Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1544/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 2; art. 34 ust. 2; art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi S.J. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. J. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znak sprawy [...] z [...] maja 2017 r. o odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe", poddziałanie "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych", typ "Modernizacja gospodarstw rolnych".

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Skarżący złożył [...] kwietnia 2016 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy wraz z załącznikami na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych", typ "Modernizacja gospodarstw rolnych". We wniosku Strona wskazała, że dotyczy on uzyskania pomocy na rozwój produkcji prosiąt.

Pismem z [...] grudnia 2016 r. Skarżący został wezwany przez ARiMR do uzupełnienia dokumentacji. W pkt 18 i 20 wskazano konieczność dołączenia decyzji środowiskowej i zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych do właściwego organu administracji budowlanej, w przypadku gdy nie jest wymagane pozwolenie na budowę.

Wcześniej, bo [...] czerwca 2016 r. Skarżący uzyskał decyzję Wójta Gminy [...],[...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie budynku inwentarskiego – chlewni (o łącznej obsadzie do 30 DJP – dużych jednostek przeliczeniowych) i budowie dwóch silosów paszowych oraz zbiornika na płynne odchody zwierzęce.

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków, [...] stycznia 2017 r. Skarżący złożył korektę wniosku wraz z pismem przewodnim.

Następnie 27 stycznia 2017 r. S. J. złożył do Starosty [...] wniosek o zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę - na remont przyziemia istniejącego budynku inwentarskiego wraz z modernizacją istniejącej kanalizacji odprowadzającej gnojownicę.

Decyzją nr [...] z [...] lutego 2017 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmujące dobudowę budynku inwentarskiego – chlewni (o łącznej obsadzie do 30 DJP) i budowę dwóch silosów paszowych oraz zbiornika na płynne odchody zwierzęce. Decyzja ma charakter ostatecznej.

W reakcji na nadesłane wyjaśnienia, ARiMR pismem z [...] kwietnia 2017 r. powtórnie wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o dofinansowanie.

Skarżący w wymaganym terminie, przed [...] kwietnia 2017 r. nadesłał do ARiMR korektę wniosku. W pisemnych wyjaśnieniach dołączonych do uzupełnionego wniosku wskazał, że łączna obsada zwierząt w gospodarstwie nie przekroczy 30 DJP, a w projekcie budowlanym podana została informacja, że inwestycja nie będzie kwalifikowała się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podniósł ponadto, że doszło do omyłki, albowiem podana w biznesplanie liczba 60 odnosi się do sztuk zwierząt, a nie do maksymalnej liczy DJP inwentarza.

Kontrolowanym obecnie rozstrzygnięciem, zawartym w piśmie z [...] maja 2017 r., [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała Skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lara 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1371 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze". W uzasadnieniu wskazano, że ostatnim dniem złożenia uzupełnień był [...] kwietnia 2017 r. W wyznaczonym terminie Strona dokonała uzupełnienia wniosku, jednakże w wyniku weryfikacji złożonej dokumentacji stwierdzono uchybienia w postaci braku oświadczenia wnioskodawcy, że w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwy organ nie wniósł sprzeciwu lub zaświadczenia wydanego przez właściwy organ, że właściwy organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych oraz brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniającego łączną obsadę zwierząt w gospodarstwie docelowym. Według biznesplanu po zrealizowaniu operacji zaplanowano w zagrodzie zwiększenie obsady do ok. 59 DJP.

Skarżący pismem z [...] czerwca 2017 r. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie dokonał zgłoszenia robót budowlanych, gdyż ich realizacja jest uzależniona od przyznania pomocy finansowej. W odniesieniu do decyzji środowiskowej Skarżący powołał się na decyzję o pozwoleniu na budowę i decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, w których stwierdzono brak wymogu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Pismem z [...] czerwca 2017 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustosunkowując się do wezwania Skarżącego stwierdziła, że nie dopuściła się naruszenia prawa. Wyjaśniła, że pomimo dwukrotnego wezwania Skarżącego do uzupełnienia braków, nie doprowadził on do spełnienia w terminie warunku kompletności i poprawności wniosku o przyznanie pomocy. Przytoczono treść § 13 ust. 3 pkt 18 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się kopie ostatecznych pozwoleń, zezwoleń lub innych decyzji, w tym dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do realizacji inwestycji objętych operacją, a także kopie innych dokumentów potwierdzających spełnienie określonych w odrębnych przepisach warunków realizacji inwestycji objętych operacją - w przypadku gdy w ramach operacji będą realizowane tego typu inwestycje. Wskazano także przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) – dalej: "prawo budowlane". Stwierdzono, że wywód Strony dotyczy konieczności zawiadomienia właściwego organu o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych zatwierdzonych decyzją o pozwoleniu na budowę, co nie ma związku z kwestią zgłaszania zamiaru wykonania robót budowlanych w trybie art. 30 prawa budowlanego. W odniesieniu do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przytoczona została treść przepisu § 3 ust. 1 pkt 102 i 103 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r, poz. 71). Podkreślono, że z dołączonego biznesplanu wynika, że w gospodarstwie maksymalna obsada zwierząt przekracza 40 DJP, zatem zaplanowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy, Strona wskazała na dokonanie korekty wniosku i poprawę jego poszczególnych zapisów. Odnosząc się do zarzucanego braku w postaci oświadczenia lub zaświadczenia Skarżący powołał się na treść art. 37 prawa budowlanego oraz niejasność cytowanego przez organ przepisu § 13 ust. 3 pkt 18 rozporządzenia wykonawczego. Strona podniosła fakt posiadania decyzji o pozwoleniu na budowę, która została dołączona do korekty wniosku oraz decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Skarżący stwierdził, że obie decyzje są ostateczne, a ARiMR nie jest organem uprawnionym do działania w oparciu o przepisy prawa budowlanego lub ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie posiada kompetencji do badania zgodności z prawem wydanych przez inne organy administracyjne decyzji. W odniesieniu do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Skarżący zarzucił dokonanie błędnych obliczeń w odniesieniu do liczby stanowisk jaka docelowo miałaby się znajdować w gospodarstwie. Podkreślił, że podział zwierząt przewidzianych do hodowli opiera się na ich wieku. Wniósł o rozpatrzenie przez sąd swojej skargi.

W odpowiedzi na skargę ARiMR podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Art. 146 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

W niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2018 r. poz. 627, ze zm.) – dalej "ustawa PROW 2014-2020". Do postępowań w sprawach dotyczących udzielenia pomocy finansowej przepisy k.p.a. stosuje się tylko wtedy, gdy inaczej nie stanowią przepisy ustawy. Zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W oparciu o treść art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW 2014-2020 szczegółowe warunki lub tryb przyznawania pomocy reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1371) dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Znaczenie dla rozstrzygania mają także: ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.) – dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji", a także wydane na podstawie jej art. 60 przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71) – dalej: "rozporządzenie o oddziaływaniu" oraz przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) – dalej: "prawo budowlane".

Stosownie do treści art. 34 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020 do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a. z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy organ stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zasada legalizmu obliguje organy administracji do działania w sposób w pełni zgodny z prawem oraz do eliminowania wszelkich wad prawnych podejmowanych działań. Przy czym, w świetle obowiązujących zasad wytyczne udzielane przez organ powinny być jasne, jednoznaczne i zrozumiałe.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy jest postępowaniem konkursowym. Zatem aplikujące o pomoc finansową podmioty muszą spełnić wszelkie określone przepisami prawa i procedurą wymagania, w tym wymagania formalne, które w równym stopniu obowiązują każdego z aplikujących o pomoc. Z treści § 13 rozporządzenia wykonawczego należy wywieść należy, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. W myśl przepisów rozporządzenia wykonawczego jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w § 14 ust. 1 i 3 wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio (§ 15 ust.1, 1a, 2).

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zasadności odmowy przyznania Skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej z uwagi na nieusunięcie przez niego braków wniosku. Skarżący nie kwestionował istnienia szeregu defektów wykazanych w wezwaniach do korekty wniosku, gdyż ustosunkowywał się do nich w terminie z zamiarem usunięcia braków, jednakże nie wszystkie braki wskazane w wezwaniach zostały zdaniem ARiMR uzupełnione, o czym mowa niżej.

W przedmiotowej sprawie organ stosując się do wskazanych uregulowań zobowiązał Stronę do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez dołączenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniających łączną obsadę zwierząt w gospodarstwie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy w okresie docelowym oraz dołączenie oświadczenie wnioskodawcy, że w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych właściwy organ nie wniósł sprzeciwu lub zaświadczenia wydanego przez właściwy organ, że nie wnosi sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych. Skarżący nie dołączył tych dokumentów, przedstawiając w ramach wyjaśnień argumentację, wskazującą na brak takiego obowiązku. W pozostałej części uzupełnił wskazane przez ARiMR braki. Brak dołączenia wskazanych dokumentów miał wpływ na negatywną ocenę wniosku i odmowę przyznania Skarżącemu pomocy finansowej.

Konieczne jest zaznaczenie, że organ nie jest wprawdzie zobligowany do aktywnego gromadzenia materiału dowodowego i działania z urzędu w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niemniej spoczywa na nim obowiązek wezwania Skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, w sytuacji niedopełnienia obowiązku przedstawienia pełnego materiału dowodowego. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż wezwanie organu powinno być zrozumiałe, jasne, czytelne i odnosić się do wcześniej złożonych dokumentów lub wyjaśnień wskazując, dlaczego nie zostały one uznane za wystarczające. Jest to pochodna wymogu działania zgodnie z zasadą praworządności. W realiach sprawy chociaż organ formalnie dopełnił obowiązku dwukrotnego wezwania Skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, uczynił to w sposób nieczytelny, ograniczając się jedynie do przytoczenia ogólnej treści rozporządzenia wykonawczego. Nie wykazał przy tym należycie jakie konkretnie braki mają zostać uzupełnione i z czego wywodzi stanowisko o konieczności dołączenia żądanej dokumentacji. Co więcej, nie odniósł się do argumentacji Skarżącego, uniemożliwiając mu tym samym zrozumienie istoty wezwania.

Organ w swoich pismach powoływał treść Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a konkretnie przepis § 3 ust. 1 pkt 102 i 103. Zgodnie z ich brzmieniem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), a w pkt 103 chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie:

a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone:

–mieszkaniowych,

–innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt,

–zurbanizowanych niezabudowanych,

–rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych,

b) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Organ przedstawiając przeprowadzone obliczenia, stwierdził, że w gospodarstwie Skarżącego możliwa maksymalna obsada stanowisk inwentarza będzie wynosić 59,1 DJP, co w ocenie organu obciążało Stronę do dołączenia odpowiedniej decyzji środowiskowej, zważywszy na przekroczenie 40 DJP. Zwrócić jednak należy uwagę, że choć organ formalnie dopełnił obowiązku wezwania do uzupełnienia braków, to w wezwaniu nie dość, że ograniczył się do zacytowania przepisów aktu prawnego, a także w żadnej mierze nie wyjaśnił z czego wywodzi oblig dołączenia obowiązek decyzji środowiskowej. Tymczasem § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć wskazuje w pdpkt a i b konkretne warunki uznania chowu i hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP (ale mniejszej niż 60 DJP – jak w realiach sprawy) za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W żadnym piśmie organu nie wyjaśnił, które kryterium zaważyło na stwierdzeniu konieczności żądania dostarczenia przez Stronę – wbrew jej stanowisku - decyzji środowiskowej (przy przekroczeniu 40 DJP i równocześnie braku przekroczenia 60 DJP). Tym samym zdaniem Sądu organ naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób praworządny, obligujący do jasnego i precyzyjnego wskazania Stronie ciążących na niej obowiązków, w tym przypadku – wobec stanowiska Skarżącego - poinformowania go, na podstawie którego kryterium uznano, że powinien dostarczyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W obliczu takiego sposobu procedowania organu, stwierdzić należy, że Skarżący nie dysponował wyjaśnieniem, dlaczego w realiach sprawy decyzja środowiskowa (będąca następstwem uznania przez ARiMR prowadzenia chowu lub hodowli zwierząt w warunkach wskazanych z § 3 pkt 103 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć) powinna zostać dostarczona przez Stronę. Sposób sformułowania poszczególnych wezwań do usunięcia braków i kontrolowanego rozstrzygnięcia uniemożliwia przy tym prześledzenie toku rozumowania organu w tym zakresie, tj. ustalenia, którą z okoliczności wskazanych § 3 ust. 1 pkt 103 pdpkt a i b uznano za występującą w sprawie, co z kolei jest w ogóle istotne dla stwierdzenia zasadności domagania się dołączenia do wniosku o dofinansowanie decyzji środowiskowej. W sytuacji stwierdzenia, że w sprawie nie występuje żadna z okoliczności tam wskazanych, wzywanie Skarżącego do uzupełnienia braku w postaci decyzji środowiskowej byłoby całkowicie bezpodstawne, a tym samym nie mogłoby prowadzić do negatywnych skutków w postaci odmowy przyznania pomocy z powodu braku złożenia takiej decyzji.

Dzieje się tak tym bardziej, że Skarżący przedstawił i dołączył do akt sprawy ostateczne: decyzję z [...] czerwca 2016 r. Wójta Gminy [...],[...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie budynku inwentarskiego – chlewni (o łącznej obsadzie do 30 DJP) i budowie dwóch silosów paszowych oraz zbiornika na płynne odchody zwierzęce, a także decyzję Starosta [...] nr [...] z [...] lutego 2017 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę obejmujące dobudowę budynku inwentarskiego – chlewni (o łącznej obsadzie do 30 DJP) i budowę dwóch silosów paszowych oraz zbiornika na płynne odchody zwierzęce. Tymczasem chów i hodowla prowadzone w chlewni o takiej obsadzie zgodnie z rozporządzeniem o oddziaływaniu nie należy ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Tymczasem zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji tym bardziej nie jest jasne żądanie przedstawienia przez Stronę decyzji środowiskowej.

Co więcej, zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (oczywiście o ile jest wymagane) następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) lub decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2). Jak już wskazywano Strona takie ostateczne decyzje przedstawiła. Czyni to tym bardziej niejasnym wzywanie Skarżącego do przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W pismach stanowiących wezwanie do uzupełnienia braków oraz w rozstrzygnięciu o odmowie przyznania pomocy organ wskazał również na brak oświadczenia wnioskodawcy, że w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwy organ nie wniósł sprzeciwu lub zaświadczenia wydanego przez właściwy organ, że właściwy organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę organ sprecyzował, że obowiązek taki ciąży na Stronie na podstawie art. 30 prawa budowlanego Organ zakwestionował jednocześnie prawidłowość argumentacji Skarżącego, która zdaniem ARiMR dotyczy zawiadomienia właściwego organu o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych – art. 28 ust. 1 prawo budowlanego. W tym miejscu wypada stwierdzić, że analiza pism organów, które kierowane były do Skarżącego czyni uzasadnionym stwierdzenie, że ARiMR w ramach wezwania do uzupełnienia wniosku przytoczył jedynie fragment treści przepisu z art. 30 prawa budowlanego, pomijając wyjaśnienie jakiego zakresu inwestycji dotyczy stwierdzony brak.

Zgodnie z treścią art. 30 prawa budowlanego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4:

1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 1a-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b oraz 28;

1a) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, oraz budowa stacji ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, z zastrzeżeniem art. 29a;

1b) budowa obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 6, 10 i 13, sytuowanych na obszarze Natura 2000;

2) wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, 6, 9 oraz 11-12a;

2a) wykonywanie remontu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, dotyczącego:

a)budowli, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę,

b)przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych budynków, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

2b) wykonywanie przebudowy obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d oraz pkt 2b, 3, 3a, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b i 28;

2c) docieplenie budynków o wysokości powyżej 12 m i nie wyższych niż 25 m;

3) budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu:

a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytków,

b) urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych;

4) budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych.

Przy czym, w myśl art. 30 ust. 1a prawa budowlanego inwestor zamiast dokonania zgłoszenia dotyczącego robót budowlanych, o których mowa w ust. 1, może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgłoszenie, o którym mowa w art. 30, jest jednostronną czynnością prawną, dokonywaną przez inwestora. Polega na zawiadomieniu organu administracji architektoniczno-budowlanej (starosty) o zamiarze realizacji określonej budowy lub wykonania określonych robót budowlanych, które na mocy art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagają jednak dokonania zgłoszenia. Jak wynika z art. 28 ust. 1, który odsyła do art. 29–31, zgłoszenie jest rozwiązaniem alternatywnym dla pozwolenia na budowę, odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1.

Skutecznie dokonane zgłoszenie, co oznacza, że organ nie wniósł sprzeciwu w przewidzianym terminie, rodzi po stronie inwestora i organu określone prawa oraz obowiązki, które wiążą strony. Ważność prawidłowo dokonanego zgłoszenia została określona przez prawodawcę w art. 30 ust. 5b. Zgodnie z tym przepisem dokonujący zgłoszenia ma prawo do rozpoczęcia wykonywania robót budowlanych w terminie 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu. Po upływie tego okresu należy przyjąć, że prawa wynikające z faktu dokonania zgłoszenia tracą moc z mocy prawa. Inwestor nie ma prawa rozpoczęcia wykonywania robót budowlanych, a dla organu jest to stan, jakby nigdy nie było dokonane zgłoszenie. Jest to analogiczna sytuacja jak w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę, która wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Trzyletni termin ważności zgłoszenia jest terminem prawa materialnego, nie może więc być przedłużany, skracany ani przywracany. Bardziej złożony charakter ma decyzja wydana z przyczyn określonych w art. 30 ust. 7, gdyż w tej decyzji organ wyraża sprzeciw wobec wykonywania robót budowlanych na podstawie dokonanego zgłoszenia i jednocześnie nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie tych robót. Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę stwarza więc większe gwarancje prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przy czym o jej wyniku nie przesądza jeszcze decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 prawa budowlanego gdyż ona nie rozstrzyga merytorycznie o tym, czy zagrożenia wymienione w art. 30 ust. 7 prawa budowlanego rzeczywiście istnieją i w jakim zakresie. Decyzja ta jedynie obliguje inwestora do wszczęcia postępowania o wydanie pozwolenia na realizację zamierzenia budowlanego, które wcześniej chciał realizować na podstawie zgłoszenia. To jednak, czy inwestor wystąpi z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, zgodnie z nałożonym na niego na podstawie art. 30 ust. 7 prawa budowlanego obowiązkiem, będzie zależało wyłącznie od jego woli (Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Opublikowano WK 2016).

Omówienia wymaga także instytucja pozwolenia na budowę, uregulowana w art. 28 prawa budowlanego. I tak, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę uprawniony jest organ administracji architektoniczno-budowlanej (art. 28 ust. 1 i 1a prawa budowlanego). Stosownie do treści art. 3 pkt 12 pozwolenie na budowę jest decyzją administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Decyzja ta upoważnia zatem do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowie, nadbudowie i rozbudowie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6), a także robót budowlanych polegających na przebudowie, montażu, remoncie i rozbiórce obiektu budowlanego.

W myśl art. 41 ust. 1,2 i 3 prawa budowlanego rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. Jako prace przygotowawcze rozumieć należy wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie; wykonanie niwelacji terenu; zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów; wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Prace te mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem.

W ramach niniejszych rozważań konieczne jest także zwrócenie uwagi na brzmienie art. 32 prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Termin wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę wynosi 3 lata od dnia w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata (art. 37 ust. 1 prawa budowlanego)

Przechodząc zatem na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż w złożonej do dnia [...] kwietnia 2017 r. przez Skarżącego korekcie wniosku, w zestawieniu rzeczowo- finansowym operacji wyszczególniono w ramach kosztów inwestycji: dobudowę budynku chlewni, system utrzymania na ruszcie, rurociąg gnojowicy, budowę płyty pod silosy paszowe, budowę zbiornika pod gnojowicę oraz zakup systemu odprowadzania gnojowicy. Natomiast, jak już wskazano wcześniej [...] lutego 2017 r. Starosta [...] wydał Stronie decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (załączoną do korekty wniosku) obejmującego dobudowę budynki inwentarskiego – chlewni i budowę dwóch silosów paszowych oraz zbiornika na płynne odchody zwierzęce. Zwrócić przy tym należy uwagę na otrzymane przez Skarżącego pouczenie zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę, z którego wynika, że inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, dla których wymagane jest pozwolenie na budowę, zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub zgłoszenie przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, organ nadzoru budowlanego oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem, dołączając na piśmie:

1) oświadczenie kierownika budowy (robót), stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi), a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

2) w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego - oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego, stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

3) informację zawierającą dane zamieszczone w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2. (art. 41 ust. 4 prawo budowlane).

Bezsporne zatem jest, że podstawę rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych stanowi nadal ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, a zgłoszenie w trybie art. 30 prawa budowlanego stanowi odrębną instytucję, w istocie stanowiącą alternatywę w przypadku braku wymogu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący odnosił się w swojej skardze właśnie do obowiązku z art. 41 prawa budowlanego, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu był on uprawniony do tej konkluzji, gdyż organ wzywając do korekty wniosku również w tym przypadku przytoczył jedynie treść przepisu nie wskazując podstawy obowiązku ani nie precyzując do jakiej części inwestycji nie było wymogu uzyskania pozwolenia na budowę - co wymagałoby zgłoszenia w trybie art. 30 prawa budowlanego, a zarazem która część inwestycji nie została objęta wydanym przecież pozwoleniem na budowę. Warto w tym miejscu zauważyć, że z przytoczonych przepisów wynika nadrzędność decyzji o pozwoleniu na budowę nad zgłoszeniem w trybie art. 30 prawa budowlanego, gdyż nawet sam organ niezależnie od braku obligatoryjnego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 prawa budowlanego dla danej budowy może w oparciu o uznanie administracyjne nałożyć na wnioskodawcę w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 7 prawa budowlanego). Podkreślić zatem należy, iż także w tym przypadku organ nie przedstawił w sposób jasny i zrozumiały jaki dokument winien zostać dostarczony przez Stronę oraz z czego wywodzi obowiązek dołączenia tego rodzaju oświadczenia bądź zaświadczenia, ani tym bardziej w odniesieniu do której części inwestycji, nie objętej już ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Taki sposób procedowania organu nie daje się pogodzić z wymogiem działania zgodnego z zasadą praworządności. Nie można także uznać, że doszło do prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków wniosku o dofinansowanie.

W tym stanie rzeczy, kontrolowane rozstrzygnięcie nie zostało wydane z postępowaniu respektującym wymogi prawa i musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.