Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2018/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 par. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 15 poz 14 art. 2 pkt 13
law: Dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego  usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Włodzimierz Kowalczyk WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi F.C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania F. C. od decyzji Wojewody [...] z [...] r. nr [...] dotyczącej odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku F. C. decyzją z [...] r. nr [...] odmówił potwierdzenia jej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. G. nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła F. C. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę wskazał, że [...] roku do Wojewody [...] wpłynął wniosek F. C. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione przez M. G. .

Z uwagi na konieczność ustalenia organu właściwego miejscowo do rozpatrzenia sprawy, pismem z [...] r. Wojewoda [...] wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o dowody potwierdzające ostatnie miejsce zamieszkania M. G. .

Pismami z [...] r. i z [...] r., Wojewoda [...] poinformował F. C. i adw. J. F., jej pełnomocnika o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, stosownie do art. 10 kpa.

Wojewoda [...] decyzją z [...] nr [...] odmówił F. C. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienie nieruchomości przez M. G. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik wnioskodawczyni adw. J. F. Zarzucił, że organ wojewódzki błędnie uznał, że w niniejszej sprawie nie został zachowany termin, o którym mowa w art. 5 ust 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169 poz. 1418 ze zm.). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zaznaczył, iż w przypadku pism nadanych w zagranicznym urzędzie pocztowym za datę wniesienia do organu należy uznać datę przekazania takiego pisma polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a w przedmiotowej sprawie organ po otrzymaniu wniosku zaniechał jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia dnia, w którym przesyłka nadana w [...] została przekazana poczcie polskiej. Zarzucił, że pomimo wniosku strony organ nie przeprowadził także dowodów z opinii biegłego na okoliczność terminu, w jakim wniosek strony został lub mógł zostać przekazany polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Wskazał również, że pojawiające się w sprawie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony.

W ocenie pełnomocnika, organ utrzymywał wnioskodawczynię w przekonaniu, że wniosek został złożony we właściwym terminie, ponieważ przeprowadził postępowanie oraz korespondował ze stroną przez okres [...] roku i w tym czasie nie kwestionował daty złożenia wniosku. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż art. 57 § 5 ust. 2 kpa jest niezgodny z przepisami wspólnotowymi, w tym art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Rozporządzeniem nr 1393/2007 Parlamentu i Rady z 13 listopada 2007 r. w zakresie, w jakim nakłada obowiązek oddania pisma w polskiej placówce pocztowej, a nie nadanie go w dowolnej placówce pocztowej w UE.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i analizie akt sprawy, Minister Skarbu Państwa wskazał, że zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W niniejszej sprawie wniosek strony o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty wpłynął po 31 grudnia 2008 r. (został nadany w niemieckiej placówce pocztowej [...] r., lecz do organu wojewódzkiego wpłynął [...]r.), tj. z uchybieniem ustawowego terminu.

Minister wyjaśnił, że dla skuteczności złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej niezbędne jest, by wniosek ten został wniesiony do organu wojewódzkiego przed upływem terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Stosownie zaś do art. 57 §5 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru;

2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe;

3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;

4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;

5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;

6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z przeważającym stanowiskiem sądów administracyjnych, za dzień wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym przyjmuje się dzień przekazania przesyłki przez ten urząd – polskiemu urzędowi pocztowemu (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 42/13; wyrok WSA w Poznaniu z 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 752/12; postanowienie NSA z 25 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 442/12; wyrok NSA z 26 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1101/07). Natomiast sama data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma wpływu na ocenę, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 października 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 731/10). Zatem za termin nadania pisma, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 kpa w przypadku przesyłki nadanej w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać należy dzień, w którym przesyłka została przekazana polskiej placówce pocztowej.

Minister wskazał, że w niniejszej sprawie wniosek strony został nadany w formie priorytetowej przesyłki nierejestrowanej. Na kopercie brak jest stempla pocztowego z datą przekazania pisma polskiemu urzędowi pocztowemu. Jak wynika z treści pisma P. P. z [...] r., znak [...], tego rodzaju przesyłki nie podlegają ewidencjonowaniu na którymkolwiek etapie przemieszczania, a fakt ich przybycia na obszar Polski nie jest w jakikolwiek sposób odnotowywany w polskiej dokumentacji. Tym samym nie jest możliwe ustalenie terminu, w którym pismo nadane przez stronę w [...] zostało przekazane polskiej placówce pocztowej.

