Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 76/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 9 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji o przyznaniu prawa do stypendiów oraz utracie statusu osoby bezrobotnej i umorzenia postępowań w tym przedmiocie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 28 października 2016 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez H. C., zwaną dalej również skarżącą, jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 9 grudnia 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 28 października 2016 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji o przyznaniu prawa do stypendiów oraz utracie osoby bezrobotnej i umorzenia postępowań w tym przedmiocie.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 r., nr [...], organ pierwszej instancji uznał skarżącą z dniem 3 stycznia 2013 r. za osobę bezrobotną i przyznał jej prawo do zasiłku od dnia 11 stycznia 2013 r.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r., nr [...], organ pierwszej instancji orzekł o utracie przez skarżącą od dnia 11 stycznia 2014 r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

Decyzją z dnia 18 marca 2014 r., nr [...], organ pierwszej instancji przyznał skarżącej prawo do stypendium w wysokości 988,40 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu, od dnia 17 marca 2014 r.

Kolejną decyzją z dnia 22 września 2014 r., nr [...], Starosta orzekł o utracie przez skarżącą prawa do stypendium z dniem 17 września 2014 r. w związku z zakończeniem odbywania stażu.

Decyzją z dnia 1 października 2014 r., nr [...], Starosta orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2014 r. z powodu podjęcia pracy.

Następnie decyzją z dnia 7 listopada 2014 r., nr [...], organ pierwszej instancji uznał skarżącą z dniem 7 listopada 2014 r. za osobę bezrobotną i odmówił jej przyznania prawa do zasiłku.

Decyzją z dnia 29 stycznia 2015 r., nr [...], Starosta orzekł o utracie przez skarżącą z dniem 19 stycznia 2015 r. statusu osoby bezrobotnej (na 120 dni) z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

Po przedłożeniu przez skarżącą w dniu 3 lutego 2016 r. świadectwa pracy potwierdzającego zatrudnienie od 15 grudnia 2014 r. do 31 stycznia 2016 r., postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...], organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 29 stycznia 2015 r.

Następnie decyzją z dnia 14 marca 2016 r., nr [...], organ pierwszej instancji uchylił decyzję z dnia 29 stycznia 2015 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 stycznia 2015 r. i orzekł o utracie statusu bezrobotnego z dniem 15 grudnia 2014 r., z tytułu podjęcia zatrudnienia.

Natomiast decyzją z dnia 5 lutego 2016 r., nr [...], Starosta uznał skarżącą za osobę bezrobotną z dniem 3 lutego 2016 r. i od tego dnia przyznał jej prawo do zasiłku.

Pismem z dnia 2 września 2016 r. (skorygowanym pismem z dnia 7 października 2016 r.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...], poinformował organ pierwszej instancji, że skarżąca została zgłoszona przez urząd pracy jako osoba bezrobotna niepobierająca zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w okresie od 11 stycznia do 16 marca 2014 r. Jednocześnie w okresie od 19 lutego do 25 lutego 2014 r. została zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu ([...]).

W dniu 21 września 2016 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2014 r.

Natomiast postanowieniem z dnia 14 października 2016 r., nr [...], Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności dotyczących:

- przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 17 marca 2014 r., orzeczonego decyzją z dnia 18 marca 2014 r.,

- utraty prawa do stypendium stażowego z dniem 17 września 2014 r., orzeczonego decyzją z dnia 22 września 2014 r.,

- utraty statusu osoby bezrobotnej z tytułu podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2014 r.

Następnie decyzją z dnia 28 października 2016 r., nr [...], Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski uchylił:

- decyzję z dnia 18 marca 2014 r., nr [...], o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 17 marca 2014 r.,

- decyzję z dnia 22 września 2014 r., nr [...], o utracie prawa do stypendium stażowego z dniem 17 września 2014 r.,

- decyzję z dnia 1 października 2014 r., nr [...], o utracie statusu osoby bezrobotnej z tytułu podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2014 r.,

oraz orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie:

- przyznania prawa do stypendium od dnia 17 marca 2014 r.,

- utraty prawa do stypendium z dniem 17 września 2014 r.,

- utraty statusu osoby bezrobotnej z tytułu podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2014 r.

Ponadto organ orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2014 r., z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym.

Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżąca podsiadała status bezrobotnego od 11 stycznia 2013 r. Natomiast w dniu 20 lutego 2014 r. zgłosiła podjęcie pracy od 19 lutego 2014 r., po czym w dniu 24 lutego 2014 r. złożyła oświadczenie, że nie podjęła zatrudnienia wobec braku porozumienia z pracodawcą. Organ wskazał też, że skarżącej zostało przyznane stypendium z tytułu odbywania stażu, które pobierała od 17 marca 2014 r. do 16 września 2014 r. Ponadto organ podniósł, że z dokumentów z ZUS-u wynika, iż skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego od 19 lutego 2014 r. do 25 lutego 2014 r. Z kolei w dniu 23 września 2016 r. skarżąca potwierdziła, że podjęła zatrudnienie na okres 3 dni, lecz nie otrzymała wynagrodzenia. Z kolei z przedłożonego PIT-11 za 2014 r. wynika, że skarżąca uzyskała przychód, od którego odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Ponadto fakt zatrudnienia skarżącej potwierdził pracodawca w piśmie z dnia 5 października 2016 r.

Od powyższej decyzji H. C. wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości i utrzymania w mocy decyzji z dnia: 18 marca 2014 r., 22 września 2014 r. i 1 października 2014 r. Skarżąca podniosła, że powiadomiła Urząd Pracy o podjęciu zatrudnienia w dniu 19 lutego 2014 r., lecz tego dnia nie wydano decyzji pozbawiającej ją statusu osoby bezrobotnej. Poza tym w dniu 25 lutego 2014 r., kiedy przyszła ponownie się zarejestrować jako bezrobotna, poinformowała pracownika o braku porozumienia z pracodawcą. Nie była bowiem pewna, jak należy potraktować kilka dni pracy, zwłaszcza że formalnie umowa nie została sporządzona i podpisana. W opisanej sytuacji faktycznej urzędnik stwierdził, że skarżąca była osobą bezrobotną. Tym samym nie ponosi ona winy z powodu braku wyrejestrowania jej przez organ z ewidencji osób bezrobotnych. Działała bowiem w zaufaniu do organu i nie może obecnie ponosić żadnych negatywnych konsekwencji. Niezrozumiałe jest również dla skarżącej to, dlaczego toczy się postępowanie w sprawie uchylenia m.in. decyzji o przyznaniu stypendium od 17 marca 2014 r. Była bowiem przekonana, że została ponownie zarejestrowana od 25 lutego 2014 r. Końcowo skarżąca wskazała, powołując się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, że w sprawie naruszono przepisy art. 8 i art. 9 K.p.a.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 9 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie, a następnie stwierdził, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, iż ustawodawca wyłączył możliwość posiadania statusu bezrobotnego m.in. osobie, która wykonuje pracę. Natomiast w myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zdaniem Wojewody, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca w spornym okresie podjęła zatrudnienie. Natomiast argumentacja zawarta w odwołaniu nie może zostać uwzględniona, ponieważ skarżąca w dniu 24 lutego 2014 r. oświadczyła, że mimo zgłoszenia zatrudnienia, pracy nie podjęła. Stąd organ nie wydał decyzji o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2016 r. (winno być 2014 r. - dopisek Sądu).

W skardze na powyższą decyzję H. C. zarzuciła, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy oraz art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy poprzez niewyrejestrowanie jej z rejestru osób bezrobotnych z dniem 19 lutego 2014 r., pomimo złożenia takiego wniosku. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W motywach skargi opisała stan faktyczny sprawy i argumentację odwołania, akcentując, że niewydanie decyzji pozbawiającej ją statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2014 r. było niezgodne z prawem. Wyjaśniła, że oświadczenie z dnia 24 lutego 2014 r. dyktował jej urzędnik. Podniosła również, że pracownik organu wadliwie zakwalifikował stan faktyczny sprawy. Natomiast skarżąca była przekonana, że została wyrejestrowana, a następnie ponownie zarejestrowana, w czym utwierdziło ją skierowanie na staż. Skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się na wyciągnięcie wobec niej konsekwencji finansowych (zwrotu kwot stypendium), ponieważ nie poczuwa się do winy. Ponowiła też zarzut naruszenia art. 8 i art. 9 K.p.a. oraz dodała, że organ odwoławczy nie odniósł się do jej zarzutów, a decyzja zawiera ogólne stwierdzenia. Ponadto w sprawie nie wysłuchano w charakterze świadka urzędnika, który obsługiwał skarżącą w lutym 2014 r., a zaniechanie w tym zakresie świadczy o wadliwości decyzji. Zdaniem skarżącej, organ nie dopełnił również obowiązku informowania strony postępowania o sytuacji faktycznej i prawnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi i zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie.

Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Op 76/17, referendarz sądowy umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Na rozprawie sądowej skarżąca podtrzymała skargę i argumentację w niej zawartą. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, powołując się na stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą m.in. w art. 145 § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zatem zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji. O ile w postępowaniu "zwykłym" głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w pkt 1-8 § 1 art. 145 K.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Stosownie do art. 151 § 1 K.p.a., w zależności od stwierdzenia przez organ istnienia lub nie podstaw określonych w art. 145 § 1 K.p.a., postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (pkt 1) bądź uchyleniem tej decyzji i wydaniem nowej rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2), ewentualnie decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (§ 2 art. 151 K.p.a.). Ponadto, zgodnie z art. 149 K.p.a., wszczęcie z urzędu trybu wznowieniowego wymaga wydania przez właściwy organ postanowienia.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 14 października 2016 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wznowił postępowanie dotyczące: przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 17 marca 2014 r., orzeczonego decyzją z dnia 18 marca 2014 r.; utraty prawa do stypendium stażowego z dniem 17 września 2014 r., orzeczonego decyzją z dnia 22 września 2014 r., oraz utraty statusu osoby bezrobotnej z tytułu podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2014 r. Postępowanie wznowieniowe zakończyło się wydaniem przez Starostę Kędzierzyńsko-Kozielskiego decyzji z dnia 28 października 2016 r., którą organ uchylił: decyzję z dnia 18 marca 2014 r. o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 17 marca 2014 r., decyzję z dnia 22 września 2014 r. o utracie prawa do stypendium stażowego z dniem 17 września 2014 r. oraz decyzję z dnia 1 października 2014 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z tytułu podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2014 r. Jednocześnie organ orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie: przyznania prawa do stypendium od dnia 17 marca 2014 r.; utraty prawa do stypendium z dniem 17 września 2014 r.; utraty statusu osoby bezrobotnej z tytułu podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2014 r., a nadto orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2014 r., z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 9 grudnia 2016 r.

Stosownie do powyższego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym artykuł 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, czyli w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przy czym nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy, istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1104/12; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji, co wynika z uzasadnienia decyzji, w ogóle nie wyjaśnił i nie omówił przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jak również nie wykazał, że zaktualizowały się podstawy do zastosowania tego nadzwyczajnego trybu postępowania. Ponadto decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera żadnego uzasadnienia prawnego, a jedynie opis przebiegu postępowania w sprawie. Powyższe niewątpliwie świadczy o istotnym naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Tej wadliwości decyzji z dnia 28 października 2016 r. nie dostrzegł również Wojewoda, co czyni zasadnym zarzut niedokonania przez organ odwoławczy ponownej i wyczerpującej oceny merytorycznej całości sprawy. Powyższy obowiązek organu odwoławczego wynika natomiast z określonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ drugiej instancji nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rozstrzygnięcie to polega na ponownym rozpoznaniu sprawy merytorycznie w jej całokształcie, w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ ten musi ocenić, czy na tle określonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Ponadto organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzeć wszystkie żądania strony podniesione w odwołaniu i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Uprawniony jest także, zgodnie z art. 136 K.p.a., do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie Wojewoda nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, gdyż nie rozpoznał merytorycznie sprawy w jej całokształcie. Przede wszystkim nie dokonał oceny ustaleń stanu faktycznego pod kątem mających zastosowanie norm prawnych. Dostrzec przyjdzie, że w decyzji drugoinstancyjnej brakuje jakiegokolwiek uzasadnienia odnośnie zaktualizowania się przesłanki wznowienia postępowania. Uzasadnienie prawne ograniczono jedynie do kwestii statusu bezrobotnego, podczas gdy uchylone decyzje dotyczyły również przyznania i pozbawienia prawa do stypendium, a także bezprzedmiotowości tych postępowań. W tym zakresie nie przedstawiono żadnej analizy i oceny. Powyższe musi skutkować uznaniem, że doszło do istotnego naruszenia przez Wojewodę art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Zdaniem Sądu, zgodzić należy się również ze skarżącą, że w uzasadnieniu decyzji Wojewoda nie odniósł się dostatecznie do argumentacji odwołania. Stanowisko organu w tym zakresie zawiera się bowiem w ogólnym stwierdzeniu o złożeniu przez skarżącą oświadczenia o niepodjęciu pracy. Tymczasem skarżąca podniosła, że wyjaśniła urzędnikowi, iż pracowała 3 dni. Twierdzenia te nie zostały w żaden sposób zweryfikowane w postępowaniu odwoławczym, w szczególności Wojewoda nie wyjaśnił, czy w świetle pozostałych dowodów, w tym innych oświadczeń strony, mogły być uznane za wiarygodne. Wojewoda nie odniósł się również do pozostałych okoliczności podnoszonych przez skarżącą, np. do kwestii uchylenia w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym również decyzji o przyznaniu stypendium. Tymczasem, jak już wyjaśniono wyżej, w związku z zasadą wyrażoną w art. 15 K.p.a., rozpatrujący odwołanie organ drugiej instancji winien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe decyzji organu pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie, niejako od nowa. W kontrolowanej sprawie takiego "ponownego rozpoznania" zabrakło. Podkreślić należy, że strona ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Zapoznanie strony z motywami rozstrzygnięcia jest więc obowiązkiem organów. Ponadto, skoro organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, to powinien rozpoznać również wszystkie zarzuty i żądania strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi natomiast do oczywistego wniosku, że Wojewoda Opolski powinnościom tym nie sprostał. Poza tym wskazania wymaga, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Zaznaczyć też trzeba, że ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie nakazuje, by organ podał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Z kolei niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec ujawnionych powyżej uchybień, wyraźnego odnotowania jeszcze wymaga, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej dyspozytywną część. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy P.p.s.a. - nie zastępuje organu w tym zakresie. Motywy, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1503/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1064/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 958/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 426/12). Znamiennym jest również to, że na gruncie przepisów procedury administracyjnej ustawodawca powiązał obowiązek uzasadniania podjętego aktu z zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.) oraz zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Nie ulega też wątpliwości, że uzasadnienie winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji, powinno również umożliwiać kontrolę poprawności decyzji. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Niewątpliwie tego wszystkiego zabrakło w rozpoznawanej sprawie, co stanowi o naruszeniu przez organy obu instancji wskazanych powyżej regulacji prawnych.

Poza opisanymi dotąd wadliwościami ocenianych aktów, Sąd dostrzegł również inne nieprawidłowości, które nie zostały podniesione przez skarżącą. Otóż, w niniejszej sprawie uchylono m.in. dwie decyzje w sprawie stypendium stażowego, bez wcześniejszego ostatecznego pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2014 r. Tymczasem nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., dotyczyły tylko statusu osoby bezrobotnej, a którego konsekwencją jest możliwość uzyskania prawa do stypendium. Inaczej mówiąc, dopiero ostateczna decyzja o uchyleniu decyzji z dnia 1 października 2014 r. i orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 lutego 2014 r., mogła w dalszej kolejności stanowić podstawę do ewentualnego wdrożenia trybu nadzwyczajnego dotyczącego decyzji w sprawie stypendium stażowego. W ocenie Sądu, brak było zatem podstaw prawnych do łącznego rozpoznania tych spraw w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone naruszenia przez organy obu instancji prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają przede wszystkim do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, w tym do uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a więc między innymi ze wskazaniem i wyjaśnieniem zastosowanych w sprawie przepisów.