Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1878/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32, art. 18 ust. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity
article: art. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 27 poz 343
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz  ewidencjonowania broni i amunicji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i gazową oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2013 r. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 dalej u.b.i.a.), cofnął A. S. (dalej jako skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej w związku z naruszeniem przez skarżącego zasad przechowywania broni. Organ odwołał się do wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] , którym skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 51 ust. 2 pkt 7 u.b.i.a. (przechowuje oraz nosi broń i amunicję w sposób umożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych) i za to na podstawie powyższego przepisu wymierzono mu karę 300 zł grzywny.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 u.b.i.a. w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343 ze zm.) oraz art. 7, 77, 104 i 107 k.p.a. Skarżący podniósł, iż w sposób prawidłowy przechowywał amunicję bowiem znajdowała się ona w metalowym kufrze do przewożenia broni, który znajdował się w drewnianej szafie zamykanej na przesuwane drzwi. Osoby nieuprawnione nie mają zatem dostępu do tak złożonej amunicji.

Decyzją z [...] lipca 2013 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ, odwołując się do treści art. 18 ust. 5 pkt 4 i art. 32 u.b.i.a. oraz § 5 ww. rozporządzenia, podkreślił, że osoby posiadające broń i amunicję są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub w metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. Zważył również, że nie ma znaczenia, czy nieprawidłowe przechowywanie broni i amunicji ma charakter stały czy jednorazowy.

W zakresie ustaleń faktycznych organ podał, że 21 września 2012 r. funkcjonariusze Policji ujawnili w drewnianej szafie z przesuwanymi drzwiami amunicję znajdującą się w specjalistycznych skrzyniach do jej przechowywania. Amunicja ta w ilości 1463 sztuk została zabezpieczona. Oznacza to, że amunicja nie była zamknięta w metalowym kufrze w taki sposób, że nie można było się do niej dostać, skoro funkcjonariusze Policji mieli możliwość jej przeliczenia. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] .

W ocenie organu fakt nieprawidłowego posiadania amunicji w świetle powyższego nie budzi wątpliwości. Skarżący przechowywał amunicję w miejscu dostępnym osobom nieuprawnionym, tj. żonie, synowi, córce.

Zdaniem organu odwoławczego, poczynione w sprawie ustalenia nie pozwalają na zachowanie skarżącemu pozwolenia na broń, wskazują bowiem na lekceważenie przez niego porządku prawnego w zakresie bezpiecznego przechowywania broni i amunicji. Zachowaniu pozwolenia sprzeciwia się interes społeczny, który wymaga, aby bronią dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie. Tych kryteriów skarżący nie spełnia. Jednocześnie organ zauważył, że powyższego stanowiska nie mogą zmienić pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania, jego postawa życiowa czy też właściwe – z technicznego punktu widzenia – warunki do przechowywania broni i amunicji, skoro skarżący nie korzystał z nich prawidłowo.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie tych samych przepisów, których naruszenie zarzucił w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni bojowej i gazowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Również w zakresie argumentacji skarżący powtórzył twierdzenia zawarte w odwołaniu, a odnoszące się do błędnych ustaleń faktycznych co do przechowywania amunicji w sposób umożliwiający dostęp do niej osobom niepowołanym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez A. S. skargi od decyzji Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego posiadanie i używanie broni stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji publicznoprawnej. Oznacza to, że dostęp oznaczonej osoby do posiadania broni palnej poddany został istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak również z potrzeb zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego. Na podobnych zasadach skonstruowana jest również ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. Nr 117, poz. 1007 ze zm.). Obowiązująca ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego, tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków, wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia od zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela, wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Posiadanie broni jest objęte restrykcyjnym reżimem prawnym. Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia poprzez powinność wydania decyzji pozbawiającej prawa do korzystania z tejże broni. W tym przypadku decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej.

Ze względu na szczególny rodzaj przedmiotu jakim jest broń i niebezpieczeństwo wiążące się z dostaniem się jej w niepowołane ręce, przepisy art. 32 u.b.i.a. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji nakładają na posiadacza broni obowiązek przechowywania broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Naruszenie przez osobę posiadającą broń oraz amunicję zasad jej przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania może spowodować cofnięcie przez właściwy organ Policji pozwolenia na broń. Przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. nie określają sposobu zabezpieczenia broni i amunicji we wszystkich możliwych sytuacjach, lecz w § 5 dają wskazówki, jakie zabezpieczenie broni i amunicji przed dostępem osób trzecich jest właściwe.

Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia osoby posiadające broń i amunicję na podstawie stosownych pozwoleń na broń są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie utrzymuje, że obowiązek powyższy zrealizował. Stoi natomiast na stanowisku, iż osoby trzecie nie miały możliwości jakiegokolwiek zawładnięcia tą amunicją, a tym samym, że nie zachodziły podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń.

