Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1311/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. i J. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących A. P. i J. P. – solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 3, 4, 6 i 7 oraz art. 132 ust. 6 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.), po rozpoznaniu P. wniosku E. z siedzibą w P., ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie miasta R. stanowiącej własność J. i A. P. udzielając wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii energetycznej 15 kV relacji [...], w tym na ułożenie linii kablowej na głębokości ok. 1 m i na długości ok. 260 m, posadowienie jednego słupa, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2 x 0,75 m (1,5 m) i powierzchni [...]. Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z 21 maja 2014 r. inwestor zwrócił się o wydanie decyzji uzasadniając to koniecznością sprostania wzrastającemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną. Inwestor wyjaśnił, że działka nr [...] stanowi nieruchomość gruntową położoną w obrębie miasta R., a obszar objęty wnioskiem obejmuje [...]. Długość linii na nieruchomości wyniesie ok. 260 m, planowane jest także posadowienie jednego słupa. Na terenie tym nie obowiązuje plan miejscowy, dlatego Burmistrz R. a decyzją nr [...] z dnia [...] ustalił lokalizację celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] m. in. przez działkę nr [...]. Ponieważ właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na założenie i przeprowadzenie odcinka linii elektroenergetycznej na warunkach zaproponowanych przez wnioskodawcę, Spółka wystąpiła o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości. Za wybudowanie linii Spółka zaproponowała odszkodowanie w wysokości [...] brutto, na co właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody.

W odwołaniu od tej decyzji J.P. i A.P., zażądali jej uchylenia z powodu niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości

w sytuacji, gdy brak było przesłanek świadczących o konieczności wydania takiej decyzji. W sprawie brak było podstaw do niezwłocznego działania ponieważ linia posadowiona będzie w miejscu dotychczasowej linii 15 kV, która spełnia zapotrzebowanie na energię elektryczną zarówno osób fizycznych jak i prawnych. Brak było podstaw do nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ponieważ w sprawie nie zachodziła przesłanka niezwłoczności działania.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że podstawą wydania decyzji administracyjnej we wnioskowanym zakresie jest uprzednie przeprowadzenie rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. W niniejszej sprawie strony prowadziły rokowania udokumentowane w aktach sprawy (dwa pisma

z 11 marca 2014 r., dwa pisma z 29 kwietnia 2014 r., dwa pisma z 14 maja 2014 r.)

i mimo wielokrotnego kierowania oferty przez Spółkę do porozumienia z właścicielami nieruchomości nie doszło. Ograniczenie sposobu korzystania z działki odwołujących się nastąpiło zgodnie z decyzją Burmistrza R. nr [...] z dnia [...], w której określono przebieg inwestycji, w tym przez działkę skarżących. Decyzja lokalizacyjna uwzględnia przepisy Prawa budowalnego. Odnosząc się do kwestii budowy domu mieszkalnego na przedmiotowej działce organ odwoławczy stwierdził, że działka jest działką rolną, co wynika z ewidencji gruntów i budynków (wypis z dnia 31 marca 2014 r.). Decyzja lokalizacyjna określająca przebieg inwestycji została wydana [...], wobec czego wszelkie prace budowlane prowadzone na przedmiotowej działce i wszelkie pozwolenia budowlane powinny uwzględniać postanowienia decyzji lokalizacyjnej. Budowa domu mieszkalnego na tej działce potwierdza natomiast, że planowana inwestycja nie oddziałuje negatywnie na okolicznych mieszkańców. E. z siedzibą w P. posiada koncesję na okres od 1 lipca 2007 r. do 1 lipca 2017 r. na dystrybucję energii elektrycznej sieciami własnymi na terenie województwa [...], powiat C., a ponadto na podstawie art. 9c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2007 r. Prawo energetyczne, jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej poprzez zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i odpowiedniej zdolności przesyłowej. W ocenie Wojewody [...] decyzja organu I instancji nie narusza interesów odwołujących się, ponieważ na każdym etapie postępowania byli informowani o przebiegu planowanej inwestycji, mieli możliwość brania udziału w postępowaniu. Odnosząc się do znajdującego się w aktach administracyjnych operatu szacunkowego organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest jedynie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Kwestia odszkodowania wykracza poza ramy tego postępowania, wymaga wydania odrębnej decyzji. Natomiast szerokość pasa technologicznego została określona w oparciu o stosowne ekspertyzy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na

ww. decyzję A.P. i J.P. wnieśli o jej uchylenie oraz

o uchylenie decyzji organu I instancji, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżących w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegającego na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy i jego dowolnej jego ocenie wyrażającej się tym, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, że spełniona została przesłanka braku zgody skarżących na realizację inwestycji. Skarżący tymczasem nigdy nie sprzeciwiali się realizacji inwestycji na ich nieruchomości, kwestionowali jedynie prawidłowość i zgodność z przepisami realizacji inwestycji celu publicznego na nieruchomości, na której wzniesiony zostanie budynek, oraz wysokość wynagrodzenia z tytułu przesyłu proponowaną przez przedsiębiorstwo przesyłowe, na dowód czego przedłożyli operat szacunkowy i swoje wyliczenia. Zarzucili także naruszenie art. 8 i 107 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia kontrolę tej decyzji w szczególności w zakresie terminu wykonania prac budowlanych i montażowych. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym skarżący starali się ustalić legalność prowadzonej inwestycji w kontekście ich prawa własności nieruchomości, prowadzonej tam uprawy ekologicznej i ustalenia na ich rzecz warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego w 2009 r, a więc jeszcze przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zaskarżona decyzja nie odnosi się do decyzji o warunkach zabudowy. Kwestię tę pominął również organ odwoławczy zauważając jedynie, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana przed pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego na nieruchomości będącej przedmiotem wniosku inwestora. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się także do terminu realizacji inwestycji. Tymczasem skarżący prowadzą na nieruchomości obok domu uprawę ekologiczną i termin realizacji prac ma niebagatelne znaczenie z uwagi na uszkodzenia upraw i sankcje z tym związane, wynikające z uczestnictwa w programie środowiskowym. W decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinien być określony termin wykonania prac budowlanych i montażowych, co pozwoliłoby na zdyscyplinowanie inwestora i uniknięcie utrzymywania się stanu permanentnej budowy na nieruchomości obciążonej. Skarżący nie sprzeciwiali się realizacji inwestycji i posadowienia linii na ich nieruchomości, kwestionowali natomiast jej zgodność z przepisami prawa i warunki finansowe zaproponowane przez inwestora. W ocenie skarżących organ błędnie uznał, że skarżący nie wyrazili zgody na realizację inwestycji, co stanowi naruszenie art. 124 ust. 1-7 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżących - radca prawny P.W. dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie zawierającej rozstrzygnięcia w zakresie położenia, przebiegu inwestycji przez nieruchomość Skarżących, brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do wskazanej kwestii co wiąże się z naruszeniem zasad pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasady przekonywania co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

2) w związku z naruszeniem wskazanym w pkt 1 naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej również jako u.g.n.) poprzez brak wydania w sprawie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie oznaczające jednoznacznie położenie, przebieg inwestycji przez nieruchomość Skarżących zgodnie z wymogiem wynikającym ze wskazanego przepisu,

3) naruszenie przepisów art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez:

a) brak poczynienia w postępowaniu administracyjnym przez organ drugiej instancji podobnie jak przez organ pierwszej instancji wymaganych ustaleń dla rozważenia słusznego interesu Skarżących jako właścicieli nieruchomości

w ramach analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla Skarżących wraz

z przedstawieniem ich w uzasadnieniu decyzji co wiąże się z naruszeniem zasad pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasady przekonywania co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

b) przyjęcie jako prawidłowe oznaczenia szerokości pasa technologicznego zgodnie ze stanowiskiem inwestora bez przeprowadzenia i wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnych ustaleń organu w tym zakresie podobnie jak poczynił to organ pierwszej instancji co wiąże się z naruszeniem zasad pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasady przekonywania co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

