Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 345/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 345/14 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r., sprawy ze skargi K. A., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 24 grudnia 2013r. Nr [...], w przedmiocie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r., znak: [...] ,na podstawie art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm.) wyrażając stanowisko w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, Prezydent Miasta uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji zgłoszony przez K.A. w toczącym się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego postępowaniu egzekucyjnym, za nieuzasadniony.

Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] zobowiązany K.A. pismem z dnia 26 września 2013 r. złożył zarzut naruszenia art.33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wierzyciel – Prezydent Miasta stanął na stanowisku , że w nin. sprawie zarzut ten jest całkowicie bezzasadny albowiem istnieje obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, tytuł został wystawiony przez uprawniony podmiot, wniosek o wszczęcie egzekucji i dołączone do niego dokumenty spełniają warunki formalne, organ egzekucyjny jest właściwy do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym i osoba wskazana w tym tytule jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K.A. kwestionując prawidłowość wydanego w sprawie orzeczenia w zakresie uznania zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu za nieuzasadniony.

Postanowieniem z dnia 24 grudnia 2013 r. Nr [...] po rozpatrzeniu powyższego zażalenia działając na podstawie art. 18, art. 33 pkt 6, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.) oraz art. 138§ 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) Samorządowe kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy po przedstawieniu przebiegu postępowania, a także przytoczeniu treści przepisów art. 33 i 34 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wskazaniu okoliczności faktycznych sprawy stwierdził, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oznacza, iż w przypadku danego obowiązku w ogóle nie powinna być wszczęta. Taka sytuacja w nin. sprawie nie ma miejsca. Opłata dodatkowa w wysokości 50 zł została nałożona w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania w O., a egzekucja wszczęta w efekcie braku jej dobrowolnego uiszczenia przez zobowiązanego K.A.. Zd. organu, nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania kwestie prawidłowości założenia na koło pojazdu urządzenia blokującego, na co wskazuje żalący się. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał zarzut naruszenia art. 33 pkt 6 cyt. Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej - za nieuzasadniony , co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia.

W skardze od powyższego postanowienia, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.A. zarzucił , iż wierzyciel wystawiając nakaz egzekucyjny nie podjął żadnych działań w celu ustalenia sprawcy wykroczenia, wystawiając nakaz egzekucyjny właścicielowi pojazdu, powołując się na przepisy Ustawy Prawo o Ruchu Drogowym, jednakże przepisy te dotyczą kierującego pojazdem, a nie właściciela pojazdu. Zatem obowiązkiem wierzyciela, zd. skarżącego, było ustalenie sprawcy wykroczenia tj. kierującego pojazdem. Wierzyciel obowiązku tego nie dopełnił. Wierzyciel bowiem, nie mogąc ustalić sprawcy, wystawił nakaz egzekucyjny na właściciela pojazdu, co jest niedopuszczalne i powinno czyniąc taki nakaz nieważnym. Skarżący zarzucił również, że nie ustalono kiedy miało miejsce rzekome popełnienie wykroczenia, bowiem zarówno na wezwaniu do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w miejscu płatnego parkowania, jak i w samym nakazie egzekucyjnym, nie podano godziny w której rzekomo popełnione zostało wykroczenie, a więc czy w ogóle do popełnienia wykroczenia doszło, ponieważ zgodnie z uchwalą Nr LIV/572/9 samego wierzyciela, na którą to uchwalę powołuje się wierzyciel wystawiając nakaz egzekucyjny, opłata za parkowanie samochodów w strefie płatnego parkowania pobierana jest oprócz świąt, od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 18.00, w soboty od 7.00 do 13.00. Brak ustalenia godziny zdarzenia powinna czynić nakaz egzekucyjny bezzasadnym i nieważnym, z uwagi na fakt, iż wierzyciel nie dowiódł czy opłata za parkowanie pojazdu w miejscu płatnego parkowania była w ogóle wierzycielowi należna, a sam nakaz egzekucyjny czyni podjętym z rażącym naruszeniem prawa i jako taki powinien pozostać bez rozpatrzenia i bez dalszego biegu przez organ egzekucji administracyjnej, jako nakaz obarczony wadą prawna. Z nakazu egzekucyjnego, nie wynika bowiem czy żądania wierzyciela są zasadne.

Mając powyższe na uwadze, zd.skarżącego, należało więc uznać nakaz egzekucyjny wystawiony przez wierzyciela nieważnym i podjętym z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wierzyciel nie dowiódł czy doszło do popełnienia wykroczenia i czy żądanie zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie samochodu w miejscu płatnego parkowania jest zasadne, jak również nie ustalono sprawcy samego wykroczenia, co było obowiązkiem wierzyciela przed wystawieniem nakazu egzekucyjnego, czego nie uczyniono.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.-zwana dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego, każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać pod kątem jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Również zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Kontrolując zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w nin. sprawie dotyczy tego, czy w odniesieniu do prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] zachodzi przesłanka z art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że procedurę rozpatrywania zarzutów reguluje art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.(tj.Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. zwana dalej u.p.e.a.). Stosownie do jego treści zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa wart. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Takie brzmienie przepisów oznacza, iż na tym etapie postępowania, kontroli nie podlegają kwestie związane z zasadnością i wymagalnością obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie prawidłowość postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w nin. sprawie stanowią przepisy cyt. wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , przy czym zgodnie z art. 18 tej ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione wart. 33 ustawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1)wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2)odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3)określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4)błąd co do osoby zobowiązanego;

5)niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6)niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7)brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8)zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9)prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych wart. 27.

