Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 865/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 4ust. 1, art.13 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1229
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
article: § 2, § 12 ust.1,§ 20, § 40
journal: Dz.U. 2006 nr 80 poz 563
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony  przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
article: § 2, § 68,§ 207 ust. 2, § 209, § 330
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "D". na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., nr [...] – w części dotyczącej nakazów zawartych w punktach 1 i 2, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "D" kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej działając na mocy art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz. U z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz art. 104 i 107 kpa w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe opisanymi w protokole z dnia [...] maja 2009 r. z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych na terenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] ul. [...] nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej wykonanie w terminach ustalonych w decyzji następujących obowiązków:

1) zapewnić normatywne szerokości spoczników klatek schodowych służących ewakuacji w przedmiotowym budynku stosownie do uwarunkowań określonych w przepisach techniczno budowlanych (podstawa prawna: § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia

2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 80. Poz. 563) w zw. z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.);

2) zainstalować w przedmiotowym budynku instalację wodociągową przeciwpożarową – zawory hydrantowe 52 umieszczone na nawodnionych pionach o średnicy nominalnej co najmniej 80 mm bez wyposażenia w węże pożarnicze; zawory hydrantowe 52 należy zainstalować na klatce schodowej przy czym należy stosować po dwa zawory 52 na pionie na kondygnacji podziemnej i na kondygnacji położonej na wysokości powyżej 25 m oraz po jednym zaworze 52 na pionie na pozostałych kondygnacjach. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej z dodatkowym zapasem wody zgromadzonym w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniej niż 10 m3 powinna zapewniać zasilanie w wodę przez co najmniej 2 godziny. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna spełniać wymagania określone w rozdziale 5 § 14-22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. oraz warunki określone w rozporządzeni Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 121 poz. 1139) (podstawa prawna: § 14 ust. 1 pkt 3, ust. 3, §15 ust. 3, §16 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i § 20 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 r.);

3) oznakować główny wyłącznik prądu w sposób umożliwiający jego natychmiastową lokalizację (podstawa prawna: § 4 ust. 2 pkt 4 d rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 r.).

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż przeprowadzone w dniu [...] maja 2009 r. czynności kontrolno — rozpoznawcze z zakresu ochrony przeciwpożarowej wykazały, że kontrolowany budynek jest obiektem mieszkalnym wielorodzinnym, zakwalifikowanym do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. Jest to budynek wysoki, posiadający 11 kondygnacji nadziemnych oraz 1 kondygnację podziemną (piwnica). Analiza warunków bezpieczeństwa pożarowego w wysokim budynku mieszkalnym wielorodzinnym wykazała naruszenia warunków technicznych w zakresie warunków ewakuacji, które powodują niezapewnienie możliwości ewakuacji ludzi w tym: pomniejszenie szerokości użytkowej spoczników w ewakuacyjnych klatkach schodowych o ponad jedną trzecią od wartości określonej w przepisach techniczno-budowalnych. Organ powołując się na treść § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wskazał, iż graniczne wymiary schodów stałych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych wynoszą:-minimalna szerokość użytkowa biegu 1,2 m, minimalna szerokość użytkowa spocznika 1,5 m. Tymczasem według pomiarów pionowych dróg ewakuacyjnych (klatek schodowych) w przedmiotowym budynku ustalono, że szerokość użytkowa spoczników w ewakuacyjnych klatkach schodowych wynosi 0,93 m.

Nadto organ wskazał na inne nieprawidłowości w zakresie warunków ewakuacji (nie wymienione w § 12 w/w rozporządzenia), które mają bezpośredni wpływ na możliwość bezpiecznego opuszczenia strefy zagrożonej lub objętej pożarem przez osoby się tam znajdujące, w tym w budynku wysokim klatki schodowe powinny być obudowane i oddzielone od poziomych dróg komunikacji ogólnej oraz pomieszczeń przedsionkiem przeciwpożarowym (§ 246 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), a takich brak w kontrolowanym budynku. Jednocześnie organ wskazał, iż w myśl § 246 ust. 5 cyt. rozporządzenia dopuszcza się wykonywanie klatek schodowych stanowiących drogę ewakuacyjną bez przedsionków oddzielających je od poziomych dróg komunikacji ogólnej jeżeli: każde mieszkanie lub pomieszczenie jest oddzielone od poziomej drogi komunikacji ogólnej drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30 - brak, klatki schodowe są zamykane drzwiami dymoszczelnymi - brak, klatki schodowe są wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub samoczynne urządzenia oddymiające uruchamiane za pomocą systemu wykrywania dymu- brak.

