Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 29/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. O. wystąpiła w dniu 6 kwietnia 2004 r. z wnioskiem do Starosty o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Decyzją z dnia "[...]"sierpnia 2004 r. znak: "[...]" Starosta na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003r. Nr 118, póz. 1112 ze z.), odmówił skarżącej nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji, w oparciu o zgromadzoną dokumentację stwierdził, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków do nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego określonych w przepisach art. 9b ust. l powołanej wyżej ustawy, gdyż nie odbyła stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego. Wskazał jednocześnie, że wobec A. O. nie mają zastosowania przepisy art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, póz. 1194 z późn. zm.) zgodnie z którymi nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. i byli zatrudnieni w placówce w wymiarze co najmniej H obowiązkowego wymiaru zajęć, otrzymuj ą z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego.

Od decyzji tej odwołanie wniosła A. O. W odwołaniu wskazała, iż od 1983r. pracuje w oświacie. Podejmując pracę rozpoczęła naukę w studium Pedagogicznym organizowanym przez Instytut Kształcenia Nauczycieli w O., gdzie uzyskała kwalifikacje pedagogiczne w rozumieniu art. 9 ust. l ustawy - Karta Nauczyciela. Odwołująca się argumentowała, iż chociaż w oświacie pracowała nieprzerwanie od 1983r. w pełnym wymiarze godzin nie uzyskała mianowania ani od ówczesnego dyrektora ani z mocy prawa. W dniu 28 lipca 1998r. A. O. uzyskała tytuł magistra pedagogiki opiekuńczej. Pomimo to również odmówiono jej nadania' stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Odwołująca się wskazała na uchwałę Sądu Najwyższego z 7 czerwca 1994r. I PZP 25/94 OSP 1995/6/143, zgodnie z którą "warunek posiadania odpowiednich kwalifikacji, którego spełnienie jest niezbędne do uzyskania przez nauczyciela mianowania z mocy prawa, musi być spełniony w momencie upływu trzyletniego okresu zatrudnienia.

Decyzją z dnia "[...]"listopada 2004r. Nr "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, przepisy art. 9b ust. l ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r - Karta Nauczyciela powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie mają zastosowania w sprawie będącej przedmiotem postępowania. Określają bowiem warunki jakie należy spełnić, by uzyskać kolejny stopień awansu zawodowego z mocy aktu nadania, a nie z mocy prawa, o co faktycznie wnosi strona. Mając na względzie żądanie strony, tj. nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa oraz materiał dowodowy dotyczący przebiegu zatrudnienia i kwalifikacji A. O., Wojewoda wskazał, iż sprawę należało rozpatrzyć w oparciu o następujące przepisy prawa materialnego: art. 7 ust. l oraz art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy — Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw / Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm./ oraz art. 28 ust. l pkt l ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy — Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy — Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw / Dz. U. Nr 111, póz. 1194 z póżn. zm./.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu 6 kwietnia 2000r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy — Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wprowadzającej dla nauczycieli stopnie awansu zawodowego, A. O. zatrudniona była na stanowisku wychowawcy w Domu Dziecka w G., w pełnym wymiarze zajęć, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Zatrudnienie strony na podstawie umowy o pracę oznacza, w ocenie Wojewody, że odwołująca się, nie spełniała warunków do uzyskania z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy — Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw / Dz.U. Nr 19, póz. 239 z późn. zm. /, gdyż zarówno przed, jak i w dniu wejścia ich w życie, nie była zatrudniona na podstawie mianowania. Rozpatrując uprawnienie skarżącej do uzyskania z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, w świetle przepisów ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy — Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy — Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw; organ II instancji stwierdził, ii stosownie do treści art. 28 ust l pkt l powołanej ustawy nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczycie mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 20 października 2001 r., jeżeli w tym dniu byli zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska wychowawcy w domu dziecka odwołująca się uzyskała z dniem 28 lipca 1998r., tj. z chwilą ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki opiekuńczej, co w świetle brzmienia art. 10 ust.2 pkt 7 Karty Nauczyciela oznacza, iż okres nieprzerwanej, zgodnej z kwalifikacjami, co najmniej 3 lub 4 - letniej pracy pedagogicznej, należy liczyć właśnie od tego dnia. W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest więc fakt, że w dniu 31 sierpnia 2000 r., Pani A. O. nie spełniała warunku niezbędnego do otrzymania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego, ponieważ nie legitymowała się co najmniej trzyletnim lub czteroletnim okresem zatrudnienia o których mowa w art. l O ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, gdyż te upływały odpowiednio: trzyletni - w dniu 28 lipca 2001 r., czteroletni -w dniu 28 lipca 2002 r.

Następnie Wojewoda w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż odrębną kwestią, na którą wskazuje skarżąca w odwołaniu, jest ustalenie formy stosunku pracy na podstawie którego winna być zatrudniona przed 6 kwietnia 2000r., tj. przed datą wejścia w życie przepisów wprowadzających dla nauczycieli stopnie awansu zawodowego. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii, wykracza jednakże poza kompetencje organu administracyjnego, gdyż dotyka ona materii związanej ze stosunkiem pracy, a ta zgodnie żart. 91 c Karty Nauczyciela należy do właściwości sądu pracy.

