Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 434/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 61
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. W. kwotę 2 869 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorca A. W. (skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15060 (piętnaście tysięcy sześćdziesiąt) złotych.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) oraz lp. 6 pkt 4 lit. d), e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla:

1. podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m,

2. podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz

3. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy

przez zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Pan J. P., który wykonywał przewóz drogowy piasku w imieniu P. J. i L. D. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Z.

W wyniku ważenia organ stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 17,85 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 3,35 t,

- nacisk 19,55 t na podwójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 5,05 t,

- łączna masa pojazdów 44,2 t - przekroczenie dmc o 2,2 t,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, ustalono na podstawie załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 4 dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t: 3360 zł,

- Iit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo - 2640 zł,

- pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t - 1740 zł,

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo - 1440 zł.

Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

- pkt 11 pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r.:

- lit. b) powyżej 42,0 t do 52,0 t: 600 zł

Organ wymierzył skarżącemu, będącemu załadowcą towaru, karę pieniężną w wysokości: 1740 zł + 1440 zł + 3360 zł + (3 x 2640 zł) + 600 zł = 15060 złotych.

W ocenie organu, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż przedsiębiorca A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo - Handlowe "A." jako załadowca towaru miał wpływ oraz godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Organ wskazał, że maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 42 t. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu (44,2 t po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę), co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków osi pojazdu.

Według organu, załadowca posiadał odpowiednią wiedzę w zakresie możliwości przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów w wielkości 42 t, ładując towar na naczepę o łącznej masie 28780 kg, co wynika z kwitu wagowego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. gdzie jednoznacznie wskazano, iż waga zespołu pojazdów wraz z ładunkiem wyniosła 45220 kg. Wobec tego załadowca był świadom, iż wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej zespołu pojazdów i dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Ostatecznie, po przeprowadzeniu ważenia okazało się, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów została przekroczona o 2,2 t, bowiem łączna zmierzona masa zespołu pojazdów wyniosła 44,2 t - a więc i tak więcej od dopuszczalnej masy całkowitej (42 t). Kontrola drogowa potwierdziła zarówno przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jak i przekroczenie nacisków na osi pojazdu. Zdaniem organu ta okoliczność jednoznacznie dowodzi, że załadowca miał wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny.

Organ wskazał, że w chwili kontroli ([...] lipca 2012 r.) miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] czerwca 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznym CH 932532 i SAW 10C/II o nr fabrycznym 856072. Waga o nr CH 932532 legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do 31 grudnia 2012 r., a waga o nr fabrycznym 856072 ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu 12 stycznia 2010 r. na podstawie dyrektywy 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że producent wag typu SAW 10C/II – CAT TRAFIC Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego informuje, iż wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10C poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi (odpowiednie spadki, równość nawierzchni), technicznie jest możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3 instrukcji wagi. Ponadto odnośnie stanowiska Głównego Urzędu Miar zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w zakresie dopuszczalności zastosowania przenośnych wag do pomiarów stycznych do wyznaczenia dmc pojazdu, zdaniem organu odwoławczego stanowisko Głównego Urzędu Miar nie może być wiążące dla organów stosujących prawo.

Ponadto GITD zaakcentował, że producent wag typu SAW 10C i SAW 10 C/II - CAT TRAFIC Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] września 2012 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego poinformował, iż przenośnie wagi typu SAW 10C i SAW 10C/II posiadają listwy spodnie wykonane z aluminium, co zgodnie z danymi producenta firmy IRD-PAT potwierdza, że obie wagi posiadają tę samą wysokość tj. 37 mm. Według organu odwoławczego przeprowadzenie ważenia dwiema różnymi wagami tj. SAW 10C i SAW 10C/II jest dopuszczalne i nie powoduje powstania błędów większych niż to wynika z charakterystyki wag, a dla obydwu wag błąd pomiaru wynosi +/- 25 kg dla zakresu od 0 do 2500 kg i +/- 50 kg dla zakresu od 2500 do 10000 kg.

Tym samym GITD odmówił słuszności zarzutowi w kwestii zastosowania niewłaściwych wag celem ustalenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. Ponadto od uzyskanego wyniku pomiaru odjęto możliwą granice błędu tj. 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę. Tolerancja ta została przyjęta wewnętrznymi regulacjami Inspekcji Transportu Drogowego, gdyż rzeczywisty wynik jest zawsze wyższy. Podstawą do stwierdzenia naruszenia jest już pierwsze ważenie pojazdu, natomiast drugie ważenie wykonywane jest wyłącznie na wniosek kontrolowanego kierowcy, a nie jak to wskazuje skarżący w każdym przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Zdaniem organu odwoławczego stanowisko Głównego Urzędu Miar, iż "odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max" nie zostało poparte żadną analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną. Nie zawiera uzasadnienia, które doprowadziłoby do tejże konkluzji. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej.