Organ podkreślił, iż zapewnienie osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji jest podstawowym obowiązkiem właściciela, zarządcy lub użytkownika budynku wynikającym wprost z ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Zapewnienie możliwości ewakuacji oznacza nie tylko istnienie w obiekcie dróg ewakuacyjnych, lecz również zapewnienie takich ich parametrów użytkowych oraz rozwiązań techniczno budowlanych, które pozwolą na bezpieczne opuszczenie przez ludzi strefy objętej pożarem lub zagrożonej.

W przedmiotowym budynku, jak podał organ, znajduje się instalacja nienawodnionych suchych pionów z wyprowadzonymi zaworami 0 52. Powołując się na treść § 15 ust 3 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006r. organ zaznaczył, iż budynki wysokie należy wyposażyć w instalację wodociągową przeciwpożarową - zawory hydrantowe 52 umieszczone na nawodnionych pionach o średnicy nominalnej co najmniej 80 mm, bez wyposażenia w węże pożarnicze. Dalej organ wskazał na wymogi określone szczegółowo w rozdziale 5 w/w rozporządzenia.

Jednocześnie organ wskazał, iż w świetle § 2 ust 2 rozporządzenia, przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego w użytkowanych budynkach istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa (dalej zwana SM) złożyła odwołanie wnosząc o uznanie zaskarżonej decyzji w pkt 1 za nieważną z uwagi na jej niewykonalność istniejącą już w chwili jej wydania oraz o zmianę decyzji w jej pkt 2 poprzez zniesienie obowiązku wykonania instalacji wodociągowej już istniejącej w budynku oraz zniesienie obowiązku instalowania zbiornika o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m 3, zapewniającego zasilanie w wodę przez co najmniej 2 godziny oraz zmianę terminu wykonania powyższego obowiązku w tym zakresie na dzień 31 grudnia 2020 r.

Odwołująca podniosła, iż nie ma możliwości zapewnienia normatywnych szerokości spoczników klatek schodowych ze względu na występujące ograniczenia techniczne, gdyż oznaczałoby to naruszenie konstrukcji nośnej budynku, co czyni decyzję niewykonalną. Odwołująca stwierdziła, że decyzja narusza zasadę, iż prawo nie działa wstecz oraz nie uwzględnia faktu, iż wymogi bezpieczeństwa utrzymane zostają przy zachowaniu 2/3 szerokości spoczników wskazanych w przepisie stanowiącym podstawę wydania decyzji. Dodatkowo odwołująca podniosła, iż ewentualne stosowanie drzwi dymoszczelnych uniemożliwi właściwą wentylację mieszkań i przyczyni się do ich degradacji poprzez wzrost poziomu wilgotności, która prowadzić może do powstawania zagrzybienia i pleśni. Jednocześnie odwołująca podkreśliła fakt, iż stan zagrożenia opisany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji został określony w sposób drastyczniejszy niż wynikałoby to z samego rozstrzygnięcia decyzji - co narusza zasady art. 107 KPA oraz powoduje brak spójności uzasadnienia z rozstrzygnięciem. Dodatkowo odnośnie nakazu zawartego w pkt 2 decyzji SM stwierdziła, że budynek posiada już instalację wodociągową przeciwpożarową - zawory hydrantowe 52 umieszczone w skrzynkach na korytarzu w pobliżu klatki schodowej i wind, co czyni zadość wymogom prawa w tym zakresie.

Organ II instancji, w związku z powyższymi zarzutami , pismem z dnia [...] lipca 2009 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z poleceniem przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w zakresie istniejącej w budynku instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w aspekcie zgodności zastosowanych rozwiązań z obowiązującymi wymogami zawartymi w przepisach szczególnych i Polskich Normach oraz faktycznej szerokości użytkowej spoczników klatek schodowych, które zostało przeprowadzone w dniu [...] lipca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w zakresie odnoszącym się do pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym pkt 1 i 2 .

