Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 79/97
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1999-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1, art. 23
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej uzależniona jest od osiągnięcia przychodu, istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między tym wydatkiem, a uzyskanym przychodem oraz od właściwego udokumentowania tego wydatku, przy czym przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie.

TEZY

Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej uzależniona jest od osiągnięcia przychodu, istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między tym wydatkiem, a uzyskanym przychodem oraz od właściwego udokumentowania tego wydatku, przy czym przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana Z. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 10 grudnia 1996 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 grudnia 1996 r. (...) Izba Skarbowa w G. uchyliła decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 24 października 1995 r. (...) określającą wysokość zobowiązania Jana Z. w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą w ramach "B.D.E.iP." w G. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 rok w (...) i orzekając merytorycznie określiła wysokość podatku na kwotę (...) od dochodu w kwocie (...).

Określając wysokość należnego zobowiązania organ podatkowy pierwszej instancji dokonał korekty wykazanych przez podatnika kosztów uzyskania przychodu w ten sposób, że nie uznał za te koszty poniesionych wydatków na łączną kwotę (...).

W rozpatrzeniu odwołania Izba z zakwestionowanej powyższej kwoty uznała jako koszty uzyskania przychodu wydatki (...) przeznaczone na zakup wyposażenia do biura, (...) przeznaczone na zakup odzieży służbowej dla pracowników oraz (...) przeznaczonych na zakup Encyklopedii, i w tym zakresie dokonała odpowiedniej korekty uzyskanego dochodu i wysokości należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. Jednocześnie Izba nie uwzględniła jako koszty uzyskania przychodów wykazanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów następujących wydatków:

1/ (...) związanych z dwukrotnym wyjazdem do Włoch pracownicy podatnika I.W. w ramach wycieczki zorganizowanej przez Biuro Turystyczne "O." w G. z uwagi na brak związku przyczynowego między tym wydatkiem a uzyskanym przychodem,

2/ (...) będących sumą kosztów delegacji pracownika do N. z uwagi na brak związku przyczynowego między tymi wydatkami a uzyskanym przychodem,

3/ (...) dotyczących reprezentacji wobec braku właściwego udokumentowania tych wydatków,

4/ (...) dotyczącego zakupu paliwa wobec braku właściwego udokumentowania,

5/ (...) dotyczącego zakupu kosmetyków wobec braku właściwego udokumentowania,

6/ (...) na zakup biletu lotniczego dla syna podatnika wobec braku związku przyczynowego między tym wydatkiem a prowadzoną działalnością oraz z uwagi na niewłaściwe udokumentowanie tego wydatku paragonem,

7/ (...) przeznaczonych na zakup książek wobec braku związku przyczynowego między tymi wydatkami a uzyskanym przychodem,

8/ (...) przeznaczonych na zakup portfela, albowiem był to wydatek o charakterze osobistym,

9/ (...) z tytułu usług transportowych świadczonych przez właściciela taksówki osobowej Mirosława F. z uwagi na niewłaściwe udokumentowanie tych wydatków ogólnikowymi rachunkami zbiorczymi za okresy kilkumiesięczne, co uniemożliwiło możliwość weryfikacji czy wydatki z tego tytułu pozostawały w związku przyczynowym z prowadzoną działalnością.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan Z. zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podkreślono, iż zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy kosztami uzyskania przychodów są wszystkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Skoro zatem organy podatkowe przy poszczególnych wydatkach nie zakwestionowały, że został naruszony przepis art. 23, to każdy wydatek poniesiony w związku z prowadzoną działalnością jest kosztem uzyskania przychodu, przy czym o tym jakie koszty i w jakiej wysokości mają zostać poniesione decyduje podatnik jako prowadzący na własną rzecz i ryzyko działalność gospodarczą a nie urzędnicy organów podatkowych. Skoro zatem w ocenie podatnika wszystkie zakwestionowane wydatki pozostały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i z ekonomicznego punktu widzenia były uzasadnione, to winny być uznane za koszty uzyskania przychodu. W odniesieniu do poszczególnych zakwestionowanych wydatków skarżący stwierdził, co następuje:

Wyjazd pracownicy do Włoch był niezbędny z tego powodu, że przyczyniał się do nawiązania kontaktów z kontrahentami zagranicznymi oraz podnosił jej stan wiedzy i doświadczenia.

