Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 148/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 116 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011 r. 1. Oddala skargę. 2. Przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kuratorowi adwokatowi B.Ł. wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), obejmujące należny podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

I SA/Go 148/15

U Z A S A D N I E N I E

E.P. (dalej: Skarżący), reprezentowany przez kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka zarządu F Sp. z o.o., za zaległości ciążące na tej spółce z tytułu podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011 r. w kwocie 14.138.327,00 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 4.602.510,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 994.833,90 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił Spółce F Sp. z o.o. ( dalej: spółka F) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011 r. w kwocie 0 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości 14.141.911 zł. Powyższe zobowiązanie nie zostało przez Spółkę uregulowane.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich, na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego, ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu E.P., kuratora w osobie K.K., do reprezentowania nieobecnego w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności E.P. jako członka zarządu za zaległości podatkowe "F" Sp. z o.o., z tytułu podatku od towarów i usług za trzeci i czwarty kwartał 2011 r. oraz pierwszy kwartał 2012 r. wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej ze spółką F Sp. z o.o., odpowiedzialności podatkowej członka zarządu E.P. za zaległość podatkową ww. Spółki w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011 r. wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało doręczone kuratorowi.

W toku postępowania organ pierwszej instancji, na podstawie zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym z dnia [...].09.2012r., pism Banku [...] z dnia [...].10.2012r., [...].10.2012r., [...].01.2013r., [...].05.2013r., pism [...] nr z dni [...].10.2012r. i [...].12.2012r., raportu z dnia [...].11.2012r., o niemożności dokonania czynności r., pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departamentu Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki z dnia [...].12.2012r., pisma Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych z dnia [...].12.2012r., pisma Starosty Powiatu z dnia [...].10.2012 r., postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].02.2013r. i z dnia [...].06.2013r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, stwierdził m.in., że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Ustalił również, że pod wskazanym adresem – siedzibie spółki oraz adresem spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym tj. [...], Spółka nie prowadziła i nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazany adres służył jedynie do odbioru korespondencji. Spółka została utworzona jedynie w celu wystawiania fikcyjnych faktur dla podatku od towarów i usług, a jej działalność miała charakter przestępczy. Ostatnią deklarację dla podatku od towarów i usług (VAT-7), złożyła w Urzędzie Skarbowym w dniu [...].03.2012 r. Spółka nie posiada nieruchomości, ani majątku w postaci środków pieniężnych.

Organ pierwszej instancji ustalił również, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Stwierdził, że najpóźniej w październiku 2012 r. tj. po wydaniu zarządzenia zabezpieczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego E.P. jako Prezes Zarządu spółki powinien wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki. Spółka oprócz zaległości za III kwartał 2011 r. posiada zaległości z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. oraz l kwartał 2012 r., które wraz z odsetkami przekraczają kwotę 73 milionów złotych.

Organ pierwszej instancji wskazał, że kontrola przeprowadzona w spółce w okresie od dnia [...].01.2012 r. do dnia [...].10.2012 r. ujawniła, że osoby kierujące i działające w imieniu "F" Sp. z o. o., są podejrzanymi w sprawie, o współdziałanie z innymi osobami, o to iż tworzyli system zarządzania przez siebie wzajemnie powiązanych spółek, których celem było uniknięcie opodatkowania dokonywanych transakcji, podatkiem od towarów i usług. Podmioty te zostały powołane dla prowadzenia działalności mającej na celu uniknięcie opodatkowanych transakcji zakupu metali szlachetnych, co skutkowało narażeniem na uszczuplenie przysługujących Skarbowi Państwa należności z tytułu podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji uznał, że takie postępowanie nie może stanowić podstawy do uwolnienia strony od odpowiedzialności wynikającej z art. 116 Ordynacji podatkowej, a zaległości te nie mogą w efekcie obciążać Skarbu Państwa.

Wobec dokonanych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej E.P. jako członka Zarządu F Sp. z o.o. za zaległości ciążące na tej spółce, z tytułu podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011 r. w kwocie 14.138.327,00 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 4.602.510,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 994.833,90 zł.

Od powyższej decyzji kurator Skarżącego wniósł odwołanie żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 i § 2 pkt 2 lit. a, art. 116 § 1 i 2 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) poprzez ich zastosowanie i uznanie, że Skarżący powinien odpowiadać solidarnie wraz ze spółką F Sp. z o.o. pomimo braku wystąpienia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ww. spółki,

- naruszenie przepisów postępowania, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej mające wpływ na treść wydanego orzeczenia poprzez brak zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, tj. ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu pomimo braku doręczenia jakiejkolwiek korespondencji na adres wskazany w aktach KRS spółki F Sp. z o.o..

Uzasadniając odwołanie kurator podniósł, iż organ dopuścił się zaniechania polegającego na dokładnym zbadaniu akt rejestrowych spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zaznaczył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego dysponował jedynie odpisem z KRS spółki. Natomiast w aktach rejestrowych wskazany jest adres do doręczeń: [...]. Zdaniem kuratora, żadna z przesyłek, które były wysyłane na Łotwę, nie została prawidłowo doręczona. Kurator stwierdził, że Skarżący ze względu na nie doręczenie mu w toku postępowania korespondencji nie brał udziału w sprawie, a tym samym został pozbawiony możliwości wykazania wszelkich przesłanek wyłączających odpowiedzialność.

Nadto, wskazał, że podejrzenie osób kierujących i działających w imieniu spółki, w sprawie o współdziałanie z innymi osobami o to, że tworzyły system zarządzania wzajemnie powiązanych spółek, których celem było uniknięcie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, dokonywanych transakcji zakupu metali szlachetnych, wskazuje na to, że nie można mówić w ogóle o niewypłacalności spółki, czy też bezskuteczności postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce. W jego ocenie ustalony stan faktyczny sprawy oznacza, że nie można w sposób racjonalny rozpatrywać przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli bowiem ww. osoby miały działać w celu popełnienia przestępstwa karnoskarbowego, to nie może być mowy o ewentualnej niewypłacalności spółki, albowiem nie została ona powołana w celu osiągnięcia celu gospodarczego, tj. zysku, a jedynie w celu popełnienia przestępstwa. Zdaniem kuratora uzasadnionym jest w takiej sytuacji prowadzenie postępowania karnoskarbowego, w którym może nastąpić ustalenie, że dana osoba ma dokonać zwrotu uszczuplenia należności publicznoprawnej, a nie postępowania w trybie art. 107 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich, na wniosek Dyrektora Izby Skarbowej, ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu E.P., kuratora w osobie adwokata B.Ł., do reprezentowania go w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Dyrektora Izby Skarbowej, dotyczącym odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał na treść art. 107 § 1 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej po czym zaznaczył, że zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego oraz dokumentami znajdującymi się w aktach rejestrowych Spółki, prowadzonych przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, w tym uwierzytelnioną kopią aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2010 r. Rep. A nr [...], którym zawiązana została spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą: F Sp. z o.o., będącego równocześnie protokołem pierwszego Zgromadzenia Wspólników wskazują, że Skarżący pełnił funkcję jednoosobowego Zarządu Spółki od momentu jej zawiązania i według stanu na dzień wydania decyzji, nadal pozostaje Prezesem Zarządu ww. Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych stwierdził, że Skarżący jako jedyny członek zarządu F Sp. z o.o. jest osobą uprawnioną i jednocześnie zobowiązaną do należytego prowadzenia spraw Spółki od dnia [...] listopada 2010 r. i jednocześnie ponosi określoną przepisami art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność za zaległości tej Spółki powstałe w ww. okresie.

Organ odwoławczy zaznaczył, że termin płatności podatku określonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2012 r. upływał w dniu [...] października 2011 r., a w tym czasie jedynym członkiem zarządu F Sp. z o.o. był Skarżący. Brak zapłaty podatku w ww. terminie, spowodował powstanie zaległości podatkowej.

Zaległość była objęta postępowaniem zabezpieczającym prowadzonym na podstawie decyzji o zabezpieczeniu z dnia [...] września 2012 r. oraz zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] września 2012 r. W toku prowadzonego postępowania dokonano zabezpieczenia należności pieniężnej poprzez zajęcie rachunków bankowych w [...] S.A. oraz w [...] S.A.. W związku z wystawieniem w dniu [...] stycznia 2013 r. tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość podatkową F Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011 r. ww. zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2013 r., z uwagi na jego bezskuteczność. W wyniku zajęć rachunków bankowych uzyskano bowiem jedynie kwotę 500,42 zł, która została zaliczona na koszty egzekucyjne. Rachunek bankowy Spółki prowadzony przez [...] S.A. został zamknięty. Natomiast z informacji przekazanej przez [...] S.A. wynika, że rachunek bankowy Spółki nie wykazuje obrotów od dnia [...] grudnia 2011 r. Nie ustalono też innych rachunków bankowych prowadzonych dla Spółki. F Sp. z o.o. nie posiada nieruchomości położonych na terenie powiatu, ani pojazdów mechanicznych. Organ odwoławczy podkreślił również, że miejsce siedziby Spółki zgłoszone do Krajowego Rejestru Sądowego znajduje się w lokalu M.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "M" M.K., położonym w [...]. Pod ww. adresem mieści się punkt M Etc. Twoje Biuro Poza Biurem, zajmujący się wynajmowaniem skrzynek pocztowych i przekierowywaniem korespondencji przesyłanej do firm, na podstawie zawartych umów. Zgodnie z zawartą z F Sp. z o.o. umową M.K. zobowiązany był do przekierowania korespondencji przesyłanej do ww. Spółki na adres: E Sp. z o.o., wskazany przez Prezesa Zarządu Spółki – E.P.. Według informacji przekazanej przez właściciela punktu ostatnia zapłata za świadczenie ww. usług miała miejsce w lutym 2012 r.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organy egzekucyjne prowadzące postępowanie egzekucyjne z majątku F Sp. z o.o. wyczerpały wszystkie możliwości ustalenia majątku Spółki. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] nie tylko nie udało się zaspokoić zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2011r. w kwocie 14.138.327,00 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 4.602.510,00 zł, ale łączna kwota zaległości podlegających zaspokojeniu w tym postępowaniu zwiększyła się o kwotę 994.833,93 zł stanowiącą niezaspokojone koszty egzekucyjne.

Organ odwoławczy stwierdził więc, że egzekucja ta okazała się bezskuteczna. Nadto, pomimo podjętych przez wierzyciela działań nie ujawniono żadnych składników majątkowych należących do Spółki. Ustalono, że Spółka nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na terenie powiatu i nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał zatem, że spełnione zostały przesłanki pozytywne odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe F Sp. z o.o., wskazane w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy zauważył, że łączna kwota samych tylko kwot głównych zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za 2011 r. i 2012 r. wynosiła 95.556.851 zł i jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do kapitału zakładowego Spółki, który jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy umowy Spółki z dnia [...] listopada 2010 r. wynosi jedynie 5.000 zł tj. minimalną kwotę wymaganą przepisami Kodeksu spółek handlowych. Zdaniem organu powyższa okoliczność w powiązaniu z faktem, iż Spółka nie posiadała żadnego majątku i pomimo ustawowego obowiązku nie złożyła sprawozdań finansowych za 2010 r., 2011 r. i 2012 r., jednoznacznie wskazuje na jej niewypłacalność już w momencie upływu pierwszego z ww. terminów płatności podatku od towarów i usług. Już wówczas wysokość zaległości ciążących na Spółce wielokrotnie przekraczała wartość jej majątku.

Organ odwoławczy podkreślił, iż spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości F Sp. z o.o. Nadto Skarżący zastępowany w postępowaniu przez kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu nie wskazał żadnych okoliczności świadczących o braku winy Strony w nie zgłoszeniu ww. wniosku, ani nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie doszło również do niewłaściwego doręczenia korespondencji, bowiem wszelka korespondencja w sprawie przesyłana była na adres kuratora ustanowionego postanowieniem Sądu. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut, jakoby w sprawie nie zachodziła przesłanka niewypłacalności Spółki, czy też bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku F Sp. z o.o. Spółka nie została powołana w celu osiągnięcia celu gospodarczego, a jedynie w celu popełnienia przestępstwa. W obrocie prawnym obowiązuje decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2012 r., którą określono Spółce kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty a zaległość ta nie została zaspokojona z majątku Spółki.

Powyższą decyzję kurator Skarżącego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia tj. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego bowiem decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, tj:

- art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przeciwko Skarżącemu oraz innym osobom prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, zaś wynik tego postępowania z uwagi na rozstrzygane w nim kwestie mógłby wywrzeć wypływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy,

- art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie doręczenia korespondencji na adres podatnika wskazany w aktach KRS pomimo, że z dokumentów zawartych w tych aktach wynika, że Skarżący wskazał inny adres do doręczeń, niż przyjęty przez organy obu instancji i ograniczenie się do ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej,

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i zgodnie z poszanowaniem zasad proceduralnych.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz kuratora zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż postępowanie powinno zostać zawieszone bowiem w stosunku do Skarżącego i innych osób, których zeznania stanowiły element materiału dowodowego wszczęte zostało postępowanie karne. Postępowanie to prowadzone jest przez Prokuraturę Okręgową, co oznacza, że kwestię winy Skarżącego w uszczupleniu podatku, jak i wysokość wyrządzonej przestępstwem szkody, będzie dopiero przedmiotem oceny. Ewentualne uniewinnienie strony od zarzucanego mu czynu, a zatem wynik tego postępowania z uwagi na rozstrzygane w nim kwestie, może wywrzeć istotny wypływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Skarżący podkreślił, iż w dalszym ciągu stoi na stanowisku, że organ pierwszej instancji (a tym samym organ drugiej instancji) nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Skarżącego doszło do zaniechania w zakresie wnikliwej analizy akt rejestrowych F sp. z o.o.. Tym samym korespondencja kierowana była jedynie na dwa adresy wskazane przez Prokuraturę Okręgową. Tymczasem w aktach rejestrowych znajdowało się oświadczenie Skarżącego w którym wskazał on jako adres do doręczeń adres: ul. [...].

Skarżący wskazując na treść art. 187 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej stwierdził, że organy obu instancji ograniczyły się do ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej. Natomiast kurator, jako osoba trzecia nie posiada jakiejkolwiek wiedzy na temat funkcjonowania osoby zastępowanej, a tym bardziej sposobu funkcjonowania podmiotu, w którym zastępowana przez niego osoba pełni funkcję prezesa zarządu. Nie zna faktów z życia osoby zastępowanej, jego sytuacji osobistej. Natomiast podstawą zwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki przez członków jej zarządu jest wykazanie przez osobę pełniącą tą funkcję, że zgłosiła w terminie wniosek o ogłoszenie upadłości, bądź że nie zgłoszenie wniosku nastąpiło bez jej winy i z okoliczności od niej niezależnych, bądź też wskazała majątek spółki z których możliwe jest zaspokojenie się wierzyciela w znacznej części. W ocenie Skarżącego wymaganie od kuratora przedstawiania dowodów w tym zakresie budzi wątpliwości. Zważywszy bowiem na szczególny charakter zastępstwa jakim jest kurator dla osoby nieobecnej ciężar dowodu powinien ulec przesunięciu w stronę organu podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Nadto organ stwierdził, że w sytuacji, w której nie udało się ustalić miejsca zamieszkania ani miejsca pobytu Skarżącego, postępowanie podatkowe mogło być prowadzone wyłącznie z udziałem kuratora ustanowionego do zastępowania nieobecnej strony. Twierdzenie natomiast jakoby w dacie wszczęcia postępowania Skarżący przebywał w [...] tj. pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń członka Zarządu F Sp. z o.o., nie znajduje żadnego potwierdzenia. Adres ten nie był adresem na który zgodnie z umową zawartą przez F Sp. z o.o. z M.K. doręczana była korespondencja dla Spółki. Organ podkreślił, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli przeprowadzonej w Spółce wynika, że korespondencja skierowana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na ww. adres nie została odebrana.

Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył również, że żaden z kuratorów wyznaczonych do reprezentowania Skarżącego nie ustalił dotychczas miejsca pobytu Skarżącego.

Nadto wskazał, że postępowanie dowodowe w zakresie okoliczności zwalniających członka zarządu spółki z o.o. od odpowiedzialności podatkowej za jej zaległości w każdym przypadku może zostać przeprowadzone dopiero po ujawnieniu tych okoliczności, co nie miało miejsca.

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Go 148/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. ustanowił dla Skarżącego kuratora w osobie adwokata B.Ł..

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2015 r. kurator oświadczył, iż w dalszym ciągu nie był w stanie ustalić miejsca pobytu Skarżącego. Jednocześnie kurator przedłożył pismo z Prokuratury Okręgowej prowadzącej śledztwo przeciwko Skarżącemu, z którego wynika, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę jest zawieszone m.in. z uwagi na poszukiwania Skarżącego, z którym nie zdołano przeprowadzić czynności procesowych a Prokuratura nie ma informacji o aktualnym miejscu jego zamieszkania bądź pobytu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Jednocześnie sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego

Podkreślić należy, iż dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, nie dopatrzył się naruszeń prawa, w kształcie wskazanym wyżej, które skutkowałyby wyeliminowaniem z obrotu prawnego, zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna a członek zarządu nie wykazał że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

- nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

- mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Podkreślić jednakże należy, iż odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu – art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej.

Jak ustalił organ podatkowy, zgodnie z aktami rejestrowymi spółki F spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadzoną przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS, Skarżący w okresie powstania zaległości podatkowej, a więc 25 października 2011r. był i nadal jest członkiem zarządu spółki i funkcję tę sprawuje jednoosobowo.

Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. określił spółce F wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2012r w kwocie 0 złotych oraz kwotę podatku od towarów u usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości 14. 141.911złotych..

Termin płatności w/w podatku upływał w dniu 25 października 2011r. Spółka powyższej należności nie zapłaciła w związku z czym powstała zaległość podatkowa.

W dniu [...] stycznia 2013 r wystawiono tytuł wykonawczy obejmujący powyższą zaległość podatkową, a w związku z dokonaniem zabezpieczenia należności pieniężnej, przez zajęcie rachunków bankowych spółki F w [...] S.A. zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. umorzono postanowienie postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność.

Jak wskazał organ podatkowy z egzekucji uzyskano tylko kwotę 500,42 złote, bowiem rachunek ten nie wykazywał obrotów od dnia [...] grudnia 2011r. Nie ustalono innych rachunków bankowych spółki. Spółka nie posiada również nieruchomości, czy pojazdów mechanicznych. Nadto, siedziba spółki znajduje się w lokalu M.K. który prowadzi działalność gospodarczą jako M M.K.. Pod powyższym adresem znajduje się punkt M Etc. Zgodnie z zawartą umową M.K. miał przekierowywać korespondencję kierowaną do spółki na adres E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jak ustalono ostatnia zapłata za świadczenie usług nastąpiła w lutym 2012r.

Zasadnie więc organ podatkowy uznał, iż egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Podkreślił przy tym, iż w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych nie zaspokojono nawet kosztów egzekucyjnych.

Organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania nie stwierdził również przesłanek uwalniających Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Wskazał bowiem, iż na spółce F ciążył obowiązek zapłaty szeregu kwot podatku od towarów i usług: kwoty 14.138.327 złotych za trzeci kwartał 2011r wraz odsetkami za zwłokę, w kwoty 42.149.085 złotych za czwarty kwartał 2011r wraz z odsetkami za zwłokę i 39.269.439 złotych za pierwszy kwartał 2012r wraz z odsetkami za zwłokę. Natomiast kapitał zakładowy spółki wynosił 5000 złotych. Tak więc wobec nie posiadania żadnego majątku przez spółkę, nie złożenia sprawozdań za 2011 i 2012r organ zasadnie uznał iż niewypłacalność zaistniała już w momencie upływu płatności zobowiązania podatkowego od podatku od towarów usług za 2011r tj. w dniu 25 listopada 2011.

Niewątpliwie ustalono również, iż Skarżący jako członek zarządu nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości, nie wskazał również żadnych okoliczności wskazujących, że Skarżący nie ponosi winy za nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, czy też mienia spółki z którego możliwe byłoby zaspokojenie się wierzyciela w znacznej części.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w skardze, naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy uznać go za nie uzasadniony.

Organ bowiem zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczy zagadnienia prejudycjalnego, a więc rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, a nie faktycznego od którego zależy załatwienie sprawy podatkowej ( wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/2000, Lex Polonica nr 356484 (POP 2002, nr 2, poz. 37). Nie stanowią więc rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego ewentualne ustalenia dowodowe postępowania karnego (wyrok WSA w Warszawie z 30 czerwca 2004 r., III SA 1078/2003, Lex Polonica nr 371095, POP 2005, nr 4, poz. 86).

Stwierdzić więc należy, że rezultaty wszczętego postępowania przygotowawczego, a w konsekwencji również wniesienia aktu oskarżenia i skazania czy uniewinnienia Skarżącego nie może być kwalifikowane jako rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej

Nie uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 123 § 1 ordynacji podatkowej poprzez nie zapewnienie Skarżącemu udziału w sprawie.

Wskazać należy, że organy podatkowe zasadnie doręczyły pisma ustanowionemu w sprawie kuratorowi. Adresu jego zamieszkania nie dało się bowiem ustalić, nie ustalił również powyższego adresu ustanowiony w sprawie kurator. Wbrew twierdzeniom kuratora Skarżącego nie jest tym adresem [...], bowiem jak wskazano również kurator nie ustalił aby pod tym adresem przebywał Skarżący, a to należy do obowiązków kuratora. Nadto, na co wskazał organ podatkowy pod tym adresem, wskazanym jako adres do doręczeń, była doręczana poczta dla spółki, jednak nie została ona odebrana.

Sąd stwierdził również, iż przeprowadzone postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami określonymi w art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej.

Kurator ustanowiony dla osoby nieobecnej jest przedstawicielem o charakterze procesowym, ustanawianym w ramach i na czas toczącego się postępowania podatkowego. Zadaniem kuratora jest ochrona praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw. Kurator powinien poza staraniem się o ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomieniem jej o stanie jej spraw, również chronić prawa osoby którą reprezentuje w postępowaniu w którym został ustanowiony, a więc również podejmować wszelkie czynności procesowe zmierzające do ochrony jego praw.

Podkreślić przy tym należy, iż aby możliwe było prowadzenie postępowania w określonym kierunku, koniecznym jest sformułowanie twierdzenia które w toku prowadzonego postępowania mogłoby być zweryfikowane. Natomiast kurator Skarżącego nie wskazał aby istniało mienie spółki pozwalające na zaspokojenie się wierzyciela, czy też że zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, jak również nie podniesiono okoliczności wskazujących na brak winy Skarżącego wobec nie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jak wskazuje natomiast postępowanie prowadzone przez organ, podjął on czynności do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w miarę swojej wiedzy i możliwości.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.