Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 74/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 75 § 1, art. 77§ 1, art. 78 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92 a uzs. 1 w zw. z Ip. 1.1 z załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J.B. kwotę 2137 (dwa tysiące sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (określany dalej jako WITD) decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] - na podstawie art. 92 a ust. 1 w zw. z lp.1.1 załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.- określanej dalej jako u.t.d.) - nałożył na J.B. prowadzącego Przedsiębiorstwo "J" karę pieniężną w wysokości 8000 zł.

W uzasadnieniu decyzji WITD wskazał, iż w dniu 16 czerwca 2015 r. przeprowadzono kontrolę w miejscowości [...], w trakcie której zatrzymano samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez G.W.. Pojazdem tym wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy przez J spółka z o.o. w oparciu o wypis nr 005 z zaświadczenia na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne nr [...] wydany w dniu [...] stycznia 2013 r. i ważny bezterminowo. Ładunek stanowiły napoje (piwo/wódka) wiezione z magazynu spółki J, znajdującego się w [...] i rozwożone były do klientów na terenie województwa [...] i [...]. W toku czynności kierowca okazał faktury VAT, na których jako sprzedawca widniała powyższa spółka oraz zaświadczenie o działalności wystawione przez Przedsiębiorstwo "J" – J.B..

Stanowiło to podstawę do wszczęcia postępowania wobec J spółki z o.o., z tytułu naruszenia przepisów oznaczonych w lp 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

W toku podjętych przez organ czynności ustalono, że pojazd o nr rej. [...] został wynajęty A.B.. Ponadto ustalono, że spółka J zawarła w dniu [...] stycznia 2013 r. umowę z firmą J.B. "o współpracy handlowej wraz z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie", z której wynika, że "do obowiązku wykonawcy w zakresie samodzielnego prowadzenia oddziału zlecającego należeć będzie dostarczenie towaru klientom własnym transportem"( § 3 pkt 1 lit. b umowy).

W związku z powyższym wszczęto wobec Przedsiębiorstwa "J"-J.B. postępowanie w sprawie naruszenia przepisów oznaczonych w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

W toku postępowania J.B. wskazał w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., iż pojazd o nr rej. [...] nie stanowi jego własności, lecz jest dzierżawiony, a użyczył go na podstawie umowy ustnej od ojca A.B. z powodu awarii swoich pojazdów. Ponadto przedsiębiorca poinformował, że nie posiada licencji na przewóz towarów, gdyż nie posiada pojazdów o ładowności większej niż 3,5 tony. Ustalono także, że Przedsiębiorstwo "J"- J.B. na dzień kontroli nie posiadało stosowych uprawnień do wykonywania transportu drogowego rzeczy. Stronie wydane zostało w dniu [...] lipca 2015 r. – już po dniu kontroli - zaświadczenie na wykonywanie krajowych przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne. Jednocześnie wraz z wnioskiem o wydanie powyższego zaświadczenia zgłoszono pojazd o nr rej. [...].

Organ I instancji powołał się na treść przepisów art. 5, art. 5a, art. 33, art. 4 u.t.d., które określają m.in. pojęcie i zasady podejmowania zawodu przewoźnika, wykonywania transportu drogowego międzynarodowego, a także przewozu drogowego na potrzeby własne i niezarobkowego przewozu na potrzeby własne. Wskazując na wykonywanie przez stronę transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie strona dopuściła się naruszenia wymienionego w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., co stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 a ust. 1 i ust. 2 u.t.d.

J.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W treści odwołania zarzucił WITD obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść decyzji, tj. art. 7, art. 8 , art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) wobec niepodjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia materialno-prawnych przesłanek odpowiedzialności skarżącego oraz okoliczności wyłączających tą odpowiedzialność, w tym także wobec zaniechania przesłuchania stron i osób mających wiedzę w sprawie, względnie odebrania wiążących oświadczeń od stron w tym przedmiocie bądź przeprowadzenia innych możliwych czynności wyjaśniających. Ponadto zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że przewóz w dniu [...] czerwca 2015 r. wykonywał J.B. w ramach własnego Przedsiębiorstwa J".

W oparciu o powyższe zarzuty odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu skarżący zakwestionował jakoby organizował bądź odpowiadał za przewóz realizowany w dniu [...] czerwca 2015 r. W dniu kontroli skarżący nie wykonywał żadnego transportu drogowego. Opisany w decyzji ładunek nie stanowił ładunku skarżącego. Skarżący podnosi, że w dacie przewozu nie posiadał żadnego tytułu prawnego do samochodu [...]. Pojazd ten był przedmiotem najmu przez A.B., a stanowił własność spółki J.

