Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 594/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 1, art. 73 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 129
law: Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Spółka na informację Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie dyskwalifikacji materiału siewnego po ocenie polowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Na wniosek A. P. M. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), złożony w dniu 4 maja 2021 r., w dniach 10,13 i 15 lipca 2021 r. Inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. dokonał oceny polowej plantacji nasiennej rzodkwi oleistej Iris, położonej w woj. [...], powiecie g. , gminie M., dz. ew. nr [...], [...], [...]. We wniosku jako producenta wskazano A. G., zaś rok zbioru nasion – 2021.

W protokole tej kontroli z dnia 17 grudnia 2021 r., zawarto zapisy dotyczące kwestii pochodzenia surowca materiału siewnego rzodkwi oleistej odmiany IRIS dostarczonej do magazynów firmy A. P. M. Spółka z o.o. w K. przez A. G. w dniach 14 i 15 września 2021 r. W wyniku kontroli ustalono, że wspomniana Spółka w dniu 14 września 2021 r. wystawiła dokument przyjęcia zewnętrznego – [...] na 24359 kg rzodkwi oleistej IRIS, zaś w dniu 15 września 2021 r. – dokument [...] na 21932 kg rzodkwi oleistej IRIS. Jednocześnie lustracja miejsca uprawy wykazała w dniu 20 września 2021 r. na całym miejscu produkcji (działki nr [...], [...] i [...] obręb M. powiat G.) obecność nieskoszonej rośliny uprawnej. Po wyglądzie stanu fizjologicznego roślin było widać, że nie są to młode odrosty, tylko dojrzałe pędy z dojrzałymi łuszczynami. Dodatkowo, z informacji telefonicznej uzyskanej od A. G. w dniu 18 października 2021 r. wynikało, że plantacje rzodkwi oleistej nie zostały jeszcze skoszone. Natomiast w trakcie kontroli w dniu 10 listopada 2021 r. i 19 listopada 2021 r. stwierdzono, że uprawy zostały skoszone jednak roślin nie zebrano. Następnie w dniu 23 listopada 2021 r. stwierdzono wykonanie zabiegu uprawowego (talerzowanie).

Z uwagi na powyższe kontrolujący uznał, że nie było możliwe odstawienie nasion pochodzących z miejsca produkcji na działkach nr [...], [...] i [...] obręb M. – w dniach 14 i 15 września 2021 r., skoro podczas kontroli wizualnej miejsca uprawy w dniu 20 września 2021 r. stwierdzono obecność rzodkwi oleistej na całym areale tych działek.

2. W dniach od 10 listopada 2021 r. do 19 listopada 2021 r. w Gospodarstwie Rolnym A. G. w miejscowości M. gmina M., przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. Oddziału w G. przeprowadzona została kontrola wytwarzania, oceny, przerobu, przechowywania i obrotu materiałem siewnym. W jej trakcie, kontrolowany A. G. oświadczył, że w 2021 r. prowadził plantacje nasienne dla firmy A. P. M. Spółka z o.o. w K. m.in. dla gatunku: rzodkiew oleista na działce nr [...] położonej w miejscowości M. – powierzchnia uprawy 1,39 ha. Dodał, że plantacje nasienne zostały skoszone w połowie sierpnia 2021 r., w przypadku rzodkwi oleistej uzyskano plony w ilości 47 ton. Kontrolowany przedstawił m.in. dokumenty magazynowe – przyjęcie zewnętrzne PZ nr [...] z dnia 15 września 2021 r. – dotyczące rzodkwi oleistej IRIS w ilości 21932,0 kg oraz nr [...] z dnia 14 września 2021 r. – dotyczące rzodkwi oleistej IRIS w ilości 24359,0 kg.

Okazał ponadto fakturę nr [...] z dnia 21 października 2021 r. na sprzedaż nasion rzodkwi oleistej w ilości 20000 kg, oświadczając, że faktura wystawiona jest tylko na część nasion.

Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 19 listopada 2021 r., podczas rozmowy telefonicznej w dniu 26 sierpnia 2021 r., A. G. oświadczył, że plantacje rzodkwi oleistej nie zostały skoszone. Następnie w trakcie oględzin plantacji rzodkwi oleistej dokonanych 20 września 2021 r. stwierdzono uprawę roślin, plantacje nie były skoszone. O tym, że plantacje nie zostały jeszcze skoszone, A. G. poinformował telefonicznie kierownika WIORiN Oddziału w G. P. B., także w rozmowie telefonicznej w dniu 18 października 2021 r.

Do protokołu kontroli dołączono fotografie przedstawiające uprawy rzodkwi oleistej oraz wyjaśnienie A. G. z dnia 19 listopada 2021 r., z którego wynika, że pozostałości "rzepy oleistej", które były na polu w czasie inspekcji pod koniec września i w październiku były pozostałościami po pierwszym koszeniu oraz odrostami po koszeniu.

3. Informacją z dnia [...] lutego 2022 r., zdyskwalifikowano materiał siewny zgłoszony do oceny polowej przez A. P. M. Spółkę z o.o. w K. i posiadający świadectwo oceny polowej z dnia 15 lipca 2021 r. – jako materiał siewny niewiadomego pochodzenia. Stwierdzono, że materiał pochodzący z plantacji obsianej materiałem siewnym w stopniu B z partii nr [...] na polu nr [...] u producenta A. G. w miejscowości M. - nie spełnia wymagań określonych dla materiału siewnego na powierzchni 139 ha.

4. W dniu 25 kwietnia 2022 r. (data stempla pocztowego) Spółka, nie zgadzając się z Informacjami o dyskwalifikacji materiału siewnego, wniosła o ponowne dokonanie oceny przez Głównego Inspektora i zmianę rozstrzygnięcia.

Za pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. Organ I instancji przekazał do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniosek Spółki, zwracając uwagę na spostrzeżone nieścisłości.

W piśmie z dnia [...] maja 2022 r. znak [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa odmówił dokonania ponownej oceny polowej plantacji, stwierdzając, że jest to niemożliwe z uwagi na brak przedmiotu oceny plantacji nasiennych oraz w związku z ustaleniami dokonanymi podczas czynności kontrolnych WIORIN w K. przeprowadzonej w siedzibie Spółki w dniach 12 października 2021 r. i 18 listopada 2021 r.

5. Skarżąca, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa tj. informację z dnia [...] maja 2022 r. w sprawie [...] w przedmiocie odmowy dokonania ponownej oceny materiału siewnego.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2022 r. WSA w Warszawie oddalił skargę na ww. informację o odmowie dokonania ponownej oceny polowej (sygn. akt IV SA/Wa 1087/22).

6. Skarżąca reprezentowana przez adwokata, wniosła także do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa tj. informację z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie dyskwalifikacji materiału siewnego po ocenie polowej.

Zarzuciła naruszenie:

1). art. 7 i 77 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym nie przesłuchanie A. G. oraz niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na fakt, czy doszło do koszenia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że A. G. nie zebrał rzodkwi oleistej, gdy widoczna podczas inspekcji na polu rzodkiew była pozostałością po pierwszym koszeniu i odrostami,

2). art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie poprzez jego wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że rzekome niezebranie rzodkwi oleistej daje podstawę do dyskwalifikacji dokonanej kilka miesięcy wcześniej prawidłowej oceny polowej,

W konsekwencji Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej informacji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z informacją o dyskwalifikacji materiału siewnego. Spółka podniosła, że ocena polowa przez kwalifikatora akredytowanego została dokonana w lipcu 2021 r., w tym czasie plantacja nasienna spełniała wymagania w zakresie wytwarzania materiału siewnego, a z ustaleń organu nie wynika, aby świadectwa oceny polowej zostały wystawione nieprawidłowo przez kwalifikatora akredytowanego w dacie lustracji. Stąd brak jest podstaw do ich zmiany.

