Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 799/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 40 ust1 , art. 4 pkt 1, art. 103 ust 2, art. 2 ust 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2016 r. sprawy ze skargi A. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta wymierzył W. S. karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] pod lokalizację obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem o pow. [...] m2 (o wymiarach [...] m) w okresie od dnia [...]

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięciem podjętym w dniu [...]

Pismem z dnia 5 czerwca 2014 r. A. S. i W. S. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 kwietnia 2012 r. z uwagi na pominięcie w tym postępowaniu A. S., która jest współwłaścicielką ww. obiektu budowlanego.

W wyniku wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

decyzją z dnia [...] r. uchyliło swoją decyzję z dnia [...] r. oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r.i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] , wymierzył W. S.i A. S. karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi kategorii gminnej - ul. [...] przez lokalizację w odległości [...] m od krawędzi jezdni obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem o powierzchni [...] m2 w okresie od [...] r. Decyzję wydano na podstawie art. 40 ust. 6 i ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460), § 4 pkt 1 lit. a i b uchwały nr XLIX/631/06 Rady Miasta Kołobrzeg z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych w granicach administracyjnych miasta Kołobrzeg na cele związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 22) oraz art. 104 k.p.a.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na przeprowadzoną wizję

w terenie i materiały zgromadzone w sprawie uznał, że strony zajmowały pas drogowy bez zezwolenia poprzez umieszczenie w nim obiektu budowlanego (usługowo

-handlowego) co najmniej od 3 czerwca 2008 r. Obiekt trwale związany z gruntem, umieszczony został w pasie drogowym ul. [...] w odległości 0,5 m od krawędzi jezdni drogi gminnej, o wymiarach [...] m. W związku z powyższym ustalono karę w wysokości [...] zł jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego ([...] m2), liczby dni zajęcia pasa drogowego ([...]), stawki opłaty za zajęcie [...] m2 wynoszącej [...] zł za każdy kolejny [...]m2, zgodnie z uchwałą powołaną w podstawie prawnej decyzji. Organ podkreślił, że obowiązkiem zarządcy drogi jest wymierzenie kary w razie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, bez względu na powód zajęcia pasa, zaś w sprawie nie wydano decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego, ponieważ konieczne było wydanie orzeczenia o rozbiórce przez organ nadzoru budowlanego. Prezydent Miasta już od [...] r. informował strony o braku możliwości zabudowy gruntu przyległego do działki nr [...] , tj. pasa drogowego ul. [...] Strony posiadały wiedzę, że planowana przez nich budowa ogrodu zimowego będzie skutkować częściowym zajęciem pasa drogowego. Mimo tego pas drogowy został zajęty pod obiekt budowlany. Obiekt ten nie został usunięty mimo ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] o rozbiórce obiektu.

Nadto organ wyjaśnił, że na podstawie uchwały nr VI/43/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich, ul. Słowackiego zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich tzn. w rozumieniu art. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych jest drogą publiczną.

W odwołaniu od tej decyzji W. S. i A. S. domagali się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Podnieśli, że działka nr [...] w obrębie [...] pozbawiona została pierwotnego statusu drogi lokalnej i otrzymała status terenu przyległego ulicy lokalnej [...] zaś plan zagospodarowania przestrzennego nie ustanowił linii rozgraniczających pas drogowy. Nadto zarzucili błędne ustalenie powierzchni zajętego pasa drogowego w następstwie przyjęcia jako punktu odniesienia krawędzi jezdni, zamiast linii rozgraniczającej. Stwierdzili, że do nieświadomego zajęcia przez nich pasa drogowego doszło dnia [...] r., kiedy nie obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z [...] r. (obowiązywał do [...] r.), a nowy plan wszedł w życie we [...] r. Wszelkie zatem rozważania związane z drogami należy rozpatrywać w oparciu o ustawę o drogach publicznych według stanu prawnego obowiązującego na dzień uchwalenia planu miejscowego z dnia [...] r., a wówczas inna była definicja pasa drogowego. W ocenie stron, organ nie wskazał aktu, który statuowałby pas drogowy ul. [...] Zajęcie pasa drogowego zostało stwierdzone [...] r., to jest w czasie gdy działka nr [...] nie miała statusu drogi a jedynie "terenu". Na mocy uchwały Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 18 lutego 2008 r. stała się drogą wewnętrzną ponieważ nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych. Uchwała ta nie ustaliła przebiegu drogi wewnętrznej ul. [...] i nie wydzieliła liniami granicznymi pasa drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23

- dalej k.p.a.) oraz art. 39 ust. 1 i 3, art. 40 ust. 1, 2, 3 i 12 ustawy z dnia 21 marca

1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 39 ust. 1, art. 40 ust.1, 2, 3, 12 ustawy o drogach publicznych wyjaśnił, że w niniejszej sprawie postępowanie przed organem pierwszej instancji było prowadzone z urzędu, po dokonaniu w dniach [...] r. kontroli i oględzin pasa drogowego drogi gminnej, ul. [...] potwierdzających dalsze zajmowanie przez stronę bez zezwolenia tego pasa drogowego. O nieprzerwanym zajmowaniu pasa drogowego świadczy również decyzja organu nadzoru budowlanego z dnia 19 listopada 2008 r. nakazująca stronie rozbiórkę przedmiotowego obiektu, która to nie została wykonana.

Grunt, na którym posadowiony jest budynek, do którego dobudowano obiekt zajmujący pas drogowy, został oddany w użytkowanie wieczyste, a budynek stanowi odrębną własność A. i W. S. Skoro właścicielami budynku, wraz z dobudowaną do niego częścią, są A. i W. S., to należy uznać, że to oni są zajmującymi pas drogowy, na którym obiekt postawiono.

Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz zachodzącego w sprawie stanu faktycznego i prawnego Kolegium stwierdziło, że zgromadzone dowody potwierdzają okoliczność zajęcia pasa drogowego. Obliczając wysokość kary odpowiadającej dziesięciokrotności opłaty, organ prawidłowo zastosował stawkę wynikającą z § 4 pkt 1 lit. "a" i "b" uchwały nr XLIX/631/06 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych w granicach administracyjnych miasta Kołobrzeg na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem utrzymaniem i ochroną dróg. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja, z której wynika, że podczas wizji przeprowadzano pomiar zajętej powierzchni pasa drogowego i ustalono, że powierzchnia całkowita zajęcia wynosiła [...] m2 ([...] m szerokość), sporządzano dokumentację zdjęciową, sporządzano protokoły z oględzin tej części pasa drogowego, potwierdzające stan faktyczny.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że treść planu zagospodarowania przestrzennego nie przesądza o charakterze terenu przeznaczonego pod drogi publiczne. Publiczny charakter drogi wynika z aktów wydanych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych. W okresie, którego dotyczy przedmiotowe zajęcie pasa drogowego ul. [...] posiadała i nadal posiada status drogi publicznej o kategorii gminnej. Do takiej kategorii dróg (drogi lokalne miejskie) została zaliczona na podstawie uchwały nr VI/43/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich. W czasie podejmowania tej uchwały w ustawie o drogach publicznych funkcjonowało odrębne pojęcie drogi gminnej oraz drogi lokalnej miejskiej (w zależności czy położone były na terenie miejskim, czy też poza nim). Obydwa pojęcia, tworzące jedną kategorię dróg, zostały zastąpione pojęciem drogi gminnej w wyniku nowelizacji ustawy obowiązującej od 1 stycznia 1999 r. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w czasie podejmowania uchwały, zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następuje w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego. W związku z tym należy stwierdzić, że na mocy przywołanej wyżej uchwały, w sposób ważny i obowiązujący, ul. [...] otrzymała kategorię drogi lokalnej miejskiej, co po nowelizacji przepisów spowodowało określenie tej kategorii kategorią drogi gminnej. Nadto, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Przepisy te nie zostały zmienione i do chwili obecnej ul. Słowackiego posiada status drogi publicznej o kategorii drogi gminnej. Teren zajęty pod tę drogę nie został w żaden sposób pozbawiony charakteru drogi publicznej. Nie można się także zgodzić, że zapisy w obowiązującym uprzednio, a także obowiązującym obecnie planie zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym droga ta jest zlokalizowana, mogły zmienić charakter tej działki gruntu. Jakiekolwiek nieścisłości i niejasności w zakresie treści planów, przedstawione przez odwołujących się nie stanowią okoliczności mogących podważyć charakter działki nr 51 w obrębie 4 jako drogi publicznej o kategorii gminnej.

Kolegium wyjaśniło też, że wskazywane w odwołaniu różnice w powierzchni działki wskazane wg ewidencji Starostwa Powiatowego (0,1683 ha) oraz wg metryki ulicy (0,1728 ha) nie wpływają na stan faktyczny sprawy i nie mają żadnego związku

z zajęciem pasa drogowego, a więc z przedmiotem postępowania. Co do ustalenia przez organ I instancji powierzchni zajęcia pasa drogowego, Kolegium stwierdziło, że dokonano tego w sposób prawidłowy. Z akt wynika, że powierzchnia ta została obliczona jako iloczyn liczby m2 powierzchni pasa zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego. Powierzchnia ta nie była obliczana od krawędzi jezdni, lecz odpowiada rzutowi poziomemu tej części obiektu, która zlokalizowana jest w granicach pasa drogowego.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że nie ma istotnego znaczenia zmiana definicji drogi publicznej wskazana przez odwołujących się. Nie można się bowiem zgodzić, że zajęcie pasa drogowego w [...] r. należy rozpatrywać wg przepisów obowiązujących na dzień uchwalenia planu zagospodarowania przyjętego uchwałą z dnia 17 listopada 1989 r. Nie ma ku temu żadnego uzasadnienia, a ponadto byłoby to sprzeczne z wszelkimi zasadami stosowania prawa. Stan faktyczny w niniejszej sprawie musi być oceniany w zestawieniu ze stanem prawnym obowiązującym w chwili zdarzenia będącego przedmiotem decyzji, to jest zajęciem pasa drogowego w terminie, którego dotyczy decyzja (2008-2011 r.).

Według Kolegium nie ma również bezpośredniego wpływu na sprawę twierdzenie strony o nieświadomym zajęciu pasa drogowego. Nadto organ wyjaśnił, że przed stwierdzeniem zajęcia pasa drogowego, strona zwracała się do organu

o wydzierżawienie tego terenu w celu postawienia ogrodu zimowego i w piśmie z dnia 22 listopada 2007 r. otrzymała odpowiedź, że nie ma możliwości zabudowy tego terenu z uwagi na jego przeznaczenie pod drogę publiczną. Okoliczność ta potwierdza, że strona miała świadomość, iż zajmuje pas drogowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję A. S. i W. S. wnieśli o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji jak i dopuszczenie dowodu z czterech zdjęć obrazujących faktyczny przebieg pobocza ul. [...]na okoliczność nieistnienia możliwości wydzielenia pasa drogowego na całej długości tej ulicy. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie art. 6 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, która nie ma oparcia w przepisach prawa, zwłaszcza miejscowego;

- naruszenie prawa materialnego, wskutek błędnej wykładni przepisu art. 4 pkt 1 w zw.

z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, nieuwzględnienia okoliczności, iż pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą;

- naruszenie art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 i 4 k.p.a., wskutek niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pomimo żądań strony, nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność ustanowienia pasa drogowego ul. Słowackiego, a zwłaszcza wydzielenia linii granicznych;

- błędne, niewynikające z prawa, w tym prawa miejscowego ustalenia, iż działka nr [...] w obrębie [...] miasta K., w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Kołobrzeg przyjętego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Kołobrzegu nr X/46/89 z dnia 17 listopada 1989 r. oznaczona jest kolorem szaro-białym (tereny komunikacyjne), podczas gdy w planie tym na planszy zasadniczej, teren działki oznaczony jest kolorem żółtym z funkcją USW, US, a także niewyjaśnienie rozbieżności graficznej w kolorystyce pomiędzy planszami różnych skali;

- naruszenie prawa miejscowego z 1989 r. wskutek nieuwzględnienia, że działka nr [...] pozbawiona została pierwotnego statusu drogi lokalnej i otrzymała status przyległego terenu, ulicy lokalnej [...] oraz że miejscowy plan zagospodarowania, nie ustanowił linii rozgraniczających (granicznych), zaś metryka ul. [...] lp.ks.inwet. 145, nie ma charakteru prawa miejscowego, a jedynie stanowi dokument czynności technicznej;

- błędne ustalenie powierzchni działki nr [...] zajętej rozbudowanym obiektem,

w następstwie przyjęcia jako punkt odniesienia "krawędzi jezdni", a nie linii rozgraniczającej (granicznej), a także nieuwzględnienia faktu, iż inne nieruchomości przy ul. [...] sięgają krawędzi;

- niewyjaśnienie różnic powierzchni działki nr [...] , która wg ewidencji Starostwa Powiatowego wynosiła [...] ha, zaś wg metryki ulicy [...] ha, zaś faktycznie jest znacznie mniejsza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 10 października 2016 r., Sąd w oparciu o art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił

przeprowadzić dowód z wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. sygn. akt [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że akt ten odpowiada prawu, gdyż w sposób właściwy zinterpretowano

i zastosowano obowiązujące przepisy prawa oraz uwzględniono wymagane w toku postępowania administracyjnego reguły zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą wymierzono skarżącym karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...] przez lokalizację w odległości [...] m od krawędzi jezdni obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem o powierzchni [...] m2 w okresie od [...]