Wydatki poniesione na koszty delegacji pracownicy do Browaru w N. związane były z rozmowami związanymi z ewentualnym rozeznaniem możliwości udziału firmy w procesie prywatyzacji tegoż zakładu.

Wydatki z tytułu usług transportowych były konieczne z uwagi na specyfikę świadczonych usług i dotyczyły wyjazdu pracowników w sprawach pilnych i nagłych, wyjazdów do miejscowości gdzie nie było połączenia kolejowego jak również związanych z przywozem kontrahentów z lotniska czy hotelu, a nadto były to wydatki związane z pilnymi zakupami różnych materiałów zaopatrzeniowych, które na zlecenie dokonywał właściciel taksówki.

Pozostałe wydatki w ocenie skarżącego mieściły się w swoim charakterze w wydatkach reprezentacyjnych i były udokumentowane właściwie, stosownie do rodzaju zakupionych towarów jak i okoliczności ich zakupu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

W ocenie Sądu organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej uzależniona jest od osiągnięcia przychodu, istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między tym wydatkiem, a uzyskanym przychodem oraz od właściwego udokumentowania tego wydatku, przy czym przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie /por. wyroki NSA z dnia: 3 listopada 1992 r. SA/Po 1393/92 - ONSA 1993 Nr 4 poz. 101, 29 listopada 1994 r. SA/Wr 1242/94 - ONSA 1996 Nr 1 poz. 11, 27 kwietnia 1995 r. SA/Sz 158/95/.

Ciężar dowodu co do wykazania istnienia związku przyczynowego między konkretnym wydatkiem a uzyskanym przychodem obciąża podatnika.

Z materiałów sprawy nie wynika, aby skarżący w sposób przekonywujący wykazał, że związek taki zachodzi w odniesieniu do wydatków związanych z turystycznym wyjazdem pracownicy do Włoch, wydatków związanych z zakupem książek o tematyce niezwiązanej z prowadzoną działalnością. Podobnie trudno mówić o istnieniu takiego związku w odniesieniu do kosztów poniesionych na delegację pracownika do N. w sytuacji, kiedy skarżący nie uczestniczył w prywatyzacji tego zakładu zaś w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie wykazał żadnych pozytywnych efektów związanych z pobytem pracownika w N. w postaci chociażby projektu opinii, czy projektu oferty prywatyzacyjnej.

Sprzeczne pisemne wyjaśnienia w tej mierze złożone przez dyrektora Romana P. zostały poddane ocenie przez organy podatkowe i oceny tej w okolicznościach sprawy nie można uznać za ocenę dowolną.

Również zasadnie, zdaniem Sądu, organy podatkowe nie uznały za koszty uzyskania przychodu wydatków z tytułu usług transportowych, albowiem przy braku umowy o świadczenie takich usług, co mogłoby uzasadniać ich miesięczne rozliczenie, były one niewłaściwie dokumentowane rachunkami zbiorczymi, z których nie wynikały zarówno daty świadczonych poszczególnych usług, jak i wysokość należności z tego tytułu, jak i cel czy osoba, na rzecz której zostały świadczone.

Oczywiste błędy związane z udokumentowaniem wydatków na zakup paliwa oraz wydatków o charakterze reprezentacyjnym, polegające na braku wyszczególnienia osoby dokonującej zakupu, czy rodzaju zakupionych towarów dawały organom podatkowym uzasadnioną podstawę do odmowy zaliczenia tych wydatków z tej tylko przyczyny do kosztów uzyskania przychodu.

Mając powyższe na uwadze i uznając, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.