Powyższym twierdzeniom skarżącego w pierwszej kolejności przeczy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2012 r., [...], mocą którego skarżący został uznany za winnego tego, że przechowywał amunicję w sposób umożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Nadto okoliczność, iż amunicja była przechowywana w specjalistycznych skrzyniach zalegających w szafie z przesuwanymi drzwiami, niezabezpieczonej w zamki, potwierdzają zeznania policjantów biorących udział w czynnościach komorniczych, jak i zeznania żony skarżącego – M. S. Protokoły zeznań znajdują się w aktach sprawy (k. 117, 120). Analiza tych zeznań jednoznacznie wskazuje, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż amunicja była dostępna, skoro funkcjonariusze Policji zabezpieczyli ją po uprzednim przeliczeniu i aby tego dokonać nie musieli wyłamywać zamka. Oznacza to, że – wbrew twierdzeniom skargi – dostęp do amunicji był swobodny, a to z kolei prowadzi do wniosku, że amunicja była przechowywana w sposób umożliwiający dostęp do niej osobom nieuprawnionym. Osobami tymi byli z pewnością domownicy, którzy nie posiadają pozwoleń na broń. Na podkreślenie zasługuje również, iż skarżący na co dzień nie przebywa w domu, w którym przechowywana była amunicja, co czyni niemożliwym systematyczną kontrolę nad tą amunicją.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uprawniające organ do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 u.b.i.a. Przy czym jak słusznie przyjął organ, dla zastosowania powyższego przepisu, nie ma znaczenia czy nieprawidłowe przechowywanie amunicji miało charakter stały, czy jednorazowy. Skoro bowiem dozór nad bronią i amunicją powinien być dochowany przez cały okres ich posiadania, to nawet jednorazowe – incydentalne odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 u.b.i.a. (por. wyrok NSA z 18 września 2007 r., II OSK 1200/06, publ. https://cbos.nsa.gov.pl).

Treść tego przepisu wskazuje, że w sytuacji w nim przewidzianej decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.

Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 kpa, powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, odwołać się należy jeszcze raz do poglądu wyrażonego przez NSA w ww. wyroku z 18 września 2007 r. zgodnie z którym przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 u.b.i.a. w zw. z art. 32 ust. 1 tejże ustawy stwarza ograniczoną strefę uznania administracyjnego dla organów Policji w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenia na broń zasad przechowywania broni i amunicji. Ograniczenie sfery uznania wynika z zasad reglamentacji i udzielania pozwoleń na broń, a zwłaszcza brzmienia art. 10 u.b.i.a. Istotne znaczenie przypisać należy unormowaniu z art. 32 ust. 1 u.b.i.a., który zawiera skierowany do posiadacza broni nakaz przechowywania i noszenia tych przedmiotów w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych.

Powyższe poglądy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.

Analiza zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Naruszenie przez skarżącego zasad obowiązujących posiadacza broni miało wymiar, który dawał podstawę do cofnięcia pozwolenia. Organ miał przy tym na względzie interes skarżącego, jako wieloletniego posiadacza pozwolenia na broń palną bojową i gazową, jednak wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, zasadnie przyznał prymat interesowi społecznemu, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Policja, odpowiedzialna za bezpieczeństwo publiczne, reglamentując pozwolenia na broń, musi mieć pewność, że broń i amunicja są w posiadaniu osoby, która szczególnie skrupulatnie przestrzega przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji. Dlatego przepisy obowiązujące posiadaczy broni nakładają na te osoby szczególne obowiązki oraz ograniczenia i są jednocześnie tak restrykcyjne. W sytuacji zatem stwierdzonego naruszenia prawa przez posiadacza pozwolenia na broń, a w szczególności naruszenia przepisów dotyczących broni i amunicji, organy Policji stosują stanowcze środki zapobiegawcze. Istotnym jest, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyło zasady proporcjonalności. Organy Policji w sposób szczegółowy przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z wymogami zawartymi w art. 7 kpa i art. 77 § 1, art. 80 kpa, a swoje rozstrzygnięcie wydały w oparciu o obowiązujący przepis prawa, po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego, uzasadniając je dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.

Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Uwzględniając powyższe jako prawidłowe trzeba ocenić skorzystanie z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym, tym bardziej, że skarżący w sposób skuteczny nie podważył poczynionych w nim ustaleń.

Istotne jest przy tym, że organ rozstrzygając w sprawie nie oparł decyzji jedynie na prawomocnym wyroku karnym, a dokonał własnych ustaleń faktycznych w oparciu o zgormadzony materiał dowodowy i poddał ocenie skarżącego jako posiadacza broni w kontekście stwierdzonych uchybień w przechowywaniu przez niego amunicji.

Wnioski organu, że skarżący wykazał lekceważące podejście do kwestii przechowywania amunicji, nie przywiązując należytej wagi do jej bezpiecznego przechowywania, w realiach przedmiotowej sprawy, należy uznać za słuszne. Organ był przy tym uprawniony do przyjęcia, że pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania pozostaje bez wpływu na ocenę skarżącego. Opinia ta nie uwzględnia wszak okoliczności faktycznych, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu organ w sposób przekonujący uzasadnił dlaczego uznał za zasadne cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń, a także jako prawidłową należy przyjąć ocenę organu, że interes społeczny wymaga, aby bronią i amunicją dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami ich posiadanie. Skarżący do grona takich osób nie może być zaliczony.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że zarzuty naruszenia tak przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procesowych są nieusprawiedliwione i dlatego też skargę, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił.