Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 513/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 233 par 2, art. 229
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 14 i art 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Specjalista Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [zwanego dalej: Kolegium Odwoławcze; SKO] z [...] roku

[...], uchylająca w całości rozstrzygnięcie Wójta Gminy z [...] roku znak [...] wydane w przedmiocie określenia Ośrodkowi Rehabilitacyjno – Wypoczynkowemu z siedzibą (zw. dalej Ośrodek, Zakład budżetowy) wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za 2005r. w kwocie 48.103,50zł. oraz odmowy zwrotu nadpłaty w tym podatku i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozstrzygnięcia.

Jako podstawę prawną organ wskazał art.13 §1 pkt3, art.233 §2 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz. U. Nr 8, poz.60 z póź. zm. zw. dalej o.p.).

Z akt administracyjnych wynika, iż Ośrodek 14.01.2005r. złożył deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2005, wskazując w niej: 1/ budynki związane z działalnością gospodarczą w zakresie udzielenia świadczeń zdrowotnych o pow. 1715m2, budynki mieszkalne o pow. 490m2, 2/grunty o powierzchni 21.100m2 jako zwolnione na podstawie art.7 ust.1 pkt6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr9, poz.84 ze zm. zw. dalej u.p.o.l.). Organ podatkowy powyższej deklaracji nie zakwestionował. Dnia 19.07.2005r. Strona złożyła korektę w/w deklaracji uzasadniając to zakwalifikowaniem budynków o pow. 2.205m2 i gruntów o pow. 21.100m2 jako zwolnionych na podstawie art.7 ust.1 pkt6 ustawy j/w oraz żądając zwrotu nadpłaconego podatku w kwocie 4.063,76zł wraz z odsetkami.

Dnia 5.08.2005r. organ wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Ośrodkowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2005. Za podstawę opodatkowania w zakresie gruntów organ podatkowy przyjął powierzchnię wykazaną przez stronę w korekcie deklaracji podatkowej za rok 2005. Następnie decyzją z 17.11.2006r. Wójt Gminy określił Ośrodkowi wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie 48.103,50zł oraz odmówił zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005r. według złożonego przez podatnika wniosku. Rozstrzygnięcie to jest trzecim z kolei wydanym w sprawie, albowiem poprzednie dwa ( z 29.12.2005r.

i 05.05.2006r.) były przez Kolegium Odwoławcze uchylane i przekazywane do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia w/w decyzji wynika, iż Ośrodek jest zakładem budżetowym powołanym 30.04.2001r. przez Radę Powiatu Uchwałą Nr [...] z [...].04.2001r. Prowadzi on działalność na bazie majątku [...] - przy czym wykonuje jego zadania z zakresu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz jego zobowiązania wynikające z zawartych umów

z PFRON. Ponadto jest wpisany do prowadzonego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej rejestru ośrodków uprawnionych do organizowania turnusów rehabilitacyjnych i przyjmowania zorganizowanych grup turnusowych. Na podstawie umowy użyczenia z 27 czerwca 2003 roku Strona jest posiadaczem działki

nr[...] w obrębie [...] o pow. 2,11ha. Grunty te stanowią użytki

rolne zabudowane oraz teren rekreacyjno–wypoczynkowy. Poza tym, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 1986r. nr [...] zespół pałacowo - parkowy w miejscowości został wpisany do rejestru zabytków województwa lubuskiego pod [...].

W ocenie Wójta, Ośrodek nie spełniał wymogów do skorzystania ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Jego stanowisko potwierdzać miały następujące okoliczności: 1/ obiekty te nie są indywidualnie wpisane do rejestru zabytków; 2/ Strona wykonuje odpłatnie wyodrębnione zadania i pokrywa koszty swojej działalności z przychodów własnych,

a to oznacza, że prowadzi działalność na własny rachunek. Organ powołując wyrok Sądu Najwyższego z 8.07.1998r. sygn. akt IIIRN 48/98 wyjaśnił też, iż prowadzenie przez Ośrodek działalności mieszczącej się w granicach zadań użyteczności publicznej nie oznacza, iż taka działalność nie jest działalnością gospodarczą, albowiem zgodnie

z art.6 ust.2 ustawy o samorządzie powiatowym, powiat może prowadzić działalność gospodarczą, nie wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej. Według organu, fakt prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej potwierdzają: Uchwała Rady Powiatu z [...].04.2001r. Nr [...] i załączony do niej Regulamin, faktura na świadczenie usług zewnętrznych w zakresie wyżywienia nr [...]/2005 z [...].10.2005r., nr [...]/2005 z [...].09.2005 r., konto - kwitariusza na pobieraną opłatę miejscowo - klimatyczną za rok 2005,a także ogłoszenia na stronach internetowych o corocznie świadczonych usługach w zakresie organizacji turniejów szachowych, których uczestnicy pokrywają koszty zakwaterowania i wyżywienia,

o świadczonych usługach hotelowych, o organizacji usług w zakresie turystyki rehabilitacyjno-wypoczynkowej, usług szkoleniowo-wypoczynkowych, czy też imprez okolicznościowych. Organ wskazał również, iż pomimo wezwania, Ośrodek powołując się na brak podstaw prawnych nie przedłożył wykazu przychodów za lata 2002, 2003

i 2005 z podziałem na poszczególne ich tytuły nie określił powierzchni, na której prowadzona jest działalność gospodarcza (np. kuchnia, pomieszczenia wynajmowane innym przedsiębiorcom, itp.), nie dostarczył szczegółowego rejestru sprzedaży za te lata. Poza tym organ wyjaśnił, iż 8.08.2006r. nie przeprowadził dowodu z oględzin nieruchomości będących przedmiotem postępowania, albowiem w tym czasie trwała kontrola Urzędu Wojewódzkiego, oraz dlatego, że wszystkie pomieszczenia były zajęte przez gości. W świetle powyższego Wójt Gminy całość użytkowanych przez stronę nieruchomości opodatkował podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odwołaniu Strona wnosząc o uchylenie w/w rozstrzygnięcia oraz orzeczenie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości 4.063,76 zł wraz z odsetkami, zarzuciła rażące naruszenie prawa oraz błędną kwalifikacje prawną, przyjętą dla gruntów i budynków będących w jej władaniu, oraz nie zastosowanie

się przez organ podatkowy do wyroków NSA oraz zaleceń Kolegium Odwoławczego zawartych we wcześniejszych orzeczeniach tego organu wydanych w sprawie. Jej zdaniem naruszono art.7 ust.1 pkt6 u.p.o.l. Powołała się na wyroki NSA z 22.07.1998r. sygn. akt ISA/Kr789/97 i z 18.01.1996r. sygn. akt SA/Ł560/95, z których wynika, iż po pierwsze - aby uznać, że w pomieszczeniach prowadzi się działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej, należałoby wypełniać przesłanki przedsiębiorcy prowadzącego działalność komercyjną nastawioną tylko i wyłącznie na zysk. Po drugie, zawarte w art.7 ust.1 pkt10 u.p.o.l. sformułowanie: "budynki i grunty" nie może być utożsamiane wyłącznie z pojęciem nieruchomości

w rozumieniu art.46 §1 Kodeksu Cywilnego, warunkiem zwolnienia od podatku od nieruchomości nie jest istnienie odrębnej nieruchomości, stanowiącej oddzielny przedmiot własności. Pod pojęciem budynku, w rozumieniu art.7 ust.1 pkt10 ustawy j/w, należy rozumieć określenie zawarte w art.3 ust.4 tej ustawy. Natomiast z określenia podstawy opodatkowania dla budynków, zawartego w art.4 ust.1 pkt1 ustawy wynika, ze dla celów podatku od nieruchomości podstawę opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, a więc suma powierzchni użytkowych lokali znajdujących się w danym budynku. Poza tym Strona powołała wyrok WSA

w Gliwicach z 11.05.2005r. sygn. akt ISA/62 878/04, wywodząc z niego m.in., że nawet gdyby prowadzona przez stronę działalność użyteczności publicznej nosiła cechy działalności gospodarczej, to Ośrodek nie podlegałby opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż podatek ten, będący podatkiem majątkowym, nie jest objęty wyłączeniem art.7 ust.1 pkt6 u.p.o.l., bowiem wyłączenie to obejmuje tylko podatki od działalności gospodarczej, do której to kategorii podatek od nieruchomości nie należy. Strona podkreśliła, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś ewentualne zyski przeznacza, albo na swoje cele statutowe, albo przekazuje je do budżetu powiatu.

Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżaną decyzję stwierdziło, iż bezspornym pozostaje, że w świetle art.1a ust.1 pkt3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej - uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt1 lit.b - (nie mającego

w sprawie zastosowania), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Działalnością gospodarczą, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej,

z zastrzeżeniem, ust.2 (również nie mającego w sprawie zastosowania).

