Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1535/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w opłacie targowej za 1999r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem datowanym na dzień 20 listopada 2002 r., które wpłynęło do organu w dniu 19 grudnia 2002 r., K. P. (powoływany dalej jako "Skarżący") wystąpił o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty targowej za lata 1995-1999. Wniosek uzasadniał między innymi tym, że we wskazanych latach prowadził działalność gospodarczą na terenie targowiska H. w obiekcie handlowym nr [...] i w tym czasie pobierana była od Niego opłata targowa przez pracownika Zarządu Terenów Publicznych (powoływanego dalej jako "ZTP"), pomimo faktu, iż osoba ta nie posiadała uprawnień inkasenckich. Opłata była pobierana w formie abonamentu miesięcznego płatnego z góry, zamiast pobierania jej jako opłaty dziennej związanej z faktyczną sprzedażą. Skarżący podniósł również, że prowadził działalność w obiekcie nie związanym trwale z gruntem, który to obiekt handlowy podlegał podatkowi od nieruchomości.

Powyższy wniosek w części dotyczącej lat 1995-1998 został rozpatrzony odrębnymi decyzjami. Natomiast decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr[...] , Prezydent m. W. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za rok 1999. Argumentował, że Skarżący jako podatnik podatku od nieruchomości w 1999 r. nie miał obowiązku i nie uiszczał opłaty targowej za obiekt, którego dotyczył złożony wniosek, tj. obiekt handlowy nr [...] w H..

Pismem z dnia 19 listopada 2003 r. wniesione zostało odwołanie od powyższej decyzji, w którym Skarżący zarzucił, że organ podatkowy wystąpił o materiał dowodowy do ZTP z pominięciem Skarżącego, co naruszyło Jego prawa jako podatnika. Dodał, że organ nie przeprowadził prawidłowego postępowania podatkowego, gdyż z dokumentów zgromadzonych przez Skarżącego wynika, iż działalność na targowisku H. prowadził tylko do sierpnia 1999 r.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie zebrano wszystkie dostępne organowi dowody mogące przyczynić się do jej wyjaśnienia. Wyjaśnił, że w sprawie nie jest kwestionowany fakt prowadzenia działalności handlowej na targowisku, a zwolnienie z opłaty targowej za przedmiotowy obiekt miało umocowanie takie, jakie wskazał organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało również, że w aktach sprawy nie ma informacji, iż opłata targowa za 1999 r. była uiszczona przez Skarżącego za obiekt handlowy nr [...] (karta 58 akt).

Pismem z dnia 25 maja 2004 r. wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Skarżący domagał się uchylenia powyższej decyzji. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122 i art. 187 w związku z art. 235, art. 210 § 4 i art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; powoływanej dalej jako "ord. pod.") poprzez uchylenie się od wszechstronnego i wyczerpującego zbadania sprawy oraz uzupełnienia postępowania dowodowego, zwłaszcza że – jak twierdzi Skarżący – organ podatkowy pierwszego stopnia przesłał dokumenty innego obiektu nie ten, którego dotyczyła sprawa. Według skargi organ drugiej instancji ocenił tylko dowody przesłane przez Prezydenta m. W., natomiast, jeżeli w sprawie wystąpiły wątpliwości to organ nie może uchylić się od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nawet jeżeli sprawa dotyczy roku 1999.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, argumentując tak, jak w decyzjach wydanych w toku postępowania podatkowego.

Na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. Skarżący dodatkowo podniósł, że dysponuje dowodami, które okazał Sądowi, na okoliczność uiszczania opłaty targowej za rok 1999.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a."/), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.).

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 133 § 1 u.p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które wymagałyby jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające w świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy w dacie wydawania decyzji, przedstawiają się następująco.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.o.l."), w brzmieniu obowiązującym w 1999 r., opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach; opłatę tę pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisku. Targowiskiem są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych, a także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do środków transportowych (art. 15 ust. 2 u.p.o.l.). Z kolei w myśl art. 16 u.p.o.l. zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z nieruchomościami lub obiektami budowlanymi nie złączonymi trwale z gruntem, położonymi na terenie targowiska.

Natomiast przepisy ord. pod. stosuje się również do opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych, o czym stanowi art. 2 § 1 pkt 3 ord. pod. Według art. 72 § 1 ord. pod. w związku z art. 22 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; podatku pobraną prze płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Jeżeli wpłata dotyczyła zaległości podatkowej, na równi z nadpłatą traktuje się także część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę (art. 72 § 2 ord. pod.).

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa - zgodnie z wnioskiem Skarżącego z dnia 20 listopada 2002 r. - dotyczy opłaty targowej za obiekt handlowy nr [...], który znajdował się w H.. W ocenie Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy odnosi się do powyższego obiektu, o czym świadczy choćby kilkakrotne nawiązywanie do tego obiektu w poszczególnych dokumentach, w tym przekazanych przez ZTP. Wobec takiego stanu rzeczy za niezrozumiały i bezzasadny należy uznać bliżej niewyjaśniony zarzut skargi, iż organ podatkowy pierwszego stopnia przesłał dokumenty innego obiektu niż ten, którego dotyczyła sprawa.

Przechodząc z kolei do meritum można i trzeba podkreślić, iż w świetle przytoczonego wyżej art. 72 ord. pod., aby w ogóle można było mówić o nadpłacie kwoty podatku (zobowiązania), musimy mieć do czynienia z faktem zapłacenia (pobrania) tej kwoty. Ta konstatacja prowadzi do oceny, że w niniejszej sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego organy podatkowe prawidłowo uznały za przyczynę nie uwzględnienia wniosku Skarżącego w części dotyczącej nadpłaty w opłacie targowej za 1999 r. brak uiszczenia tej opłaty za wskazany wyżej obiekt. Zwrotowi bowiem może podlegać (o ile nie nastąpiło przedawnienie) tylko to, co zostało niesłusznie, tj. wbrew przepisom prawa, zapłacone lub pobrane. Ustalenia dotyczące braku poniesienia opłaty targowej w tym przedmiocie mają potwierdzenie w piśmie ZTP z dnia 15 października 2003 r., w którym wskazano, iż "(...) Pan K. P. – za obiekt handlowy nr [...] dokonał ostatniej wpłaty opłaty targowej w dniu 08.04.1998 r. za m-c marzec 1998 r. (...)". Pismo to stanowiło odpowiedź na zapytanie organu pierwszej instancji odnośnie opłacenia przez Skarżącego za 1999 r. opłaty targowej dotyczącej obiektu handlowego nr [...].

Stan faktyczny niezbędny do wydania rozstrzygnięcia odmownego w stosunku do złożonego wniosku z dnia 20 listopada 2002 r. został w postępowaniu podatkowym wystarczająco wyjaśniony i udokumentowany, czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniając wymogi zawarte w art. 210 § 4 ord. pod.

Wobec takiego stanu rzeczy za bezzasadne należy także uznać, sformułowane w sposób bardzo ogólnikowy, pozostałe zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia tzw. zasady prawdy obiektywnej, realizowanej przy wykorzystaniu reguł dowodzenia przewidzianych w rozdziale 11 ord. pod. Skarżący w żaden sposób nie wskazał ani jakie wątpliwości powinien był wyjaśnić organ odwoławczy w trybie art. 229 ord. pod., ani też jakie okoliczności powinny być a nie zostały jeszcze dowiedzione i za pomocą jakich ewentualnie środków dowodowych, aby można uznać stan faktyczny sprawy za dokładnie wyjaśniony w rozumieniu art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. Sąd z urzędu nie dopatrzył się tego typu uchybień, które wymagałyby wyjaśnienia na tle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zwrócić jednocześnie można uwagę, że w aktach sprawy znajduje się informacja ZTP, iż Skarżący prowadził działalność handlową w obiekcie nr [...] tylko do 20 sierpnia 1999 r. Stawianie zatem w toku postępowania odwoławczego zarzutu, iż ten fakt nie został wyjaśniony jest niezasadne, gdyż była to okoliczność znana organowi w dacie wydawania decyzji i nie była ona okolicznością sporną, także na etapie postępowania sądowego (w odpowiedzi na skargę organ w żaden sposób nie kwestionował tego faktu).

Na zakończenie przypomnieć należy, że Sąd bada legalność wydanej decyzji dokonując jej oceny na podstawie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i procesowego, przy uwzględnieniu materiału dowodowego, który został zebrany i stanowił podstawę ustaleń faktycznych dla dokonanego rozstrzygnięcia. Jeśli więc w toku postępowania podatkowego nie naruszono przepisów tego postępowania w zakresie dowodowym w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynika sprawy (między innymi w sposób prawidłowy przeprowadzono czynności zbierania materiału dowodowego, dokonania jego oceny oraz zapewniono stronie prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji), to powoływanie się przez Skarżącego dopiero na etapie postępowania sądowego na inne dowody, będące wyłącznie w jego posiadaniu i nie przedstawione organom podatkowym w stosownym czasie, a które miałyby potwierdzać okoliczności przeciwne do przyjętych przez organy w wydanym rozstrzygnięciu, nie może odnieść zamierzonego skutku polegającego na uchyleniu zaskarżonej decyzji. W myśl bowiem art. 192 ord. pod. okoliczność faktyczna może zostać uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Organ odwoławczy, zapewniając Skarżącemu wskazane prawo, mógł oprzeć ustalenia faktyczne dotyczące braku uiszczenia opłaty targowej za 1999 r. za obiekt handlowy nr [...] na materiale dowodowym przekazanym przez ZTP i nie można mu stawiać zarzutu z tego tytułu, że materiał ten nie zawiera dokumentów będących w posiadaniu Skarżącego, a mających świadczyć o okolicznościach przeciwnych. Co najwyżej, dowody takie mogą ewentualnie stanowić podstawę do złożenia przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania przez organ podatkowy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, które to postępowanie jest uregulowane w art. 240 i następnych ord. pod.

W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, o czym stanowi art. 151 u.p.p.s.a.

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając zarzuty skargi za niezasadne, w oparciu o powołany wyżej art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.