Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1100/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005r. sprawy ze skargi H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego H. kwotę 705 zł (siedemset pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2003r. za bramkami wjazdowymi na autostradę [...] w kierunku z K. do K. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu [...] z naczepą, prowadzonego przez J. Ś. W trakcie kontroli ustalono, że pojazd należy do Przedsiębiorstwa H. z siedzibą w H. (zwanego dalej skarżącym) i wiezie ponad 22000 kg mandarynek.

W trakcie przeprowadzonych czynności kierowca okazał kontrolującym list przewozowy [...], gdzie wpisano jako miejsce dostarczenia towaru miejscowość K., zezwolenie CEMT na trasie R. – K. oraz zlecenie transportu (w języku angielskim) wystawione w dniu [...] grudnia 2003 r. przez importera mandarynek firmę E. wraz z dowodem nadania tego zlecenia faxem w dniu [...]12.2003 r.

W zleceniu tym wskazano jako miejsca rozładunku W. i P.

Na podstawie zeznań kontrolowanego kierowcy ustalono ponadto, że pojazd od chwili opuszczenia W. nie był rozładowany ani doładowany. Kierowca zeznał, że miał zostawić mandarynki w siedzibie firmy E. w K. a po przyjeździe na miejsce kierownik magazynu ww firmy oraz dyspozytor H. potwierdzili zlecenie przewozu mandarynek do miejscowości W.

W tak ustalonym stanie faktycznym, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał, że od chwili wydania dyspozycji w przedmiocie przewozu towaru z K. do W. odbywał się przewóz kabotażowy bez zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. znak [...], powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 92 ust 1, art. 92 ust 4 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku (Dz. U. Nr 125 , poz.1371 ze zm.) oraz lp 1.3.1.załącznika do ww ustawy WITD nałożył na przedsiębiorcę H. karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ dał wiarę zeznaniom świadka, który podał, iż w K. dostał ustne zlecenie przewozu towaru do W.

Z uwagi na to, że przewożony towar był nietrwały kara pieniężna została uiszczona niezwłocznie po jej wymierzeniu.

Od powyższej decyzji, firma złożyła odwołanie, do którego dołączyła:

- oryginał listu przewozowego CMR z wpisanym w poz. 24 miejscem odbioru towaru: firma E. w P.,

- pismo datowane na dzień [...] grudnia 2003r. firmy E., kierowane do H. w którym eksporter m.in potwierdza treść zlecenia z dnia [...] grudnia 2003r. a nadto

- przetłumaczone na język polski zlecenie przewozu z dnia [...] grudnia 2003 roku.

W uzasadnieniu odwołania, skarżąca podniosła, że wypełnienie dokumentów przewozowych spowodowane było błędem dyspozytora firmy H., który nie przekazał kierowcy kompletnego zlecenia transportu, lecz tylko dane importera towaru, tj firmy E., której główna siedziba mieści się w K.

Odwołująca się podkreśliła, że niewłaściwie wybrana droga przejazdu nie zmienia charakteru wykonywanej usługi drogowego transportu międzynarodowego, co nie było kwestionowane na żadnym etapie postępowania. Podkreślono ponadto, że w dniu pomimo okazania kontrolującym zlecenia przewozu z dnia [...].12.2003 r, kontrolujący nie uznał tego dokumentu jako dowodu w sprawie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa , art. 29 ust 1 , art. 87ust 1 i art. 92 ust 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym oraz l.p.1.3.1 załącznika do ww ustawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. znak [...].

Jak wynika z treści ww decyzji, do dowodów zaliczono oryginał listu przewozowego [...] (str. 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. GITD podziela argumentację organu pierwszej instancji a ponadto wywodzi, że stosownie do treści art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów(CMR) oraz protokołu podpisania, w braku przeciwnego dowodu list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy, oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...] pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Decyzji zarzucono:

1/naruszenie prawa materialnego, tj art. 4 pkt 12 i art. 29 ust1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez błędne przyjęcie, że H. wykonywała przewóz kabotażowy na terytorium RP nie posiadając wymaganego zezwolenia

2/ naruszenie prawa procesowego a w szczególności:

- art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej w sposób naruszający słuszny interes strony

- art. 77 § 1 k.p.a poprzez nie dość wyczerpujące rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, szczególnie pominięcie dowodów zgłoszonych przez skarżącego

- art. 107 § 3 k.p.a, poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w którym brak jest powołania przyczyn dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez skarżącą, co uniemożliwia jakąkolwiek merytoryczną ocenę przesłanek podjęcia zaskarżonej decyzji, a tym samym polemikę w tym zakresie

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz podkreślono, że organ nie wziął pod uwagę dowodu w postaci zlecenia usługi z dnia [...] grudnia 2003r. oraz wyjaśnień importera z dnia [...] grudnia 2003r. potwierdzających wersję skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, powołując się w uzasadnieniu na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 21 marca 2005r. strony, reprezentowane przez pełnomocników, podtrzymały stanowiska zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153 poz 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz 1270- dalej zwaną p.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Ciężar udowodnienia faktu, czy miał miejsce przewóz kabotażowy bez wymaganego zezwolenia spoczywa na organie administracji publicznej, gdyż organ z tego faktu wywodzi obowiązek zapłaty przez skarżącego kary pieniężnej. Przepis art. 4 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym stosownie do którego przez przewóz kabotażowy rozumie się przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscowościami położonymi na terytorium Polski nie precyzuje bliżej, co rozumie się przez termin miejsca położone na terytorium Polski.