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż analiza materiałów sprawy, w tym przede wszystkim protokołów z czynności kontrolo-rozpoznawczych z dnia [...] maja 2009 r. i z dnia [...] lipca 2009 r. potwierdza, że w przedmiotowym obiekcie występuje co najmniej 1 naruszenie brzegowe norm tj. pomniejszenie szerokości użytkowych spoczników w ewakuacyjnych klatkach schodowych o ponad jedną trzecią od wartości określonej w przepisach techniczno budowlanych (naruszenie §12 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 r. w związku z § 68 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Organ wskazał, iż powyższe ustalenia doprowadziły organ I instancji do przekonania, że panujące w obiekcie warunki nie gwarantują możliwości przeprowadzenia skutecznej akcji opuszczenia obiektu przez znajdujące się w nim osoby i stąd wydał nakaz dostosowania obiektu do wymagań prawnych w trybie postępowania administracyjnego, z którym organ odwoławczy w pełni się zgadza.

Organ uznał, iż zarzut odwołującego się jakoby budynek w 1971 r. został oddany do użytku bez zastrzeżeń, ponieważ spełniał obowiązujące wówczas normy, w tym zakresie jest niezasadny. Organ zwrócił uwagę, że ustawodawca w akcie prawnym będącym podstawą nałożenia obowiązku nie przewidział żadnych możliwości zwolnienia organu PSP od konieczności egzekwowania zadań mających na celu wyeliminowanie w obiektach istniejących warunków zagrożenia życia ludzi. Równocześnie organ zaznaczył, iż ustawodawca mając świadomość, że wykonanie zobowiązań w budynkach istniejących może być bardzo trudne lub też technicznie niemożliwe, przewidział możliwość zastosowania odstępstw, lecz przy spełnieniu ściśle określonych warunków. Dopuścił mianowicie do spełnienia wymagań w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, lecz stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz d.s. zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym o czym stanowi § 2 ust.2 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Organ zaznaczył, iż w stosunku do obiektów istniejących zapewnienie właściwych warunków bezpieczeństwa sprowadza się do stworzenia wystarczających możliwości dla opuszczenia budynku, bez narażania osób ewakuujących na utratę zdrowia lub życia. Obowiązek taki spoczywa na właścicielu, zarządcy, użytkowniku budynku, który ponosi odpowiedzialność za naruszanie przepisów przeciwpożarowych. Według poczynionych ustaleń odpowiedzialność w przedmiotowej sprawie ciąży na Spółdzielni Mieszkaniowej.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołującego jakoby w uzasadnieniu decyzji powołano okoliczności, o których nie ma mowy w meritum, organ II instancji wyjaśnił, iż decyzja organu I instancji również i w tym aspekcie jest prawidłowa, gdyż w uzasadnieniu zostały wymienione oprócz nieprawidłowości zagrażających życiu ludzi również inne uchybienia stwierdzone podczas kontroli, które mają bezpośredni wpływ na możliwość bezpiecznego opuszczenia strefy zagrożonej lub objętej pożarem przez osoby się tam znajdujące. Zdaniem organu wymienienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich stwierdzonych uchybień nie powoduje naruszenia normy art. 107 KPA, gdyż zawiera ono niezbędne elementy określone w/w przepisem prawa.

W odpowiedzi na zarzut dotyczący posiadania przez zobowiązanego instalacji wodociągowej przeciwpożarowej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z

§ 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006r. w budynkach mieszkalnych wysokich powinny być stosowane do celów przeciwpożarowych zawory umieszczone na pionie nawodnionym z zasilaniem wodnym zapewnionym przez co najmniej 1 godzinę.

Zgodnie z § 15 ust. 3 ww. rozporządzenia zawory 52 powinny być stosowane na wszystkich kondygnacjach budynków wysokich i wysokościowych. Odnosi się to również do budynków mieszkalnych (zawierających strefy pożarowe ZL IV), w tym również budynków istniejących w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia.

Zgodnie z § 20 ww. rozporządzenia instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej. Do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w budynkach wysokich, mieszkalnych powinien być zapewniony dodatkowy zapas wody zgromadzony w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności, co najmniej 100 m3 zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, pierwszej kondygnacji naziemnej lub najwyższej kondygnacji naziemnej. Dopuszcza się stosowanie jednego wspólnego zbiornika o pojemności co najmniej 100 m 3 dla grupy budynków wysokich wzniesionych obok siebie jeżeli łączna powierzchnia rzutu nie przekracza 2500m, a zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż 100 m. Obowiązki, o których mowa powyżej są samoistne, nie związane z faktem prowadzenia w budynku jakichkolwiek prac remontowych, jego przebudową, bądź zmianą sposobu użytkowania.