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 40 ust. 12 tejże ustawy, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi (pkt 1) lub z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 2), bądź o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 3) zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami wymierzenia kary administracyjnej na jego podstawie są: zajęcie pasa drogowego oraz brak zezwolenia właściwego zarządcy drogi na takie zajęcie lub zajęcie pasa niezgodnie z tym zezwoleniem. Istotny jest zatem sam fakt niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego, bez względu na to, czy strona miała świadomość bezprawności działania.

Podstawą wymierzenia kary pieniężnej stanowiło ustalenie organów, że skarżący w okresie od [...] r. kontynuowali zajęcie pasa drogowego ul. [...] (działka nr [...] ) o powierzchni [...] m2 wobec zlokalizowania w jego granicach obiektu budowlanego, bez wymaganego prawem zezwolenia. Zajęcie pasa drogowego nastąpiło na skutek samowolnej rozbudowy należącego do nich budynku, w związku z którą to rozbudową częściowo umiejscowiono obiekt w ul. [...] stanowiącej drogę gminną.

W ocenie Sądu, ustalenia te uznać należy za prawidłowe, gdyż znajdują odzwierciedlenie we właściwie zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Sporny fakt zajęcia pasa drogowego potwierdzają w szczególności: dowody z wizji przeprowadzonych w terenie, dokumentacja mapowa, fotograficzna oraz ewidencja drogi ul. [...] Poza tym, wyrokiem nakazowym z dnia [...] r.

IIK [...] Sąd Rejonowy [...] wymierzył skarżącym karę grzywny za dokonanie samowoli budowlanej, wchodzącej w pas drogowy, a będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Przy czym organ odwoławczy zasadnie przyjął jako pozbawione podstaw prawnych żądanie strony, aby zajęcie pasa drogowego mające miejsce w latach [...] r. rozpatrywać według przepisów obowiązujących na dzień uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego miasta przyjętego uchwałą Rady Narodowej z dnia 17 listopada 1989 r. Zgodnie bowiem z zasadą praworządności, do skutków naruszenia prawa zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie zdarzenia, które doprowadziło do tego naruszenia, a więc w niniejszej sprawie z okresu 3 czerwca 2008 r. –1 grudnia 2011 r.

Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych stanowiąc, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Pojęcie pasa drogowego jest zatem pojęciem znacznie szerszym od drogi i jego zasadniczym elementem, co trafnie podkreślono w skardze, jest wydzielenie tego pasa liniami granicznymi.

W kontekście tej definicji stwierdzenie, że dany obiekt znajduje się w granicach pasa drogowego wymaga od organu zbadania jak i udokumentowania zarówno statusu drogi jak i przebiegu jej pasa drogowego. Analiza akt sprawy potwierdza, że organy sprostały powyższemu obowiązkowi, zasadnie przyjmując za wykazane, iż ul. [...] (działka nr [...] ) ma status drogi publicznej, zaś jej pas drogowy obejmuje teren samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego.

W świetle załącznika do uchwały nr VI/43/89 Wojewódzkiej Rady Narodowej

w Koszalinie z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich, ulica [...] posiada status drogi miejskiej. Uchwała ta została wydana na podstawie przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych, który na dzień wydania wymienionej uchwały brzmiał cyt. "Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następuje

w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego".

Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Stąd bez wątpienia ulica [...] posiada status drogi publicznej o kategorii gminnej (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych).

Chybiony jest pogląd skarżących, że Miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta przyjęty uchwałą nr IX/46/89 Miejskiej Rady Narodowej w Kołobrzegu w dniu 17 listopada 1989 r. pozbawił ul. [...] statusu drogi lokalnej.

Zaliczenie do określonej kategorii drogi jak i pozbawienie tej kategorii oraz wyłącznie drogi z użytkowania dokonywane jest w formie aktów wydawanych w trybie ustawy o drogach publicznych. Z kolei miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będący również aktem prawa miejscowego, podejmowany jest na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a zasadniczym jego celem jest określenie przeznaczenia objętych nim terenów. Ustawodawca w żadnej z powołanych ustaw, nie przewidział natomiast możliwości dokonywania planem zmiany charakteru (kategorii) drogi. W szczególności takich wniosków nie sposób wywieść z powołanych w skardze przepisów ustawy o drogach publicznych. Należy bowiem odróżnić kompetencje gminy do czynienia w miejscowym planie ustaleń co do rozwoju sieci dróg, od kompetencji zaliczenia drogi do danej kategorii dróg.

