Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1892/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29a ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 1085/13 w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. Spółki z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 1085/13 (dalej wyrok z 16 kwietnia 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę T. Sp. z o.o. (dalej zwanej Spółką albo Skarżącą) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej DIC) z 4 października 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2013 r.) utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2013 r.), zapadłe w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących realiach stanu faktycznego i prawnego sprawy:

Decyzją z [...] października 2013 r. DIC działając w oparciu o art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej o.p.) oraz art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 8 i art. 29a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.) odmówił Spółce udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej pod nazwą "Wysyłaj przelewy, zgarniaj gotówkę".

W uzasadnieniu DIC wyjaśnił, że zgłoszona przez organizatora loteria promocyjna ma charakter gry hazardowej urządzanej przez Internet. Tymczasem z art. 29a ust. 1 u.g.h. wynika zakaz urządzania tego rodzaju gier.

Powyższa decyzja, na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została utrzymana przez DIC rozstrzygnięciem z 4 października 2013 r. W podstawie prawnej DIC powołał 220 §2, art. 221, art. 233 §1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 29a u.h.g.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazujących na naruszenie przepisu art. 29a ust. 1 u.g.h. przez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym stwierdzeniu, że loteria promocyjna ma być urządzana przez Internet, pomimo że regulamin loterii i wyjaśnienia wnioskodawcy dowodzą, że organizator loterii wykorzystuje jedynie sieć Internet do komunikowania się z uczestnikami, przy zachowaniu tradycyjnego sposobu logowania zwycięzców i obsługi organizacyjnej loterii, DIC stwierdził, że treść załączonego regulaminu organizacji loterii zawiera informację, że warunkiem udziału w loterii jest wysłanie przynajmniej jednego przekazu pieniężnego na terenie Polski za pośrednictwem serwisu T., za pomocą strony internetowej [...] i wypełnienie Formularza Loterii, który znajduje się na stronie loterii [....]. Zdaniem organu odwoławczego, powyższa forma organizacji loterii, której nieodłącznym elementem jest dokonanie internetowego przelewu naruszałaby treść przepisu art. 29a ust. 1 u.g.h. z którego wynika zakaz urządzania gier hazardowych przez sieć Internet. Dodatkowo organ wskazał, że art. 29a ust. 2 u.g.h. stanowi, że również zakazane jest uczestniczenie w grach hazardowych urządzanych przez sieć Internet, a więc każdy potencjalny uczestnik loterii promocyjnej, przystępując do loterii, naruszałby przepis prawa.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122 i 125 ust. 1 o.p. organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem organu w sprawie zostały podjęte niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy a strona w toku postępowania składała i wypowiadała się w zakresie wnioskowanej loterii.

W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła:

I. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów u.g.h. a mianowicie:

1) przepisu 29a ust. 1 u.g.h. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:

- błędnym stwierdzeniu, że urządzanie gry, wskazane w hipotezie przepisu ar. 29a ust. 1 u.g.h. polega na zamieszczaniu w Internecie informacji o grze i umożliwieniu uczestnikom zgłaszania się do gry, pomimo że wykładnia funkcjonalna przepisu oraz orzecznictwo sądów definiuje urządzenie gry przez Internet jako elektroniczne generowanie jej wyniku, bez możliwości bezpośredniego kontaktu organizatora z uczestnikiem;

- nieuzasadnionym stwierdzeniu, że loteria promocyjna pod nazwą "Wysyłaj przelewy, zgarniaj gotówkę" ma być urządzana przez sieć Internet, pomimo że regulamin loterii jak i wyjaśnienia wnioskodawcy złożone w toku postępowania dowodzą, że organizator wykorzystuje jedynie sieć Internet do komunikowania się z uczestnikami, przy zachowaniu tradycyjnego sposobu losowania zwycięzców i obsługi organizacyjnej loterii.

II. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. przepisów o.p., a mianowicie:

1) art. 122 i 125 § 1 o.p., przez:

- zaniechanie wnikliwego wyjaśnienia kwestii trybu i zasad losowania nagród w loterii, obsługi organizacyjnej loterii oraz znaczenia, jakie w organizacji loterii ma sieć Internet celem ustalenia czy loteria jest urządzana przez sieć Internet, czy też jedynie zastosowano dostępne w ramach tej sieci sposoby komunikowania się na odległość, a sama loteria jest urządzana poza siecią Internet;

- błędne ustalenie, że loteria jest urządzana na stronie internetowej, pomimo że strona internetowa służy jedynie usprawnieniu rejestracji uczestników loterii, a sama loteria jest urządzana w siedzibie wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Podejmując wymieniony na wstępie wyrok WSA nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd w pełni podzielił stanowisko DIC który stwierdził, że jak wynika z załączonego regulaminu organizacji loterii koniecznym warunkiem udziału w loterii jest wysłanie przynajmniej jednego przekazu pieniężnego na terenie Polski za pośrednictwem serwisu [...] za pomocą strony internetowej [...] i wypełnienie Formularza Loterii, który znajduje się na stronie loterii [...] Sąd podzielił stanowisko organu, że powyższa forma organizacji loterii, której nieodłącznym elementem jest dokonanie internetowego przelewu naruszałaby treść przepisu art. 29a ust. 1 u.g.h. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez organ w zaskarżonej decyzji, że właśnie taki charakter miałaby zgłoszona przez spółkę [...]. z o.o. loteria "Wysyłaj przelewy, zgarniaj gotówkę".

Zdaniem sądu I instancji DIC prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 10 u.g.h., loteria promocyjna jest to gra losowa, w której uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Tak więc aby uczestniczyć w loterii, musi zostać dokonany element internetowego przelewu za pośrednictwem serwisu [...]. Tak więc element ten wyklucza możliwość uznania, że sieć Internetu służy jedynie do komunikowania się pomiędzy organizatorem loterii a jej uczestnikiem. Jak wynika z regulaminu loterii dowód udziału w grze tj. numer przelewu jest elementem dokonanym za pośrednictwem sieci Internet, a tym samym w świetle dyspozycji art. 29a ust. 1 u.g.h. niedopuszczalnym.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że urządzanie loterii wiąże się jedynie z elementem rejestracji w loterii i elementem losowania, albowiem koniecznym warunkiem udziału w loterii jest w świetle regulaminu dokonanie przelewu internetowego za pośrednictwem serwisu [...] co jest sprzeczne z unormowaniem zawartym w art. 29a ust.1 u.g.h.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania WSA uznał je za bezpodstawne i gołosłowne, ponieważ organ bardzo dokładnie zgromadził materiał dowodowy, prawidłowo ustalił stan faktyczny i wnikliwie wyjaśnił przedmiot postępowania z czynnym udziałem wnioskodawcy na całym etapie postępowania.

W skardze kasacyjnej z 19 czerwca 2014 r. Spółka reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła w całości wyrok z 16 kwietnia 2014 r. zarzucając w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2002 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29a ust. 1 u.g.h. polegające na:

- błędnym stwierdzeniu, że urządzanie gry przez Internet, o którym mowa w hipotezie przepisu art. 29a ust. 1 u.g.h. polega już na samym tylko udostępnieniu możliwości wysyłania przekazów pieniężnych drogą elektroniczną, pomimo że wykładnia funkcjonalna przepis oraz orzecznictwo sądów definiuje urządzenie gry przez Internet jako elektroniczne generowanie jej wyniku, bez możliwości bezpośredniego kontaktu organizatora z uczestnikiem;

- błędnym stwierdzeniu, że wysłanie przekazu pieniężnego za pośrednictwem systemu informatycznego wnioskodawcy jest równoznaczne z uczestniczeniem w loterii,

