Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 579/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121, art. 122, art. 187, art. 188, art. 194
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1a ust. 1 pkt 3a, art. 5 ust. 1 pkt 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Paweł Kornacki, Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 1046 (tysiąc czterdzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy, Kolegium) z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł dla "A" Sp. z o.o. w P. (dalej: strona, skarżąca, spółka).

2. Postępowanie przed organami podatkowymi

2.1. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji określił spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż nieruchomość będąca przedmiotem postępowania to lokal niemieszkalny nr 1 położony w T. przy [...] [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] o łącznej powierzchni [...] m2 składający się z segmentu nr I zajmującego 4 poziomy oraz z segmentu nr IV. Stanowi on odrębną własność na podstawie umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności oraz oddania gruntu w użytkowanie wieczyste z dnia [...] r. Z własnością lokalu związany jest udział wynoszący [...] części w nieruchomości wspólnej, która stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, objętej księgą wieczystą [...] . Część pomieszczeń w przedmiotowym lokalu usytuowanych w segmencie nr IV o łącznej powierzchni około [...] m2 to część wykorzystywana na cele mieszkalne (na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] r.). Prawo własności lokalu niemieszkalnego wpisane zostało na rzecz spółki na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] r. Nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] w Sądzie Rejonowym w T., to nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 zabudowana budynkiem głównym usługowo-administracyjnym i budynkiem mieszkalnym, prawo własności wpisane zostało na rzecz Gminy Miasta T., prawo użytkowania wieczystego i własności budynków stanowiącego odrębną nieruchomość na rzecz właściciela wyodrębnionego lokalu wpisanego w księdze wieczystej [...] w udziale [...].

Według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, działka nr [...] stanowi tzw. "inne tereny zabudowane" ("Bi"), posiada powierzchnię [...] m2 i zabudowana jest budynkiem innym niemieszkalnym, działka nr [...] stanowi tzw. "inne tereny zabudowane" ("Bi"), posiada powierzchnię [...] m2, zabudowana jest dwoma budynkami biurowymi i budynkiem handlowo-usługowym. Spółka posiada udział [...] części w prawie użytkowania wieczystego działek gruntu nr [...] i [...] .

Prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności lokalu niemieszkalnego spółka zbyła w dniu [...] r. (akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] r., zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r. o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków). Zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r. o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków wskazuje, iż odrębny lokal nr 1 o powierzchni użytkowej [...] m2 znajduje się w budynku biurowym. Zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r. o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków wskazuje na zbycie lokalu nr 1 o powierzchni użytkowej [...] m2 jako lokalu użytkowego i lokalu niemieszkalnego.

Organ pierwszej instancji wskazał, że spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2012 r., w której wykazała powierzchnię [...] m2 gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, powierzchnię użytkową [...] m2 części budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz powierzchnię użytkową [...] m2 części budynków mieszkalnych, oraz zastosowała stawki podatkowe przewidziane dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków lub ich części mieszkalnych, tj. odpowiednio; [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, tym samym ustalając wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę [...] zł. Według spółki część lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2 zajmowana była na cele mieszkalne, zatem prawidłowe było opodatkowanie jej stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych lub ich części. Od chwili zakupu część ta nie zmieniła swojej kwalifikacji, tzn. przeznaczona była na cele mieszkalne, zaś z działalnością gospodarczą związana była pozostała część lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2. W piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r. spółka dodatkowo zawarła informację, iż na powierzchnię lokalu wynoszącą [...] m2 składa się powierzchnia klatek schodowych wynosząca [...] m2.

