Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1943/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 26 § 1, art 26 § 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2840/11 w sprawie ze skargi W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku likwidacji szkoły oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2840/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z dnia [...] października 2011 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku likwidacji szkoły.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

"W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. jest założycielem P. - Szkoły Wyższej w K., która została utworzona na mocy decyzji Ministra Edukacji Narodowej z [...] stycznia 1994 r. Pozwolenie na utworzenie uczelni zostało udzielone na okres czterech lat. Na podstawie decyzji z [...] kwietnia 1999 r., zmieniającej ww. decyzję, termin ważności pozwolenia został ustalony do 30 września 2000 r. Minister Edukacji Narodowej, decyzją z [...] czerwca 2000 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] września 2000 r., odmówił zmiany ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na utworzenie uczelni w części dotyczącej okresu ważności zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 1 marca 2002 r., sygn. akt I SA 2064/00, oddalił skargę na ww. decyzję.

Decyzją z [...] lipca 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] września 2003 r., Minister nakazał skarżącemu likwidację uczelni w związku z funkcjonowaniem uczelni bez wymaganego prawem pozwolenia. Otwarcie likwidacji zostało określone na 1 października 2003 r. Założyciel uczelni nie rozpoczął likwidacji uczelni oraz nie powołał jej likwidatora, który przejąłby kompetencje organów uczelni i prowadziłby jej sprawy w czasie likwidacji.

24 września 2004 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu, zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), wystosował do założyciela uczelni upomnienie, którym wezwał go do likwidacji uczelni, określając datę otwarcia likwidacji na 1 października 2003 r. Jednocześnie organ wskazał, że w razie niewykonania nałożonych na skarżącego obowiązków, skieruje sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu 11 lipca 2005 r. organ, działając na podstawie art. 20 § 1 pkt 1 i art. 26 § 1 ustawy z o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłał do Wojewody Małopolskiego, jako właściwego organu egzekucyjnego, tytuł wykonawczy podlegający obowiązkowi egzekucji wszczęcia likwidacji uczelni wraz z wnioskiem o wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego w zakresie wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. rozpoczęcia likwidacji uczelni z zastosowaniem środka egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia.

Postanowieniem z [...] lutego 2007 r., wyznaczony zarządzeniem organu wykonawczego Wojewody Małopolskiego - egzekutor P. M. nałożył na Prezesa Zarządu spółki "W." – J. S. grzywnę w wysokości 10.000 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego uczelni. Wraz z postanowieniem przesłał Prezesowi Zarządu tytuł wykonawczy wystawiony na "W." Spółkę z o.o. w K.

Postanowieniem z [...] lipca 2008 r., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po rozpatrzeniu zażalenia strony, uchylił w całości postanowienie organu wykonawczego Wojewody Małopolskiego z [...] lutego 2007 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu [...] lutego 2011 r. wydał Zarządzeniem nr [...], w którym stwierdził, że ponownie wszczyna administracyjne postępowanie egzekucyjne w stosunku do P.

Postanowieniem z [...] maja 2011 r., nr [...], Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 119, art. 120, art. 121 oraz art. 122 w związku z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nałożył na Spółkę "W.", założyciela P. – Szkoły Wyższej w K., grzywnę celem przymuszenia do wykonania obowiązku likwidacji P. - Szkoły Wyższej w K., w wysokości 20.000 zł. Jednocześnie Wojewoda nałożył obowiązek przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego P. - Szkoły Wyższej w K. zastrzegając, że w przypadku niezastosowania się do tego obowiązku będą nakładane kolejne grzywny na podstawie art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Termin zakończenia likwidacji został wyznaczony na 31 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny podkreślił, że sposób likwidacji uczelni niepaństwowej, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, określa jej statut. Stosownie do zapisów statutu P. - Szkoły Wyższej w K., podmiotem uprawnionym do jej likwidacji jest założyciel uczelni. Powinien on zlecić przeprowadzenie likwidacji osobie lub firmie posiadającej odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia w tym zakresie. Skoro założyciel odmówił wszczęcia procedury likwidacyjnej, organ egzekucyjny nałożył grzywnę w celu przymuszenia. Analizując stan faktyczny sprawy i biorąc pod uwagę okres trwającego postępowania, organ uznał, że wysokość zastosowanej grzywny jest adekwatna i zasadna.

Pismem z 13 czerwca 2011 r., "W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zażalenie na powyższe postanowienie. Jako podstawę prawną zażalenia wskazała art. 33 i art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnosząc przy tym o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu Spółka zarzuciła błędne określenie podmiotu zobowiązanego w zarządzeniu Wojewody Małopolskiego z [...] lutego 2011 r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Ponadto, wskazała na brak podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z wydaniem przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzji z [...] lutego 2011 r., zarządzającej wpis w rejestrze uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych faktu postawienia uczelni w stan likwidacji.

Pismem z 5 sierpnia 2011 r., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wezwał skarżącą Spółkę do sprecyzowania złożonego zażalenia, wyjaśniając jednocześnie obowiązujące przepisy i właściwość organów. Następnie, pismem z 20 września 2011 r., organ odwoławczy pouczył skarżącą o przysługującym stronie prawie do czynnego udziału w postępowaniu, określając, że przedmiotem rozpatrzenia jest zażalenie na postanowienie Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2011 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Spółka nie złożyła w związku z wezwaniem i pouczeniem żadnego oświadczenia.

Postanowieniem z [...] października 2011 r., nr [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ drugiej instancji ocenił, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako uzasadnione i prawidłowe uznał zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak i ustalenie jej wysokości na 20000 zł. Zdaniem Ministra, z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny słusznie, jako środek egzekucyjny, wymierzył grzywnę. Mając na względzie treść tytułu wykonawczego, wyłącznie ten rodzaj środka może przymusić założyciela do wypełnienia obowiązku likwidacji uczelni, zapewniając z jednej strony efektywność egzekucji, a z drugiej będąc jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Minister zgodził się z organem egzekucyjnym, że na wysokość wymierzonej grzywny wpływ miał przede wszystkim okres w jakim zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku likwidacji. Organ podkreślił, że obowiązek założyciela likwidacji uczelni, wynikający z przepisów ustawowych i statutowych, powstał już w 2000 r. Oznacza to, że przez blisko 8 lat zobowiązany uchyla się od wykonania decyzji nakazującej likwidację uczelni. Organ odwoławczy zgodził się jednocześnie ze skarżącym, że pomiędzy treścią zarządzenia Wojewody Małopolskiego z [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie którego wszczęto i prowadzono postępowanie egzekucyjne w zakresie wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, a treścią tytułu wykonawczego Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z [...] lipca 2005 r., nr [...], istnieją rozbieżności i niekonsekwencja w przedmiocie określenia podmiotu, w stosunku do którego ma być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ zauważył jednak, że faktyczną podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy, a ten został prawidłowo wydany, spełniając wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie bowiem do art. 26 § 1 tej ustawy organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Na skuteczność prowadzenia postępowania, a następnie ważność postanowienia z [...] maja 2011 r., w ocenie organu, nie powinno mieć tym samym istotnego wpływu błędne wskazanie podmiotu zobowiązanego w zarządzeniu z [...] lutego 2011 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła wadliwość rozstrzygnięcia wydanego w drugiej instancji, wskazując, że grzywna została nałożona w stosunku do podmiotu, tj. Spółki "W.", niebędącego podmiotem zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym przez Wojewodę na podstawie zarządzenia z [...] lutego 2011 r. Przedmiotowe zarządzenie jako zobowiązanego wskazuje bowiem P. - Szkołę Wyższą w K., przez co pozostaje w sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego wystawionego przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Zdaniem skarżącej, zarządzenie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego jest niezgodne z prawem, ponieważ nie istnieje żaden tytuł wykonawczy wobec P., w konsekwencji za sprzeczne z prawem należy uznać postanowienie w przedmiocie wymierzenia grzywny skierowane do podmiotu, wobec którego nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne. Nadto skarżąca odwołała się do orzecznictwa, w którym wyrażony został pogląd, że w przypadku wniesienia zarzutów, jak i zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, jako pierwsze powinny być rozpoznane zarzuty i dopiero od rezultatu ich rozpatrzenia zależy, czy grzywna będzie mogła zostać nałożona. W przedmiotowej sprawie jest błąd co do osoby zobowiązanego – art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd ustalił, że przyczynę nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia stanowiło niepodjęcie przez niego działań zmierzających do wykonania decyzji nakazującej likwidację uczelni – P. - Szkoły Wyższej w K. Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, sposób likwidacji uczelni niepaństwowej określa jej statut. Według Statutu P. - Szkoły Wyższej przeprowadzenie likwidacji zleca założyciel osobie lub firmie posiadającej kwalifikacje. Sąd stwierdził, że założyciel uczelni – "W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. – zlecenia takiego nie wydał i przez 8 lat nie podjął żadnych innych czynności zmierzających do likwidacji uczelni. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że przesłanki, którymi kierował się organ przy wyborze zastosowanego środka, w pełni uzasadniają zastosowanie tego środka egzekucyjnego, tak co do zasady, jak i co do wysokości.