Skarżący wskazał, iż nie ma wiedzy dlaczego organ powiązał przewóz towaru spółki J realizowany w dniu [...] czerwca 2015 r. przez G.W. z jego firmą. Z treści decyzji wynika, że G.W. miał realizować przewóz towaru spółki J. Tymczasem w dacie kontroli J.B. nie polecał komukolwiek wykonanie transportu drogowego. Żaden transport w dniu [...] czerwca 2015 r. nie był autoryzowany przez J.B.. Według natomiast jego wiedzy za czynności G.W., w tym za przewóz we wskazanym dniu odpowiada najemca pojazdu A.B., na co wskazywał w toku postępowania. W zaistniałych okolicznościach, organ dla dokładnego wyjaśnienia sprawy powinien był przesłuchać A.B. w charakterze świadka. Zaniechanie przeprowadzenia tej czynności, jak również zaniechanie przesłuchania J.B. w charakterze strony, stanowi o tym, że organ nie dociekał prawdy w niniejszej sprawie, a jedynie w oparciu o dość niejasny i niejednoznaczny materiał dowodowy z naruszenie zasad opisanych w zarzutach, przedwcześnie wydał zaskarżoną decyzję.

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (określany dalej jako GITD) przywrócił J.B. termin do wniesienia odwołania.

W piśmie z dnia [...] października 2016 r. odwołujący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i domagał się przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadka A.B. dla wykazania, iż nie wykonywał transportu drogowego w dniu [...] czerwca 2015 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] - powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 3, 4 i 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.- GITD orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji WITD z dnia [...] października 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dnia [...] czerwca 2015r. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował G.W.. Podczas kontroli przesłuchano kierowcę w charakterze świadka. Z jego zeznań wynikało, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę od [...] grudnia 2014 r. u przedsiębiorcy J.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo "J", natomiast nie jest zatrudniony w spółce J. Świadek zeznał, że w dniu kontroli wykonywał przewóz napojów (alkoholu) z magazynu spółki J z ul. [...] do klientów z województwa [...] i [...] zgodnie z okazanymi fakturami VAT.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. spółka J wyjaśniła, że pojazd marki [...] nr rej. [...] będący jej własnością został wynajęty A.B., na dowód czego przesłała kserokopię umowy najmu pojazdu. W piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. J sp. z o.o. wskazała, że zawarła z J.B. umowę o współpracy handlowej, na mocy której zleciła J.B. dostarczanie towarów klientom. Zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne wydane przez J zostało mylnie pozostawione w kontrolowanym pojeździe. Jak wynika z treści umowy o współpracy handlowej zawartej z dnia [...] stycznia 2013 r., odwołujący jako wykonawca zobowiązał się min. do samodzielnego prowadzenia oddziału J sp. z o.o. (zlecającego), a do jego obowiązków miało należeć min. dostarczanie klientom towaru własnym transportem.

Z kolei J.B. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. wyjaśnił, że pojazd marki [...] nr rej. [...] nie jest jego własnością. Skarżący wskazał, że użyczył go jednorazowo wraz z kierowcą na podstawie umowy ustnej od ojca, A.B., z powodu awarii swoich pojazdów. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada pojazdów o ładowności większej niż 3,5 tony, dlatego nie posiada licencji. W toku postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o informację z GITD, zgodnie z którą stronie nie udzielono żadnych uprawnień w transporcie międzynarodowym (pismo GITD z dnia [...] sierpnia 2015 r.). Z pisma Urzędu Miasta z dnia [...] sierpnia 2015 r. wynika natomiast , że strona posiadała zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne wydane jej dnia [...] lipca 2015 r., do którego zgłosiła pojazd marki [...] nr rej. [...]. Strona nie posiadała żadnych uprawnień w transporcie krajowym.

