Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 299/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Tomasz Świstak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej CNK Sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 720/15 w sprawie ze skargi CNK Sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję nr [..] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie z dnia [..].; 2. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz CNK Sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach kwotę 1000 zł (słownie: tysiąc) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 14 października 2015 r., sygn. II SA/Ke 720/15 oddalił skargę CNK Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..]., znak: [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [..]r., znak [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał CNK Sp. z o.o. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, użytkowanego jako budynek magazynowy, na działce nr [..] przy ul. Kościuszki w D.. Jako podstawę prawną orzeczenia organ wskazał art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowy obiekt budowlany o wymiarach 6,566 m na 22,8 wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, został pobudowany w warunkach samowoli budowlanej, a jego usytuowanie przy granicy z działkami sąsiednimi i z naruszeniem linii brzegowej rzeki Jakubówka powoduje, że nie można go zalegalizować.

Z decyzją powyższą nie zgodziła się CNK Sp. z o.o., zarzucając w odwołaniu, iż przedmiotowy obiekt jest obiektem tymczasowym na okres użytkowania do 120 dni, który po upływie tego terminu zostanie rozebrany. W związku z tym obiektu tego nie dotyczą warunki techniczne jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Decyzją z [..]., znak: [..]Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania CNK Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego użytkowanego jako budynek magazynowy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie samowolnej budowy obiektu zostało zainicjowane pismem Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z 4 lutego 2015 r. informującym o budowie na działce nr [..] hali magazynowej, której usytuowanie powoduje zawężanie i zasypywanie koryta rzeki J.. W trakcie kontroli przeprowadzonych na przedmiotowej działce w 12 i 26 lutego 2015 r. ustalono, że znajduje się na niej powstały w styczniu 2015 r. obiekt budowlany o konstrukcji szkieletowej (wykonany z kształtowników stalowych przymocowanych do podłoża za pomocą śrub, obudowany blachą trapezową, przykryty brezentową plandeką) posiadający wymiary w rzucie 6,66 x 20,80 m i wys. ścian 3,35 m. Obiekt jest częściowo usytuowany na terenie działki nr 645 stanowiącej koryto rzeki J. wraz ze skarpami.

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że obiekt należy zaliczyć do budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową, o jakiej mowa w art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego z 1994 r. będącej obiektem budowlanym, a powstał on w warunkach samowoli budowlanej, do której zastosowanie mają uregulowania wynikające z art. 48 Prawa budowlanego.

Dokonując oceny obiektu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ zważył, że jakkolwiek nie można przesądzić o jego zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż Miasto i Gmina D. nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, to jednak przesłanką przesądzającą o braku potrzeby stosowania procedury legalizacyjnej przewidzianej w ust. 2 i 3 art. 48 tej ustawy jest jego usytuowanie na brzegu rzeki J., powodujące niszczenie tego brzegu i zawężanie koryta (poprzez osypywanie się ziemi ze skarpy do koryta) naruszające art. 25 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - zabraniający niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych. Takie usytuowanie obiektu uniemożliwia doprowadzenie go do stanu zgodnego z tym przepisem.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że obiekt pełni funkcję użytkową budynku gospodarczego, a zatem mają do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), o czym stanowi § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Organ stwierdził, że usytuowanie obiektu bezpośrednio przy granicach z działkami sąsiednimi narusza § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., a naruszenia te uniemożliwiają doprowadzenie obiektu do zgodności z tymi przepisami, co oznacza brak spełnienia warunków z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do argumentacji odwołania organ wyjaśnił, że obiektu nie można uznać za tymczasowy obiekt budowlany albowiem samo nietrwałe połączenie z gruntem nie przesądza o jego tymczasowości. Organ stwierdził, że jeżeli zamiarem inwestora było ustawienie i użytkowanie obiektu przez okres krótszy niż 120 dni, to winien był dokonać zgłoszenia jego budowy w Starostwie Powiatowym w P.. W sytuacji braku takiego zgłoszenia należy przyjąć, że zamiarem inwestora było jego ustawienie na okres dłuższy, co wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ zauważył wreszcie, że w chwili wydawania decyzji upłynęło już 120 dni od budowy obiektu.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze CNK Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła obrazę art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego polegającą na przyjęciu, że przedmiotową wiatę należy zaliczyć do budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową, o jakiej mowa w art. 3 pkt 1b ustawy i stanowiącą obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w momencie kiedy przedmiotowa wiata nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego, a spełnia wymagania, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane i nie wymaga pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 14 października 2015 r., sygn. II SA/Ke 720/15 oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na działce nr [..] w D. znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji szkieletowej, posiadający wymiary w rzucie 6,66 m x 20,80 m i wys. ścian 3,35 m, ścianach obitych blachą trapezową, pokryty plandeką (brezent), przymocowany do podłoża za pomocą śrub. Z wykonanego podczas kontroli w dniu 26 lutego 2015 r. szkicu wynika, że obiekt jest częściowo usytuowany na terenie działki nr [..] stanowiącej koryto rzeki J. wraz ze skarpami, będącej w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K..

Dalej Sąd wskazał, że ocena legalności robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem dokonywana jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), a wykonane przez skarżącą spółkę roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. W ich wyniku powstał bowiem obiekt pełniący funkcję magazynu tj. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, będąca z mocy art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień realizacji robót budowlanych i wydania zaskarżonej decyzji) obiektem budowlanym.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. organ odwoławczy zasadnie wskazał, że tego typu budowle, jak wykonana w niniejszej sprawie, nie zostały wymienione w art. 29 Prawa budowlanego zawierającym katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku, o którym mowa w art. 28 Prawa budowlanego, a zatem ich budowa wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że budowli stanowiącej przedmiot sprawy nie można uznać za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, bowiem konstrukcja i przeznaczenie obiektu powoduje, iż nie można uznać, że jest przeznaczony do czasowego użytkowania. Szkieletowa konstrukcja obiektu, obudowanie go blachą trapezową, trwały sposób przymocowania do podłoża i wreszcie samo przeznaczenie, w żadnym wypadku nie dają podstaw do oceny, że okres jego użytkowania w miejscu posadowienia będzie krótszy niż jego trwałość techniczna. Następnie Sąd I instancji uznał, że nie sposób również przyjąć, że obiekt ten nie jest połączony trwale z gruntem. Przytwierdzenie obiektu do podłoża z kostki brukowej za pomocą śrub (co wynika z dokumentacji zdjęciowej znajdującej się w aktach sprawy) powoduje, że obiekt posiada takie cechy jak stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce, a więc jest trwale połączony z gruntem.

Dalej sąd I instancji zważył, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (a w chwili wydawania zaskarżonej decyzji upłynęło ponad 120 dni od daty budowy obiektu), przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Sąd I instancji uznał wreszcie, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 48 ust. 2 pozwalający na legalizację samowoli budowlanej. Niemożliwym jest bowiem doprowadzenie budowli do stanu zgodnego z prawem z dwóch powodów. Po pierwsze usytuowanie jej narusza art. 25 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469), który zabrania niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych, tworzących brzeg wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi oraz gruntów pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi. Usytuowanie budowli na brzegu rzeki J. powoduje niszczenie tego brzegu i zawężanie koryta poprzez osypywanie się ziemi ze skarpy, a więc niemożliwym jest doprowadzenie w tej sytuacji do stanu zgodnego z prawem w sposób inny niż poprzez rozbiórkę. Ponadto przesądzenie, że obiekt budowlany stanowiący przedmiot sprawy jest budowlą pełniącą funkcję użytkową powoduje, że zastosowanie do niego mają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Prawidłowe ustalenia organu wskazują, że budowla ta jest usytuowana bezpośrednio przy granicy z działką nr [..] (będącą działką budowlaną – zgodnie ze znajdującym się w aktach wypisem z rejestru gruntów), a więc z naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, stosownie do którego obiekt na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku obiektu zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

W ocenie WSA w K. powyższe naruszenia przepisów uniemożliwiają doprowadzenie obiektu do zgodności z nimi, co powoduje brak możliwości spełnienia warunków z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji konieczność zastosowania art. 48 ust. 1 tej ustawy i nakazanie dokonania rozbiórki budowli wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z tych wszystkich przedstawionych powyżej względów Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła CNK Sp. z o.o. zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że nie ma prawnej możliwości legalizacji obiektu. W związku z tym skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA w K. podał zasadnicze dwie przesłanki, z powodu których nie jest możliwe zalegalizowanie budowli. Pierwszą z nich jest naruszenie art. 25 Prawa wodnego. Zdaniem spółki twierdzenie, że samo usytuowanie budowli nad korytem rzeki Jakubówka powoduje jego niszczenie jest niepoparte żadnymi dowodami na rzeczywisty wpływ, jaki wywiera posadowienie budynku. Podniesiono, że organ powinien nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiedniej dokumentacji w tym zakresie, a dopiero w następstwie niewykonanego obowiązku mógłby wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu.

Wskazano, że drugim powodem uznania przez Sąd I instancji zasadności nakazu rozbiórki orzeczonego przez organy nadzoru budowlanego było naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podniósł, że niewątpliwie budowla położona jest bliżej granicy działki niż jest to wskazane w powołanym przepisie, aczkolwiek dopuszczalna jest budowla w bliższej odległości, a nawet na granicy z sąsiednią działką. Zaznaczono, że niniejsza budowla nie narusza zasad współżycia społecznego, ładu przestrzennego obszaru, ani nie utrudnia/uniemożliwia korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki istnieje możliwość zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej.

Pomimo prawidłowego doręczenia pozostałym stronom odpisów skargi kasacyjnej nie przedstawiły one odpowiedzi na wniesioną skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu sąd bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zarzucała naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej powoływana jako Prawo budowlane). Przeprowadzona kontrola wykazała, iż zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się uzasadniony.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie ust. 2 tego samego artykułu stanowił, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Wreszcie w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego ustawodawca wskazał, że w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego; przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Analiza przytoczonych powyżej regulacji pozwala na stwierdzenie, że zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przewidującego najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcję za naruszenie przepisów ustawy możliwe jest tylko wyjątkowo, to jest w sytuacji gdy nie będzie możliwe zastosowanie art. 48 ust. 2 tej samej ustawy i przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.

Procedura, o której stanowi art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zatem co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej.

Dalej zauważyć należy, iż z treści art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego wynika wprost, że brak pełnej zgodności z przepisami – w tym techniczno-budowlanymi – nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że legalizacja obiektu nie jest możliwa. Ustawodawca wskazał bowiem – którą to okoliczność przeoczył dokonując zastosowania tego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., że taką podstawę mogą stanowić wyłącznie naruszenia, które w ogóle uniemożliwiają doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Co za tym idzie także w przypadku stwierdzenia, że przepisy techniczno-budowlane oraz inne przepisy zostały naruszone, organ nadzoru budowlanego powinien dokonać pełnej i rzetelnej oceny, czy stwierdzone naruszenie umożliwia, czy też uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego lub choćby jego części do stanu zgodnego z prawem.

Inaczej rzecz ujmując jeżeli samowolnie pobudowane obiekty budowlane naruszają przepisy techniczno-budowlane (np. jak w niniejszej sprawie § 12 ust. 1 pkt 21 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) to legalizacja będzie uzależniona od możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z tymi przepisami, a jedynie w braku takiej możliwości będzie definitywnie wykluczona.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy zauważyć należy, iż choć przedmiotowy budynek niewątpliwie posadowiony został z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, dalej w tekście rozporządzenia) dotyczących sytuowania budynku na działce względem granic z sąsiednimi działkami budowlanymi, a także w części wzniesiony został na działce nr 645 stanowiącej własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych i oznaczonej w rejestrze gruntów symbolem użytku Wp, to jednocześnie zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i w decyzjach organów obu instancji brak jest jakiejkolwiek analizy, co do tego, czy zakres naruszeń uniemożliwia doprowadzenie choćby części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a ocena możliwości legalizacji samowolnie pobudowanego obiektu ograniczona jest wyłącznie do jego obecnego stanu, bez uwzględnienia możliwości wprowadzenia zmian, celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.

Zauważyć dalej należy, iż za co najmniej przedwczesne uznać trzeba zaaprobowane przez Sąd I instancji twierdzenie organów administracji jakoby budowa przedmiotowego obiektu naruszała przepis art. 25 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, w zakresie w jakim zabrania on niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych. Choć bowiem z akt sprawy wynika, że fragment przedmiotowego budynku zlokalizowany został na działce nr 645 i zajmuje część skarpy rzeki J., to jednocześnie w aktach sprawy administracyjnej brak zarówno dowodów na okoliczność, że doszło w ten sposób do zniszczenia lub uszkodzenia brzegu, jak i analizy jaki ewentualnie zakres prac jest niezbędny, by przedmiotowy budynek nie powodował niszczenia lub uszkadzania brzegu. Również w tym zakresie brak jest zatem ustaleń co do możliwości doprowadzenia samowolnie zrealizowanego budynku do stanu zgodności z przepisami Prawa wodnego, chociażby poprzez rozbiórkę tej jego części, która posadowiona jest na skarpie rzeki, względnie w sposób powodujący niszczenie bądź uszkodzenie brzegu.

Powyższe oznacza, iż zaskarżony skargą kasacyjną wyrok zapadł z naruszeniem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu wyrażającym się zaaprobowaniu stanowiska organów administracji, że niemożliwym jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, mimo, że organy nie poddały ocenie, czy możliwa jest legalizacja choćby części samowolnie pobudowanego obiektu, względnie doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami, w tym techniczno budowlanymi, np. poprzez jedynie częściową jego rozbiórkę. Doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, o czym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, w niektórych przypadkach może bowiem wymagać wykonania określonych robót budowlanych, w tym również rozbiórki części obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. II OSK 795/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ponieważ sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się usprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na mocy art. 188 P.p.s.a. i jednocześnie rozpoznał skargę, uchylając z tych samych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 193 P.p.s.a., decyzje organów obu instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organ uwzględni poczynione wyżej uwagi odnośnie wykładni art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i przeprowadzi wskazane w nim postępowanie legalizacyjne.

Orzeczenie o kosztach obejmujących postępowanie przed Sądem pierwszej instancji i Naczelnym Sądem Administracyjnym oparto na przepisie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. i art. 200 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się opłata za czynności adwokata, który sporządził skargę kasacyjną oraz zwrot kosztów z tytułu uiszczonych przez skarżącą wpisów od skargi kasacyjnej oraz od skargi, a także zwrot kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku Sądu I instancji z uzasadnieniem.