Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1326/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 ust. 1 i art. 78a ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 79 ust. 1,  art. 78a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 8 ust.1, art. 9 ust. 1-6
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 8 ust.1, art. 9 ust. 1-6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za lata 2008 - 2012 I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi I. K. prowadzącej działalność w ramach Kancelarii Adwokackiej wynagrodzenie w kwocie [...] złotych w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w dalszej części uzasadnienia jako organ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., określającą S. S. (dalej jako podatnik) zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2008 r. w kwocie 990 zł, za 2009 r. w kwocie 990 zł, za 2010 r. w kwocie 990 zł, za 2011 r. w kwocie 990 zł oraz za 2012 r. w kwocie 1.040 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podatnik figuruje jako właściciel samochodu ciężarowego specjalizowanego typu ROBUR [...] o numerze rejestracyjnym [...], rok produkcji 1981 r., o dopuszczalnej masie całkowitej 5.700 zarówno w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jak też w rejestrze prowadzonym w Starostwie Powiatowym Wydział Komunikacji. Podatnik nie złożył deklaracji dla podatku od środków transportowych od opisanego samochodu i nie zapłacił należnego podatku.

W tych okolicznościach faktycznych, w ocenie organu, należało zastosować art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 4 - ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.06.121.844 ze zm. i 10.95.613 ze zm. dla kolejnych lat – dalej jako u.p.o.l.) w powiązaniu z art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.12.749 ze zm. – dalej jako o.p.).

Organ wyjaśnił, że z tych unormowań prawnych wynika niezbicie, iż właściciel zarejestrowanego środka transportu jest podatnikiem rozważnego podatku od środków transportowych i zasadnicze znaczenie ma fakt rejestracji pojazdu. Wobec tego dla opodatkowania podatkiem od środków transportowych, w obowiązującym stanie prawnym, nie mają i nie mogą mieć żadnego znaczenia argumenty podatnika, dotyczące nieistnienia samochodu, bowiem miał zostać oddany do składnicy złomu oraz nawiązujące do pozbawienia wolności podatnika. Organ podkreślił, że dopiero wyrejestrowanie pojazdu będzie miało ten skutek, że wygaśnie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych na zasadzie art. 9 ust. 5 u.p.o.l. Natomiast do czasu wyrejestrowania na podatniku spoczywa obowiązek podatkowy w tym podatku.

W zakresie zastosowanych stawek opodatkowania organ powołał się na kolejne uchwały Rady Gminy w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych (Dz.Urz.Woj.Lubel.08.12.446, 10.5.75, 12.322).

Podatnik nie zgodził się z ostateczną decyzją organu i złożył skargę, w której domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i umorzenia zobowiązania w podatku od środków transportowych.

W uzasadnieniu podał, że decyzja jest krzywdząca i działa na jego szkodę, bowiem nie jest posiadaczem opodatkowanego pojazdu, a jedynie posiada dowód rejestracyjny. Nadto nie korzystał z samochodu, nie poruszał się nim w ruchu lądowym w związku z pozbawieniem wolności. Jest osobą ubogą i nie może zapłacić niebagatelnej kwoty podatku. Z uwagi na jego sytuację życiową, majątkową, kwota podatku powinna zostać umorzona. Oceniał, że zaistniała sytuacja jest przykładem bezprawia i, w jego przekonaniu, stanowi próbę wyłudzenia znacznej sumy pieniędzy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało w całości stanowisko oraz argumenty faktyczne i prawne, przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W punkcie wyjścia trzeba zauważyć, że w okolicznościach analizowanej sprawy poza sporem było, iż samochód przyjęty do opodatkowania podatkiem od środków transportowych, w latach objętych zaskarżoną decyzją, był zarejestrowany jako przedmiot własności skarżącego podatnika.

Trzeba więc przypomnieć, że w myśl art. 8 pkt 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton. Następnie art. 9 ust. 1 u.p.o.l. stanowi, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu (przy czym art. 9 ust. 2 u.p.o.l. dotyczy środka transportowego będącego we współwłasności i nie ma zastosowania w okolicznościach nin. sprawy). Stosownie do art. 9 ust. 3 u.p.o.l. w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. W dalszej kolejności art. 9 ust. 4a i 4b u.p.o.l. przewidują, iż obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu (ust. 4a), a zarejestrowanie środka transportowego oznacza jego rejestrację, z wyjątkiem rejestracji czasowej, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (ust. 4b). W świetle treści art. 9 ust. 5 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono. Na podstawie zaś art. 9 ust. 6 u.p.o.l. podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności; 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy.

