Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1001/02
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2003-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Wywłaszczanie nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: W postępowaniu dotyczącym uchwalenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie są przesądzane kwestie własności do gruntu, choć przeznaczenie w planie konkretnego terenu na cele publiczne może prowadzić w przypadku realizacji tego celu do wywłaszczenia prawa własności. Jednakże nie można tego utożsamiać z naruszeniem prawa własności. Rada gminy działa bowiem w granicach określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. Dlatego uchwalając plan miejscowy, rada gminy może określone tereny przeznaczać na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych poszczególnych podmiotów do tych terenów o ile nie nadużywa przysługującego jej uznania w ramach władztwa planistycznego.

TEZY

W postępowaniu dotyczącym uchwalenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie są przesądzane kwestie własności do gruntu, choć przeznaczenie w planie konkretnego terenu na cele publiczne może prowadzić w przypadku realizacji tego celu do wywłaszczenia prawa własności. Jednakże nie można tego utożsamiać z naruszeniem prawa własności. Rada gminy działa bowiem w granicach określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. Dlatego uchwalając plan miejscowy, rada gminy może określone tereny przeznaczać na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych poszczególnych podmiotów do tych terenów o ile nie nadużywa przysługującego jej uznania w ramach władztwa planistycznego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Kazimierza i Alicji L. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia 27 marca 2002 r. (...) w przedmiocie zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Gminy B. uchwałą (...) z dnia 27 marca 2002 r. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ odrzuciła zarzut wniesiony przez Kazimierza L. i Alicję L. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa W. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że droga gminna oznaczona na planie symbolem 68 KD stanowi drogę publiczną zgodnie z par. 125 ust. 1, 2, 3, i 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie /Dz.U. nr 43 poz. 430/ wymaga w wypadku nieprzelotowego zakończenia wykonania placu do zawracania samochodów. Plac do zawracania samochodów powinien spełniać również wymogi związane z drogami pożarowymi, a tym samym mieć wymiary nie mniejsze niż 20 m x 20 m. Jednocześnie Rada zwróciła uwagę, iż zarzut, że ustalenia planu nie znajdują uzasadnienia interesem publicznym jest nieuzasadniony. Przejęcie placu manewrowego stanowiącego cel publiczny na własność samorządu terytorialnego /gminy/ po uchwaleniu planu nastąpi zgodnie z przepisami szczególnymi ustawy o gospodarce nieruchomościami - za odszkodowaniem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kazimierz i Alicja L. powyższej uchwale zarzucili naruszenie art. 64 pkt 2 i 3 Konstytucji, gwarantującego ochronę prawa własności. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że na podstawie przyjętych ustaleń do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego arbitralnie i bez uwzględnienia interesu właścicieli przeznaczono ich grunty stanowiące działki nr 114/1, 114/2 i 115, położone na półwyspie w W., na cele zatoczki dla samochodów oraz prywatnego parkingu. Skarżący wskazali, że powyższe grunty mają charakter rolniczy i są przeznaczone na ekologiczną produkcję rolną, bądź też są zalesione 20 letnim lasem mającym istotny wpływ na stan okolicznego ekosystemu. W ocenie skarżących działania Rady Gminy B. narażają ich na poważną szkodę materialną, wynikającą z pozbawienia ich prowadzenia upraw polowych, które są dla nich wyłącznym źródłem utrzymania, a nadto realizacja działań Rady pozbawi skarżących dojazdu na pole.

Ponadto skarżący zarzucili, że nie wzięto pod uwagę, iż istniejąca droga ma charakter drogi spacerowej i służy rekreacji wczasowiczów.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, jednocześnie zaznaczył, że przeznaczenie działek 114/1 i 114/2 nie uległo zmianie w projekcie planu. Plac do zawracania samochodów projekt planu przewiduje na działce nr 115.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Rada gminy z mocy art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ ma prawo ustalać zasady i przeznaczenie zagospodarowania terenu. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/ /tak NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 1999 r. IV SA 1387/99 oraz z dnia 24 lipca 2001 IV SA 260/01 - nie publ./.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa W. nie narusza żadnej normy prawa materialnego. W takie sytuacji Rada Gminy B. nie miała obowiązku uwzględnienia zarzutu skarżących do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W postępowaniu dotyczącym uchwalenia projektu planu nie są przesądzane kwestie własności do gruntu, choć przeznaczenie w planie konkretnego terenu na cele publiczne może prowadzić w przypadku realizacji tego celu do wywłaszczenia prawa własności. Jednakże nie można tego utożsamiać z naruszeniem prawa własności. Rada działa bowiem w granicach przysługującego jej uznania w ramach władztwa planistycznego, określonego w art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy. Dlatego uchwalając plan miejscowy, rada może określone tereny przeznaczać na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych poszczególnych podmiotów do tych terenów o ile nie nadużywa przysługującego jej uznania w ramach władztwa planistycznego.

W mniejszej sprawie w ocenie Sądu nie można zarzucić Radzie Gminy B. nadużycia władztwa planistycznego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt planu nie zmienia przeznaczenia działek skarżących nr 114/1 i 114/2. Wbrew twierdzeniom skarżących z treści niniejszego projektu oraz jego części graficznej nie wynika, aby na tych działkach planowane było usytuowanie jakiegokolwiek parkingu. Jedynie na części działki skarżących nr 115 zgodnie z projektem planu ma być usytuowany plac do zawracania samochodów. Jak trafnie wskazała Rada Gminy B. wymóg wykonania takiego placu znajduje uzasadnienie w par. 125 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie /Dz.U. nr 43 poz. 430/. Podkreślić należy, iż droga, której zakończenie planowane jest w formie placu do zawracania pojazdów, faktycznie istnieje i jest drogą gminną. Zatem bezzasadne są zarzuty skarżących o pozbawieniu ich możliwości prowadzenia upraw polowych, czy też charakteru drogi wyłącznie jako drogi spacerowej dla wczasowiczów. Zakończenie drogi placem do zawracania samochodów w żaden sposób nie wpłynie na możliwość wykorzystywania przez skarżących, pozostałej po ewentualnym wykonaniu niniejszego placu, działki nr 115 zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem.

Podnoszona przez skarżących na rozprawie kwestia istniejących kłopotów z przejazdem na pole maszynami rolniczymi z uwagi na zastawianie drogi samochodami przez letników, nie wiąże się praktycznie z planowanym placem do zawracania samochodów, a wynika z obiektywnych utrudnień pojawiających się zapewne w okresie wakacyjnym. Osobiste przeżycia skarżących związane z tragedią, która wydarzyła się na terenie działki nr 115, a które jak wynika z oświadczenia podczas rozprawy stanowią istotny motyw leżący u podstaw skargi, nie mogą w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, decydować o możliwości korzystania przez Radę Gminy w ramach prawa do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, kiedy całe zmiany na działce nr 115 spowodowane planem zagospodarowania przestrzennego sprowadzą się wyłącznie do urządzenia placu do zawracania samochodów.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.