Organ uznał – w kontekście powyższych ustaleń – decyzję organu I instancji za prawidłową. Zwrócił uwagę na fakt, że strona sama przyznała "w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. ( winno być [...] sierpnia 2015 r.), że pożyczyła pojazd marki [...] nr rej. [...] od swojego ojca- A.B., który wynajął pojazd od J sp. z o.o. na podstawie pisemnej umowy najmu". Organ nie dał jednak wiary wyjaśnieniom strony, zgodnie z którymi użyczenia dokonała ona jednorazowo, jako że występując o wydanie jej zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne do właściwego organu złożyła również wniosek o wpis tegoż pojazdu do zaświadczenia, czego dowodzi pismo z Urzędu Miasta z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Nadto organ zwrócił uwagę na treść umowy o współpracy handlowej zawartej przez stronę z J sp. z o.o., która to umowa nakładała na stronę obowiązki związane w prowadzeniem oddziału powyższej spółki, w tym rozwożenia towaru spółki do jej klientów. Kierujący pojazdem okazał do kontroli dwie faktury VAT, z których wynikało, że towar pochodził z J sp. z o.o.

W związku z tym organ uznał, iż w sprawie nie budzi wątpliwości, że wykonawcą przewozu w dniu kontroli był J.B., który wykonywał transport drogowy rzeczy nie mając ku temu stosownych uprawnień. Organ zaznaczył, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność, zgodnie z którą wykonawcą przewozu miał być A.B., ograniczając się jedynie do kwestionowania ustaleń organu.

Organ ponadto wskazał, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Przywołując treść przepisów art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 4 pkt 22 a) u.t.d. GTID wskazał, że w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia z niezarobkowym przewozem drogowym (przewóz na potrzeby własne), gdyż odwołujący nie posiadał tytułu prawnego do przewożonego towaru, a tym samym nie spełniał warunku określonego w art. 4 pkt 4 u.t.d. Dlatego też organ uznał zakwestionowany przewóz za przejazd drogowy wykonywany pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa art. 4 pkt 4 u.t.d., będący transportem drogowym stosownie do art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. Natomiast w myśl art. 5 ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego odbywać się może jedynie na podstawie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.

Organ powołał się również na art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Zgodnie zaś z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. W konsekwencji organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Przywołując treść art. 7, art. 77 § oraz 75 § 1 k.p.a. organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, które zostały udowodnione na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli drogowej i postępowania w pierwszej instancji. Nadto organ zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania strony ma jedynie charakter subsydiarny i nie jest możliwe jego przeprowadzenie, gdy stan faktyczny został wyjaśniony na podstawie zgromadzonych dowodów, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Wskazał także, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno- prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu.

Wreszcie organ stwierdził, że w omawianym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d., w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1) lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2). Strona zarówno w toku postępowania w pierwszej, jak i w drugiej instancji nie przedłożyła żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie powyższego przepisu ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Jednocześnie organ zaznaczył, że nieznajomość obowiązujących przepisów nie uzasadnia zastosowania art. 92c u.t.d..

J.B., reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. powyższą decyzję GITD z dnia [...] listopada 2016 r. w całości, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. wobec nie podjęcia przez organ I i II instancji wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym służących ustaleniu materialno-prawnych przesłanek odpowiedzialności J.B. oraz okoliczności wyłączających tą odpowiedzialność, w tym także wobec zaniechania przesłuchania stron i osób mających wiedzę w sprawie względnie odebrania wiążących oświadczeń od stron w tym przedmiocie bądź przeprowadzenia innych możliwych czynności wyjaśniających, przy poprzestaniu przez organ na wyciągnięciu nieuprawnionych wniosków z oświadczenia J.B., że pojazd został użyczony od ojca podczas gdy z oświadczenia tego nie wynika w jakiej dacie owo użyczenie nastąpiło i czy oświadczenie to dotyczy przedmiotowego przewozu, czy też innej sytuacji wskazywanej przez skarżącego, zwłaszcza, że skarżący od początku utrzymywał, że to nie on organizował lub odpowiadał za wykonanie transportu;

2. art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, w sytuacji gdy z powodu braku środków dowodowych w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w sytuacji gdy zaskarżona decyzja opiera się w głównej mierze na aprobowaniu przez organ II instancji ustalenia, że pojazd został użyczony skarżącemu przez A.B., w sytuacji gdy z żadnego dokumentu nie wynika, że oświadczenie dotyczy przedmiotowego transportu zwłaszcza w sytuacji w której strona od początku kwestionowała wykonywanie tegoż transportu;