Organ pierwszej instancji przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Organ ten wskazał, że w 2012 r. lokal nr 1 stanowił odrębną własność oraz odrębny przedmiot podatku od nieruchomości i znajdował się w posiadaniu przedsiębiorcy. Nadto, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, lokal ten znajdował się w budynku niemieszkalnym oraz stanowił lokal niemieszkalny. Wynika to również z zapisów księgi wieczystej. Zdaniem tego organu, istotny jest tylko sam fakt posiadania przez stronę lokalu niemieszkalnego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi [...] m2, na którą składają się powierzchnie użytkowe pomieszczeń zlokalizowanych w segmencie nr I oraz nr IV a także powierzchnia klatek schodowych wynosząca [...] m2. Podstawa opodatkowania wynosi zatem [...] m2. Organ pierwszej instancji podkreślił też, że spółka ustalając wymiar podatku od nieruchomości dokonywała wyboru stawek podatkowych w zależności od celu, na jaki wykorzystywane były pomieszczenia lokalu niemieszkalnego (cele mieszkalne), co zdaniem tego organu, nie jest poparte przepisami prawa.

2.2 W odwołaniu od powyższej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 121, art. 122, art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., dalej: O.p.), co skutkowało nienależytym, błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, oraz prawa materialnego, tj. niezastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 716 z późn. zm., dalej: u.p.o.l. lub ustawa o podatkach i opłatach lokalnych), w związku z postanowieniami uchwały Rady Miasta Tychy Nr XIII/253/11 z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od podatku na 2012 r., obowiązujących na terenie gminy T., zgodnie ze wskazaną przez spółkę w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 r. podstawą opodatkowania (część lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2 zajmowana na cele mieszkalne), a także art. 1a ust. 1 pkt 3a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskutek błędnej wykładni.

Ponadto, przy piśmie z dnia 31 stycznia 2017 r. strona przedłożyła odpis z księgi wieczystej nr [...] , prowadzonej dla nieruchomości wspólnej położonej w T. przy [...] [...], w której w Dziale I-O - Oznaczenie nieruchomości znajduje się wpis o treści - budynek mieszkalny o kubaturze [...] m3 oraz decyzję nr [...] Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w której stwierdza się, że już w 1998 r. nieruchomość powyższa zabudowana była budynkiem głównym usługowo-administracyjnym o kubaturze [...] m3 i budynkiem mieszkalnym o kubaturze [...] m3. Strona wniosła o dopuszczenie powyższych dokumentów jako dowodu na okoliczność wykazania, że lokal niemieszkalny nr 1 powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości w 2012 r. (w części o pow. [...] m2) jako budynek (lokal) mieszkalny, gdyż taką funkcję (przeznaczenie, sposób użytkowania) miał już w 1998 r.

Następnie w toku postępowania odwoławczego spółka, w uzupełnieniu odwołania, przy piśmie z dnia 21 marca 2017 r. przedłożyła ponownie odpis z księgi wieczystej nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta T. nr [...] a ponadto: projekt podziału budynku mieszkalno-usługowego w T. przy [...] [...], sporządzony w lipcu 2008 r. w celu uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokali, akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] r., deklarację w sprawie podatku od nieruchomości na 2011 r. złożoną przez "B" S.A., wnosząc o dopuszczenie tych dokumentów jako dowodu na okoliczność wykazania, że lokal nr 1 powinien być opodatkowany jak budynek (lokal) mieszkalny. Nadto spółka wniosła o wystąpienie przez organ odwoławczy do Prezydenta Miasta T. o podanie, jakie przesłanki ustały od grudnia 2011 r., co spowodowało, że Prezydent Miasta T. odmówił spółce zastosowania stawki preferencyjnej w podatku od nieruchomości (mieszkalnej) dla mieszkań, o których mowa wyżej, a z której to stawki korzystał do listopada 2011 r. "B" S.A.

2.3. Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że przyjęty przez organ pierwszej instancji przedmiot opodatkowania w zakresie podatku od nieruchomości jest prawidłowy. Organ ten opodatkował grunty oraz lokal niemieszkalny nr 1 o powierzchni użytkowej [...] m2 (tj. powierzchnia użytkowa lokalu niemieszkalnego wynosząca [...] m2 pomniejszona o powierzchnię klatek schodowych wynoszącą [...] m2), stosując stawkę podatku dla działalności gospodarczej.

Kolegium podnosiło, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Kolegium podkreśliło, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie podatkowe wykazało, że lokal niemieszkalny położony przy [...] [...] w T. w 2012 r. znajdował się w posiadaniu przedsiębiorcy, tj. strony. Jednocześnie brak jest wyłączeń wskazanych w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., tj. w niniejszej sprawie, zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, nie są to budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami, a także grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych, oraz ze względów technicznych przedmiot opodatkowania nie jest wyłączony z wykorzystywania do prowadzenia działalności.

W ocenie organu odwoławczego powyższe jednoznacznie przesądza o tym, że lokal związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie sposób zgodzić się ze stroną, że część tego lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2 winna być opodatkowana jak dla budynków mieszkalnych z uwagi na wykorzystywanie jej dla celów mieszkalnych. Kolegium wskazywało, że jedynie w sytuacji, gdy budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe są uprawnione a zarazem zobowiązane do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku dla celów podatkowych. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, gdyż wyodrębniony lokal nr 1 został uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków jako lokal niemieszkalny (użytkowy) umiejscowiony w budynku biurowym a nie mieszkalnym. Jednocześnie, w okresie objętym opodatkowaniem, lokal ten znajdował się w posiadaniu przedsiębiorcy, tym samym jednoznacznie był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, o czym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zdaniem Kolegium, fakt częściowego wykorzystywania lokalu na cele mieszkalne przez osoby trzecie na podstawie umów najmu nie powoduje, że sporna część lokalu nie jest związana z działalnością gospodarczą, biorąc pod uwagę dodatkowo to, iż przedmiotem działalności strony jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Z uwagi na to, powoływanie się przez stronę na fakt, że część lokalu o powierzchni [...] m2 wykorzystywana była na cele mieszkalne przez osoby trzecie na podstawie czterech umów najmu (zgodnie z aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z [...] r.), nie ma wpływu na zastosowanie innej stawki podatku niż ta, którą zastosował organ pierwszej instancji.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że przedłożony przez stronę projekt podziału budynku mieszkalno-usługowego w T. przy [...] [...], sporządzony w lipcu 2008 r. w celu uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokali, nie wpływa na inny sposób opodatkowania lokalu niemieszkalnego, tak jak i odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości wspólnej położonej w T. przy [...] [...] oraz decyzja nr [...] Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] w Sądzie Rejonowym w T., to nieruchomość stanowiąca własności gminy Miasta T. Natomiast przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie jest lokal niemieszkalny nr 1, stanowiący odrębny przedmiot własności. Zatem ustalenia w postępowaniu podatkowym odnosić się mogą wyłącznie do tego lokalu. Dodatkowo Kolegium podniosło, że według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, działka nr [...] stanowi tzw. "inne tereny zabudowane" ("Bi"), posiada powierzchnię [...] m2 i zabudowana jest budynkiem innym niemieszkalnym, działka nr [...] stanowi tzw. "inne tereny zabudowane" ("Bi"), posiada powierzchnię [...] m2, zabudowana jest dwoma budynkami biurowymi i budynkiem handlowo-usługowym.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazywał, że za bezzasadny należy uznać zarzut strony, iż organ pierwszej instancji zignorował fakt, że dopóty właścicielem ww. lokalu niemieszkalnego nr 1 był "B" S.A., okoliczność, że część lokalu nr 1 podlega opodatkowaniu jak budynki mieszkalne nie budziła jakichkolwiek wątpliwości tego organu, gdyż przedmiotowe postępowanie podatkowe dotyczy określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r., tj. za okres, w którym właścicielem lokalu była spółka.

Końcowo organ odwoławczy podniósł, że nie podziela zarzutu naruszenia art. 121, art. 122 oraz art. 188 O.p. Zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił bowiem podstawę do określenia wysokości podatku od nieruchomości, zaś organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji

3.1. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę, zarzucając jej:

- naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że w sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia w całości tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania;

- naruszenie prawa materialnego, tj. wskutek nie zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. w związku z postanowieniami uchwały Rady Miasta Tychy Nr XIII/253/11 z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od podatku na 2012 r., obowiązujących na terenie gminy T. zgodnie ze wskazaną przez skarżącą w deklaracji podatkowej podstawą opodatkowania (część lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2 zajmowana na cele mieszkalne);

- naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskutek błędnej wykładni.