Skarżący K.A. w piśmie z dnia 26 września 2013 r., w powołaniu na art. 33 ust. 6 u.p.e.a., zgłosił zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wskazując na prowadzenie postępowania egzekucyjnego z naruszeniem art. 130a ust. 8 ustawy prawo o ruchu drogowym.

Wystawiony w dniu 5 lipca 2013 r. na skarżącego K.A. tytuł wykonawczy nr SW2/553/2013 obejmował obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 28 czerwca 2012 r. W tym miejscu należy wskazać, iż generalnie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, ze zm.). I tak, stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W przepisie art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał na cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art.13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania - art. 13b ust. 4 pkt 1) i 3) ustawy o drogach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych - za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (rada miasta), przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 50,00 zł.

Rada Miasta Oświęcim, w oparciu o upoważnienie zawarte w przywołanych przepisach ustawy, w dniu 26 sierpnia 2009 r., podjęła uchwałę Nr LIX/572/09 w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz ustalenia sposobu ich pobierania. Stosownie do § 1 uchwały - ustalono strefę płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych, tj. na obszarze charakteryzującym się znacznym deficytem miejsc postojowych (której granice określono w załączniku do uchwały) jak również ustalono wysokość opłat za parkowanie w strefie (§ 2 uchwały). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie została ustalona dodatkowa opłata w wysokości 50,00 zł (§ 2 pkt 5 uchwały). Strefa płatnego parkowania obejmuje w O. m.in. Plac S ("ul. S" - jak wskazano w wezwaniu do uiszczenia opłaty dodatkowej doręczonym skarżącemu). Przedmiotowe opłaty, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego brak-u -zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Zgodnie z powołaną uchwałą Rady Miasta Oświęcim w przypadku stwierdzenia nieumieszczenia biletu opłaty parkingowej lub karty "NR" za przednią szybą samochodu, w widocznym miejscu - funkcjonariusz Straży Miejskiej umieszcza za wycieraczką wezwanie do zgłoszenia się osobiście lub telefonicznie u dyżurnego Straży Miejskiej. Opłatę dodatkową w wysokości, o której mowa w § 2 pkt 5 - nakłada funkcjonariusz Straży Miejskiej prowadzący kontrolę prawidłowości postoju pojazdów w strefie płatnego parkowania, po ustaleniu faktu nieuiszczenia opłaty za parkowanie lub przekroczenia opłaconego czasu parkowania.

W związku ze stwierdzeniem w dniu 28 czerwca 2012 r. przez funkcjonariusza Straży Miejskiej parkowania pojazdu na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania (plac S. w O.) bez uiszczenia stosownej opłaty, nałożono na K.A. obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty w wysokości 50 zł (na podstawie 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z § 2 pkt 5 uchwały Rady Miasta Oświęcim z dnia 26 sierpnia 2009 r. Nr LIX/572/09). Należy wskazać, iż zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych opłaty określone m.in. wart. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy).

Zobowiązany w piśmie z dnia 26 września 2013 r. złożył zarzut naruszenia art.33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oznacza, że w przypadku danego obowiązku w ogóle nie powinna być ona wszczęta. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie ma miejsca. Opłata dodatkowa w wysokości 50 zł została nałożona w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania w Oświęcimiu, a egzekucja wszczęta w efekcie braku jej dobrowolnego uiszczenia przez skarżącego K.A.. Zatem istnieje obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, tytuł został wystawiony przez uprawniony podmiot, wniosek o wszczęcie egzekucji i dołączone do niego dokumenty spełniają warunki formalne, organ egzekucyjny jest właściwy do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym i osoba wskazana w tym tytule jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji.

W tym też kontekście bez znaczenia dla oceny zasadności zgłoszonego zarzutu ma kwestia prawidłowości założenia na koło pojazdu urządzenia blokującego.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał stanowisko organów obu instancji za uzasadnione.

Odnosząc się do treści skargi zwrócić należy uwagę, że w skardze tej zobowiązany K.A. zgłosił dodatkowe zastrzeżenia, mogące być ocenione jako zarzuty do toczącego się postępowania egzekucyjnego tj. brak ustaleń co do sprawcy wykroczenia oraz zastrzeżenia co do samego tytułu wykonawczego określone w art. 27 u.p.e.a. W tym zaś miejscu należy wskazać , iż rozszerzenie lub uzupełnienie zarzutów po upływie terminu do ich wniesienia jest niedopuszczalne. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnieni do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej. Organ nie ma przy tym obowiązku z urzędu badać, czy wskazana przez zobowiązanego podstawa prawna zarzutu jest adekwatna do jego uzasadnienia. Uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny. W tym przypadku strona skarżąca wskazała jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia. Nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie byłby uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek przesłanek wymienionych w art. 33. Sąd pierwszej instancji nie mógłby w związku z tym uwzględnić skargi tylko z tego powodu, że uzasadnienie zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego odpowiada innej niż wskazana przez zobowiązanego podstawie prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2012r., sygn. akt II FSK 2267/10, Lex Omega nr 1228819) Zatem podstawą oceny mógł być jedynie zarzut expressis verbis sformułowany w piśmie z 26 września 2013r.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.