Skargę na po wyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła A. O. W skardze wskazała, iż 24 października 1983r. rozpoczęła pracę w Szkole Podstawowej w W., podejmując jednocześnie naukę w Instytucie Kształcenia Nauczycieli w O. i uzyskując wymagane kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych. Z tymi kwalifikacjami 2 marca 1986r. rozpoczęła pracę w Domu Dziecka w G., gdzie pracuje 21 lat. Skarżąca argumentowała, iż w momencie podjęcia pracy w Domu Dziecka nikt od niej nie wymagał innych kwalifikacji poza nauczycielskimi. Dlatego też skarżąca podniosła, iż świetle obowiązującego wówczas brzmienia art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela po 3 latach nieprzerwanej pracy Dyrektor Domu Dziecka w G. powinien nawiązać ze skarżącą stosunek pracy na podstawie mianowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł ojej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). W sprawie niniejszej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, naruszenia przepisów prawa określonych w treści art. 145 § l pkt l ustawy.

Z wniosku z dnia 6 kwietnia 2004r. wynika, iż skarżąca domagała się nadania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Słusznie wskazuje Wojewoda w zaskarżonej decyzji, iż możliwość uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa została przewidziana w dwóch aktach prawnych, a mianowicie ustawie z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, póz. 239 z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, póz. 1194 z późn. zm.). Ustawa z dnia 18 lutego 2000r. stanowi w art. 7 ust. l i art. 10 ust. 3, iż stopień nauczyciela mianowanego uzyskują z mocy prawa nauczyciele: zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 6 kwietnia 2000 r. na podstawie mianowania lub zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem 6 kwietnia 2000 r., jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, spełniali wymogi kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. l pkt l Karty Nauczyciela i zatrudnieni byli w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Warunków tych w ocenie Sądu skarżąca nie spełniała, nie była bowiem - co wynika z akt osobowych - nigdy zatrudniona na podstawie mianowania, co jest niezbędną przesłanką do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie ustawy z 18 lutego 2000r. W mniejszym postępowaniu nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi, w których skarżąca wywodzi, iż winna po trzech latach nieprzerwanej pracy zostać zatrudniona na podstawie mianowania. Skarżąca domaga się bowiem w istocie rozstrzygnięcia sporu ze stosunku pracy, a mianowicie ustalenia, że już przed dniem 6 kwietnia 2000r. spełniała warunki do nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 czerwca 2001 r. sygn. akt II j SA/Łd 16/01 wskazał, iż "w sprawie o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela sąd l administracyjny nie może rozstrzygnąć sporu dotyczącego rodzaju stosunku pracy, będącego podstawą zatrudnienia nauczyciela". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Wynika to wprost z art. 91 c ust. l Karty Nauczyciela, który stanowi, iż spory o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli, niezależnie od formy nawiązania stosunku pracy, rozpatrywane są przez sądy pracy. Dodatkowo wskazać należy, iż sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność decyzji wydanych w oparciu o przepisy Karty Nauczyciela. System awansu zawodowego nauczycieli wprowadzony ustawą z 18 kutego 2000r. oddziela kwestię formy nawiązania stosunku pracy od nadania stopni awansu zawodowego. Stosunek pracy nawiązuje z nauczycielem pracodawca, natomiast stopień awansu zawodowego nadają w drodze decyzji administracyjnej organy określone ustawą i decyzje te podlegają kognicji sądów administracyjnych. Zatem dopiero rozstrzygnięcie sporu ze stosunku pracy może dać podstawę do ewentualnej zmiany aktu nadania stopnia awansu zawodowego w trybie wznowienia postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu słuszne jest także stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym skarżąca nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ust. l pkt l ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy — Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy — Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z tym przepisem nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 20 października 2001 r., jeżeli w tym dniu byli zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Warunkami, jakie należało spełniać w dniu 31 sierpnia 2000 r., by uzyskać z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 2 pkt 7 obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. były: wykonywanie bezpośrednio przed mianowaniem nieprzerwanej, zgodnej z kwalifikacjami, pracy pedagogicznej w szkole, w pełnym wymiarze zajęć, przez co najmniej 3 lata i w tym okresie uzyskanie dwóch ocen co najmniej wyróżniających na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem, wykonywanie nieprzerwanie, zgodnie z kwalifikacjami pracy pedagogicznej w szkole, w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata i na koniec czwartego roku pracy, uzyskanie co najmniej oceny dobrej. W ocenie Sądu zapis art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 czerwca 1996r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 87, póz. 396), a obowiązującym od 7 sierpnia 1996r., wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, iż do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa -poza innymi wymogami określonymi tym przepisem - niezbędne było wykonywanie bezpośrednio przed mianowaniem, nieprzerwanej, zgodnej z kwalifikacjami, pracy pedagogicznej w szkole. W niniejszej sprawie nie ma więc zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1994r. sygn. akt I PZP 25/94 zgodnie z którą "warunek posiadania odpowiednich kwalifikacji, którego spełnienie jest niezbędne do uzyskania przez nauczyciela mianowania z mocy prawa, musi być spełniony w momencie upływu trzyletniego okresu zatrudnienia (art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 w zw. z pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. Nr 3, póz. 19 ze zm.)". Uchwała ta została bowiem wydana w oparciu o przepis art. 10 ust 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, który przed nowelizacją z dnia 7 sierpnia 1996r., nie wymagał, by warunkiem posiadania odpowiednich kwalifikacji należało legitymować się przez cały okres trzyletniego zatrudnienia.

