Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1713/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 199
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 310/12 w sprawie ze skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 3.600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012r., sygn. akt III SA/Gl 310/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. spółka z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 czerwca 2011 r. określającą stronie zobowiązanie podatkowe za styczeń, luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, grudzień 2006 r. oraz określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za marzec, kwiecień, wrzesień, październik, listopad 2006 r.

Organ I instancji przywołał art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i pkt 4 z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) dalej: ustawa o VAT i uznał, że odliczając podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych przez U., T., I., P., V., S. oraz M. s.c. skarżąca Spółka naruszyła wskazane przepisy, gdyż faktury wystawione przez powyższe Spółki nie dokumentują usług faktycznie wykonanych, a zatem nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur.

W skardze Spółka domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zasądzenia kosztów postępowania.

Zdaniem strony organy wadliwie uznały, że B. D. nie mógł występować w imieniu spółki NIT. Wskazała, że dla podstawy funkcjonowania zarządu nie ma znaczenia zmiana struktury udziałowej czy udziałowców w spółce. B. D. miał możliwość wykonania usług i prawo posługiwania się pieczątkami spółek oraz wystawiania w imieniu spółek dokumentów, w tym faktur VAT. Fakt wykonania usług potwierdziła E. W., która odbierała faktury osobiście od B. D. i płaciła mu wynagrodzenie.

Ponadto organ podatkowy nie ocenił faktu, że B. D. zmienił swoje zeznania w trakcie sprawy, potwierdzając wykonanie usług. Wyjaśnił jednocześnie, że wcześniej był zastraszany i dlatego się przyznał do wystawiania nierzetelnych faktur.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Sąd I instancji oddalając skargę podkreślił, że ustawa o VAT w art. 86 ust. 1 stanowi, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Kwotę podatku naliczonego stanowi, co do zasady, suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Zatem na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury nie może powstać u jej dysponenta, jeżeli u jej wystawcy nie powstaje obowiązek podatkowy w tym podatku w odniesieniu do podatku podlegającego odliczeniu.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów, bowiem organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zgłaszanych przez skarżących zastrzeżeń. Dyrektor Izby Skarbowej wykazał, dlaczego faktury z naliczonym podatkiem VAT dokumentują zdarzenia gospodarcze, które nie zostały zrealizowane i w istocie zmierzały wyłącznie do uzyskania nienależnego zmniejszenia podatku należnego.

W ocenie Sądu w swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy szeroko przedstawił zgromadzone w sprawie dowody, w tym zeznania głównych osób zaangażowanych w proceder wystawiania tzw. "pustych faktur" G. J., B. D., M. F. czy złożone przez członków zarządu spółki M. zeznania osób zajmujących w niej stanowiska w zarządzie. Organ wykorzystał i ocenił wyjaśnienia B. D. złożone przed innymi organami, tj. przed Centralnym Biurem Śledczym Komendy Głównej Policji w dniu 19 lutego 2009 r., przed Sądem Rejonowym dla W. w dniu 13 stycznia 2011 r., jak również w ramach postępowania kontrolnego w dniu 5 października 2010 r. czy 9 sierpnia 2007 r. Wskazał przy tym na rozbieżności w zeznaniach i ocenił je na tle całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przy ich ocenie skupił się na tym, że stwierdzenia świadka, że faktycznie wykonał osobiście lub wykonał je jego pracownik na rzecz spółki M. świadczenia ujęte w spornych fakturach wystawionych przez spółki A., N. i S. nie znajdowały odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wskazane bowiem w fakturach spółki do niego już nie należały, nie miały biur, pracowników, nie prowadziły księgowości, a ta istniejąca przez sprzedażą jego udziałów została wydana nabywcom lub zniszczona, nie rozliczały się w 2005 r. z tytułu podatku od towarów i usług, nie rejestrowały w organach skarbowych zmiany siedzib, zatem nie były w stanie wykonać jakichkolwiek usług. Dlatego zasadnie organ podatkowy uznał, że zmiana stanowiska świadka nie była wiarygodna. W zeznaniu z dnia 12 stycznia 2011 r. świadek wskazał, że pieczątki sprzedanych spółek przekazał D. S., nie wykorzystywał ich w celu wystawiania faktur dla własnych celów. Na pytania dotyczące podpisów pod kwestionowanymi fakturami odmówił odpowiedzi. Faktury dotyczyły kosztów organizacji konferencji. Tymczasem w zeznaniach, na które powołała się skarżąca z dnia 13 stycznia 2011 r. B. D. zeznał, że takich usług nie świadczył, świadczył usługi informatyczne.

Zdaniem Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieprzesłuchania w charakterze świadka, po raz kolejny B. D. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, dlaczego tego nie uczynił. W myśl art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8,poz. 60 ze zm. ) żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są innymi dowodami. W niniejszej sprawie innym dowodem były wcześniejsze zeznania tego świadka, a także zeznania innych świadków, w tym M. F., P. D., G. J.

Sąd I instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jest niekompletny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Spółki zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. w związku z art. 199 Ordynacji podatkowej w związku z art. 205 § 1 Kodeksu spółek handlowych poprzez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja będąca przedmiotem badania przez Sąd została oparta na materiale dowodowym w postaci m.in. przesłuchania w charakterze świadka E. W. i B. D. – członków Zarządu Spółki, które w sprawie powinny występować w charakterze strony, przez co pozbawiono je prawa do odmowy złożenia zeznań, co w przypadku skorzystania przez nie z tego uprawnienia, mogło doprowadzić do ustalenia zobowiązania podatkowego w innej wysokości,

- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, w którym Sąd nie odniósł się do pisma procesowego strony wskazującego na istotne uchybienia proceduralne, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia przez NSA, w sytuacji gdy odniesienie się do argumentów strony mogłoby spowodować odmienną ocenę przez sąd kasacyjny, a w konsekwencji doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o jej oddalenie i przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty na naruszeniu prawa procesowego wskazując na pierwszym miejscu na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 199 Ordynacji podatkowej i art. 205 § 1 Kodeksu spółek handlowych poprzez oddalenie skargi po przesłuchaniu B. D. i E. W., członków zarządu skarżącej spółki w charakterze świadków bez uprzedzenia o prawie odmowy złożenia takich zeznań.

Zarzuty powyższe wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie są zasadne. Powyższa kwestia była przedmiotem kontroli przez WSA , co znalazło wyraz w przedstawionym i przyjętym za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanie faktycznym sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że w toku postępowania kontrolnego skarżąca nie domagała się przesłuchania jej członków zarządu. Do materiałów postępowania kontrolnego włączono natomiast protokoły zeznań B. D. i E. W., złożone w innym postępowaniu dotyczącym spółki M., której członkami zarządu także były, a które w części dotyczyły także spółki M. Przed przystąpieniem do przesłuchań, osoby te podpisały oświadczenia o dokonaniu pouczenia odpowiadającemu treści art. 199 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo zatem Sąd I instancji ocenił, że w tym przypadku nie można mówić o istotnym naruszeniu przepisów procesowych mającym wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji nie naruszył również przepisów art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone zgodnie z wymogami wynikającymi z tego przepisu. Nie stanowi zatem naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Uznając , że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.