Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 401/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5, art. 46 ust. 2a
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
article: par. 5 pkt 1 lit.b
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko

SENTENCJA

Dnia 8 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu wniosku J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzji z dnia [...], znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], znak: [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW z elementami towarzyszącymi (linia kablowa podziemna SN 15 kV, stacja pomiarowa, droga dojazdowa oraz plac manewrowy), przewidzianej do realizacji na działkach o nr 82, 81, 78, 64 i 89 w miejscowości S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Burmistrz Gminy i Miasta S. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu wniosku Spółki A z o.o. z siedzibą w I., określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2,0 MW w Szadku na działkach nr 82, 81, 78, 64, 89.

W dniu 25 listopada 2011 r. J.L., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. J.L. zarzucił we wniosku rażące naruszenie prawa polegające na nieustaleniu faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, brak charakterystyki przedsięwzięcia, błędne oznaczenie siedzib ludzkich w pobliżu elektrowni. Ponadto, zarzucił nieuwzględnienie negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na jego wysokospecjalistyczne gospodarstwo położone w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia oraz nieuwzględnienie skumulowanego oddziaływania na środowisko wszystkich elektrowni.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 157 § 1 oraz art. 127 § 3 i art. 105 § 1 K.p.a. po rozpoznaniu wniosku J. L. o ponowne rozstrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...]. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 871/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w S., zaś NSA wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r. , II OSK 1005/13 oddalił skargę kasacyjną organu.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], znak: [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW z elementami towarzyszącymi (linia kablowa podziemna SN 15 kV, stacja pomiarowa, droga dojazdowa oraz plac manewrowy), przewidzianej do realizacji na działkach o nr 82, 81, 78, 64 i 89 w miejscowości S..

W dniu 19 marca 2015 r. J.L. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc zarzuty tożsame z tymi, które wskazał we wniosku z dnia 25 listopada 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć polegających na budowie czterech elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą w miejscowości S. na działkach o nr 81, 82, 78, 89 (obręb 4), 98, 90, 99 (obręb 3), 65, 69 (obręb 5). Strona zwróciła uwagę, iż Kolegium błędnie uznało, że zarzuty postawione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. z rażącym naruszeniem procedury zawartej w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, polegającym na wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającej brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z naruszeniem:

1) art. 63 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.),, tj. bez uwzględnienia łącznie wszystkich uwarunkowań, o których mowa w tym przepisie, szczególnie powiązań przedsięwzięcia podlegającego ocenie z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

2) art. 64 ust. 3 w/w ustawy, tj. w oparciu o opinie Państwowego Inspektora Sanitarnego oraz Starosty Z. wydane z naruszeniem w/w przepisu polegającym na nie uwzględnieniu w w/w opiniach łącznie uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

3) art. 69 w/w ustawy, tj. bez wskazania zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i oparciu ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji wyłącznie o dane zawarte w złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia,

4) art. 84 ust. 2 w/w ustawy , tj. wydanie zaskarżonej decyzji bez obligatoryjnego załącznika do decyzji w postaci charakterystyki przedsięwzięcia,

5) art. 85 ust. 2 w/w ustawy, tj. brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 w/w ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

6) przepisów postępowania statuujących udział wszystkich stron postępowania, w szczególności skarżącego co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję własną z 27 lutego 2015 r.

W pierwszej kolejności Kolegium sprostowało oczywistą omyłkę pisarską w dacie wydania decyzji Kolegium znak: [...]. W pierwszym wierszu od góry, na stronie pierwszej decyzji zamiast "S., 2014.02.[...]" powinno być "S., 2015.02.[...]".

Dalej Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], znak: [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie była wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), jak wskazała pełnomocnik skarżącego, ponieważ ww. ustawa nie obowiązywała w dacie wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Nie mogło zatem dojść do naruszenia przepisów wskazanego aktu. Decyzja została natomiast wydana w trybie i na zasadach wynikających z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą".

Po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy Kolegium w obecnym składzie podzieliło stanowisko wyrażone przez poprzedni skład orzekający, co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], znak: [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW z elementami towarzyszącymi (linia kablowa podziemna SN 15 kV, stacja pomiarowa, droga dojazdowa oraz plac manewrowy), przewidzianej do realizacji na działkach o nr 82, 81, 78, 64 i 89 w miejscowości S., z uwagi na rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Organ podkreślił, iż zarzuty podnoszone przez J. L., które w jego ocenie przemawiają za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, nie pozwalają na stwierdzenie, iż wydanie ww. rozstrzygnięcia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium wyraziło pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Nadto organ podkreślił, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności nie ma w zasadzie proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy, tylko dokonanie oceny co do jej zgodności z normami prawa procesowego i materialnego obowiązującymi w chwili jej wydawania. W postępowaniu nieważnościowym organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania oczywistych, widzialnych gołym okiem uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. W postępowaniu tym organ administracji nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w zakresie, o jakim mowa w art. 7 i 77 § 1 K.p.a., lecz dokonuje kontroli legalności ostatecznej decyzji administracyjnej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma bowiem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego.

Zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika, iż zgodnie z procedurą uregulowaną w ustawie, w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia rozstrzygnięcia, Burmistrz Gminy i Miasta S. uzyskał wymagane stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oraz Starosty Z. w przedmiocie tego, czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia zakresu ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., jaki i Starosta Z. stwierdzili, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pismo PPIS w Z. z dnia [...] znak: [...], postanowienie Starosty Z. z dnia [...], znak: [...]). Powyższe zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy stanowiło podstawę do wydania w dniu [...] przez Burmistrza Gminy i Miasta S., postanowienia znak: [...], o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a w konsekwencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z dyspozycją art. 56 ustawy.

W ocenie Kolegium nie można uznać, iż organ administracji rażąco naruszył prawo nie przeprowadzając badań wpływu na środowisko pojedynczych, jak i wszystkich wiatraków pracujących w jednym czasie, które na podstawie oddzielnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć polegających na budowie elektrowni wiatrowych, miały zostać posadowione na sąsiadujących ze sobą działkach, oraz nie badając istnienia negatywnego, szkodliwego oddziaływania na środowisko turbin wiatrowych. Organ wyjaśnił, że żaden przepis ustawy nie precyzuje, czy w przypadku, gdy w bliskim sąsiedztwie planowane jest przez inwestora wybudowanie większej ilości turbin wiatrowych, decyzja środowiskowa powinna być wydana na pojedynczą elektrownię wiatrową, czy też powinna ona obejmować wszystkie turbiny składające się na farmę wiatrową. Trudno zatem wskazać jaki przepis w ww. kwestii miałby zostać naruszony w sposób rażący.

Kolegium podkreśliło, że zarzut nieprzeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron, w tym J. L. może stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie stanowi on argumentu przemawiającego za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast ewentualne błędne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ mogą skutkować wzruszeniem decyzji w trybie zwykłym.

Organ uznał, że decyzja posiada wymagany prawem załącznik w postaci charakterystyki przedsięwzięcia. Pomimo tego, że dokument został nazwany "Informacją o planowanym przedsięwzięciu", to zawiera on konieczne dane, o których mowa w art. 49 ust. 3 ustawy, które pozwalają na scharakteryzowanie przedsięwzięcia.

Mając na względzie powyższe Kolegium uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], znak: [...], z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ nie stwierdził także wystąpienia pozostałych przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.L., który zarzucił organowi:

1. błędne uznanie, że zarzuty postawione przez skarżącego zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (decyzji środowiskowej) nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia jej nieważności, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w:

a. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. z rażącym naruszeniem art. 46 ust.2 a ustawy z dnia 15 lutego 2008 r. Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu na dzień wydania decyzji, polegającym na nie zakwalifikowaniu elektrowni wiatrowej będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji środowiskowej jako jednego przedsięwzięcia z innymi elektrowniami wiatrowymi realizowanymi w gminie S. przez inne podmioty i w konsekwencji błędne przeanalizowanie, określenie i ocena bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, na postawie art. 47 Ustawy Prawo ochrony środowiska.

b. art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 3 oraz 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 268 a K.p.a. polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez J. S. podinspektora do spraw ogólnoorganizacyjnych w Urzędzie Gminy i Miasta S. bez upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta S.

2. błędne uznanie, że żaden przepis ustawy - Prawo ochrony środowiska nie precyzuje zasad postępowania w przypadku, gdy w bliskim sąsiedztwie powstaje kilka elektrowni wiatrowych, w sytuacji gdy z treści art. 46 ust. 2 a Ustawy z dnia 15 lutego 2008 r. - Prawo ochrony środowiska jasno wynika, że takie elektrownie powinny zostać potraktowane jako jedno przedsięwzięcie co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 156 §1 pkt 2 oraz 7, art. 157 §1 i art. 158 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a w zakresie wniosków dowodowych: zobowiązanie organu I instancji do złożenia o akt sprawy upoważnienia udzielonego J. S. do wydania zaskarżonej decyzji środowiskowej.