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący, podobnie jak w odwołaniu wskazał, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, albowiem jest ona niesłuszna i nie odpowiada prawu. Podkreślił, że nie jest odpowiedzialny za prowadzenie przewozu i jego organizację. Organ tak pierwszej, jaki i drugiej instancji okoliczność tę pomija, a w myśl art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Jednakże z niezrozumiałym dla skarżącego przyczyn organ pominął dowód z przesłuchania strony, w sytuacji gdy z powodu braku środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Za przesłuchaniem strony przemawiał jeszcze fakt, że zaskarżona decyzja opiera się w głównej mierze na oświadczeniu skarżącego o wypożyczeniu auta od ojca A.B.. Obowiązkiem organu w tym wypadku zarówno w pierwszej, jak i naprawczo w drugiej instancji było przesłuchanie strony, jak i świadka A.B. celem ustalenia jakiego zdarzenia dotyczy to oświadczenie zwłaszcza, że z dokumentów wynika, że pojazd ten jest w faktycznym użytkowaniu A.B., nie zaś J.B.. Fakt zatrudnienia kierowcy u J.B. nie dowodzi przeto, że to na jego rzecz wykonywany był transport. Szanując elementarne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 86 k.p.a. organ miał obowiązek przesłuchać w niniejszej sprawie tak świadka A.B. oraz stronę J.B. na okoliczność przewozu, a to celem zgodnego z prawdą ustalenia z czyjego polecenia tenże przewóz był wykonywany, na czyje potrzeby, jaki miał on charakter i czego dotyczył.

Skarżący wskazał ponadto, że organy obu instancji wbrew wyżej wyrażonym zasadom uniemożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się w przedmiocie ewentualnego zaistnienia okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję WITD z dnia [...] października 2015 r. nakładającą - na podstawie art. 92 a ust.1 u.t.d. w zw. z lp.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d - na skarżącego J.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "J", karę w kwocie 8000 zł za wykonywanie w dniu [...] czerwca 2015 r., na ul. [...] transportu drogowego bez wymaganego zezwolenie tj. z naruszeniem art. 5 ust. 1 u.d.t. Organy inspekcji transportu drogowego uznały, iż wobec niespełnienia wymogu określonego w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., nie można było wykonywanego transportu drogowego uznać za niezarobkowy przewóz drogowy, lecz za transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., czyli przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 .

Istota sporu sprowadzała się do kwestii czy rzeczywiście skarżący wykonywał powyżej opisany transport drogowy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, ocenionego przez organ, w szczególności w postaci zeznań świadka G.W. – kierowcy zatrudnionego w firmie prowadzonej przez skarżącego, przedstawionych faktur VAT wystawionych przez spółkę J oraz umowy współpracy handlowej z dnia [...] stycznia 2013 r. zawartej między skarżącym a wyżej wskazaną spółką (zwłaszcza § 3 ust. 1 lit b umowy) wynika, iż to właśnie skarżący wykonywał transport drogowym we wspomnianym miejscu i czasie. Okoliczność ta jednak była kwestionowana przez skarżącego. Przy czym wbrew twierdzeniom organu, skarżący nie ograniczył się jedynie do zaprzeczenia tej okoliczności, lecz na etapie postępowania odwoławczego wprost zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A.B., najemcy pojazdu, którym wykonywany był transport drogowy. Oznacza to, iż skarżący zażądał przeprowadzenia dowodu przewidzianego w art. 75 §1 zd. 2 k.p.a. (przy jednoczesnym braku szczególnych uregulowań wprowadzających ograniczenia dowodowe w tym zakresie) i to na okoliczności mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a mianowicie, iż to inny podmiot był wykonującym przedmiotowy transport drogowy.

Zważyć należy, iż decyzja administracyjna powinna być wynikiem wszechstronnej analizy okoliczności danej sprawy, przy uwzględnieniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a.- zasada dochodzenia prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Zgodnie z art. 75 § 1 z d. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a). W orzecznictwie trafnie podkreśla, iż przepisu art. 78 § 2 k.p.a. nie należy rozumieć jako zakazu uwzględniania zgłoszonego przez stronę żądania dopuszczenia dowodu na obalenie okoliczności, która zdaniem organu jest już udowodniona (wyjaśniona). Oznaczałoby to bowiem, że strona nie może dowodzić okoliczności odmiennej od przyjętej przez organ. Takie zaś działanie organu stałoby w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Stąd też nie można nie uwzględnić - z powodu dostatecznego wyjaśnienia sprawy - zgłaszanych przez stronę dowodów, gdy dotychczasowe postępowanie dowodowe prowadzi do wniosków sprzecznych z przedstawionymi przez stronę zgłaszającą nowe dowody (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1111/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 95/10).

