Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1312/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1,2
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 30 par. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza R. (dalej zwany organem I instancji), powołując m.in. art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zainicjowane wnioskiem M. N. z dnia 27 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że umorzenie postępowania następuje w związku ze śmiercią wnioskodawczyni.

Wnioskiem z dnia 21 stycznia 2012 r., uzupełnionym następnie pismami z dnia 16 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 19 września 2012 r., J. N. (dalej zwany skarżącym) zwrócił się do organu I instancji m.in. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 105 § 1, art. 30 § 4 oraz art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie skarżącego, w okolicznościach niniejszej sprawy niedopuszczalne było umorzenie postępowania, gdyż organ I instancji powinien był wezwać do udziału w tym postępowaniu spadkobierców wnioskodawczyni, a do czasu ich ustalenia – zawiesić postępowanie. Wywiódł przy tym, że zasiłek pielęgnacyjny, o który ubiegała się wnioskodawczyni, jest wartością majątkową, która wchodzi w skład masy spadkowej. Powołując stosowne regulacje prawne dotyczące zasad przyznawania tego zasiłku skonstatował, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do jego przyznania spadkobiercom wnioskodawczyni za okres od 22 grudnia 2010 r. (data złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności) do dnia 4 lutego 2011 r. (data śmierci wnioskodawczyni).

Powyższy wniosek skarżącego został przekazany przez organ I instancji do rozpoznania według właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczemu. Kolegium dotychczas wydało kilka rozstrzygnięć w następstwie rozpoznania tego wniosku, a w tym decyzję z dnia "[...]", będącą aktualnie przedmiotem skargi, mocą której Kolegium uchyliło własną decyzję z dnia "[...]" i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]". Poprzednie rozstrzygnięcia Kolegium wydane w tej sprawie zostały natomiast uchylone wyrokami odpowiednio Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 306/14 (postanowienie Kolegium z dnia "[...]") oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 211/16 (postanowienia Kolegium z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]"). Rozstrzygnięcia te dotyczyły odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]" z powodu braku interesu prawnego skarżącego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 306/14, przyczyną uchylenia postanowienie Kolegium z dnia "[...]" było wydanie go z naruszeniem art. 27 § 1a k.p.a. Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 211/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyjął, że gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności wyjaśniających, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Ocenił, że w okolicznościach niniejszej sprawy, a przede wszystkim z uwagi na podnoszone przez skarżącego argumenty, kwestia posiadania przez niego interesu prawnego w tej sprawie nie jest oczywista, wymaga dokonania przez organ ustaleń zarówno faktycznych, jak i prawnych, a tego rodzaju czynności mogą mieć miejsce tylko po wszczęciu postępowania, jako że stanowią one złożony proces stosowania prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ winien był w toku postępowania nieważnościowego dokonać oceny art. 105 § 1, art. 30 § 4 oraz art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. i ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego i rozważyć, czy świadczenie z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego może być świadczeniem dziedzicznym (za okres kiedy mogło być przyznane żonie skarżącego), czy też osobistym należnym wyłącznie zmarłej wnioskodawczyni.

Pismem z dnia 21 czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło skarżącego, że wszczęło na jego wniosek postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]", a następnie decyzją z dnia "[...]" Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie wymaga rozważenia kwestia stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w związku z podstawą nieważnościową wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest rażącym naruszeniem prawa – art. 105 § 1 k.p.a. Podkreśliło, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy (jedyna) strona postępowania utraciła przymioty, o których mowa w art. 28 k.p.a. lub wskutek śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony. Wskazało, że w prawie publicznym jest regułą, że uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty, a art. 30 § 4 k.p.a. wprowadza od tej reguły wyjątek stanowiąc, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Zdaniem Kolegium, wyjątek ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Kolegium oceniło bowiem, że w świetle art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.); dalej jako u.ś.r., sprawa dotycząca ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą niepełnosprawną. Skonstatowało więc, że prawo do tego zasiłku nie podlega dziedziczeniu, cesji, ani żadnej innej formie następstwa prawnego, a co za tym idzie, decyzja organu I instancji nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 105 § 1 k.p.a.). Dodało, że decyzja ta nie jest ponadto obarczona żadną z pozostałych podstaw nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło własną decyzję z dnia "[...]" i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]". W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podało, że skarżący wywodzi swój interes prawny w kwestionowaniu podanej decyzji z faktu bycia spadkobiercą zmarłej wnioskodawczyni, podnosząc, że wprawdzie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego jest niezbywalne, to jednak jest prawem dziedzicznym (za okres, za który zasiłek przysługiwał stronie). Kolegium nie podzieliło tego stanowiska uznając, że brzmienie art. 16 ust. 1-3 u.ś.r. nie pozostawia wątpliwości, że świadczenie to jest przyznawane nie "na osobę" wymagającą opieki, lecz samej osobie niepełnosprawnej, a zatem sprawa ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą wnioskodawcy. Wywiodło, że jest to uprawnienie o charakterze publicznoprawnym wynikające z przepisów prawa administracyjnego i również z tego powodu nie wchodzi w skład spadku. Stwierdziło, że wnioskodawczyni była jedyną stroną postępowania o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a skoro rzeczone postępowanie dotyczyło praw i obowiązków ściśle związanych z jej osobą, które z mocy art. 922 § 2 k.c. nie wchodzą do spadku, to w sprawie tej po śmierci wnioskodawczyni nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 30 § 4 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., których naruszenie zarzuca organowi skarżący. Skonstatowało, że skoro zasiłek pielęgnacyjny nie wchodzi w skład spadku po zmarłej wnioskodawczyni, to skarżący z faktu bycia jej spadkobiercą nie może wywodzić własnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w związku ze śmiercią wnioskodawczyni.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Kolegium wyjaśniło, że uwzględniając ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 211/16, w przypadku gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności wyjaśniających, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Oceniło więc, że dokonane w niniejszej sprawie ustalenia – zarówno faktyczne, jak i prawne – z których wynika, że skarżący nie posiada interesu prawnego w tej sprawie, nie stanowią podstawy do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]" lecz do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Z tych względów za konieczne uznało uchylenie decyzji Kolegium z dnia "[...]", którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]" i umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Decyzja Kolegium z dnia "[...]" stała się przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia "[...]" oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywiódł natomiast, że prawo do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, jako prawo o charakterze majątkowym (zasiłek jest wypłacany w pieniądzu), jest prawem niezbywalnym ale dziedzicznym w tym sensie, że skoro osoba zmarła za życia uzyskała prawo do takiego zasiłku (spełniła warunki określone w przepisach u.ś.r.), a decyzja w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny i dotyczy również okresu wstecznego (zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności), to obowiązkiem organu było dopuszczenie spadkobierców strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, potwierdzenie prawa do zasiłku w drodze decyzji skierowanej do spadkobierców oraz wypłacenie im należnego świadczenia (za okres życia osoby niepełnosprawnej). Ocenił, że wprawdzie rodzina nie jest wprost wymieniona jako adresat świadczenia na gruncie u.ś.r., to jednak z całokształtu regulacji i tytułu ustawy daje się wysnuć wniosek, że celem ustawodawcy jest pomoc rodzinie. Podkreślił, że przepisy u.ś.r. realizują normy konstytucyjne, w szczególności wyrażone w art. 18 (ochrona rodziny) i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP (uwzględnianie dobra rodziny w działaniach władz publicznych). Uznał, że w związku z tym nie do przyjęcia jest wykładnia przepisów u.ś.r. zaprezentowana przez Kolegium w obu decyzjach, która prowadzi do zniweczenia tego celu.

Skarżący zarzucił ponadto, że odmowa ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres, w którym strona pozostawała przy życiu i wszczęła postępowanie w sprawie ustalenia prawa do tego zasiłku jest w rażącej sprzeczności z art. 69 Konstytucji RP, w którym zadeklarowano wszechstronną pomoc państwa w zabezpieczeniu egzystencji osób niepełnosprawnych. Wskazał, że rolą zasiłku pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie zwiększonych wydatków osoby niepełnosprawnej wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy tej osobie. Podał, że w realiach niniejszej sprawy wydatki związane z niepełnosprawnością wnioskodawczyni ponoszone były także przez skarżącego w ramach wspólnie prowadzonego z żoną gospodarstwa domowego i wspólności majątkowej małżeńskiej. Uznał więc, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego było kontynuowanie wszczętego postępowania z udziałem spadkobierców strony (art. 30 § 4 k.p.a.). Przytoczył przy tym przykłady orzeczeń sądowych, w których uznano prawo następców prawnych do kontynuacji wszczętych postępowań – mimo braku stosownych regulacji odnoszących się wprost do sukcesji mortis causa.

W skardze sformułowano także zarzuty względem decyzji organu I instancji z dnia "[...]". Zdaniem skarżącego, decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem zarówno prawa procesowego (art. 105 § 1, art. 30 § 4, art. 28, art. 97 § 1 pkt 1 oraz art. 110 k.p.a.), jak i prawa materialnego (art. 16 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 23 i art. 31 k.r.o. w zw. z art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP). W wątpliwość skarżący poddał także wejście w życie tej decyzji w sytuacji, gdy nie została ona nikomu doręczona. Zwrócił ponadto uwagę na chwiejność rozstrzygnięć różnych składów orzekających Kolegium, a także na sprzeczność zaskarżonej decyzji z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż w sentencji tej decyzji nie określono, "czy decyzję uchylono w całości, czy w części oraz czy postępowanie pierwszej instancji uchylono w całości czy w części".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" mocą której uchylono własną decyzję tego organu z dnia "[...]" i umorzono postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia "[...]" umorzenie postępowania nieważnościowego nastąpiło w związku ze stwierdzeniem, że skarżący nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie. Wobec tego, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia legitymacji procesowej strony w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Co do zasady stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Krąg stron w tych postępowaniach może być jednak różny. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej takiej sprawie kwestię legitymacji procesowej należy rozważyć zatem indywidualnie, ustalając, jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Pomiędzy interesem prawnym strony a wynikiem postępowania nieważnościowego musi bowiem występować bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy.

W kontrolowanej sprawie skarżący, jako mąż zmarłej wnioskodawczyni, będącej stroną postępowania zwykłego o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, wywodzi swój interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu z art. 30 § 4 k.p.a. W świetle tego przepisu, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Zdaniem skarżącego, prawo do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, jako prawo w jego ocenie o charakterze majątkowym (zasiłek jest wypłacany w pieniądzu), jest prawem niezbywalnym ale dziedzicznym w tym sensie, że skoro osoba zmarła za życia uzyskała prawo do takiego zasiłku (spełniła warunki określone w przepisach u.ś.r.), a decyzja w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny i dotyczy również okresu wstecznego, to obowiązkiem organu było dopuszczenie spadkobierców strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, potwierdzenie prawa do zasiłku w drodze decyzji skierowanej do spadkobierców oraz wypłacenie im należnego świadczenia (za okres życia osoby niepełnosprawnej). Z takim poglądem skarżącego nie sposób się zgodzić.

Wymaga bowiem podkreślenia, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie powstaje z mocy samego prawa lecz z woli ustawodawcy jego istnienie wymaga ustalenia w postępowaniu administracyjnym i skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej po rozpoznaniu wniosku złożonego w trybie oraz zgodnie z wymogami określonymi dla przyznawania tego rodzaju świadczeń. Oznacza to, że dopóki nie zostanie wydana decyzja administracyjna w tej sprawie dopóty osoba niepełnosprawna nie może korzystać z prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jako prawa, które może być przyznane tylko osobie spełniającej wymogi określone w art. 16 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w przypadku zmarłej mógłby mieć zastosowanie ust. 2 pkt. 2 tego przepisu. Jednak M. N. po uzyskaniu orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożyła w organie w dniu 27 stycznia 2011r, a w dniu 4 lutego 2011r. zmarła, zanim wniosek ten został rozpoznany, nie uzyskała więc jeszcze prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, o który wystąpiła. Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób w takiej sytuacji mówić o dziedziczeniu prawa jeszcze nie nabytego. Ponadto żaden przepis nie stanowi o dziedziczeniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, który przysługuje jedynie osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji, a co za tym idzie prawo to nie podlega dziedziczeniu. Ponadto zauważyć należy, że w świetle art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, a takim właśnie prawem, jak trafnie oceniło Kolegium, jest prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.

Jak już wskazano zgodnie z art. 16 ust. 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się osobie w celu częściowego pokrycia jej wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielniej egzystencji. Stosownie zaś do art. 16 ust. 2 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osobie która ukończyła 75 lat. W świetle tych regulacji prawnych, za prawidłowe uznać należy stanowisko Kolegium, że zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem przyznawanym nie "na osobę" wymagającą opieki, lecz samej osobie niepełnosprawnej, a zatem sprawa ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 45/11).

Wbrew twierdzeniom skarżącego, zaprezentowana przez Kolegium wykładnia przepisów u.ś.r. nie jest sprzeczna z przepisami Konstytucji RP, a w tym z podanymi przez skarżącego przepisami art. 18 (ochrona rodziny), art. 71 ust. 1 (uwzględnianie dobra rodziny w działaniach władz publicznych) i art. 69 Konstytucji RP (wszechstronną pomoc państwa w zabezpieczeniu egzystencji osób niepełnosprawnych). Zasiłek pielęgnacyjny nie jest bowiem jedynym świadczeniem, na które osoby niepełnosprawne i ich rodziny mogą liczyć w ramach pomocy społecznej i wsparcia społecznego. Tytułem przykładu wskazać można na świadczenia w postaci usług opiekuńczych (art. 50 ustawy o pomocy społecznej), czy też świadczenia przysługujące opiekunom osób niepełnosprawnych (art. 16a, art. 17 u.ś.r.).

Natomiast w rozpoznawanej sprawie skoro skarżący nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]", konieczne było umorzenie postępowania nieważnościowego. Jak słusznie zaakcentowało Kolegium, wydanie takiego rozstrzygnięcia w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnia ocenę prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 211/16. W uzasadnieniu tego wyroku przyjęto bowiem, że negatywny wynik badania co do posiadania przez skarżącego interesu prawnego w tej sprawie stanowi podstawę do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Wydanie takiej decyzji w niniejszej sprawie wymagało jednak uprzedniego uchylenia decyzji Kolegium z dnia "[...]" o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia "[...]". Taką możliwość stwarza zaś art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w świetle którego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten prawidłowo został więc zastosowany przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Kolegium.

Nie stanowi naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. podnoszone przez skarżącego nieokreślenie w sentencji zaskarżonej decyzji Kolegium "czy decyzję uchylono w całości, czy w części oraz czy postępowanie pierwszej instancji uchylono w całości czy w części". Zauważyć przede wszystkim należy, że w rzeczonym przepisie mowa jest o umorzeniu postępowania pierwszej instancji a nie jak wskazuje skarżący "o uchyleniu postępowania pierwszej instancji". Podanie zakresu uchylenia zaskarżonej decyzji dotyczy natomiast jedynie pierwszego członu tego przepisu, który odnosi się do sytuacji, gdy organ odwoławczy po uchyleniu zaskarżonej decyzji jednocześnie w tym zakresie rozstrzyga sprawę co do jej istoty - "uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy". W przypadku zaś uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji zastosowanie znajduje drugi człon tego przepisu, po spójniku "albo", w którym nie wskazano, że uchylenie zaskarżonej decyzji ma nastąpić w całości lub w części – "uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części". Wobec zaś nieokreślenia w zaskarżonej decyzji Kolegium zakresu umorzenia postępowania pierwszej instancji przyjąć należy, że rozstrzygnięcie to dotyczy całego postępowania.

Wobec zaś umorzenia postępowania nieważnościowego w całości z powodu braku interesu prawnego skarżącego do żądania wszczęcia postępowania w tej sprawie nie ma podstaw do odnoszenia się do zarzutów sformułowanych w skardze względem decyzji organu I instancji z dnia "[...]" dotyczących wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, a także do wątpliwości skarżącego co do wejścia w życie tej decyzji, która dotyczyła tylko zmarłej M. N.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.