Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 107/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 99a,  art. 102
journal: Dz.U. 2011 nr 116 poz 675
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, 2. uchyla poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego I. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako Komendant Główny SG) decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 99a ust. 1 pkt 9 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1402), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]orzekającą o opróżnieniu przez I. W. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Główny SG wskazał, iż w dniu [...] listopada 1998 r. decyzją nr [...] przydzielił funkcjonariuszowi SG I. W. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], odpowiadający przysługującej wymienionemu normie zaludnienia.

W związku z ustaleniem, że małżonka I. W. stała się właścicielem domu jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], którego powierzchnia odpowiadała należnej wymienionemu normie zaludnienia, Komendant Główny SG decyzją wydaną w dniu [...] lipca 2014 r. orzekł o opróżnieniu przez byłego funkcjonariusza I. W. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

Od powyższej decyzji pełnomocnik I. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł zarzut naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji niewyjaśnienie, czy dom znajdujący się w [...] w chwili jego zakupu przez M. W. (żonę strony) oraz w czasie, gdy toczyło się postępowanie administracyjne w przedmiocie opróżnienia przez I. W. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], nadawał do zamieszkania. Pełnomocnik strony podniósł także, iż w zaskarżonej decyzji nie wskazano dowodów, w oparciu o które przyjęto, że dom w [...] nadaje się do zamieszkania. Zarzucił również Komendantowi Głównemu SG bezzasadne odstąpienie od przesłuchania w toku postępowania strony oraz od przesłuchania w charakterze świadka J. B. (wykonującego prace budowlane domu w [...], stanowiącego własność żony odwołującego się) i właścicieli sąsiednich nieruchomości T. i Z. P. Złożył nadto wniosek o przesłuchanie tych osób w charakterze świadka na etapie postępowania odwoławczego. Pełnomocnik strony podniósł także zarzut naruszenia art. 99a § 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie także do osób, które nie są funkcjonariuszami SG. Z podanych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Komendant Główny SG uznał zarzuty pełnomocnika strony za bezzasadne i rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. wyjaśnił stan faktyczny sprawy, dotrzymując przy tym zasady prawdy obiektywnej oraz wyjaśnił przesłanki podjęcia decyzji, czym zadośćuczynił art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Komendant Główny SG podkreślił, iż wezwał do złożenia zeznań J. B., lecz świadek ten nie stawił się na przesłuchanie, a także mimo wezwania strony do przedstawienia organowi dokumentacji budowy domu i udostępnienia budynku celem przeprowadzenia oględzin uniemożliwiono dokonanie tych czynności. Oględziny zewnętrzne budynku w [...] i informacja uzyskana od sąsiada potwierdziła fakt przydatności budynku do zamieszkiwania. Na wniosek pełnomocnika strony, w dniu [...] września 2014 r. organ administracyjny dokonał przesłuchania w charakterze świadka osób wskazanych we wniosku. Z zeznań złożonych przez T. i Z. P., sąsiadów strony, wynikało, że małżonkowie M. i I. W. regularnie przebywają w domu w [...]. Sąsiedzi zwrócili uwagę na okoliczność porannych wyjazdów i wieczornych powrotów wymienionych do domu w [...], która świadczy o zamieszkiwaniu w nim przez wymienionych. Prócz tego, Z. P. oświadczył, że będąc w domu Państwa M. i I. W. miał możliwość zapoznać się z pracami wykonanymi w domu oraz ocenić tak jego obecny wygląd, jak i możliwość zamieszkiwania w nim. Z. P. stwierdził: "Bo jeśli się wchodzi do domu i widzi się firanki to dom jest wykończony". Przesłuchany świadek J. B. zeznał, że "wszelkie prace budowlane zakończono do [...] grudnia 2012 r., wtedy podłączono gaz". Stwierdził, że budynek nie został oddany do użytku z powodu nieprzekazania dokumentacji wykonawczej stanu surowego przez spółdzielnię. Wskazane przez świadka okoliczności nie dowiodły niemożliwości zamieszkiwania w budynku, a fakt niezgłoszenia budynku do użytkowania nie był przeszkodą w jego użytkowaniu, co wynika z zeznań sąsiadów, jak i wcześniejszej wizji w [...]. Przesłuchanie strony w ustalonym stanie faktycznym organ uznał za zbędne. W toku postępowania stronie zapewniono możliwość uczestniczenia w toczącym się postępowaniu na każdym jego etapie, a w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. przedstawiono motywy rozstrzygnięcia w sprawie.