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że w takiej sytuacji terminem wniesienia podania jest dzień, w którym przedmiotowe pismo wpłynęło do organu, co zostało udokumentowane przez prezentatę organu wojewódzkiego. Organ wskazał, że stanowisko to zostało zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 18 lipca 2012 r. (sygn. akt I OSK 1058/11) stwierdził, że jeżeli pismo zostało nadane jako przesyłka zwykła, bez dowodu jej nadania, a nie zachowała się u adresata koperta, w oparciu o którą można byłoby określić datę nadania na podstawie daty stempla pocztowego, a w dokumentacji adresata wpisana została data wpływu, to właśnie tę datę należy przyjąć jako datę, z którą wiązane są skutki prawne złożenia wniosku.

Wobec powyższego organ uznał, że wniosek F. C. został złożony [...] r. Mając na względzie treść art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty został przekroczony.

Minister Skarbu Państwa podniósł, że przewidziany w ustawie z 8 lipca 2005 r. termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawionych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tj. 31 grudnia 2008 r.) jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a więc wywołującym skutki w sferze praw i obowiązków podmiotów, których dotyczą oraz wyznaczającym okres, w którym ma nastąpić ich ukształtowanie w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. W ustawie z 8 lipca 2005 r. brak jest przepisu przewidującego taką możliwość.

Organ powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96, (ONSA z 1997 nr 2, poz. 56), z której wynika, że terminem zawitym jest termin, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa.

Minister zważył, że postępowanie przewidziane w ustawie z 8 lipca 2005 r. ma charakter wnioskowy i jest wszczynane tylko i wyłącznie na wniosek strony.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, jeżeli wniosek nie spełnia wymogów wskazanych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 (między innymi jeżeli został złożony po 31 grudnia 2008 r.) wojewoda zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących nie uwzględnienia przez organ I instancji wniosków strony o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych, Minister wyjaśnił, że stosownie do art. 78 kpa organ ma obowiązek uwzględniać wnioski dowodowe strony jedynie w przypadku gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Opinia biegłego nie ma charakteru dowodu bezpośredniego, a jest jedynie pewną oceną stanu rzeczywistego. Tym samym opinia biegłego nie jest dowodem, który pozwoliłby ustalić datę przekazania wniosku strony polskiemu operatorowi. Ponadto okoliczność ta została wyjaśniona pismem P. P. z [...] r. Natomiast kwestia przeciętnego terminu przekazywania przesyłek z [...] polskim urzędom pocztowym nie jest okolicznością mającą znaczenie dla sprawy.

Za bezpodstawny Minister uznał zarzut jakoby organ I instancji prowadząc postępowanie wprowadził stronę w błąd co do oceny terminowości złożenia wniosku. Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki urzędowej z [...] r. wynika bowiem, że wnioskodawczyni została poinformowana o tym, iż wniosek został złożony po terminie.

Z kolei zarzut strony niezgodności art. 57 § 5 pkt. 2 kpa z przepisami wspólnotowymi nie zasługuje na uwzględnienie. Minister wyjaśnił, że art. 57 § 5 pkt 2 kpa nie kształtuje praw i obowiązków stron oraz nie wpływa na realizację ich uprawnień wynikających z norm prawa wspólnotowego. Jest przepisem proceduralnym, mającym na celu ustalenie dla wszystkich terminów określonych w przepisach prawa administracyjnego jednolitych zasad dla uznania, iż dany termin został zachowany, co ma gwarantować prawidłowy tok postępowania administracyjnego. Minister Skarbu Państwa podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 13 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 2085/10) orzekł, iż wynikające z utrwalonego orzecznictwa polskich sądów administracyjnych powiązanie daty nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym z datą przekazania przesyłki przez ten urząd polskiemu urzędowi pocztowemu nie może być uznane za nieuzasadnione ograniczenie swobód podstawowych przewidzianych w Traktacie.

Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że wniosek F. C. został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., wobec czego prawidłowo organ I instancji odmówił F. C. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej przez M. G. .

Na powyższą decyzję skargę złożyła F. C. .

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową wyrażonego w art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako "TFUE") w zw. z art. 2 pkt 13 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, poprzez brak zastosowania tych przepisów wbrew zasadzie pierwszeństwa prawa unijnego oraz zasadzie bezpośredniości i brak przyjęcia, że nadanie przesyłki pocztowej w zagranicznym urzędzie pocztowym powoduje zgodnie z prawem unijnym zachowanie wyznaczonego terminu mimo:

a. wydania przez Komisję Europejską 24 października 2012 r. tzw. uzasadnionej opinii (reasoned opinion), w której Komisja wzywa państwo Polskie do usunięcia naruszeń polegających na niezgodności art. 165 § 2 kpc (analogiczny do art. 57 § 5 pkt 2 kpa) z prawem unijnym, a w szczególności z art. 18 TFUE w zakresie w jakim przepis ten uzależnia dochowanie terminu od nadania przesyłki jedynie w polskim urzędzie pocztowym,

b. podjęcia przez główne organy państwa Polskiego tj. Sejm i Senat prac legislacyjnych mających na celu usunięcie niezgodności wspomnianych przepisów polskiego prawa z prawem unijnym i wskazywanie przez te organy, iż celem i przedmiotem nowo wprowadzonej ustawy jest "zapewnienie zgodności art. 165 § 2 kpc z art. 18 TFUE wyrażającym zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Z ostrożności procesowej w razie nieuwzględnienia przez Sąd powyższego zarzutu skarżąca zarzuciła ponadto:

2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy przez Ministra błędnej decyzji organu I instancji, w której organ uznał, że wniosek został złożony po 31 grudnia 2008 r., podczas gdy został on wysłany listem poleconym [...] roku. Organ nie uwzględnił słusznego interesu strony i nie podjął w odpowiednim czasie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i niezwłocznie po otrzymaniu wniosku nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia daty, w której przesyłka pocztowa została przekazana polskiemu operatorowi przez pocztę [...].

3. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu wniosku słusznego interesu obywatela – F. C. oraz zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania, w tym prowadzenie korespondencji przez Wojewodę [...] z wnioskodawczynią przez okres czterech i pół roku, w trakcie którego to okresu nic w działaniu organu nie wskazywało by kwestionował on datę złożenia wniosku, co więcej wzywał on wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych poprzez przedstawienie dokumentów, z czego należy wnosić, że organ uznał, że wniosek nadany listem poleconym [...] r. – został złożony w terminie i utrzymywał w tym przekonaniu wnioskodawczynię,

4. naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 kpa poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu wniosku słusznego interesu skarżącej F. C. oraz zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez nierozstrzygnięcie pojawiających się w sprawie wątpliwości na korzyść strony i nieprzyjęcie w świetle zgromadzonego materiału, że wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony (tj. przekazany przez niemiecką pocztę polskiemu operatorowi) w terminie tzn. przez dniem 31 grudnia 2008r.

5. naruszenie art. 35 ust. 1, 2 i 3 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej poprzez prowadzenie sprawy w sposób opieszały mimo, iż sama okoliczność ustalenia terminu złożenia wniosku, zwłaszcza w świetle nieprzeprowadzania przez Wojewodę żadnych dowodów w tym zakresie, była kwestią wysoce nieskomplikowaną, co spowodowało, że skarżąca nie ma już możliwości uzyskania od Poczty [...] informacji o dacie przekazania przesyłki przez niemieckiego operatora polskiemu operatorowi, podczas gdy w sytuacji gdyby organ prowadził postępowanie bez nieuzasadnionej zwłoki i poinformował skarżącą o swoich wątpliwościach co do daty złożenia wniosku, otrzymanie takiej informacji od poczty niemieckiej i wykazanie, że skarżąca nie uchybiła określonemu w ustawie terminowi byłoby wówczas możliwe,

6. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 75 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez utrzymanie błędnej decyzji organu I instancji w mocy, mimo iż organ I instancji nie uwzględnił wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. pocztowych mającego na celu ustalenie daty przekazania przez pocztę niemiecką przesyłki polskiemu operatorowi, ewentualnie o ustalenie średniego terminu w jakim przesyłka polecona nadawana w [...] jest przekazywana polskiemu operatorowi, a nadto niewydanie przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia wyżej wskazanego wniosku dowodowego podczas gdy okoliczność będąca przedmiotem dowodu tj. ustalenie daty przekazania przesyłki polskiej placówce pocztowej miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a organ zobowiązany był dopuścić wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a okoliczność stanowiąca przedmiot dowodu wymagała jakichkolwiek wiadomości specjalnych,

7. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 107 § 2 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 78 kpa w zw. z art. 84 kpa, poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji, w której Wojewoda nie wskazał przyczyn, dla których nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego mającej na celu ustalenie daty, w której przesyłka została przekazana polskiemu operatorowi, podczas gdy obowiązek taki wynika z powołanych przepisów prawa,

8. błędne ustalenia faktyczne, polegające na przyjęciu, iż F. C. uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym odpowiedzi P. P. z [...] r. (wraz z pismem przewodnim z [...] r.) wynika, że przesyłka pocztowa została doręczona P. P. przed dniem [...] r., a jedynie P. P. doręczyła przesyłkę adresatowi po tym terminie.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca wniosła

- o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] r. i decyzji Wojewody [...] z [...] r.

- o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:

1. pisma z [...] r. "Notice to Members" na okoliczność, że organy unijne wskazywały Państwu Polskiemu na niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym w zakresie w jakim te przepisy uzależniają dochowanie terminu od nadania pisma jedynie w polskiej placówce pocztowej,

2. pisma "[...]" z [...] r. na okoliczność, że organy unijne wskazywały Państwu Polskiemu na niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym w zakresie w jakim te przepisy uzależniają dochowanie terminu od nadania pisma jedynie w polskiej placówce pocztowej oraz, że Komisja Europejska wezwała Polskę do usunięcia naruszeń w polskim prawie,

3. druku Sejmowego numer 1272 oraz druku wydanego przez Kancelarię Senatu nr 379 na okoliczność, że zarówno Sejm jak i Senat nie mają najmniejszych wątpliwości, że przepis art. 165 § 2 kpc (analogiczny do stanowiącego podstawę niniejszego rozstrzygnięcia art. 57 § 5 pkt 2 kpa) jest niezgodny z przepisami unijnymi tj. w szczególności art. 18 TFUE a nadto, że w odpowiedzi na wezwanie Komisji Europejskiej do usunięcia naruszeń, polskie organy podjęły działania legislacyjne mające na celu wyeliminowanie z porządku prawnego niezgodnych z polskim prawem przepisów,

4. pisma D. P. z [...] r. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym) dotyczącego przesyłki numer [...] z [...] r. będącej przedmiotem niniejszego postępowania na okoliczność, iż zgodnie z udzieloną przez D. P. informacją czas doręczenia przesyłki wynosi zwyczajowo 2 - 4 dni roboczych a tym samym przesyłka nadana dnia [...] r. musiała zostać przekazana polskiemu operatorowi przed dniem [...] r.

5. dowodu z dwóch przesyłek pocztowych wraz z dowodami ich doręczenia nadanych analogicznie jak przesyłka będąca przedmiotem niniejszego postępowania z tego samego urzędu pocztowego (B., [...]) w taki sam dzień tygodnia (w sobotę) o tej samej porze (po godzinie 12), do tego samego miasta (W.), które zostały doręczone w środę, na okoliczność, że przesyłka nadana w tym samym urzędzie pocztowym w [...] (B.) jest doręczana w terminie 3 dni roboczych nie tylko polskiemu operatorowi lecz jest w tym terminie już doręczana nawet jej adresatowi we W,

6. dowodu z opracowanego przez I. P. C. (będącej organizacją zajmującą się poprawą dostarczania przesyłek w Europie) zestawienia na okoliczność, że średnia długość przesyłki pocztowej nadanej w [...] i skierowanej do Polski w 2008 r. wynosiła 2,5 dnia,

7. maila D. P. z [...] r., pisma D. P. z [...] r. oraz pisma D. P. z [...] r. na okoliczność, że ustalenie daty doręczenia przesyłki polskiemu operatorowi jest możliwe jedynie w ciągu 6 miesięcy po doręczeniu przesyłki.

Powyżej wskazane zarzuty skarżąca rozszerzyła w uzasadnieniu skargi. Skarżąca podniosła m.in., że w sytuacji zaniechań organu i wobec nieprzeprowadzenia przez siebie jakichkolwiek dowodów, organ w razie pojawiających się w sprawie jakichkolwiek wątpliwości co do daty dostarczenia przesyłki poczcie polskiej, zobowiązany był rozstrzygnąć je na korzyść wnioskodawczyni, zgodnie z zasadą załatwiania sprawy w sposób mający na względzie słuszny interes obywatela (art. 7 kpa) oraz zasadą zaufania prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wskazaną w art. 8 kpa. Organ powinien był bowiem po pierwsze w ogóle rozważyć kwestię ustalenia daty przekazania przesyłki polskiemu operatorowi a następnie w sytuacji gdyby pojawiały się wątpliwości co do daty ustalenia tej przesyłki, rozstrzygnąć je na korzyść uczestnika i przyjąć w świetle zgromadzonego materiału, że wniosek został złożony (tj. przekazany przez [...] pocztę polskiemu operatorowi) przez F. C. w terminie tzn. przed 31 grudnia 2008 r.

Skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2006 r. , sygn. akt I OSK 362/06, z którego wynika, że w sytuacji, gdy organ nie jest w stanie przedstawić przekonujących dowodów (np. koperty, pisma z prezentatą wpływu) pozwalających na ustalenie bez cienia wątpliwości przez sąd konkretnej daty złożenia pisma procesowego przez obywatela, niedopuszczalne jest wywodzenie niekorzystnych dla skarżącego skutków prawnych, w postaci np. ustalenia, iż orzeczenie organu jest nieważne, gdyż odwołanie, jako złożone po terminie, nie powinno być przez organ rozpoznane.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] r. skarżąca odniosła się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Skarżąca poparła zarzuty skargi. Wskazała, że na skutek zaniechań organu, który przez kilka lat nie kwestionował daty złożenia wniosku, obecnie nie jest możliwe ustalenie daty przekazania przesyłki polskiemu operatorowi. Ustalenie takie możliwe był w terminie 6 miesięcy od daty nadania przesyłki.

Skarżąca podniosła, że żaden z organów nie zastosował prawa unijnego, tj. w szczególności art. 18 TFUE, mimo obowiązującej zasady bezpośredniości i pierwszeństwa prawa UE. W ocenie skarżącej przepis art. 18 TFUE ma zastosowanie również w sprawach administracyjnych.

W przypadku wątpliwości Sądu co do zgodności art. 57 ust. 5 pkt 2 kpa z obowiązującym prawem unijnym, skarżąca wniosła o skierowanie przez Sąd pytania prejudycjalnego do ETS o treści: czy art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej ustanawiającego zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zw. z art. 2 pkt 13 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one uregulowaniu państwa członkowskiego, takiego jak będące przedmiotem postępowania głównego (tj. art. 57 ust.5 pkt 2 kpa), które przewiduje że termin uważa się za zachowany, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane jedynie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, zaś nie przewiduje możliwości zachowania tego terminu w sytuacji nadania pisma w placówce pocztowej innego Państwa Członkowskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r.

Jest to termin prawa materialnego, którego uchybienie zawsze będzie skutkować odmową potwierdzenia tego prawa.

Skarżąca nadała wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty przesyłką pocztową zwykłą nierejestrowaną w urzędzie pocztowym w [...] [...] r. (w sobotę).

Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa nadanie przesyłki wyłącznie w polskim urzędzie pocztowym powoduje zachowanie terminu. Nie czyni tego nadanie przesyłki w jakimkolwiek urzędzie pocztowym za granicą Dowodem dokonania czynności w terminie będzie pokwitowanie wydane w związku z nadaniem przesyłki. Jak wynika z omawianego przepisu, waloru zachowania terminu nie będzie miało dokonanie czynności w urzędzie pocztowym za granicą. Termin będzie zachowany jedynie, jeżeli za granicą pismo zostanie złożone w polskim urzędzie konsularnym ( art. 57 § 5 pkt 3 kpa).

W wyroku z 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1101/07 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 kpa). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 805/09 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z 2 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 885/09, WSA w Warszawie w wyroku z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 42/13).

Przekonanie skarżącej, że nadając przesyłkę w niemieckim urzędzie pocztowym zachowała termin nie może stanowić okoliczności dającej podstawę do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 kpa.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, w jakim momencie przesyłka nadana przez skarżącą u niemieckiego operatora, przekazana została polskiej placówce pocztowej. Jednakże terminu tego nie dało się ustalić. Prawidłowo więc organy przyjęły jako datę złożenia wniosku dzień wpływu wniosku do organu ( zgodnie z prezentatą).

Bezsporne jest, że skarżąca nadała wniosek o ustalenie prawa do rekompensaty [...] r. w [...], w miejscowości B. Jak wyżej zaznaczono, była to przesyłka zwykła nierejestrowana.

