Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1305/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 163
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 16, art. 32, art. 23a ust. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 roku sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], znak: [...]. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu wniosku B. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchylenia od dnia 8 marca 2007 r. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] zmienionej decyzją z dnia [...] znak: [...].

Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2012 r. B. H. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie w trybie art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5, 6 k.p.a. nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. W motywach wniosku strona zarzuciła organowi niezasadne powołanie jako podstawy prawnej decyzji art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Jej zdaniem inne skutki prawne wywołuje bycie zatrudnionym, a inne - nabycie prawa do świadczeń w innym państwie. Według wnioskodawczyni wyroki WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1004/11 i NSA z dnia 29 września 2012 r. sygn. akt I OSK 713/11 potwierdzają ostatecznie przysługujące jej uprawnienie do świadczeń rodzinnych. Reasumując, strona stwierdziła, że decyzja Prezydenta dotknięta jest wadą nieważności, ponieważ: w sprawie, której dotyczy, zostały wydane prawomocne wyroki wyższej instancji, została wydana bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego, posiada wadę prawną, nie powinna stanowić podstawy prawnej do innych ewentualnych postępowań administracyjnych, narusza interes prawny, pozbawiając stronę prawa do skorzystania z art. 30 pkt 3 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nadto wprowadza chaos prawny.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchylenia od dnia 8 marca 2007 r. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. znak: [...] zmienionej decyzją z dnia [...] znak: [...].

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. H. wniosła

o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]

w trybie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., z uwagi na to iż w toku postępowania administracyjnego organ naruszył art. 6-10, art. 12 k.p.a., art. 45 pkt 1 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 i art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1

w związku z art. 127 § 3 k.p.a., art. 21, art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) – utrzymało

w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...].

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium, przywołując brzmienie art. 127 § 3 k.p.a., art. 16 § 1, art. 156 § 1, art. 157 § 1 k.p.a., wywiodło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności określonej decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym

i celem tego postępowania jest stwierdzenie, czy dana decyzja w dniu jej wydania,

a więc w tym przypadku [...] zawiera wady uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, czy też nie. Organ prowadzący postępowanie

w sprawie nieważności decyzji nie jest jednak kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że nie może rozpatrywać sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym.

Zdaniem Kolegium nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa przedstawienie przez stronę własnej subiektywnej wykładni określonych norm prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłomem w zasadzie trwałości decyzji administracyjnej,

a zatem może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania ustali się w sposób nie budzący wątpliwości, iż zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

W ocenie organu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w ostatecznej decyzji

z dnia [...] trafnie wskazało, że żadna z tych wad nie tkwi w wydanej uprzednio ostatecznej decyzji. Fakt, że stanowisko wyrażone przez Kolegium nie przystaje do poglądu strony, nie stanowi w żaden sposób o wadliwości decyzji. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchylenia od dnia 8 marca 2007 r. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] zmienionej decyzją z dnia [...] znak: [...], wbrew poglądowi strony, nie jest obarczona wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności w oparciu o normę zawartą w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w decyzji

z dnia [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest prawidłowe.

Organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], powołując się w tym zakresie zarówno na poglądy doktryny, jak i orzecznictwo sadów administracyjnych, stwierdził, iż przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywistą sprzeczność miedzy treścią decyzji, a treścią przepisu będącą konsekwencją prostego ich zestawienia, a więc, że musi mieć miejsce przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] została wydana po otrzymaniu informacji z Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. o mających w sprawie zastosowanie przepisach o koordynacji świadczeń rodzinnych z uwagi na podjęcie aktywności zawodowej członka rodziny, męża B. H. i ojca dzieci: K. H., M. H. i S. H. w Wielkiej Brytanii od dnia 8 marca 2007 r., zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. o fakcie zatrudnienia A. H. w Wielkiej Brytanii i ubiegania się przez niego o brytyjskie świadczenia rodzinne na dzieci zostało poinformowane przez brytyjską instytucję właściwą ds. świadczeń rodzinnych HM Revenue & Customs Child Benefit Office, która w dniu 26 sierpnia 2009 r. skierowała do Regionalnego Centrum jako instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych na terenie województwa łódzkiego unijny formularz UK-PL E Form.

W formularzu - jako osobę, pod której opieką znajdują się w Polsce dzieci - wymieniono matkę B. H. Jak wyjaśniło Kolegium koordynacja jest zadaniem zleconym samorządowi województwa z zakresu administracji rządowej w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] koordynację świadczeń rodzinnych powierzono na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych Regionalnemu Centrum Polityki Społecznej w Ł. Tym samym Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. pełni funkcję instytucji właściwej.

W dniu 4 września 2009 r. Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. wystąpiło

z zapytaniem do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł., czy w rejestrze świadczeniobiorców figurują B. i A. H., a także dzieci: M. H. i K. H. W piśmie poinformowano Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. o dacie zatrudnienia A. H. na terytorium Wielkiej Brytanii, a także, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z zatrudnieniem członka rodziny w kraju Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na powyższe zapytanie Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w dniu 6 października 2009 r. poinformowało, że B. H. w okresie zatrudnienia męża

w Wielkiej Brytanii ma ustalone prawo do świadczeń rodzinnych na dzieci: M. H., K. H. i S. H. W związku z powyższym w trybie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych Prezydent Miasta Ł. prawidłowo uchylił od dnia 8 marca 2007 r. własną decyzję z dnia [...] znak: [...] i przekazał sprawę wraz z aktami administracyjnymi zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł., które od dnia 8 marca 2007 r. jest instytucją właściwą w niniejszej sprawie.

Zdaniem Kolegium w decyzji z dnia [...] w sposób logiczny i racjonalny wywiedziono, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z normami stanowiącymi jej podstawę materialnoprawną. W związku z powyższym brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. H. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona domaga się stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji Kolegium oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł., objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 80 k.p.a., 6-12 k.p.a., art. 23a pkt 2- 7 i pkt 9, art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 7 i 71 pkt 1 Konstytucji RP.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło

o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. stawiła się skarżąca B. H., która poparła skargę, wskazując na rażące naruszenie przez organ art. 23a i art. 32 ustawy

o świadczeniach rodzinnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy własną decyzję tego organu o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie uchylenia od dnia 8 marca 2007 r. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zmienionej decyzją z dnia [...] o przyznaniu B. H. zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko K. H. na okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 144 zł miesięcznie oraz na okres od 1 września 2006 r. do 28 lutego 2017 r. w wysokości 153 zł miesięcznie.

Zasadniczym problemem na tle rozpoznawanej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., skutkujących jej nieważnością.

Według Kolegium, w przypadku wspomnianego rozstrzygnięcia brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Przeciwne stanowisko w tej sprawie prezentuje natomiast skarżąca, twierdząc, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W przekonaniu Sądu pogląd skarżącej zasługuje na aprobatę.

Tytułem przypomnienia wyjaśnić trzeba, że będąca przedmiotem kontroli tutejszego Sądu decyzja Kolegium została podjęta w ramach postępowania nieważnościowego, które obok postępowania wznowieniowego jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) organ administracji publicznej nie przeprowadza ponownie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, lecz bada wyłącznie, czy objęty tym postępowaniem akt administracyjny dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Badanie to odbywa się jednak w kontekście stanu faktycznego

i prawnego, który obowiązywał w dacie wydania aktu administracyjnego objętego postępowaniem nieważnościowym.

W myśl art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1), wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (pkt 3), została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (pkt 4), była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (pkt 5), w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (pkt 6), zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7).

Przenosząc poczynione wyżej ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotknięta jest wadą nieważności, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ wydana została bez podstawy prawnej.

W judykaturze sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że o decyzji wydanej bez podstawy prawnej można mówić w sytuacji, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumiane jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 383/07 – Lex nr 468028 i z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 717/07 – Lex nr 486048; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 853/11 - Lex nr 1107492, w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 749/10 – Lex nr 755412, w Kielcach z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 445/10 – Lex nr 753234, w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3598/06 – Lex nr 311955).

Z kolei w piśmiennictwie przedmiotu o wydaniu decyzji "bez podstawy prawnej" mówi się, w przypadku: wydania decyzji poza sferą regulacji prawnej; wydania decyzji administracyjnej w sferze stosunków cywilnoprawnych; oparcia się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w danej sprawie (określony skutek prawny może być bowiem zastosowany jedynie wobec sytuacji określonej w hipotezie normy); wydania decyzji

w sprawie, w której uprawnienie lub obowiązek wynikał wprost z ustawy; wydania decyzji wówczas, gdy przewidziana jest inna forma działania, np. czynność materialnotechniczna; wydania decyzji opartej na przepisach aktu normatywnego,

w którym organ przekroczył upoważnienie lub go nie posiadał; wydania decyzji opartej na akcie niebędącym aktem powszechnie obowiązującym (por. H. Poleszak, Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA, NP 1984, nr 1, s. 22–23).

W ramach podstawy prawnej decyzji z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. powołał przepisy art. 163 k.p.a., art. 16, art. 32 i art. 23a ust. 5 ustawy

z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W myśl pierwszego z przepisów, a mianowicie art. 163 k.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale,

o ile przewidują to przepisy szczególne.

Cytowany przepis nie stanowi samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji. Wzruszenie decyzji w trybie powołanego przepisu wymaga, po pierwsze - stwierdzenia, że decyzja tworzy dla stron prawa nabyte, po drugie - ustalenia, że obowiązują przepisy odrębne dopuszczające wprost wzruszenie decyzji, po trzecie wreszcie - rozstrzygnięcia, czy w istniejącym stanie prawnym i faktycznym można zastosować szczególny tryb wzruszenia decyzji, ponieważ są podstawy do zastosowania postanowień przepisów odrębnych. Podstawę prawną decyzji wydanej w omawianym trybie stanowić będą przepisy ustaw odrębnych, które - jako przepisy prawa materialnego - winny określać przesłanki, które muszą być spełnione dla zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, zaś art. 163 k.p.a. jest wyłącznie normą odsyłającą do tych przepisów.

Drugim z przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji z dnia [...] jest art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w ustępach 1-4 określa prawne przesłanki przyznania uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego, zaś w ust. 5, ust. 5a i ust. 6 okoliczności wykluczające przyznanie rozważanego świadczenia.

Trzecim z przepisów wskazanych jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia z dnia 1 października 2009 r. jest art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego, w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa

w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1,

w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W myśl art. 23a ust. 2 w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy

w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W przekonaniu Sądu "ustalenie podlegania ustawodawstwu", o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć jako konieczność wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę albo też jako konieczność wskazania aktu (rozstrzygnięcia, czynności) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 556/10 – Lex nr 595423).

Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że organ właściwy do przyznania świadczenia rodzinnego, czyli w tym wypadku Prezydent Miasta Ł., nie ustalił jednoznacznie, czy - a jeśli tak, to od jakiej daty - w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów świadczących o zwróceniu się przez Prezydenta przed dniem

[...] (datą podjęcia decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym) do Marszałka Województwa [...] o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jedynym dokumentem, na który organ powołał się w decyzji z dnia [...], było pismo z Regionalnego Centrum Polityki Społecznej z dnia 4 września 2009 r. (data wpływu - 23 września 2009 r.) informujące, iż A. H. jest zatrudniony w Wielkiej Brytanii od 8 marca 2007 r. W związku z powyższym organ uznał, że od tej daty mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Na marginesie godzi się zauważyć, że Marszałek Województwa [...] dopiero

w dniu [...], czyli po wydaniu przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji

z dnia [...], uzyskał stosowne dokumenty informujące o wypłacie od dnia 22 grudnia 2008 r. świadczeń rodzinnych A. H.

W tej sytuacji zasadny jest wniosek, że Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] zmienioną decyzją z dnia [...], zanim ustalono jednoznacznie datę, od której mąż skarżącej podlega ustawodawstwu Wielkiej Brytanii w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Kolejny przepis powołany w podstawie prawnej decyzji z dnia

[...] to art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który doprecyzowany został przez organ orzekający dopiero w motywach rozstrzygnięcia poprzez wskazanie jego ust. 1.

Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie

w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

W orzecznictwie sądowym ukształtowanym na tle tego przepisu przyjmuje się, że

w sytuacji, kiedy upłynął okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne

w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. W takim wypadku zastosowanie znajduje już tylko materialnoprawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1035/11 - Lex nr 1131464, z dnia 19 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 535/08- Lex nr 499576).

Decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję ostateczną, o której mowa w art. 32 u.ś.r. ma charakter konstytutywny i działa ex nunc, a więc z mocą od wydania decyzji uchylającej bądź zmieniającej decyzję ostateczną. Decyzja ta jest wydawana

w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej, który został przewidziany

w u.ś.r., a nie wynika z przepisów tej ustawy, aby mogła działać z mocą ostateczną (vide: wyrok NSA z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1501/08, Lex nr 554913).

Kontrolowaną w trybie nieważnościowym decyzją z dnia [...] organ orzekający uchylił własną decyzję z mocą wsteczną - od dnia 8 marca 2007 r., a wiec od momentu podjęcia przez A. H. zatrudnienia w Wielkiej Brytanii, uznając, że od tej daty mają zastosowanie przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego, podczas gdy przepis art. 32 ust. 1 stanowi o nabyciu przez członka rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika tymczasem, że A. H., pomimo podjęcia zatrudnienia od dnia 8 marca 2007 r., dopiero od dnia 22 grudnia 2008 r. nabył prawo do świadczeń rodzinnych na terenie Wielkiej Brytanii, które to były wypłacone na jego wniosek złożony bądź w tej dacie bądź maksymalnie 3 miesiące później, ponieważ w brytyjskim systemie prawa w tym zakresie przewiduje się możliwość przyznania świadczenia na wniosek 3 miesiące "wstecz". Wobec tego trafny jest wniosek, że organ nie poczynił ustaleń, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a jeśli tak - to od jakiej daty.

Podniesione okoliczności uzasadniają – w przekonaniu Sądu – wniosek, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], dotknięta jest wadą nieważności, jako że wydana została bez podstawy prawnej. Oparto ją bowiem na przepisach materialnych i procesowych odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w danej sprawie. Ustalony stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw ani do łącznego zastosowania omówionych wyżej przepisów, ani też do samodzielnego zastosowania któregokolwiek z nich. Wobec tego stanowisko Kolegium o braku podstaw do stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest chybione i wynika z niedostatecznej oceny zgromadzonego na dzień [...] materiału dowodowego i obowiązujących w tym dniu przepisów prawa w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...]

W toku ponownie prowadzonego postępowania Kolegium uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa.

LS