Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 696/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: art. 17, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r., 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji. na rzecz skarżącego K. M. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swój rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie odmowy przyznania [...] K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1983 r. do [...] października 1986 r. oraz od [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r.

Do wydania powyższych rozkazów personalnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Raportem z dnia [...] maja 2012 r. [...] K. M. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą "o zaliczenie lat pracy do wysługi w okresie od [...] września 1982 r. do [...] grudnia 1989 r. za pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców P. i H. M., z wyłączeniem okresu od [...] października 1986 r. do [...] października 1988 r.", w którym to pełnił zasadniczą służbę wojskową. Do raportu załączył swoje pisemne oświadczenie, zeznania dwóch świadków M. N. i H. G., zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. informujące o posiadanym przez P. i H. M. gospodarstwie rolnym, zaświadczenie z Urzędu Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. potwierdzające adres zameldowania na pobyt stały K. M. oraz zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] z dnia [...] maja 2012 r. o pełnionej służbie wojskowej w okresie od dnia [...] października 1986 r. do dnia [...] października 1988 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komendant Główny Policji odmówił przyznania K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] września 1982 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r.

Powyższy rozkaz personalny, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r.

Na skutek wniesionej przez K. M. skargi od powyższego rozkazu personalnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2185/12 uchylił zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] października 2012 r. w części utrzymującej w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części odmawiającej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r. oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części odmawiającej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., w pozostałym zakresie skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., iż "zastosowanie w niniejszej sprawie mniej korzystnego rozwiązania odnośnie definicji domownika, przyjętego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, stanowi o wadliwości rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części odmawiającej K. M. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., a także utrzymującego go w mocy, we wskazanej wyżej części, rozkazu personalnego tegoż organu z dnia [...] października 2012 r.", stwierdzając jednocześnie, że "dokonując oceny statusu skarżącego w charakterze domownika w spornym okresie jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, tj. od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., organ błędnie prowadził rozważania w oparciu o art. 2 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin".

W związku z powyższym Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie "organ obowiązany będzie dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście statusu skarżącego w charakterze domownika w ww. spornym okresie jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w oparciu o art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także wziąć pod uwagę okoliczność, iż skarżący zakończył pobieranie nauki w Techniku [...] w W. w 1986 r. W związku z powyższym organ powinien rozważyć, czy istnieją podstawy do odmowy skarżącemu przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r.

Dodatkowo Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pojęcia stałej pracy domownika w gospodarstwie rolnym, zgodnie z którym stała praca w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż - na przykład ze względu na rodzaj produkcji - niekiedy nie będzie to nawet konieczne. Polega ona jednak na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo.

Komendant Główny Policji rozpoznając ponownie sprawę pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w W. o nadesłanie planu lekcji za lata 1983-1986 oraz informacji o czasie trwania praktyk zawodowych odbywanych przez K. M.

W odpowiedzi Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w W. poinformował, że szkoła nie posiada dzienników lekcyjnych z lat szkolnych 1983-1986. Jednocześnie w oparciu o posiadaną przez szkołę dokumentację podał informacje o ilości zajęć teoretycznych i praktycznych realizowanych przez ucznia K. M. w poszczególnych klasach.

K. M., na wezwanie organu, przedłożył zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w O. o posiadaniu przez H. i P. M. gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,67-1,68 ha oraz wypis z rejestru gruntów dotyczący działki o powierzchni 1,68 ha, z którego wynikało, że grunty orne zajmowały 1,46 ha tejże działki.

Pismami z dnia [...] czerwca 2013 r. organ zwrócił się do świadków – K. S., M. N. oraz H. G., o złożenie na piśmie dodatkowych wyjaśnień dotyczących pracy K. M. w gospodarstwie rolnym rodziców.

W odpowiedzi świadkowie podtrzymali uprzednio złożone w sprawie wyjaśnienia informując jednocześnie, iż nie posiadają wiedzy co do kwestii wskazanych przez organ w pytaniach nr 5, 6, 8, 9 i 10, oraz że z poczynionych przez nich obserwacji wynika, że K. M. oraz jego rodzice m.in. we wskazanych okresach stale przebywali na terenie gospodarstwa i wraz z synem pracowali w gospodarstwie rolnym.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., wydanym na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) odmówił przyznania K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 z późn. zm.) domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Zbadania zatem wymaga, czy [...] K. M. spełniał wszystkie wymogi, określone w przywołanym wyżej przepisie, pozwalające na uznanie go za domownika.