W przypadkach, gdy konstrukcja istniejących budynków wysokich wyklucza możliwość budowy zbiorników na dodatkowy zapas wody do celów gaśniczych zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, pierwszej kondygnacji naziemnej lub na najwyższej kondygnacji nie wyklucza to możliwości magazynowania zapasu wody, gdyż w przypadku potwierdzenia przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego, że brak jest odpowiednich pomieszczeń w budynku, lub że konstrukcja budynku nie przeniesie dodatkowego obciążenia, to istnieje możliwość zbudowania w pobliżu budynku (lub zespołu budynków) zewnętrznego zbiornika na wodę.

Przywołane wyżej rozwiązania wynikające wprost z przepisów prawa zapewnią możliwość natychmiastowego podjęcia działań gaśniczych przez strażaków, bez konieczności budowania linii gaśniczej po klatce schodowej budynku, co rzutuje na skrócenie czasu podania skutecznego prądu gaśniczego w przypadku zaistnienia pożaru.

Organ podał, iż czynności kontrolne przeprowadzone w dniach [...] maja i [...] lipca 2009r. wykazały bezsprzecznie, że istniejąca instalacja przeciwpożarowa w budynku, nie spełnia wymogów wynikających z uwarunkowań szczególnych miedzy innymi w zakresie: 1. nominalnej średnicy przewodów zasilających, która powinna wynosić 80mm, 2. wymaganej ilości dodatkowego zapasu wody, 3. sposobu zamontowania zaworu (nasada zaworu tłocznego powinna być

skierowana do dołu), 4. braku wymaganej liczby zaworów powyżej wysokości 25 m oraz na poziomie kondygnacji poziemnej.

Ponadto organ stwierdził, iż stan techniczny instalacji nie pozwolił na potwierdzenie czy przedmiotowa instalacja jest instalacją nawodniona. Nie przedstawiono także dokumentacji potwierdzającej ewentualną sprawność w zakresie wydatku oraz ciśnienia.

Skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła SM wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji i o uznanie zaskarżonej decyzji w jej pkt 1 za nieważną z uwagi na niewykonalność istniejącą w chwili jej wydania i zmianę decyzji w pkt 2 poprzez zniesienie określonego w nim obowiązku. W treści skargi skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w związku z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 kpa oraz

w/w § 12 poprzez niestwierdzenie zagrożenia budynku dla życia ludzkiego,

2. naruszenie § 14-22 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 r. oraz warunków określonych w rozporządzeniu z dnia 16 czerwca 2003 r. ,

3. błędne ustalenie stanu faktycznego prowadzące do nałożenia nakazów niemożliwych do wykonania i zbędnych, wobec istnienia instalacji, których wykonanie nakaz zawiera oraz w części w zakresie możliwym do wykonania ustalenie nierealnego do wykonania nakazu terminu do [...] maja 2010 r.,

4. niewłaściwe określenie stron postępowania poprzez pominięcie odrębnych właścicieli nieruchomości lokalowych w budynku przy ul. [...].

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż zaskarżona decyzja nie stanowi rozstrzygnięcia co do meritum odwołania, gdyż organ nie ustosunkował się prawidłowo co do zarzutu odwołującej, iż nałożenie nakazu poszerzenia spoczników oznacza konieczność rozbiórki całego budynku i postawienia do od nowa. W pozostałym zakresie skarżąca powieliła argumentację uprzednio zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki PSP wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu niewłaściwego określenia stron przedmiotowego postępowania organ uznał go za nieuzasadniony wskazując na treść art. 4 ust. 1 oraz ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej ponosi właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu a stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje ją – w całości lub w części – ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. Organ zwrócił uwagę z treści art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika obowiązek spółdzielni co do faktu zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne, zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Z uregulowań art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Działając w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.

Rozpoznając zasadność skargi w pierwszej kolejności należało się odnieść do jej zarzutu, iż wobec faktu, że budynek należący do skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej został oddany do użytkowania w 1971 roku to w stosunku do niego, jako obiektu już istniejącego, w którym nie dokonuje się żadnych prac budowlanych, nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanego na podstawie delegacji wynikającej z ustawy -Prawo budowlane. Stosować je bowiem można - zdaniem skarżącej - jedynie przy projektowaniu i budowie nowych budynków oraz przebudowie, rozbudowie nadbudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących. Wynikający z zarzutu skargi problem wiąże się z kwestią istnienia prawnych podstaw dostosowywania budynku do wymogów ochrony przeciw pożarowej, wprowadzonych już po jego wybudowaniu.

Podstawę materialno-prawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz. U z 2009 roku, Nr 12, poz. 68 - dalej jako ustawa o PSP i ustawy z dnia 24

sierpnia o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity z 2002 roku, Nr 147, poz. 1229 ze zm. - dalej jako ustawa o OP) oraz rozporządzenia do niej wykonawcze tj. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2006 roku, Nr 80, poz. 563) i rozporządzenie tegoż Ministra z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2003 roku, r 121, poz. 1139) jak też, wydane na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 roku, Nr 75, poz. 690 ze zm.) a zatem przepisy, które weszły w życie po wybudowaniu budynku Wspólnoty. Odnosząc się do wskazanego problemu należy mieć na uwadze, że w przypadku ochrony przeciwpożarowej mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjno-prawnym, którego realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. Powyższy przypadek dotyczy zatem kwestii tzw. regulacji intertemporalnej nazywanej retrospektywnością, polegającej na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy. (vide: wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 roku II OSK 1701/07). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym. Chodzi zatem o takie stosunki, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy ( vide: uzasadnienie uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 roku, l OPS 1/06 - ONSAiWSA nr 3 / 2006 / poz. 71). Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych

aktów. (vide: uzasadnienie wyroku TK z 18 października 2006 roku, P 27/05, OTK-A nr 9 / 2006 / ppz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Regulacja taka nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem lex retro non agit (wstecznego działania prawa). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma zresztą charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji ( vide: wyrok TK z dnia 3 października 2001 roku, K 27/01). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli chronionego art. 5 Konstytucji RP, uzasadnione jest wprowadzanie nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej umożliwiających ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków mieszkalnych do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej wynikających np. postępów w nauce (nowe skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej) czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami ( zagęszczenie zabudowy , wzrost zaludnienia ).

Zakres zastosowania przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP, przepisów ustawy o OP i przepisów obu rozporządzeń wykonawczych do niej nie został ( z pewnym wyjątkiem ) w tych aktach normatywnych w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie wskazanych regulacji. Oznacza to w konsekwencji stosowanie zasady bezpośredniego działania nowego prawa. Jedynie w przypadku rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (...) należy wskazać, że zawiera ono wprost przepisy, które wyjątkowo ograniczają albo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych ( § 40), co świadczy, że w pozostałych przypadkach należy je stosować bezpośrednio.

W związku z powyższymi uwagami należy zauważyć, iż sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie nie jest przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem jego retrospektywnego działania. Określone kwestionowanymi

decyzjami nakazy zostały nałożone w stosunku do budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa. Chodzi zatem o wskazane zdarzenie "ciągłe" trwające także po wejściu w życie nowej ustawy. W konsekwencji wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takiego budynku jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. ( vide: wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 roku II OSK 1701/07, wyrok NSA z dnia 26 września 2007 oku.; II OSK 1253/06, wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2007 roku II OSK 1144/06 ).

Jeżeli natomiast chodzi o zarzucaną skargą niedopuszczalność stosowania do budynku skarżącej Spółdzielni wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to zdaniem Sądu, jest on bezzasadny. Zgodnie bowiem z treścią § 330 wymienionego rozporządzenia przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów oraz zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl wskazanego § 207 ust. 2 powołanego rozporządzenia, jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego mają zastosowanie, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (...) podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi w szczególności w wyniku przypadków opisanych w pkt 1-6. W pkt 2 wskazany został przypadek niezapewnienia przez występujące warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi w wyniku pomniejszenia szerokości użytkowych spoczników w ewakuacyjnych klatkach schodowych o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych (tj. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Stwierdzenie zatem w budynku już istniejącym występowania warunków technicznych nie zapewniających możliwości

ewakuacji, w szczególności w przypadkach wskazanych w pkt 1-6 ust. 1 § 12, a w konsekwencji do uznania go za budynek zagrażający życiu ludzi, uprawnia organy administracji do wydania nakazów zmierzających do doprowadzenia go do zgodności z wymogami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku.

Tak więc wbrew wywodom strony skarżącej wskazane w decyzjach organów obu instancji akty prawne mogły być co do zasady podstawą formułowania wobec podmiotu odpowiedzialnego nakazów w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku już istniejącego w chwili wejścia ich w życie.

Odnosząc się do zarzutu skargi kwestionującej niewłaściwe określenie strony postępowania poprzez pominiecie właścicieli nieruchomości lokalowych stanowiących odrębny przedmiot własności stwierdzić należy, iż zarzut ten jest nieuzasadniony.

