Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 135/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 3
journal: Dz.U. 1968 nr 3 poz 13
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r.nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. J. kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 135/13

Uzasadnienie

Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2012 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P., wsi Ł. gromady K. w części dotyczącej działki poscaleniowej nr 124 (przed scaleniem działka nr 29).

W podstawie prawnej SKO powołało art. 158 § 1 i 2 w zw. z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz. 13 ze zm. – zwana dalej u.s.w.g.).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. J. J. zażądał wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P. i wsi Ł. gromady K. o ogólnym obszarze 559,25 ha w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 29 (obecnie oznaczonej jako działka nr 124) położonej w miejscowości N. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczył, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1984 r. nr Rep. [...] stał się sukcesorem wszystkich nieruchomości, których właścicielem od 1963 r. był jego ojciec S. J., również w dacie scalenia. Zakwestionował objęciem scaleniem działki 124 (przed scaleniem nr 29), pomimo, że jej ówczesny właściciel nie tylko nie wyrażał zgody na objęcie scaleniem gruntu siedliskowego, ale nie był uczestnikiem postępowania scaleniowego.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. nr [...] z dnia [...] września 1970 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek złożonego przez J. J. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję.

Na skutek złożonej skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 710/10 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 r. ([...]). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że SKO nienależycie ustaliło krąg stron postępowania, a w konsekwencji nie jest wykluczone, że postępowanie przed tym organem toczyło się bez ich udziału. Sąd wskazał, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzja toczyło się wyłącznie z udziałem J. J. następcy prawnego S. J. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, że działka aktualnie oznaczona nr 124 działka powstała z działki nr 29 i części działki nr 1578 oznaczona jako droga. Na podstawie materiału dowodowego nie można ustalić, kto był właścicielem działki nr 1578 a któremu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną postępowania winni być właściciele (lub ich następcy prawni) nieruchomości, z których utworzono działkę aktualnie oznaczoną nr 124. Sąd zalecił organowi by dokonał synchronizacji powierzchni działek przed scaleniem i po scaleniu oraz na podstawie poczynionych ustaleń zapewnił wszystkim stronom udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej. Dodatkowo wskazano by organ rozważył, czy istnieje możliwość prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w części poprzez ustalenie, czy żądanie wnioskodawcy dotyczy takich elementów rozstrzygnięcia sprawy, którym można przypisać cechę decyzji częściowej, co oznacza, że żądanie strony nie będzie w kolizji z treścią decyzji scaleniowej i nie będzie dotyczyło nieruchomości położonej w innej części obszaru scalenia.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady P., wsi Ł. gromady K. w części dotyczącej działki poscaleniowej nr 124 (przed scaleniem działka nr 29).

W uzasadnieniu SKO podało, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.s.w.g. grunty rozdrobnione, znajdujące się na szachownicy oraz grunty nadmiernie zwężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy mogły być poddane scaleniu. Z ust. 3 art. 1 cyt. ustawy wynika, że grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza).

SKO ustaliło, że na podstawie Dokumentu Nadania Ziemi nr [...] z dnia [...] czerwca 1954 r. Powiatowej Komisji Ziemskiej w P. – J. J. stał się właścicielem nieruchomości oznaczonych jako działki nr 29, 1285, 689/2, 515, 506, 629/1, 514, 1102/1, 835, 454/4, 436/1 o łącznej powierzchni 4,21 ha wraz ze stajnią i stodołą, położone w miejscowości N., gmina P., powiat P., województwo R. Decyzją z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa decyzją z dnia [...] lipca 1963 r., wprowadziło do ewidencji gruntów następujące dane dotyczące gospodarstwa rolnego należącego do J. J.: obszar - 4,21 ha; klasyfikacja gruntów: Iha - II klasa; 2,20 ha - III klasa; 0,98 ha - IV klasa i 0,3 ha grunty zabudowane (decyzja w aktach sprawy). Z pisma Dyrektora Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w P. z dnia [...].06.1976 r. wynika natomiast, że J. J. przekazał w drodze umowy darowizny (akt notarialny Rep.[...] z dnia [...] marca 1963 r.) swojemu synowi - S. J. m.in. nieruchomość oznaczoną jako działka nr 29 położoną w N. (pismo znak: [...] w aktach sprawy). W latach 1969 - 1970 na terenie wsi N. gromady P. i wsi Ł. gromady K., powiat P. prowadzono postępowanie scaleniowe na obszarze o powierzchni 559,25 ha, zakończone wydaniem ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. Nr [...] z dnia [...].09.1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia.