Organ nie przesądzając faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez Ośrodek, podzielił stanowisko, iż strona jako zakład budżetowy jest pomiotem uprawnionym do jej prowadzenia. Niemniej jednak stwierdził, iż powyższe nie zwalniało organu I instancji z obowiązku przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego na okoliczność faktycznego prowadzenia przez Stronę w zajmowanych obiektach działalności gospodarczej - w szczególności w zakresie ustalenia powierzchni obiektów. Podkreślił, iż w sytuacji gdy z uwagi na niedogodny dla strony termin dowód z oględzin nie został przeprowadzony, organ I instancji winien był wyznaczyć nową datę, a nie w ogóle zaniechać jego dokonania. Niezbędność przeprowadzenia w/w czynności uzasadniał brakiem innych miarodajnych danych mogących być podstawą ustalenia powierzchni obiektów zajmowanych przez stronę, i koniecznością sprawdzenia, czy istotnie zgodnie

z twierdzeniem Strony część jej obiektów jest wykorzystywana na cele mieszkalne przez pracowników podatnika.

Na zakończenie SKO podkreśliło, iż poważne wątpliwości prawne budzi tytuł prawny, na podstawie którego strona postępowania użytkuje przedmiotowe nieruchomości, tj. umowa użyczenia z dnia [...].06.2003r. Organ stwierdził, iż aby można było przyjąć, że Ośrodek jako zakład budżetowy, posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, winna być mu ona oddana w trwały zarząd na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skardze Strona zarzuciła naruszenie: 1/ art.233 §3 w związku z art.127 o.p. - poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty podatku pomimo,

iż wraz korektą deklaracji podatku od nieruchomości za 2005r. został złożony w dniu 19.07.2005 r. – tj. 501 dni od złożenia kolejnego odwołania na decyzję organu

I instancji (04.12.2006r.); 2/ przepisów prawa cywilnego poprzez na nie uznanie prawa użyczenia nieruchomości Stronie skarżącej przez użyczającego właściciela Powiatu przysługującego na podstawie art.710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny w związku z art.18 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.); 3/ art.1c u.p.o.l. w związku z art.7 Konstytucji RP - poprzez uznanie przekroczenia kompetencji organu podatkowego w podatku od nieruchomości. 5/ art.21 ustawy z 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w związku z art.4 ust.1 pkt1 i pkt2 u.p.o.l.- poprzez nie uznanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków; 6/ naruszenie art.120, art.121 §1, art.122, art.125, art.127, art.139, art.210 §4o.p.; 7/ art.14 w związku z art.4 ust.1 ustawy z dnia

2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807); 8/ art.21 ust.1 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr79, poz.856 ze zm.) 9/ nie zastosowanie prawa do zwolnienia przedmiotowego przysługującego z art.7 ust.1 pkt6 u.p.o.l. poprzez nie uwzględnienie faktu, iż na przedmiotowych nieruchomościach nie prowadzi się działalności gospodarczej oraz faktu, iż jednostka organizacyjna (zakład budżetowy) Powiatu nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004r. Nr173, poz.1807);. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

W motywach uzasadnienia Skarżący podniósł, iż zaskarżoną decyzją została naruszona zasada dwuinstancyjności. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpoznaną decyzją organu I instancji, ponieważ istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ nie uwzględnił zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art.7 ust.1 pkt6 u.p.o.l. pomimo, że przedmiotowe nieruchomości są wpisane do rejestru zabytków, a ponadto, że Kolegium Odwoławcze nie uznało faktu, że na nieruchomościach tych nie prowadzi się działalności gospodarczej, a także, że tytuł prawny do władania nieruchomością posiada Starosta, który jest zarazem podatnikiem jako właściciel. Strona zaznaczyła, iż ani nie posiada wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS, ani do Ewidencji Działalności Gospodarczej i ani też nie jest przedsiębiorcą. Wskazała, iż przepisy ustawy nie dają podstawy do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i nieruchomości znajdujących się we władaniu jednostki organizacyjnej, jeżeli władanie to wynika z innego tytułu niż ustanowiony na jej rzecz trwały zarząd. Tym samym, w takim stanie prawnym nie można było mieć wątpliwości, kto jest podatnikiem jak to bezprawnie określiło Kolegium Odwoławcze.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę powtarzając argumentację jak

w zaskarżonym rozstrzygnięciu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne /art.3 par.1 i par.2 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./,

które oceniane są pod kątem zgodności z prawem, zarówno materialnym jak

i formalnym.

W niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na podstawie art.233 §2 Ordynacji podatkowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca w przyjętym przez Kolegium Odwoławcze stanowisku upatruje ewidentne uchylanie się od podjęcia merytorycznego przez ten organ rozstrzygnięcia, co do którego, w jej ocenie, mogło dojść na podstawie zebranego materiału dowodowego i treści przepisów mających w sprawie zastosowanie.

Wobec powyższego, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że w pierwszej kolejności należy poddać wykładni dyspozycje płynące z art.233 Ordynacji podatkowej. Przepis ten zawiera bowiem pełen katalog kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu, a zróżnicowanie rozstrzygnięć tego organu uzależnione jest od okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy oraz możliwości, jakie stwarza w tym zakresie powołany przepis.

Zasadą jest, że uchylenie decyzji organu I instancji może mieć miejsce tylko

w połączeniu z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy bądź umorzeniem postępowania I instancji, albo w połączeniu z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Konsekwencją przyjęcia stanowiska, że komentowany przepis zawiera skończony katalog form postępowania podatkowego, jest zaakceptowanie założenia, że organ odwoławczy nie może uchylać się od zastosowania jednej z tych form działania. W przypadku wystąpienia wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe bądź też uchylić zaskarżony akt (decyzję / postanowienie) w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Podkreślić należy, iż, możliwości wydania orzeczenia kasacyjnego, o którym mowa

w art.233 §2 Ordynacji podatkowej, przypisuje się charakter wyjątkowy. Stanowi ona odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Niemniej jednak w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują na konieczność zapoznania się z argumentacją organu I instancji będącego "dysponentem postępowania kontrolnego", to brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy bezzasadnie orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W świetle art.127 i art.233 §2 Ordynacji podatkowej, istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym dyspozycji wynikającej z art.229 Ordynacji podatkowej.

Stosownie więc do treści art.233 §2 organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten wskazuje, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd mógł ją oceniać i oceniał ją zatem przez pryzmat art.233 §2 Ordynacji podatkowej.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2007r., nr SKO 6574/264-P/06 nie została wydana

z naruszeniem art.233 §2 Op. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie wydał orzeczenie o charakterze kasacyjnym, którego efektem było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, albowiem w ocenie składu orzekającego organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji precyzyjnie wskazał na okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej zagadnieniem wymagającym uporządkowania jest przede wszystkim przesłanka podmiotowa – związana z ustaleniem podmiotu podatku od nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, iż kontrowersyjnym pozostaje również aspekt przedmiotowy- związany bezpośrednio z oceną zasadności i zakresu zwolnienia wynikającego z art.7 ust.1 pkt6 u.p.o.l., niemniej jednak zagadnieniem pierwszoplanowym, którego sprostowanie oddala na plan dalszy pozostałe sporne kwestie jest pierwsza z w/w przesłanek - odnosząca się do prawidłowego ustalenia podmiotu podatku od nieruchomości.

W tej materii należy się więc odwołać do art.3 ust.1 u.p.o.l. w świetle którego podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust.3 [pkt1], posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych [pkt2], użytkownikami wieczystymi gruntów [pkt3], posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej

z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości, lub bez tytułu prawnego z wyjątkiem ust.2 [pkt4 lit. a) b].

Komentowany przepis określa podmioty na których ciąży obowiązek podatkowy

w podatku od nieruchomości. W ustępie 1 kształtuje ogólną zasadę, stosownie do której, podatnikami są właściciele, posiadacze samoistni lub użytkownicy wieczyści nieruchomości. Zasada ta jednak doznaje wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W takim przypadku, stosownie do art.3 ust.1 pkt4 u.p.o.l. podatnikami są posiadacze na podstawie umów zawartych

z właścicielami lub Agencją Własności Skarbu Państwa, innego tytułu prawnego lub bez niego. Należy podkreślić, iż podatnikiem tego podatku jest podmiot wskazany

w tym przepisie, i to bez względu na to, czy czerpie on korzyści z nieruchomości, obiektów budowlanych, od których płaci podatek od nieruchomości.

