Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1648/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36, art. 91 par. 2 i par. 3, art. 106 par. 3, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 124 ust. 1, ust. 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Z. i J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1025/14 w sprawie ze skargi K. Z. i J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bk 1025/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę K. Z. i J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan sprawy:

P. S.A. z/s w K. (określanej dalej jako "Spółka") zwróciły się do Starosty Powiatu S. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] o pow. [...] ha w Ż. stanowiącej współwłasność K. Z. i J. Z. poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 13,4 m, posadowienie 2 słupów elektroenergetycznych oraz na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m - po 35 metrów od osi linii w każdą stronę, zgodnie z przebiegiem oznaczonym w załączniku mapowym. Obszar zajęcia gruntu pod pas technologiczny ustalono na 2,6927 ha. Zażądano też wskazania, że zezwolenie obejmie w szczególności prawo wstępu na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz innych czynności związanych z budową linii oraz w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii, i że w pasie technologicznym będą obowiązywać ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości określone obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy i eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych. Powołując się na przepisy art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, dalej zwanej: "U.g.n.") zwrócono się również o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, gdyż planowana inwestycja ma być finansowana ze środków Unii Europejskiej i z tego powodu musi zostać zakończona do końca 2015 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], Starosta Powiatu S. ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości w zakresie określonym we wniosku, zezwalając Spółce na wstęp na ww. nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych i innych czynności związanych z budową linii oraz na wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonych do decyzji mapach.

Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], Starosta zezwolił Spółce na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez nią ww. linii, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów na wysokości nie mniejszej niż 13,4 m i posadowienie 2 słupów elektroenergetycznych. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zamierzone przez Spółkę przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego mające znaczenie międzynarodowe. Ma ona zwiększyć pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju, umożliwiając wymianę transgraniczną energii elektrycznej z sąsiednimi krajami w ramach Unii Europejskiej. Budowa tej linii wchodzi w zakres realizowanego programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska-Litwa". Projekt budowy mostu energetycznego Polska-Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii poprzez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego. Dlatego Unia Europejska nadała - decyzją nr 1364/2006/WE - projektowi status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Linia ta znalazła się na liście projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Unii Europejskiej w zakresie rozbudowy połączeń elektroenergetycznych między Państwami Członkowskimi pod poz. 2.29 Załącznika III do Decyzji pn. Transeuropejskie Sieci Energetyczne. Projekt ten jest ponadto współfinansowany z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Priorytet X "Bezpieczeństwo energetyczne w tym dywersyfikacja źródeł energii", Działanie 10.1 "Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego", i winien być zrealizowany do końca 2015 r., pod groźbą utraty wielomilionowych środków unijnych. Koniecznym okazało się zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a to we względu na zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony wnioskującej.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. K. Z. i J. Z. m.in. zarzucili naruszenie art. 124 U.g.n. poprzez brak konkretyzacji terminu realizacji inwestycji oraz brak określenia w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. dokładnego miejsca przebiegu planowanej inwestycji i posadowienia słupów, a także niezasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo niewykazania ważnego interesu gospodarczego Spółki oraz wydanie decyzji przez osobę nieupoważnioną i na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, który nie pozwolił na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, zwanej dalej w skrócie "K.p.a.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a U.g.n. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że warunkiem wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości jest uprzednie wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i decyzja taka została wydana w dniu [...] stycznia 2014 r. Udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione było interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Infrastruktura przesyłowa w rejonie Polski północno-wschodniej jest przestarzała i przeciążona, a energia trafia do regionu głównie wyeksploatowaną linią 220 kV. Region Warmii, Mazur i Podlasia, zamieszkały przez ponad 2 miliony osób, jest zasilany w sposób promieniowy, jednym tylko połączeniem. W razie nagłej awarii brak jest alternatywnego połączenia, którym można by przesłać prąd do setek tysięcy odbiorców. Zajęcie to było też uzasadnione koniecznością zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami mogącymi wyniknąć z utraty możliwości przesyłu energii elektrycznej. Podkreślono też, że projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii. Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] jest inwestycją liniową i niemożność jej zrealizowania na działce odwołujących się może uniemożliwić terminową realizację całej inwestycji.

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przez K. Z. i J. Z., którzy zarzucili w szczególności naruszenie prawa własności, bez poszanowania prawa do jak najmniejszej ingerencji w to prawo, nie wykazanie ważnego interesu gospodarczego wnioskodawcy, brak szczegółowego ustalenia, kiedy faktycznie mają być prowadzone prace objęte inwestycyjne, kiedy dojdzie do rzeczywistego zajęcia gruntu i przez jaki czas, brak precyzyjnego określenia sposobu i miejsca położenia napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV i posadowienia słupów, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy oraz na jakiej podstawie uznano, że projektowana sieć ma służyć bezpieczeństwu regionu północno-wschodniego i jaki wpływ na postępowania miała zmiana decyzji środowiskowej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dokonana przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Nie poszanowano w równym stopniu interesów wszystkich stron postępowania, koncentrując się jedynie na korzyściach związanych z lokalizacją i budową inwestycji, bez analizy sposobu wykorzystania nieruchomości sąsiednich. Nie rozpoznano również wszystkich zgłoszonych przez nich zarzutów, a decyzje wydano przed upływem terminu do zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") uznał, że kontrolowane decyzje były zgodne z prawem. Przepis art. 124 ust. 1 U.g.n. stwarza możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Po wydaniu takiej decyzji starosta może również, w myśl art. 124 ust. 1a U.g.n., na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, przy czym decyzji takiej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Kontrolowaną decyzję w ocenie Sądu wydano z zachowaniem powyższych regulacji. Decyzja Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z dnia [...] stycznia 2014 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2014 r., a skarga na nią oddalona nieprawomocnym jeszcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. II SA/Bk 1024/14. Sąd podkreślił, że to sam ustawodawca w art. 124 ust. 1a U.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta jest zobowiązany jest do wydania takiej decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Argumentacja organów dawała podstawy do nadania decyzji rygoru, gdyż było to uzasadnione interesem społecznym i gospodarczym. Inwestycja ma zwiększyć pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju, umożliwiając wymianę transgraniczną energii elektrycznej z sąsiednimi krajami Unii Europejskiej. Budowa linii wchodzi w zakres programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska-Litwa". Projekt budowy mostu energetycznego Polska-Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii i dlatego Unia Europejska nadała decyzją 1364/2006/WE projektowi status priorytetowy i partycypuje w kosztach jej realizacji. Linia ta znalazła się na liście projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Unii Europejskiej w zakresie rozbudowy połączeń elektroenergetycznych między Państwami Członkowskimi. Projekt ten jest także współfinansowany z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Priorytet X "Bezpieczeństwo energetyczne w tym dywersyfikacja źródeł energii", Działanie 10.1 "Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego", który ma być zrealizowany do końca 2015 r., przy czym roboty budowlane powinny zakończyć się najpóźniej w połowie 2015 r., pod groźbą utraty wielomilionowych środków unijnych. Spełnione zostały przesłanki "ważnego interesu gospodarczego", "społecznego", jak i "wyjątkowo ważnego interesu strony", co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymagania art. 107 § 3 K.p.a. Prawo własności skarżących nie zostało naruszone w sposób niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 124 ust. 1a U.g.n., nie zostali oni również pozbawieni możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłoszenia oświadczeń i wniosków dowodowych. Pozostałe zaś zarzuty skargi nie odnosiły się w ocenie Sądu do przedmiotu niniejszego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli K. Z. i J. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 124 U.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że skarga podlegała oddaleniu w sytuacji, gdy wydane w sprawie decyzje zezwalały za zajęcie całej nieruchomości pomimo, że decyzja stanowiąca podstawę do jej wydania, tj. decyzja Starosty z dnia [...] stycznia 2014 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości obejmowała ograniczenie tylko do części nieruchomość o pow. 2,6927ha, zatem Sąd nie miał podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje odpowiadały prawu w sytuacji, gdy przekroczono powierzchnię zajęcia nieruchomości ponad dotyczące jej, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości,