- nieuzasadnionym uznaniu, że loteria promocyjna pod nazwą: "Wysyłaj przelewy, zgarniaj gotówkę" ma być urządzana przez sieć Internet, pomimo że regulamin loterii jak i wyjaśnienia wnioskodawcy złożone w toku postępowania przed Organem jednoznacznie dowodzą, że w fazie urządzania loterii organizator wykorzystuje jedynie sieć Internet do komunikowania się z uczestnikami, przy zachowaniu tradycyjnego sposobu losowania zwycięzców i obsługi organizacyjnej loterii.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że przesłanie drogą elektroniczną przekazu pieniężnego za pośrednictwem serwisu internetowego [...] nie jest elementem loterii promocyjnej, a sam numer przelewu (faktycznie: numer przekazu pieniężnego) nie jest automatycznie dowodem udziału w grze. Błędne jest rozumowanie sądu I instancji, który przesłanie przekazu pieniężnego uważa równoznaczne z wzięciem udziału w loterii, a więc z urządzeniem loterii. Intencja organizatora loterii wyrażona regulaminem wyraźnie oddziela zwykłą działalność serwisu internetowego od akcji promocyjnej jaką stanowi projektowana loteria. Skarżąca kasacyjnie nie prowadzi natomiast działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną z 9 lipca 2014 r., nr [...], DIC wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

W skardze kasacyjne sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego, które sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 29a ust. 1 u.g.h. Podstawowym zagadnieniem prawnym, które znalazło się u podstaw wszystkich sformułowanych zarzutów kasacyjnych, było kwestionowanie prawidłowości uznania zgłoszonej przez organizatora loterii promocyjnej za grę hazardową urządzaną przez sieć Internet.

Odnosząc się do tej kwestii należy podkreślić, że loterie promocyjne są zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. grami losowymi (zob. postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 27/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak trafnie zauważył Sąd I – instancji, loterie promocyjne to takie gry, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Natomiast samo pojęcie gier hazardowych zostało jednoznacznie zdefiniowane w art. 4 ust. 2 u.g.h. Zgodnie z tą regulacją pojęcie gier hazardowych to termin zbiorczy, obejmujący trzy (wymienione też w art. 1 u.g.h.) kategorie: gry losowe, zakłady wzajemne i gry na automatach. Poszczególne kategorie gier hazardowych zostały zdefiniowane w art. 2 u.g.h. (zob. Joanna Adamczyk w: Reklama. Aspekty prawne, pod red. Moniki Namysłowskiej, WKP 2012). Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że z woli ustawodawcy loterie promocyjne są jednym z rodzajów gier hazardowych, których dotyczy zakaz ustanowiony w art. 29a ust. 1 u.g.h.

Jeżeli zatem w realiach rozpatrywanej sprawy warunkiem niezbędny uczestniczenia w loterii jest konieczność dokonania internetowego przelewu za pośrednictwem serwisu [...] Sp. z o.o. i w ten sposób uzyskania dowodu udziału w grze, a więc numeru przelewu, to trafna jest konstatacja, iż element ten wyklucza możliwość uznania, że sieć Internetu służy tu jedynie do komunikowania się pomiędzy organizatorem loterii a jej uczestnikiem.

W tym kontekście należy zaznaczyć, iż kasator błędnie wywodzi, że odmienny pogląd zaprezentowano w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Sz. z dnia 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt IV Ka 1675/12, LEX nr 1714861), skoro podkreślono w nim, że "grą hazardową urządzaną w sieci Internet jest gra hazardowa, w której organizator za pośrednictwem Internetu podejmuje czynności zmierzające do jej przeprowadzenia, w tym tą drogą przyjmuje stawki i wypłaca wygrane".

W realiach niniejszej sprawy nabycie usługi i uzyskanie dowodu udziału w grze tj. numeru przelewu (pozwalające nieodpłatnie uczestniczyć w loterii, co zastępuje w przypadku tej loterii promocyjnej etap przyjęcia stawki) nastąpić miało za pośrednictwem Internetu, a także wygrane (w świetle rozwiązań zaproponowanych w punkcie 5.1 i 5.2 regulaminu loterii promocyjnej) miały być wypłacane za pośrednictwem Internetu, to taki sposób urządzania loterii promocyjnej należy uznać za sprzeczny z unormowaniem zawartym w art. 29a ust.1 u.g.h. Nie ma zatem wątpliwości, że urządzanie omawianej loterii w Internecie nie wiązało się jedynie z elementem rejestracji w loterii.

Mając powyższe na uwadze, sąd I instancji nie naruszył art. 29a ust. 1 u.g.h.

Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. W pkt 2 Sąd zasądził na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. od skarżącego kasacyjnie na rzecz DIC w K. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.