Już tylko literalne brzmienie przytoczonych wyżej unormowań prawnych, w szczególności określających podatnika podatku od środków transportowych oraz wyznaczających moment powstania i wygaśnięcia obowiązku podatkowego w tym podatku, wprost prowadzi do wniosku, że powstanie i ustanie obowiązku podatkowego nie zależy od stanu pojazdu i korzystania z niego. Istotne znaczenie dla opodatkowania rozważanym podatkiem ma bowiem wyłącznie okoliczność czy samochód jest zarejestrowany i czy nie została wydana przez organ rejestrujący decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Jednocześnie trzeba zauważyć, że wyrejestrowanie pojazdu, jak i czasowe wycofanie go z ruchu, dokonywane jest poprzez wydanie decyzji przez organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu (art. 79 ust. 1 i art. 78a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Dz.U.05.108.908, 12.1137 ze zm.). W szczególności, w związku z argumentem skarżącego podatnika o nieistnieniu samochodu, trzeba przytoczyć art. 79 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiące, że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku: udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (pkt 5); przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie (pkt 6). W przedstawionym stanie prawnym dopóki więc, na wniosek właściciela, pojazd nie zostanie wyrejestrowany, dopóty ciąży na nim, jako na podatniku, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, stosownie do art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l. W tym miejscu należy podkreślić, że powyższe stanowisko prawne jest utrwalone w orzecznictwie sądowym, by wymienić m.in. orzeczenia w sprawach o sygn.: II FSK 108/10 i powołane tam orzecznictwo, II FSK 129/10, II FSK 1611/11, II FSK 2460/11, II FSK 2457/11, II FSK 2458/11 (wszystkie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do kolejnego argumentu skarżącego podatnika, to również kwestia używania samochodu przez właściciela jest obojętna dla istnienia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych i nieużywanie pojazdu nie stanowi podstawy do wygaśnięcia obowiązku podatkowego w tym podatku, w świetle treści art. 9 u.p.o.l., na co zwrócono uwagę w sprawie o sygn. II FSK 1587/10 (orzeczenie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W nin. sprawie bezspornie samochód opisany przez organ i przyjęty do opodatkowania podatkiem od środków transportowych za lata objęte zaskarżoną decyzją był zarejestrowany, nie wydano też decyzji o czasowym wycofaniu z ruchu. Istniały zatem podstawy faktyczne i prawne do określenia skarżącemu podatnikowi, jako właścicielowi tego pojazdu (przedmiotu opodatkowania), zobowiązania w podatku od środków transportowych za poszczególne lata, za które podatek ten nie był deklarowany i nie został zapłacony. W związku z tym przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do niewłaściwego zastosowania przez organ czy to przepisów postępowania podatkowego, czy to materialnego prawa podatkowego, które dawałoby podstawy do jej uchylenia. Jednocześnie organ nie popełnił błędu, orzekając w jednej decyzji o zobowiązaniach w podatku od środków transportowych za kolejne lata, gdyż, pomimo wydania jednej decyzji, każde z tych samodzielnych rozstrzygnięć podatkowych zachowało swoją odrębność. Taka postać kumulacji rozstrzygnięć, jaką przyjął organ, nie została przez ustawodawcę wyłączona.

Podsumowując, argumenty skarżącego podatnika nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, gdyż opisywane oddanie samochodu celem zniszczenia czy niekorzystanie z samochodu nie mają żadnego prawnego znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od środków transportowych. Natomiast to okoliczność rejestracji samochodu ma zasadnicze i rozstrzygające znaczenie dla istnienia obowiązku podatkowego w rozważanym podatku, co skarżący podatnik całkowicie pomija, zarzucając organowi naruszenie prawa.

Z kolei zagadnienie umorzenia zaległości podatkowych, wynikających z zaskarżonej decyzji, stanowi przedmiot zupełnie odrębnej sprawy. Granice nin. sądowej kontroli legalności zostały wyznaczone przez zaskarżoną decyzję, a jej przedmiotem był wyłącznie wymiar podatku, nie zaś umorzenie zaległości podatkowych. Zatem dla wyniku tej sprawy nie ma znaczenia czy podatnik wystąpił z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych, jakie zostały wydane rozstrzygnięcia i czy wyczerpał środki zaskarżenia, pozwalające na sądową kontrolę legalności decyzji w sprawie umorzenia.

Z przedstawionych wyżej powodów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270 ze zm.) Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi, który reprezentował skarżącego w ramach prawa pomocy, znajduje uzasadnienie w treści art. 250 tej ustawy.