Natomiast mając na uwadze wyjaśnienia A. G. i dokumentację zdjęciową, zdaniem Skarżącej Organ popełnił błąd polegający na przyjęciu, że nie zebrał on rzodkwi oleistej, gdy widoczna podczas inspekcji na polu rzodkiew była pozostałością po pierwszym koszeniu i odrostami po koszeniu.

Zdaniem Skarżącej, informacja, ze względu na charakter powinna być uznana za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 K.p.a.

7. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

8. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. 2021 r., poz.137 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

9. Przedmiotem tej sprawy jest badanie legalności wydanej w dniu [...] lutego 2022 r. przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa informacji o dyskwalifikacji materiału siewnego.

10. Na wstępie Sąd wskazuje, że nie podzielił stanowiska Organu co do tego, iż skarga powinna podlegać odrzuceniu. Sąd stwierdził, że zaskarżona informacja podlega kontroli sądowej, na tę informację przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r., (sygn. akt IV SA/Wa 1087/22), wskazać należy, że jest to akt (czynność) podjęty w sprawie indywidualnej, skierowany do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego ten akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.

Zaskarżona informacja jest częścią procedury kontrolnej w ramach sprawowanego przez służby Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa nadzoru nad wytwarzaniem i obrotem materiałem siewnym. Skarżony w niniejszej sprawie organ – [...]i Wojewódzki Inspektor ORIN działając na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r o Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 147) wykonuje zadania związane z nadzorem nad wytwarzaniem i oceną materiału siewnego oraz obrotem tym materiałem.

Zdaniem Sądu zaskarżona informacja o dyskwalifikacji materiału siewnego stanowi akt władczy wydany przez ww. organ związany ze sprawowaniem nadzoru i kontroli nad wytwarzaniem i oceną materiału siewnego oraz obrotem tym materiałem.

Zauważyć należy, że wyniki oceny polowej mają daleko idące konsekwencje dla Skarżącej, bez wątpienia dotyczą jej uprawnień i obowiązków. W ocenie materiału siewnego, co do którego wydano informacje o dyskwalifikacji materiału siewnego, stwierdzono, że nie spełnia on wymagań określonych dla materiału siewnego z uwagi na to, że jest to materiał niewiadomego pochodzenia. Jak wskazuje Skarżąca - traci w ten sposób prawo do sprzedaży nasion jako materiał siewny.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym - jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Strona niewątpliwie nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji tego, że zdaniem Organu, "kwestie wydawania świadectw oceny polowej materiału siewnego oraz informacji o dyskwalifikacji materiału siewnego po ocenie polowej nie podlegają kontroli sądów administracyjnych".

11. W tej części uzasadnienia należy nakreślić ramy prawne.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o nasiennictwie materiał ten podlega ocenie polegającej na sprawdzeniu, czy spełnia on wymagania w zakresie jego wytwarzania, lub czy materiał ten odpowiada określonym wymaganiom w zakresie jakości.

Zaskarżona informacja została na podstawie art. 73 ww. ustawy, zgodnie z którym na podstawie wyników poszczególnych ocen materiału siewnego (...), podmiot dokonujący oceny wydaje informację o dyskwalifikacji – w przypadku dyskwalifikacji materiału siewnego w poszczególnych ocenach, gdy oceniany materiał nie spełnia wymagań w zakresie wytwarzania, jakości lub zdrowotności (art. 73 ust. 2 pkt 5 ustawy o nasiennictwie).

12. W sprawie, podstawą wydania informacji o dyskwalifikacji materiału siewnego, było ustalenie przez Organ, że materiał siewny w postaci rzodkwi oleistej odmiany IRIS, zgłoszony przez Spółkę do oceny wnioskiem z 4 maja 2021 r., pochodzący z plantacji A. G. w M. (działka nr [...]), nie mógł zostać przekazany do magazynów Skarżącej w datach wskazanych w dokumentach magazynowych PZ, ponieważ w tym czasie znajdował się jeszcze na polu, nie został zebrany.

W tej sytuacji Organ uznał, że oceniany materiał nie spełnia wymagań określonych dla materiału siewnego na powierzchni 1,39 ha ponieważ jest to materiał nieznanego pochodzenia. Należy zaznaczyć, że powyższe ustalenia znajdują swoje odzwierciedlenie w treści protokołów kontroli przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. Oddziału w B. – (kontrola wytwarzania, oceny, przerobu, przechowywania i obrotu materiałem siewnym dotycząca Skarżącej) oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. Oddziału w G. (kontrola wytwarzania, oceny, przerobu, przechowywania i obrotu materiałem siewnym w Gospodarstwie Rolnym A. G. w miejscowości M.).

Zdaniem Skarżącej ustalenia te są wadliwe ponieważ sporny materiał siewny został zebrany jeszcze w sierpniu 2021 r., a rośliny widoczne w trakcie przeprowadzanych później kontroli (pod koniec września i w październiku) były to pozostałości rzodkwi oleistej po pierwszym koszeniu oraz odrostami po koszeniu.

Z powyższym stanowiskiem, w ocenie Sądu, nie sposób się jednak zgodzić. Przede wszystkim pozostaje ono w sprzeczności z twierdzeniami samego A. G., który w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2021 r. stwierdził, że plantacje rzodkwi oleistej nie zostały skoszone. Podobnie, w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej z kierownikiem Oddziału P. B. w dniu 18 października 2021 r. wymieniony poinformował, że plantacje te nie zostały jeszcze skoszone.

Powyższe potwierdzają w pełni wyniki oględzin dokonanych na plantacji w dniu 20 września 2021 r., a także sporządzona dokumentacja fotograficzna stanu upraw. Podczas kolejnych kontroli przeprowadzonych w dniu 19 i 23 listopada 2021 r. kontrolujący stwierdzili, że rzodkiew oleista została już skoszona jednak nie została zebrana. Rośliny "leżą w pokosach na polu, po wyglądzie stanu fizjologicznego roślin widać, że nie są to młode odrosty tylko dojrzałe pędy z dojrzałymi łuszczynami".

W świetle powyższych ustaleń wynikających z przywołanych protokołów kontroli, późniejsze oświadczenie A. G. – z dnia 19 listopada 2021 r. jawi się jako złożone wyłącznie na potrzeby kontroli. Stwierdzone na plantacji rośliny nie mogły być pozostałościami czy odrostami po koszeniu, skoro były to dojrzałe pędy z dojrzałymi łuszczynami.

Wbrew zarzutom skargi, organ dokonał w omawianym zakresie wystarczających ustaleń i zebrał dokumentację potwierdzającą te ustalenia.

13. Jednocześnie nietrafny okazał się zarzut naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a. skoro, jak już wcześniej wskazano, do wydawania informacji o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o nasiennictwie nie stosuje się przepisów K.p.a.

14. Za niezasadny należy, zdaniem Sądu, uznać także zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy o nasiennictwie. Z akt sprawy wynika bowiem że rzodkiew oleista nie została zebrana z plantacji A. G. i znajdowała się na polu aż do listopada 2021 r. Nie mogła zatem stanowić materiału siewnego przekazanego do magazynów Skarżącej na podstawie dokumentów magazynowych z dnia 14 oraz 15 września 2021 r. Słusznie zatem Organ uznał materiał ten za niespełniający wymagań dla materiału siewnego i wydał informację o jego dyskwalifikacji, na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 5 ustawy o nasiennictwie.

Co istotne, materiał ten był wcześniej poddany ocenie polowej o jakiej mowa w art. 35 tej ustawy – w dniu 15 lipca 2021 r., zaś czynności kontrolne (podjęte przez inspektorów WIORiN) na miejscu uprawy, podejmowane w dniach 20 września 2021 r., 10, 19 i 23 listopada 2021 r. wykazały jednoznacznie, że materiał ten pozostał na polu niezebrany.

15. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.