Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 189/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 189/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Urszula Zięba (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006r., sprawy ze skargi M. K., przy uczestnictwie F. J., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 grudnia 2003r. Nr [...], w przedmiocie kosztów opinii biegłych rzeczoznawców, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

I SA/Kr 189/04

UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2000 roku F. J. na podstawie umowy dożywocia zawartej w formie aktu notarialnego nr rep [...] przeniósł na rzecz M. K. własność nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. S., w zamian za co nabywca nieruchomości zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie.

W umowie strony określiły wartość przedmiotu czynności prawnej na kwotę 70.000 złotych i od tej kwoty notariusz jako płatnik opłaty skarbowej obliczył i pobrał opłatę skarbową w wysokości 5% tj. kwotę 3.500 złotych.

Organ podatkowy I instancji po stwierdzeniu, że podana wartość przedmiotu umowy nie odpowiada jej wartości rynkowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia opłaty skarbowej od wyżej wymienionej umowy. W trakcie prowadzonego postępowania organ zaproponował podwyższenie wartości przedmiotu umowy do kwoty 122.000 złotych lecz strony wartości tej nie zaakceptowały.

W związku z powyższym organ podatkowy – działając na podstawie art. 10 ust 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./– przeprowadził postępowanie dowodowe na tą okoliczność. W tym celu powołał dwóch rzeczoznawców majątkowych, którzy przy zastosowaniu metody porównania parami określili wartość rynkową nieruchomości na kwotę 147.400 złotych, wartość prawa dożywocia na kwotę 47.400 a wartość nieruchomości z obciążeniem na kwotę 100.000 złotych.

Kwota 147.400 złotych stała się podstawą wymiaru opłaty skarbowej od zawartej umowy dożywocia. Określił ją w decyzji z dnia[...] października 2003 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Odwołanie M. K. od tej decyzji nie zostało uwzględnione.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Decyzja ta została zaskarżona do sądu administracyjnego

Równocześnie, postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ustalił koszty opinii biegłych rzeczoznawców na kwotę 1.260 złotych i postanowił obciążyć nimi solidarnie M. K. i F. J.. Zażalenie na to postanowienie złożył M. K., domagając się jego uchylenia z uwagi na fakt, iż obciążenie go kosztami wyceny było całkowicie bezzasadne z uwagi na fakt, iż według operatu szacunkowego wartość przedmiotu umowy odpowiada kwocie 100.000 złotych a nie kwocie 147.400 złotych. Wartość wskazana w operacie nie przekracza o 33% wartości podanej w akcie notarialnym gdyż 100.000 złotych – 33% = 67.000 złotych.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia[...] grudnia 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W jego uzasadnieniu wskazał, iż wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej, wskazana przez strony nie odpowiadała jej wartości rynkowej a wobec braku porozumienia co do zaproponowanego przez organ podatkowy podwyższenia wartości umowy, organ podatkowy postępując zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 10 ust 3 cytowanej ustawy o opłacie skarbowej, powołał rzeczoznawców majątkowych w celu określenia wartości rynkowej przedmiotu umowy. Ponieważ ustalona przez nich wartość przekraczała o 33% wartość podaną przez strony umowy organ podatkowy obciążył kosztami opinii biegłych solidarnie obydwie strony umowy.

W skardze skierowanej, zgodnie z pouczeniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie M. K. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości w związku z rażącym naruszeniem przepisów prawa i błędną interpretacją przepisów ustawy o opłacie skarbowej.

W uzasadnieniu skargi, skarżący ponownie powołał argumenty zawarte w zażaleniu a nadto zgłosił zarzuty co do rzetelności i wartości merytorycznej opinii, przyjęcia wadliwej metody wyceny i bezpodstawnego posługiwania się wartością rynkową w kwocie 147.400 złotych skoro biegli wyraźnie określili ją na 100.000 złotych. Działanie to uznał za nadużycie i nadinterpretację prawa zmierzającą do bezpodstawnego obciążenia podatnika kosztami opinii.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Druga strona umowy dożywocia, F. J. nie zajął stanowiska w sprawie a sam nie kwestionował wydanych decyzji.

Rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./- stanowiącego, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym przypadku skarga została co prawda wniesiona już po wskazanej wyżej dacie lecz powołany przepis znajduje zastosowanie z uwagi na zakres udzielonego pouczenia i adresata skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji /bądź postanowień/ z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję /bądź postanowienie/ gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Zgodnie z treścią art. 1 ust 1 pkt 1h, art. 4 ust 1 i 2 i art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ umowy dożywocia podlegają opłacie skarbowej, do której uiszczenia zobowiązane są solidarnie strony czynności prawnej a obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstaje z chwilą dokonania czynności. Podstawę obliczenia opłaty skarbowej od umowy dożywocia stanowi – stosownie do dyspozycji art. 10 ust 1 pkt 5 cytowanej ustawy – wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Ustępy 2 i 3 powołanego przepisu określają sposób ustalania wartości rynkowej przedmiotu umowy oraz sposób postępowania stron i organów podatkowych przy ustalaniu tej wartości. Wskazują one, że wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia, bez odliczania przejętych przez nabywcę długów i ciężarów. Jeżeli strony czynności cywilnoprawnej nie określiły wartości przedmiotu dokonanej czynności lub wartość przez nie wskazana nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ ten wezwie strony do określenia wartości, jej podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym niż 14 dni, podając jednocześnie wartość rynkową według własnej wstępnej oceny. W razie nieokreślenia wartości lub podania wartości nie odpowiadającej wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej ustalenia z uwzględnieniem opinii biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez strony, koszty opinii biegłych ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej.

Jak wynika z akt postępowania podatkowego, w akcie notarialnym z dnia [...] listopada 2000 roku strony wskazały kwotę 70.000 złotych jako wartość rynkową przedmiotu umowy a zatem 33% liczone od tej wartości daje kwotę 23.100 złotych. Zsumowanie tej wartości z kwotą 70.000 złotych wskazaną przez strony daje kwotę 93.100 złotych, przy przekroczeniu której strony czynności cywilnoprawnej obowiązane są ponieść koszty opinii biegłych rzeczoznawców. Nawet więc w sytuacji gdyby wartość rynkowa ustalona była na kwotę 100.000 złotych i tak koszty sporządzenia opinii ponosiłyby strony.

Z tych względów zarzuty skargi uznać należy za całkowicie chybione.

Na marginesie zauważyć również należy, iż przepis art. 10 ust 2 cytowanej ustawy o opłacie skarbowej wyraźnie wskazuje, iż wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się bez odliczenia przejętych przez nabywcę długów i ciężarów. Takim właśnie ciężarem było obciążenie nieruchomości prawem dożywocia ustanowionym na rzecz poprzedniego właściciela nieruchomości F. J. a zatem wartość nieruchomości stanowiąca podstawę wymierzenia opłaty skarbowej, bez odliczenia ciężarów wynosi kwotę 147.400 złotych a nie jak wskazuje skarżący 100.000 złotych.

Dla rozstrzygnięcia skargi M. K. na postanowienie ustalające koszty opinii biegłych rzeczoznawców nie mają znaczenia zarzuty dotyczące merytorycznej zawartości opinii, jej rzetelności czy podstaw dokonania wyceny. Te zarzuty poddane zostały ocenie sądu w sprawie dotyczącej wymiaru opłaty skarbowej.

Biorąc powyższe pod uwagę skargę – jako nieuzasadnioną – oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.