Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 569/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1998-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 40-42, art. 50
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Jeżeli podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą domaga się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o wymiarze cła i nowego wymiaru cła, w związku z ujawnieniem braków ilościowych towaru po wydaniu decyzji, konieczne jest nie tylko istnienie podstaw do wznowienia postępowania celnego, ale także wykonanie przez ten podmiot obowiązków będących następstwem zgłoszenia celnego:

TEZY

Jeżeli podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą domaga się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o wymiarze cła i nowego wymiaru cła, w związku z ujawnieniem braków ilościowych towaru po wydaniu decyzji, konieczne jest nie tylko istnienie podstaw do wznowienia postępowania celnego, ale także wykonanie przez ten podmiot obowiązków będących następstwem zgłoszenia celnego:


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Firmy "C." w B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 13 maja 1997 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej zawartej w JDA SAD (...) - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w T. zawartej w JDA SAD (...) z 12 grudnia 1994 r. dokonano odprawy celnej ostatecznej chlorku amonu importowanego z Rosji.

W czasie przeładunku towaru przez PKP w terminalu przeładunkowym stwierdzono brak 530 worków chlorku amonu o wadze 18 550 kg na kwotę 3.710 USD. Pismem z 17 stycznia 1995 r. Strona zwróciła się do Dyrektora Urzędu Celnego w T. o korektę wartości celnej oraz wymiaru cła w związku ze stwierdzonymi, jak wyżej, brakami ilościowymi towaru.

Dyrektor Urzędu Celnego potraktował pismo Strony jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i postanowieniem z 9 maja 1996 r. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z 10 czerwca 1996 r. odmówił uchylenia decyzji zawartej w ww. dokumencie SAD.

W wyniku wniesionego przez pełnomocnika Strony odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, stwierdził w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zasada wymieniona w tym przepisie oznacza, że jedyną podstawą ustalenia należności celnych może być wyłącznie rzeczywisty stan towaru i jego wartość celna oceniana na podstawie dokumentów przedłożonych organowi celnemu w dniu dokonania odprawy celnej. Odmienne stanowisko w tej kwestii prowadziłoby do praktyki korygowania cła nawet po znaczny m upływie czasu od dokonania odprawy celnej.

2. Po dokonaniu odprawy celnej ostatecznej towar przestaje być towarem celnym w rozumieniu art. 2 pkt 2 prawa celnego. W związku z tym towar taki nie znajduje się pod dozorem celnym i nie jest możliwe dokonanie przez organy celne jakiejkolwiek kontroli w celu ewentualnej weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Z tych względów korekta wartości celnej i należnego cła może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy braki ilościowe w towarze zostały stwierdzone w czasie odprawy celnej i w obecności funkcjonariusza celnego.

3. Za prawidłowe zgłoszenie towaru do odprawy celnej, w tym prawidłowe sporządzenie wniosku o wszczęcie postępowania celnego, odpowiedzialna jest Strona. W związku z ty m, jeżeli ma ona wątpliwości do stanu towaru, powinna zażądać przeprowadzenia rewizji. Na wniosek Strony organ celny może zezwolić na zbadanie towaru /w tym także sprawdzenie faktycznej ilości towaru/ przed zgłoszeniem do odprawy celnej. Czynności te mogą się odbyć tylko w obecności funkcjonariusza celnego oraz przedstawiciela przewoźnika, zarządu magazynu lub składu celnego, w którym towar się znajduje /art. 60 ust. 1 prawa celnego/.

4. Prawidłowe zgłoszenie towaru do odprawy celnej gwarantuje Stronie również instytucja sprostowania zgłoszenia celnego, co może mieć miejsce przed rozpoczęciem przez funkcjonariusza celnego zewnętrznych oględzin towaru /art. 60 ust. Z prawa celnego/.

5. Na wniosek Strony Dyrektor Urzędu Celnego może ustanowić dozór celny nad towarami znajdującymi się poza miejscami odpraw celnych oraz nad pomieszczeniami, placami i środkami przewozowymi nie będącymi miejscami takich odpraw /art. 61 ust. 2 prawa celnego/.

6. Jak wynika z akt sprawy, Strona nie poczyniła starań mających na celu prawidłowe dokonanie odprawy celnej /uprawnienia wynikające z art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 2 prawa celnego/.

7. Protokół handlowy stwierdzający brak 530 worków chlorku amonu został sporządzony bez funkcjonariusza celnego, ponadto, jak wynika z jego daty - 12 grudnia 1994 r., co również potwierdza pełnomocnik Strony, istniał w momencie odprawy celnej. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by został załączony do zgłoszenia celnego.

8. Wbrew twierdzeniom Strony, przesyłka nie przybyła w takim stanie od nadawcy. Przeczy temu przyznanie odszkodowania przez PKP, przewoźnika przesyłki. Ponadto, zgodnie z zadeklarowanymi warunkami dostawy "CPT B.", ryzyko związane z utratą lub uszkodzeniem towaru ponosił do miejsca odbioru towaru /czyli do B./ sprzedawca zagraniczny. To u niego Strona powinna dochodzić roszczeń związanych z brakami ilościowymi towaru. Na tę okoliczność Strona nie dostarczyła żadnego dowodu.

Oddalając skargę złożoną na decyzję Prezesa GUC, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Bezspornym jest, iż strona złożyła wniosek o dokonanie odprawy celnej, przedstawiając dokumenty, z których wynikała zarówno ilość towaru celnego, jak i jego wartość.

Organ celny uznał za rzetelne dokumenty przedstawione przez Stronę i zgodnie z nimi ustalił wartość celną oraz wymierzył należności celne.

W wyniku wniosku Strony o korektę wartości celnej i cła w związku ze stwierdzonymi brakami ilościowymi, złożonego po terminie odwoławczym, organ celny wznowił postępowanie.

Według twierdzeń Strony, nową okolicznością faktyczną uzasadniającą wznowienie był stwierdzony brak towaru celnego potwierdzony protokołem kontroli.

Stosownie do art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa organ celny, aby wydać nową decyzję rozstrzygającą o ilości towaru celnego oraz o jego wartości obowiązany jest do stosowania w tym przedmiocie przepisów prawa celnego, a w szczególności art. 50, art. 40, art. 41, art. 64 ust. 1, art. 67 ust. 1. Jakkolwiek przepisy art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nie stanowią o tym, to jednak obowiązek taki wynika z art. 1 ust. 2 prawa celnego. Stanowi on, iż w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale tylko w takim zakresie, w jakim przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej.

Zacytowane wyżej przepisy prawa celnego w zakresie sposobu wydania każdej decyzji, w tym również decyzji wydanej w trybie art. 151 par. l pkt 2 Kpa, stanowią inaczej /art. 1 ust. 2 prawa celnego/.

Z tego też względu skład orzekający podzielił pogląd prezentowany w innych orzeczeniach NSA /III SA 958/92, SA/Ł 695/93/, według których jeżeli podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą domaga się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o wymiarze cła i nowego wymiaru cła, w związku z ujawnieniem braków ilościowych towaru po wydaniu decyzji, konieczne jest nie tylko istnienie podstaw do wznowienia postępowania celnego, ale także wykonanie przez ten podmiot obowiązków będących następstwem zgłoszenia celnego, w szczególności:

- przedstawienie dokumentów służących do ustalenia nowej wartości celnej towaru /art. 50 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./,

- dostarczenie towaru do ponownej odprawy celnej w miejscu i czasie wskazanym przez organ celny /art. 40 i art. 42 Prawa celnego/,

- dokonanie czynności przygotowawczych do kontroli celnej /art. 41 Prawa celnego/.

Ponieważ czynności tych Strona nie wykonała w całości, trafnie, zdaniem Sądu, organy celne obu instancji odmówiły wydania nowej decyzji na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa.