Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 622/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 194 par. 1 , art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat U. Z. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie [...], które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie; III. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa kwotę [...] z tytułu nieuiszczonego wpisu od skargi, od którego skarżąca została zwolniona.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, po rozpatrzeniu odwołania M. N. od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] , nr [...] odmawiającej, po wznowieniu postępowania, uchylenia w całości decyzji ostatecznej Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży w dniu 1 lipca 1999 r. nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] , Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego określił M. N. należny podatek i wysokość zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 10.500 zł od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 1999 r. nieruchomości oraz należne odsetki za zwłokę w kwocie 6.319,60 zł, naliczone od terminu płatności podatku. Od decyzji tej nie wniesiono w sposób skuteczny odwołania i stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji.

W dniu 31 stycznia 2007 r. pełnomocnik strony złożył w Trzecim Urzędzie Skarbowym wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją oraz wniósł o jej uchylenie.

Postanowieniem z dnia [...] , Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] , a następnie decyzją z dnia [...] odmówił jej uchylenia ze względu na brak przesłanki wznowieniowej.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży nieruchomości. W odwołaniu tym podniósł, że M. N. nie mogła sprzedać nieruchomości, której nie była właścicielką. Nie neguje, że umowa sprzedaży nieruchomości z 1 lipca 1999 r. jest wiążąca, stwierdza jednak, że zawarte w niej dane są niepoprawne w zakresie osoby sprzedającej. We wniesionym odwołaniu wskazano również na wiek podatniczki i niezdolność do prowadzenia własnych spraw, zauważając jednocześnie, iż Urząd Skarbowy dał wiarę jej wnuczce R. S. w zakresie reprezentowania w sprawach urzędowych.

Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego, organ odwoławczy podkreślił, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Stanowi ona, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne, a ich uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz ustawach podatkowych. Wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, którego celem jest stwierdzenie, czy postępowanie "zwykłe" nie było dotknięte jedną z kwalifikowanych, ściśle określonych wad. Podstawy wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowią katalog zamknięty. Zgodnie ze wskazanym we wniosku o wznowienie postępowania art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności i dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zarazem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne konieczne dla jej rozstrzygnięcia, a więc wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Nowe dowody są istotne dla sprawy wówczas, gdy można na ich podstawie stwierdzić, iż gdyby były znane organowi orzekającemu, to mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Organ odwoławczy przypomniał, że w decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] dokonano wymiaru podatku, przyjmując za podstawę opodatkowania całość przychodu uzyskanego przez M. N. ze sprzedaży nieruchomości położonej w Ś. przy ul. P. W trakcie analizy materiału dowodowego stwierdzono bowiem, że na podstawie aktu notarialnego [...] z dnia 1 lipca 1999 r. sporządzonego przez notariusza A. K., strona sprzedała powyższą nieruchomość za kwotę 105.000 zł. Prawo własności powyższej nieruchomości zostało przez stronę nabyte na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16 kwietnia 1999 r. (akt notarialny [...] sporządzony przez notariusz M. S.). Spowodowało to wydanie decyzji określającej należny podatek i wysokość zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 10.500 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, biorąc pod uwagę nie spełnienie przez podatniczkę warunków uprawniających do zwolnienia przychodu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.).

Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nowym dowodem przedstawionym w przedmiotowej sprawie jest wyrok Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z, dnia [...], sygn. akt [...], ustalający nieważność umowy sprzedaży zabudowanej nieruchomości, położonej w Ś.u przy ul. P, zawartej pomiędzy M. S. (jako sprzedającym) działającym w imieniu własnym oraz w imieniu E. S., a M. N. (jako kupującą) - zawartą w formie aktu notarialnego - [...] .

W tym samym wyroku oddalono powództwo w części dotyczącej unieważnienia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia 1 lipca 1999 r. - akt notarialny [...] - zawartej pomiędzy M. N. (jako sprzedającą), a E. M. i S. L. (jako kupującymi).

Odnosząc się do powyższego wyroku, organ odwoławczy uznał, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] jest co prawda nowym dowodem w sprawie, ale nie istniał on w dniu wydania decyzji przez Trzeci Urząd Skarbowy określającej zryczałtowany podatek dochodowy ze sprzedaży nieruchomości, a zatem nie może być uznany za przesłankę wznowieniową. Zgodził się natomiast z tym, że wskutek wydania w/w wyroku, ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dacie wydania decyzji wymiarowej i nieznane organowi wydającemu tą decyzję, w postaci nieważności umowy z dnia 16 kwietnia 1999 r. na mocy, której strona nabyła własność nieruchomości położonej w Ś. przy ul. P.

Dokonując oceny tej okoliczności w świetle zebranego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów organ odwoławczy stwierdził jednakże, że nie może być ona uznana za okoliczność istotną, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z 25.06.1985 r., sygn. akt I SA 198/85 ).

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że strona sprzedała nieruchomość położonej w Ś. Była to ważna, prawnie skuteczna umowa sprzedaży, zawarta w formie aktu notarialnego z dnia 1 lipca1999 r., dlatego też przychód uzyskany ze zbycia tejże nieruchomości, stanowi źródło przychodu opodatkowane, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w roku 1999.

Zdaniem organu odwoławczego, nieważność umowy sprzedaży z dnia 16 kwietnia 1999 r. nie może wywoływać skutków w sferze prawa podatkowego. Jak organ zauważył, również Sąd Okręgowy w wydanym wyroku przyznał, iż w polskim systemie prawnym faktycznie funkcjonuje zasada, że "nikt nie może przenieść więcej prawa niż ma sam", jednakże reguła ta nie ma absolutnego charakteru. Ustanowione wyjątki mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa obrotu oraz poszanowania dobrej wiary nabywców. Stanowi o tym m.in. ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, która w art. 3 ust. 1 wprowadza domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z faktu posiadania wpisu dla osoby trzeciej płynąć ma wniosek (w związku z przyjęciem mechanizmu domniemań) co do istnienia prawa podmiotowego o charakterze bezwzględnym po stronie osoby, która jest posiadaczem rzeczy.

Z aktu notarialnego z dnia 1 lipca 1999 r. wynika, że X Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą Kw. [...] , w której strona wpisana została jako właścicielka nieruchomości położonej w Ś. przy ul. P. Podstawą wpisu była umowa sprzedaży powyższej nieruchomości z dnia 16 kwietnia 1999 r. W niniejszej sprawie strona nie wystąpiła z zarzutem, że wpis w księdze wieczystej jest niezgodny ze stanem rzeczywistym.

Podniesiony w odwołaniu zarzut, iż dane w umowie sprzedaży z dnia 1 lipca 1999 r. są błędne w zakresie dotyczącym osoby sprzedającej, w ocenie organu odwoławczego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym w szczególności w akcie notarialnym sporządzonym w związku z tą umową. Dodatkowo organ zauważył, iż strona miała świadomość swej sytuacji prawnej w zakresie obowiązków podatkowych związanych z nabyciem i sprzedażą przedmiotowej nieruchomości, o czym świadczy złożone w Trzecim Urzędzie Skarbowym oświadczenie z dnia 12 lipca 1999 r. dotyczące przeznaczenia środków finansowych ze sprzedaży na cele mieszkaniowe.

Uwzględniając powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z uwagi na fakt, iż wyżej wskazana nowa okoliczność nie dawała podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, to nie mogła być uznana za istotną w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana we wniosku o wznowienie postępowania ani żadna inna, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] .

Powyższą decyzję organu odwoławczego, M. N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o jej uchylenie. Zaskarżanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez nieprawidłową odmowę uchylenia decyzji Naczelnika III Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku w sytuacji, gdy zachodzą okoliczności do uchylenia decyzji z [...] roku z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi podała, że zaskarżaną decyzję należy uznać za niesłuszną w całości, z uwagi na istnienie ustawowych podstaw do uchylenia decyzji określającej z dnia [...] .

Zdaniem skarżącej, nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu podatkowego, według którego nieważność umowy sprzedaży z dnia 16 kwietnia 1999 roku nie jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. W rzeczywistości bowiem, nieważność pierwotnej umowy kupna przez M. N. przedmiotowej nieruchomości diametralnie zmienia sytuację prawną wszystkich uczestniczących w obu transakcjach stron i ma istotny wpływ na istnienie i treść zobowiązania podatkowego M. N.

Stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży z dnia 16 kwietnia 1999 roku, w której M. N. zakupiła przedmiotową nieruchomość, pociąga za sobą skutek w postaci uznania tej umowy za nieważną ex tunc (od początku), czyli tak jakby nigdy nie została zawarta, a zatem nigdy nie istniała. W ten sposób nie doszło do prawnie skutecznego zbycia przez M. S. własności nieruchomości. Prowadzi to do wniosku, że M. N. nigdy nie stała się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wszelkie czynności faktyczne i oświadczenia woli, których dokonywała M. N. wynikały tylko i wyłącznie z nieuświadomienia sobie doniosłości skutków zawarcia w dniu 16 kwietnia 2007 roku pozornej umowy nabycia nieruchomości. Nie wiedząc o tym, że pozorność złożonego oświadczenia woli pociąga za sobą jego nieważność, M. N. zawarła umowę sprzedaży nieruchomości na rzecz S. L. i E. M., a następnie złożyła w III Urzędzie Skarbowym oświadczenie z dnia 12 lipca 1999 roku dotyczące przeznaczenia środków finansowych ze sprzedaży na cele mieszkaniowe. Powyższe zdarzenia nie mogą być jednak uznane za ważne, z uwagi na obowiązywanie zasady nemo se ipsum transfere potest quo ipsum habet, która stanowi o niemożności przeniesienia na osobę trzecią jakichkolwiek uprawnień, w sytuacji gdy takich uprawnień nie posiada.

Wyłom w tej regule ustanawia zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), co w niniejszej sprawie znalazło zastosowanie w przypadku nabycia nieruchomości przez S. L. i E. M. oraz jej wpisu do księgi wieczystej. Zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych należy jednak stosować tylko i wyłącznie w zakresie ochrony nabywców praw, które zostały wpisane do księgi wieczystej. Niezasadne byłoby zastosowanie jej w sposób rozszerzający, również w stosunku do formalnego zbywcy nieruchomości, który w sensie materialnoprawnym tym zbywcą nie był. Należy dojść do wniosku, że rękojmia wiary publicznej w żaden sposób nie potwierdza tego, iż prawo własności zostało zbyte przez konkretną osobę. Stwierdza jedynie istnienie nabycia i chroni osobę, która prawo ujawnione w księdze wieczystej nabyła. Ponadto, zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych jest dość istotnym ograniczeniem reguły nemo se ipsum, mającej gruntowy charakter gwarancyjny i stanowi podstawę obrotu cywilnoprawnego, dlatego też nie może być stosowana w sposób rozszerzający.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że M. N. nie była zbywcą przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie - nie jest podatnikiem z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w myśl przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku osobowym od osób fizycznych, opodatkowanym źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości. Jeżeli M. N. nie była zbywcą nieruchomości, nie dokonała zatem czynności powodującej powstanie zobowiązania podatkowego. W konsekwencji, wydanie prawomocnej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z dnia [...] roku było bezpodstawne i nieuzasadnione. Decyzja taka powinna być zatem, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, przez organ pierwszej i drugiej instancji uchylona.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącej złożył w dniu 31 stycznia 2007 r. wniosek o uchylenie w trybie wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] , określającej M. N. należny podatek i wysokość zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 10.500 zł od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 1999 r. nieruchomości oraz należne odsetki za zwłokę w kwocie 6.319,60 zł, naliczone od terminu płatności podatku. Jako powód uzasadniający złożenie tego wniosku, strona podała fakt wydania przez Sąd Okręgowy I Wydział Cywilny wyroku z dnia [...], sygn. akt [...] , ustalającego nieważność umowy sprzedaży zabudowanej nieruchomości, położonej w Ś. przy ul.P., zawartej pomiędzy M. S. (jako sprzedającym) działającym w imieniu własnym oraz w imieniu E. S., a M. N. (jako kupującą) - zawartą w formie aktu notarialnego - Rep. [...] , a także wynikającą z tego wyroku okoliczność, że skarżąca nie była stroną umowy sprzedaży w/w nieruchomości, z tytułu której to sprzedaży organ podatkowy określił jej zryczałtowany podatek dochodowy.

Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), w art. 240 – art. 246 i ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia nowego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji.

Zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Biorąc pod uwagę tak sformułowane przesłanki wznowienia postępowania, organy podatkowe słusznie uznały, iż przyczyna wznowienia określona we wniosku skarżącej, odpowiada przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – dotyczącej ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Odnosząc się do kwestii oceny, czy w niniejszej sprawie wyżej określona przesłanka rzeczywiście występuje, należało zastanowić się, czy wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...], sygn. [...] , jest nowym, istotnym dowodem lub ujawnia nową, istotną okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję.

Pamiętać przy tym należy, że art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymaga kumulatywnego spełnienia powyższych przesłanek, tj: a) wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, b) mających walor istotnej wagi dla sprawy, 3) nie znanych organowi, który wydał decyzję i c) istniejących w dniu wydania decyzji.