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej zobowiązuje w art. 3 osoby fizyczne, osoby prawne, organizacje lub instytucje korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu do zabezpieczenia ich przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem, przesadzając jednocześnie, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą: właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 1a powołanej ustawy, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest m. in. obowiązany wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Odpowiedzialność za realizację powyższych obowiązków stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Określając w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy zakres spraw przekazanych do uregulowania Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w drodze rozporządzenia wskazano w szczególności sposób, w jaki w jaki właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów budowlanych lub terenów powinni spełniać swoje obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wymagania, jakie powinny spełniać instalacje wodociągowe przeciwpożarowe oraz warunki, w których użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi.

Niewątpliwie Spółdzielnia Mieszkaniowa w myśl postanowień zarówno ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116), jak również Statutu Spółdzielni zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej mienie a także stanowiącymi własność ich członków na podstawie stosownych umów ( art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i § 2 ust. 2 pkt 5 i 6 Statutu). Powyższe ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż organy słusznie przyjęły, że stroną tego postępowania jest jedynie Spółdzielnia, która faktycznie zarządza budynkiem nr [...] położonym w [...], a nie również właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wskazania wymaga, iż poza sporem było, iż budynek skarżącej Spółdzielni oddany do użytkowania w 1971 r., jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, składającym się z 11 kondygnacji. Sposób użytkowania tego budynku przesądza o jego zaklasyfikowaniu do IV kategorii zagrożenia ludzi odrębnej strefy pożarowej ZŁ ( § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (...) w związku z § 209 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, natomiast ilość kondygnacji naziemnych w przedmiotowym budynku nakazuje zaliczyć go do kategorii budynków wysokich (§ 8 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...).

Ustawa o OP zawiera przepisy, które stanowią podstawę do nałożenia na właścicieli budynków, obiektów budowlanych lub terenów obowiązków w zakresie zapewnienia ich ochrony przeciwpożarowej. W art. 4 ust. 1 tej ustawy stanowi się, iż właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu jest obowiązany :

1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych,

instalacyjnych i technologicznych,

2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia

przeciwpożarowe i gaśnice,

3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic

w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie,

4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na

terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji,

5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji

ratowniczej,

6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,

7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski

żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Z kolei w art. 13 tej ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów ( ust. 1) oraz do określenia wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg przeciwpożarowych ( ust. 3 ). Wykonując wskazane upoważnienie ustawowe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał powołane wyżej rozporządzenia wykonawcze stanowiące podstawę do ustalania zakresu obowiązków ciążących na podmiotach o jakich mowa w art. 4 ust. 1 lub 1 a ustawy o OP, a w konsekwencji i formułowania wobec nich nakazów w przypadku ustalenia, iż obiekt nie odpowiada wymogom prawa.

Wydanie decyzji nakładającej stosowne nakazy jest jednak dopuszczalne dopiero po należytym wyjaśnieniu przez organ stanu faktycznego z dochowaniem wymogów w art. 7 i 77 §1 Kpa ). W ocenie Sądu decyzja organu l instancji została wydana ( a następnie - z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - utrzymana w nocy przez organ II instancji) bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie w jakim było to konieczne dla nałożenia obowiązków z pkt 1 i 2 . Nadto nakazy zawarte we wskazanych punktach decyzji organu l instancji zostały sformułowane w sposób naruszający przepisy prawa.

W zakresie wymogów jakie powinny spełniać nakazy formułowane dla zapewnienia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej podzielić należy stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia 13 kwietnia 2007 roku w sprawie II OSK 625/06, z dnia 21 marca 2007 w sprawach II OSK 490/06 i II OSK 483/06 oraz w wyroku z dnia 26 września 2007 roku w sprawie II OSK 1254/06. W ich uzasadnieniach NSA wskazał min., iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, będące jej najistotniejszym elementem, musi być sformułowane w

sposób umożliwiający wykonanie decyzji dobrowolnie lub przy zastosowaniu środków egzekucyjnych. Wynikać z niego w sposób jednoznaczny powinno jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Powinien być on wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu. Nie można wydać decyzji jedynie odsyłającej do wskazanego w niej przepisu prawa. Wykonania decyzji czy też ściślej określonych w niej obowiązków nie powinny uniemożliwiać ani przeszkody natury faktycznej ani prawnej. Zatem decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe. Obowiązki te powinny być również określone w sposób czytelny, tak by adresat decyzji nie miał wątpliwości jakie czynności powinien wykonać i to bez potrzeby występowania do organu o wyjaśnienie - w trybie art. 113 § 2 Kpa - wątpliwości co do treści wiążącej go decyzji. Jednocześnie też nakaz nie może budzić wątpliwości co do możliwości wykonania nałożonego w nim obowiązku z technicznego punktu widzenia. Podkreślenia wymaga, iż obowiązek organów Państwowej Straży Pożarnej nakładany w trybie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy o PSP nie ogranicza się wyłącznie do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Konieczne jest bowiem także szczegółowe określenie czynności jakie ma podjąć strona, aby stwierdzone uchybienie usunąć w wyniku czego zrealizowane zostaną wynikające z przepisów prawa wymogi. Rzeczą organów administracji jest bowiem ustalenie treści obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa i konkretne określenie obowiązków nałożonych na stronę postępowania przez podanie czynności jakie powinien adresat wykonać. Prawidłowe sformułowanie nakazu kierowanego pod adresem zobowiązanego podmiotu powinno korelować z uzasadnieniem decyzji. Uzasadnienie decyzji ma bowiem na celu wykazanie przez organ administracyjny, że podjęte przezeń rozstrzygnięcie o charakterze władczym jest słuszne i prawidłowe oraz nie opiera się na dowolności. Uzasadnienie decyzji kierowane jest przede wszystkim do strony postępowania, gdyż to na nią nałożony jest obowiązek o charakterze administracyjnoprawnym. Przepisy o ochronie przeciwpożarowej ze względu na przedmiot regulacji posiadają kazuistyczny charakter, stąd w tego rodzaju sprawach istnieje szczególna potrzeba wykazania - w oparciu o konkretny przepis prawa, że określony stan faktyczny ustalony w sprawie implikuje określony obowiązek. Należy ponadto dodać, że przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji służy możliwości kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie decyzji, które nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa uniemożliwia ocenę, czy podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a tym samym czy nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż ani zaskarżona decyzja ani ją poprzedzająca decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej nie spełnia powyższych kryteriów.

Jeśli chodzi o nakaz określony w punkcie 1 polegający na "zapewnieniu normatywnej szerokości spoczników służących ewakuacji", to organy w żaden sposób nie wskazały w jaki sposób skarżąca ma doprowadzić budynek nr [...] przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem, nie określiły w sposób precyzyjny i jednoznaczny a zarazem realnie możliwy do wykonania obowiązku zastosowania określonych w przepisach techniczno-budowlanych rozwiązań. Zauważyć też należy, że z protokołów czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia [...] maja i [...] lipca 2009r. wynika, iż nie wszystkie spoczniki mają szerokość mniejszą o ponad jedną trzecią od wartości określonej w § 68 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organy nakładając na skarżącą stosowne obowiązki powinny nie tylko oznaczyć konkretne spoczniki, które wymagają przywrócenia do stanu zgodnego z prawem, ale nade wszystko zbadać, czy są one możliwe do wykonania z technicznego punktu widzenia. Skoro organy tego nie ustaliły to już tylko ta okoliczność uzasadnia uchylenie decyzji organów Państwowej Straży Pożarnej w celu przeprowadzenia w tym zakresie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W sytuacji gdyby w toku postępowania wyjaśniającego okazało się, iż wykonanie spoczników w warunkach niniejszej sprawy nie jest możliwe z przyczyn technicznych, organ powinien zastosować inne, uznane przez niego za najbardziej optymalne, rozwiązanie przeciwdziałające stwierdzonym uchybieniom.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organów, że obowiązek organów Państwowej Straży Pożarnej w trybie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy o PSP ogranicza się wyłącznie do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, bez określenia jakie czynności ma podjąć strona by stwierdzone uchybienie usunąć.

Zauważyć należy, iż zgodnie z § 207 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. W świetle natomiast § 2 ust. 2, przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Mając na uwadze brzmienie przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy, iż w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszczona została możliwość spełnienia warunków technicznych, w tym dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, w inny niż wskazany w tym rozporządzeniu sposób. W konsekwencji, w sytuacji, gdy wykonanie przez stronę obowiązków, odpowiadających wymogom obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, nie jest możliwe z uwagi na pewne ograniczenia architektoniczne istniejącego już budynku, organ Państwowej Straży Pożarnej powinien zastosować inne, uznane przez niego za najbardziej optymalne, rozwiązanie przeciwdziałające stwierdzonym uchybieniom. Rzeczą organów administracji jest bowiem ustalenie treści obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa, możliwych sposobów jego przestrzegania i konkretne określenie obowiązków nałożonych na stronę postępowania przez podanie czynności jakie powinien adresat decyzji wykonać. Nie jest bowiem dopuszczalne nakładanie na stronę obowiązku, zgodnego z prawem, lecz niewykonalnego z przyczyn technicznych i jednoczesne przerzucenie na nią obowiązku poszukiwania innych sposobów usunięcia stwierdzonych uchybień ( wyroki NSA z dnia 21 marca 2007r. II OSK 483/06 i II OSK 490/06, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007r. II OSK 625/06).