2) art 124b ust 1 pkt 3 U.g.n. poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten nie dopuszcza i nie nakazuje ścisłego określenia czasowego zakresu ograniczenia nieruchomości z uwagi na utrudnienia we wskazaniu konkretnego terminu rozpoczęcia i zakończenia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy Sąd nie wskazał, na czym miały polegać te utrudnienia i dlaczego odstąpił od tego ograniczenia, co spowodowało, że Spółka może prowadzić prace w każdym czasie i o każdym charakterze pomimo, że przepis ten wskazuje wprost, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy,

II. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 1 P.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, a to sposobu komunikacji i dojazdu do części nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją oraz tego, że załącznik w postaci rysunku bez umieszczenia go w tekście decyzji nie spełniał wymogu precyzyjnego określenia sposobu ograniczenia i sposobu korzystania z działki skarżących,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia ku temu podstaw, gdyż stan faktyczny i prawny sprawy wskazywał, że naruszenie przez organy przepisów postępowania wywarło istotny wpływ na wynik sprawy,

5) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z "art. 124 § 1 ust. 3" P.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd wady decyzji w postaci braku precyzyjnego określenia miejsca korzystania z nieruchomości skarżących i czasu korzystania z niej i zaniechanie powołania przez Sąd biegłego, ponieważ ustalenie tych okoliczności było niezbędne i pozwoliłoby na uchylenie decyzji,

6) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności i niezastosowanie środków określonych w P.p.s.a. pomimo, że decyzja była niewykonalna w stosunku do skarżących, gdyż nie określała w sposób precyzyjny i czasowy przedmiotu zajęcia działki gruntu skarżących.

Na tej podstawie skarżący zażądali zmiany wyroku, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, oraz orzeczenia na ich rzecz o kosztach postępowania kasacyjnego.

W ocenie skarżących Sąd I instancji nie dostrzegł, że zaskarżone decyzje dotyczą innej powierzchni ich nieruchomości, niż określone w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, tj. całej powierzchni wynoszącej [...] ha, a nie tylko obszaru o pow. 2,6927 ha. Brak było także podstaw do nadania decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności i nie stanowiły ku temu uzasadnienia argumenty podane przez sąd wojewódzki, jako że nie uwzględniają one w ogóle ich interesu, jako właścicieli nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie. Podniesiono, że wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie organy nie procedowały w trybie art. 124b U.g.n., lecz art. 124 ust. 1 i 1a U.g.n. W decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nie jest ustawowo wymagane wskazanie konkretnego terminu ograniczenia prawa własności, czy też, jak tego domagali się skarżący, określenia terminu początkowego i końcowego realizacji inwestycji. Jak zaś prawidłowo ocenił sąd wojewódzki, orany w należyty sposób uzasadniły fakt wydania decyzji i opatrzenia jej rygorem natychmiastowej wykonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak wady wymienione we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Przed wywodami merytorycznymi Sąd odniesie się do tamującego rozpoznanie skargi kasacyjnej wniosku pełnomocnika skarżących o "zdjęcie z wokandy sprawy oraz wyznaczenie nowego terminu rozprawy" z powodu wyjazdu na urlop wraz z rodziną za granicę, a skarżący nie wyrażają zgody na ustanowienie innego pełnomocnika oraz deklarują chęć osobistego udziału w rozprawie z uwagi na ich ważny interes. Tak sformułowany wniosek Sąd postanowił oddalić. Odnosząc się do treści wniosku Sąd zauważa, że procedurze sądowoadministracyjnej nie jest znana instytucja "zdjęcia sprawy z wokandy", a takie żądanie zostało skierowane do Sądu. Wskazać też należy, że stosownie do art. 36 P.p.s.a. pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności postępowania. Z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sądowych wynika, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżących jest pełnomocnictwem o charakterze ogólnym i nie zawiera żadnych ograniczeń, a to oznacza, że nie wyłącza możliwości ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. Ponadto pełnomocnik nie wskazuje na żadne okoliczności uzasadniające ważny interes stron. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wprawdzie art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, ale instytucja ta ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji Ponadto zgodnie z art. 91 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o posiedzeniu jawnym stwarza stronie prawo do udziału w tym posiedzeniu, a nie obowiązek. Obowiązkowy udział w posiedzeniu dokonuje się stosownym wezwaniem, o którym mowa w § 3 art. 91 P.p.s.a. Przedstawione wyżej okoliczności tak ze względu na zakres przedmiotowy wniosku, charakter pełnomocnictwa i możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego stanowiły podstawę do oddalenia wniosku złożonego w formie pisemnej w dniu rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie - stan faktyczny żadnym zarzutem skargi kasacyjnej skutecznie nie został podważany.

Przedstawione zarzuty naruszenia prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd uznał za niezasadne, bowiem nie wykazały, że Sąd I instancji błędnie ocenił ustalony w postępowania administracyjnym stan faktyczny sprawy, tym samym Sąd I instancji wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Nie jest też prawdziwy zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § P.p.s.a. - wobec braku podania konkretnej jednostki redakcyjnej, która działaniem Sądu I instancji została naruszona. Mając na względzie treść uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, stwierdzić należy, że uzasadnienie odpowiada wszystkim kryteriom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a. Za nieskuteczny należy też uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez brak określenia w sposób precyzyjny miejsca korzystania z nieruchomości i czasu korzystania z nieruchomości skarżących, co nie nastąpiłoby w przypadku powołania przez Sąd I instancji biegłego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na art. 106 § 3 P.p.s.a. zgodnie, z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten nie jest podstawą do powołania biegłego przez Sąd I instancji. Sąd I instancji jak i NSA nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie kontrolują ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Natomiast tylko wyjątkowo sąd administracyjny może na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające, lecz tylko z dokumentów urzędowych oraz gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie.(wyrok NSA z 22.12.2015 r. sygn. akt II OSK 1011/14, LEX nr 1989168). Za nieskuteczny należy też uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. a dotyczący braku określenia w sposób precyzyjny i czasowy przedmiotu zajęcia działki gruntu, co skarżący kasacyjnie wiąże z niewykonalnością decyzji. Zagadnienie określenia zakresu przedmiotowego decyzji jest zagadnieniem materialnoprawnym, nie zaś procesowym i mógł być skutecznie podnoszony w ramach podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Zarzut naruszenia art. 124 ust. 1a U.g.n. jest chybiony. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wydane na podstawie tego przepisu zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zgodne z prawem, ponieważ zostały spełnione przesłanki jego wydania. Po pierwsze, zostało ono poprzedzone prawomocną decyzją Starosty S. z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] w sprawie ograniczenia sposób korzystania przez skarżących z nieruchomości położonej w obrębie Ż. gmina S., składającej się z działki nr geod: [...] o powierzchni [...] ha, poprzez założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV nad działką nr [...] na wysokości niemniejszej niż 13,4 m, wybudowaniu dwóch słupów elektroenergetycznych na działce nr [...] oraz na funkcjonowaniu linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m to jest po 35 m od osi linii w każdą stronę, którego powierzchnia wynosi 2,6927 ha na działce nr [...].

Po drugie zaś, niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących konieczne było ze względu na wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy oraz ważny interes gospodarczy państwa. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na budowie linii 400 kV jest inwestycją o znaczeniu międzynarodowym, ponieważ zwiększa pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodni obszar kraju. Projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego rynku energii poprzez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego.

Mając na względzie wyżej przedstawiony stan sprawy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.