Interpretacja tego przepisu powinna odwoływać się do kryteriów wykładni funkcjonalnej a więc uwzględniającej społeczno-gospodarczy cel przemieszczenia towaru między miejscami położonymi na terytorium Polski. Nie może to więc być jakiekolwiek przemieszczenie pojazdu samochodowego zarejestrowanego za granicą (lub przez przedsiębiorcę zagranicznego) z ładunkiem między miejscami położonymi na terytorium Polski.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że w sprawie niniejszej organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny pomijając zupełnie dowód w postaci pisemnych wyjaśnień importera tj. firmy E. datowanych na [...]12.2003 r.(k.13 akt administracyjnych) oraz dokumentu w postaci zlecenia usługi transportowej z dnia [...] grudnia 2003 r. z którego wynika, że adresami rozładunku były miejscowości W. i P. Dokument w postaci zlecenia usługi transportowej został przedstawiony organowi w trakcie kontroli, jeszcze przed wydaniem w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzji znak [...]. Jak wynika z akt sprawy, ani w protokole kontroli ani w treści uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji nie odnosi się do tego dokumentu w żaden sposób.

Ponadto w sposób dowolny organ przedstawia w uzasadnieniu w/w decyzji treść zeznań kierującego pojazdem albowiem podaje, że J. Ś. zeznał, iż otrzymał ustne zlecenie na przewóz towaru do miejscowości W., gdy tymczasem z treści protokołu przesłuchania tego świadka wynika, iż kierownik magazynu firmy E. oraz dyspozytor firmy H. potwierdzili zlecenie przewozu towaru do W.

Jak wspominano wyżej, Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również pomija w całości dowód w postaci zlecenia usługi transportowej z dnia [...] grudnia 2003 r., choć odwołująca się spółka ponownie powołuje się na ten dokument i przedkłada przetłumaczony tekst ww zlecenia wraz z potwierdzeniem nadania faxem w dniu [...] grudnia 2003 r. Organ odwoławczy pomija także w zupełności nadesłane przez odwołującą się pismo firmy E. nie odnosząc się do tego dowodu w treści zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając oparcie się na dokumencie w postaci listu przewozowego CMR nr [...] w zakresie danych w nim zawartych a w szczególności co do tego, że stanowi on dowód tego, iż skarżący przedsiębiorca wykonywał międzynarodowy transport drogowy pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] na trasie R.- K. organ odwoławczy powołał się na treść art. 9 ust 1 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i Protokół podpisania, sporządzone w Genewie dnia 19 maja 1956 r.(Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz.238 ze zm.).

Z argumentacji przytoczonej przez organy pierwszej i drugiej instancji wynika konieczność wskazania, jakie znaczenie na gruncie Konwencji CMR ma list przewozowy. Rozważania w tym przedmiocie prowadził Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach z dnia 3 września 2003 r. sygn II CKN 415/01 OSNC 2004/10/163 oraz z dnia 19 lutego

2002 r. sygn. IV CKN 732/00 LEX nr 54467.

Dokonując analizy przepisów Konwencji stwierdzić należy, że stosownie do treści artykułu 4 Konwencji CMR, list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która mimo to podlega przepisom tej Konwencji. Nieprawidłowości w sporządzeniu listu przewozowego nie powodują nieważności umowy przewozu ani nie uniemożliwiają traktowania jej jako podlegającej postanowieniom Konwencji.

Artykuł 6 Konwencji wymienia dane, które powinny lub mogą być zawarte w liście przewozowym, a art. 9 określa bliżej jego funkcję dowodową. Wynika z niego, że w braku przeciwnego dowodu, list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Jedną z podstawowych funkcji, jakie spełnia list przewozowy CMR, jest funkcja dowodowa, jednak osiąga ona swój pełny walor tylko "w braku przeciwnego dowodu".

W ocenie Sądu, strona skarżąca trafnie zarzuca, że organy niedostatecznie wyjaśniły, dlaczego uznały, że list przewozowy CMR numer [...] jest wyłącznym dowodem, iż miejscem dostarczenia towaru był K., skoro z przedłożonego przez stronę dowodu w postaci dokumentu zlecenia usługi z dnia [...] grudnia 2003r.wynikało, że miejscem odbioru jest W. i P. Okoliczność tą potwierdził odbiorca towaru (a zarazem importer) spółka E. pismem z dnia [...] grudnia 2003r, które to pismo skarżąca przedłożyła organowi w toku postępowania odwoławczego.

Organ odwoławczy powołuje się co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na zeznania J. Ś. tj kierowcy pojazdu, dając tym zeznaniom wiarę, ale nie ocenia tych zeznań w kontekście wszystkich zebranych dowodów ponieważ jak wspomniano wyżej pomija przedłożone przez stronę ww dokumenty.

Reasumując stwierdzić należy, iż z treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie wynika, dlaczego organy odmówiły wiarygodności przedstawionym przez skarżącą dowodom.

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją.

Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.1998 lex 41681)

Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach niejednokrotnie wskazywał, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. ( np. wyrok NSA z dnia 15.12.1995 r.SA/Lu 2479/94)

Wobec stwierdzonych uchybień, nie można zdaniem Sądu, skontrolować prawidłowości dokonanej w zaskarżonej decyzji subsumcji przepisu art. 4 ust 15 ustawy o transporcie drogowym a w konsekwencji prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 29 ust 1 ww ustawy.

W ocenie Sądu, powyższe uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).

Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, ze uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu .

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 1 b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych (....) (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.)