Tożsame stanowisko wyrażane jest również w piśmiennictwie, w którym podkreśla się, iż zawartego w art. 78 § 2 k.p.a. sformułowania "jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami" nie należy rozumieć dosłownie jako zakazu uwzględniania żądania strony dopuszczenia dowodu na obalenie tezy zdaniem organu już udowodnionej (wyjaśnionej). Oznaczałoby to bowiem, że strona będąca w zwłoce nie może dowodzić swojej tezy dowodowej, jeżeli zdaniem organu została już udowodniona odmienna teza. Byłaby to bowiem kara za zwłokę, której stosowanie byłoby uzależnione od poglądu organu na dotychczasowy wynik postępowania dowodowego. Postanowienia art. 78 § 2 k.p.a. należy odczytywać w następujący sposób: jeżeli strona zgłasza dowód, którego nie zgłaszała w toku postępowania dowodowego, organ może nie uwzględnić żądania, jeżeli żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony, która dowód zgłasza; ale jeżeli strona zgłasza dowód, który ma znaczenie dla sprawy, ponieważ jest zgłoszony na tezę odmienną, dowód powinien być dopuszczony (por. E. Iserzon,/w/ E. Iserzon, J. Starościak, K.p.a. Komentarz, 1970, s. 166, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do k.p.a, LEX 2016, t. 8 do art. 78, F. Elżanowski, /w/ R. Hauser, M. Wierzbowski /red./, K.p.a. Komentarz, C.H. BECK 2014, s. 328, B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, C.H. BECK 2012, s. 350).

Mając na uwadze powyższe -w kontekście zgłoszonego wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka A.B., którego organ odwoławczy nie przeprowadził w trybie art. 136 k.p.a. - należało uznać za nieuprawnione i przedwczesne twierdzenia organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż materiał dowodowy zebrany przed organem I instancji jest kompletny i uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy oraz że bezspornie wykonawcą przewozu był skarżący. Tym bardziej , jeśli się zważy, iż najemcą pojazdu, którym wykonywany był przewóz w dniu [...] czerwca 2015 r. był właśnie wyżej wskazany świadek, a oświadczenia skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie precyzuje kiedy jednorazowo został użyczony mu pojazd przez tego świadka.

Podkreślić należy, iż nieuzasadniona odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. 78§1 i 2 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 7 października 1997 r., sygn. akt III SA 521/96, LEX Polonica 338188)

Przedwczesne natomiast było odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 86 zd. 1 k.p.a., stanowiącego, iż jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Wobec bowiem nieprzesłuchania świadka A.B. nie sposób mówić o wyczerpaniu środków dowodowych i dokonać oceny potrzeby przesłuchania samej strony w kontekście niewyjaśnionych istotnych faktów dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba ponadto pamiętać, iż dowód z przesłuchania ma charakter subsydiarny, posiłkowy, który jest dopuszczany w ostateczności ( por. B. Adamiak, op.cit. s. 364). Za niezasadny uznał Sąd zarzut, iż organy obu instancji uniemożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się w przedmiocie ewentualnego zaistnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność. Zważyć bowiem należy, iż ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, do zwolnienia odpowiedzialności, wskazane przewidziane w art. 92c u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08 ). Ponadto niewątpliwie organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania i pouczył go o możliwości wykazania powyższych okoliczności, jednakże zarówno na etapie postępowania przed WITD, jak i przed GITD skarżący takich okoliczności ani nie wykazał, ani też nawet w żaden sposób ich nie sprecyzował.

Mając na uwadze powyższej wskazane naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. 78 § 1 i 2 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, Sąd na podstawie art., 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uzupełni - zgodnie z art. 136 k.p.a.- postepowanie dowodowe o przesłuchanie świadka A.B. na okoliczność, kto wykonywał przewóz w dniu [...] czerwca 2015 r. w [...] najmowanym przez niego pojazdem marki [...] nr rej [...], a po przeprowadzeniu tego dowodu oceni w świetle art. 86 k.p.a., czy zachodzi potrzeba przesłuchania samej strony.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonej na rzecz strony skarżącej z tego tytułu sumy 2137 zł złożyły się: zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi wynoszącego 320 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 221, poz. 2193), równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od złożonego do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, a także zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony przez profesjonalnego pełnomocnika wynoszących 1800 zł, zgodnie z § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).