SKO podało, że w kwestionariuszu życzeń uczestników scalenia pod poz. 73 widnieje zapis "W dniu [...].VIII.69 ob. J. S. oświadczył w imieniu ojca, że stan posiadania jest zgodny a ekwiwalent prosi wydzielić w działkach 29, 1285 a resztę wydzielić za szosą od strony projekt dla PGR". Tekst ten opatrzony jest podpisem S. J. Pod poz. 74 widnieje kolejne oświadczenie " W dniu [...].VIII.69 Ob. J. S. oświadczył, że stan posiadania jest zgodny a ekwiwalent prosi wydzielić za drugą drogą od osiedla przy murze", także opatrzone podpisem składającego oświadczenie (kwestionariusz życzeń w aktach sprawy). Ponadto, w "Wykazie oświadczeń uczestników scalenia gruntów w sprawie projektu nowowydzielonych gruntów" pod poz. 152 znajduje się oświadczenie następującej treści "W dniu [...]. VIII. 1970 ob. J. S. oświadczył, że granice zna i projekt przyjmuje". Oświadczenie zostało podpisane przez S. J. (wykaz oświadczeń ... w aktach sprawy).

Zdaniem Kolegium powyższe dowody jednoznacznie wskazują na fakt, że S. J. brał czynny udział w postępowaniu scaleniowym i zaakceptował projekt scalenia gruntów. SKO zaznaczyło, że wykonując zalecenia WSA w Rzeszowie zawarte w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz710/10, ustaliło strony postępowania i zapewniło wszystkim stronom udział w postępowaniu. Nadto dokonało synchronizacji powierzchni działek przed scaleniem i po scaleniu. Kolegium nie stwierdziło kolizji między żądaniem wnioskodawcy dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej w części a treścią tej decyzji. W wyniku synchronizacji ustalono, że działka nr 124 o pow. 0,27 ha (dawna parcela nr 29 pow. 0,23 ha) położona w N. gm. P. w wyniku scalenia zmieniła konfigurację granic i powstała w części z pomniejszenia swojej powierzchni w sumie o 120 m kw. (155 m kw. -35 m kw. = 120 m kw.) na rzecz nowej dz. nr 123 (dawna parcela nr 25) pomniejszenia swojej pow. o 160 m kw. na rzecz nowej dz. nr 106 (droga) oraz w części z powiększenia swojej powierzchni o 350 m kw. kosztem części dawnej parceli nr 1578 (wchodzącej obecnie w części w skład nowej działki nr 126) i powiększona w części kosztem części drogi działki nr 185 (dawna parcela nr 1584) o pow. 70 m kw. Powierzchnia parceli katastralnej nr 29 w dokumentacji scaleniowej wynosi 0,23 ha. Powierzchnia działki nr 124 w rejestrze gruntów wynosi 0,27 ha. Dowodem jest synchronizacja działek z dnia 2 sierpnia 2012 r. (w aktach sprawy). Dokonana synchronizacja potwierdza fakt, że działka poscaleniowa Nr 124 posiada większą powierzchnię (0,27 ha) niż powierzchnia przedscaleniowej działki Nr 29 (0,23 ha).

Za nieuzasadniony SKO uznało zarzut wnioskodawcy, że powierzchnia działki Nr 29 uległa zmniejszeniu z 31 arów do 27 arów. Z powyższych względów organ uznał, że brak jest postaw do stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] września 1970 r. w części dotyczącej działki poscaleniowej Nr 124 (przed scaleniem działka Nr 29) została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium stwierdziło, że nie wystąpiły także pozostałe przesłanki nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. J. – reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego W. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności, poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r., nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi N. gromady P., wsi Ł. gromady K., w części dotyczącej działki poscaleniowej nr 124, noszącej przed scaleniem numer parceli 29.

Decyzji zarzucił naruszenie : 1/ art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej

w P. z dnia [...] września 1970 r., nie jest dotknięta wadą nieważności polegająca na wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa; 2/ art. 27 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez rozpatrzenie sprawy przez skład orzekający, obejmujący osobę, która brała udział w tej samej sprawie, załatwionej decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] ostatecznie odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium, która następnie została uznana za niezgodną z prawem na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 710/10; 3/ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wiążącej Kolegium oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt ll SA/Rz 710/10. Zarzucono również na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 3 u.s.w.g. w brzmieniu obowiązującym do 4 kwietnia 1982 r., poprzez odmowę uznania za wydaną z rażącym naruszeniem prawa decyzji scaleniowej pomimo tego, że organ przed jej wydaniem nie uzyskał od właściciela działki nr 29 (aktualnie nr 124) - uczestnika scalenia, zgody na objęcie scaleniem gruntu zabudowanego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji SKO zrekapitulowało stan faktyczny sprawy uznając jego ustalenia za prawidłowe oraz wyprowadzone wnioski na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy i przyjęty stan prawny do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium stwierdziło, że były one znane Kolegium przy pierwszym rozpatrywaniu sprawy. Wnioskodawca nie wniósł nowych dowodów w sprawie. Brak też materialnych podstaw do zmiany stanowiska organu.

Skargę na powyższą decyzję złożył J. J. – reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego W. M. wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji SKO oraz na podstawie art. 153 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r., nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi N. gromady P., wsi Ł. gromady K., w części dotyczącej działki poscaleniowej nr 124, noszącej przed scaleniem numer parceli 29. Zawnioskował również o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie : 1/ art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r., nie jest dotknięta wadą nieważności polegająca na wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa; 2/ art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie stron czynnego udziału w postępowaniu; 3/ art. 27 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez rozpatrzenie sprawy przez skład orzekający, obejmujący osobę, która brała udział w tej samej sprawie, załatwionej decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] ostatecznie odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium, która następnie została uznana za niezgodną z prawem na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 710/10; 4/ art. 75 1 k.p.a. w zw. z art. 365 1 k.p.c poprzez nieuwzględnienie jako dowodu prawomocnego orzeczenia sądu jakie wydano w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PPRN z dnia [...] września 1970 r. W postaci wyroku NSA z dnia 28.09.2010 r., sygn. akt II OSK 888/10.

Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wiążącej Kolegium oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt ll SA/Rz 710/10, w tym również w zakresie w jakim Sąd uwzględnił stan prawny ukształtowany prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. II OSK 888/10. Wskazano ponadto, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego - art. 1 ust. 3 u.s.w.g. w brzmieniu obowiązującym do 4 kwietnia 1982 r., poprzez odmowę uznania za wydaną z rażącym naruszeniem prawa decyzji scaleniowej pomimo tego, że organ przed jej wydaniem nie uzyskał od właściciela działki nr 29 (aktualnie nr 124) - uczestnika scalenia, zgody na objęcie scaleniem gruntu zabudowanego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nadto, wskazać należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 710/10 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r. Wyrokiem tym Sąd stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy mające wpływ na wynik sprawy, wskazując jednocześnie na konieczność dokonania synchronizacji powierzchni działek w ponownie prowadzonym postępowaniu.

Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie /tak S. Hanausek /red W. Siedlecki, System prawa procesowego cywilnego Ossolineum 1986 s. 318/, której konsekwencją są wskazania co do dalszego postępowania. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r III RN 130/97 /OSP 1999, z. 3, poz. 101/, wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. W ocenie Sądu rozpoznającego obecnie sprawę, orzekający organ wydając zaskarżoną decyzję wykonał zalecenia zawarte w tym wyroku nie odnosząc się do kwestii merytorycznych, jako przedwczesnych na tym etapie postępowania.

Skarga tym razem jest zasadna z uwagi na kwestie merytoryczno-formalne.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozostającej w obiegu prawnym decyzji w oparciu o uregulowanie zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 k,p,a. Przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest formalną derogacją wadliwej decyzji skutkującą możliwością ponownego załatwienia sprawy /post. SN z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 1024/00 lex 51874/. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania przesłanki określonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny, a rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne /J. Jędrośka, B. Adamiak, Zagadnienia rażącego naruszenia prawa, s. 69/. Występuje ono wówczas gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na oczywistą niezgodność /tak wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2 s, 26/, a także wówczas, gdy wbrew przesłankom przepisu, nałożono prawa lub obowiązki / wyrok NSA z dnia 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50/.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. nr [...] z dnia [...] września 1970 r. wydane zostały przedwcześnie, a więc z naruszeniem w sposób istotny prawa w zakresie oceny istnienia przesłanki określonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1970 r. orzekający w sprawie organ przywołał treść art. 1 ust 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów /Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm./, który to przepis stanowi, że grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela /samoistnego posiadacza/. W ocenie organu decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, nie narusza dyspozycji tego przepisu albowiem brał on czynny udział w postępowaniu i zaakceptował projekt scalenia gruntów. Takie stanowisko orzekający organ przyjął w oparciu o podpisaną przez skarżącego treść kwestionariusza życzeń uczestników scalenia, w którym, pod poz. 73 widnieje zapis "W dniu [...] .VIII. 1969 ob. J. S. oświadczył w imieniu ojca, że stan posiadania jest zgodny, a ekwiwalent prosi wydzielić w działkach 29, 1285 a resztę wydzielić za szosą od strony projektu dla PGR". W tym samym dniu, pod poz. 74 skarżący podpisem potwierdził zapis : "stan posiadania jest zgodny, a ekwiwalent prosi wydzielić za drugą drogą od osiedla przy murze".

W tym stanie sprawy ponownie wskazać należy treść art. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w świetle którego postępowanie scaleniowe niewątpliwie stanowiło najbardziej efektywny sposób poprawy struktury funkcjonalności gospodarstw rolnych niejednokrotnie wbrew woli uczestników scalenia. Jedyną przesłanką skutkującą możliwością wyłączenia spod scalenia było zabudowanie gruntu przy jednoczesnym braku zgody właściciela /samoistnego posiadacza/. W realiach rozpoznawanej sprawy, oznacza to, że jedynie wydanie decyzji scaleniowej gruntu przy braku zgody właściciela gruntu zabudowanego a objętego scaleniem może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Rozpoznając zatem wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności, orzekający organ zobligowany jest przede wszystkim do ustalenia czy grunt objęty decyzją scaleniową był zabudowany, a następnie, w przypadku pozytywnego ustalenia - czy decyzja scaleniowa wydana została za zgodą właściciela gruntu czy też samoistnego posiadacza. Sąd w orzekającym składzie podziela ukształtowane w tym zakresie stanowisko judykatury, w świetle którego warunkiem objęcia scaleniem gruntów pod zabudowaniami jest wyraźna, a nie domniemana zgoda właściciela gruntu. Oznacza to, że instytucję "zgody", o której mowa w art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie wyczerpuje ani udział w postępowaniu scaleniowym, ani brak sprzeciwu i ani też ogólne oświadczenie akceptujące zamianę gruntów na inne /tak wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., II SA 589/98, wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., II SA 1520/98, wyrok NSA z dnia 20 września 2010 r., II OSK 888/10 http://orzeczeńia.nsa.qov.pl/. Zgoda zatem, w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. powinna być wyraźna i nie budząca wątpliwości i nie można jej domniemywać wywodząc z innych oświadczeń, czy faktów.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów winien przede wszystkim ustalić czy działka o nr 124 była działką zabudowaną w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. Dopiero pozytywne ustalenie w wyżej wskazanym zakresie da podstawę organowi do oceny ewentualnego braku zgody właściciela gruntu w oparciu o przytoczone wyżej uwagi.

W tym stanie sprawy pozostają wiążące zarówno dla Sądu jak i organu stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r., a obligujące organ do rozważenia możliwości prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności w części.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego.

Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, a oceną organ obejmuje jedynie wystąpienie, bądź niewystąpienie przesłanek określonych art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena legalności decyzji ostatecznej dokonywana jest tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Oznacza to więc, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym w aspekcie przesłanek nieważnościowych określonych w art 156 § 1 k.p.a.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skarżącego w przedmiocie wadliwego oznaczenia przez organ stron w postępowaniu zakończonym decyzją której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, a tym samym naruszenia w tamtym postępowaniu art. 28 k.p.a., gdyż ta okoliczność nie stanowi przesłanki do żądanego przez skarżącego stwierdzenia nieważności decyzji lecz może być przedmiotem postępowania prowadzonego w innym trybie nadzwyczajnym, tj. w postępowaniu wznowieniowym.

W ocenie Sądu orzekający organ nie naruszył przepisów art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wobec oczywistego brzmienia tych przepisów. Przywołany przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi bowiem, że wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie podlega pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, co dotyczy również w oparciu o uregulowanie zawarte w art. 27 § 1 k.p.a. członków samorządowego kolegium odwoławczego. Z lektury akt wynika, że okoliczność ta nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, a zaskarżoną decyzją w tym postępowaniu, wbrew zarzutom skarżącego, nie jest decyzja wydana w poprzednio prowadzonym postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 710/10. Niezrozumiałym jest zarzut skarżącego w przedmiocie naruszenia przez orzekający organ art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c., gdyż stronami postępowania zakończonego wyrokiem WSA z dnia 28 września 2010 r., II OSK 888/10 były inne podmioty.

Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.