Nie budzi wątpliwości, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...], sygn. akt [...] nie mógł być znany organowi I Instancji i nie istniał w dniu wydania przez ten organ decyzji z dnia [...] Zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka ujawnienia się nowego dowodu nieznanego organowi, który wydał decyzję, istniejącego w dniu wydania decyzji.

Odnośnie nowych, istotnych okoliczności, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, przedstawiają one określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn.

Ustalenie przez sąd nieważności umowy sprzedaży zabudowanej nieruchomości, zawartej pomiędzy M. S. (jako sprzedającym) działającym w imieniu własnym oraz w imieniu E.S., a M. N. (jako kupującą) - zawartą w formie aktu notarialnego – [...] niewątpliwie stanowi nową okoliczności, o której nie wiedział organ wydający decyzję. Jednakże zauważyć należy, że w tym samym wyroku oddalono powództwo M. N. w części dotyczącej unieważnienia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia 1 lipca 1999 r. - akt notarialny Rep. [...] - zawartej pomiędzy M. N. (jako sprzedającą), a E. M. i S. L. (jako kupującymi).

Skarżąca w swojej skardze przedstawiła stanowisko, z którego wynika, że skoro M. N. nie nabyła skutecznie nieruchomości (w tym przypadku umowa sprzedaży została unieważniona), to nie będąc jej właścicielką nie mogła jej następnie skutecznie sprzedać, co oznacza, że nie może być uważana za podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Z takim poglądem, mając na uwadze materiał dowodowy w niniejszej sprawie raz obowiązujące przepisy, nie można się zgodzić.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (na dzień powstania obowiązku podatkowego Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub których czasowy pobyt w Rzeczypospolitej Polskiej trwa w danym roku podatkowym dłużej niż 183 dni, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Innymi słowy podatnikami podatku dochodowego są zamieszkałe w Polsce osoby fizyczne uzyskujące dochód (przychód).

Jak wynika z dokumentów zebranych w niniejszej sprawie, skarżąca w dniu 1 lipca 1999 r. sprzedała E. M. i S. L. nieruchomość zabudowaną domem w stanie surowym położoną w Ś. przy ul. P. za łączną kwotę 105.000 zł.

Z aktu notarialnego [...] , sporządzonego przed notariuszem A. K. w jego Kancelarii Notarialnej oraz z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] , sygn. akt [...] , wynika, że skarżąca otrzymała całą zapłatę za sprzedaną nieruchomość.

W związku z powyższym, organy słusznie uznały, iż niezależnie od faktu unieważnienia umowy sprzedaży nieruchomości, zawartej pomiędzy M. S. działającym w imieniu własnym oraz w imieniu E. S., a M. N. - zawartej w formie aktu notarialnego – [..] , skarżąca wskutek dokonania czynności określonej w akcie notarialnym Rep. [...] z dnia [...] , stała się podatnikiem podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W cytowanym przepisie określono w stosunku do dokumentów urzędowych domniemanie ich zgodności z prawdą, które oznacza, że to co wynika z takich dokumentów (a są nimi m.in. orzeczenia sądowe i akty notarialne), jest prawdziwe.

Innymi słowy dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie, dokonywanej przez organ podatkowy. Dysponując takim dokumentem organ powinien przyjąć za udowodnione to, co z niego wprost wynika, chyba że w postępowaniu za pomocą innych środków dowodowych strona wykaże, że ich treść nie jest zgodna z rzeczywistością. Za takie wykazanie nie można uznać wywodów skarżącej, dotyczących znaczenia zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, którą to zasadę, zdaniem skarżącej, należy stosować tylko i wyłącznie w zakresie ochrony nabywców praw, które zostały wpisane do księgi wieczystej, a nie w stosunku do formalnego zbywcy nieruchomości, który w sensie materialnoprawnym tym zbywcą nie był.

W rozpatrywanym przypadku, organy opierając się na treści aktu notarialnego i wyroku Sądu Okręgowego słusznie zatem uznały, że niezależnie od wskazanych przez stronę nowych okoliczności podanych we wniosku o wznowienie postępowania, w niniejszej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji o innej treści niż w decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] , a co za tym idzie okoliczności te nie mogły być uznane za istotne w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Takie stanowisko organów jest w pełni uzasadnione i znajdujące odzwierciedlenie w przepisach prawa.

Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.