Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1822/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 e § 1, 2, 3 i 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. – dalej jako "Kpa"), art. 64e § 1, § 2, § 3 i § 5 oraz w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm. – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej – dalej jako "wierzyciel" lub "Skarżący" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lipca 2015 r. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych w części tj. w wysokości 153.000,00 zł, którymi organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2015r. obciążył wierzyciela, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

2. Rozstrzygniecie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej – "Naczelnik US") prowadził na wniosek wierzyciela postępowanie egzekucyjne do majątku K. M.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na śmierć zobowiązanego oraz postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wynoszącymi 153.005.70 zł powstałymi w toku postępowania.

Wierzyciel, działając na podstawie art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. wniósł m.in. o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 153.000,00 zł tj. dotyczącej opłaty za zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, którymi obciążono go postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. Natomiast w części dotyczącej wydatku egzekucyjnego tj. w wysokości 5.70 zł Wierzyciel zobowiązał się do uregulowania należnych kosztów na rachunek organu egzekucyjnego.

Wierzyciel wskazując na przesłankę ważnego interesu publicznego stwierdził, że obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez jednostkę budżetową wykonującą czynności właściwego miejscowo organu egzekucyjnego, innej jednostki budżetowej występującej w roli wierzyciela jest nie tylko gospodarczo nieuzasadnione - nie powoduje bowiem uzyskania żadnych środków przez budżet Państwa, ale prowadzi w rezultacie do naruszenia interesu publicznego poprzez naruszenie funkcjonalności aparatu skarbowego Państwa.

3. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. Naczelnik US odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w części tj. w wysokości 153.000,00 zł.

4. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej.

Skarżący zarzucając niewłaściwą ocenę przesłanek wskazanych w art. 64e § 1 pkt 2 i § 3 u.p.e.a. wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przedstawiając genezę powstania przedmiotowych kosztów egzekucyjnych stwierdził, że w sprawie organ pierwszej instancji nienależycie ocenił przesłankę ważnego interesu publicznego oraz braku gospodarczego uzasadnienia.

W ocenie wierzyciela organ egzekucyjny nie wyjaśnił stanu faktycznego w sposób prawidłowy. Zdaniem wierzyciela organ egzekucyjny winien każdą sprawę rozpatrzyć w sposób indywidualny i nie traktować wszystkich podmiotów o podobnym statusie w sposób jednakowy, niezależnie od okoliczności sprawy. Ponadto stwierdził, że nie można rozważać ryzyka możliwości poniesienia przez wierzyciela kosztów prowadzonej egzekucji jako konsekwencji podjęcia przez niego decyzji o przekazaniu sprawy do realizacji Naczelnikowi US, gdyż obowiązek ten wynika z przepisów u.p.e.a., a jego niewykonanie oznaczałoby niezgodne z przepisami zaniechanie wierzyciela. Wskazał też, że z uwagi na nieuregulowanie przez zobowiązanego kwoty, którą winien on jako dłużnik zajętej wierzytelności przekazać organowi egzekucyjnemu, Dyrektor Izby Celnej był zobowiązany do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty, a następnie zgodnie z ukonstytuowaną w art. 6 u.p.e.a zasadą obowiązku prowadzenia egzekucji - do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i przekazania go zgodnie z właściwością miejscową.

Stwierdził przy tym, że wątpliwości może budzić sposób prowadzenia egzekucji przez organ egzekucyjny, który mimo zastosowanych środków nie zdołał wyegzekwować dochodzonych należności w okresie umożliwiającym przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej. Powyższe - zdaniem wierzyciela - przemawia za wystąpieniem ważnego interesu publicznego. Organ egzekucyjny winien na równi z zapewnieniem maksymalnych dochodów do budżetu Państwa stawiać sobie za cel ograniczenie nieuzasadnionych wydatków z tego budżetu. Usytuowanie bowiem obu organów administracji w jednej strukturze administracji rządowej - jednostki budżetowe działające w imieniu Skarbu Państwa - czyni obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi gospodarczo nieuzasadnionym, co stanowi naruszenie art. 64e § 1 i 3 u.p.e.a.