W dalszej części Sąd analizował kwestie podniesione w skardze. Odnotował, że zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 ustawy). W świetle powyższej regulacji, zdaniem Sądu, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do wydawania odrębnego rozstrzygnięcia określającego wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że zarządzenie Wojewody Małopolskiego nr [...], z [...] lutego 2011 r., w sprawie wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym w stosunku do P. - Szkoły Wyższej w K., nie wywołuje żadnego skutku prawnego. Tym samym, zawarte w nim nieprawidłowe określenie podmiotu, w stosunku do którego wszczyna się administracyjne postępowanie egzekucyjne, pozostaje bez wpływu n prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchyla postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Podmiot zobowiązany, w stosunku do którego miało być prowadzone postępowanie egzekucyjne, został właściwie określony w tytule wykonawczym. W tytule wykonawczym jako zobowiązanego podano bowiem "W." Spółka z o.o. z siedzibą w K. Wcześniej do tego podmiotu kierowane było upomnienie, a do wniosku o wszczęcie egzekucji wierzyciel dołączył zwrotne potwierdzenie doręczenia tego upomnienia. Grzywna w celu przymuszenia została nałożona na podmiot, w stosunku do którego, wobec treści wniosku o wszczęcie egzekucji i na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego z [...] lipca 2005 r., zostało wszczęte postępowania egzekucyjne. Podmiotem tym jest "W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. Oznacza to, że do postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie mógł zostać dołączony tytuł wykonawczy w stosunku do P. - Szkoły Wyższej w K., gdyż tytuł taki nigdy nie został wystawiony. Do postanowienia z [...] maja 2011 r. nie został dołączony również tytuł wykonawczy w stosunku do "W." Sp. z o.o., gdyż tytuł ten został doręczony już wcześniej J. P., jako Prezesowi Zarządu "W." Sp. z o.o., uprawnionemu do reprezentowania Spółki.

Odnosząc się do przywołanego w skardze poglądu zaprezentowanego w orzecznictwie o konieczności rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów, a dopiero później zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji równoczesnego złożenia tych środków, Sąd stwierdził, że stanowisko to podziela. Pogląd ten jednak nie może znaleźć zastosowania w sprawie, gdyż skarżący nie wniósł skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że ze środków prawnych wskazanych w art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środkiem dewolutywnym jest zażalenie na postanowienie. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej rozpoznaje natomiast organ egzekucyjny, który, jeżeli zarzuty są uzasadnione, uprawniony jest m. in. do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego był więc uprawniony do potraktowania skierowanego do niego pisma skarżącego z 13 czerwca 2011 r. jako zażalenia na postanowienie Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2011 r. i do jego rozpoznania. Odnosząc się do twierdzeń skargi, Sąd powtórzył, że w sprawie nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.

Skargę kasacyjną wniosła "W." Sp. z o.o. w K. Zaskarżyła wyrok w całości. Na zasadzie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. w zw. z art. 26 i w zw. z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (dalej: u.p.e.a) art. 33 u.p.e.a.(zarzut 1)

- poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania, w którego toku zostało wydane zaskarżone Postanowienie Ministra i w związku z tym brak uchylenia zaskarżonego Postanowienia Ministra mimo przeprowadzenia przez organ tego postępowania z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na nałożeniu na Skarżącego grzywny pomimo braku wszczęcia egzekucji wobec Skarżącego i braku wymienienia Skarżącego w tytule wykonawczym, mimo że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i tylko w toku skutecznie zainicjowanego postępowania egzekucyjnego mogą być nakładane grzywny wobec zobowiązanego zgodnie z art. 119 u.p.e.a.;

- podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku zostało wydane Postanowienie Ministra i uchylić zaskarżone Postanowienie Ministra na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez Ministra Szkolnictwa naruszenia przepisów postępowania polegającego prowadzeniu postępowania egzekucyjnego wobec podmiotu, wobec którego nie doszło do skutecznego w świetle art. 26 u.p.e.a. wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mimo że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i tylko w toku skutecznie zainicjowanego postępowania egzekucyjnego mogą być nakładane grzywny wobec zobowiązanego zgodnie z art. 119 u.p.e.a.

2) naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art.124 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 26 u.p.e.a. (zarzut 2)

- poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania, w którego toku zostało wydane zaskarżone Postanowienie Ministra i w związku z tym brak uchylenia zaskarżonego Postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. mimo przeprowadzenia przez organ tego postępowania z naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku zostało wydane zaskarżone Postanowienie Ministra i uchylić zaskarżone Postanowienie Ministra na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów postępowania polegającego na braku ustalenia właściwego kręgu stron postępowania egzekucyjnego i nakładanie grzywny na podmiot, nie będący formalnie adresatem aktu wszczynającego postępowanie egzekucyjne, który miała uzasadnione podstawy, w świetle doręczanych mu aktów administracyjnych uznać, że nie jest podmiotem wobec którego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, co łącznie narusza zasadę pogłębiania zaufania wyrażoną w art. 8 K.p.a.

3) naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. w zw. z art. 122 u.p.e.a. i art. 33 u.p.e.a. i art. 34 u.p.e.a. (zarzut 3)

- poprzez uznanie, że w toku postępowania Skarżący skutecznie wniósł jedynie zażalenie na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny,

- podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku zostało wydane zaskarżone Postanowienie Ministra i uchylić zaskarżone Postanowienie Ministra na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów postępowania polegającego na uznaniu, że Skarżący pismem z dnia 13 czerwca 2011 r. dał wyraz swojemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zarówno w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego jak i niezależnie nałożenia grzywny, a brak powołania właściwej podstawy prawnej nie zwalnia organ z obowiązku z badania prawidłowości wydanego wyroku.

4) naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. w zw. z art. 199 u.p.e.a. (zarzut 4)

- poprzez uznanie, że w toku postępowania zachodziły przesłanki uzasadniające nałożenie grzywny,

- podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był przeprowadzić kontrolę prawidłowości postępowania, w którego toku zostało wydane zaskarżone Postanowienie Ministra i uchylić zaskarżone Postanowienie Ministra na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a. wobec dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów postępowania polegającego na uznaniu, że Skarżący nie spełnił ciążących na nim obowiązków, a zatem zachodziły przesłanki uprawniające organ do nałożenia grzywny.

Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach kasacji.

Rozważania w zakresie dwóch pierwszych zarzutów skargi kasacyjnej rozpocząć należy od powtórzenia za Sądem pierwszej instancji, że w myśl art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zaś z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 ustawy). W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że zobowiązanym jest "W." Spółka z o.o. w K. Wierzyciel, czyli Minister Edukacji Narodowej i Sportu, po wystosowaniu do zobowiązanego pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, wystawił tytuł wykonawczy i złożył wniosek o wszczęcie egzekucji. Organ egzekucyjny działając poprzez egzekutora P. M. doręczył tytuł wykonawczy zobowiązanemu do rąk Prezesa Zarządu "W." Spółki z o.o. w K. J. S. Fakt, że doręczone jednocześnie postanowienie o nałożeniu grzywny zostało następnie przez organ drugiej instancji uchylone, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Bezzasadne są zatem twierdzenia skarżącego o prowadzeniu egzekucji mimo braku wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, tj. Spółki z o.o. "W.". W zaskarżonym wyroku trafnie przyjęto, że zarządzenie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], nie miało znaczenia dla ustalenia podmiotu zobowiązanego i rzeczywistej daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że skarżąca wniosła jedynie zażalenie na postanowienie w przedmiocie wymierzenia grzywny. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, pismo skarżącej z dnia 13 czerwca 2011 r. zostało wniesione do organu właściwego do rozpoznania zażalenia i było zatytułowane jako zażalenie. Niezależnie zatem od możliwości potraktowania pisma jako innego środka prawnego, obowiązkiem organu było rozpoznanie zażalenia. Skoro zaś, mimo wezwania skarżącej do sprecyzowania pisma w pozostałym zakresie, nie zastosowała się ona do wezwania, a po wystosowaniu następnie pouczenia, że będzie prowadzone postępowanie zażaleniowe, w którym zobowiązany ma prawo wypowiadać się, skarżąca w dalszym ciągu nie podjęła żadnych czynności procesowych, nie było podstaw do nadawania biegu pismu w szerszym zakresie, niż przeprowadzenie postępowania zażaleniowego. W tej sytuacji trafne wywody o konieczności rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów, a dopiero następnie zażalenia, nie odnoszą się do stanu procesowego w niniejszej sprawie.

Podstawa kasacji nie jest usprawiedliwiona również w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 199 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przede wszystkim, skarżąca powołała nieistniejący przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest to kwestia incydentalnej, jednorazowej omyłki. Ten sam przepis został wskazany w odnoszącym się do tej podstawy kasacji fragmencie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Powołanie w skardze kasacyjnej nieistniejącego przepisu w obowiązującym akcie prawnym powoduje zaś, że w tym zakresie nie spełnia ona wymagań przewidzianych w art. 176 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1735/04, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 165775).

Podnosząc naruszenie art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie przez sąd administracyjny obowiązku kontroli administracji publicznej, trzeba wykazać naruszenia norm materialnych i procesowych, które o tej wadliwości świadczą. Niewątpliwie przecież Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem legalności, tak jak tego wymaga przepis art. 1 § 2 P.u.s.a., a nie z uwzględnieniem innych, nieprzewidzianych tym przepisem kryteriów. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., rozpoznał skargę, a więc przeprowadził kontrolę działalności administracji publicznej oraz zastosował w wyroku środek przewidziany w ustawie, tzn. oddalił skargę (art. 151 P.p.s.a.). Skoro skarżąca nie wykazała naruszenia norm materialnych i procesowych, które świadczyłyby o wadliwości zaskarżonego wyroku, nie można podzielić zarzutu naruszenia powoływanych przez skarżącego przepisów art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.