Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 408/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12,  art. 35,  art. 36,  art. 37
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sędziowie: Sędzia WSA Halina Filipowicz – Kremis, Sędzia WSA Olga Białek (spr.), Władysław Kulon, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2020 r. sprawy ze skargi V. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do wydania aktu w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2800 (słownie: dwa tysiące osiemset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

V. D. (dalej jako skarżąca, strona skarżąca) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 11 marca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy.

Pełnomocnik skarżącej zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, wniósł o: 1/ stwierdzenie przewlekłości postępowania skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie; 2/ stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku; 4/ przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w związku w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4/ zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zaakcentowano, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy strona złożyła w dniu 6 grudnia 2017 r. [powinno być 1 czerwca 2017 r. – przyp. Sądu]. Po tej dacie organ wykonał jedną czynność wzywając ją do uzupełnienia braków podania, co uczyniła w wyznaczonym terminie. Od tego czasu nie otrzymała w sprawie żadnej informacji. Od chwili złożenia wniosku do dnia wniesienia skargi upłynęły dwa lata. W ocenie skarżącej w sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Niewydanie decyzji przez dwa lata nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia. Ze względu na powyższe, przewlekłość w niniejszej sprawie jest oczywista. Postępowanie prowadzone jest nieefektywnie co stanowi naruszenie zasad wynikających z art. 8 i art. 12 k.p.a. Organ nie dochował należytej staranności w prowadzeniu postępowania, co dotyczy także braku poinformowania strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki. Przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest niezaprzeczalne i w pozbawione racjonalnego uzasadniania co świadczy, że naruszenie prawa w tym względzie ma charakter rażący.

Argumentując wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej autor skargi podał, że powinna ona zrekompensować stronie naruszenie jej praw, niepewność prawną, podważenie zaufania do organów państwa i negatywne skutki dla jej sytuacji materialnej trwającej od ponad dwóch lat. Z tych względów zasadne jest żądanie sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że opóźnienie w załatwieniu sprawy nie było wyrazem złej woli pracowników lecz spowodowane zostało bardzo dużym wpływem podań cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowanie i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Z tych względów organ nie zgodził się z oceną, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa. Przedstawione wyżej okoliczności, nie mogą być uznane za nie mające znaczenia w sprawie i wskazują, że przekroczenie terminu nie było pozbawione racjonalnych podstaw, czy też nie znajduje żadnego uzasadnienia. Termin podjęcia postępowania w sprawie uzależniony jest od ilości wniosków cudzoziemców o udzielenie zezwolenia na pobyt oraz konieczności rozpatrywana spraw według kolejności ich wpływu. Niezbędne jest także wnikliwie analizowanie zgłoszonych wniosków, co powoduje, że sprawy te są szczególnie skomplikowane. Przy uwzględnieniu wskazanych okoliczności nie sposób zatem uznać, że opóźnienie do jakiego doszło miało charakter rażący.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda wniósł o jego oddalenia jako nieuzasadnionego. Wskazał, że suma pieniężna stanowi jeden z dwóch (obok grzywny) alternatywnych środków finansowych, które mogą być zasądzone przy uwzględnieniu skargi. Wybór środka jest dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu i zgodnie z orzecznictwem powinien on być uwarunkowany celem wniesionej skargi do którego należy zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenie postępowania. W tym kontekście należy widzieć dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie grzywny może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. Zdaniem organu przyznanie tej sumy powinno być zastrzeżone dla wyjątkowych, indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna, o której mowa art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Przeprowadzona kontrola sądowa wywołana skargą na przewlekłość organu (wniesioną zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U z 2019 r. poz. 2325 dalej jako "p.p.s.a") wykazała, że jest ona zasadna.

Sąd stwierdził, że będąca przedmiotem niniejszego rozpoznania skarga pod względem formalnym jest dopuszczalna, gdyż poprzedzona została środkiem zaskarżenia - ponagleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D., wniesionym do właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 lutego 2020 r. wpłynęło do Wojewody ponaglenie skarżącej kierowane do Szefa Urzędu d/s Cudzoziemców w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie i przewlekłym prowadzeniem postępowania. Tym samym spełniony został wymóg złożenia ponaglenia w rozumieniu art. 53 § 2b p.p.s.a.

Przystępując do rozpoznania skargi Sąd miał na uwadze, że w obecnym stanie prawnym przewlekłość postępowania zdefiniowana została jako stan, w którym postępowanie prowadzone jest dłużej niż to jest niezbędne dla załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a). W orzecznictwie wypracowano stanowisko, że postępowanie nosi cechy przewlekłości, gdy jest prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi także wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającym zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. O przewlekłości postępowania przed organem administracji można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Przedmiotem postępowania ze skargi na przewlekłość jest kontrola toku i poprawności czynności organu, ich natężenia oraz koncentracji materiału dowodowego, przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej poglądów.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organowi można postawić zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Wynikający z akt sprawy przebieg postępowania wskazuje, że nie charakteryzowało się ono niezbędną koncentracją postępowania. Wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy skarżąca złożyła osobiście w dniu 1 czerwca 2017 r. przedkładając stosowne załączniki. Pismem z dnia 6 grudnia 2017r. – a więc dopiero po upływie pół roku - organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, informując o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 6 marca 2018 r. Jednocześnie wezwano stronę do uzupełnienia dokumentów przez złożenie w terminie 14 dni informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy. Odrębnym pismem z tego samego dnia, Wojewoda wystąpił do odpowiednich służb z zapytaniem o cudzoziemca w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach. W dniu 21 grudnia 2017 r. strona ustosunkowała się do wezwania organu składając załącznik nr 1 do wniosku i informację Starosty z dnia 28 sierpnia 2017 r. W dniu 12 stycznia 2018 r. wpłynęła odpowiedź z Komendy Wojewódzkiej Policji we W. na zapytanie z dnia 6 grudnia 2017 r. ale dotyczyła ona V. D. (a nie V.). Po tym dniu, organ nie podejmował w sprawie czynności procesowych pomimo upływu wyznaczonego przez niego terminu zakończenia postępowania (do dnia 6 marca 2018 r.). W dniu 11 marca 2019 r. skarżąca złożyła kolejne dokumenty: umowę o pracę z dnia 23 października 2018 r., załącznik nr 1 do wniosku oraz informację Starosty z dnia 28 listopada 2018 r. Dokumenty te pozostały bez reakcji organu. Dopiero po wniesieniu ponaglenia - co miało miejsce w dniu 20 lutego 2020r. – pismem z dnia 27 lutego 2020 r. Wojewoda poinformował pełnomocnika skarżącej o kolejnym terminie załatwienia sprawy: do dnia 30 czerwca 2020 r. oraz wezwał do dostarczenia w terminie 14 dni dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku a dotyczących potwierdzenia miejsca zamieszkania na terytorium RP i umowy o pracę – pod rygorem wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W tym samym dniu organ ponowił wystąpienie do służb w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemców kierując je nie tylko do Policji ale także do pozostałych organów (straży granicznej i ABW). Odrębnym pismem przekazał ponaglenie do organu wyższego stopnia. W dniu 11 marca 2020 r. wpłynęła skarga na przewlekłość postępowania.

W świetle powyższych faktów oczywistym jest zarzut, że organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego by zakończyło się ono w rozsądnym terminie a jego działania były opieszałe i nieefektywne a nadto występowały okresy bezczynności.

Do chwili wniesienia skargi postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej było bowiem niezakończone od 2 lat i 9 miesięcy. Po złożeniu wniosku pierwszą czynność procesową organ wykonał dopiero po upływie 6 miesięcy (6 grudnia 2017r.), między innymi wzywając do uzupełniania dokumentów i przedłużając termin załatwienia sprawy do dnia 6 marca 2018 r. (a więc o 6 miesięcy ponad termin określony w art. 35 § 3 k.p.a.). Pomimo, że strona ustosunkowała się do wezwania w dniu 21 grudnia 2017r., w wyznaczonym przez siebie terminie organ sprawy nie załatwił. Wojewoda nie zareagował także na dokumenty złożone przez skarżącą w dniu 11 marca 2019 r. Dopiero ponaglenie złożone w dniu 20 lutego 2020r. spowodowało, że Wojewoda podjął kolejne czynności procesowe w dniu 27 lutego 2020 r.

Przedstawiona chronologia zdarzeń wskazuje, że skarga zarzucająca organowi przewlekłość postępowania jest uzasadniona. Od złożenia wniosku do wniesienia skargi organ wykonał dwie czynności procesowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (w dniu 6 grudnia 2017 r. po weryfikacji podania wezwał stronę do uzupełnienia dokumentów i wystąpił do właściwych organów w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach) oraz jedną czynność o charakterze informacyjnym – przedłużając do 6 marca 2018 r. termin załatwienia sprawy (którego i tak nie dochował). Kolejną czynność procesową organ wykonał dopiero po wniesieniu skargi (w dniu 27 lutego 2020 r.). Działania organu podejmowane były zatem opieszale i występowały pomiędzy nimi bardzo duże odstępy czasu (najpierw sześć miesięcy, potem dwa lata i 2 miesiące), które nie znajdują żadnego uzasadnienia.