Zdaniem Komendanta Głównego SG przepisy ustawy o Straży Granicznej, normujące uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy, mają również zastosowanie do byłego funkcjonariusza SG. Stanowisko organu administracyjnego, co do zastosowania przepisu art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (m.in. wyroki NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 779/07 i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/12, którymi oddalono skargi kasacyjne byłych funkcjonariuszy w sprawach o opróżnienie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Straży Granicznej przez byłych funkcjonariuszy i członków ich rodzin).

Natomiast art. 102 ustawy o Straży Granicznej, który w ocenie pełnomocnika I. W. winien być zastosowany w przedmiotowej sprawie nie mógł być stosowany samodzielnie, tj. w oderwaniu od pozostałych przepisów rozdziału 12 ustawy. W myśl powołanego art., funkcjonariusz zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego. Zastosowane przez ustawodawcę odesłanie oznacza, że kwestia uprawnienia takiej osoby do lokalu mieszkalnego winna być rozpatrywana przez pryzmat przepisów regulujących zagadnienie przyznawania funkcjonariuszom SG lokali mieszkalnych mocą decyzji administracyjnej. W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi SG w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny i ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ponadto, na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy, funkcjonariusz jest zobowiązany do opróżnienia przydzielonego mu lokalu mieszkalnego, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on lub jego małżonek uzyskali inny lokal mieszkalny lub dom o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej, co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia.

W toku postępowania bezspornie stwierdzono, że M. W. jest właścicielką domu jednorodzinnego w [...] przy ul. [...], którego powierzchnia mieszkalna odpowiada należnej I. W. liczbie norm zaludnienia. I. W. zamieszkujący w domu jednorodzinnym w [...], stanowiącym własność jego żony, wypełnił wskazaną art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy przesłankę, wobec czego orzeczenie o opróżnieniu zajmowanego przez niego lokalu pozostającego w zasobach mieszkaniowych jest zgodne z prawem.

Decyzja Komendanta Głównego SG z dnia [...] października 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika I. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. oraz zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, pełnomocnik strony podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenia faktyczne leżące u podstaw wydania zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, a w szczególności:

– nieuprawnione przyjęcie w oparciu o zewnętrzne oględziny budynku i wyrwane z kontekstu zdanie z zeznań sąsiada Z. P., że w budynku mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...]możliwe jest mieszkanie i, że zamieszkuje tam I. W.;

– niedokładną i wybiórczą ocenę całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań świadków T. P. , Z. P., J. B., z których to dowodów wynika inny wniosek niż wyciągnięty przez organ administracji;

– pominięcie oświadczenia świadka J. B. zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. na okoliczność stanu budynku w momencie jego zakupu przez M. W., momentu podłączenia przyłączy oraz nie oddania obiektu do użytkowania, które to oświadczenie jest zgodne z zeznaniami tego świadka z dnia [...] września 2014 r.;

– przemilczenie tej części zeznań świadków, z których wynika, czy budynek mieszkalny położony w [...] przy ul. [...]nadaje się do zamieszkania i czy I. W. faktycznie tam zamieszkuje;

– pominięcie faktu, że z żadnego ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentu urzędowego nie wynika, że obiekt nadaje się do zamieszkania lub jest zamieszkiwany;

– zaniechanie przesłuchania I. W. pomimo pierwotnego stwierdzenia takiej konieczności (wezwanie z dnia [...] czerwca br.) i w sytuacji podtrzymywania przez stronę wniosku o przeprowadzenie tego dowodu;

– faktyczną rezygnację z przesłuchania strony pomimo braku wydania postanowienia o uchyleniu własnego postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu;

– przyjęcie, że budynek w [...] przy ul. [...]nadaje się do zamieszkania pomimo, że roboty budowlane wykonywane na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] przenoszącej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1993 r nr [...] , udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], nie zostały zakończone, a dla przedmiotowego obiektu budowlanego nie wydano pozwolenia na użytkowanie.

Pełnomocnik skarżącego podniósł także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten może być stosowany również do osób, które nie są funkcjonariuszami Straży Granicznej;

2. art. 99a ust. 2 powołanej ustawy, poprzez niewskazanie w decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. z imienia i nazwiska osób, które mają opróżnić lokal przy ul. [...] w [...].

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, iż skarga I. W. jest zasadna, choć nie ze wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić.

W sprawie nie budzi wątpliwości, iż na mocy decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...] skarżący, jako funkcjonariusz SG, uzyskał przydział lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Małżonka wymienionego nabyła na własność dom jednorodzinny w [...] przy ul. [...], którego powierzchnia zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe rodziny skarżącego. Wobec poczynionych ustaleń organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu.

Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 150) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej.

W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 12 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Straży Granicznej, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 900), w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym.

Zaś art. 102 ustawy o Staży Granicznej nie może być stosowany samodzielnie w oderwaniu od pozostałych przepisów rozdziału 12 ustawy. Przepisy ustawy o Straży Granicznej w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego lub też utraciły prawo do lokalu poprzez uzyskanie lokalu mieszkalnego zabezpieczające potrzeby mieszkaniowe tych osób. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Straży Granicznej w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego.

Skarżący niewątpliwie nie jest już funkcjonariuszem Straży Granicznej. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Straży Granicznej przez osobę, która nabyła lub małżonek takiej osoby nabył lokal mieszkalny lub dom o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej.

Zgodnie z art. 102 powołanej ustawy funkcjonariusz zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego.

Zastosowane przez ustawodawcę odesłanie oznacza, że kwestia uprawnienia takiej osoby do lokalu mieszkalnego winna być rozpatrywana przez pryzmat przepisów regulujących zagadnienie przyznawania funkcjonariuszom SG lokali mieszkalnych mocą decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi SG w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny i ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy, funkcjonariusz jest zobowiązany do opróżnienia przydzielonego mu lokalu mieszkalnego jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on lub jego małżonek uzyskali inny lokal mieszkalny lub dom o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia.

Przepisy art. 99a ust. 1 powołanej ustawy mają także zastosowanie do byłych funkcjonariuszy, albowiem ustawodawca przyjął w tym zakresie pewne rozwiązanie systemowe. Przepisy rozdziału 12 ustawy o Straży Granicznej stanowią spójną całość. Nie można zatem, jak to czyni strona skarżąca poszczególnych przepisów tego rozdziału odczytywać selektywnie. Nie było bowiem wolą ustawodawcy, aby były funkcjonariusz SG pozostał w uprzywilejowanej sytuacji względem funkcjonariusza w służbie realizującego ustawowe zadania tej formacji. Dla przykładu, art. 99a ust. 1 pkt 12 tej ustawy, nakazuje opróżnienie lokalu w przypadku gdy "on (funkcjonariusz) lub członkowie jego rodziny albo inne osoby zajmują lokal bez tytułu prawnego". Gdyby przyjąć punkt widzenia strony skarżącej, to funkcjonariusz i jego rodzina obowiązani byliby opróżnić zajmowany bez tytułu prawnego lokal mieszkalny z zasobów mieszkaniowych SG, natomiast były już funkcjonariusz i członkowie jego rodziny, nie będący adresatem tej normy, już nie. A to oznaczałoby sankcjonowanie przez ustawodawcę stanu bezprawności, co w państwie prawa nie może mieć miejsca. Zatem przy interpretacji art. 99a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej trzeba posłużyć się wykładnią celowościową, a nie literalną, jak to przyjęła strona skarżącą.

Zatem, co do zasady, zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd o dopuszczalności zastosowania w analizowanym przypadku przepisu art. 99a ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy jest słuszny.

Jednakże organ orzekając w niniejszej sprawie naruszył art. 99a ust. 2 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Natomiast w decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Komendant Główny SG orzekł o opróżnieniu przez "I. W. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokal mieszkalny (...)". W świetle powołanego przepisu tego rodzaju treść osnowy decyzji nie jest prawidłowa, gdyż egzekucji podlega tylko obowiązek nałożony na konkretnie wskazanego zobowiązanego (dłużnika), dlatego nie nadaje się do przymusowego wykonania nakaz opróżnienia lokalu przez niewymienione wprost w niej osoby. Słusznie strona skarżąca zasygnalizowała, iż konieczne jest wyraźne określenie w osnowie decyzji o opróżnieniu lokalu wszystkich osób, które mają to uczynić. Samo tylko posłużenie się ustawowym zwrotem jest niewystarczające. Tym bardziej, gdy treść decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. nawet jednoznacznie nie precyzuje, kto jest "stroną" zobowiązaną do opróżnienia lokalu. Jeżeli bowiem w spornym lokalu zamieszkują osoby dorosłe, które również nie mają, bądź utraciły tytuł do zajmowania lokalu, to należało je wymienić w decyzji z imienia i nazwiska.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1046/13 wyraził akceptowany w aktualnym orzecznictwie pogląd, iż cyt.: " ... spotykane przez długi czas w orzecznictwie sądów powszechnych sformułowanie zobowiązujące do opuszczenia i opróżnienia lokalu także "osób i rzeczy reprezentujących prawa pozwanego", choć mające pewne oparcie w przepisie art. 791 § 2 k.p.c., już dawno zostało wyparte z obiegu, jako co najmniej niefortunne. Obecnie zarówno na gruncie egzekucji sądowej, jak i administracyjnej, wymaga się precyzyjnego określenia osób podlegających eksmisji; jest to niezbędne dla prawidłowej realizacji ewentualnego tytułu wykonawczego. Zatem treść tytułu musi być precyzyjna i jednoznaczna co do osoby dłużnika, przeciwko któremu wyłącznie egzekucja może się toczyć (p. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II CRN 194/95, OSNC z 1996 r. nr 6, poz. 83). W tym miejscu wypada stwierdzić, że jakkolwiek przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) stanowi, iż egzekucję prowadzi się przeciwko zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane, to jednak jego brzmienie nie zwalnia od powyższego obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest władny do badania ani poprawności tytułu wykonawczego, ani zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego (p. art. 804 k.p.c. i art. 29 § 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.). Zatem organom tym nie wolno pozostawiać w omawianym zakresie swobody, bo mogłaby ona prowadzić do nieuzasadnionej dowolności w realizacji tytułów wykonawczych. Poza tym przywołany przepis określa tylko, kogo można objąć tytułem, nie zwalniając organu go wydającego z identyfikacji tych osób. Zaprezentowane powyżej stanowisko jest już utrwalone w judykaturze (p. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 837/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1204/11, publ. jw.). Zatem stwierdzając, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oparta o przepis art. 95 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) winna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności, gdyż określenie, iż obowiązek ten ma wykonać strona i pozostałe osoby w nim zamieszkałe narusza przepis art. 95 ust. 4 tej ustawy (...). Zarzut uchybienia temu przepisowi mieści się w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego, bowiem taki ma on charakter. Wskazuje na to nie tylko zamieszczenie go w jednostce redakcyjnej przepisu o takich cechach (regulującego przesłanki opróżnienia lokalu), ale i skutek w postaci objęcia konkretnych osób decyzją nakazującą wykonanie obowiązku podlegającego przymusowej realizacji. Zatem, mimo iż literalnie reguluje on zagadnienie elementu decyzji administracyjnej, to nosi cechy materialne".

Wobec tożsamego brzmienia art. 99a ust. 2 ustawy o Straży Granicznej i art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, powyższy pogląd należy uznać za wiążący również w sprawach dotyczących opróżnienia lokali mieszkalnych rozpatrywanych na gruncie ustawy o Straży Granicznej.

Skoro zatem zaskarżona, jak i decyzja ją poprzedzającą zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd był zobligowany do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Komendant Główny SG będzie obowiązany ponownie rozpoznać sprawę opróżnienia lokalu przy ul. [...] w [...] z tym, że w pierwszej kolejności ustali kto ten lokal zamieszkuje, a następnie określi obowiązek opróżnienia przedmiotowego lokalu w stosunku do wszystkich osób w nim zamieszkałych wymienionych z imienia i nazwiska.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.