Organ zaznaczył przy tym, iż przedstawiane zeznania świadków powinny być na tyle wiarygodne, aby można je było potraktować jako równoważne w zakresie wartości dowodowej z informacjami zawartymi w świadectwach służby, czy świadectwach pracy, które co do zasady stanowią podstawowy dowód w takim postępowaniu. Podkreślił też, iż ocena przedstawionych dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu danego okresu do pracowniczego stażu pracy. Istotne jest także, iż przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. Użyte w przepisach regulujących omawianą problematykę sformułowania "praca stanowiąca główne źródło utrzymania", "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują bowiem, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Praca stanowiąca stałą pracę w gospodarstwie rolnym wymaga również pewnego nastawienia psychicznego polegającego na wiązaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym.

Organ podkreślił, iż w żaden sposób nie kwestionuje, że K. M. miał określone obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców. Jednakże w świetle innych okoliczności znajdujących potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wykonywanie tych obowiązków nie jest wystarczające do uznania, iż wymieniony świadczył w gospodarstwie rolnym rodziców stałą pracę, zgodnie z wymaganiami wynikającymi z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Organ powołał się na fakt, że gospodarstwo rolne rodziców wnioskodawcy w latach 1982-1986 miało łączną powierzchnię 1,67 ha (z czego 1,46 ha stanowiły grunty orne), a w latach 1986-1989 powierzchnie 1,68 ha, natomiast gospodarstwo rolne jego ojca w latach 1986-1989 miało powierzchnię 1,74 ha. Nawet zatem przy założeniu, że gospodarstwa te stanowiły jeden organizm gospodarczy, nie można uznać, że wymiar niezbędnych do zapewnienia jego prawidłowego funkcjonowania obowiązków wymagał stałej pracy kilku osób.

Ponadto organ wskazał, iż grunt stanowiący obszar 3,42 ha należący do rodziców K. M. mógł tylko zaspokajać bieżące potrzeby gospodarstwa. W ocenie organu, wskazany areał nie jest obszarem, na którym w racjonalny sposób i stale można prowadzić hodowlę i wytwórczość. Biorąc więc pod uwagę powierzchnię gospodarstwa organ stwierdził, iż różnorodność specjalizacji gospodarstwa, na jaką wskazują zeznania świadków potwierdza, że nie mogło ono stanowić samoistnego i jedynego źródła dochodu. Wielkość gospodarstwa, jego charakter, a także ilość osób, tj. rodzice zainteresowanego i on sam, które wykonywały w nim czynności, jednoznacznie wskazuje, że "pracę" K. M. należy zakwalifikować jako pomoc, a nie jako pracę o charakterze stałym w gospodarstwie rolnym.

Powyższe okoliczności nie dają zatem podstaw do potwierdzenia pracy K. M. w gospodarstwie rolnym rodziców stosownie do potrzeb tego gospodarstwa i w czasie rzeczywiście istotnym dla prowadzących gospodarstwo. Byłoby to bowiem nadmierne uprzywilejowanie osób wykonujących pracę w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników.

Organ podkreślił jednocześnie, że ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat ma bezpośredni wpływ na wysokość pobieranego przez policjanta uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, a więc i na wysokość pobieranego świadczenia pieniężnego w związku z przejściem danego funkcjonariusza na zaopatrzenie emerytalne/rentowe.

Organ zaznaczył też, że K. M. w ankiecie osobowej wypełnianej w związku z ubieganiem się o przyjęcie do służby w Policji wskazał, że jego ojciec posiadał gospodarstwo ogrodnicze, natomiast według zeznań świadków gospodarstwo to miało charakter ogólnorolny, uprawiano w nim zboże, warzywa i rośliny okopowe, hodowano natomiast krowy, świnie i konia. W zeznaniach z dnia [...] maja 2012 r. świadkowie nie wyłączyli zaś z ich zakresu temporalnego okresu służby wojskowej zainteresowanego, co świadczy o niskiej wartości dowodowej składanych przez nich zeznań. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pisemne oświadczenie osoby fizycznej, co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka, ponieważ inna jest jego wartość dowodowa.