Skarżący stwierdził, że w powoływanych przez skarżącego przepisach, ustawodawca nałożył na organy biorące udział w ocenie czy dane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, obowiązek zbadania czy dane przedsięwzięcie jest powiązane z innymi przedsięwzięciami szczególnie w aspekcie kumulowania się oddziaływań. Konstrukcja przepisów nie pozostawia miejsca na jakąkolwiek interpretację, niż ich literalne brzmienie. Istniała zatem podstawa prawna, art. 46 ustawy - Prawo ochrony środowiska, by badać wpływ na środowisko planowanej elektrowni wiatrowej, w powiązaniu z już istniejącymi inwestycjami tożsamymi technologicznie i posadowionymi na tym samym terenie, w zasięgu wzajemnego oddziaływania. Pomimo tego, wydając decyzję organ nie zbadał jaki wpływ na środowisko będą miały wszystkie elektrownie, istniejące, w powiązaniu z planowaną oraz z tymi, które mają powstać w dalszej przyszłości.

Skarżący podniósł, że w czasie prowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, w odległości ok. 1,5 km od nieruchomości skarżącego znajdowała się działająca farma wiatrowa składająca się z pięciu elektrowni, która to okoliczność była znana organowi wydającemu zaskarżoną decyzję z urzędu.

Strona nadto wskazała, że regulacja dotycząca ocen oddziaływania na środowisko miała w dacie wydania zaskarżonej decyzji na celu analizę wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko, we wszystkich aspektach oddziaływania tak na poszczególne jego elementy oraz środowisko traktowane jako całość, co służy realizacji, zawartej w art. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, zasadzie kompleksowości. O ile zatem budowę analizowanej elektrowni wiatrowej można było potraktować jako odrębne przedsięwzięcie od już istniejących na terenie gminy S. elektrowni, to jednak nie oznacza, że można realizację tego przedsięwzięcia potraktować w oderwaniu od już istniejących inwestycji tego samego rodzaju, tej samej technologii, posadowionych na tym samym terenie, których obszary oddziaływania będą nakładać się na siebie wzajemnie i w konsekwencji kumulować, przez co analizowana inwestycja stanie się częścią skład ową zbioru elektrowni wiatrowych w gminie S.. W tym aspekcie w niniejszej sprawie można organom administracji zarzucić brak poczynienia ustaleń, które zmierzały do kompleksowej analizy oddziaływań planowanej inwestycji, także na tle inwestycji już istniejących. W związku, z tym skarżący ponownie podniósł, że naruszenie, do którego doszło w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową polegało na pominięciu na wszystkich etapach postępowania, które w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji środowiskowej stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Zatem pominięto obligatoryjny, konieczny element postępowania, bez którego nie można było wydać rzetelnej, zgodnej z prawem decyzji.

Ponadto, w ocenie skarżącego, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy brak udziału skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Brak uznania skarżącego za stronę postępowania wiąże się bezpośrednio z naruszeniami wskazanymi powyżej, zatem uchybienie to winno zostać uznane przed organ za podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Ponad powyższe skarżący wskazał, że w ostatnim czasie pojął wiadomość, że J.S. podinspektor do spraw ogólnoorganizacyjnych w Urzędzie Gminy i Miasta S., która z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta S. wydała zaskarżoną decyzję, w rzeczywistości nie posiadała upoważnienia o jej wydania. W związku z powyższym decyzja dotknięta jest wadą powodująca jej nieważność z mocy prawa zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 3 oraz 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja wprawdzie opatrzona jest prawidłową pieczątką " z up. Burmistrza", jednak powyższe oświadczenie powinno zostać poparte pisemnym upoważnieniem określającym okres oraz zakres udzielonego pełnomocnictwa. W związku z powyższym konieczne jest zwrócenie się do Burmistrza, celem ustalenia, czy osoba wydająca decyzję była do tego uprawniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach art. 145 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję własną odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej, którą wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.). Już chociażby z tego powodu wszystkie zarzuty postawione przez profesjonalnego pełnomocnika odnoszące się do naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), jak słusznie stwierdziło Kolegium, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, w którym to jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 K.p.a., a jedną z nich jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. stanowi katalog zamknięty. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwalają na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 K.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 K.p.a.). Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, a w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.

Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji pojęcia "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 roku, w sprawie I OSK 996/06 (wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to bowiem naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. Rażące naruszenie prawa jest więc wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Dostrzec również należy ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który podziela również skład orzekający w sprawie niniejszej, iż decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa" tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki. Po pierwsze konieczna jest oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Po drugie – przepis, który został naruszony nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa, a po trzecie – skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji (por. wyroki WSA: w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 roku, V SA/Wa 2594/13 i z dnia 26 marca 2013 roku, VII SA/Wa 2113/12; w Olsztynie z dnia 5 marca 2013 roku, II SA/Ol 71/13; w Poznaniu z dnia 20 lutego 2013 roku, IV SA/Po 1242/12 i inne).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że w sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zarzut skarżącego, iż organ orzekający w sprawie środowiskowych uwarunkowań odstąpił od sporządzenia raportu środowiskowego nie znajduje uzasadnienia. Wyjaśnić bowiem należy, że w dniu wydawania kwestionowanej decyzji środowiskowej na przedmiotowym terenie sąsiadującym z terenem inwestycji brak było jakichkolwiek inwestycji dotyczących wytwarzania energii elektrycznej przez elektrownie wiatrowe, lecz były one umiejscowione – według twierdzeń strony - 1,5 km dalej. Powyższe wynika z faktu, iż kontrolowana decyzja była pierwszą z czterech decyzji uzyskanych przez ten sam podmiot w sprawie budowy czterech elektrowni wiatrowych. Nie można więc oczekiwać, że organ miałby badać skumulowane oddziaływanie turbin z obiektami, co do których nie wydano jeszcze decyzji środowiskowych i które nie istniały. Decyzje środowiskowe dla kolejnych przedsięwzięć wydane bowiem zostały dopiero po roku, w kwietniu 2009 r.

W tym miejscu przypomnieć należy, że na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz.U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.), którego § 5 pkt 1 lit. b stanowił, że szczegółowymi uwarunkowaniami, związanymi z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko to rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich. Z cytowanego przepisu wynika, iż organ obowiązany był do uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć, jednak tylko w ograniczeniu do przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich, a takich w realiach tej sprawy w 2008 roku nie było, gdyż znajdowały się 1,5 km dalej. Z tych samych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, który nakazywał kwalifikować przedsięwzięcia powiązane technologicznie jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Posadowienie dwóch lub więcej turbin wiatrowych w odległości 1,5 km nie jest wystarczające do uznania ich za przedsięwzięcia powiązane technologicznie. Jak słusznie argumentuje pełnomocnik inwestora tożsamości użytej technologii nie należy mylić z powiązaniem technologicznym, przez które rozumie się zależność w funkcjonowaniu. Zatem i ten przepis nie stanowił podstawy dla organu wydającego decyzję środowiskową do zbadania skumulowanego oddziaływania spornych turbin.

Oczywiście niezasadny jest także zarzut skargi, iż osoba podpisująca decyzję w 2008 r. nie posiadała pełnomocnictwa, albowiem w aktach znajduje się stosowne upoważnienie z 2006 r. dla J. S., z którego wynika umocowanie do wydawania i podpisywania decyzji administracyjnych w imieniu Burmistrza Gminy i Miasta S.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 5 Prawa ochrony środowiska, gdyż zawarta w nim zasada kompleksowości odnosi się do wzajemnych oddziaływań pomiędzy elementami środowiska, nie zaś inwestycjami mogącymi wpływać na środowisko. Innymi słowy jest to nakaz zbadania wpływu inwestycji na środowisko traktowane jako całość, a nie wpływu wszelkich inwestycji na dany element środowiska.

W tym stanie rzeczy, sąd w pełni podzielił stanowisko organów, iż w toku wydania decyzji środowiskowej nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a tym bardziej naruszenia rażącego, stanowiącego podstawę prawną stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzupełniając powyższe wyjaśnić wypada, iż okoliczność pominięcia skarżącego w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, jako okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniu nieważnościowym, co potwierdza jednolita linia orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 3 lutego 2011 roku, II OSK 184/10; z dnia 6 października 2009 roku, II OSK 1494/08 oraz wyroki WSA w Warszawie: z dnia 11 kwietnia 2013 roku, VII SA/Wa 2170/12 i z dnia 17 stycznia 2012 roku, VII SA/Wa 1637/11 i inne). Pozbawienia strony możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym nie można uznać za przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Już w wyroku z dnia 29 marca 1988 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (I SA 636/87, opubl. ONSA 1988/1/45) sformułował obecnie aktualne stanowisko, że przesłanki naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniają wznowienie postępowania w świetle art. 145 § 1 K.p.a. jednocześnie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 K.p.a.

Uwzględniając przedstawione powyżej rozważania, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

IB