Co więcej ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1989 r. nie obowiązywał w dacie zajęcia pasa drogowego, a tym samym powołane w skardze rozbieżności graficzne w kolorystyce pomiędzy załączonymi do planu poszczególnymi mapami pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Z kolei mająca znaczenie dla niniejszej sprawy uchwała Rady Miasta Kołobrzeg z dnia 18 lutego 2008 r. nr XVIII/242/08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru miasta przewiduje wprost, że ul. [...] stanowi teren drogi publicznej klasy dojazdowej o funkcji ulicy publicznej dojazdowej. Podniesiona w skardze okoliczność, że plan nie zawiera linii rozgraniczających pas drogowy tej ulicy nie oznacza, że droga staje się przez to drogą wewnętrzną.

Jak już wyżej wskazano w realiach niniejszej sprawy o publicznym statusie drogi przesądza uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 29 marca 1989 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego, to wiąże zarówno organ rozpoznający sprawę zajęcia pasa drogowego jak i Sąd. Oznacza to, że nieuprawnione jest dokonywanie ustaleń wbrew postanowieniom tej uchwały i w sposób odmienny kwalifikowanie drogi.

Wskazać przy tym należy, że wydzielenie liniami granicznymi pasa drogowego następuje poprzez wyznaczenie linii geodezyjnego podziału. Z przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie wynika, aby wydzielenie pasa drogowego następowało w jakiś inny, szczególny sposób. Wyznaczenie linii geodezyjnych nie jest jednak uzależnione od faktycznego zagospodarowania terenu. Stąd wniosek skarżących o dopuszczenie dowodu z czterech zdjęć obrazujących faktyczny przebieg pobocza, na okoliczność nieistnienia możliwości wydzielania pasa drogowego na całej długości ulicy, nie zasługiwał na uwzględnienie.

W orzecznictwie przyjmuje się, że dokumentem w oparciu o który należy dokonać ustaleń dotyczących parametrów pasa drogowego jest książka drogi, o której mowa w § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom (Dz. U. Nr 67, poz. 582). W książce drogi podawane są dane dotyczące szerokości i powierzchni pasa drogowego. Jest to dokument urzędowy o zasadniczym znaczeniu dla oceny, czy doszło do zajęcia pasa drogowego, a tym samym jego treść powinna stanowić punkt odniesienia do ustaleń faktycznych poczynionych przez organy w toku postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1642/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r. III SA/Gd 194/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 401/14, wyroki dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zarówno książka drogi założona w dniu [...] r., w której to w tabeli [...] podano szczegółowe dane techniczne pasa drogowego jak i metryka drogi sporządzona w dniu [...] r. Istnienie ewentualnej różnicy w powierzchni działki nr [...] pomiędzy ewidencją Starostwa Powiatowego, a metryką pozostaje jednakże bez wpływu na istotne ustalenia sprawy zwłaszcza w sytuacji, gdy fakt zajęcia pasa drogowego obrazuje mapa, na której naniesiono linie graniczne pasa drogowego wraz z zaznaczonym miejscem zlokalizowania przedmiotowego obiektu budowlanego.

Dodatkowo podnieść należy, że działania podejmowane przez skarżących polegające najpierw na zwróceniu się o wydzierżawienie przedmiotowego terenu (2007

-2008 r.), a następnie uzyskaniu jego służebności świadczą o niekonsekwencji ich stanowiska. Podpisanie aktu notarialnego z dnia 7 stycznia 2014 r. ustanawiającego na rzecz skarżących służebność pasa drogowego ul. [...] ale także przedłożenie projektu architektonicznego z dnia 12 grudnia 2012 r. świadczy o tym, że strony podzielają wynikające w nich ustalenia, że przedmiotowy obiekt znajduje się częściowo na działce stanowiącej pas drogowy. Ale już w samej skardze kwestionują fakt, że w ogóle doszło do bezprawnego wkroczenia w pas drogowy.

Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia powierzchni zajętej rozbudowanym obiektem to wyjaśnić należy, że z akt sprawy nie wynika, aby pomiar dokonywany był w odniesieniu do krawędzi jezdni ul [...] . Wskazanie przez organ w decyzji, że wybudowany przez skarżących samowolnie obiekt budowlany trwale związany z gruntem zlokalizowany został w odległości 0,50 m od krawędzi jezdni, odnosiło się jedynie do lokalizacji obiektu, a nie czynności dokonania pomiaru. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych notatek służbowych oraz dołączonych do nich map wynika, że pomiaru dokonano biorąc pod uwagę linię rozgraniczającą ul. [...] od działki skarżących. Powierzchnię zajętego pasa drogowego określono na 24 m2, co odpowiada rzutowi poziomemu obiektu oraz powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem ustanowionej służebności.

Reasumując stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, zaś Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego, czy przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.,

poz. 718 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.