Przedstawiona wyżej chronologia zdarzeń wskazuje, że kontrolowane postępowanie prowadzone było długotrwale, rozwlekle i w efekcie trwało ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Trwająca ponad dwa lata zwłoka w wykonaniu prostych czynności procesowych dotyczących weryfikacji złożonych przez stronę dokumentów, nie znajduje w okolicznościach niniejszej sprawy żadnego uzasadnienia i nie może być uznana za usprawiedliwioną. Podejmowanie opisanych wcześniej czynności procesowych w sposób opieszały, z tak dużym opóźnieniem oraz niedochowanie terminów załatwienia sprawy (zarówno ustawowych jak również tych wyznaczonych przez organ) uniemożliwiło zakończenie postępowania w rozsądnym terminie i przyczyniło się do istotnej zwłoki w rozpatrzeniu wniosku skarżącej.

Zaznaczyć przy tym wypada, że czynności organu podjęte po dniu wniesienia skargi nie zwalniają go od zarzutu przewlekłości jako stanu który zaistniał wcześniej. Nadto Sąd ocenia zasadność skargi według stanu prawnego i faktycznego na dzień jej wniesienia.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zgodnie, że kwestia długości czasu prowadzenia postępowania stanowi jedną z podstawowych okoliczności oceny, czy w danej sprawie postępowanie było przewlekle prowadzone (wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2822/17, opub. w LEX nr 2426853; wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3000/17, opub. w LEX nr 2426192). W rozpoznawanej sprawie postępowanie prowadzone jest ponad dwa lata i 9 miesięcy a sprawa nadal nie została załatwiona, co wskazuje na małą efektywność organu wynikającą ze sporadycznego działania. Sąd miał także na uwadze, że w przypadku spraw o udzielenie zgody na pobyt czasowy dla cudzoziemca, jako okoliczność mającą wpływ na długość postępowania uwzględnić należy obowiązek organu dokonania konsultacji z innymi organami w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach. Organy konsultujące mają bowiem termin na udzielenie odpowiedzi od 30 do 60 dni. W niniejszej sprawie Wojewoda wystąpił o wydanie tzw. opinii o cudzoziemcu dopiero po upływie pół roku od dnia złożeniu wniosku przez stronę i przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 6 marca 2018 r. Tym samym konieczność przeprowadzenia powyższych konsultacji nie uzasadniała zwłoki w rozpatrzeniu sprawy, skoro organ podjął działania w tym zakresie dopiero cztery miesiące po upływie terminów ustawowych określonych w k.p.a. dla załatwienia sprawy. Nadto trzeba zauważyć, że już w dniu 12 stycznia 2018 r. wpłynęła odpowiedź z Komendy Wojewódzkiej Policji we W. która obarczona była błędem (odniesiono się w niej bowiem do pobytu osoby o takim samym nazwisku jak skarżąca ale o innymi imieniu i innej płci). Na tę pomyłkę organ zareagował dopiero po upływie dwóch lat ponawiając zapytanie w dniu 27 lutego 2020 r. Powyższe wskazuje na brak zainteresowania organu dokumentami jakie składane były w sprawie nie tylko przez skarżącą ale też przez inne organy.

Uwzględniając zatem przesłankę czasową postępowania, stopień skomplikowania sprawy, postawę strony która wykazywała się aktywnością samodzielnie składając dokumenty oraz postawę organu, który pozostawał bierny przez okres ponad dwóch lat i dziewięciu miesięcy i nie wykazywał zainteresowania wpływającymi dokumentami, Sąd uznał, że przewlekłość postępowania w opisanym wcześniej rozumieniu w niniejszej sprawie niewątpliwie ma miejsce i ma ona charakter rażący.

Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (tak też np. NSA w wyroku z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akr I OSK 1842/17, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ nawet bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Wykonanie w trakcie całego postępowania tylko trzech nieskomplikowanych czynności procesowych - w tym przedłużenie terminu załatwienia sprawy, brak jakiejkolwiek reakcji i ignorowanie składanych przez stronę oraz inne podmioty pism i dokumentów, pozostaje w jawnej i oczywistej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania oraz z przepisami art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. wyznaczającymi terminy załatwienia sprawy i nakładającymi na organy obowiązek informowania o przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu jej załatwienia. Zaznaczyć przy tym należy, że nie zaistniały usprawiedliwione powody do przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy, także strona nie przyczyniła się swoimi działaniami do niemożności zakończenia postępowania i wydania decyzji. Zachowanie organu nie może być zatem akceptowane. Nie można pominąć, że podważa ono nie tylko wskazane wcześniej regulacje procesowe ale również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników dla władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Niewątpliwie wykonanie przez organ trzech prostych czynności procesowych nie wymagało prowadzenia postępowania ponad dwa lata i dziewięć miesięcy. Sytuacja w której organ przez tak długi czas, nie podejmuje istotnych dla zakończenia postępowania czynności pomimo, że strona jest aktywna i bez wezwania organu składa konieczne dokumenty, nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.

W ocenie Sądu, okolicznościami uzasadniającymi zwłokę w załatwieniu sprawy nie są podnoszone w odpowiedzi na skargę braki kadrowe oraz wzrost wpływających spraw. Są to przyczyny pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego jako całości (por. NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2018 r. I OSK 2542/16 z dnia 29 maja 2019 r I OSK 2847/19). Wskazywane przez Wojewodę trudności organizacyjne nie mają charakteru nagłego i nie wynikają z niemożliwych lub trudnych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności, skoro organ co najmniej od dwóch lat na nie wskazuje. Sąd podziela stanowisko, że obowiązkiem organów państwowych jest takie zorganizowanie pracy a także przeznaczenie takich sił i środków by sprawnie realizować nałożone ustawą zadania (por. np. NSA w wyroku z dnia 14 grudnia 2017r. II OSK 529/17, z dnia 17 lipca 2018 r. I OSK 2542/16, z dnia 2 kwietnia 2017 r. II OSK 521/16). Okoliczności dotyczące braków kadrowych i dużego wzrostu spraw mogą mieć znaczenie w aspekcie ewentualnego przypisania winy konkretnemu pracownikowi organu, co pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należą do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Strona postępowania nie może zatem ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organów państwa w tym względzie. Także kwestia konieczności szczegółowego analizowania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy nie stanowi okoliczności uzasadniającej tak dużą zwłokę. Wymóg szczegółowej analizy złożonych do akt sprawy dowodów wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego i obowiązuje we wszystkich postępowaniach administracyjnych oraz dotyczy wszystkich spraw niezależnie od stopnia ich skomplikowania. Nie jest to więc szczególny obowiązek obciążający organ ze względu na rodzaj sprawy. Także stopnień skomplikowania sprawy nie uzasadnia przewlekłości czy bezczynności organu. Zauważyć przy tym należy, że w przypadku spraw skomplikowanych lub wymagających dłuższego postępowania ustawodawca sam reglamentuje dopuszczalną długość ich trwania, co wynika z przepisów prawa procesowego (art. 35 § 3 k.p.a.) lub przepisów prawa materialnego. Nie jest więc zasadne stanowisko organu, że sprawy o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy są sprawami szczególnie skomplikowanymi ze względu na konieczność ich szczegółowej analizy. Na marginesie zauważyć wypada, że porównanie innych tego samego rodzaju spraw wskazuje, że podejmowane w nich czynności organu charakteryzują się pewną schematycznością działania i w wielu przypadkach są takie same lub zbliżone (szablonowe). Nie jest to więc proces w którym organ musi przeprowadzić wiele różnych i skomplikowanych dowodów np. wymagających wiedzy specjalistycznej.

Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1pkt 3 i § 1 a p.p.s.a stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania i miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II sentencji wyroku). Stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu i brak decyzji rozstrzygającej sprawę obligowało Sąd – zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie liczonym od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt III sentencji wyroku).

Konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie prowadzone było przewlekle z rażącym naruszeniem prawa, było przyznanie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd przyznał stronie kwotę 2800 zł (pkt IV sentencji wyroku). W tym względzie Sąd miał na uwadze, że wprowadzając w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). Sąd miał więc na uwadze, że konieczność wypłaty sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 p.p.s.a. posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań. Sąd nie uwzględnił jednak żądania skarżącej co do wysokości sumy, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając, że zasądzona kwota jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (czasu trwającej przewlekłości i postawy organu w tym okoliczności, że choć po wniesieniu skargi, to organ podjął jednak czynności zmierzające do załatwienia sprawy), jak i trudności z jakimi trzeba się zmagać nie posiadając zezwolenia na pobyt na terytorium innego państwa. W ocenie Sądu zasądzona kwota z jednej strony zadośćuczyni stronie za opieszałość organów administracji w załatwieniu jej sprawy, z drugiej będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Nadto jest ona potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi tj. zwalczenia przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I-IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.