Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 46/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 119 pkt 1,  art. 120,  art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 par. 1,  art. 28 i  art. 156 par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. L. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], wchodzącej w skład działki ew. nr [...] z obr. [...] będącej własnością Skarbu Państwa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem, złożonym w dniu 16 lutego 1949 r. w Zarządzie Miejskim w W., Z. S. wystąpił o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] Prezydent W. odmówił następcom prawnym byłego właściciela – M. G., I. S. i E. L. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu ww. nieruchomości. Decyzja ta uchylona została decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Prezydent W. odmówił następcom prawnym byłego właściciela przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, że powyższa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, powoływana dalej jako "deket") i została objęta w posiadanie przez Gminę W. w dniu [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia o tym w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Z kolei wniosek byłego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej wpłynął do Zarządu Miejskiego w dniu 16 lutego 1949 r., zatem w terminie wynikającym z art. 7 dekretu. Istotnym jest zatem ustalenie możliwość korzystania z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Z pisma Biura Naczelnego Architekta Wydziału Planowania Miejscowego Urzędu W. z dnia 18 kwietnia 2008 r. wynika, że dla obszaru na którym położona jest nieruchomość przy ul. [...] w W. nie obowiązuje żaden plan zagospodarowania przestrzennego, a procedura planistyczna jest na etapie wysyłania projektu planu do ustawowych uzgodnień. Według projektu planu przedmiotowy grunt znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem [...], dla którego przewidziano zabudowę wielorodzinną, usługi i usługi administracji. Na terenie tym znajduje się budynek hotelu "[...]", będący we władaniu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji i wykorzystywany jest przez Biuro Administracyjno-Gospodarcze Komendy Głównej Policji. Organ I instancji jako jedyną przyczynę odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego podał fakt, że z uwagi na brak wyodrębnionego przedmiotu roszczenia w postaci wydzielenia części ww. nieruchomości w granicach hipotecznych nie ma możliwości oddania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste. Zdaniem organu II instancji, takie stanowisko jest błędne. Treść przepisu art. 7 ust. 2 dekretu nie pozostawia organowi możliwości orzekania w granicach uznania, a konieczne jest odniesienie się do dwóch kwestii, tj. złożenia wniosku dekretowego w terminie oraz ustalenie czy korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji nie odniósł się do drugiej z wymienionych przesłanek, a z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że przedmiotowy teren nie jest aktualnie objęty żadnym planem. Ustalenia natomiast projektu planu zagospodarowania przestrzennego mogą ulec zmianie. Z uwagi na powyższe organ uznał, że Prezydent W. dokonał błędnej interpretacji jednej z przesłanek wynikających z art. 7 ust. 2 dekretu, tj. kwestii przeznaczenia nieruchomości, przyjmując za podstawę w tym zakresie nieskorelowane z treścią podstawy prawnej rozstrzygnięcia dokumenty.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. L. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, względnie uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu wydania decyzji II instancji obowiązywał już Plan Zagospodarowania Przestrzennego Rejonu [...] uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., obejmujący obszar objęty żądaniem stron. Pomimo tego Wojewoda uchwały tej nie zastosował. Plan ten przewiduje natomiast dla przedmiotowego gruntu zabudowę wielorodzinną, usługi, usługi administracji, zaś budynek hotelowy [...] oznaczono jako obiekt chroniony planem. W związku z tym korzystanie gruntu przez dotychczasowego właściciela będzie pozostawać w zgodzie z jego przeznaczeniem określonym w planie. Błędne jest również stanowisko, że rozstrzygnięcie winno być poprzedzone postępowaniem w przedmiocie podziału nieruchomości. Skarżąca wskazała ponadto, że organ nie ustalił aktualnych stron postępowania w związku ze śmiercią I. S. Decyzja nie tylko nie została doręczona spadkobiercom zmarłej, pomimo przedłożenia organowi poświadczenia dziedziczenia, ale również zaadresowana została do pełnomocnika nieżyjącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] jest zatem właściciel nieruchomości, bądź jego następcy prawni. W przypadku śmierci właściciela nieruchomości, obowiązkiem organu jest zatem ustalenie kręgu osób, które są jego spadkobiercami.

W tym miejscu wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wynika, że I. S. zmarła w dniu [...] lipca 2010 r., a więc na ponad trzy miesiące przed wydaniem w niniejszej sprawie przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez organ II instancji oraz wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzja skierowana została do osoby zmarłej, a więc osoby, która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99 (LEX nr 82653): "Wskazana wada postępowania jest istotna, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, jest to bowiem uchybienie w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa ze śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (zobacz Małgorzata Stahl – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83 –OSPIKA 1984, z. 5,poz. 108). Z powyższego względu należało uznać, że decyzje organów orzekających w sprawie naruszyły przepis postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania przez Wojewodę [...] decyzji w stosunku do osoby zmarłej, a więc osoby nie będącej stroną, przyjąć należało, że rozstrzygnięcie to obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa co skutkować musi stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji bez znaczenia jest fakt czy organ o śmierci ww. osoby w dacie rozstrzygania sprawy wiedział, czy też nie.

Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjętą w sprawie decyzję.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.