Słusznie podaje organ odwoławczy, iż skarżąca warunki określone ustawą z dnia 23 sierpnia 2001 r. konieczne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego spełniła dopiero odpowiednio 28 lipca 2001 r. (trzyletni okres wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami) oraz w dniu 28 lipca 2002r. (czteroletni okres wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami). Poza sporem pozostaje między stronami, iż skarżąca w dniu 28 lipca 1998r. z chwilą ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki opiekuńczej uzyskała kwalifikacje konieczne do zajmowania stanowiska wychowawcy w placówce oświatowo-wychowawczej. Sporne natomiast między stronami jest, czy kwalifikacje te skarżąca posiadała już wcześniej. Z treści skargi wynika, iż skarżąca uzyskanie tych kwalifikacji wiąże z ukończeniem 16 lipca 1984r. Studium Pedagogicznego, które ukończyła będąc zatrudnioną na stanowisku nauczyciela w Szkole Podstawowej w W. Stosownie do § 3 ust. 2 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 29, póz. 206) w terminie do dnia 31 sierpnia 1990 r. kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych można uzyskać również przez uzyskanie świadectwa dojrzałości i ukończenie studium pedagogicznego. Natomiast § 10 ust. 2 rozporządzenia stanowił, iż kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w domach dziecka, internatach, w domach wczasów dziecięcych lub w pogotowiach opiekuńczych dla dzieci i młodzieży posiada osoba, która ma kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych lub średnich i ukończyła studium pedagogiczne z zakresu opieki nad dzieckiem. W ocenie Sądu ukończenie studium pedagogicznego dało skarżącej jedynie kwalifikacje potrzebne do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych. Po pierwsze, wynika to z faktu, że świadectwo ukończenia studium wskazuje, iż skarżąca ukończyła studium pedagogiczne, a nie studium pedagogiczne z zakresu opieki nad dzieckiem. Po drugie, studium to było prowadzone w oparciu o przepisy zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z 22 maja 1981r. w sprawie zasad uzyskiwania kwalifikacji pedagogicznych przez czynnych nauczycieli szkół podstawowych i placówek oświatowo-wychowawczych (Dz. Urz. MOiW nr 5 póz. 28). Z przepisów tego zarządzenia wynikało, że do studium przyjmowani są nauczyciele zatrudnieni w szkołach podstawowych i innych placówkach oświatowo-wychowawczych. Załącznik nr l do zarządzenia w punkcie 3 wskazuje, iż program kształcenia pedagogicznego oparty jest na grupie przedmiotów odpowiadających kształceniu nauczycieli realizujących nauczanie początkowe w klasach I - III, nauczycieli uczących określonego przedmiotu w klasach IV-VIII, nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach wychowawców w innych placówkach oświatowo-wychowawczych. Elementem zaś rozróżniającym kształcenie pedagogiczne jest metodyka nauczania przedmiotu. Dla grupy nauczycieli pracujących w klasach I - III jest to metodyka nauczania początkowego, zaś dla osób pracujących na stanowiskach wychowawców - metodyka wychowania. Z informacji uzyskanych z Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w O. z dnia 29 kwietnia 2005r. wynika, iż przedmiotem rozróżniający kształcenia pedagogiczne na jaki uczęszczała skarżąca była metodyka wychowania i nauczania początkowego, a więc przedmiot przewidziany programem zajęć dla nauczycieli szkół podstawowych, nie zaś wychowawców placówek oświatowo-wychowawczych. To dodatkowo wskazuje, iż skarżąca nie ukończyła studium w rozumieniu § 10 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto samo zarządzenie w § 5 przewidywało, iż absolwenci studium otrzymują świadectwa stwierdzające kwalifikacje do nauczania jedynie w szkole podstawowej. Dopiero zarządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania z 24 października 1985r. w sprawie utworzenia studium pedagogicznego w zakresie opieki na dzieckiem (Dz. Urz. MOiW Nr 9, po. 47) utworzono studium pedagogiczne z zakresu opieki nad dzieckiem, a absolwenci tegoż studium uzyskiwali kwalifikacje potrzebne do prowadzenia zajęć wychowawczych w szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych. Akta osobowe nie wskazują, by skarżąca takie studium ukończyła.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.