Uzasadniając skargę strona w pierwszej kolejności wskazywała, że Kolegium nie uczyniło przedmiotem analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie a dokonało jedynie oceny wniosków wyciągniętych przez organ pierwszej instancji, bezkrytycznie przyjmując ustalenia tego organu, zgodnie z którymi część lokalu nr 1 położonego w T. przy [...] [...] o powierzchni [...] m2 nie była zajęta w 2012 r. na cele mieszkalne.

Skarżąca podkreślała, że w dniu [...] r. nabyła od "B" S.A. przedmiotowy lokal, w części już zamieszkały przez najemców, przy czym dopóty właścicielem tego lokalu był Bank, opodatkowanie części lokalu tak jak budynków lub ich części mieszkalnych nie budziło jakichkolwiek wątpliwości organu. Strona powołała się w tym miejscu na deklaracje na podatek od nieruchomości za 2011 r. i lata poprzednie, składane przez "B" S.A. Fakt nabycia przedmiotowego lokalu w dniu [...] r. nie miał nic wspólnego z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Wskazywała też, że dla najemców – osób fizycznych wynajmowana przez nich na cele mieszkalne część lokalu nr 1 stanowiła ich centrum życiowe, gdyż nie posiadali innego miejsca zamieszkania.

Następnie skarżąca stwierdziła, że Kolegium nie uwzględniło w zaskarżonej decyzji orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym zostało wyrażone zapatrywanie zbieżne ze stanowiskiem spółki, a z którego wynika, iż w postępowaniu podatkowym można wykazać, że dane zawarte w ewidencji są niezgodne ze stanem rzeczywistym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 821/14). Strona podnosiła, że przedłożyła dowód w postaci odpisu z księgi wieczystej nr [...], z którego jednoznacznie wynika, że część lokalu nr 1 położona jest w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...], co potwierdza również pismo Naczelnika Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta T. z dnia [...] r., znak [...].

Zdaniem skarżącej chybione jest również stanowisko organu odwoławczego w przedmiocie wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3a u.p.o.l. W jej ocenie o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jednakże z dwoma wyjątkami, dotyczącymi budynków mieszkalnych i zajętych pod nie gruntów oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Strona przywołała wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 36/14 i podkreśliła, że część lokalu nr 1 znajduje się w budynku mieszkalnym.

Końcowo skarżąca podniosła, że organy podatkowe wszystkie występujące w niniejszej sprawie wątpliwości rozstrzygnęły na niekorzyść podatnika.

Do skargi strona dołączyła kopię pisma Urzędu Miasta T. Wydziału Planowania Przestrzennego i Urbanistyki z dnia 14 kwietnia 2017 r. skierowanego do A. M., informującego, iż jeżeli do chwili obecnej nie doszło do zmiany sposobu użytkowania pierwotnej funkcji lokalu, jako mieszkalnej, nie występują przesłanki do przeprowadzenia procedury "przywrócenia lokalowi pierwotnego użytkowania (...)", tj. zmiany sposobu użytkowania.

3.2. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

3.3. Przy piśmie procesowym datowanym na 12 maja 2017 r. (data wpływu 14 czerwca 2017 r.) skarżąca przedłożyła zaświadczenie Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] zgodnie z którym lokale mieszkalne położone w budynku segment IV przy [...] [...] o nr od 1 do 6 oraz lokal użytkowy, spełniają wymogi, określone w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Przedłożyła nadto projekt podziału budynku mieszkalno – usługowego segment IV położonego przy [...] [...] sporządzony w celu uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokali z 2008 r. oraz kopię protokołu badania księgi wieczystej nr [...] obejmujący stan z dnia 16 listopada 2011 r.

3.4. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. prezes zarządu skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze oraz jak w piśmie procesowym z dnia 12 maja 2017 r. Wskazywał, że strona zakupiła sporną nieruchomość od "B" S.A. wraz z lokatorami, wówczas 6 mieszkań znajdujących się w segmencie nr IV w lokalu nr 1 było opodatkowane niższą stawką podatkową, tj. jak od lokali mieszkalnych. Następnie organy podatkowe przyjęły udział większościowy ujawniony w ewidencji gruntów i budynków oraz dokonały opodatkowania całej nieruchomości jako związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Lokale te od 2008 r. posiadają status lokali mieszkalnych, co zostało potwierdzone w uzyskanym przez spółkę zaświadczeniu z dnia [...] r. wydanym przez Wydział Budownictwa Miasta T. Uzyskanie tego zaświadczenia spowodowało dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Prezes zarządu skarżącej złożył do akt sprawy oryginał wypisu z kartoteki budynku z dnia 13 lipca 2017 r. wydany przez Prezydenta Miasta T. i podał, że w pozycji nr 1 w segmencie IV ujawniono przedmiotowe lokale jako mieszkalne. Wyjaśnił również, że poprzedni właściciel budynku do 2011 r. za lokale mieszkalne płacił podatek według niższej stawki, a z uwagi na postanowienia aktu notarialnego skarżąca na tych zasadach uiszczała podatek w roku 2012 i 2013. Natomiast od 2014 r. za całą nieruchomość podatek płacony jest według podwyższonej stawki, gdyż lokale nie są zajmowane przez lokatorów na cele mieszkaniowe. Wskazał również, że przedmiotowa nieruchomość została przez skarżącą sprzedana, dlatego w przedłożonym wypisie z kartoteki budynku w jej miejsce ujawniono A. M.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się zasadna.

4.2. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

4.3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie .

4.4. Istota sporu pomiędzy skarżącą a organami podatkowymi sprowadza się do kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości części lokalu nr 1 położonego w T. przy [...] [...] o powierzchni [...] m2 według stawek związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy strona twierdzi, że ta część lokalu zajmowana była w okresie objętym opodatkowaniem na cele mieszkalne, w związku z czym zastosowanie w odniesieniu do niej powinna znaleźć stawka podatku przewidziana dla budynków mieszkalnych lub ich części.

4.5. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Ponadto, na mocy art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów – powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie: tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2101, dalej: u.p.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

4.6. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaakcentować, że organy podatkowe co do zasady trafnie wskazały, iż w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Niemniej jednak – co jest istotne w rozpatrywanej sprawie - domniemanie zgodności z prawdą dowodu, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym. Wobec treści takiego dokumentu mogą być, zgodnie z treścią art. 194 § 3 O.p. przeprowadzone dowody przeciwne. Dokument urzędowy, o jakim stanowi art. 194 § 1 O.p., nie jest bowiem dowodem niepodważalnym. Zarzut niezgodności z prawdą dokumentu urzędowego (narratywnego - czyli zawierającego oświadczenie wiedzy) może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi. Przepisy O.p. nie wprowadzają żadnych ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 560/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 829/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, "Nie budzi wątpliwości ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Ustawa - Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Regulujący tę kwestię art. 194 § 3 O.p. znajduje się w Dziale IV (Postępowanie podatkowe), w Rozdziale 11 (Dowody) tej ustawy. Oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, iż dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1581/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

