SKO podkreśliło, że pismami z dnia [...] grudnia 2012 r. organ I instancji zawiadomił PPIS I RDOŚ o uchwalenie dla części obszaru miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz, że wskazane organy nie żądały przesłania wypisów i wyrysów z tychże planów miejscowych, które to jako akty prawa miejskiego są publicznie dostępne. Zaznaczyło też, wbrew zarzutom odwołującego także w uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, iż planowana inwestycja i jej lokalizacja są zgodne z zapisami ww. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego zarzut naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy nie mógł być o ocenie SKO uwzględniony.

Za pozbawione podstaw SKO uznało ponadto zarzuty Stowarzyszenia w zakresie rozbieżności między wnioskiem i kartą informacyjną przedsięwzięcia załączoną do wniosku, a treścią wydanej przez organ decyzji, w tym zarzut objęcia decyzją innego obszaru niż wnioskowany. Zaznaczając, że z uwagi na specyfikę i przedmiot postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, karta informacyjna przedsięwzięcia załączona do wniosku jak i sam wniosek oraz wskazane w nich parametry stanowią jedynie pewien punkt wyjściowy dla dalszego postępowania i w toku dalszych czynności, w tym m.in. w toku oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podlegają modyfikacją, co potwierdza także przepis art. 74 ust. 1a ustawy, SKO stwierdziło, że oczywistym jest, iż w także w toku przedmiotowego postępowania złożony przez inwestora wniosek, założenia przyjęte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, liczba, moc, lokalizacja itp. turbin wiatrowych, podlegały modyfikacjom, tak aby maksymalnie ograniczyć negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko i otoczenie. Tym samym, na skutek modyfikacji dokonywanych zwłaszcza w raporcie i jego uzupełnieniach, nie wszystkie dane wskazane we wniosku i karcie są w pełni aktualne, jednakże nie uchybia to poprawności przeprowadzonej procedury oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie oznacza orzekania ponad żądanie wniosku. Decyzja została wydana na teren ostatecznie określony na etapie prowadzonego postępowania, a różnice w określonym terenie inwestycji, na etapie złożenia wniosku i w treści decyzji wynikały z korekty numeracji działek oraz nazwy jednego obrębu. Po ostatecznym określeniu przez inwestora terenu planowanej inwestycji organ I instancji, poprzez obwieszczenia i zawiadomienia, poinformował jaki teren obejmuje planowana inwestycja, a dodatkowo powiadomił o tym RDOŚ oraz PPIS. Należy więc przyjąć, jak podsumowało SKO, iż zarówno organ prowadzący postępowanie, organy współdziałające, strony postępowania, jak również społeczeństwo zostało poinformowane o ostatecznym obszarze realizacji inwestycji.

W ocenie SKO także zarzuty Stowarzyszenia dotyczące niewłaściwej metodologii przeprowadzonych badań ornitologicznych nie zasługują na uwzględnienie. SKO zaznaczyło, że przedrealizacyjny monitoring ornitologiczny został wykonany zgodnie z właściwą metodyką przez kwalifikowanego ornitologa i obejmował roczny okres obserwacji. Powoływane zaś przez stronę opracowanie, wskazane także przez RDOŚ, zawierało jedynie pewne wytyczne i nie obligowało bezwzględnie do jego zastosowania. Zdaniem SKO metodyka badań, która została zaproponowana przez wykonawcę monitoringu ornitologicznego została dostosowana do specyfiki przedmiotowego obszaru, a wykonany na jej podstawie monitoring pozwolił w wystarczający sposób ocenić wpływ przedsięwzięcia na awifaunę, co podzielił także RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym.

Za bezzasadny uznało też SKO zarzut Stowarzyszenia o nieskorzystaniu przez organ I instancji z wiadomości specjalnych (biegłego), wskazując, że w sprawie nie zaistniała taka potrzeba, gdyż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie budził uzasadnionych wątpliwości.

SKO stwierdziło poza tym, że wbrew zarzutom skarżącego organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił wszystkim stronom wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, publikując o tym stosowne obwieszczenie w dniu [...] stycznia 2013 r. Pomimo użycia w tym ogłoszeniu sformułowania "7 dni od daty ukazania się niniejszego zawiadomienia", SKO uznało, iż w kontekście całej treści zawiadomienia oraz daty wydania decyzji ([...] lutego 2013 r.), należy przyjąć, iż oznacza to w terminie 7 dni od dnia doręczenia, tj. po upływie 14 dni. O słuszności takiego stanowiska świadczy, jak zaznaczył organ odwoławczy, chociażby fakt, iż Stowarzyszenie złożyło dnia [...] lutego 2012 r. uwagi, które zostały przez organ I instancji przyjęte i do których organ ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe SKO uznało, iż na uwzględnienie nie zasługują również inne zarzuty Stowarzyszenia, w tym zwłaszcza zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 kpa w zw. z art. 81 kpa dotyczące uniemożliwienia stronie przez organ czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ I instancji bowiem, jak podkreśliło SKO, oprócz możliwości pełnego zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją sprawy w siedzibie organu, na wyraźną prośbę pełnomocnika Stowarzyszenia przesyłał drogą pocztową kopie wnioskowanej przez pełnomocnika dokumentacji, a Stowarzyszenie wielokrotnie wypowiadało się w sprawie składając na piśmie swoje uwagi, które zostały przez organ pierwszej instancji wzięte pod uwagę. Podsumowując SKO stwierdziło, że organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia przedmiotowej sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, umożliwiając przy tym stronom i społeczeństwu udział w postępowaniu oraz przeprowadzając w toku postępowania, na wniosek strony, rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa.

Wobec zatem ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołujących, SKO uznało, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie ze znajdującymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, zarówno o charakterze materialnym, jak i procesowym, i jako taką należało ją utrzymać w mocy.

Na powyższą decyzję Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W stosunku do decyzji organu I instancji Stowarzyszenie powtórzyło zarzuty wymienione w pkt 1 - 5 i 7 - 12 odwołania, a ponadto zarzuciło naruszenie art. 9 i 10 kpa w zw. z art. 131 kpa poprzez niezawiadomienie stron postępowania o wniesionych w sprawie odwołaniach od decyzji organu I instancji i brak stosowanego obwieszczenia w tym przedmiocie wraz z pouczeniem o możliwości zapoznania się z wniesionymi odwołaniami, oraz art. 80 kpa w zw. z art. 84 kpa poprzez uznanie przedstawionego przez wnioskodawcę raportu za wystarczającego i, tym samym zawierzenie jednej stronie postępowania w zakresie przedstawionych przez nią dowodów, przy jednoczesnym pominięciu konieczności skorzystania w sprawie z wiadomości specjalnych i opinii biegłego.

Natomiast decyzji organu II instancji Stowarzyszenie zarzuciło, mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:

1) art. 7, 8 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez: niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, i nie wzięcia pod uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie;

2) art. 7, 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez:

- niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji i tym samym naruszenie zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej;

- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

- załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego;

- nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności;

- podzielenie zarzutów skarżącego na grupy i brak stosownego odniesienia się do każdego z nich;

- nieodniesienie się w jakikolwiek sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do: zarzutów dotyczących sąsiedztwa obszaru Natura 2000 i sąsiedztwa siedlisk nietoperzy oraz OChK Torfowisko - Jezioro - Leśny "[...], zarzutu naruszenia art. 37 ustawy poprzez nieuzasadnione nieodniesienia się przez organ I Instancji w sposób dostateczny do wniosków składanych przez skarżącego, a także do zarzutów dotyczących naruszenia art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 i 80 kpa, a więc do zarzuty niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy stronom postępowania, niewyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, uznania za udowodnione wszystkich faktów, o których mowa w raporcie przedłożonym przez inwestora, uznania, iż materiał dowodowy jest kompletny i zawiera wszystkie elementy i dane, których zgromadzenie jest warunkiem pozwalającym na poczynienie właściwych ocen w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji objętego wnioskiem przedsięwzięcia, uznania przedstawionego przez wnioskodawcę raportu za wystarczającego, a tym samym zawierzenie jednej stronie postępowania w zakresie przedstawionych przez nią dowodów w sprawie;

- nieodniesienie się w sposób wystarczający, lecz lapidarny do zarzutów skarżącego dotyczących minimalizacji negatywnych oddziaływań na nietoperze, badań immisji i propagacji hałasu, konieczności powołania biegłego i błędnego pouczenia w treści zawiadomienia z dnia [...] stycznia.

Uzasadniając skargę Stowarzyszenie zakwestionowało stanowisko organów obu instancji, iż odmowa przeprowadzenia kolejnej rozprawy administracyjnej w żaden sposób nie ograniczyła uprawnień strony wynikających z art. 7, 10 i 81 kpa. Stowarzyszenie pokreśliło, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające uprawnienia strony określone w art. 10 § 1 kpa, że nieuzasadnione naruszenie tego przepisu stanowi obrazę zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, które jest podstawą do wznowienia postępowania oraz, że samo powoływanie się przez organ I Instancji na przysługujące stronie, jako podmiotowi na prawach strony, prawa nie może stanowić potwierdzenia, iż zapewniona została ewentualna realizacja uprawnień wynikających z art. 10 kpa. Stowarzyszenie wskazało też, że w związku z tym, iż doręczenia w sprawie następowały w drodze obwieszczeń, a skuteczne doręczenie zawiadomienia o rozprawie administracyjnej z dnia [...] listopada 2012 r. nastąpiło w dacie [...] grudnia 2012 r., zaś z dnia [...] grudnia 2012 r. w dacie [...] grudnia 2012 r., to tym samym najbliższą datą w której wymienione rozprawy mogłyby się odbyć był odpowiednio [...] grudnia, nie zaś [...] grudnia oraz [...] stycznia 2013 r., a nie [...] grudnia 2012 r. Zatem nierespektowanie przez organ tych terminów, stanowi naruszenie określonego prawnie terminu i tym samym prowadzi do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 kpa. Podkreślając, że zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje też stworzenie im możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji (art. 81 kpa), strona skarżąca podsumowała, iż wbrew twierdzeniom organów obu instancji nie zapewniono jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również nie umożliwiono jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenie wniosków i uwag, przez co naruszone zostały przepisy art. 6, 7, 8 i 10 kpa w zw. z art. 81 kpa.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 89 § 1 kpa w zw. z art. 36 strona skarżąca wskazała, iż w przedmiotowym postępowaniu, z uwagi na liczbę podmiotów biorących w nim udział, obowiązuje zasada określana w art. 49 kpa, a więc doręczenia następują w drodze obwieszczeń, po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, i że tym samym zawiadomienia o rozprawie administracyjnej z dnia [...] listopada 2012 r. nastąpiło w dacie [...] grudnia 2012 r., zaś z dnia [...] grudnia 2012 r. w dacie [...] grudnia 2012 r., co oznacza, że w myśl art. 92 kpa najbliższą datą w której rozprawy te mogłaby się odbyć był odpowiednio [...] grudnia 2012 r. i [...] stycznia 2013 r., a nie [...] i [...] grudnia 2012 r. Podnosząc, że przepis art. 36 ustawy stanowi jedynie, iż w postępowaniu z udziałem społeczeństwa można przeprowadzić rozprawę otwartą dla społeczeństwa, strona podkreśliła, iż przepis ten nie wprowadza unormowania, zgodnie z którym zawiadomienie o takiej rozprawie może być podane do wiadomości w oderwaniu od przepisów kpa. Określa on zaś, iż odpowiednie zastosowanie znajduje art. 91 § 3 kpa, który mówi, że jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, iż oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji publicznej, należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Nadto strona skarżąca podkreśla, iż sama definicja rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa zakłada jego udział w takiej rozprawie. Wobec tego, z uwagi na treść zawiadomienia o terminie rozprawy i ustalenie tego terminu w sposób sprzeczny z prawem, Stowarzyszenie stwierdziło, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób uznać, że społeczeństwo w rzeczywistości miało realną możliwość wzięcia udziału w rozprawie. Zatem działanie organu I Instancji, polegające na wyznaczeniu rozprawy administracyjnej we wskazany wyżej sposób, stanowią w jej ocenie naruszenie określonego prawnie terminu rozprawy i tym samym prowadzą do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 kpa. Stowarzyszenie zaznaczyło także, że z uwagi na istniejącą w sprawie potrzebę uzgodnienia interesów stron, koniecznym było przeprowadzenie kolejnej rozprawy administracyjnej w trybie art. 89 kpa oraz, że złożyło ono w tym przedmiocie stosowny wniosek, który nie został przez organ I instancji uwzględniony. Wskazując na regulację art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazało, że przepis ten nie wyłącza obowiązywania przepisów art. 89 §1 i 2 kpa, zawierających normy nakazujące przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy, Stowarzyszenie skonstatowało, że organ obowiązany jest przeprowadzić rozprawę w przypadku, gdy w postępowaniu występują co najmniej dwie strony, a ich interesy nawzajem wykluczają się w całości lub w części.

Odnośnie zarzutu naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 w zw. z art. 85 ustawy strona skarżącą wskazała, iż organ I instancji wbrew tym regulacjom uchybił obowiązkowi określenia wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji oraz określenia działań polegających na zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bowiem nie nałożył w punkcie IV zaskarżonej decyzji obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, co jest niezgodne z postanowieniem uzgadniającym RDOŚ, składającym się – co pomija SKO - zarówno z sentencji, jak i uzasadniania, a ponadto nie zawarł w decyzji informacji dotyczącej lokalizacji Głównego Punktu Odbioru energii (GPO), do czego SKO pomimo zarzutu strony w ogóle się nie ustosunkowało. Zdaniem strony skarżącej wskazane elementy brakujące, bądź też sprzeczne z postanowieniami RDOŚ, są elementami które zaskarżona decyzja powinna w świetle art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy zawierać.

Naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy strona skarżąca upatruje w okoliczności nie uwzględnienia planów miejscowego zagospodarowania przestrzennego, obejmujących swoim zasięgiem tereny lokalizacji przedmiotowej inwestycji, które to plany w trakcie trwania niniejszego postępowania były przez Radę Miejską R. C. uchwalane. Strona wskazała, że w wypadku obowiązywania na danym obszarze planu miejscowego wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy jest to zgodne z ustaleniami planu, że organ wydaje decyzję środowiskową po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu, oraz że zgodność lokalizacji planowanej inwestycji z ustaleniami planu jest jednym z podstawowych wymogów, jaki musi być spełniony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku nie spełnienia tego wymogu organ powinien odmówić wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie zaś, jak podkreśliła, organ I Instancji w zaskarżonej decyzji nie wskazał czy planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, uchwalonych w trakcie trwania niniejszego postępowania. Organ nie dokonał też w tym przedmiocie wyczerpującej analizy, która ukazywałaby motywy zapadłego rozstrzygnięcia. Stowarzyszenie zaznaczyło przy tym, że inwestycja budowy zespołu elektrowni wiatrowych będzie oddziaływać na tereny objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (G., G., Z. w Gminie R. C.) uchwalonym przez Radę Miejską R. C. w dniu [...] listopada 2010 r. ([...]). W ocenie strony skarżącej w sprawie miało również miejsce naruszeniu art. 64 ust. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 ustawy, gdyż organ I instancji występując o uzgodnienie do RDOŚ nie przedłożył miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które zostały uchwalone przez Radę Miasta i Gminy R. C. w trakcie trwania postępowania dla terenów lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Zdaniem Stowarzyszenia stanowisko SKO, w którym organ odwoławczy wskazał na okoliczność, że organy uzgadniające, po ich zawiadomieniu o nowo uchwalonych planach, nie żądały przesłania wypisów i wyrysów tychże planów, nie powinno być uwzględnione, gdyż przepis art. 77 ust. 2 ustawy wyraźnie stanowi, iż organ występujący o opinie lub uzgodnienie przedkłada wypis i wyrys z miejscowego planu, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacje o jego braku. Wobec tego, jako podkreśliło skarżące Stowarzyszenie, przepis ten nie ma charakteru dyspozytywnego, a organ występujący nie może poprzestać jedynie na "poinformowaniu" o uchwaleniu takich planów. Organ występujący o opinię lub uzgodnienie, czyli organ, który wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, musi więc występując z wnioskiem o dokonanie uzgodnienia lub wydanie opinii, do każdego z wniosków z osobna dołączyć komplet załączników określonych w art. 77 ust. 2 ustawy. Tym samym więc organ I instancji powinien był przesłać nowo uchwalone plany, nie bacząc na stanowisko organów uzgadniających w tym zakresie. To na organie I Instancji - jako występującym o takowe uzgodnienia – ciążył bowiem zakreślony w art. 77 ust. 2 ustawy obowiązek.

W kwestii zarzuty naruszenie art. 74 ust. 1 ustawy, który to przepis wymienia dokumenty jakie powinny zostać dołączone przez inwestora do złożonego przez niego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że w związku z tym, iż w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej to wnioskodawca powinien wykazać, że spełnia warunki prawem przewidziane do jej uzyskania i że dokumenty załączone do wniosku są prawidłowe zarówno pod względem formalnym jaki i merytorycznym, co wiąże się z koniecznością dostarczenie organowi przez wnioskodawcę specjalistycznej wiedzy niezbędnej do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, to tym samym jeżeli dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie spełniają takich wymogów, bądź też są sprzeczne z zaleceniami RDOŚ w tym zakresie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to wówczas organ orzekający nie może oprzeć na nich swojej decyzji, a w trakcie postępowania powinien dążyć do rozstrzygnięcia wszelkich z nimi związanych wątpliwości, korzystając z opinii biegłego, która z uwagi na posiadane przez biegłego wiadomości specjalne pozwoliłaby przesadzić zaistniałe w sprawie wątpliwości.

Zarzut naruszenia art. 64 ust. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 ustawy strona skrząca, jak wskazano to wyżej, uzasadnia stanowiskiem, iż wraz z uchwaleniem w toku postępowania planów miejscowych, zaktualizował się obowiązek organu I instancji przedłożenia organowi opiniującemu dokumentów określonych w art. 64 ust. 2 ustawy, w tym wypisów i wyrysów z planów miejscowych, którego to obowiązku organ orzekający w niniejszej sprawie nie spełnił.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i 80 kpa strona skarżąca wskazała, że zgodnie z postanowieniem RDOŚ z dnia [...] września 2011 r. zakres raportu powinien obejmować dane pochodzące z rocznego monitoringu przedrealizacyjnego, wykonanego z uwzględnieniem Publikacji Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej – "Wytyczne w zakresie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki", Szczecin 2008, oraz że w sprawie inwestor przedłożył "Raport końcowy dotyczący prognozy oddziaływania elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w rejonie miejscowości R. C. – R. (gm. R. C.) oraz Ł. (Gm. K.) na awifaunę na podstawie wyników rocznego monitoringu ornitologicznego" opracowanego przez mgr inż. M. P.. W raporcie tym, jako podkreśliła, odmiennie od określonych w "Wytycznych ... " wskazań, dokonano realizacji modułu pierwszego - badań transeptowych liczebności i składu gatunkowego. Zgodnie z wytycznymi realizacja tego modułu obejmować powinna kontrole każdego transektu co ok. 6-18 dni. Zgodnie zaś z raportem ornitologicznym, przedłożonym przez Inwestora (str. 4.) "na powierzchni FW wyznaczono 2 transekty (8,5 km 6,5 km), na których kontrole wykonano naprzemiennie". Opisany w "Wytycznych ... " moduł drugi dotyczy badania w protokole MPPL. W treści raportu przedłożonego przez Inwestora tego rodzaju badanie nie zostało przedstawione. Zdaniem strony z powyższego wynika, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest niekompletny, że organ nie uwzględnił wskazań RDOŚ oraz, że oderwaniu od nich uznał za udowodnione wszelkie okoliczności wskazane przez inwestora w raporcie i jego uzupełnieniach, przy jednoczesnym pominięciu konieczności skorzystania z wiadomości specjalnych (biegłego).

Motywując zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 pkt 5 i art. 79 ust. 1 ustawy, a więc zarzut naruszenia obowiązku informacyjnego oraz obowiązku zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu, strona skarżąca powołała się na błędne pouczenie przez organ o wyznaczeniu rozpraw administracyjnych (obwieszenia z dnia [...] listopada 2012 r. i [...] grudnia 2012 r.) oraz o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie w terminie 7 dni od dnia ukazania się zawiadomienia (obwieszenie z dnia [...] stycznia 2013 r.), będące efektem naruszenia przez organ przepisów art. 49 kpa i 92 kpa w zw. z art. 74 pkt 3 ustawy, w zakresie wyznaczenia terminu rozpraw administracyjnych i terminu na dokonania przez stronę wymienionych czynności.

Odnośnie zarzutu naruszenie art. 37 ustawy Stowarzyszenie powołało się na nie odniesienie się w pełni do wniosków składanych przez stronę skarżącą w trakcie postępowania, na pominięcie zgłaszanego dwukrotnie przez stronę wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, oraz na niekompletność dokumentacji sprawy w zakresie realizacji w postępowaniu procedury z udziałem społeczeństwa.

W zakresie zarzutu naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy Stowarzyszenie wskazało, że decyzja organu I instancji określa zakres realizacji inwestycji w sposób odmienny niż zostało to zawnioskowane przez inwestora, gdyż obejmuje działki, na których inwestor nie wnioskował realizacji przedsięwzięcia. Tymczasem to inwestor decyduje o zakresie wydanej przez organ decyzji, w tym o rodzaju przedsięwzięcia i jego lokalizacji, a decyzja środowiskowa powinna być zgodna z treścią złożonego przez niego wniosku i dokumentacją obligatoryjnie do niej załączaną. Wynika to z treści art. 73 ust. 1 ustawy. Skoro więc, jak zaznaczyło Stowarzyszenie, to wnioskodawca wyznacza granice rozpoznania wniosku poprzez wskazanie w nim elementów planowanego przedsięwzięcia, a w treści złożonego w dniu [...] sierpnia 2011 r. wniosku, inicjującego przedmiotowe postępowanie i dalszych pismach w sprawie inwestor wskazał granice swojego żądania i wnioskowany zasięg terytorialny planowanej inwestycji, który jest odmienny od wskazanego w treści zaskarżonej decyzji, to tym samym zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy jest w ocenie strony uzasadniony.

W kwestii zarzutu naruszenie art. 9 i 10 w zw. z art. 131 kpa strona skarżąca powołała się na okoliczność nie pouczenia strony oraz innych uczestników postępowania o możliwości zapoznania się z odwołaniem wniesionym przez inną stronę oraz o możliwości wypowiedzenia się co do jego treści, pomimo że powinność taka wynika w jej ocenie z art. 10 § 1 kpa, natomiast zarzutu naruszenie art. 80 w zw. z art. 84 kpa wskazała na fakt nie skorzystania przez organ I Instancji, pomimo przysługującego mu w tym zakresie uprawnienia, z opinii biegłego, i tym samym uznania a priori przedstawionego przez wnioskodawcę raportu za wystarczającego, bez względu na szeregu zgłaszanych przez stronę do niego uwag. Strona podkreśliła, że przepisy nie zawierają żadnych wymogów dotyczących osób przygotowujących raport i, że zatem autorem opracowania może być w zasadzie dowolna osoba fizyczna lub prawna posiadająca wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą wiąże się planowane przedsięwzięcie. Nie jest ona jednak biegłym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, jak podsumowała, z uwagi na przesądzony w doktrynie status osoby przygotowującej raport dla inwestora (nie jest ona biegłym w rozumieniu przepisów kpa) oraz fakt, iż z inwestorem łączy ją niejednokrotnie stosunek pracy, bądź powiązania innego rodzaju, konieczność powołania biegłego, jako osoby posiadającej bezsprzecznie wiadomości specjalne i osoby bezstronnej, była w niniejszym postępowaniu niezbędna.

Stanowisko o naruszeniu w sprawie naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. art. 7, 8, i 10 w zw. z art. 77 § 1 kpa strona skarżąca uzasadnia m.in. okolicznością nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosków o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, nieuwzględnienia konieczności skorzystania z wiadomości specjalnych, w sytuacji gdy to na organie spoczywa obowiązek rozstrzygnięcia zaistniałych w sprawie nieścisłości oraz niejasności, niejednokrotnie artykułowanych przez stronę skarżącą, podjęcia rozstrzygnięcia pomimo nie posiadania wiadomości specjalnych, błędnego pouczania strony o przysługujących jej uprawnieniach, oraz niekonsekwencją organu I instancji co do wymogu przestawienia w raporcie dokładanego harmonogramu prac (terminy realizacji) poszczególnych elementów inwestycji, a ponadto w odniesieniu do działań organu II Instancji, okolicznością niedokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, nie wzięcia pod uwagę całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie i, nie odniesienia się do wszystkich zarzutów strony skarżącej.

W ocenie strony skarżącej w przypadku rozstrzygnięcia organu II instancji uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7, 8 i 11 kpa, gdyż – jak podkreśliła – organ odwoławczy do zarzutów odwołania odniósł się w sposób wybiórczy i lakoniczny (zarzuty dotyczące minimalizacji negatywnych oddziaływań na nietoperze, badań immisji i propagacji hałasu, konieczności powołania biegłego, naruszenia prawa do udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu i błędnego pouczenia w treści zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2012 r. i [...] stycznia 2013 r.), a do niektórych z nich w ogóle się nie ustosunkował (zarzuty dotyczące sąsiedztwa obszaru Natura 2000 i sąsiedztwa siedlisk nietoperzy oraz OChK Torfowisko - Jezioro - Leśny "[...]", niewyjaśnienia stronom stanu faktycznego sprawy, zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i 80 kpa poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, uznanie za udowodnionych wszystkich faktów, o których mowa w raporcie, uznanie materiału dowodowego za kompletny i zawierający wszystkie elementy i dane, których zgromadzenie jest warunkiem pozwalającym na poczynienie właściwych ocen w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, zarzuty dotyczące naruszenia art. 37 ustawy poprzez nie odniesienie się w sposób dostateczny do wniosków składanych w toku postępowania). Tym samym więc zdaniem strony należy uznać, iż SKO nie dokonało samodzielnej oceny przedłożonego raportu oraz nie zbadało zgodności decyzji z uzgodnieniami organów opiniujących. Odnosząc się do zarzutu błędnego pouczenia zawartego w treści zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2013 r. Stowarzyszenie zaznaczyło, że organ odwoławczy nie może dokonywać następczej wykładni treści zawiadomienia organu I Instancji. Termin na ewentualne zajęcie stanowiska co do zebranego materiału dowodowego bowiem już upłynął, a ponadto narusza to także prawa nie tylko stron postępowania, ale również potencjalnego mieszkańca, który wskutek błędnej informacji żywi przekonanie, iż jego możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, wskutek upływu terminu, nie może już zostać zrealizowana. Poza tym istotne jest nie to co "organ miał na myśli" publikując zawiadomienie, czy też obwieszczenie danej treści, ale to jaki skutek takie zawiadomienie wywołuje w świadomości strony, bądź potencjalnej osoby chcącej złożyć ewentualne uwagi. Na każdym etapie strona postępowania oraz społeczeństwo, jak podkreśliło Stowarzyszenie, winni być informowani przez organ prowadzący dane postępowanie w sposób prawidłowy. Wobec tego hipotetyczna możliwość zgłoszenia ewentualnych uwag, bądź wniosków, w niniejszym postępowaniu, z uwagi na rządzące nim przepisy prawa winna zostać zachowana. Reasumując strona skarżąca stwierdziła, że uzasadnienie decyzji administracyjnej jest swoistym odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Niewyjaśnienie więc wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Dla strony bowiem, jak dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne, jak samo rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonej uchwały w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako "ppsa"), nie uzasadnia zdaniem Sądu uwzględnienie wniesionej w sprawie skargi.

Zaskarżona do Sądu decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrz Miasta i Gminy R. C. z dnia [...] lutego 2013 r., wydane zostały w wyniku złożenia przez inwestora – Spółkę A wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w miejscowościach: R. C., R. W., C., R. W., M. i R. w gminie R. C. oraz S. i Ł. P. w gminie K. na terenie wyszczególnionych w decyzji organu I Instancji działek. W konsekwencji rozpatrzenia ww. wniosku Burmistrz Miasta i Gminy R. C. wskazaną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji spornego przedsięwzięcia. Powyższą decyzję SKO utrzymało w mocy ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., co zostało zakwestionowane przez skarżące Stowarzyszenie, powołujące się we wnioskowej do Sądu skardze, przede wszystkim na: pozbawienie społeczeństwa i strony czynnego udziału w postępowaniu poprzez błędne wyznaczenie i pouczenie o rozprawach administracyjnych i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego sprawy, na nieuwzględnienie wniosku o odroczenie terminu rozprawy i niepoinformowanie stron o wniesionych w sprawie odwołaniach, na nieskorzystanie z opinii biegłego celem weryfikacji twierdzeń i ocen zawartych w przedłożonym przez inwestora raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego uzupełnieniach, a kwestionowanych przez stronę skarżącą, na nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji i zasięganiu opinii i uzgodnień właściwych organów faktu uchwalenia w toku postępowania na części terenu objętego decyzją środowiskową miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, co wyrażało się nie stwierdzeniem w decyzji czy lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z planami miejscowymi, nie dokonaniem w tym zakresie wyczerpującej analizy i nie przedłożeniem miejscowych planów organom uzgadniającym i opiniującym, na objęcie decyzją także innych działek niż wskazane we wniosku inwestora, a także na nieuwzględnienie w decyzji środowiskowej wszystkich warunków realizacji przedsięwzięcia wskazanych przez RDOŚ w postanowieniu uzgadniającym oraz na zastosowanie niewłaściwej metodologii przeprowadzonych badań ornitologicznych i pominięciu w decyzji określonych elementów (np. dotyczących badań immisji i propagacji hałasu, przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwalnia na budowę).

Z powyższego wynika, że przedmiot sporu stanowi zarówno kwestia legalności postępowania poprzedzającego wydanie decyzji środowiskowej, jak i kwestia zgodności z prawem samego określenia w wydanej w sprawie decyzji środowiskowej poszczególnych uwarunkowań realizacji spornego przedsięwzięcia.

Wobec tego, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wymaga w pierwszej kolejności omówienia regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, normujących problematykę decyzji środowiskowej. Zgodnie za art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na tle unormowań ustawy, można wyróżnić dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tj. te, których wydanie musi być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz te, które są wydawane bez przeprowadzenia oceny oddziaływania. Pierwsza ze wskazanego typu decyzji wiąże się z postępowaniem wyjaśniającym prowadzonym w pełnym zakresie, druga zaś objęta jest postępowaniem uproszczonym. To zróżnicowanie znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w treści art. 77 ust. 1 ustawy. Przepis ten określa, że w tych kategoriach spraw, w których jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, zachodzi konieczność uzgodnienia ich warunków z organami wskazanymi w pkt 1 tego przepisu, po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w jego pkt 2. W tych sprawach, w których ocena oddziaływania nie jest przeprowadzana, organ właściwy do wydania decyzji będzie mógł przystąpić od razu do orzekania. Przeprowadzenia postępowania w spawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga m.in., zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (pkt 2). Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z delegacją zawartą w art. 60 ustawy, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestią bezsporną w sprawie jest kwalifikacja przedmiotowej inwestycji, jako przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 6b i 7 oraz to, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, w postanowieniu z dnia 26 października 2011 r., wydanym po wcześniejszym zasięgnięciu opinii organów współdziałających - RDOŚ i PPIS, które to organy zgodnie stwierdziły, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie ze wskazanymi powyżej uwagami, musiało być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie opracowaniem raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz uzyskaniem wymaganych art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postaci uzgodnienia i państwowego inspektora sanitarnego w formie opinii. Przepisy art. 77 § 1 pkt 1 i 2 ustawy obligują bowiem organ prowadzący postępowanie główne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do wystąpienia - przed wydaniem decyzji środowiskowej - do organów współdziałających o zajęcie stanowiska w kwestii realizacji planowanego przedsięwzięcia. Takie też stanowisko organy współdziałając zajęły w przedmiotowej sprawie po przedłożeniu i uzupełnieniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a czego konsekwencją było dokonanie przez RDOŚ stosownego uzgodnienia (postanowienie z dnia [...] października 2012 r., podtrzymane w następstwie późniejszego uzupełnienia materiału dowodowego przez inwestora – złożenia wyjaśnień i uzupełnień do raportu) i przedłożenie przez PPIS żądanej opinii (opinia z dnia [...] maja 2012 r., podtrzymana w następstwie późniejszego uzupełnienia materiału dowodowego przez inwestora – złożenia wyjaśnień i uzupełnień do raportu). Przed wydaniem decyzji środowiskowej organ orzekający w sprawie zobligowany był również do zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. W myśl art. 30 ustawy, społeczeństwo ma bowiem zagwarantowany udział w postępowaniu w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne taką możliwość mu przyznają. W art. 79 ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział zaś, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach dotyczących określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Skoro więc w ramach postępowania dotyczącego przedmiotowej inwestycji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to tym samym organ przed wydaniem decyzji środowiskowej, musiał zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Wskazać należy, że art. 80 ust. 1 ustawy wymaga, aby w sytuacji gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (którego możliwość udziału w postępowaniu zobowiązany jest zapewnić – art. 79 ust. 1 ustawy); oraz 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Zgodna z prawem decyzja środowiskowa powinna więc spełniać wszystkie wskazane powyżej wymogi, odpowiadać wszystkim pozostałym przepisom ustawy, a także nie naruszać innych powszechnie obowiązujących źródeł prawa, w tym aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze działania organów które je ustanowiły. Jeżeli plan miejscowy został uchwalony na danym obszarze, właściwy organ, poza wyjątkami określonymi w art. 80 ust. 2 ustawy, w myśl tego przepisu wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mając na względnie przytoczone regulacje i wymogi, których spełnienie jest niezbędne do wydania zgodnej z prawem decyzji środowiskowej, należało ocenić czy w niniejszej sprawie zostały one zachowane, i czy tym samym wydana decyzja środowiskowa odpowiada przepisom prawa. W szczególności w pierwszym rzędzie oceny wymagała kwestia spełnienia w sprawie wymogu uzyskania stosownych uzgodnień organów współdziałających oraz wymogu zapewnienia stronom postępowania i społeczeństwu udziału w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji spornej inwestycji.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii wyjaśnić należy, że art. 5 ustawy gwarantuje każdemu prawo do uczestniczenia w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a takim jak wykazano wyżej jest przedmiotowe postępowanie. Uczestnictwo w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa odbywa się na warunkach określonych ustawą, a zatem zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 29-43 ustawy, konkretyzującymi zasadę wyrażaną w art. 5 ustawy. I tak przepis art. 33 ust. 1 ustawy wymienia instrumenty prawne gwarantujących społeczeństwu udział w postępowaniu dotyczącym oddziaływania inwestycji na środowisko. W szczególności w myśl tego przepisu obligatoryjnym obowiązkiem organu jest między innymi podanie bez zbędnej zwłoki do publicznej wiadomości informacji o: wszczęciu postępowania, przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przedmiocie decyzji, która ma być wydana i organie właściwym do jej wydania, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków oraz sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania, a także o terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, jeżeli ta ma być przeprowadzona. Możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa stanowi kolejny środek prawny - z tym że o fakultatywnym charakterze, mający umożliwić społeczeństwu udział w postępowaniu. Środek ten przewidziany został w pkt 9 ust. 1 art. 33 ustawy. Stanowi o nim też wprost art. 36 ustawy, określając że do rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa stosuje się odpowiednio art. 91 § 3 kpa, który stanowi, że o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłasza się w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, w sytuacji gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji publicznej. Zestawienie treści obu wskazanych przepisów, tj. art. 33 ust. 1 pkt 9 i art. 36 ustawy, prowadzi do wniosku, że ten pierwszy przepis odnosi się do społeczeństwa, natomiast ten drugi do stron postępowania nie znanych organowi. W art. 33 ust. 1 pkt 9, umieszczonym w rozdziale 2 ustawy, normującym udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji, ustawodawca bowiem wprost i wyraźnie określił, że informacja o miejscu i terminie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, podobnie jak inne wymienione w art. 33 ust. 1 informacje wymagane do ogłoszenia w ramach udziału społeczeństwa, jest udzielana bez zbędnej zwłoki w drodze podania jej do publicznej wiadomości. Pojęcie i sposób podania informacji do publicznej wiadomości samodzielnie definiuje i wyjaśnia ustawa w art. 3 ust. 1 pkt 11. Zatem instytucja podania informacji do publicznej wiadomości stanowi charakterystyczną formę powiadamiania "społeczeństwa" o informacjach wymaganych w ramach udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji wymagającej jego udziału, w ramach której ustawodawca w ustawie z dnia października 2008 r. w sposób samoistny i specyficzny określił termin podania informacji do publicznej wiadomości (bez zbędnej zwłoki – art. 33 ust. 1 ustawy), sposób podania informacji do publicznej wiadomości (art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy) i adresata informacji (społeczeństwo - art. 3 ust. 1 ustawy). W przypadku natomiast art. 36 ustawy, choć również zamieszczonego w rozdziale 2 ustawy, ustawodawca odwołał się do regulacji art. 91 § 3 kpa, która to odnosi się wyraźnie do innych "stron postępowania" nie znanych organowi administracji publicznej. Zatem nie należy jej stosować do społeczeństwa, lecz do stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, które nie są znane organowi, lecz co do których istnienia ma on uzasadnione przypuszczenie. Te więc podmioty należy zgodnie z art. 91 § 3 kpa informować o rozprawie administracyjnej w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Szczegółowy sposób zawiadomienia stron w drodze obwieszczeń lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłaszania reguluje w kodeksie postępowania administracyjnego art. 49 kpa. Stanowi on, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Regulacja art. 91 § 3 kpa, do której odwołuje się art. 36 ustawy, jest zatem przepisem szczególnym w rozumieniu art. 49 kpa (Grzegorz Łaszczyca Komentarz Lex do art. 91 Kodeksu postępowania administracyjnego). Takim przepisem szczególnym jest też regulacja zawarta w art. 74 ust. 3 ustawy, która wprost stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 kpa, co oznacza, że zawiadomienie znanych organowi stron, występujących w postępowaniu w liczbie większej niż 20, o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej, w tym o rozprawie administracyjnej, następuje według reguł określonych w art. 49 kpa. Podkreślić należy, że przepis art. 74 ust. 3 ustawy odnosi się wyłączenia do stron postępowania. Zdaniem Sądu również przepis art. 36 ustawy ma zastosowanie jedynie do stron postępowania, z tym że nie znanych organowi. Przepis art. 36 ustawy odwołuje się bowiem do przepis art. 91 § 3 kpa, a więc jak podkreślono to wyżej do przepisu określającego sposób zawiadamiania o terminie rozprawy nie znanych organowi stron, według reguł określonych w art. 49 kpa. Podsumowując poczynione wywody stwierdzić należy, że w przypadku informacji, która ma dotyczyć rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństw, zawiadomienie o niej następuje: w przypadku społeczeństwa w sposób wskazany w art. 33 ust. 1 pkt 9 ustawy, a więc bez zbędnej zwłoki poprzez podanie do publicznej wiadomości tej informacji, natomiast w przypadku stron postępowania, gdy ich ilość przekracza 20 lub gdy nie są one znane organowi, lecz zachodzi prawdopodobieństwo ich istnienia, stosownie do art. 74 ust. 3 ustawy w zw. z art. 49 kpa oraz do art. 36 ustawy w zw. z art. 91 § 3 i art. 49 kpa, w drodze obwieszczenia, według reguł określonych w art. 49 kpa. Zawiadomienie zaś znanych organowi stron postępowania, których ilość nie przekracza 20, następuje według ogólnych reguł kpa, a więc poprzez doręczenie im zawiadomienia o terminie rozprawy.