Organ wskazał też, iż K. M. we wnioskowanym okresie uczestniczył w latach 1983 - 1986 w zajęciach szkolnych oraz przygotowywał się do zajęć szkolnych w Technikum [...] w Zespole Szkół [...] w W. Odległość między miejscem zamieszkania strony, a szkołą średnią wynosiła około 30 km w jedną stronę. Konieczność domowego przygotowania się do obowiązków szkolnych, a także dojazd do i ze szkoły oraz liczba jednostek lekcyjnych i obowiązkowe praktyki zawodowe, również w okresie wakacji (a zatem okresie wzmożonej aktywności prac rolnych), na które uczęszczał K. M., zdaniem organu, nie pozwalała mu na wykonywanie stałych czynności w gospodarstwie rolnym rodziców. Ponadto nauka w szkole ponadpodstawowej oraz związane z nią obowiązki wymagane od uczniów, tj. lektury, lekcje oraz przygotowanie do matury również stanowią negatywną przesłankę w przedmiotowej sprawie i w ocenie organu wykluczają stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Nie oznacza to, iż policjant nie pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Pomoc ta jednak nie mogła mieć charakteru stałego z uwagi na inne stałe, absorbujące zajęcia zainteresowanego, to jest naukę i dojazdy z miejsca zamieszkania do szkoły. Zatem wykonywane przez stronę obowiązki, można co najwyżej uznać za systematyczną pomoc w prowadzeniu gospodarstwa, ale na pewno nie stałą pracę.

W złożonym do Komendanta Głównego Policji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik K. M. zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez ich błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż przesłanką podlegającą ocenie przy ustaleniu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazane okresy pracy w gospodarstwie rolnym, jest areał gospodarstwa w którym praca ta była wykonywana i tym samym przyjęcie, iż praca w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 3 ha nie może, z uwagi na jego niewielki obszar, być zaliczona do stażu pracy, podczas gdy za gospodarstwo rolne uważa się już gospodarstwo o powierzchni 1ha;

2) art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. i w zw. z art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., poprzez niezastosowanie się organu do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2185/12, poprzez ich nieuwzględnienie i w konsekwencji niezaliczenie skarżącemu do stażu pracy okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. i od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., z uwagi na sam fakt kształcenia się osoby pozostającej z rolnikiem w gospodarstwie rolnym w szkole ponadpodstawowej wykluczający, zdaniem organu, wykonywanie przez nią w tym gospodarstwie stałej pracy;

3) § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niezaliczenie do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresów pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wskazanych we wniosku, jako innego okresu podlegającego wliczeniu do okresu pracy lub służby;

4) art. 80 i art. 75 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie oceny zeznań świadków w sposób całkowicie dowolny, tj. w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, odmawiając im bezzasadnie wiarygodności, podczas gdy zeznania te są spójne i wzajemnie ze sobą korespondują.

Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem strony.

Komendant Główny Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swój wcześniejszy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

W uzasadnieniu tego rozkazu personalnego organ podtrzymał w całości wcześniejszą argumentację. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów strony, podniósł, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Komendant Główny Policji wystąpił zatem do wszystkich podmiotów posiadających, w ocenie organu, wiedzę niezbędną do właściwego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Odpowiedzi dały natomiast podstawę do oceny ich wartości dowodowej, jako jednego z dowodów przedstawionych w sprawie.

Organ podkreślił jednocześnie, iż sam fakt zamieszkiwania na terenie gospodarstwa rolnego i wykonywania obowiązków, jakie są z tym związane, nie jest równoznaczny z uznaniem, iż we wskazywanym okresie wymieniony pracował w takim gospodarstwie. Czynności wykonywane w gospodarstwie rolnym, które obserwowali świadkowie, ale także te, które z pracą błędnie utożsamia sam zainteresowany stanowią bowiem jedynie oczywistą konsekwencję zamieszkania na terenach wiejskich.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że brak jest podstaw do przyznania K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazane okresy pracy w gospodarstwie rolnym, albowiem:

ilość osób zamieszkujących na terenie gospodarstwa rolnego, znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, z uwagi na jego strukturę, niewielką powierzchnię (w latach 1982-1986 - 1.67 ha, w latach 1986-1989 - 1.68 ha i 1.74 ha) i brak wyspecjalizowanej produkcji rolnej, zarówno w zakresie zwierzęcym, jak i roślinnym, nie mógł, w ocenie Komendanta Głównego Policji, wymagać pracy strony w tym gospodarstwie tym bardziej, że jak wskazuje strona w gospodarstwie tym na stałe pracowali jej rodzice;

