Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 1522/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent sądowy Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane w całości, 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga została złożona na wyżej opisane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) wydane w wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącą zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej PINB) z dnia [...]r. o nałożeniu na nią grzywny w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki domku letniskowego usytuowanego na działce [...] w M. Zaskarżonym rozstrzygnięciem ŚWINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w części orzekającej o nałożeniu grzywny oraz uchylił to postanowienie w części określającej wysokość nałożonej grzywny i ustalił wysokość tej grzywny w kwocie [...]zł.

Tytuł wykonawczy został w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym wystawiony już [...]r. po wcześniej wystosowanym do skarżącej upomnieniu z [...] r. Także jeszcze w [...]r., a to postanowieniem z [...]r. organ I instancji nałożył już na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania wyżej opisanego obowiązku, a następnie [...]r. wydał również postanowienie o wykonaniu zastępczym. Oba te postanowienia zostały jednak uchylone przez ŚWINB, a sprawa została przekazana PINB do ponownego rozpatrzenia w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. (sygn. akt II SA/Ka 769/00) wstrzymującym wykonanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego i w konsekwencji organ I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne. W związku z wyrokiem NSA z dnia 21 lutego 2002 r. oddalającym skargę I. C.PINB w Ż. postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie, a następnie opisanym już wyżej postanowieniem nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. W zażaleniu złożonym na to postanowienie I. C. podała, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, jest w 7-mym miesiącu ciąży oraz jako osoba samotna nie może oczekiwać jakiejkolwiek pomocy od najbliższej rodziny. Wskazała także, że nie ma możliwości zlecenia wykonania rozbiórki innym osobom bowiem zarabia tylko [...] zł netto. Zmieniając wysokość nałożonej na skarżącą grzywny organ II instancji oparł się na przepisie art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 ze zm.), a także obwieszczeniu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2001 r. ( MON. Pol. Z 2001 r. nr 47, poz. 787).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. C. domaga się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia z powodu jego niezgodności z prawem. Podniosła ona, iż po wyroku NSA winna zostać ponownie wezwana do dobrowolnego wykonania nakazu rozbiórki, a dopiero potem powinna zostać nałożona na nią grzywna w celu przymuszenia. Powtórzyła ona także w skardze argumenty podniesione w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, gdzie w szczególności wskazał on, że okoliczności na jakie powołała się w zażaleniu skarżąca nie dają podstaw do odstąpienia od postępowania egzekucyjnego. Przepisy prawa nie nakładają na skarżącą osobistego wykonania nałożonego na nią obowiązku, jak i nie dają podstaw do odstąpienia od egzekucji z uwagi na trudną sytuację materialną zobowiązanej. Organ ten wskazał także, na treść art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych przez skarżącą. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Dokonując takiej kontroli Sąd nie jest jednak, w świetle art. 134 § 1 (in fine) ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270)- dalej zwanej ustawą – PoPPSA , związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wynik dokonanej przez Sąd kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego wskazuje na naruszenie w toku postępowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a także regulacji zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że organy obu instancji ustalając wysokość nałożonej na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonana obowiązku zastosowały przepis art. 121 § 5 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przepisie tym jest mowa o wykonaniu obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Tymczasem z przedłożonych akt sprawy nie wynika, że obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczony został prawomocny nakaz rozbiórki jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania przedmiotowych postanowień Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy budynek jest to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Z dołączonego do akt sprawy uzasadnieniu wymienionego wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, a także znajdującej się również w aktach odpowiedzi ŚWINB na wniesioną w [...] r. do NSA skargę wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany jest przyczepą campingową posadowioną na słupkach betonowych, ocieploną deskami i przykrytą dachem. Skoro tak to, należało by go zakwalifikować do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych o jakich jest mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, a tym samym do wykonania nakazu rozbiórki takiego obiektu nie mógłby znaleźć zastosowania wskazany wyżej przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz przepis art. 121 § 2 w zw. z art. 121 § 4 cyt. ustawy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie dostrzegł także naruszenie przez ŚWINB przepisu art. 139 kpa w zw. z art. 144 kpa mających zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wymieniony art. 139 kpa zezwala na orzekanie na niekorzyść wnoszącego odwołanie (zażalenie) tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego przez zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ II instancji zasadnie dopatrzył się błędu w przyjętej przez organ I instancji podstawie do ustalenia wysokości nałożonej grzywny, lecz dokonując jego korekty nie wykazał jednocześnie iż rozstrzygnięcie organu I instancji dokonane w tym zakresie rażąco narusza prawo. ŚWINB dokonując zmiany części zaskarżonego postanowienia powołał się bowiem na treść obwieszczenia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 10 grudnia 2001 r. ustalającego cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2001 r. na kwotę 2 700 zł, gdy tymczasem postanowienie organu I instancji wydane zostało [...] r. a więc w II kwartale 2002 r. i nie wynika z niego bezpośrednio jaką cenę za 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego organ ten przyjął za podstawę obliczenia wysokości nałożonej grzywny. Zauważyć przyjdzie w tym miejscu, że zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 17 czerwca 2002 r. (Mon. Pol. z 2002 r. nr 26, poz. 444) cena za 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2001 r. była już niższa i wyniosła 2 500 zł. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia przez organ odwoławczy, iż zaskarżone postanowienie w kwestii ustalenia wysokości nałożonej grzywny rażąco narusza prawo, czy też rażąco narusza interes społeczny i dokonania w tym zakresie zmiany zaskarżonego postanowienia na niekorzyść wnoszącej zażalenie.

Ponownie rozpoznając sprawę w przypadku nie wykonania przez skarżącą ciążącego na niej obowiązku organ I instancji zastosuje wyżej wskazany tryb postępowania. Organ ten powinien jednak rozważyć, czy z uwagi na przewidywane niewielkie koszty wykonania zastępczego nie powinien w pierwszym rzędzie zastosować tego środka egzekucyjnego kierując się wskazaniami art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), uchylił kierując się art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy – PoPPSA zaskarżone postanowienie. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stosownie do brzmienia art. 135 ustawy – PoPPSA wyeliminował również z obiegu prawnego postanowienie PINB w Ż. z dnia [...]r.

O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 152 ustawy PoPPSA, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparł na art. 200 ustawy PoPPSA.