Z powyższego wynika, że zawiadomienie społeczeństwa o rozprawie administracyjnej otwartej dla społeczeństwa winno obyć się bez zbędnej zwłoki, a wyznaczony termin należy liczyć od dnia podania informacji do publicznej wiadomości. Taki wniosek wynika wprost z treści art. 33 ust. 1 ustawy i z istotą powiadamiania społeczeństwa w drodze obwieszczenia. Wbrew zatem twierdzeniom skargi termin ten nie rozpoczyna zatem swego biegu od upływu 14 dni od daty podania informacji w tej sprawie do publicznej wiadomości. Takie bowiem stanowisko byłoby sprzeczne ze wskazanym przepisem i wypaczałoby sens instytucji powiadomienia społeczeństwa w drodze obwieszczenia. Nie należy mylić powiadamianie stron o czynnościach organów w trybie art. 74 ust. 3 i art. 36 ustawy w zw. z art. 49 kpa z podaniem do publicznej wiadomości informacji o postępowaniu, jeżeli jest ono prowadzone z udziałem społeczeństwa. Pierwsze skierowane jest bowiem tylko do stron postępowania, natomiast ogłoszenie, podające do publicznej wiadomości informacje wymagane w ramach udziału społeczeństwa, a które wymienione zostały w art. 33 ust. 1 ustawy, skierowane jest do ogółu społeczeństwa. Powiadomienie te, jako kierowane do odmiennych podmiotów i służące realizacji różnych celów, nie mogą być utożsamiane. Wobec więc powyższego oraz faktu, że w przedmiotowej sprawie o dwóch przeprowadzonych w dniach [...] grudnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r. rozprawach administracyjnych obwieszczono odpowiednio dnia [...] listopada 2012 i [...] grudnia 2012 r., nie ma podstaw do przyjęcia, że w stosunku do społeczeństwa nastąpiło naruszenie przepisów dotyczących terminu wyznaczenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa. Z akt sprawy wynika, że społeczeństwo było też prawidłowo - bo zgodnie z art. 33 ust. 1 - powiadamiane o innych informacjach wymaganych w ramach udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji środowiskowej, a więc o informacjach wyszczególnionych w art. 33 ust. 1 pkt 1-8 ustawy. W szczególności w zakresie informacji dotyczącej możliwości składania uwag i wniosków, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy, Sąd nie dopatrzył się żadnego uchybienia, albowiem odnośnie tej informacji zachowywany był ustawowy termin 21 dni, prawidłowo liczony od dnia podania informacji do publicznej wiadomości. Tym samym więc w sprawie zarzuty dotyczące uchybień w zakresie zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań spornej inwestycji należało uznać za chybione, gdyż oparte na błędnym założeniu, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają odmiennych zasad dotyczących uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu społeczeństwa oraz stron postępowania.

Co się natomiast tyczy stron postępowania, o których mowa w art. 36 i 74 ust. 3 ustawy to, jak zaznaczono to wcześniej, zawiadomienie ich o terminie rozprawy otwartej dla społeczeństwa winno odbyć się w drodze obwieszczenia, według reguł określonych w art. 49 kpa. Z tych zaś jednoznacznie wynika, że zawiadomienie o rozprawie w drodze obwieszczenia uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Uwzględniając więc okoliczność, że w myśl art. 92 kpa termin rozprawy należy tak wyznaczyć, alby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiło przynajmniej na 7 dni przed rozprawą, należy stwierdzić, że termin rozprawy o której zawiadamia się w drodze obwieszczenia powinien być wyznaczony w taki sposób, aby upłynęło 7 dni od dnia dokonania zawiadomienia w drodze obwieszczenia o rozprawie, co następuje po upływnie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Wobec tego rozprawa nie może obyć się wcześniej niż 21 dni od dnia "wywieszenia" obwieszczenia o rozprawie. Skoro więc o dwóch przeprowadzonych w sprawie w dniach [...] grudnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r. rozprawach administracyjnych obwieszczono odpowiednio dnia [...] listopada 2012 i [...] grudnia 2012 r., to tym samym rozprawy te powinny były odbyć się, w świetle uwag Sądu, najwcześniej dnia [...] grudnia 2012 r. i [...] stycznia 2013 r., a nie w przyjętych terminach - [...] grudnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r., jako że zawiadomienie o rozprawach zgodnie z art. 49 kpa uważa się za dokonane w przypadku ww. podmiotów po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, a zatem odpowiednio w dniach [...] grudnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r. Niewątpliwie zatem odnośnie ww. stron postępowania w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów dotyczących terminu wyznaczenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa. Niemniej jednak w ocenie Sądu, powyższe uchybienie, nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Po pierwsze bowiem Stowarzyszenie wzięło udział w pierwszej (rozprawa z dnia [...] grudnia 2012 r.) nieprawidłowo wyznaczonej względem niego rozprawie administracyjnej (na rozprawie tej był obecny przedstawiciel pełnomocnika Stowarzyszenia – aplikant radcowski M T., upoważnienie k. 183, t. I akt administracyjnych), a o terminie drugiej rozprawy zostało prawidłowo powiadomione na pierwszej rozprawie, która została na wniosek upoważnionego przedstawiciela pełnomocnika Stowarzyszenia odroczona. W sytuacji więc, gdy rozprawa z dnia [...] grudnia 2012 r. została odroczona na wniosek skarżącego Stowarzyszenia i z tego powodu nie doszło wówczas do żadnych merytorycznych ustaleń, należy uznać, że swoje prawo do udziału w rozprawie Stowarzyszenie mogło realizować na drugim terminie, o którym było prawidłowo powiadomione - z odpowiednim uprzedzeniem na rozprawie w dniu [...] grudnia 2012 r. Nie można zatem uznać, że uchybienie to miało jakikolwiek wpływ na sytuację Stowarzyszenia w postępowaniu i na możliwość czynnego w nim udziału. Po drugie natomiast skarżące Stowarzyszenie nie może w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej występować w imieniu innych stron postępowania, ewentualnie zainteresowanych rozprawą administracyjną, gdyż nie jest ono w żaden sposób umocowane i nie ma interesu prawnego do działania w imieniu tych innych stron postępowania. W takim przypadku to te zainteresowane podmioty powinny osobiście lub przez ustanowionego pełnomocnika, powołując się na swój interes prawny, podnosić zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania i ich w nim udziału, mają one też możliwość domagania się wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na ewentualnie niezgodne z prawem pozbawienie ich udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13). Po trzecie wreszcie, nawet zakładając, że zawiadamianie Stowarzyszenia, jako podmiotu działającego na prawach strony, powinno odbywać się na zasadach ogólnych (poprzez fizyczne doręczanie korespondencji), skoro reguły wynikające z art. 74 ust. 3 i art. 36 ustawy w zw. z art. 49 kpa mogą znajdować zastosowanie tylko do stron postępowania, a rozwiązania zawarte w tych przepisach stanowią wyjątek od reguły, jaką jest doręczanie korespondencji w postępowaniu administracyjnym na zasadach określonych w art. 38-48 kpa, a zatem nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający i stosowane do podmiotów biorących udział w postępowaniu na prawach strony, to także i to ewentualne uchybienie zdaniem Sądu nie można stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania zaskarżonej decyzji, gdyż jak podkreślono to powyżej Stowarzyszenie wzięło udział w pierwszej nieprawidłowo wyznaczonej rozprawie administracyjnej, a o terminie drugiej rozprawy zostało prawidłowo powiadomione na pierwszej rozprawie, która została na wniosek upoważnionego przedstawiciela pełnomocnika Stowarzyszenia odroczona. Ponadto oceniając wpływ omawianego uchybienia na wynik sprawy, należy mieć na uwadze, że w przypadku rozpraw otwartych dla społeczeństwa, przeprowadzenie ich przez organ jest fakultatywne, co wynika wprost z art. 36 ustawy cyt: "organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę", a zatem skoro z mocy ustawy organ nie miał w ogóle obowiązku dokonania jakieś czynności, nie sposób uznać, że uchybienie w informacji o tej czynności mogło mięć istotny wpływ na wynik sprawy. Poczynione uwagi w całości odnoszą się także do zarzutu Stowarzyszenia dotyczącego dokonania w sprawie nieprawidłowego zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego (zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2013 r.). Pomimo bowiem błędnego określenia w tym zawiadomieniu terminu w jakim możliwe jest wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego sprawy (określenie, że wyznaczony termin biegnie od dnia ukazania się zawiadomienia), uchybienia to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż Stowarzyszenia ostatecznie pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wypowiedziało się co do zebranego materiału sprawy, składając kolejne uwagi do zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a pismo to zostało załączone do akt sprawy i niezwłocznie przedstawione inwestorowi, który to pismem z dnia [...] lutego 2013 r. się do nich ustosunkował, o czym stowarzyszenie zostało poinformowane pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Podkreślić należy, że skoro Stowarzyszenie nie jest podmiotem umocowanym do działania w imieniu innych stron postępowania, to nie ma ono również uprawnienia do podnoszenia w imieniu innych stron postępowania zarzutu błędnego zawiadomienia w sprawie o zakończeniu postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze cały przebieg i realia przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania, nie ma warunków do uwzględnienia zarzutu Stowarzyszenia o pozbawieniu go czynnego udziału w postępowaniu. Stowarzyszenie bowiem od dnia zgłoszenia swojego udziału w sprawie, tj. od [...] sierpnia 2012 r. aktywnie brało w nim udział, wypowiadając się we wszystkich istotnych kwestiach w sprawie oraz składając liczne uwagi, wnioski i zastrzeżenia do raportu i jego uzupełnień oraz zmian. Istotne jest także, że Stowarzyszenie otrzymywało wszelkie informacje o sprawie, że do zgłaszanych przez nie uwag i wniosków do poszczególnych dokumentów odnosił się pisemnie zarówno inwestor, jaki i organy, w tym współdziałające, o czym informowano też strony postępowania. Stowarzyszenie miało więc od początku swojego udziału w sprawie zagwarantowane prawo do uczestnictwa w nim i z tego prawa aktywnie korzystało. Nie stanowiła w żaden sposób, zdaniem Sądu, naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu okoliczność nie uwzględnienia wniosku pełnomocnika Stowarzyszenia o odroczenia rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, odbytej w dniu [...] grudnia 2012 r. To, że pełnomocnik Stowarzyszenia ma inne obowiązki zawodowe i w związku z tym zachodzi kolizja terminów nie powoduje bowiem konieczności odroczenia rozprawy, zwłaszcza w sytuacji gdy upoważniony przedstawiciel pełnomocnika Stowarzyszenia o wyznaczonym terminie rozprawy został powiadomiony na rozprawie w dniu [...] grudnia 2012 r., która to na jego wniosek została odroczona, oraz że w dniu [...] grudnia 2012 r. nie zgłaszał on żadnych uwag do wyznaczonego na dzień [...] grudnia 2012 r. terminu rozprawy. Nie każde wydarzenie czy przeszkoda w obecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie stanowi podstawę do jej odroczenia. Muszą to być zdarzenia o charakterze wyjątkowym, zdarzenia trudne do przezwyciężenia. Powód nieobecności na rozprawie pełnomocnika procesowego Stowarzyszenia "z uwagi na kolizję terminów" nie stanowi ważnej, wyjątkowej przyczyny, trudnej do przezwyciężenia (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II FSK 69/05). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że osobisty udział pełnomocnika w rozprawie nie jest jedyną możliwą formą obrony (reprezentowania) interesów strony na rozprawie. Pełnomocnik może ustanowić substytuta, o ile oczywiście strona nie udzieliła mu pełnomocnictwa bez prawa substytucji. Skoro więc nieobecność pełnomocnika "z uwagi na kolizję terminów" nie stanowi sama w sobie przesłanki obligującej do odroczenia rozprawy, a pełnomocnik Stowarzyszenie nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających ziszczenie się którejś z przesłanek wynikających z art. 94 § 2 kpa, należy uznać, że w sprawie nie naruszono prawa odmawiając odroczenia rozprawy, wyznaczonej na dzień [...] grudnia 2012 r. Co do zaś zarzutu Stowarzyszenia dotyczącego nie uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2013 r. o wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy, to wskazać należy, że w sytuacji gdy w sprawie na wniosek Stowarzyszenia i to wyłącznie jego, organ przeprowadził już dwie rozprawy administracyjne otwarte dla społeczeństwa, nie można skutecznie zarzucić, że nie wyznaczenie kolejnej rozprawy narusza prawo, zwłaszcza że Stowarzyszenie nie wykazało zasadności przeprowadzenia kolejnych rozpraw. Także więc wniosek stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2013 r. o przeprowadzenie rozprawy w trybie art. 89 § 1 kpa, który oprócz stwierdzenia o konieczności zapewnienia jemu czynnego udziału w sprawie na każdym jej etapie, nie zawiera żadnych argumentów, które uzasadniałyby konieczność przeprowadzenia przez organ także rozprawy innej niż otwartej dla społeczeństwa, nie zasługiwał na uwzględnienie. Słusznie więc organ I instancji w pisemnej odpowiedzi na ten wniosek (pismo z dnia [...] stycznia 2013 r., doręczone w dniu [...] lutego 2013 r.) wyjaśnił, że w sprawie od czasu ostatniej rozprawy nie pojawiły się żadne nowe dowody, że nie biorą w niej udziału świadkowie, biegli, ani nie przeprowadza się oględzin i, że w takiej sytuacji przeprowadzenie rozprawy nie przyspieszy, ani nie uprości postępowania, lecz przeciwnie spowoduje jego nieuzasadnione przedłużenie. Ponadto w odpowiedzi na powyższe Stowarzyszenie, jak wskazano to wyżej, w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. złożyło kolejne uwagi do zgromadzonej w sprawie dokumentacji, które zostały załączone do akt sprawy i do których to inwestor się pisemnie ustosunkował (pismo z dnia [...] lutego 2013 r.). W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty Stowarzyszenia oparte na argumencie naruszenia w sprawie zasady czynnego udziału w postępowania należało uznać za nieskuteczne i nie mogące mieć w okolicznościach sprawy istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1lit. c ppsa. Tak samo Sąd zakwalifikował zarzut skargi niepoinformowania stron o wniesionych w sprawie odwołaniach, zważywszy że strona skarżąca nie wykazała jakiekolwiek wpływu zarzucanego uchybienia na bieg i wynik sprawy.

Oceniając natomiast kwestię spełnienia w sprawie wymogu uzyskania stosownych uzgodnień i opinii organów współdziałających, należy wskazać, jak już Sąd zaznaczył to na wstępie rozważań prawnych uzasadnienia wyroku, że wydanie zgodnej z prawem decyzji środowiskowej wymagającej przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaga zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy uzyskania stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postaci uzgodnienia i państwowego inspektora sanitarnego w formie opinii. Niewątpliwe takie stanowisko organy współdziałając zajęły w przedmiotowej sprawie, gdyż zarówno RDOŚ w B. (postanowienie z dnia [...] października 2012 r., podtrzymane pismem z dnia [...] stycznia 2013 r.) jaki i PPIS w G. (opinia z dnia [...] maja 2012 r., podtrzymana pismami z dnia [...] sierpnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r.) uzgodniły i zaopiniowały pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia. Okoliczność ta jest bezsporna w sprawie. Pomimo tego Stowarzyszenia pismem przesłanym do Sądu w dniu [...] czerwca 2014 r. zarzuciło naruszenie w sprawie art. 77 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy, powołując się na brak w sprawie opinii PPIS w W., którą zdaniem strony skarżącej należało również uzyskać, gdyż planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie dwóch powiatów tj. nie tylko powiatu g., ale również powiatu w., jako że miejscowości S. i Ł. P., na terenie których mają być m.in. lokalizowane elektrownie wiatrowe objęte przedsięwzięciem, położone są w gminie K., w powiecie w.. Zdaniem Sądu zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku. Ani bowiem przepisy art. 77 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy, ani też jakiekolwiek inne przepisy ustawy, nie nakładają na organ wydający decyzję środowiskową obowiązku uzyskania opinii kilku organów, o których mowa w art. 78, w zależności od miejsca lokalizacji przedsięwzięcia. Zobowiązują one jedynie do spełnienia samego wymogu uzyskanie przed wydaniem decyzji środowiskowej opinii właściwego organu Inspekcji Sanitarnej oraz do wzięcia pod uwagę jej wyników. Ponadto w żaden sposób nie normują właściwości organu opiniującego, w sytuacji gdy dane przedsięwzięcie realizowane jest na terenie kilku powiatów. Skoro więc przepisy ustawy nie regulują tej kwestii, należy w ocenie Sądu posiłkować się przepisami art. 75 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy, które to określają właściwość organu wydającego decyzję środowiskową w przypadku realizacji przedsięwzięcia wykraczającego poza obszar jednej gminy, czy województwa. Przepisy te stanowią, że w takim wypadku właściwy do wydania decyzji środowiskowej jest ten organ, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami miast, czy z zainteresowanymi regionalnymi dyrektorami ochrony środowiska. Skoro zatem z przywołanych przepisów wynika, że właściwym w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest organ, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie, to tym samym niejako per analogium, należy przyjąć że właściwym do wydania opinii, o której mowa w art. 77 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy jest także ten organ na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, objętego inwestycją. Innymi słowy właściwość organu wydajnego decyzję w sprawie, determinuje właściwość organu opiniującego. Taka konstatacja natomiast, nie uprawnia do przyjęcia właściwości PPIS w W. do wydania opinii określonych w art. 77 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi dotyczących nieuwzględnienia przy wydawaniu decyzji i zasięganiu opinii i uzgodnień właściwych organów faktu uchwalenia w toku postępowania na części terenu objętego decyzją środowiskową miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, Sąd stwierdził, że także i te zarzuty nie mogą być uwzględnione, gdyż w sprawie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ I instancji wskazał w treści uzasadnienia decyzji środowiskowej (str. 30, pierwszy akapit), że dla części terenu planowanej inwestycji zostały uchwalone miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i, że lokalizacja planowanej inwestycji jest zgodna z zapisami tych planów. Spełniony została zatem w sprawie wymóg art. 80 ust. 2 ustawy, gdyż organ I instancji w sposób jednoznaczny i wyraźny stwierdził zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planów miejscowych. Również weryfikacja przez Sąd ustawowego wymogu zgodności inwestycji z planami miejscowymi, wykazała w sposób bezsprzeczny, iż planowana inwestycja jest w pełni zgodna z ustaleniami planów miejscowych, obowiązujących na części terenu objętego decyzją środowiskową. Potwierdzają to bowiem przesłane przez organ II instancji wypisy i wyrysy z planów miejscowych, obejmujących teren planowanej inwestycji. Nie przedłożenie zaś miejscowych planów organom uzgadniającym i opiniującym, do czego obliguje przepis art. 64 ust. 2 pkt 3 i art. 77 ust. 2 pkt 3 ustawy, wynikało z faktu, iż w dacie występowania przez organ I instancji do PPIS i RDOŚ o opinię w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o uzgodnienie i zaopiniowanie warunków realizacji przedsięwzięcia na obszarze objętym wnioskiem nie obowiązywały jeszcze miejscowe plany, gdyż zostały one uchwalone dopiero na dalszym etapie przedmiotowego postępowania. Zarówno zaś przepis art. 64 ust. 2 pkt 3, jak i art. 77 ust. 2 pkt 3 ustawy uzależniają obowiązek organu wydającego decyzję środowiskową przedłożenie wypisów i wyrysów z miejscowych planów organom współdziałającym, od okoliczności uchwalenia tych planów. Skoro więc na danym etapie postępowania takie plany nie istniały, nie sposób uznać, że organ uchybił przepisom art. 64 ust. 2 pkt 3, jak i art. 77 ust. 2 pkt 3 ustawy, nie przesyłając organom współdziałającym nieistniejących - w momencie realizacji obowiązków określonych w tych przepisach - planów miejscowych. Co istotne organ I instancji, po uchwaleniu przedmiotowych planów, pismami z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformował o tym fakcie PPIS i RDOŚ. Organy te zatem miały wiedzę o uchwaleniu dla części terenu planowanej inwestycji miejscowych planów, a co ważniejsze posiadając tą wiedzę podtrzymały wcześniej wydane: odpowiednio opinię z dnia [...] maja 2012 r. i uzgodnienie z dnia [...] października 2012 r., pismami z dnia [...] grudnia 2012 r. (PPIS) i [...] stycznia 2013 r. (RDOŚ). W tym stanie rzeczy więc Sąd uznając za bezpodstawne zarzuty skargi naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy oraz art. 64 ust. 2 pkt 3, jak i art. 77 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Zdaniem Sądu bezzasadne są również zarzuty skargi nieuwzględnienia w sprawie wszystkich warunków i wskazań RDOŚ zawartych w postanowieniu uzgadniającym, określonym w art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz w opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga, aby w sytuacji gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę m.in. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy. Uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym (por. uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt OPK 14/98; wyroki WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1289/09 oraz z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 822/09; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 625/10 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, oraz w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający, niemniej pozytywne stanowisko organu uzgadniającego, nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli ten ostatni organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt. IV SA/Po 1027/10 - dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http:// cbois.nsa.gov.pl). W świetle powyższego należy stwierdzić, że instytucja współdziałania organu wydającego decyzję środowiskową z organem dokonującym uzgodnienia (regionalnym dyrektorem ochrony środowiska) w toku załatwiania sprawy, zakłada jednolitość stanowiska i zgodność poglądów zainteresowanych podmiotów w danej sprawie. Nie osiągnięcie zatem przez organy współdziałające konsensusu w istotnych kwestiach nie uprawnia do wydania decyzji środowiskowej. Z drugiej jednak strony konieczności zaistnienia konsensusu pomiędzy wskazanymi organami nie należy rozumieć w ten sposób, że organ wydający decyzję środowiskową winien przenieść do podejmowanej decyzji w sposób literalny wszystkie warunki i wymogi uzgodnienia wraz z ich uzasadnieniem. Nie na tym bowiem polega wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający. Istotą bowiem jego jest, aby organ wziął pod uwagę wyniki uzgodnień, a więc nie pominął ich w decyzji pozytywnej i nie określił ich odmiennie niż uczynił to organ uzgadniający. Należy mieć również na uwadze, że to nie organ uzgadniający, lecz organ prowadzący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest kompetentny i uprawniony do wydania decyzji środowiskowej, a zatem do ostatecznego określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Nie ulega wątpliwości, iż w realiach niniejszej sprawy RDOŚ postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., podtrzymanym pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. na skutek złożenia przez inwestora wyjaśnień i uzupełnień do raportu, dokonał uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia. Uzgodnienie to zostało dokonane pod określonymi, wymienionymi w ww. postanowieniu warunkami i wymogami. W ramach tych wymogów i warunków RDOŚ w pkt III postanowienia określił, iż przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie należy przeprowadzać oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Takie samo sformułowanie zostało zwarte w pkt IV decyzji środowiskowej. Nie ma zatem podstaw do uznania, jak chce tego strona skarżąca, że w sprawie nie spełniony został warunek, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zarówno bowiem w sentencji decyzji organu I instancji, jaki i w sentencji postanowienia RDOŚ, sporny warunek określony został w sposób tożsamy. To, że natomiast w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2012 r., RDOŚ dodatkowo określił, iż brak wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę uwarunkowane jest brakiem dokonania zmian we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w stosunku do wymagań określonych w decyzji środowiskowej, nie oznacza i nie powoduje, że organ I instancji określił przedmiotowy warunek w sposób odmienny niż uczynił to RDOŚ. W pkt IV decyzji środowiskowej organ I instancji wskazał bowiem wyraźnie powody nie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, stwierdzając iż planowane przedsięwzięcie zostało określone z dużą precyzją i, że zachowanie parametrów inwestycji oraz warunków określonych w decyzji jest wystarczające i nie stwarza konieczności wykonania ponownej oceny oddziaływania na środowisko. W sposób logiczny wynika zatem z tego, że brak konieczności wykonania ponownej oceny oddziaływania na środowisko, ma miejsce w sytuacji nie dokonania zmian warunków określonych w decyzji środowiskowej oraz parametrów inwestycji. Istota zatem, przyczyna i uwarunkowanie okoliczności nie nałożenia wymogu przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko jest jednakowa zarówno w postanowienia RDOŚ, jaki i decyzji organu I instancji. Wynika ona także z treści art. 86 ustawy, co służenie podkreślił organ II instancji w zaskarżonej do Sądu decyzji. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organ wydający decyzję środowiskową wziął pod uwagę uzgodnienie RDOŚ i tym samym wypełnił warunek, o którym mówi art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zdaniem Sądu wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający i konieczność zgodności stanowisk organu wydającego decyzję środowiskową i organu uzgadniającego nie wymaga literalnego i dosłownego przeniesienia do decyzji środowiskowej treść postanowienia organu uzgadniającego. Już nawet tak rozumiana istota przepisów art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy dotyczących instytucji uzgodnienia, które w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, tym bardziej nie pozwala na zaakceptowanie zarzutu skargi nieuwzględnienia wskazań zawartych w opinii RDOŚ. W ramach tegoż zrzutu Stowarzyszenie zarzuciło nieuwzględnieniło wskazań RDOŚ zawartych w postanowieniu z dnia [...] września 2011 r., odnośnie potrzeby skorzystania przy wykonywaniu rocznego przedrealizacyjnego monitoringu ornitologicznego i sporządzaniu raportu, z Publikacji Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej – "Wytyczne w zakresie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki", Szczecin 2008. Postanowienie z dnia 30 września 2011 r., wydane zostało na postawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowi ono więc opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Opinia zaś jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i w odróżnieniu od uzgodnienia nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ustawodawca nie przewidział związania organu orzekającego opiniami organów, o których jest mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, i dlatego nie wiąże ona organu rozstrzygającego o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i w zakresie raportu sporządzonego w ramach tej oceny (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt. II SA/Ke 523/09, publ. LEX nr 589135; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt. II SA/Gd 698/10, publ. LEX nr 690215; wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 698/10, publ. LEX nr 953316). Tym samym więc powoływane przez Stowarzyszenie wskazanie zawarte w uzasadnieniu opinii RDOŚ z dnia [...] września 2011 r. nie obligowało do bezwzględnego zastosowania ww. opracowania. Wymaga podkreślenia, że wykonany przedrealizacyjny monitoring ornitologiczny opracowany przez mgr inż. M. P. został zaakceptowany przez RDOŚ, gdyż ten postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Sąd nie podzielił także stanowiska Stowarzyszenia o konieczności w sprawie skorzystania wprawdzie z opinii biegłego. Przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko był podstawą uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy. Niezależnie od powyższego organ poddał przedłożony raport analizie w ramach prowadzonego postępowania, z punktu widzenia zgłaszanych przez Stowarzyszenie uwag do raportu, m.in. zwracając się o zajęcie stanowiska w tym zakresie do inwestora i organów współdziałających. Przeprowadził on także rozprawy administracyjne otwarte dla społeczeństwa. Skoro zatem podjął on niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spawy, i w ich efekcie uznał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za wystarczający, zupełny i pozwalający na określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a strona skarżąca nie przestawiła wiarygodnych dowodów uzasadniających powołanie w sprawie biegłego, to tym samym, nie można czynić organowi zarzutu, że nie skorzystał on z opinii biegłego, tylko na tej postawie, że osoba sporządzająca raport nie jest biegłym w rozumieniu przepisów kpa. Choć raport oddziaływania inwestycji na środowisko jest dokumentem opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, podlega on ocenie przez organ przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa. Ocena ta nie może być dowolna, a sam raport powinien mieć charakter kompleksowy. Ugruntowany jest już pogląd, zachowujący aktualność w stosunku do art. 66 ustawy, zgodnie z którym "raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzany na użytek postępowania wiążącego się z realizacją inwestycji budowlanych jest dokumentem prywatnym będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, normowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę" (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 363/06, zamieszczony na stronie - http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji więc, gdy organ po zasygnalizowaniu przez jedną ze stron zastrzeżeń do raportu uzyskuje dodatkowe wyjaśnienia, zestawienia danych czy analizy odnoszące się do tych zastrzeżeń, sporządzone przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, które w jego ocenie eliminują wcześniejsze wątpliwości, a jednocześnie autor zastrzeżeń nie przedstawia nowej argumentacji popartej fachowymi opiniami, poprzestając jako nieprzekonany na dotychczasowym stanowisku, nie znajduje podstaw zarzut dowolności ustaleń organu administracji. Skarżące Stowarzyszenie nie skorzystało w sprawie zwłaszcza z możliwości przedłożenia na poparcie swojego stanowiska opinii osoby o wiadomościach specjalnych. Działanie takie nie było oczywiście obowiązkiem strony skarżącej, jednakże rezygnując z niego nie powinna oczekiwać, że jedynie w oparciu o jej subiektywne stanowisko organ zakwestionuje raport i jego wnioski przedstawione przez osobę ze stosownymi uprawnieniami. Z uwagi na powyższe, w przekonaniu Sądu, ocena przedłożonego raportu dokonana przez organy orzekające w sprawie nie jest obarczona wadliwością, która uzasadniałaby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ nie naruszył wskazywanych w skardze przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80 i art. 84 kpa. Nie dokonał również wadliwej wykładni art. 66 ustawy.