W tym miejscu dodać należy, iż w przypadku gdy dostosowanie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi wymaga przeprowadzenia robót budowlanych, dla których wykonania wymagane jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, czy też uprzednie zgłoszenie zamiaru ich wykonania, adresat decyzji jest zobowiązany do podjęcia wszystkich wymaganych w takiej sytuacji przez prawo czynności. Obowiązek uzyskania

stosowych opinii, zezwoleń, czy też pozwoleń, o ile nałożony został na podmioty uprawnione do ich uzyskania, nie stanowi bowiem nieusuwalnej przeszkody prawnej, lecz wymaga jedynie podjęcia przez te podmioty dodatkowych czynności w celu zachowania pewnych powszechnie obowiązujących wymogów prawnych. Uchylanie się przez adresata decyzji od wykonania w sposób dobrowolny nałożonego na niego obowiązku, pociągającego za sobą konieczność uzyskania stosownych pozwoleń, nie stanowi również przeszkody do zastosowania wobec niego środka egzekucyjnego innego niż wykonanie zastępcze. Odmienne stanowisko w tej kwestii uniemożliwiłoby usunięcie w pewnych sytuacjach uchybień w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych.

Odnosząc się do kwestionowanego skargą nakazu nałożonego w pkt 2 decyzji organu l instancji w postaci obowiązku zapewnienia dla budynku dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jednym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności mnie mniejszej niż z 100 m3 to wskazać należy, iż ze względu na określone parametry budynku będącego przedmiotem sprawy ( budynek wysoki ) przepis § 20 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej (...) przewiduje powinność zapewnienia dodatkowego zapasu wody w jednym lub kilku zbiornikach do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Jednakże przepisy dopuszczają również stosowanie jednego wspólnego zbiornika dla grupy budynków wysokich wzniesionych obok siebie jeżeli łączna powierzchnia rzutu nie przekracza 2500 m kw, a zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż 100 m ( § 20 ust. 4 cyt. wyżej rozporządzenia ). Zauważyć należy, że dopuszczalne stosowanie jednego wspólnego zbiornika nie ma charakteru rozwiązania zamiennego, wymagającego procedury o jakiej mowa w § 2 ust 2 rozporządzenia. Jest to rozwiązanie alternatywne do przewidzianego w ust. 2 § 20, zatem to na organie administracji w ramach prowadzonego postępowania ciążył obowiązek poczynienia stosownych ustaleń (art. 7 i 77 § 1 Kpa) w zakresie oceny czy spełnione zastały warunki dopuszczające istnienie jednego wspólnego zbiornika, co stanowiłoby realizację obowiązku zapewnienia dodatkowego zapasu wody.

Co prawda zarzut skarżącej co do braku miejsca na wykonanie zbiorników na wodę, który pojawił się dopiero w skardze, to należy stwierdzić, że organy naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p. a to z uwagi na brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Trzeba zwrócić uwagę na to, że organy powinny dokładnie rozważyć w przedmiotowej sprawie czy w przedmiotowej spraie nie zachodzi szczególnie

uzasadniony przypadek gdy spełnienie wymagań dotyczących zbiornika na wodę jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania i dopuszczalne jest zastosowanie rozwiązań zamiennych ( § 1 ust. 2 rozporządzenia ).

Mając na uwadze wskazane uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa uchylił w całości decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji w części dotyczącej nakazów zawartych w punktach 1 i 2. W konsekwencji więc organy zobligowane będą do ponownego rozpoznania sprawy w zakresie objętym dotychczasowymi pkt 1 i 2 decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009r. z uwzględnieniem wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia.

Mając na uwadze wynik sporu na podstawie przepisu art. 152 ppsa Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi jest też rozstrzygnięcie o kosztach postępowania ( obejmujących uiszczony wpis sądowy ) podjęte na podstawie przepisu art. 200 ppsa.