2) za niewiarygodne należy uznać zeznania świadków, którzy z swoich zeznań z dnia [...] maja 2012 r., nie wyłączyli okresu pełnienia przez [...] K. M. służby wojskowej od dnia [...] października 1986 r. do dnia [...] października 1988 r., następnie zmodyfikowali swoje zeznania z dnia [...] maja 2012 r. oraz nie potrafili odpowiedzieć na zadane przez organ pytania istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż ocena zeznań świadków w postępowaniu dowodowym musi być dokonywana kompleksowo, co skutkuje w niniejszej sprawie utratą waloru ich wiarygodności;

3) za niewiarygodne należy uznać oświadczenia [...] K. M., albowiem w życiorysie z dnia [...] lutego 1994 r. wskazał, iż pracował w gospodarstwie ogrodniczym ojca dopiero od 1988 r., a nie jak wynika z treści żądania od dnia [...] września 1982 r., co jednoznacznie podważa wiarygodność wszystkich składanych przez niego oświadczeń;

4) aktywność życiowa funkcjonariusza w okresie 1983-1986 wskazuje na sezonowy i doraźny charakter wykonywanych czynności, niemających istotnego znaczenia dla funkcjonowania gospodarstwa - uczył się w Technikum [...], dojeżdżał do i ze szkoły (60 km w obie strony), przygotowywał się do zajęć szkolnych, brał udział w praktykach.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik K. M. zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez ich błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż przesłanką podlegającą ocenie przy ustaleniu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazane okresy pracy w gospodarstwie rolnym, jest areał gospodarstwa w którym praca to była wykonywana i tym samym przyjęcie, iż praca w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 3 ha nie może, z uwagi na jego niewielki obszar, być zaliczona do stażu pracy, podczas gdy wielkość gospodarstwa nie jest przesłanką podlegającą ocenie przy ustaleniu prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi za pracę w gospodarstwie, a za gospodarstwo rolne uważa się już gospodarstwo o powierzchni 1 ha,

2. art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. i w zw. z art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., poprzez niezastosowanie się organu do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2185/12, w tym nieuwzględnienie interpretacji pojęcia "stałej pracy wykonywanej przez domownika pozostającego we wspólnym gospodarstwie z rolnikiem", przyjętej przez Sąd we wskazanym wyroku, a także stanowiska Sądu co do wpływu kształcenia się skarżącego na możliwości wykonywania przez niego stałej pracy w gospodarstwie, czego skutkiem było niezaliczenie skarżącemu do stażu pracy okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. i od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r.;

3. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niezaliczenie do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresów pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wskazanych we wniosku, jako innego okresu podlegającego wliczeniu do okresu pracy lub służby;

4. art. 80 i art. 75 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie oceny zeznań świadków w sposób całkowicie dowolny, tj. w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, odmawiając im bezzasadnie wiarygodności, podczas gdy zeznania te są spójne i wzajemnie ze sobą korespondują,

5. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu dlaczego odmówił skarżącemu przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., w szczególności, iż skarżący w tym okresie wyłącznie pracował w gospodarstwie, zważywszy, że w 1986 r. ukończył naukę.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik odnosząc się do argumentów co do powierzchni jaką musi posiadać gospodarstwo, aby mogło zostać uznane za rolne, wskazał na art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o ukształtowaniu ustroju rolnego, zgodnie z którym przez gospodarstwo rolne należy rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych.

Podkreślił jednocześnie, że do przesłanek warunkujących zaliczenie do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym nie zalicza się areału gospodarstwa rolnego, w którym wykonywana była praca. Co najwyżej badaniu podlega to, czy mamy do czynienia z gospodarstwem uznanym za rolne. W ocenie pełnomocnika, twierdzenie organu, iż charakter i wielkość gospodarstwa państwa M. (ponad 3 ha) nie uzasadniała konieczności pracy w nim aż trzech osób, oraz że produkcja w tym gospodarstwie była wyłącznie na ich własne potrzeby - samozaopatrzenie, należy uznać za pozbawione podstaw, mając na względzie, iż praca w gospodarstwie stanowiła jedyne źródło utrzymania całej rodziny, albowiem rodzice skarżącego nie pozostawali w stosunku zatrudnienia z innymi podmiotami jak również nie uzyskiwali dochodów na innej podstawie.