Wbrew zarzutom strony skarżącej, również określenie w zaskarżonej decyzji miejsca lokalizacji inwestycji nie budzi wątpliwości. Z akt sprawy wynika, iż wydana decyzja dotyczy terenu ostatecznie określonego przez inwestora i skorygowanego przez niego w toku postępowania, co do numerów działek. Jest ona w ocenie Sądu niewątpliwa odnośnie miejsca realizacji elektrowni wiatrowych, w tym także - w świetle materiału dowodowego sprawy, a w szczególności informacji zawartych w raporcie - odnośnie tego jaka konkretnie elektrownia wiatrowa będzie realizowana na jakiej konkretnej działce. Zawiera ona wszystkie konieczne elementy, wymienione w art. 82 ustawy.

Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy dokładnie zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy, odniosły się w sposób wystarczający do licznych zarzutów strony skarżącej, prawidłowo uzasadniły podjęte decyzje oraz wnikliwie i trafnie przeanalizowały wszystkie zebrane w sprawie dokumenty i dowody w kontekście możliwości wydania zgodnej z prawem decyzji środowiskowej. Sporządzony w sprawie raport po dokonanych w nim uzupełnieniach, w tym na wniosek organów współdziałających, w sposób szczegółowy i wyczerpujący przedstawia wpływ przedsięwzięcia na środowisko, w tym z uwzględnieniem oddziaływania inwestycji na ludzi, zwłaszcza w zakresie hałasu słyszalnego i infradźwiękowego, efektu migotania cienia i pól elektromagnetycznych, a ponadto na roślinność, ptaki, nietoperze, zwierzęta, zabytki i dobra materialne. W sporządzonym raporcie i jego uzupełnieniach wykonano analizę wpływu elektrowni także na obszary chronione. Określono również działania minimalizujące i łagodzące negatywne oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W celu wyeliminowania negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze, przede wszystkim na ptaki i nietoperze występujące na terenie inwestycji i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, zrezygnowano z budowy kilku elektrowni oraz nałożono na inwestora obowiązek wyłączania poszczególnych elektrowni wiatrowych w okresach najintensywniejszego wykorzystania analizowanego terenu przez nietoperze. Z uwagi więc na to, że sporządzony i uzupełniony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym analiza akustyczna, analiza florystyczna, a także monitoring i raport chiropterologiczny i ornitologiczny wykazały, że planowane przedsięwzięcie, po uwzględnieniu określonych warunków nie będzie oddziaływać negatywnie i w sposób naruszający prawo na środowisko i mieszkańców, co potwierdziły także organy współdziałające wdając pozytywną opinię i uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów (np. ekspertyzy czy opinii podmiotu mającego wiedzę specjalistyczną) podważających wiarygodność przedstawionych przez inwestora i zgromadzonych przez organ dowodów oraz poczynionych ustaleń (np. co do braku zagrożenia przy zachowaniu określonych parametrów dla przedmiotów ochrony najbliższego obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, czy dla OChK Torfowisko-Jezioro-Leśny "[...]"), należy stwierdzić, że w sprawie należało wydać na wniosek inwestora decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Spełnienie wszystkich ustawowych wymogów, z uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy, obligowało organ I instancji do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi, stwierdzając bezzasadność zarzutów skargi oraz brak ich wpływu na wynik sprawy.