4.7. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, przy czym organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem strona podkreślała, że sporna część lokalu nr 1 była w okresie objętym opodatkowaniem zajmowana na cele mieszkalne. Na potwierdzenie tego faktu spółka w toku postępowania odwoławczego złożyła dokumenty w postaci odpisu z księgi wieczystej, w której w Dziale obejmującym oznaczenie nieruchomości znajduje się wpis o treści "Budynek mieszkalny o kub. [...] m3 " oraz decyzji z dnia [...] r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w której stwierdza się m.in., że już w 1998 r. nieruchomość zabudowana była budynkiem mieszkalnym o kubaturze [...] m3. Jednocześnie strona wnosiła o dopuszczenie powyższych dokumentów jako dowodów w postępowaniu podatkowym. Co więcej, w uzupełnieniu odwołania strona nadesłała dodatkowo: projekt podziału budynku sporządzony w lipcu 2008 r. w celu uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokali; akt notarialny z dnia [...] r. – umowę sprzedaży nieruchomości z którego wynika, że część pomieszczeń wykorzystywana jest na cele mieszkalne i zajęta jest częściowo przez osoby trzecie na podstawie umów najmu; deklarację w sprawie podatku od nieruchomości na 2011 r. złożoną przez "B" S.A. (poprzedniego właściciela nieruchomości) w której jako podstawa opodatkowania ujawniona jest powierzchnia użytkowa budynków mieszkalnych lub ich części wynosząca [...] m2. Strona wnosiła o dopuszczenie tych dokumentów jako dowodów w postępowaniu na okoliczność wykazania, że sporny lokal powinien być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych lub ich części. Tymczasem organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że powoływanie się przez stronę na fakt, iż część lokalu była wykorzystywana przez osoby trzecie na cele mieszkalne nie ma wpływu na zastosowanie innej stawki podatku niż ta, którą zastosował organ pierwszej instancji. W aktach sprawy brak jest procesowego odniesienia się organu drugiej instancji do wnioskowanych przez stronę dowodów, bowiem Kolegium - co wymaga szczególnego zaakcentowania - nie wydało postanowienia o dopuszczeniu bądź o odmowie dopuszczenia wnioskowanych dowodów. O ile część z wnioskowanych przez stronę na etapie odwołania dowodów włączona została już uprzednio do postępowania przez organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r., o tyle na etapie odwołania spółka przedłożyła kilka nowych dowodów, w tym decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...], projekt podziału budynku z lipca 2008 r. oraz deklarację na podatek od nieruchomości na 2011 r. złożoną przez "B" S.A., których organ odwoławczy nie włączył do postępowania.

Zdaniem Sądu, nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistego rodzaju spornego lokalu i oparcie się w istocie tylko na ewidencji gruntów i budynków doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia, co doprowadziło do naruszenia art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Niezależnie od poczynionych uwag odnoszących się do art. 194 § 1 O.p. wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W postępowaniu podatkowym obowiązuje w związku z tym zasada otwartego systemu środków dowodowych. W orzecznictwie wskazuje się, iż "wykazanie, że dane w ewidencji są nieprawidłowe może zatem być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II FSK 881/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, art. 188 O.p. przewiduje, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, zaś zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na mocy art. 122 O.p., statuującego tzw. zasadę prawdy obiektywnej, organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nadto nie odniósł się w wydanej decyzji w sposób wystarczający do dowodów włączonych do postępowania przez organ pierwszej instancji, czym naruszył art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 194 § 3 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organ ten w zaskarżonej decyzji nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Zasadny jest w związku z tym zarzut skargi, zgodnie z którym w postępowaniu podatkowym organy orzekające nie uwzględniły tego, że można wykazać, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niezgodne ze stanem rzeczywistym.

4.8. Jedynie na marginesie zauważyć należy, że również dokumenty przedłożone przez stronę w toku postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi, w szczególności zaświadczenie z dnia [...] r. o spełnianiu przez lokale położone w budynku przy [...] [...] w T. wymogów z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz wypis z kartoteki budynków przedłożony na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r., w ocenie Sądu mogą potwierdzać stanowisko skarżącej.

Jednocześnie, nie przesądzając wyniku postępowania, wskazać należy, że z uwagi na wyżej wymienione mankamenty dowodowe przedwczesne jest wypowiadanie się w kwestii zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących w szczególności naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

4.9. Rozpatrując sprawę ponownie, organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną Sądu i respektując naczelną zasadę postępowania podatkowego – zasadę prawdy obiektywnej, przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia statusu spornej nieruchomości, nie ograniczając się przy tym jedynie do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W szczególności, organ odwoławczy odniesie się w sposób procesowy do zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych a następnie rozważy, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości w odniesieniu do przedmiotowego lokalu.

4.10. Reasumując, naruszenie przez organ przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 194 § 3 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1) sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2) sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 1046 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi.