Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 246/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: Art. 170, 184, 197 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 566/10 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia (...) czerwca 2010 r., Nr (...) w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz pozbawienia prawa do zasiłku postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 566/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek S. K. o wyłączenie sędziego NSA Henryka Ożoga od orzekania w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia (...) czerwca 2010 r., Nr (...)w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz pozbawienia prawa do zasiłku.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 5 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Pismem z dnia 12 lutego 2011 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Henryka Ożoga "z uwagi na przekraczanie przez niego przyznanych mu granicami prawa uprawnień".

Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, wyjaśniając w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że brak jest w sprawie podstaw do wyłączenia. Zażalenie skarżącego na opisane postanowienie Sądu zostało oddalone prez. Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r. I OZ 332/11).

Pismem z dnia 21 stycznia 2012 r. skarżący ponownie wniósł o wyłączenie Sędziego Henryka Ożoga od orzekania w sprawie, podnosząc w uzasadnieniu wniosku, że Sędzia ten, wykonując obowiązki Przewodniczącego Wydziału, przekroczył swe uprawnienia, zarządzając losowanie składu do orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego, spośród sędziów WSA we Wrocławiu, wykorzystując tym samym swą pozycję w hierarchii służbowej wobec sędziów orzekających w tym sądzie.

Skarżący podniósł również, że Sędzia Henryk Ożóg, jako Sędzia orzekający również w sprawie z innej skargi wnioskodawcy (IV SA/Wr 136/10) winien był wyłączyć się, gdy losowano skład do rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędziego Wandy Wiatkowskiej – Ilków.

W dniu 31 stycznia 2012 r. sędzia NSA Henryk Ożóg złożył oświadczenie, z którego wynika, że w stosunku do jego osoby nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które dawałyby podstawy do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wbrew zarzutom wniosku o wyłączenie, skład sędziowski do orzekania w przedmiocie złożonego wniosku o wyłączenie sędziego, wyłoniono prawidłowo spośród sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu bowiem, właściwym do orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego jest Sąd, przed którym sprawa się toczy, z wyłączeniem jedynie sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. W rozpoznawanej sprawie skład do rozpoznania wniosku wylosowano spośród sędziów WSA we Wrocławiu, wyłączając z losowania Sędziego Henryka Ożoga, o wyłączenie którego wnosił skarżący. Sędzia ten wydał jedynie zarządzenie o przeprowadzeniu losowania, co jest konsekwencją pełnienia przez Sędziego funkcji Przewodniczącego Wydziału (§ 21 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. w sprawie Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. nr 169, poz. 1646). Nie podjął jednak w sprawie żadnych decyzji dotyczących merytorycznego rozpoznania sprawy, wypełniającym tym samym dyspozycję art. 20 § 3 p.p.s.a. Dodatkowo, wbrew zarzutom wniosku, nie można w sprawie w ogóle mówić o wykorzystywaniu pozycji wobec związanych stosunkiem pracy podległych pracowników – sędziów, wobec osoby Przewodniczącego Wydziału, bowiem zawód sędziego nie jest wykonywany w ramach stosunku pracy, a sędziowie powoływani są na stanowisko służbowe przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Z akt sprawy wynika, że skarżący w istocie nie podał żadnych okoliczności świadczących o zachodzeniu po stronie tego sędziego jakichkolwiek podstaw do jego wyłączenia od udziału w sprawie. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku, podobnie jak okoliczności przedstawione w uprzednio rozpoznawanym wniosku z dnia 7 marca 2011 r., dotyczące nieprawidłowości procedury wyznaczania sędziego sprawozdawcy, mogłyby stanowić ewentualną podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej, nie mogą jednak uzasadniać uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Kwestia ta została wyjaśniona skarżącemu w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r. I OZ 332/11.

Zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 27 lutego 2012 r. wniósł S. K., w którym nie zgodził się z zapadłym rozstrzygnięciem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a. Natomiast art. 19 powołanej ustawy stanowi, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Zarówno instytucja wyłączenia sędziego z mocy prawa, jak i na wniosek strony -dając możliwość eliminowania przyczyn, które mogłyby skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu konkretnego sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy - jest istotną gwarancją procesową. Wskazać jednak trzeba, że tylko obiektywnie zaistniałe i konkretnie sformułowane zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu określonej sprawy - stanowić mogą prawem przewidzianą podstawę wniosku o wyłączeniu sędziego. Tym samym o dopuszczalnym wniosku o wyłączenie sędziego można mówić jedynie wówczas, gdy odnosi się on do osoby konkretnego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich indywidualnych, odnoszących się do tego sędziego okoliczności, mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Rozpatrywany wniosek takich warunków nie spełnia, ponieważ skarżący domaga się ponownie wyłączenia sędziego w sprawie, nie wskazując obiektywnych przyczyn świadczących o braku jej bezstronności. Należy podkreślić, że wniosek o wyłączenie sędziego w tej konkretnej sprawie został prawomocnie rozpoznany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 332/11. W postanowieniu tym szczegółowo odniesiono się do wskazanych przez skarżącego argumentów, wskazano na znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie sędziego, z którego wynika, że nie zachodzą takie okoliczności, które budziłyby wątpliwości co do jego bezstronności i które uzasadniałyby wyłączenie go od rozpoznania sprawy. Od dnia rozpoznania pierwszego wniosku o wyłączenie sędziego, nie zaszły nowe okoliczności, wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a skarżącym, ani też nie zaistniały nowe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy. Należy również przywołać treść art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd związany jest prawomocnym orzeczeniem, które zostało przez niego wydane. Uchylenie lub zmiana prawomocnego orzeczenia możliwe jest jedynie w wypadku zmiany okoliczności sprawy i tylko wypadku, gdy wydane orzeczenie nie kończy postępowania w sprawie, co wynika z art. 165 powołanej ustawy. Postanowienie wydane w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego jest właśnie takim orzeczeniem nie kończącym postępowania, zatem jego ewentualna zmiana mogłaby nastąpić tylko w wypadku zmiany okoliczności sprawy. Skoro ponownie złożony wniosek nie zawierał w swoim uzasadnieniu żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w tym przedmiocie, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił jego uwzględnienia, zaś zaskarżone postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego należy uznać za wydane zgodnie z obowiązującym prawem.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 p.p.s.a.