5. Postanowieniem z dnia 2 października 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Wskazując na treść art 64e § 1 § 2 i § 3 u.p.e.a. organ stwierdził, że przepisy stanowiące podstawę do umorzenia kosztów egzekucyjnych są oparte na zasadzie uznania administracyjnego, stąd umorzenie kosztów egzekucyjnych nie ma charakteru obligatoryjnego. Oznacza to tym samym, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego, który dokonuje oceny zasadności zgłoszonego wniosku w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o przesłanki stwarzające możliwość umorzenia tych kosztów.

Przyznanie organowi uprawnienia do wydania rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym daje mu również uprawnienie do odmownego rozpatrzenia wniosku nie tylko wtedy, gdy nie wystąpią przesłanki wskazane w danym przepisie, ale i wtedy, gdy przesłanki takie wystąpią, ale organ właśnie w ramach przyznanego mu uprawnienia z uzasadnionych i wskazanych przyczyn nie zgodzi się na udzielenie stronie swoistej ulgi w spłacaniu obciążających ją należności.

Zdaniem organu drugiej instancji kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że organ odwoławczy nie może nakazać organowi pierwszej instancji podjęcia określonego rozstrzygnięcia, jest to bowiem kompetencja organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej, analizując przesłanki umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego stwierdził, iż Naczelnik US dokonał prawidłowej ich oceny.

Powołując treść art. 64c § 4 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Ustawodawca przez użycie w treści przedmiotowego przepisu zwrotu: "wierzyciel pokrywa" - nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie.

Zdaniem organu, wierzyciel, kierując tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego celem przymusowego egzekwowania należności, musi liczyć się z możliwością wystąpienia negatywnych konsekwencji w postaci ewentualnego uregulowania powstałych kosztów egzekucyjnych.

Kosztów tych nie powinien bowiem ponosić organ prowadzący postępowanie egzekucyjne - jako organ wykonawczy - lecz ten organ, który z określonych powodów merytorycznych spowodował wszczęcie tego postępowania. Umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o korzystne dla siebie skutki prawne winna dołożyć należytej staranności i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wskazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów w całości lub w części z uwagi na ważny interes publiczny.

W ocenie organu, "interes publiczny", o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Z drugiej strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględnić różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Interes publiczny, o którym mowa w u.p.e.a., musi być tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Na wnioskującym spoczywa obowiązek przedłożenia dla potrzeb konkretnego postępowania takich dowodów, które w sposób wyczerpujący obrazowałyby jego sytuację w kontekście możliwości umorzenia przedmiotowych kosztów i umożliwiałyby ocenę tej sytuacji pod kątem przesłanki ważnego interesu publicznego.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie wierzyciel wskazał, że obciążanie go kosztami egzekucyjnymi w efekcie powoduje obciążanie tymi kosztami jednostkę budżetową działającą w imieniu Skarbu Państwa, jak również, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego jest gospodarczo nieuzasadnione.

Zdaniem organu, ważny interes publiczny nie może być oceniany tylko z perspektywy realizowanych przez jednostkę budżetową zadań. Prowadziłoby to do sytuacji, iż każdy podmiot, którego przedmiotem jest realizacja nałożonych w drodze ustaw i rozporządzeń zadań zwolniony byłby z ponoszenia kosztów egzekucyjnych, tylko z tego powodu.

Przebieg postępowania egzekucyjnego nie może zostać oceniony jako przesłanka ważnego interesu publicznego. Ustawodawca nie wprowadził ani przedmiotowych, ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby ze Skarżącego obowiązek ponoszenia kosztów egzekucyjnych.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, publicznoprawny status Skarżącego i charakter wykonywanych zadań, w żaden sposób nie odróżniają go od innych wierzycieli - w kontekście konieczności poniesienia kosztów egzekucyjnych, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.

U.p.e.a. nie różnicuje wierzycieli, pozwalając na odmienne traktowanie niektórych z nich. Wszyscy wierzyciele obowiązani są w określonych prawem sytuacjach uiścić koszty postępowania egzekucyjnego, a także ponieść wydatki związane z przekazaniem środków pieniężnych należnych organowi egzekucyjnemu. Umorzenie na wniosek wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego spowodowałoby także nieuzasadnione uprzywilejowanie w sytuacji, gdy inni wierzyciele regulują należne organom egzekucyjnym koszty związane z prowadzeniem egzekucji administracyjnej na ich wniosek.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 października 2015 r., zarzucając mu naruszenie przepisów art. 64e § 2 pkt 2 i § 3 u.p.e.a.

Mając powyższe na względzie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący powtórzył zarzuty sformułowane w zażaleniu, w szczególności podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej w sposób nienależyty i niewystarczający zbadał i ocenił przesłankę określoną w przepisie art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. tj. ,,ważnego interesu publicznego" na gruncie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz całkowicie pominął przesłankę braku ,,gospodarczego uzasadnienia", o której stanowi art. 64e § 3 u.p.e.a., a które to okoliczności mogły mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji.

7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

8.1. Skarga nie jest zasadna.

8.2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

8.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych obciążających Skarżącego jako wierzyciela.

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny Naczelnik Urzędu Skarbowego działający jako organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. z uwagi na śmierć zobowiązanego umorzył postepowanie egzekucyjne wszczęte wobec K. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 marca 2013 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej jako wierzyciela.

Jednocześnie organ egzekucyjny na podstawie postanowienia z dnia 13 maja 2016 r. obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego w łącznej wysokości 153.005,70 zł.

Skarżący w złożonym na podstawie art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. do organu egzekucyjnego wniosku wniósł o umorzenie części kosztów egzekucyjnych w wysokości 153.000,00 zł wymierzonych na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 maja 2015 r.

Stosownie do art. 64c § 1 pkt 1u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a.

Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

Z kolei w myśl art. 64e § 2 u.p.e.a., koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Ustawodawca wskazał także, w art. 64e § 3 u.p.e.a., że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie, co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego, który może umorzyć powstałe koszty egzekucyjne. Tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie może jednak oznaczać pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Decydujące znaczenie ma bowiem to czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy stwierdzono istnienie przesłanek umorzenia. Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla zobowiązanego nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Należy też podkreślić, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Kr 203/13, LEX nr 1325216).

Natomiast sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach.

Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji. Sąd tym samym musi poprzestać na ocenie, czy wydane postanowienia poprzedzone zostały prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tzn. czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku. Sąd nie może natomiast wartościować wydanego postanowienia pod kątem jego słuszności czy sprawiedliwości i z tego względu orzekać o zasadności skargi.

Odnosząc się do spełnienia przez Skarżącego przesłanek uprawniających organ do fakultatywnego podjęcia decyzji odnoszącej się do umorzenia kosztów egzekucyjnych należy zważyć, co następuje.

Skarżący we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych wskazał, że za ich umorzeniem przemawia przesłanka ważnego interesu publicznego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2111/08, pojęcie interesu publicznego należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, iż tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki, od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (por. Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Określenie to zatem wymaga dodatkowo wykazania, iż ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji wyjaśniły pojęcie ważnego interesu publicznego w kontekście sytuacji Skarżącego i słusznie doszły do wniosku, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Głównym argumentem Skarżącego wskazującym na zaistnienie ważnego interesu publicznego jako przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych jest to, że jako organ administracji skarbowej był zobowiązany do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika i nie powinna mieć miejsca taka sytuacja, w której organ będący jednostką budżetową z uwagi na nieściągalność należności od dłużnika, będzie obciążony przez inną jednostkę budżetową kosztami postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji będzie nimi obciążony Skarb Państwa. W rezultacie w ocenie Skarżącego powyższe prowadzi do naruszenia interesu publicznego poprzez naruszenie funkcjonalności aparatu skarbowego Państwa.

Z taką argumentacją Sąd się nie zgadza. Wskazać przede wszystkim należy, że wysokość kosztów egzekucyjnych wynika wprost z przepisów u.p.e.a. i są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzonej egzekucji, nawet w sytuacji gdy wierzycielem są inne organy administracji rządowej czy samorządowej.

W niniejszej sprawie kwestią bezsporną jest, że organ egzekucyjny w świetle art. 64c § 4 u.p.e.a. nie miał możliwości odstąpienia od obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej.

Jak słusznie wskazał organ, ustawodawca nie wprowadził przedmiotowych ani podmiotowych zwolnień, które zwalniałyby Dyrektora Izby Celnej z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych. A skoro tak, to sama okoliczność, iż wierzyciel jest organem administracji rządowej, finansowanym ze Skarbu Państwa nie może być postrzegany jako wystąpienie ważnego interesu publicznego.

