Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2532/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]maja 2003 r. Nr [...], po rozpoznaniu odwołania Z. N. działając na podstawie art. 138§1 pkt.1 kpa,

utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...], nakazującą Z. N. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku usługowego z garażem o powierzchni zabudowy 87,00 m2, znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. [...], w [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał skarżącej dokonanie rozbiórki budynku usługowego z garażem. Wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] dokonał ustaleń, z których wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1997 r. i w związku z tym, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 roku. Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzji tej inwestorka nie posiadała. Wobec ustalenia powyższych faktów organ I instancji nakazał w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. W sytuacji stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego faktu, że obiekt budowlany został wybudowany w sposób wypełniający dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego, organ ten zobligowany jest nakazać jego rozbiórkę.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2003 r. Nr[...] wniosła Z. N.

Skarżąca wnosi o uchylenie w/w decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania "w ramach znowelizowanej ustawy Prawo budowlane obowiązującej od 1 lipca 2003 r., zwłaszcza art. 48".

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo wskazał, że "argumentacja zawarta w skardze nie jest zasadna. Zastosowanie art. 48 – Prawo budowlane nie jest zależne od tego w jakich okolicznościach doszło do popełnienia samowoli budowlanej. Nie mogą tu być również brane pod uwagę okoliczności związane z trudną sytuacją mieszkaniową i finansową oraz fakt nieznajomości przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd I instancji na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła w skardze strona. Sytuacja taka ma miejsce w tej sprawie, gdyż skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na błędne rozstrzygnięcie organu II instancji

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wydanego w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., na mocy którego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W niniejszej sprawie rozstrzygniecie organu I instancji w dacie wydawania decyzji było prawidłowe. Z ustaleń dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że skarżąca wybudowała w [...] r. budynek usługowy z garażem w warunkach samowoli budowlanej. Zatem wydając w dniu [...]sierpnia 2000 r. nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu organ zasadnie zastosował art. 48 w/w ustawy.

Decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo, mimo to nie może zostać utrzymana w mocy w wyniku postępowania odwoławczego, bowiem organ odwoławczy powinien uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ I instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji. Natomiast organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli po wniesieniu odwołania przepisy prawa materialnego nie pozwalają na rozstrzygnięcie sprawy w sposób identyczny jak organ I instancji, organ odwoławczy nie może utrzymać w mocy zaskarżonej decyzji. Orzeka bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny) i ma obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego i prawnego, który nastąpił po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W rozpatrywanej sprawie zmiana taka nastąpiła, gdyż upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy.

Zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, została wydana w dniu [...] maja 2003 r. Oznacza to, że wydając decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego powinien z urzędu uwzględnić upływ 5 letniego terminu i uchylić decyzję organu I instancji celem zbadania, czy w sprawie będzie miał zastosowanie powołany wyżej art. 49 Prawo budowlane z 1994 r.

Naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia 21 sierpnia 2000 r. Nr 755/2000 – na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Ponadto na podstawie art. 152 cytowanej ustawy orzeczono jak w pkt. II wyroku.