Istotne jest to chociażby z faktu, że wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia stosownymi dokumentami.

Według GITD obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Nie wiadomo zatem skąd Główny Urząd Miar doszedł do takiej konkluzji, skoro zakaz o którym pisze Główny Urząd Miar w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 nie jest ujęty w żadnym przepisie. Co więcej jest wręcz odwrotnie, bowiem przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152) także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII.

Ze świadectwa homologacji nr D98-09-08 dołączonego do instrukcji wag SAW 10 C wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC).

Organ ponownie wskazał na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który wg GITD dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Ponadto GITD zwrócił uwagę, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji ponownej wag użytych w sprawie z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę.

Organ uznał za chybioną argumentację strony, odnośnie braku możliwości wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów przy zastosowaniu wag typu SAW 10 C i SAW 10C/II - użytych podczas kontroli.

W tym zakresie wskazał, że instrukcja obsługi wag typu SAW stanowi, iż eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdu 4 i 5 osiowego dwoma wagami. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie.

Według GITD, skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe.

Ponadto zauważył, iż nawet wagami do pomiarów dynamicznych (do ważenia w ruchu) wyznacza się masę całkowitą poprzez sumowanie wyników pomiarów poszczególnych osi. Tym bardziej nie ma więc powodu, by w podobny sposób nie postępować przy pomiarach statycznych (które są dokładniejsze).

Reasumując uznał, że cała procedura ważenia odbyła się zgodnie z procedurą, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentne organy i jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Odnośnie kwestii powtórnego ważenia pojazdu podczas kontroli drogowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że ważenie to jest przeprowadzane wyłącznie na wniosek kontrolowanego kierowcy. Jak wynika z treści protokołu kontroli [...] z dnia [...] lipca 2012 r. kontrolowany kierowca odmówił powtórnego ważenia pojazdu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. ponowił zarzuty podnoszone w toku postępowania administracyjnego.

Wnosząc o

1. uchylenie decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r. o numerze [...], jako niezgodnych z prawem oraz o umorzenie postępowania administracyjnego oraz

2. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych

zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1. naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez brak podjęcia przez organ II instancji odpowiednich działań, które miałyby na celu wnikliwe i ostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, jak również brak jakichkolwiek działań na rzecz słusznego interesu obywateli, w tym przypadku firmy skarżącego,

2. naruszenie art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak czuwania nad interesem firmy skarżącego w prowadzonym postępowaniu oraz brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji poprzez uniemożliwienie wglądu do "instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdu poruszających się po drogach publicznych" zawartej w zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, świadectwa oceny zgodności wagi SAW 10C nr 932632 (zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych) oraz dokumentacji technicznej użytych podczas pomiaru mat wyrównujących, a także nieumożliwienie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także niepoinformowanie o włączeniu do akt sprawy specyfikacji użytych wag, oraz akceptacja niniejszego przez organ II instancji poprzez wydanie skarżonej decyzji administracyjnej w oparciu o materiał dowodowy nie dotyczący przedmiotowej sprawy,

3. naruszenie art. 15 k.p.a. i art. 74 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie wglądu do akt sprawy tj.: "instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdu poruszających się po drogach publicznych" zawartej w zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, świadectwa oceny zgodności wagi SAW 10C nr 932632 (zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych) oraz dokumentacji technicznej użytych podczas pomiaru mat wyrównujących, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia stronie złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia, oraz akceptacja niniejszego przez organ II instancji;

4. naruszenie przez organy obu instancji art. 75 § 1 k.p.a. poprzez:

- przyjęcie jako dowód, wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niespełniającymi warunków przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych;

- przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego z naruszeniem procedury przeprowadzania pomiarów, przewidzianej w instrukcji obsługi użytych do przeprowadzenia kontroli dwóch różnych typów wag;

- przyjęcie jako dowód sumarycznego wyniku pomiaru poszczególnych osi kontrolowanego pojazdu w celu wyznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisku podwójnej osi napędowej, dokonanego dwoma przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niezgodnie z ich przeznaczeniem określonym przez producenta wag;

5. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

6. naruszenie art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji bez wyczerpującej oceny przeprowadzonej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz na podstawie okoliczności faktycznej, która nie mogła być uznana za udowodnioną, ponieważ strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów,

7. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji w zakresie nieuwzględnienia wszystkich zarzutów strony;

8. błędną wykładnię przez organy obu instancji art. 13g ust. 1b pkt 1 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, co skutkowało wydaniem skarżonej decyzji z naruszeniem art. 105 k.p.a., pomimo posiadania przez organy obu instancji wiedzy, iż podmiot nie miał wpływu, a przede wszystkim nie godził się, na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;

9. naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 155 poz. 1095 z późn. zm.) poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów zebranych z naruszeniem prawa;

10. naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów prawa określonych w ustawie o transporcie drogowym, ustawie o drogach publicznych i ustawie - Prawo o ruchu drogowym oraz innych aktach prawnych wymienionych poniżej, w zakresie przyjęcia jako podstawę wydania decyzji administracyjnej, dowodów zebranych niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego:

- w zakresie oparcia się, przez organy obu instancji w wydawanych decyzjach, na dowodach zebranych niezgodnie z prawem,

- w zakresie złamania przez organ I instancji zasad prowadzenia postępowania administracyjnego oraz akceptacja niniejszego, przez organ II instancji poprzez wydanie skarżonej decyzji administracyjnej.

W obszernym uzasadnieniu skargi (16 stron) rozwinięto poszczególne zarzuty. Skarżący powołał się również na decyzję GITD z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] dotyczącą przewoźnika niniejszego przewozu drogowego. Powyższą decyzją GITD uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji o nałożeniu na P. J. i L. D. kary pieniężnej w wysokości 15060 złotych z uwagi na konieczność wyjaśnienia kwestii dopuszczalności przeprowadzenia ważenia przy zastosowaniu wag SAW o różnych typach tj. SAW 10c i SAW 10c/II.

Dodatkowo, w piśmie z dnia [...] września 2013 r. stanowiącym replikę do odpowiedzi organu na skargę wniesioną w niniejszej sprawie A. W. podtrzymał dotychczasowe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należy uznać za trafne.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wglądu do Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdu poruszających się po drogach publicznych wprowadzonej zarządzeniem nr 3/2006 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lutego 2006 r., gdyż unormowania zawarte w omawianej Instrukcji mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących.

W tym stanie rzeczy, prawidłowe jest stanowisko organu, że powyższa Instrukcja stanowi dokument wewnętrzny organu kontrolnego, i nie musiała być okazana skarżącemu do wglądu. Wbrew zatem stanowisku strony, przedmiotowa Instrukcja nie stanowi akt niniejszej sprawy administracyjnej tak więc jej nieokazanie nie podlegało rygorom przewidzianym w art. 73 k.p.a. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 74 § 2 k.p.a. należy uznać za niezasadny.

W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji ponownej wag użytych do pomiarów - w tym wagi SAW 10 C numer fabryczny CH 932532. W tym stanie rzeczy zarzut strony oparty na braku powyższego dokumentu legalizacyjnego w.w. wagi nie może zostać uwzględniony.

Inną kwestią jest natomiast możliwość użycia wag SAW 10 C oraz SAW 10C/II do pomiarów nacisków osi i DMC pojazdu poddanego kontroli o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Według Sądu, za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia, art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a., co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.

Nie ulega wątpliwości, iż poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości.

Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, jeszcze w toku postępowania administracyjnego, skarżący kwestionował wynik ważenia wskazując, że niedopuszczalne było ustalenie nacisku osi wielokrotnych i DMC pojazdu poprzez sumowanie wyników poszczególnych pomiarów osi pojazdu, przeprowadzone za pomocą jednej pary wag (na dodatek różnych modeli - jak podkreślał skarżący). Skarżący zarzucał, że użyto podczas pomiarów wag o różnych wymiarach (wysokość 30 i 33 lub 39 mm), przy czym organ nie sprecyzował jednoznacznie jakiego rodzaju wagi - gdy chodzi o ich wysokość - użyto w niniejszej sprawie.

W tym zakresie skarżący akcentował również, że jego zdaniem, użycie mat wyrównujących wskazuje na niedotrzymanie procedury ważenia. Skarżący podkreślał, że odległości pomiędzy osiami kontrolowanego zespołu pojazdów uniemożliwiały jednoczesne ustawienie ich na wysokości osi poddanej pomiarowi przy wykorzystaniu mat o długości tylko 3 metrów, jakich użyto w niniejszej sprawie. Szczegółowe wyliczenia potwierdzające, zdaniem strony, argumentację skarżącego A. W. przedstawił w piśmie z dnia [...] października 2012 r. zatytułowanym "Uzupełnienie odwołania z dnia [...].10.2012 r. od decyzji administracyjnej (nr....) z dnia [...] września 2012 r. Skarżący odwoływał się także do konkretnych zapisów w instrukcjach obsługi użytych wag (v. odwołanie od decyzji organu I instancji) wskazując, że z danych zawartych w tych instrukcjach jasno wynika, iż jedną parą wag typu SAW 10C i SAW 10C/II nie można dokonać pomiarów nacisku osi wielokrotnych czy też masy całkowitej pojazdów.

Innymi słowy, w toku postępowania administracyjnego skarżący kwestionował wiarygodność dowodów, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych przyjętych przez organ.

Tymczasem organ odwoławczy odmawiając słuszności zarzutowi w kwestii zastosowania niewłaściwych wag wskazał na pismo z dnia [...] listopada 2011 r. skierowane przez CAT TRAFIC sp. z o.o. do [...] WITD podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sam producent wag typu SAW 10 C/II - CAT TRAFIC Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego informuje, iż wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW10C poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, (odpowiednie spadki, równość nawierzchni), technicznie jest możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3 instrukcji wagi.

GITD powołuje się ponadto na pismo CAT TRAFIĆ Sp. z o.o. z dnia [...] września 2012 r. skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w którym CAT TRAFIC poinformował, iż przenośnie wagi typu SAW10C i SA W10C/II posiadają listwy spodnie wykonane z aluminium, co zgodnie z danymi producenta firmy IRD-PAT potwierdza, że obie wagi posiadają tę samą wysokość tj. 37 mm. Przeprowadzenie ważenia dwiema różnymi wagami tj. SAW 10C i SAW 10C/II jest dopuszczalne i nie powoduje powstania błędów większych niż to wynika z charakterystyki wag, a dla obydwu wag błąd pomiaru wynosi +/- 25 kg dla zakresu od 0 do 2500 kg i +/- 50 kg dla zakresu od 2500 do 10000 kg.

Odnosząc się do powyższej argumentacji organu należy w pierwszej kolejności wskazać, że w nadesłanych aktach administracyjnych brak pisma CAT TRAFIC z dnia [...] listopada 2011 r. (oraz pisma przewodniego organu do tej odpowiedzi) a także nie znajduje się w nich pismo przewodnie organu na które CAT TRAFIC udzielił odpowiedzi, którą opatrzył datą [...] września 2012 r. Brak powyższych dokumentów nie pozwala na ocenę prawidłowości stanowiska organu odwoławczego. Należy także dodać, że CAT TRAFIC - wbrew twierdzeniom organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie jest producentem wag SAW 10 C i SAW 10C/II a jedynie dystrybutorem tych urządzeń. Organ odwoławczy nie wyjaśnił także dlaczego uznał wyjaśnienia spółki CAT TRAFIC za miarodajne w sytuacji gdy, jak zasadnie akcentuje skarżący, istnieje rozbieżność między zaprezentowanym stanowiskiem dystrybutora a danymi zawartymi w instrukcjach spornych wag wydanych przez ich producenta firmę IRD-PAT (v. pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r.).

Zdaniem Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Koniecznym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ww. zarzutów strony istotnych przecież z punktu widzenia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jakim było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli przekroczenia nacisków osi oraz DMC pojazdu.

Wreszcie na koniec należy wskazać, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji o nałożeniu na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 15060 złotych za ten sam przejazd. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, zarzuty odwołującego się były analogiczne jak w niniejszej sprawie. Powodem uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji była m.in. konieczność jednoznacznego wyjaśnienia kwestii dopuszczalności ważenia przy użyciu wag SAW o różnych typach tj. SAW 10C oraz SAW 10C/II. Organ odwoławczy wskazał, że w tym celu należy wystąpić do producenta wag (v. kopia decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. dołączona do skargi).

Sąd w żadnym razie nie kwestionuje, że na gruncie omawianej ustawy odpowiedzialność przewoźnika i załadowcy są odrębne od siebie. Jednakże nie można pominąć, iż ustalenia faktyczne poczynione przez organ w zakresie nacisków na osie oraz przekroczenia DMC dotyczą w obydwu tych sprawach tej samej kontroli (tego samego pojazdu), dlatego ustalenia te powinny być zbieżne w obu sprawach.

W przeciwnym razie trudno byłoby uznać, że organ nie naruszył zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa zawartej w art. 8 k.p.a.

Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.

O niewykonaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Skarżący był w toku niniejszego postępowania reprezentowany przez radcę prawnego w związku z czym, ze względu na wynik sprawy, o kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w wysokości 452 złotych, opłatę skarbową w wysokości 17 zł od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika 2400 zł orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 i 3 ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1a) i § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. 02.163.1349).

W toku ponownego rozpoznania sprawy, mając na względzie przepis art. 153 p.p.s.a., organ odwoławczy dokona oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag opisanych w załączniku do protokołu kontroli, co nie wyklucza przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a także odniesie się do wszystkich istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych przez skarżącego.