Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2601/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 p.p.s.a. i art. 203 pkt 2 p.p.s.a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu oraz [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 826/14 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenie na użytkowanie 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 3. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 826/14, po rozpoznaniu skargi [...] S.A. z siedzibą w Warszawie, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pile z dnia [...] maja 2014 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pile decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], działając na wniosek [...] sp. z o.o. w Warszawie, wydał pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej ERA 44133 zlokalizowanej w Pile przy ul. Żeleńskiego, na działce o numerze geodezyjnym 106 - przed wykonaniem wszystkich robót. W decyzji zastrzeżono, że do zakończenia w pełni zakresu prac ujętego w pozwoleniu na budowę pozostał montaż na wieży 8 szt. anten radiolinii.

PINB w Pile decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) i w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 oraz art. 104 K.p.a., z urzędu,

1. uchylił ww. decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót ww. stacji bazowej,

2. odmówił [...] S.A. (następcy prawnemu [...] sp. z o.o., dalej jako Inwestor) udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót dla przedmiotowej stacji bazowej - zgodnie z wnioskiem z dnia 4 czerwca 2009 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2010 r. Starosta Pilski uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 20 września 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną przez Inwestora decyzję Starosty z dnia [...] października 2010 r.

[...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Rzeszowie w dniu 20 grudnia 2010 r. wystąpiło do PINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej - przed wykonaniem wszystkich robót oraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] PINB wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej, a następnie rozpatrując wniosek Stowarzyszenia postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił dopuszczenia do udziału we wszczętym postępowaniu i uznania za stronę.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. PINB uchylił ww. decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. PINB ponownie uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej - przed wykonaniem wszystkich robót, i odmówił Inwestorowi udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót.

Wielkopolski WINB decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie administracyjne, w całości. Decyzja ta jest ostateczna.

W dniu 23 października 2013 r. do PINB wpłynął kolejny wniosek złożony przez Stowarzyszenie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. PINB wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 30 października 2013 r., dopuszczając Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Następnie organ wyższego stopnia dwukrotnie uchylał postanowienia PINB o zawieszeniu wznowionego postępowania.

Uzasadniając swoją decyzję z [...] maja 2014 r. PINB wskazał, że po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej, z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Starosty z dnia 20 września 2006 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę tej stacji bazowej. PINB wskazał na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych, czy istnieje związek o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. pomiędzy decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę, a decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Organ ocenił, że skoro z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jako decyzja zależna w procesie inwestycyjnym, winna zostać uchylona. Zdaniem organu do rozpatrzenia pozostaje zatem wniosek Inwestora z dnia 4 czerwca 2009 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej przed wykonaniem wszystkich robót. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzedza postępowanie, o jakim mowa w art. 59 p.b., z którego wynika, że organ nadzoru jest każdorazowo zobowiązany do przeprowadzenia kontroli obowiązkowej, w celu sprawdzenia zgodności obiektu z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Biorąc pod uwagę fakt, że decyzja Starosty udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji i zatwierdzająca jednocześnie projekt budowlany - została uchylona, inwestor nie dysponuje żadnym zatwierdzonym projektem, na podstawie którego organ nadzoru może odnieść się do zgodności inwestycji z dokumentacją. Brakuje zatem możliwości przeprowadzenia kontroli obowiązkowej obiektu i nie jest możliwym wydanie pozwolenia na jego użytkowanie.

Spółka w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 16 § 1 w związku z art. 6 i art. 8 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wielkopolskiego WINB w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011 r.;

2. art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., polegające na uchyleniu pozwolenia na użytkowanie w sytuacji gdy między pozwoleniem na użytkowanie a pozwoleniem na budowę nie zachodzi relacja opisana w dyspozycji ww. normy;

3. art. 8 i art. 11 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji, której uzasadnienie sprowadza się tylko do przytoczenia stanu faktycznego sprawy bez uzasadnienia postawy prawnej rozstrzygnięcia oraz powodów, dla których PINB zmienił prezentowane dotąd stanowisko w kwestii braku przesłanek do wznowienia postępowania.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że Starosta decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchylił ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji środowiskowej i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 8 grudnia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty, zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 września 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2010 r. W następstwie powyższego Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z dnia [...] października 2010 r.

