Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 160/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy B. R. o skierowanie do domu pomocy społecznej i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 25 lipca 2016 r. Burmistrz [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powstałego pomiędzy nim, a Prezydentem [...] w przedmiocie wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w tym domu.

W uzasadnieniu wnioskodawca przedstawił dotychczasowy tok czynności wskazując m.in., że w dniu 6 kwietnia 2016 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynęła - w trybie art. 65 kpa - dokumentacja w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej B.R. przebywającej obecnie w [...] Centrum [...] w Z. B.R. – w ocenie organu - jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.). Nie posiada bowiem meldunku, dlatego jest osobą niezameldowaną na pobyt stały i nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, o którym mowa w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.). Dom w Z. przy ul. [...] jest w stanie surowym, nienadającym się do zamieszkiwania przez człowieka, okna pozabijane deskami, brak tynku w budynku, ściany powybijane kartonami, brak ujęcia wody, brak energii elektrycznej, gazu, brak źródła ogrzewania. B.R. nigdy nie posiadała meldunku na terenie Miasta Z. Z uwagi na złe warunki lokalowe B.R. nie zamierzała przebywać na terenie Z. na stałe. Ostatnim zaś adresem jej zameldowania są S. ul. [...]. W ocenie Burmistrza [...] organem właściwym w niniejszej sprawie powinien być zatem Prezydent [...] , gdyż zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, gmina S. jest gminą ostatniego miejsca zameldowania B.R. na pobyt stały.

W odpowiedzi udzielonej z upoważnienia Prezydenta [...] przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] w piśmie z dnia 21 września 2016 r. wskazano, że B.R. była zameldowana na pobyt stały w S., przy ulicy [...] do dnia 18 września 2007 r., kiedy to właściciele domu wymeldowali ją jako osobę, która pod wskazanym adresem już od kilku lat nie mieszkała. B.R. pod wskazanym adresem zamieszkiwała tylko przez kilka miesięcy w 2003 r. Jej rodzice wybudowali dom w Z. przy ulicy [...] i w 2003 r. zamieszkali w nim razem z B.R. Od tego czasu zerwała ona kontakt z S. Były mąż B.R., A.R. oświadczył, że dom i działka w Z. przy ulicy [...] stanowi własność B.R. Z wywiadu przeprowadzonego dnia 16 marca 2016 r. przez pracownika socjalnego [...] Centrum [...] sp. z o.o. w Z. wynika, że B.R. ostatnio zamieszkiwała w Z. przy ul. [...]. Decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2015 r. otrzymała zasiłek stały, uznana więc została za osobę zamieszkującą pod tym adresem. Wskazany lokal służył zaś do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Pomoc została więc przyznana zgodnie z art.101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Gmina [...] nie wystąpiła do S. o zwrot wydatków zgodnie z art. 101 ust. 7 powołanej ustawy, co potwierdza uznanie podanego adresu jako miejsca zamieszkania B.R. Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy dokonał zapewne analizy i oceny sytuacji B.R. Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. nie uznał wówczas, że B.R. jest osobą bezdomną, co ma miejsce w sytuacji konieczności skierowania jej do domu pomocy społecznej. Przedstawione ustalenia wskazują, że B.R. od 2003 r. zamieszkiwała w Z., a wybudowanie domu i zerwanie więzi z S. potwierdza, że zamierzała tam przebywać na stałe. Należy domniemać, że B.R. do [...] Centrum [...] trafiła ze wskazanego miejsca zamieszkania, gdzie przebywała od 2003 r. O ile obecnego miejsca jej pobytu, tj. [...] Centrum [...], nie możemy uznać za lokal, to zgodnie z powyższymi ustaleniami lokal w którym przebywała przez kilka lat, tj. Z., ul. [...], służył do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Należy więc uznać, że właściwą miejscowo jest gmina zamieszkania B.R., tj. gmina Z.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.

W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem [...], jako organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 kpa), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy.

U podłoża sporu leży kwestia oceny, czy B.R. jest osobą bezdomną, która obecnie przebywa w [...] Centrum [...] w Z. Pobyt ten nie ma jednak żadnego znaczenia dla oceny, czy jest osobą bezdomną, skoro jest związany z procesem jej leczenia.

Z Kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 16 marca 2016 r. wynika natomiast, że przed umieszczeniem w powołanym Centrum, tj. przed dniem 17 listopada 2014 r., B.R. zamieszkiwała w domu swoich rodziców w Z. przy ul. [...]. Taki adres zamieszkania został również wskazany w Orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2015 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] oraz w sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...], w sprawie umieszczenia B.R. w domu pomocy społecznej bez jej zgody.

W związku z powyższym brak jest podstaw do dokonania odmiennych ustaleń od tych, które wynikają z powołanych wyżej orzeczeń. Oznacza to, że B.R. miała swoje miejsce zamieszkania w Z. przy ul. [...], co potwierdził również jej były mąż A.R. w oświadczeniu z dnia 16 września 2016 r., dlatego nie można uznać jej za osobę bezdomną.

Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Taką gminą właściwą w niniejszej sprawie dla miejsca zamieszkania B.R. jest Gmina Z., dlatego na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.