Jak wynika z pisma P. P. z [...] r., adresowanego do kancelarii pełnomocnika skarżącej adw. J. F., była to przesyłka priorytetowa nierejestrowana, wobec czego nie ma możliwości wskazania terminu jej nadejścia do polskiego operatora. Z pisma wynika również, że zwykłe przesyłki listowe, jako usługa o najprostszej technologii wykonania, na żadnym etapie przemieszczania nie podlegają obowiązkowi ewidencjonowania, a przekazywane są między krajami i urzędami w ogólnej masie ładunku. Fakt nadejścia przesyłki nierejestrowanej do Polski nie jest w żaden sposób odnotowywany w Polskiej dokumentacji. Z pisma wynika także, że wprawdzie przesyłka priorytetowa powinna dotrzeć do Polski w terminie ok. 3 dni od daty nadania, to jednakże terminy te nie stanowią gwarantowanego terminu doręczania tego rodzaju przesyłek i wobec tego Poczta Polska nie jest w stanie potwierdzić, czy w przypadku przesyłki skarżącej termin ten został zachowany.

Skarżąca nadając w [...] przesyłkę listem zwykłym powinna liczyć się ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami z tym związanymi, w tym brakiem możliwości wykazania zachowania terminu prawa materialnego. W sytuacji, w której nie ma możliwości bezspornego ustalenia daty wpływu owej przesyłki do polskiej placówki pocztowej operatora publicznego, prawidłowe jest przyjęcie przez organy jako daty wpływu wniosku datę prezentaty organu. Prezentata organu stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Należy z całą mocą podkreślić, że gdyby skarżąca nadała wniosek przesyłką poleconą nie byłoby problemu z ustaleniem daty wpływu do polskiego operatora pocztowego. Niezachowanie powyższych wymogów stanowi o braku dbałości o własne interesy i jest zawinione przez skarżącą, a nie przez organ.

Powyższej oceny nie zmieniają powoływane w skardze wyroki: NSA z 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1101/07 i WSA w Gliwicach z 7 lipca 2011 r., III SA/Gl 2898/10. W tych wyrokach sądy wskazały, że organy nie zbadały daty wpływu przesyłki nadanej przez stronę za granicą do polskiej placówki pocztowej operatora publicznego. Jednocześnie WSA w Gliwicach wyraźnie wskazał, że strona wnosząc pismo za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego powinna liczyć się z możliwością nie dotrzymania terminu. Sąd ten uchylił zaskarżone postanowienie także dlatego, że data nadania przesyłki była nieczytelna, a organ tego nie zbadał.

W niniejszej sprawie stan faktyczny jest jednak inny. Skarżąca nadała przesyłkę listem zwykłym. Wprawdzie zgodzić się należy ze skarżącą, że po wpłynięciu jej wniosku organ nie podjął niezwłocznie działań mających wyjaśnić powyższą kwestię ani nie wezwał skarżącej do przedstawienia takich dowodów, jednakże w sytuacji opisanej w piśmie P. P. z [...] r. wyjaśnienia takie, z przyczyn wskazanych w powyższym piśmie, nie mogłyby być skuteczne. Otóż w owym piśmie podano, że przesyłki tego rodzaju na żadnym etapie przemieszczenia nie podlegają ewidencjonowaniu, a fakt nadejścia do Polski przesyłki nie jest odnotowywany w polskiej dokumentacji.

Natomiast wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z maila D. P. z [...] r. i pism z [...] r. i [...] r. (z tłumaczeniem na język polski) Sąd oddalił, gdyż są to dowody dotyczące poszukiwania przesyłek. Przesyłka skarżącej nie zaginęła i znajduje się w aktach, a już wyżej wskazano, z treści pisma P. P. z [...] r. wynika, że na żadnym etapie jej przemieszczenia przesyłka ta nie jest rejestrowana. Nawet gdyby organ w dniu następnym po wpłynięciu wniosku podjął oczekiwane przez skarżącą czynności, to ich wynik byłby taki sam jak po upływie 6 miesięcy (dotyczącego poszukiwania przesyłek a nie rejestracji daty wpływu do polskiego operatora) lub później. Wobec tego powyższy zarzut skargi nie może być skuteczny.