WWINB podzielił pogląd, że decyzja Starosty o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej znosi skutki decyzji administracyjnej od dnia jej wydania (ex tunc). Tego rodzaju ocena prawna skutkuje także brakiem możliwości zastosowania do decyzji opartej o stan prawny wywołany decyzją, której nieważność następnie stwierdzono, przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jako ewentualnej podstawy wyeliminowania z obrotu prawnego i to niezależnie od spornego zagadnienia, czy stwierdzenie nieważności decyzji może być uznane za należące do hipotezy normy zawartej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.. Skoro decyzja stwierdzająca nieważność znosi skutki zakwestionowanej decyzji z mocą ex tunc, to stan wywołany decyzją nieważną uważać należy, w sensie materialnym, za nigdy nieistniejący.

Odnosząc się do argumentów odwołania WWINB stwierdził, że wydając w dniu [...] lipca 2011 r. decyzję uchylającą decyzję PINB z dnia [...] maja 2011 r. i umarzając postępowanie administracyjne w całości, kierował się ówczesnym niejednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Konsekwentnie, na skutek takiego stanowiska sądów administracyjnych, WWINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2009 r. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył to postępowanie. Wobec aktualnego orzecznictwa sadów administracyjnych, ugruntowanego na skutek uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, organ wyższego stopnia uznał za prawidłową zaskarżoną decyzję PINB.

Spółka w skardze na powyższą decyzję zarzuciła:

1. art. 138 § 1pkt 1 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji będącej już kolejną decyzją w sprawie, obok ostatecznej decyzji WWINB z dnia [...] lipca 2011 r., a więc dotkniętej kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.;

2. art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji uchylającej pozwolenie na użytkowanie w sytuacji, gdy między pozwoleniem na użytkowanie a pozwoleniem na budowę nie zachodzi relacja opisana w dyspozycji ww. normy;

3. art. 8 i art. 11 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji, której uzasadnienie sprowadza się tylko do przytoczenia stanu faktycznego sprawy bez podania postawy prawnej rozstrzygnięcia, tak co do zasadności uchylenia pozwolenia na użytkowanie stacji, jak i odmowy jego wydania, bez uzasadnienia powodów, dla których organ zmienił prezentowane dotąd stanowisko w kwestii przesłanek uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a nadto bez odniesienia się do argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji PINB,

4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, w szczególności bez dokumentu potwierdzającego datę odbioru przez Inwestora decyzji PINB z [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej.

Zarzucił także naruszenie prawa materialnego polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sytuacji, gdy od daty doręczenia Inwestorowi pozwolenia na użytkowanie upłynęło 5 lat.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. Z kolei przepis art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zdaniem Sądy taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Sąd podzielił w pełni pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 806/13, że wyeliminowanie w obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., podstawę wznowienia postępowania, pozwalającą na uchylenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestia ta została już przesądzona w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie IV SA/Po 859/12. Tym samym krytycznie ocenił Sąd decyzję Wielkopolskiego WINB z dnia [...] lipca 2011 r. Decyzja ta jednak stała się ostateczna i stanowi przeszkodę dla ponownego rozpoznania sprawy.

Sąd podkreślił, że w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjęty jest pogląd, że decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę, w której wcześniej decyzją ostateczną postępowanie umorzono, jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Zdaniem Sądu nie może ulegać żadnej wątpliwości, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, a sprawą rozstrzygniętą wcześniejszą decyzją ostateczną – z dnia [...] lipca 2011 r. Występuje zarówno tożsamość podmiotu będącego podmiotem praw lub obowiązków, jak i tożsamość przedmiotowa - treść praw lub obowiązków, ich podstawa prawna i stan faktyczny będący podstawą faktyczną przyznania praw (obowiązków). Obie decyzje pierwszoinstancyjne (nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. i nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.) są identyczne co do powołanej podstawy prawnej i rozstrzygnięcia. Tożsame jest także umotywowanie rozstrzygnięć obu decyzji.

Rozstrzygając sprawę, Sąd miał na uwadze treść art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB w Pile z dnia [...] maja 2014 r.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg. norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach, tj. nieuwzględnienie faktu, iż w obrocie prawnym nie ma decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia [...] lipca 2011 r. ([...]), co skutkowało bezpodstawnym stwierdzeniem nieważności decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]) oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w Pile z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] ([...]),

2. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez bezpodstawny zarzut, że decyzja Wielkopolskiego WINB z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]) jest tożsama podmiotowo i przedmiotowo z decyzją Wielkopolskiego WINB z dnia [...] lipca 2011 r. ([...]); podczas gdy w rzeczywistości decyzji WWINB z dnia [...].07.2011 r. nie ma już w obrocie prawnym.

W uzasadnieniu podkreślono, że Sąd oparł się na błędnym ustaleniu, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wielkopolskiego WINB z dnia [...] lipca 2011 r. Tymczasem decyzja ta została wyeliminowana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z obrotu prawnego, na prawie miesiąc przez wydaniem przez Sąd skarżonego wyroku. GINB w dniu [...] marca 2015 r. wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia [...] lipca 2011 r., a w dniu [...] maja 2015 r. GINB utrzymał własną decyzję w mocy.

Sąd wydając skarżony wyrok stwierdził nieważność decyzji WWINB z dnia [...] czerwca 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji PiNB w Pile z dnia [...] maja 2014 r. ze wskazaniem, że w tej samej sprawie WWINB wydał ostateczną decyzję w dniu [...] lipca 2011 r. W ten sposób potraktował ją niesłusznie, jako drugą decyzję w tej samej sprawie, czyli wydaną z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a..

[...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 153 oraz 170 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż wykonanie zaleceń prawomocnego wyroku WSA z Poznania IV SA/Po 859/12 z dnia 20.12.2012 r. stanowi rażące naruszenie prawa.

2) art. 141 § 4 oraz 3 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli sądowej z uwagi na pominięcie faktu, iż w niniejszej sprawie nie została wydana decyzja ostateczna o charakterze merytorycznym, która uniemożliwiałaby ponownie rozpatrzenie sprawy tym bardziej, że decyzja WINB z dnia 0[...] lipca 2011 r., którą to uchylono decyzję organu i instancji i umorzono postępowania została wyeliminowana z obiegu prawnego ze skutkiem ex tunc. Ponadto organy obu instancji wydając ponownie decyzje działały w innym stanie faktycznym z uwagi na rozbudowę inwestycji, którą dokonał inwestor nie powiadając o tym fakcie organów nadzoru budowlanego.

3) Art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w powiązaniu z art. 16 K.p.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że decyzja o umorzeniu postępowania nie mająca charakteru sprawy administracyjnej przesądziła o niemożliwości wydania decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne zasługiwały na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargi kasacyjne należało rozpoznać w granicach przytoczonych w nich podstaw.

Zarzuty sformułowane w obu skargach kasacyjnych okazały się zasadne. Przedmiotem kontroli sądowej były decyzje organów nadzoru budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. i [...] czerwca 2014 r., wydane w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu. Mianowicie organ powiatowy - uwzględniając fakt usunięcia z obrotu decyzji o pozwoleniu na budowę - uchylił decyzję własną [...] czerwca 2009 r. o pozwoleniu na użytkowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej, jako decyzję zależną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., a ponadto odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji.

Sąd Wojewódzki stwierdzający nieważność wymienionych decyzji kierował się tym, że we wcześniej prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, dotyczącym tej samej decyzji z [...] czerwca 2009 r., wydana została decyzja ostateczna z [...] lipca 2011 r., na mocy której postępowanie zostało w efekcie umorzone. Przyjmujący tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2014 r. i sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2011 r. Sąd Wojewódzki stwierdził nieważność kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Podejmując takie rozstrzygnięcie Sąd Wojewódzki wyszedł z założenia, że decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, korzysta z takiej samej ochrony jak każda inna decyzja administracyjna, a zatem wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji skutkuje tym, że jest ona nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Nie negując tego wnioskowania co do zasady, zaznaczyć należy, że w przypadku gdy wcześniej prowadzone postępowanie zakończyło się decyzję o jego umorzeniu to nie zawsze zachodzić będzie stan rzeczy osądzonej (rozstrzygniętej). W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę na rozbieżność zapatrywań co do tego, czy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. może być podstawą stwierdzenia nieważności nowej decyzji wydanej w sprawie wcześniej zakończonej decyzją ostateczną o umorzeniu postępowania. Przyjmuje się zwłaszcza, że ocena dopuszczalności ponownego rozstrzygania danej sprawy musi być podjęta z uwzględnieniem charakteru sprawy i okoliczności umorzenia postępowania. (por. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 2015, str. 800; M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016, stan prawny 5 grudnia 2016 r.). W piśmiennictwie wyrażano również pogląd, że decyzje o umorzeniu postępowania nie zawsze stanowią przeszkodę do podjęcia czynności procesowych na nowo, ilekroć okaże się, że odnośna kompetencja organu wbrew przyjętej uprzednio ocenie jednak była i jest aktualna albo - co jeszcze bardziej oczywiste - że na skutek jakichś modyfikacji stanu prawnego lub faktycznego stała się aktualna później (Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, Wolters Kluwer 2015 - art. 156).

Powyższych aspektów omawianego zagadnienia Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, w następstwie czego w sposób niewystarczający wyjaśnił kwestią tożsamości sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2011 r. i sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. W szczególności nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu co do identyczności stanu faktycznego i prawnego analizowanych decyzji, w tym tożsamości motywacji przedstawionej przez organy orzekające w sprawie. Wyrażając taką ocenę Sąd Wojewódzki pominął znaczenie wyroku WSA z 20 grudnia 2012 r. IV SA/Po 859/12, powołanego w decyzji PINB z [...] maja 2014 r. Wymienionym wyrokiem Sąd Wojewódzki uchylił postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] czerwca 2009 r. (to samą, która była przedmiotem kontrolowanych decyzji) ze wskazaniem, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy PINB powinien rozważyć zasadność wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., mając na uwadze wpływ uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej na byt prawny decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego samego obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśniając przesłanki ponownego wznowienia postępowania powołał się właśnie na wytyczne wymienionego wyroku WSA z 20 grudnia 2012 r., wiążące organ na mocy art. 153 p.p.s.a.

W takim stanie sprawy zastosowanie przez Sąd Wojewódzki sankcji nieważności nastąpiło z naruszeniem art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego na uwzględnienie zasługiwał również zarzut kasacyjny odwołujący się do faktu, że przed dniem wyrokowania w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., co obiektywnie podważyło ustalenie Sądu Wojewódzkiego w zakresie stanu faktycznego i prawnego, przyjętego jako podstawa zaskarżonego wyroku.

Okoliczność, że zasadniczo legalność zaskarżonej decyzji oceniana jest według stanu sprawy istniejącego w dacie orzekania przez organ administracji nie oznacza, że sąd administracyjny nie uwzględnia zmiany stanu faktycznego w zakresie istotnym dla wyrokowania. Przykładowo wyeliminowanie w trybie nadzwyczajnym decyzji, będącej przedmiotem skargi skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. Trudno zatem w sposób formalistyczny ograniczyć badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji tylko do stanu z daty rozstrzygania sprawy przez organ administracji w sytuacji, gdy zmieniły się okoliczności istotne dla wyrokowania. Skoro więc w niniejszej sprawie przesłanką stwierdzenia przez Sąd Wojewódzki nieważności kontrolowanych decyzji był ich związek z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., to jej wyeliminowanie oznacza, że w dacie orzekania stan sprawy był inny niż ten przyjęty w zaskarżonym wyroku. Usunięcie wskazanej decyzji z obrotu prawnego przed datą wyrokowania doprowadziło do podważenia zasadności podjętego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 185 p.p.s.a. i art. 203 pkt 2 p.p.s.a