Wobec tego szczególny status wierzyciela i jego funkcje jako organu administracji skarbowej nie mogą oznaczać, że organy zobowiązane są w każdym przypadku do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Słusznie akcentują też organy obu instancji, że akceptacja stanowiska , że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny w przypadku obowiązku poniesienia takich kosztów przez organ administracji skarbowej prowadziłoby do przyjmowania realizacji tej przesłanki w każdej sprawie z udziałem Dyrektora Izby Celnej i doprowadzało do umarzania kosztów egzekucyjnych względem tego podmiotu w każdej analogicznej sprawie, a zatem statuowałoby pozanormatywnym nieobciążaniem go kosztami egzekucyjnymi.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że przesunięcie środków budżetowych prowadziłoby w rezultacie do naruszenia interesu publicznego poprzez naruszenie funkcjonalności aparatu skarbowego. Sytuacja związana z przepływem środków budżetowych pomiędzy jednostkami budżetowymi jest nie tylko dopuszczalna w świetle przepisów prawa, w szczególności ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm. ), ale również ze względu na przewidziane w budżecie środki finansowe przeznaczone na konieczne wydatki organów administracji, co zabezpiecza prawidłowe funkcjonowanie aparatu administracji państwowej.

Tym samym Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w powołanych w skardze wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1350/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 61/07, wskazujących na uwzględnienie w ocenie spełnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych statusu Dyrektora Izby Celnej jako organu państwowego.

Zdaniem Sądu argumentacja strony skarżącej wskazująca na potencjalne naruszenie funkcjonalności aparatu skarbowego ze względu na spełnienie przez organ administracji skarbowej ustawowego obowiązku poniesienia w określonych przepisami prawa sytuacjach, kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na wniosek tego organu jest nieuzasadnione.

Dlatego też w ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane istnienie przesłanki ważnego interesu publicznego.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 64e § 3 u.p.e.a. zgodnie z którym to przepisem koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.

Jednakże należy podkreślić, że Skarżący we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych wskazał jako podstawę prawną wniosku art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny ( art. 64e § 2 pkt 2 ustawy ), przedstawiając argumentację wskazującą na spełnienie wymienionej przesłanki umorzenia.

Dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 64e § 1 pkt 2 i § 3 u.p.e.a. wskazując, że przepisem o decydującym znaczeniu dla rozpoznania sprawy wydaje się być drugi ze wskazanych przepisów tj. art. 64e § 3 u.p.e.a.

Skarżący w zażaleniu zarzucił organowi egzekucyjnemu, że w sposób nienależyty ocenił, czy obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w przedmiotowej sprawie jest gospodarczo uzasadnione. Podobnie w skardze strona zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej, że nie odniósł się do podniesionego przez wierzyciela argumentu, iż obciążenie kosztami egzekucyjnymi jest gospodarczo nieuzasadnione.

Zdaniem Sądu zarzut braku należytej oceny przesłanki wynikającej z art. 64e § 3 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych przesłanka ta nie została wskazana. Z uzasadnienia wniosku wynikało, że zawarte w nim sformułowanie ,,nieuzasadnione gospodarczo’’ odnosi się do przesłanki ważnego interesu publicznego, co potwierdza wskazana we wniosku podstawa prawna żądania i powołana przesłanka umorzenia; ,,ważnego interesu publicznego’’ ( art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.).

Należy zauważyć, że Skarżący jako organ administracji skarbowej w swej działalności opiera się na stosowaniu przepisów prawa, w szczególności prawa administracyjnego. W związku z czym brak wskazania przez Skarżącego we wniosku właściwej podstawy prawnej żądania oraz przesłanki, na której chciałby oprzeć swoje żądanie, wnosząc o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie może być sanowane poprzez modyfikację tego wniosku na dalszych etapach postępowania.

Dlatego też organ egzekucyjny w oparciu o wskazaną we wniosku podstawę prawną żądania oraz zawartą w nim argumentację dotyczącą przesłanki ważnego interesu publicznego prawidłowo dokonał oceny wniosku uznając, że w świetle przedstawionych okoliczności przesłanka ważnego interesu publicznego nie występuje.

W ocenie Sądu organy uzasadniły w sposób dostateczny okoliczności jakimi kierowały się podejmując rozstrzygnięcia, a przy tym wystarczająco szczegółowo odniosły się do przesłanek determinujących na gruncie przedmiotowej sprawy niezasadność wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

W tej sytuacji nie mogą znaleźć uznania podniesione w skardze zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania art. 64e § 2 pkt 2 i § 3 u.p.e.a.

8.4. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.