Pełnomocnik zarzucił ponadto, że organ ponownie rozpoznając sprawę i wydając zaskarżone rozstrzygnięcie całkowicie pominął wskazania Sądu oraz dorobek judykatury przytoczony w uzasadnieniu wyroku, odnośnie przesłanek, o których mowa w art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tj. generalnie poglądów co do "wykonywania pracy w charakterze stałym w gospodarstwie rolnym przez domownika", utrzymując w dalszym ciągu, iż nauka skarżącego w szkole średniej uniemożliwiała mu, jako domownikowi, wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, a wykonywane przez niego czynności miały jedynie charakter doraźny, mimo że K. M. nie korzystał z internatu, a szkoła była oddalona od gospodarstwa zaledwie średnio o ok. 30 km, a świadkowie w miarę dokładnie określili rodzaj oraz czasokres wykonywanych przez niego czynności w gospodarstwie. Nadto, organ całkowicie pominął fakt, że skarżący przejął również po rodzicach przedmiotowe gospodarstwo, oraz że nadal na nim gospodaruje, a zatem nie można odmówić mu również związku emocjonalnego z gospodarstwem, a także mając na względzie posiadane wykształcenie, także przygotowania i doświadczenia do jego prowadzenia.

Komendant Główny Policji wbrew wytycznym zawartym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ogóle nie rozważył też, czy istnieją podstawy do odmowy skarżącemu przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie w okresie od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., mając na względzie okoliczności, iż skarżący w 1986 roku zakończył naukę w Technikum [...] w W., co nie przeszkodziło organowi w wydaniu odmowy również co do tego okresu.

Odnosząc się z kolei do naruszenia przepisów przywołanych w punktach 3 i 4 skargi pełnomocnik powołał się na wcześniejszą argumentację przedstawioną w skardze inicjującej sprawę przed WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2185/12.

Zajmując natomiast stanowisko co do wartości dowodowej oświadczeń złożonych przez świadków, pełnomocnik zwrócił uwagę, iż przepis art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. wskazuje jedynie, iż okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie na którym położone jest to gospodarstwo. Podkreślił przy tym, iż organ prowadząc postępowanie dowodowe nie kwestionował dotychczas mocy dowodowej złożonych w toku postępowania oświadczeń świadków, co więcej uzupełnił je poprzez zadanie im dodatkowych pytań w drodze pisemnej, nie wyznaczając w tym względzie rozprawy administracyjnej, choć zgodnie z art. 89 K.p.a. mógł to zrobić z urzędu, jeśli uznał, iż przyspieszy to postępowanie, jak również będzie potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków.

Reasumując pełnomocnik podkreślił, iż K. M. od urodzenia nieprzerwanie przebywał w miejscu prowadzenia przez rodziców gospodarstwa rolnego. Z pracą w gospodarstwie rodziców związał swoją przyszłość podejmując decyzje o wyborze szkół ponadpodstawowych o profilu [...]. Jego praca w gospodarstwie zawsze miała charakter systematyczny i obejmowała pełen zakres obowiązków, co jednoznacznie potwierdzili powołani świadkowie. W 2011 r. skarżący przejął gospodarstwo rolne rodziców by kontynuować prowadzoną tam produkcję rolną. Jego praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała zatem nigdy charakteru czasowego, a wręcz przeciwnie, K. M. przez cały ten okres pozostawał silnie związany z przedmiotowym gospodarstwem, co potwierdza aktualne jego prowadzenie. Nadto, skarżący posiada w latach 90 - tych potwierdzone przez organ okresy pracy w gospodarstwie rolnym przy takim samym areale gruntowym.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż w sposób kompleksowy i szczegółowy wyjaśnił przyczyny, z powodu których nie uwzględnił wszystkich okresów, tj. od [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. i od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r. Nastąpiło to z uwagi na brak wiarygodności zeznań świadków oraz brak możliwości uznania, iż na obszarze gospodarstwa rolnego z uwagi na produkcję na nim prowadzoną istniała stała praca dla trzech osób.

Z tego powodu, mając również na względzie fakt, że skarżący był młodym człowiekiem, w pewnym okresie uczącym się, a zatem niedysponującym pełnią wolnego czasu i nie będąc w związku z powyższym w pełni dyspozycyjnym jego wkład w funkcjonowanie gospodarstwa można uznać jako pomoc.