Dlatego Sąd oddalił wnioski skarżącej odnośnie pozostałych dowodów wskazanych w skardze, w tym dowodów z symulacji nadawania przesyłek, terminowości przesyłek, albowiem dokumenty te nie dotyczą kwestionowanej przesyłki nadanej w [...] [...] r., a więc nie wynika z nich, kiedy przesyłka dotarła do polskiego operatora. To, że średnio przesyłki z miejscowości B. w [...] docierają do Polski w terminie 2-4 dni, nie oznacza, że kwestionowana przesyłka w owym terminie (tj. w 2008 r.) faktycznie dotarła do polskiego operatora przed 31 grudnia 2008 r. lub w tym dniu, tym bardziej, że był to okres poświąteczny (sobota) i noworoczny, kiedy wzrasta liczba przesyłek i korespondencji.

Należy z całą mocą podkreślić, że skoro ustawodawca stanowi o zachowaniu terminu prawa materialnego, to na stronie ciąży obowiązek wykazania zachowania tego terminu. Jedynie wówczas, gdy z przyczyn zawinionych przez organ, np. zniszczenie, zgubienie koperty z nadaniem listu w Polsce, braku prezentaty lub innych ewidentnych przyczyn leżących po stronie organu, powstałyby wątpliwości, co do zachowania terminu, to wówczas dopuszczalne jest usuwanie wątpliwości poprzez domniemania.

Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest to, że ustawodawca w ustawie z 8 lipca 2005 r. przewidział ponad trzyletni termin na złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wobec tego wysłanie wniosku do organu przez stronę zamieszkałą na stałe w Polsce, na cztery dni przed końcem terminu, w okresie tuż po Świętach Bożego Narodzenia i przed Nowym Rokiem, za pośrednictwem operatora zagranicznego, przesyłką zwykłą, nie rejestrowaną, jest wyborem strony, ale jednocześnie niewątpliwie obciąża ją ryzykiem niemożności wykazania wpływu przesyłki do polskiego operatora. Strona prawidłowo dbająca o własne interesy powinna dochować wszelkich aktów staranności w celu wykazania zachowania terminu prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 2 pkt 13 Dyrektywy 97/67WE parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego i usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U.UE.L.1998.15.14 Dz.U.UE-sp.06-3-71), podnieść należy przepis ten definiuje pojęcie operatora świadczącego usługi pocztowe. Natomiast zgodnie z pkt 20) tej dyrektywy Państwa Członkowskie mają prawo do wyznaczenia podmiotu lub podmiotów odpowiedzialnych za usługi przesyłki poleconej stosowanej w procedurach sądowych lub administracyjnych zgodnie ze swoim ustawodawstwem krajowym. Natomiast zgodnie z art. 8 tej dyrektywy postanowienia art. 7 nie naruszają prawa Państw Członkowskich do usługi przesyłek poleconych stosowanych w procedurach sądowych lub administracyjnych zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym.

Z kolei z rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/200 w art. 1 ust.2 zd. 2 wynika, że rozporządzenie nie obejmuje w szczególności spraw skarbowych, celnych czy administracyjnych ani odpowiedzialności państwa za działania i zaniechania podczas sprawowania władzy publicznej (acta iure imperii).

Dlatego z przyczyn wyżej podanych niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Nie można bowiem uznać, że w powyższy sposób doszło do dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Skoro przepisy unijne nie normują postępowania dotyczącego nadawania przesyłek dla celów postępowań administracyjnych, pozostawiając powyższą regulację prawu Państw Członkowskich, to nie można uznać, że doszło do dyskryminacji obywatela polskiego. Każdy podmiot, który w polskim postępowaniu administracyjnym dokonuje przesyłki z państwa unijnego traktowany jest tak samo jak obywatel polski. Nie ma więc mowy o dyskryminacji skarżącej w stosunku do innych obywateli Państw Unii.

Natomiast wezwanie przez Komisję Europejską Państwa Polskiego do usunięcia naruszeń związanych z niezgodnością art. 165 § 2 kpc z prawem unijnym nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż zagadnienie to zostało uregulowane przepisami unijnymi i Polska się do niego zastosowała.

Ponadto regulacja ta nie dotyczyła nadawania przesyłek w trybie przepisów kpa. Dlatego Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodów z pisma z [...] r., z [...] r., z druku sejmowego – wnioskowanych w skardze, gdyż nie odnoszą się one do stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w niniejszej sprawie. Z powyższych przyczyn Sąd nie wystąpił z pytaniem prejudycjalnym.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.