Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 30/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 4; art. 91; art. 92; art. 96; art. 203; art. 215
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi G. O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w sprawie powstania długu celnego w przywozie, określenia kwoty długu celnego w wysokości [...] zł i powiadomienia dłużników

o zaksięgowaniu kwoty cła.

Stan tej sprawy przedstawiał się następująco.

W dniu [...] stycznia 2016 r. w Urzędzie Celnym w G. Oddział Celny Basen IV [...] został objęty procedurą tranzytu towar niewspólnotowy w postaci 880 opakowań kleju budowlanego o masie brutto 22000 kg, załadowanych na środek przewozowy o numerach rejestracyjnych [...] Jednocześnie zgłoszono towar do procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Organ celny przyjął zgłoszenie i zarejestrował w systemie NCTS pod numerem [...] Następnie zwolnił towar do zawnioskowanej procedury bez przeprowadzenia kontroli. Towar był niezabezpieczony zamknięciami celnymi.

Przedmiotowy towar objęty był pierwotnie procedurą tranzytu według zgłoszenia [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. według faktury handlowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Całość towaru została wprowadzona do magazynu czasowego składowania firmy Y. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.. Następnie towar (klej budowlany w ilości 880 opakowań) został wydany z magazynu czasowego składowania, załadowany na pojazd o numerze rejestracyjnym [...] i objęty zgłoszeniem tranzytowym [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Na wyżej wskazany środek przewozowy nie założono zamknięć celnych. Przewoźnikiem realizującym przedmiotową procedurę tranzytu była firma G. B. "B.-T.". Kierowcą środka transportu, który rozpoczął realizację procedury tranzytu kleju budowlanego był P. D., zatrudniony w firmie G. B. "B.-T.". Termin zakończenia procedury tranzytu w urzędzie przeznaczenia – Zilupes MKP na Łotwie ([...]) – wyznaczony został do dnia [...] stycznia 2016 r. Jako odbiorcę towaru w polu nr 8 zgłoszenia wskazano firmę A. C. L. z B. , jako nadawcę firmę C. B. C. z P. . Głównym zobowiązanym tj. osobą uprawnioną do korzystania

z procedury tranzytu wpisaną polu nr 50 zgłoszenia tranzytowego była firma J. C. M. C. ze S. .

W dniu [...] stycznia 2016 r. o godzinie 23:47, przed wyznaczonym w nocie tranzytowej terminem na zakończenie procedury, operacja tranzytowa według [...] została zamknięta. Urząd wyjścia odebrał w systemie NCTS komunikat IE006 (przybycie) wskazujący na zmianę urzędu przeznaczenia

(z deklarowanego urzędu Ziulpes MKP [...] na urząd Rezeknes 2 MKP [...]) oraz komunikat IE018 (wyniki kontroli w urzędzie celnym przeznaczenia)

z wynikiem A2 (uznano za zgodnie).

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej we W. przekazał Dyrektorom Izb Celnych w B. P., G., P. oraz w W. pismo administracji celnej Łotwy z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczące nieprawidłowego zakończenia 38 operacji tranzytu, w tym operacji realizowanej na podstawie dokumentu T1 MRN [...] Łotewskie władze celne poinformowały, że przedmiotowe zgłoszenie tranzytowe zostało zakończone w systemie NCTS (bez kontroli celnej) przez łotewski Punkt Kontroli Celnej Rezekne II ([...]) na podstawie informacji złożonej w urzędzie celnym przeznaczenia, że towary zostały wywiezione poza obszar Unii Europejskiej transportem kolejowym. Po dokonaniu dodatkowych sprawdzeń ustalono, że towar objęty procedurą tranzytu według wyżej wymienionego zgłoszenia tranzytowego nie został przemieszczony za kolejowym listem przewozowym. Władze celne Łotwy poinformowały, że nie posiadają dokumentów potwierdzających, że towar objęty procedurą tranzytu został wywieziony poza obszar Wspólnoty, jak też nie posiadają informacji dotyczącej ich możliwej lokalizacji.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. wezwał głównego zobowiązanego o nadesłanie całości dokumentów oraz informacji związanych z realizacją wyżej wskazanej procedury tranzytu, potwierdzeniem jej zakończenia lub wskazania miejsca gdzie dotarły towary objęte tą procedurą.

Naczelnik Urzędu Celnego w G. wezwał również Y. C. Spółkę

z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącą magazyn czasowego składowania

do przedstawienia całości dokumentacji dotyczącej operacji tranzytowej.

W odpowiedzi uzyskano kopie dokumentów:

< deklaracji skróconej do czasowego składowania [...];

< konosamentu morskiego [...], faktury [...], listu przewozowego, zgłoszenia tranzytowego [...] dokumentu przyjęcia towaru do magazynu czasowego składowania PZ [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.;

< zlecenia firmy "B.-T." z miejscowości O. dla Y. C. Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością na dokonanie odprawy tranzytowej towaru

w postaci kleju budowlanego w 880 workach o masie 22.050 kg do łotewskiego urzędu celnego Ziulpes MKP ([...]) z dnia [...] stycznia 2016 r. i podpisane przez P. D.;

< zobowiązania P. D. z dnia [...] stycznia 2016 r., upoważnionego przez firnu "B.-T.", dotyczące przejęcia towaru wymienionego w dokumencie T1/T2 i dostarczenia do miejsca przeznaczenia (wskazanego w polu 53 dokumentu towarzyszącego) przesyłki w niezmienionym stanie wraz

z właściwymi dokumentami, które otrzymał podczas rozpoczęcia procedury tranzytu;

< międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR nr b.n. z dnia [...] stycznia 2016 r. dotyczącego przewozu towaru z Polski na Łotwę;

< dokumentu wydania końcowego WZ [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.;

< Tranzytowego Dokumentu Towarzyszącego [...] oraz wydruku historii tej operacji z systemu NCTS

W dniu [...] września 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. wezwał przewoźnika Firmę Usługowo-Handlową B.-T. G. B. z miejscowości O. do nadesłania dokumentów potwierdzających miejsce i datę dostarczenia towaru zgodnie ze zobowiązaniem z dnia [...] stycznia 2016 r.

W odpowiedzi nadesłano kopię listu CMR z dnia [...] stycznia 2016 r.

z nieczytelnym podpisem i datą odbioru towaru w dniu [...] stycznia 2016 r. wpisanymi

w polu 24.