Organ nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 153 P.p.s.a. wskazując, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2185/12 wyraźnie odniósł się do innego orzecznictwa sądowego, które wiąże pracę właśnie ze strukturą gospodarstwa, obszarem, ilością pracujących w nim osób. Zatem organ w pełni zastosował się do wykładni pojęcia domownika, pracy i jej stałości, ustalonych w ww. wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) reguluje kiedy decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu. Sąd administracyjny nie orzeka natomiast co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W rozpoznawanej sprawie ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania zawarte zostały w orzeczeniu WSA w Warszawie z 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2185/12.

W orzeczeniu tym Sąd wskazał, iż rozpatrując sprawę ponownie organ obowiązany będzie dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście statusu skarżącego w charakterze domownika w okresie jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] stycznia 1983 r. do dnia [...] października 1986 r. oraz od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., w oparciu o art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a czyniąc rozważania w powyższym zakresie wziąć pod uwagę przytoczone przez Sąd poglądy judykatury odnośnie przesłanki, o której mowa w art. 6 pkt 2 lit. c ww. ustawy, tj. w zakresie pojęcia stałej pracy domownika w gospodarstwie rolnym. Orzekając ponownie w sprawie organ powinien wziąć też pod uwagę okoliczność, że skarżący zakończył pobieranie nauki w Techniku [...] w W. w 1986 r. W związku z powyższym organ powinien rozważyć, czy istnieją podstawy do odmowy skarżącemu przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] października 1988 r. do dnia [...] grudnia 1989 r.

Analiza argumentacji organu zawartej w zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ rozpoznając ponownie sprawę nie w pełni uwzględnił powyższe wskazania Sądu, do czego był zobowiązany treścią art. 153 P.p.s.a.

W świetle wskazanego przez Sąd przepisu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Aby zatem zaliczyć skarżącemu do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanych okresach wnioskodawca miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy.

Innych przesłanek, niż wyżej wymienione, skarżący spełniać nie musiał, bowiem nie wymienia ich zarówno przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.), jak i przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., definiujące pojęcie "domownika".

Niewątpliwie ma rację organ twierdząc, że ocena zebranych dowodów należy do organu.

W rozpoznawanej sprawie wnioski organu wyprowadzane z przedłożonych dowodów, które doprowadziły do odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego, nie mogą zostać jednak uznane za poprawne.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy, a jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2), zaś w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).

W niniejszej sprawie skarżący na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców położonym w miejscowości L. przedłożył pisemne zeznania trzech świadków K. S., M. N. oraz H. G. zamieszkujących w tej samej miejscowości, którzy potwierdzili fakt jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Organ ocenił przedłożone zeznania świadków jako mające niską wartość dowodową z uwagi na to, że świadkowie nie udzielili odpowiedzi na wszystkie zadane w piśmie organu z dnia [...] czerwca 2013 r. pytania, jak również nie wyłączyli z ich zakresu temporalnego okresu służby wojskowej skarżącego. Ponadto organ powołał się na to, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pisemne oświadczenie osoby fizycznej, co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka.

Oceniając wiarygodność i wartość dowodową zeznań świadków organ nie może jednak, w ocenie Sądu pomijać faktu, iż dotyczą one czasookresu sprzed ponad dwudziestu lat, a zatem z uwagi na znaczny upływ czasu świadkowie mogą nie pamiętać pewnych faktów. W sytuacji natomiast, gdy organ miał zastrzeżenia co do wartości dowodowej pisemnych zeznań świadków mógł przeprowadzić dowód z przesłuchania ww. świadków przed organem.

Zdaniem Sądu, jako dowolne należy natomiast ocenić ustalenia organu, że w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców skarżącego, z uwagi na jego areał, dla jego prawidłowego funkcjonowania nie była wymagana stała praca trzech osób. Ocena ta nie została poparta jakąkolwiek przekonywującą argumentacją organu. Nie znajdują też oparcia w zebranym materiale dowodowym stwierdzenia organu, że gospodarstwo prowadzone na gruntach należących do rodziców K. M. stanowiących obszar 3,42 ha mogło tylko zaspokajać bieżące potrzeby i nie mogło stanowić samoistnego i jedynego źródła dochodu rodziny. Organ nie wykazał bowiem by rodzice skarżącego oraz on sam we wskazanych okresach posiadali jakiekolwiek inne źródła utrzymania, poza pracą w gospodarstwie rolnym.

Organ, wbrew wytycznym zawartym w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., w ramach ponownego rozpoznania sprawy, w ogóle nie rozważył też, czy istnieją podstawy do odmowy skarżącemu przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] października 1988 r. do [...] grudnia 1989 r., tj. w okresie, gdy skarżący nie uczęszczał już do szkoły, nie pozostawał w zatrudnieniu poza rolnictwem, a jednocześnie nadal zamieszkiwał razem z rodzicami na terenie gospodarstwa rolnego. Mimo, że jak wskazuje sam organ, skarżący w życiorysie z dnia [...] lutego 1994 r. podał, że pracował w gospodarstwie ogrodniczym ojca od 1988 r. Nadto, skarżący posiada potwierdzone przez organ okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 90-tych przy takim samym areale gruntowym.

Organ wydając zaskarżoną decyzję pominął też wskazania Sądu oraz dorobek judykatury przytoczony przez Sąd w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r., odnośnie przesłanki, o której mowa w art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tj. "wykonywania pracy o charakterze stałym w gospodarstwie rolnym przez domownika" uznając, iż nauka skarżącego w Technikum [...] w W. uniemożliwiała mu, jako domownikowi, wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Natomiast sama nauka w szkole średniej, co wynika z przytoczonego przez Sąd w ww. wyroku dorobku judykatury, nie wyklucza wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) zwrócił uwagę, iż obecnie w orzecznictwie bardziej liberalnie podchodzi się do przesłanki "stałej pracy" i przyjmuje się, że nie należy utożsamiać jej z koniecznością nieustannego, przez cały czas, wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. Podobnie Sąd Najwyższy, co prawda na tle sprawy dotyczącej podlegania domownika rolnika ubezpieczeniu społecznemu, w wyroku z 4 października 2006 r., II UK 42/06 (Lex nr 309431) wyraził pogląd, że domownikiem rolnika może być także osoba, dla której praca w gospodarstwie rolnym nie stanowi podstawowego zajęcia i stałego źródła utrzymania wyłącznie z tej pracy. O stałości pracy domownika w gospodarstwie rolnym przede wszystkim decyduje zachowanie przez niego gotowości do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej w wymiarze czasu stosownym do zakładanego przez rolnika prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa, zgodnie ze strukturą gospodarstwa rolnego, przy uwzględnieniu jego obszaru, liczby pracujących w nim osób oraz używanego sprzętu rolniczego.

Komendant Główny Policji błędnie tym samym zinterpretował art. 6 pkt 2 lit. "c" ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, przyjmując, że z uwagi na fakt uczęszczania przez skarżącego do Technikum [...] w latach 1983-1986 i związane z tym obowiązki szkolne, nie można uznać, że skarżący wykonywał stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.

Reasumując wskazać należy, iż rozpoznając ponownie sprawę organ naruszył dyspozycję art. 153 P.p.s.a., gdyż nie w pełni uwzględnił ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r.

Odnośnie okresu od [...] października 1988 r. do [...] grudnia 1989 r., gdy skarżący nie uczęszczał już do szkoły i nie pozostawał w zatrudnieniu poza rolnictwem, organ nie wyjaśnił natomiast sprawy w sposób wymagany przepisami art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę organ, mając na względzie treść art. 153 P.p.s.a., uwzględni w procesie orzeczniczym ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., jak również uwagi poczynione powyżej i dokona ponownej oceny całego materiału dowodowego, mając na względzie przedstawione zastrzeżenia do oceny dotychczas dokonanej. Następnie dokona subsumpcji ustaleń faktycznych pod przywołane w decyzji normy prawne, a wyniki tego procesu przedstawi w decyzji, której uzasadnienie będzie spełniało wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Oceniając zgromadzone w sprawie dowody organ będzie miał jednocześnie na względzie, że zgodnie z przepisami ustawy, fakt łączenia pracy w gospodarstwie z nauką w szkole nie może stanowić przeszkody przy ocenie, czy dany okres pracy w gospodarstwie rolnym może być wliczony do stażu pracowniczego, pod warunkiem jednak, że praca w gospodarstwie była faktycznie wykonywana (T. Śmigowicz-Podgórska, Praca na roli a świadczenie pracownicze, Przegląd Ustawodawstwa Pracowniczego z 1993 r.,Nr 2, str. 14).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.