4) w związku z naruszeniem wskazanym w pkt. 3 lit. a naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak dokonania przed wydaniem decyzji analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla Skarżących jako właścicieli nieruchomości,

5) naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak wyraźnego zdefiniowania ograniczenia prawa własności Skarżących w związku z realizacją w zakresie sprecyzowania czasu tego ograniczenia.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że strony prowadziły rokowania, które nie doprowadziły do wyrażenia zgody na realizację inwestycji, zatem wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji było uzasadnione. Ponadto, art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawiera wymogu określenia terminu, w którym prace budowlane i montażowe mają być prowadzone, zatem zarzut w tym zakresie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Natomiast w odniesieniu do budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego organ wyjaśnił, że działka skarżących ma charakter rolny. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydana została w dniu [...], wobec czego wszelkie prace budowlane na działce nr [...] winny uwzględniać postanowienia decyzji lokalizacyjnej.

Uczestnik postępowania E. w P. w piśmie procesowym z dnia 24 czerwca 2015 r. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że E. z siedzibą w P. wniosła o ograniczenie sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] położoną w obrębie miasta R. stanowiącą własność J. i A. P. w celu założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii energetycznej 15 kV relacji C.-R., w tym ułożenia linii kablowej na głębokości ok. 1 m i na długości ok. 260 m, posadowienie jednego słupa, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2 x 0,75 m (1,5 m) i powierzchni 0,0388 ha.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przywołany w niej

art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.), dalej określanej : "u.g.n". Przepis ten przewiduje, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 poz.782 ze zm.) dalej zwana u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Rozpatrzenie wniosku inwestora w przedmiocie uregulowanym w art. 124

ust. 1 u.g.n. wymagało zatem zbadania czy wniosek spełnia materialne przesłanki określone w tym przepisie, a to: czy planowana inwestycja mieści się w katalogu wskazanych w nim przedsięwzięć, czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z planem miejscowym lub – w razie braku planu miejscowego- z decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego, czy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na ograniczenie jego prawa własności na wskazany przez wnioskodawcę cel.

W świetle ustaleń organów obu instancji orzekających w sprawie, znajdujących odzwierciedlenie w zebranym w niej materiale dowodowym nie ulega wątpliwości, że dla terenu objętego wnioskiem inwestora nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz że inwestor przedłożył decyzję Burmistrz R. a z dnia [...] ustalającą lokalizację celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] m. in. przez działkę nr [...].

Z akt sprawy wynika, że E. z siedzibą w P. wniosła o ograniczenie sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 1 7903 ha położoną w obrębie miasta R. stanowiącą własność J. i A. P. w celu założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii energetycznej 15 kV relacji C.-R., w tym ułożenia linii kablowej na głębokości ok. 1 m i na długości ok. 260 m, posadowienie jednego słupa, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości 2 x 0,75 m (1,5 m) i powierzchni 0,0388 ha. Uznać zatem należy, że nie naruszono prawa przyjmując, że wniosek dotyczy inwestycji mieszczącej się w zakresie przedmiotowym art. 124 ust. 1 u.g.n. skoro dotyczy zakładania i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.

Spór w sprawie, jak wynika to z treści skargi, a wcześniej z odwołania wniesionego przez skarżących od decyzji organu I instancji, dotyczy po pierwsze, ustalenia, że właściciele nieruchomości nie zgadzali się na przeprowadzenie na ich nieruchomości wnioskowanej inwestycji celu publicznego, a po drugie, dotyczy warunków , na jakich zaskarżoną decyzją ograniczono ich prawo własności.

W ocenie Sądu, podnoszony skargą zarzut naruszenia art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w odniesieniu do ustalenia, że spełniona została przesłanka braku zgody skarżących na realizację inwestycji, jest chybiony. Podkreślenia wymaga, że wprawdzie art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1, rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, a do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań, jednakże ani w tym przepisie ani w pozostałych ustępach art. 124 ustawodawca nie określił procedury tych rokowań, jak również nie wskazał rodzaju dokumentów jakie należy zgromadzić na dowód ich przeprowadzenia. Oznacza to, że ich przebieg w zakresie składanych przez strony oświadczeń woli, nie należy do przesłanek art. 124 ust. 1 u.g.n., a w konsekwencji nie może być przedmiotem oceny organu w postępowaniu administracyjnym, gdyż jest to ta część pozyskiwania przez inwestora prawa do terenu, która ma charakter cywilnoprawny i poprzedza złożenie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej ograniczającej prawo własności.

Istotny jest natomiast brak konsensusu wypowiedziany wprost lub w sposób dorozumiany. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd,

że w przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. mówi się wprawdzie o "zgodzie właściciela", ale ponieważ w tym postępowaniu mamy do czynienia z dwiema stronami – właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości – to w rzeczy samej chodzi tutaj o umowę cywilnoprawną, o charakterze obligacyjnym ze skutkami w sferze prawa rzeczowego, aby więc była mowa o "wyrażonej zgodzie" przez właściciela, musi dojść do zawarcia stosownej umowy (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2000 r., I SA 361/99, LEX nr 57192)

W zaskarżonej decyzji zasadnie przyjęto, że przedłożone przez inwestora dokumenty świadczą o tym, że brak było zgody skarżących na wykonanie przez wnioskodawcę prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Sami skarżący w skardze podnoszą, że warunki finansowe proponowanej przez E. w P. umowy były dla nich nie do przyjęcia, a tym samym potwierdzili fakt przeprowadzenia rokowań, w wyniku których nie wyrazili zgody na wykonanie przedmiotowych prac. Ocena czy zaproponowane przez inwestora warunki umowy były godziwe, jak również ocena przyczyn nie wyrażenia zgody przez właścicieli nieruchomości na jej zawarcie, nie należy do istoty decyzji wydawanej na podstawie

art. 124 ust. 1 u.g.n., a zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w powyższej kwestii nie może być uznany za zasadny.

Zdaniem Sądu, treść decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna odpowiadać istocie przewidzianego w niej ograniczenia prawa własności. Z istoty tej wynika, że decyzja ta powinna precyzować zakres tego ograniczenia, skoro jej konsekwencje są zbliżone do wywłaszczenia. Analizując powyższy przepis

w zestawieniu z art. 126 ust. 1 u.g.n. , w którym ustawodawca przewidział udzielenie, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości, należy dojść do wniosku, że każda z instytucji prawnych wywłaszczenia lub ograniczenia prawa własności nieruchomości przewidzianych w art. 112-126 u.g.n. posiada swój odrębny charakter, a zatem niedopuszczalne jest ani rozszerzające ani zawężające interpretowanie ich przesłanek i dokonywaniu wykładni poszczególnych przepisów w drodze analogii. Inaczej rzecz ujmując, jeśli ustawodawca w art. 126 ust. 1 określił cezurę czasową, to nie oznacza, że taki sam zamiar, choć nie wypowiedziany expressis verbis, miał w odniesieniu do ograniczenia prawa własności przewidzianego w art. 124 ust. 1 u.g.n. Przeciwnie, założyć należy, że gdyby wolą racjonalnego ustawodawcy było ustanowienie ograniczenia prawa własności wiążącego się z koniecznością określenia przez organ decyzyjny czasookresu tego ograniczenia i wskazanie terminu rozpoczęcia prac, to takie warunki decyzji zawarłby wprost w przepisie, tak jak uczynił to w odniesieniu do czasu (okresu i terminu) zajęcia nieruchomości w art. 126 ust. 1. Skoro jednak ustawodawca w przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. takich warunków nie określił, to znaczy, że nie było jego zamierzeniem ich ustanowienie. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela odmiennych, od powyższego, poglądów wyrażonych w wyrokach WSA w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 144/13, LEX

nr 1316808). Zauważyć ponadto trzeba, że charakter prac określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. z uwagi na to, że na ogół inwestycja, których dotyczą obejmuje rozległy obszar, często przebiega przez teren kilku gmin, jest rozłożona w czasie i wymaga niejednokrotnie koordynacji robót prowadzonych przez więcej niż jednego wykonawcę, uniemożliwia jednoznaczne określenie czasookresu i terminu tych prac na konkretnej nieruchomości. W interesie inwestora, wynikającym z jego obowiązków restytucyjnych i ewentualnie odszkodowawczych leży zminimalizowanie czasu prowadzonych robót na poszczególnych nieruchomościach i takie ich zaplanowanie, żeby zagwarantować zminimalizowanie szkód.

Dlatego brak było podstaw prawnych do podzielenia zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez brak orzeczenia wskazującego okres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i terminu rozpoczęcia prac. W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu fakt rolniczego wykorzystywania przez skarżących gruntów nieruchomości pod uprawy ekologiczne objęte programem środowiskowym. Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 4 u.g.n. 4, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że: "Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu". Tak więc istnieje instrument prawny stanowiący podstawę ochrony interesów właścicieli nieruchomości w przypadku poniesienia szkody wynikłej z prowadzonych prac w ramach uzyskanego na podstawie art. 124 ust. 1 przez inwestora zezwolenia.

Przyznać natomiast trzeba rację skarżącym, że brak określenia w zaskarżonej decyzji obszaru nieruchomości, którego dotyczy częściowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w istotny sposób narusza art. 124 ust. 1 u.g.n.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika wprawdzie, że ograniczenie to dotyczy części nieruchomości, ale nie wynika, jakiej i której części nieruchomości. W decyzji wydanej na podstawie powyższego przepisu, konieczne jest określenie sposobu dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Poza tym uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Z tego względu decyzja musi wskazywać jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela. W związku z tymi wymogami organ przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Musi to znaleźć odzwierciedlenie sentencji decyzji oraz w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem, jak wynika to z decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, w sentencji nie został określony przebieg inwestycji. Wprawdzie organ w uzasadnieniu odwołał się do decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, ale nie uczynił jej załącznikiem do swojej decyzji. W rezultacie zaskarżona decyzja narusza w istotny sposób art. 124 ust. 1 u.g.n., co prowadzi do uwzględnienia skargi. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym względzie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Rzeszowie w wyroku z dnia 27 września 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 534 (LEX nr 1569512), że "W wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi

z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Samo odwołanie się w decyzji do ww. dokumentów jest niewystarczające. (...)

Decyzja ograniczająca korzystanie przez właściciela z jego nieruchomości musi być precyzyjna w zakresie określenia części, której dotyczy. Wymóg ten, pośrednio wynika z przepisu art. 124 ust. 7 zdanie pierwsze u.g.n., który stanowi, iż decyzja taka jest podstawą do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Określenie w decyzji opartej na art. 124 u.g.n. jedynie powierzchni, która ma być zajęta pod pas technologiczny linii, wskazanie, że zajęcie ma nastąpić "zgodnie z decyzją lokalizacyjną", która to decyzja nie zawiera takich ustaleń ani w swej treści ani w załącznikach, jest uchybieniem ww. przepisom postępowania".

Brak szczegółowych i jednoznacznych ustaleń w powyższym zakresie, stanowiący naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. oraz naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. stoi na przeszkodzie odniesienia się przez Sąd do zarzutu naruszenia prawa własności skarżących poprzez nieuwzględnienie przez organ decyzyjny faktu uzyskania przez nich decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego, który – jak wynika to z pisma ich pełnomocnika z dnia 27 sierpnia 2015 r. – został już wybudowany.

Powyższe naruszenie w zakresie ustalenia obszaru, którego decyzja dotyczy, musi zostać wyeliminowane w toku ponownego rozpoznania sprawy. Rzeczą organu

I instancji będzie takie określenie w decyzji przebiegu inwestycji aby był wiadomy nie tylko obszar prac i teren eksploatacji ale konkretne jej usytuowanie na nieruchomości, co pozwoli ocenić zakres ograniczenia korzystania z tej nieruchomości oraz pozwoli na rzeczywistą, a nie tylko werbalna, ocenę zgodności tej decyzji z decyzją ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego.

Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

w związku z art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.