Podatnikami podatku od nieruchomości mogą więc być państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej działające na podstawie ustawy o finansach publicznych. Są to jednostki budżetowe, zakłady budżetowe ( jak

w niniejszej sprawie – Skarżący Ośrodek), oraz gospodarstwa pomocnicze, których funkcjonowanie uregulowane jest w ustawie o finansach publicznych. Znamiennym jest, iż państwowe i komunalne jednostki organizacyjne nie mogą być, ani właścicielami, ani posiadaczami, ani też użytkownikami wieczystymi. Tylko w jednym przypadku

można o nich mówić jako o podatnikach podatku od nieruchomości. Mianowicie –

w razie ustanowienia tych jednostek jako zarządców nieruchomości stanowiących

własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Inne tytułu do władania nieruchomością wymienione w art.3 ust.1 u.p.o.l. nie mogą mieć zastosowania

w stosunku do państwowych jak i komunalnych jednostek organizacyjnych niewyposażonych w osobowość prawną. Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, ustanawia go właściwy organ w drodze decyzji na czas nieoznaczony, lub czas oznaczony (art.43-art.45 ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami)

Mając na uwadze opisane okoliczności należy podkreślić, iż obie strony – Skarżący w skardze, organ w decyzji - słusznie wskazały na tytuł prawny na podstawie którego strona użytkująca przedmiotowe nieruchomości została uznana za podmiot przedmiotowego podatku. Z akt administracyjnych wynika, iż jest to umowa użyczenia

z 27.06.2003r. Nie ulega więc wątpliwości, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy aspekt ten, ma w konsekwencji, decydujący wpływ na poczynienie prawidłowych ustaleń w kwestii statusu Skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości.

Niemniej jednak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie posiadanych akt nie miało jednakże możliwości orzec o obowiązku nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005r. Nie mogło orzec merytorycznie o obowiązku nadpłaty bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Dlatego też w ocenie składu orzekającego za niesłuszny należy potraktować zarzut strony skarżącej, iż SKO ograniczyło się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji i w ten sposób naruszyło zasadę dwuinstancyjności uchylając się od ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Sąd zauważa, iż w związku ze stanem faktycznym wynikającym z przedłożonych akt administracyjnych oraz w obliczu całokształtu poczynionych rozważań, organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien w pierwszej kolejności wyjaśnić stan faktyczny sprawy – i to przede wszystkim w kontekście tytułu prawnego na podstawie którego strona postępowania użytkuje przedmiotowe nieruchomości. Dalszą

tego konsekwencją inno być - ustalenie poczynione w kwestii związanych z dokonanymi przez stronę skarżącą terminami wpłat i ich wysokością. Następnie, uznając iż Ośrodek wpłacił należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2005r. ( nie mając statusu podatnika w podatku od nieruchomości) - wydanie orzeczenia w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005r. (albowiem po jego stronie powstała nadpłata).

W tym względzie należy podkreślić, iż organ I instancji bezzasadnie poczynił ustalenia dotyczące braku podstaw do objęcia Ośrodka przewidzianym

w art.7 ust.1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawowym zwolnieniem

z podatku. Konkluzja się taka nasuwa po analizie przedstawionego materiału, z którego wynika, iż strona skarżąca w ogóle nie ma statusu podatnika w podatku od nieruchomości. Tym samym za zbędne należało uznać ustalenia organu I instancji

w tym przedmiocie.

Natomiast za niezrozumiały należy uznać zarzut naruszenia przepisów prawa cywilnego. Podstawą prawną skarżonej decyzji są przepisy Ordynacji podatkowej. Nie zmienia tego również okoliczność, że obiekty którymi włada strona skarżąca są wpisane do rejestru ochrony zabytków. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia art.21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Albowiem nie polega na prawdzie pogląd, iż organ odwoławczy negował dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę dla wymiaru podatków lokalnych. Rację ma też Samorządowe Kolegium Odwoławcze podając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art.120, art.121 §1, art.122, art.125, art.127, art.139, art.210 §4 Ordynacji podatkowej, a także art.1c u.p.o.l. w związku z art.7 Konstytucji RP, jak również art.14

w związku z art.4 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Gwoli wyjaśnienia w związku z ostatnim z w/w zarzutów, sąd pragnie Stronie wyjaśnić, iż zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, niepodleganie wpisowi do rejestru samo w sobie nie przesądza o braku przymiotu przedsiębiorcy po stronie zainteresowanego podmiotu (por. wyrok WSA VI SA/Wa 2083/04 z 2005.07.06)

Mając na względzie powyższe Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa procesowego. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wydało decyzję kasacyjną w oparciu o treść art.233 §2. Swoją ocenę oparło na przekonywujących podstawach i dałoy temu wyraz

w uzasadnieniu. Podjęło zatem wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji wydało decyzję o przekonywującej treści. Należy mieć bowiem na uwadze, iż właściwe rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od dokonania oceny jej stanu prawnego i faktycznego również z punktu widzenia organu

I instancji.

Kierując się zatem przedstawionymi względami, skoro ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia zgłoszonego w niej żądania Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz.1270 ze zmianami), skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.

(-) Alina Rzepecka (-) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (-) Joanna Wierchowicz