Po ponownym wezwaniu G. B. poinformował, że towar dostarczono w okolice przejścia granicznego [...] i został przeładowany na ukraińskie auto i zakończyło procedurę tranzytu na przejściu granicznym. Przewoźnik podał posiadane przez kierowcę dane osoby do kontaktu wskazując adres i numer telefonu J. U..

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. wystąpił do Oddziału Celnego Basen IV w G. o przesłanie informacji dotyczących wyprowadzenia towarów z magazynu czasowego składowania i objęcia ich procedurą tranzytu według czterech zgłoszeń w tym zgłoszenia tranzytowego [...] oraz wyjaśnienie braku założenia zamknięcia celnego przy lakonicznym opisie towaru w polu 31.

W odpowiedzi kierownik Oddziału Basen IV w G. poinformował, że ww. nota tranzytowa została otwarta w procedurze standardowej, załadunek towaru na środek przewozowy odbywał się bez udziału funkcjonariusza celnego i odstąpiono od założenia zamknięć celnych z uwagi na fakt, że oprócz opisu towaru do zgłoszenia załączono dokumenty uzupełniające.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wezwał J. U. do przesłania całości dokumentacji i innych informacji związanych z realizacją procedury tranzytu [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., potwierdzenia jej zakończenia lub wskazanie miejsca, gdzie dotarł towar, oraz osób uczestniczących w rozładunku towaru w dniu [...] stycznia 2016 r. Pismo dotyczyło także trzech innych operacji tranzytowych.

W odpowiedzi w dniu [...] marca 2017 r. J. U. zwróciła się

z prośbą o podanie statusu powyższej operacji tranzytowej oraz wskazanie, w jakim charakterze jej osoba występuje w dokumencie wymienionym w ww. piśmie. Jednocześnie oświadczyła, że nie dokonywała żadnego obrotu towarowego związanego ze zgłoszeniami tranzytowymi wymienionymi w piśmie organu.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wezwał firmę J. C. M. C. do przedstawienia wszystkich dowodów prawidłowego zakończenia procedury właściwych lub "alternatywnych", w szczególności dokumentów potwierdzonych przez organy celne państwa trzeciego świadczących, że towar opuścił obszar celny Wspólnoty.

W przypadku przeładunku należało przedłożyć stosowne dokumenty świadczące, że przeładunek towaru odbył się pod dozorem celnym. Ponadto wezwano głównego zobowiązanego do wyjaśnienia, jakie czynności wykonała J. U. w związku z realizacją tego zlecenia, oraz czy towar został przeładowany na inny środek transportu, czy też rozładowany do magazynu.

W tym samym dniu organ skierował podobne pismo również do przewoźnika FUH B.-T. G. B. wzywając dodatkowo o wskazanie czy J. U. nadzorowała lub zlecała przeładunek towaru.

W dniu [...] maja 2017 r. do [...] Urzędu Celno-Skarbowego wpłynęło pismo M. C., który poinformował, że odprawy celnej dokonywała agencja celna Y. C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i to do niej należy kierować wszystkie pytania, gdyż główny zobowiązany nie ma wiedzy aby udzielić odpowiedzi na stawiane pytania.

Powiadomieniem z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. poinformował strony postępowania: głównego zobowiązanego J. C. M. C., Firmę Usługowo-Handlową "B.-T." G. B. z O., J. U., o prowadzonym postępowaniu celnym w sprawie usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu wg [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. informując strony o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie

w terminie 30 dni od doręczenia powiadomienia. Jednocześnie organ celny poinformował strony o wyłączeniu z akt postępowania części dokumentów ze względu na ochronę interesu publicznego oraz wezwał strony do złożenia zabezpieczenia oszacowanej kwoty należności celnych wraz z odsetkami w wysokości [...] zł.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. J. U. poinformowała, że nie dokonywała żadnego obrotu towarowego z zagranicą. Kwestionując ustalenia organu o dostarczeniu towaru zgodnie ze zleceniem na jej adres zamieszkania J. U. wskazała, że prowadzi gospodarstwo rolne położone przy przejściu granicznym w [...] i wyjazd z przejścia wychodzi wprost na jej posesję, dlatego często wjeżdżają tam różne pojazdy, które po interwencji natychmiast opuszczają posesję. Zdarzają się przypadki, że podróżni zwracają się z prośbą chwilowego wjazdu względu na awarię pojazdu. W długim okresie czasu takie przypadki miały miejsce sporadycznie. J. U. podniosła, że nie zawierała żadnych zleceń ani umów pisemnych czy ustnych na przechowywanie lub przeładunek towarów na swojej posesji, nie posiada też pomieszczeń do przechowywania towarów, tylko pomieszczenia wykorzystywane i niezbędne przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Podważając wskazanie jej osoby do kontaktu w sprawie przeładunku towarów wyjaśniła, że nie utrzymywała żadnych kontaktów z osobami wskazanymi jako współadresaci powiadomienia.

Pełnomocnik G. B. wskazał, że w dniu [...] stycznia 2016 r. P. D., pracownik zatrudniony przez przewoźnika otrzymał towar od osoby działającej w imieniu firmy J. C. M. C.. Zgodnie z warunkami zlecenia towar został przetransportowany przez P. D. z G. do miejscowości [...], gdzie został przekazany J. U. (dowód dokument CMR).

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. organ celny poinformował kierowcę P. D. o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie oraz wezwał do złożenia zabezpieczenia oszacowanej kwoty należności celnych wraz z odsetkami

w wysokości [...] zł.

W tych okolicznościach decyzją nr [...] z dnia

[...] września 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. stwierdził postanie długu celnego w przywozie na dzień [...] stycznia 2016 r. w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu wg [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, oraz powiadomił dłużników solidarnych zaksięgowaniu

i obowiązku uiszczenia kwoty należności celnych. Za solidarnych dłużników organ uznał: firmę J. C. M. C., FHU "B.-T." G. B.

z O., J. U. oraz P. D..

W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził m. in., że dokument tranzytowy T1 MRN j/w nie został przedstawiony w urzędzie przeznaczenia we wskazanym terminie, towar objęty ww. procedurą tranzytu nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty,

w związku z czym procedura tranzytu nie została zakończona w sposób zgodny z art. 92 ust. 1 WKC, a towar został usunięty spod dozoru celnego. Za uznaniem, że towar został usunięty spod dozoru celnego przemawiają zgromadzone w sprawie dowody,

w tym dokumenty nadesłane przez łotewskie organy celne. Odpowiedzialność firmy J. C. M. C. jako dłużnika w sprawie wynika z art. 203 ust. 3 tiret czwarte w związku z art. 96 ust. 1 WKC i faktu, że firma ta występowała w roli głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu, która nie została zakończona zgodnie z przepisami prawa. Główny zobowiązany oraz przewoźnik FHU "B.-T." G. B. z O. nie wykonali obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Odpowiedzialność J. U. wynika z art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC (dłużnikami są osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego oraz osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu i jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego). Organ argumentował dalej, że towar został dostarczony do miejscowości H., gdzie został przekazany J. U.. Towar został przeładowany na ukraiński samochód. Kierowca miał się kontaktować z J. U., która pomagając w rozładunku, uczestniczyła w usunięciu towaru spod dozoru celnego i miała wiedzę, że jest to towar objęty dozorem celnym.

Na podstawie art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC za dłużnika został uznany kierowca P. D., który zgodnie ze zleceniem zobowiązał się dostarczyć przesyłkę do miejsca przeznaczenia wskazanego w polu 53 MRN, w czasie uzgodnionym przez władze celne. Zobowiązania tego kierowca nie wypełnił.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: J. U., P. D., G. B. oraz M. C..

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w całości decyzję organu I instancji

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in., że nie podziela ustaleń organu celnego I instancji odnośnie tego, że zgromadzone

w sprawie dokumenty dają podstawę do uznania za dłużnika na podstawie art. 203 ust. 3 tiret drugie WKC J. U.. Stosownie do tego przepisu dłużnikiem są osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru spod dozoru celnego, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego. Organ celny I instancji na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał, że towar został przekazany J. U.. Towar został przeładowany na ukraiński samochód. Dalej organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego można jednoznacznie wywieść, że J. U. pomagając w rozładunku, kontaktując się z kierowcą w przedmiotowej sprawie uczestniczyła w usunięciu towaru spod dozoru celnego i miała wiedzę, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego.

Organ II instancji stwierdził również, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.

Rozpatrując sprawę ponownie organ uzyskał dowody z przesłuchania

w charakterze strony G. B. oraz P. D.. G. B. wyjaśnił, że przewozy samochodowe w jego firmie organizuje i zleca spedycję C. S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w cementowni O.. Do przejęcia towaru podlegającego tranzytowi od firmy Y. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zgodnie z wystawionym zleceniem

z dnia [...] stycznia 2016 r. upoważniono kierowcę P. D.. Kierowca każdorazowo od firmy spedycyjnej C. S. dostaje informacje SMS-ową gdzie ma podstawić samochód na załadunek, a następnie gdzie przewieźć i rozładować towar. Towar jest dostarczany tam gdzie zleci spedycja. G. B. podał, że nigdy nie kontaktował się z J. U..

P. D., kierowca pracujący w firmie "B.-T." wyjaśnił m.in., że na zleceniu z dnia [...] stycznia 2016 r. znajduje się jego własnoręczny podpis. Firma spedycyjna C.-S. O. uzgadnia miejsce załadunku i rozładunku towaru. Informuje kierowcę telefonicznie. P. D. wskazał, że w dniu [...] stycznia 2016 r. zgodnie z dyspozycją C.-S. przekazaną telefonicznie przez M. K.-B., pojechał do G. gdzie załadowano na jego samochód towar w workach, pochodzący z kontenera. Towar miał przewieźć pod adres [...]. Podano mu również nazwisko i imię osoby kontaktowej, J. U. i numer jej telefonu. Dojechał na miejsce ok. godziny 8 rano. Po upływie ok. 2 godzin od wjazdu, przyjechało tam czterech mężczyzn, którzy zajęli się rozładunkiem towaru do magazynu. Towar został rozładowany ręcznie. Jeden z mężczyzn wziął dokumenty

i poszedł do budynku mieszkalnego, aby ktoś je podpisał. Na posesji były dwie kobiety w średnim wieku. Żadna z tych kobiet nie uczestniczyła w rozładunku towaru, obydwie przyszły w trakcie rozładunku na 5 minut i odeszły.

Organ włączył do akt sprawy materiały zgromadzone w toku dochodzenia prowadzonego o przestępstwo skarbowe z art. 90 kks, tj. protokół przesłuchania świadka P. D., dokumenty przekazane przez C. S. Spółkę

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M., kopię zlecenia przewozu z dnia [...] stycznia 2016 r. otrzymanego z firmy A. i L. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., kopię listu przewozowego CMR z dnia

[...] stycznia 2016 r. dotyczącego przewozu ładunku z G. na Łotwę oraz zapisy rozmów pracownika C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

z przedstawicielem G. O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością M. L. dotyczących przyjęcia zlecenia przewozu z dnia [...] stycznia 2016 r., załadunku towaru z dnia [...] stycznia 2016 r. i rozładowania towaru z dnia [...] stycznia 2016 r.

Powiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. poinformował strony, że ponownie rozpatrując sprawę ustalił, że towar objęty procedurą tranzytu wg [...]

z dnia [...] stycznia 2016 r., został dostarczony na posesję pod adresem Hrebenne 2, gdzie został rozładowany do magazynu na posesji J. U.. Miejsce rozładunku uzgadniane było w porozumieniu z firmą C. S.. Organ wskazał, że procedura tranzytu nie została zakończona w sposób prawidłowy, powstał dług celny, oraz że zmierza do wydania decyzji określającej kwotę cła, w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego. Jednocześnie organ wezwał dłużników do złożenia zabezpieczenia oszacowanej kwoty należności celnych wraz z odsetkami w wysokości [...] zł oraz poinformował, że w niniejszej sprawie obowiązuje dłuższy bo pięcioletni termin przedawnienia należności celnych.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. G. O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformowała, że nie może złożyć żądanego zabezpieczenia, gdyż nie ponosi odpowiedzialności za usunięcie towaru spod dozoru celnego, bowiem nie wiedziała i nie mogła wiedzieć o usunięciu towaru spod dozoru celnego

o czym świadczy analiza zlecenia przewozu nr [...]

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] skierowaną do "G. O." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w W., M. C. J. C. M. C., G. B. Firmy Usługowo-Handlowej "B.-T." G. B., J. U., P. D. i C. S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą M. – jako dłużników solidarnych, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień [...] stycznia 2016 r. w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu według [...], określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł i powiadomił dłużników o zaksięgowaniu powyższej kwoty cła.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przewoźnikiem realizującym przedmiotową procedurę tranzytu była firma C. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, podwykonawcą przewoźnika była Firma Usługowo-Handlowa B.-T. G. B. a spedytorem i zleceniodawcą pierwotnym była firma "L. i A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, obecnie G. O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., która zawarła umowę z C. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Dokument tranzytowy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. wraz z towarem nie został przedstawiony w urzędzie przeznaczenia we wskazanym terminie. Łotewskie władze celne poinformowały, że nie posiadają dokumentów potwierdzających, że towar objęty ww. procedurą tranzytu został wywieziony poza obszar celny Unii oraz, że nie posiadają informacji odnośnie ich możliwej lokalizacji.

Odpowiedzialność firmy J. C. M. C. jako dłużnika

w sprawie wynika z art. 203 ust. 3 tiret czwarte WKC oraz faktu, że firma ta występowała w roli głównego zobowiązanego. Tę samą podstawę odpowiedzialności prawnej organ wskazał w odniesieniu do przewoźnika firmy C. S. Sp. z o.o. oraz podwykonawcy przewoźnika firmy FUH B.-T. G. B., która nie dostarczyła towaru do urzędu celnego przeznaczenia.

J. U. została uznana za dłużnika na podstawie art. 203 ust.

3 tiret drugie WKC, gdyż z zebranego materiału dowodowego można jednoznacznie stwierdzić, że J. U. pomagała w rozładunku poprzez udostępnienie pomieszczeń gospodarczych, w przedmiotowej sprawie uczestniczyła w usunięciu towaru spod dozoru celnego i miała wiedzę, lub powinna była wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego. Towar w tak dużej ilości tj. 22 tony został złożony do magazynu, dodatkowo wskazać należy, że na opakowaniach z pewnością nie było napisów polskich, zatem ten fakt powinien wzbudzić podejrzenie, że towar nie jest przeznaczony do obrotu m terytorium Polski. Dodatkowo można wskazać, że towar został rozładowany do: pomieszczenia magazynowego J. U. za jej wiedzą.

Jako podstawy odpowiedzialności za dług celny, w odniesieniu do kierowcy P. D. oraz firmy G. O. Sp. z o.o., która wykonywała usługę spedycji organ wskazał przepisy art. 203 ust. 3 tiret pierwsze i drugie WKC. Podmioty te usunęły, bądź uczestniczyły w usunięciu towaru spod dozoru celnego i posiadały wiedzę, że towar znajdował się pod dozorem celnym. Organ podkreślił, że firma L. i A. S.. z o.o. w zleceniu transportowym wskazała jako miejsce rozładunku Hrebenne i osobę do kontaktu J. U. [...] oraz numer telefonu, natomiast w polu 8 zawarła zapis T1 oznaczający procedurę tranzytu zewnętrznego.

W ocenie organu spółka nie przedstawiła w niniejszej sprawie wiarygodnych argumentów czy powodów wydania zlecenia przewozu towaru (celnego) na prywatną posesję, zatem działanie tego podmiotu było celowe i bezprawne. P. D. zobowiązał się przekazać przesyłkę do miejsca przeznaczenia wskazanego w polu 53 MRN w czasie uzgodnionym przez władze celne i zobowiązania tego nie wypełnił.

W dniu [...] lipca 2018 r. odwołanie wniosła G. O. Sp. z o.o. (dawniej Spółka L. i A.). Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o umorzenie postępowania wobec G. O. Sp. z o.o. odwołująca się zarzuciła, że naruszono art. 203 ust. 3 tiret drugie WKC, art. 194 § 1, art. 121 §1 oraz 187 §1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej.

Odwołania wniesione zostały także przez C. S. Sp. z o.o. z/s

w M., G. B., P. D., M. C. oraz J. U..

W wyniku rozpatrzenia sprawy i wniesionych odwołań, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] czerwca 2018 r.

Organ II instancji stwierdził m.in., że stosownie do art. 199 ust.

1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, bez uszczerbku dla ewentualnego stosowania przepisów karnych, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za:

< prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu;

< autentyczność załączonych dokumentów oraz

< przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą.

Powyższe dotyczy również procedury tranzytu. Zgodnie z art 96 ust. 1 WKC, główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, jest on odpowiedzialny za:

przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów;

przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego.

Organ wskazał, że niezależnie od powyższego, również osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich

w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie

i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 2 WKC). W myśl art. 92 ust. 1 WKC procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury spełnione, gdy towary objęte procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia. Zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona. Ustalono, że towar został przewieziony z G., gdzie został objęty procedurą tranzytu, do miejscowości H., gdzie na posesji J. U. nastąpił rozładunek towaru. Towar nie został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia, a tym samym procedura tranzytu, którą był objęty nie została zakończona. Zgodnie z art. 92 ust. 1 WKC procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury spełnione, gdy towary objęte tą procedurą

i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury,

w urzędzie przeznaczenia. Niezakończenie procedury powoduje, że towar nią objęty zostaje usunięty spod dozoru celnego. W świetle art. 78 ust. 2 WKC organy celne są upoważnione do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów, ewentualnie do przeprowadzenia rewizji towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania.

Stosownie do art. 203 ust. 3 WKC dłużnikami długu celnego powstałego

w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym są:

< osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego;

< osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego;

< osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i

< odpowiednio, osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających

z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Z art. 203 ust. 3 WKC wynika, że ustawodawca wspólnotowy zamierzał

w sposób szeroki określić krąg osób, które mogą zostać uznane za dłużników w razie usunięcia spod dozoru towaru podlegającego należnościom przywozowym. Zgodnie

z tiret pierwsze, drugie i trzecie art. 203 ust. 3 WKC, dłużnikami są: osoba, która dokonała usunięcia, osoby, które uczestniczą w takim działaniu, nabywają lub przechowują towary, jeżeli wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary zostały usunięte.

Zgodnie z tiret czwarte cytowanego wyżej art. 203 ust. 3 WKC, dłużnikami są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu, a zatem osoby wymienione w art. 96 ust. 1 i ust. 2 WKC, czyli główny zobowiązany oraz przewoźnik i odbiorca towarów, który przyjmuje towary wiedząc

o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego.

W niniejszej sprawie odpowiedzialność J. C. M. C., oparta o przepis art. 203 ust. 3 tiret czwarte WKC, wynika z racji występowania firmy

w charakterze głównego zobowiązanego, który był zobowiązany do przedstawienia

w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towaru w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów oraz do przestrzegania przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art. 96 ust. 1 WKC). Odpowiedzialność zatem tego podmiotu za dług celny w procedurze tranzytu jest bezwarunkowa, obiektywna (z mocy samego prawa)

i oparta za zasadzie ryzyka.

Wskazać należy, że główny zobowiązany figurujący w polu 50 zgłoszenia tranzytowego podjął się dostarczenia do wskazanego urzędu przeznaczenia, towaru objętego zgłoszeniem. Nie dostarczając towaru w stanie nienaruszonym naruszył przepisy celne. W takiej sytuacji jak zaistniała w niniejszej sprawie mamy do czynienia z usunięciem towaru spod dozoru celnego, a główny zobowiązany jest dłużnikiem powstałego w związku z tym długu celnego.

Wykonanie obowiązków wynikających z zastosowania procedury tranzytu oprócz głównego zobowiązanego może być wymagane także i od innych osób, potencjalnie przewoźnika lub odbiorcy towaru. Możliwość uznania przewoźnika za dłużnika długu celnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru na podstawie art. 203 ust. 3 tiret 4 WKC uzależniona jest zatem od wykazania niewykonania konkretnego obowiązku ciążącego na przewoźniku.

Przewoźnikiem w niniejszej sprawie była firma C. S. Sp. z o.o. z/s

w M. oraz podwykonawca Firma Usługowo-Handlowa "B.-T." G. B.. Oba te podmioty, zgodnie z danymi zadeklarowanymi w zgłoszeniu tranzytowym oraz danymi zawartymi w liście CMR b. nr z dnia [...] stycznia 2016 r., podjęły się przewozu towaru do Kirgistanu oraz realizacji obowiązków wynikających

z procedury tranzytu tj. dostarczenia towarów i tranzytowego dokumentu towarzyszącego do łotewskiego urzędu przeznaczenia w wyznaczonym przez organ celny terminie. Zasadnie organ celny I instancji przyjął, że ww. osoby nie wykonały obowiązków związanych z przewozem towaru w procedurze tranzytu.

Podjęte do przewozu towary, kierowca dostarczył do urzędu celnego wyjścia gdzie zostały objęte przedmiotową procedurą tranzytu i gdzie otrzymał Tranzytowy Dokument Towarzyszący. Kierowca pojazdu podpisał zobowiązanie, że dostarczy towary podlegające tranzytowi do miejsca przeznaczenia w polu 53 TDT wraz

z Tranzytowym Dokumentem Towarzyszącym. P. D. nie dostarczył towarów do urzędu celnego przeznaczenia a kierując się wskazaniami otrzymywanymi telefonicznie od pracownika C. S. Sp. z o.o. dostarczył towar do miejsca rozładunku wskazanego przez G. O. Sp. z o.o. Skoro kierowca środka transportowego po zmianie wyznaczonej przez organ trasy przewozu towaru, zezwolił na jego rozładunek bez dokonania formalności celnych jest on co najmniej osobą, która uczestniczyła w usunięciu i jednocześnie wiedziała, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego (art. 203 ust. 3 tiret drugie WKC).

W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo też określono podstawę prawną odpowiedzialności spedytora - G. O. Sp. z o.o. Spółka ta prowadzi działalność gospodarczą w zakresie szeroko rozumianego obrotu towarowego z zagranicą, świadczy m.in. usługi związane ze spedycją, transportem, magazynowaniem towarów, obsługą celną. Znając zasady realizacji procedury tranzytu skarżąca Spółka zleciła C. S. Sp. z o.o. przewóz towaru, objętego procedurą tranzytu zewnętrznego Tl, na prywatną posesję w miejscowości [...], a nie do urzędu celnego. Zlecając przewóz z obowiązkiem otwarcia procedury tranzytu zewnętrznego nie zawarła żadnych uwag o konieczności dokonania formalności celnych w urzędzie celnym przeznaczenia. Zlecenie przewozu nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., jakie Spółka G. O. wystawiła i które Spółka C. S. przyjęła i zrealizowała obejmuje: określenie zleceniobiorcy, trasy przewozu, oznaczenia towaru, środka transportu i wynagrodzenia przewoźnika, a więc zawiera elementy istotne umowy przewozu. Ponadto G. O. wiedziała co dzieje się z towarem, kierowca lub jego spedytor mieli obowiązek wysyłania SMS-em lub mailem co 4 godziny informację

o statusie i położeniu ładunku i samochodu. Z zapisów prowadzonych rozmów wynika, że pracownik skarżącej M. L., który wskazał pracownikowi C. S., że towar będzie przewożony z T1, był informowany na bieżąco o załadunku oraz

o oczekiwaniu na rozładunek, którego mieli dokonać ludzie specjalnie przywiezieni

z Ukrainy. Po wszczęciu działań wyjaśniających przez organy celne ww. pracownik po rozmowie z klientem wskazał, by odpowiedzieć administracji, że "towar w okolicach przejścia granicznego Hrebenne został przeładowany na ukraińskie auto, które zakończyło procedurę tranzytu na przejściu granicznym"'.

C. S. Sp. z o.o. zawarła umowę przewozu towaru z warunkiem objęcia towaru procedurą tranzytu zewnętrznego oraz miejscem rozładunku towaru celnego na prywatnej posesji, a bez żadnych uwag o formalnościach celnych w urzędzie przeznaczenia. Firma ta jest osobą, która uczestniczyła w usunięciu i powinna była wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego, gdyż odpowiada za działania osób, którymi posłużyła się w celu wykonania przewozu (art. 203 ust. 3 tiret drugie WKC).

"G. O." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. nie zgodziła się z treścią powyższej decyzji i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. Jednocześnie "G. O." sp. z o. o. wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania administracyjnego w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 233 §1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2017 r. Ordynacja podatkowa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem prawa, podczas, gdy należało przedmiotową decyzję uchylić w całości;

- art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC, poprzez błędne ustalenie kręgu dłużników solidarnych odpowiedzialnych w przedmiotowej sprawie za powstanie długu celnego, stwierdzenie powstania długu celnego po stronie skarżącej "G. O." Sp. z o.o., w sytuacji, gdy podmioty określone w decyzji jako dłużnicy solidarni nie wymieniają skarżącej jako uczestniczącej w usunięciu spod dozoru celnego wykonującej jakiekolwiek czynności, G. O. nie mogła posiadać wiedzy o możliwości usunięcia spod dozoru celnego przedmiotowego towaru, w szczególności z uwagi na zawarcie we własnym dokumencie zlecenia zastrzeżenia obowiązku odprawy towaru przez kierowcę

i uzyskania dokumentu T1 co stanowiło zabezpieczenie skarżącej przed usunięciem towaru spod dozoru celnego), a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca mogła być podmiotem spełniającym przesłanki wymienione w art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC;

- art. 194 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2017 r. Ordynacja podatkowa, poprzez uznanie, że pismo skierowane przez administrację celną Republiki Łotwy wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypełnia warunki do uznania go za dokument urzędowy zawierający "urzędowe stwierdzenie" określonego faktu w rozumieniu powołanego przepisu, w sytuacji, gdy zgodnie z podanym w uzasadnieniu skargi orzecznictwem oraz poglądami doktryny "pochodzącym z państwa obcego dokumentom, nawet sporządzonym przez organy celne nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych przyznanej polskim dokumentom z mocy art. 194 §1 Ordynacji podatkowej", a także brak wykazania w decyzji wiążących umów międzynarodowych w zakresie wzajemnego uznawania dokumentów urzędowych przez Polskę i Litwę, w konsekwencji naruszenie art. 121§1 oraz art. 187 §1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony w zakresie dobrej woli organu, co do wyjaśnienia jej istotnych okoliczności, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego, koniecznego do orzekania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli jest rozstrzygnięcie w sprawie:

< stwierdzenia powstania długu celnego na dzień [...] stycznia 2016 r. w związku

z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 880 opakowań kleju budowlanego o masie brutto 22.000 kg, objętego procedurą tranzytu wg [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.;

< określenia kwoty długu celnego w wysokości [...] zł;

< powiadomienia ustalonych dłużników solidarnych o zaksięgowaniu kwoty cła oraz o obowiązku uiszczenia należności celnej.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca "G. O." nie kwestionuje ustaleń organów celnych, że objęty procedurą tranzytu wg [...]

z dnia [...] stycznia 2016 r. towar został usunięty spod dozoru celnego i z tego tytułu

w dniu [...] stycznia 2016 r. powstał dług celny w przywozie. Skarżąca Spółka kwestionuje natomiast przypisywanie jej odpowiedzialności za powstały w ten sposób dług celny.

Stanowisko Spółki jest nieusprawiedliwione.

Z uwagi na charakteru sporu w niniejszej sprawie wymaga wyjaśnienia

w pierwszej kolejności, że dłużnikiem jest każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty długu celnego (art. 4 pkt 12 WKC).

Dozorem celnym są ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego (art. 4 pkt 13 WKC). Przedstawienie towarów organom celnym oznacza zawiadomienie organów celnych

w wymaganej formie o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne (art. 4 pkt 19 WKC). Każdy towar, który ma zostać objęty procedurą celna, zostaje zgłoszony do tej procedury (art. 59 ust. 1 WKC).

Procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie towarów niewspólnotowych z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty. W takim przypadku towary te nie podlegają: należnościom celnym przywozowym i innym opłatom, ani środkom polityki handlowej (art. 91 ust. 1 lit. a/ WKC). W myśl art. 91 ust. 2 lit. a/ WKC, przemieszczanie określone w ust. 1 odbywa się z zastosowaniem procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego.

Procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia (art. 92 ust. 1 WKC).

Organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona (art. 92 ust. 2 WKC). Artykuł 96 ust. 1 WKC przewiduje, że główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Jest on odpowiedzialny za:

a) przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów,

b) przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego.

Nie naruszając określonych w ust. 1 obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art.96 ust. 2 WKC).

W myśl art. 203 ust. 1 WKC, dług celny w przywozie powstaje w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym.

Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego (art. 203 ust. 2 WKC).

Stosownie do art. 203 ust. 3 WKC, dłużnikami są:

– osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

– osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego,

– osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i

– odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu (art. 213 WKC).

Z wyjątkiem przypadków, w których szczególne przepisy niniejszego Kodeksu stanowią inaczej i bez uszczerbku dla ust. 2, kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (art. 214 ust. 1 WKC).

Dług celny powstaje w miejscu, w którym nastąpiły zdarzenia powodujące powstanie tego długu (art. 215 ust. 1 WKC).

Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą (art. 221 ust. 1 WKC).

Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3 WKC).

Termin i sposoby uiszczania należności celnych określa art. 222 WKC.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wyjaśnić, że skontrolowana decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prawidłowo określa krąg dłużników celnych. Są nimi – M. C. (główny zobowiązany), firma C. M. (podjęła się ona przewozu towaru na podstawie zlecenia z dnia [...] stycznia 2016 r.), G. B. (jego firma była podwykonawcą zleconego przewozu), P. D. (kierowca zatrudniony od 2014 r.

w firmie transportowej należącej do G. B.), J. U. (na jej nieruchomości nastąpił rozładunek towaru ze środka transportu do magazynu) oraz skarżąca Spółka "G. O.".

Jak wynika z akt sprawy towar objęty procedurą tranzytu należało przedstawić

w łotewskim urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie do dnia [...] stycznia 2016 r. (termin zakończenia procedury tranzytowej). Według zapisów w nocie tranzytowej T1, jako podstawowym dokumencie procedury tranzytowej, głównym zobowiązanym była firma J. C. M. C., wpisana w polu nr 50 zgłoszenia tranzytowego jako główny zobowiązany. Na głównym zobowiązanym (M. C.) spoczywał obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie

w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie oraz przestrzegania przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art.96 ust. 1 WKC). M. C. nie wykonał obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej (tranzytowej), którą towar ten został objęty. Podstawę do uznania M. C. za dług stanowił art. 203 ust. 3 tiret czwarte WKC. Powyższy przepis miał zastosowanie również do przewoźników – firmy C. S. sp. z o. o. (firma ta działa na podstawie zlecenia z dnia [...] stycznia 2016 r. udzielonego jej przez L.

i A. sp. z o.o. z siedzibą w W.) oraz G. B. (będącego podwykonawcą przewozu).

Sporny towar (klej budowlany w 880 opakowaniach) przewieziono i dostarczono do miejscowości [...] i tam został przekazany J. U.. Uczestniczyła ona w usunięciu towaru spod dozoru celnego. Rozładunek towaru ze środka transportowego do magazynu miał miejsce na posesji należącej do J. U.. Jej odpowiedzialność za dług celny wynika z art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC, zgodnie z którymi dłużnikami są osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego oraz osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu i jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego.

Na podstawie art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC za dłużnika długu celnego należało uznać kierowcę, P. D., który zobowiązał się dostarczyć przesyłkę do miejsca przeznaczenia wskazanego w polu 53 MRN, w czasie uzgodnionym przez władze celne. Zobowiązania tego kierowca nie wykonał, co znajduje potwierdzenie

w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w wyjaśnieniach złożonych przez samego zainteresowanego.

Zdaniem Sądu, bezpodstawne okazały się zarzuty i wnioski podnoszone przez skarżącą "G. O." odnośnie braku podstaw do przypisania jej odpowiedzialności za powstały w dniu [...] stycznia 2016 r. dług celny.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że zaskarżoną decyzję wydano

z naruszeniem art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC, poprzez błędne zaliczenie skarżącej Spółki do kręgu dłużników solidarnych odpowiedzialnych w przedmiotowej sprawie za powstanie długu celnego. Uwadze Spółki nie powinno umykać, że zajmuje się ona szeroko zakrojoną działalnością gospodarczą w zakresie obrotu towarowego

z zagranicą, świadcząc usługi związane ze spedycją, transportem, magazynowaniem towarów oraz obsługą celną. Skarżąca Spółka (poprzednio L. i A. sp. z o.o. z siedzibą w W. – według informacji podanej w piśmie "G. O." z dnia [...] kwietnia 2018 r. – k. 239 akt adm.) zleciła C. S. Sp. z o.o. przewóz towaru

(k. 188 -189 akt adm.). W zleceniu tym określono zleceniobiorcę, trasę przewozu, oznaczono towaru, środek transportowy i wynagrodzenia należne przewoźnikowi. "G. O." powinna była wiedzieć, co dzieje się z przewożonym towarem, skoro kierowca lub jego spedytor mieli obowiązek wysyłania SMS-em lub mailem co 4 godziny informacji o statusie i położeniu wiezionego ładunku. Według pkt 8 zawierającego uwagi dodatkowe zlecenia, po załadunku kierowca miał otrzymać adres urzędu celnego, gdzie ma pojechać na odprawę "dla zrobienia T1" ze wskazaniem "kontaktu na rozładunek J. U. [...]". Zleceniodawca miał zatem świadomość tego, że towar ma być objęty procedurą tranzytu zewnętrznego T1. Zatem powinien był zastrzec, że kierowca musi dokonać formalności celnych w urzędzie celnym przeznaczenia.

W świetle zapisów prowadzonych rozmów wynikało, że pracownik skarżącej Spółki, M. L. wskazał, że towar w okolicach przejścia granicznego [...] został przeładowany na ukraińskie auto, które zakończyło procedurę tranzytu na przejściu granicznym (k. 191 akt adm.). Okoliczność, że kierowca P. D. w wyjaśnieniach

z dnia [...] stycznia 2018 r. (k. 186 akt adm.) podał, że miejsce rozładunku określiła M. K. – [...] z firmy spedycyjnej [...] i jednocześnie nie wskazał na jakikolwiek udział "G. O." w czynnościach, nie świadczy o wadliwości ustaleń organu w zakresie podstaw odpowiedzialności skarżącej Spółki za dług celny. Podobnie należy ocenić zarzut skargi, że G. B. nie wskazuje "G. O." jako podmiotu wykonującego czynności uzasadniających uznanie skarżącej za posiadającej informację o tym, że towar jest lub może być usuwany spod dozoru celnego. Fakt, że J. U. nie wymienia w swoich wyjaśnieniach z dnia [...] czerwca 2017 r.

(k. 93 akt adm.), odwołaniu z dnia [...] października 2017 r. (k. 130- 131 akt adm.), piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (k. 243 akt adm.), odwołaniu z dnia [...] czerwca 2018 r.

(k. 284-285 akt adm.)"G. O." jako uczestnika biorącego udział w usunięciu towaru spod dozoru celnego, nie może być w realiach niniejszej sprawy interpretowany na korzyść skarżącej Spółki. Pomija ona bowiem istotną okoliczność, że osobą zlecającą transport był M. L. reprezentujący firmę L. i A., co potwierdza pismo C. S. (k. 201 akt adm.). Zresztą spółka C. S.

– w odwołaniu z dnia [...] lipca 2018 r. (k. 302 - 304 akt adm.) - określająca siebie jako spedytora działającego na zlecenie firmy L. i A., wyjaśniła, że w celu wykonania przewozu posłużyła się profesjonalną firmą transportową, której zostały przekazane wszystkie istotne informacje otrzymane od zleceniodawcy (spółki L.

i A.). Bez znaczenia jest więc okoliczność, że adresaci zaskarżonej decyzji nie wskazują skarżącej Spółki jako podmiotu uczestniczącego w usunięciu towaru spod dozoru celnego. To, że w dniu [...] stycznia 2016 r. zlecono przewóz towaru z G. do Hrebennego i dopiero następnego dnia ([...] stycznia 2016 r.) sporządzono dokumentację dotyczącą operacji tranzytowej T1 nr [...] (k. 37 -38 akt adm.) i tego samego dnia kierowca P. D. podpisał zobowiązanie o przejęciu towaru podlegającemu tranzytowi ze wskazaniem numeru rejestracyjnego środka transportowego TSZ [...] (k. 31 verte akt adm.), nie oznacza, że zachodziły podstawy do wykluczenia skarżącej Spółki z kręgu dłużników solidarnych odpowiedzialnych za dług celny. W zleceniu z dnia [...] stycznia 2016 r. wskazano środek transportu o tym samym numerze, co w wymienionym wyżej pisemnym zobowiązaniu P. D. z dnia [...] stycznia 2016 r.

W tym stanie rzeczy nieskuteczny jest zarzut o wadliwie przeprowadzonej

(i niezgodnej z zasadą swobodnej oceny dowodów – wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej) analizie całego materiału dowodowego. Zebrano go i wyczerpująco rozpatrzono w sposób wymagany treścią art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszono zasady zaufania, o której mowa

w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zasady tej oczywiście nie podważa praktyka orzekających organów polegająca na uwzględnieniu informacji pochodzących od łotewskich służb celnych na temat nieprawidłowego zakończenia operacji tranzytowych w urzędzie celnym przeznaczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy weryfikacja przeprowadzona przez łotewską administrację celną wykazała, że procedura tranzytu rozpoczętego w dniu [...] stycznia 2016 r. nie została zakończona, pomimo wygenerowanego przez system NCTS komunikatu o zamknięciu tej procedury. Władze Łotwy poinformowały w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. o nieprawidłowym zakończeniu operacji realizowanej na podstawie dokumentu T1 MRN [...] Z przedmiotowego pisma wynikało, że zgłoszenie tranzytowe zostało zakończone w systemie NCTS (bez kontroli celnej) przez łotewski Punkt Kontroli Celnej Rezekne II ([...]) na podstawie informacji złożonej w urzędzie celnym przeznaczenia, że towary zostały wywiezione poza obszar Unii Europejskiej transportem kolejowym. W świetle dodatkowych sprawdzeń ustalono, że towar objęty procedurą tranzytu według wyżej wymienionego zgłoszenia tranzytowego nie został przemieszczony za kolejowym listem przewozowym. Władze celne Łotwy nie posiadały informacji dotyczącej możliwej lokalizacji towaru.

Słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dokumenty pozyskane od łotewskiej administracji celnej mają charakter dokumentów urzędowych

w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało

w nich urzędowo stwierdzone. Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

Przepis art. 16 rozporządzenia Rady (WE) Nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r.

w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego (Dz. Urz. WE L 82 z 22.03.1997, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 8, s. 217) przewiduje, że bez uszczerbku dla art. 51 informacje, w tym dokumenty, poświadczone odpisy dokumentów, zaświadczenia, wszelkie akty lub decyzje pochodzące od organów administracyjnych, sprawozdania oraz wszelka dokumentacja, uzyskane przez personel organu przekazującego i przekazane do wiadomości organu otrzymującego w trakcie udzielania pomocy na podstawie art. 13-15, mogą stanowić dopuszczalny dowód tak, jak gdyby zostały uzyskane w państwie członkowskim, w którym postępowania są prowadzone: a) w postępowaniach administracyjnych w państwie członkowskim organu otrzymującego, w tym w ramach dalszych procedur odwoławczych; b)

w postępowaniach sądowych w państwie członkowskim organu otrzymującego, o ile organ przekazujący wyraźnie nie określił inaczej w momencie przekazywania informacji.

Zarzuty skargi w tym zakresie są więc nieuzasadnione. To na podstawie wymienionych wyżej dokumentów ujawniono, że władzom celnym Łotwy, w żadnym urzędzie celnym na terenie tego kraju, nie przedstawiono towarów objętych procedurą tranzytu według noty tranzytowej z dnia [...] stycznia 2016 r.

W odpowiedzi na zarzut skargi bazujący na generalnym zapatrywaniu, że pochodzącym z państwa obcego dokumentom, nawet sporządzonym przez organy celne i inne uprawnione podmioty, nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych, należy wyjaśnić, że Ordynacja podatkowa nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych wyłącznie do dokumentów krajowych. Zatem honorowanie przez orzekające organy – na podstawie odrębnych przepisów (tu - rozporządzenia Rady (WE) Nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r.) dokumentacji pochodzącej od administracji celnej Łotwy było dopuszczalną praktyką (i nienaruszającą przepisów prawa).

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC, poprzez błędne ustalenie kręgu dłużników solidarnych odpowiedzialnych w przedmiotowej sprawie za powstanie długu celnego i stwierdzenie powstania długu celnego po stronie "G. O.". Według skarżącej Spółki, nie mogła ona posiadać wiedzy o możliwości usunięcia spod dozoru celnego przedmiotowego towaru, w szczególności z uwagi na zawarcie we własnym dokumencie zlecenia zastrzeżenia obowiązku odprawy towaru przez kierowcę i uzyskania dokumentu T1, co stanowiło zabezpieczenie skarżącej przed usunięciem towaru spod dozoru celnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że G. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością mogła być podmiotem spełniającym przesłanki wymienione w art. 203 ust. 3 tiret 2 WKC.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi oraz podniesiona w tym zakresie argumentacja wskazują jedynie na prowadzenie przez skarżącą Spółkę nieusprawiedliwionej polemiki ze słusznym stanowiskiem organu odwoławczego.

Ubocznie należy podnieść, że w sprawie nie przedstawiono żadnych dokumentów stanowiących tzw. alternatywny dowód potwierdzający zakończenie procedury tranzytu. Jak wynika z art. 366 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2459/93

z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UW L nr 253 s. 1 z 11.10.1993 r. – zwanego dalej jako "RWKC"), od odpowiedzialności w przypadku procedury tranzytu można uwolnić się przez przedstawienie jednego ze wskazanych tam dowodów. Taki dowód zakończenia procedury może zostać dostarczony przez głównego zobowiązanego organom celnym, zgodnie z ich wymogami, w formie dokumentu poświadczonego przez organy celne państwa członkowskiego przeznaczenia potwierdzającego tożsamość danych towarów i stwierdzającego, że zostały one przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub – przypadku stosowania art. 406 RWKC – u upoważnionego odbiorcy. Procedurę tranzytu wspólnotowego uważa się za zakończoną także wtedy, gdy główny zobowiązany przedstawi organom celnym, zgodnie z ich wymogami, jeden z poniższych dokumentów potwierdzających tożsamość towarów: a) dokument celny wystawiony w kraju trzecim, dotyczący objęcia towarów przeznaczeniem celnym; b) dokument sporządzony w państwie trzecim, poświadczony przez organy celne tego państwa i potwierdzający, że towary są uznane za znajdujące się w swobodnym obrocie w tym państwie (art. 366 ust. 2 RWKC). Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że przewidziane w nim obowiązki przedstawienia dokumentów obciążają stronę, na której spoczywa odpowiedzialność za procedurę tranzytu.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że kluczową kwestią dla prawidłowej realizacji procedury tranzytu zewnętrznego było przedstawienie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów objętych taką procedurą oraz właściwych dokumentów. Warunkiem zakończenia procedury tranzytowej było stwierdzenie tożsamości (ten sam towar musi być przedstawiony w urzędzie celnym wyjścia i w urzędzie celnym przeznaczenia). Urzędem celnym przeznaczenia

z oczywistych względów nie mogła być prywatna posesja J. U.

w miejscowości [...]. Nieruchomość ta nie była ani miejscem wyznaczonym, ani uznanym przez organ celny do dokonywania czynności związanych z operacją tranzytu. Jak wcześniej wyjaśniono przedstawienie towarów organom celnym oznacza zawiadomienie organów celnych w wymaganej formie o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne (według legalnej definicji pojęcia przedstawienia towarów organom celnym - art. 4 pkt 19 WKC). Zatem udokumentowane nieprzedstawienie towarów (880 paczek kleju budowlanego objętych procedurą tranzytu) w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia było równoznaczne z usunięciem tego towaru spod dozoru celnego.

Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzję wydano z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny

z podstawowymi zasadami wynikającymi z przepisów art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Organy celne zapewniły stronom, w tym skarżącej Spółce, czynny udział w każdym stadium postępowania.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę jako nieusprawiedliwioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).