Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1382/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski /spr./ Sędziowie NSA Anna Lech Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]; 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. Z. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1960 r., znak [...] o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] nr hip. [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało się na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], nr hip. [...], stanowiąca własność R. i K. małżonków Z., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1946 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). W dniu [...] września 1948 r. Urząd Likwidacyjny w W. złożył, w trybie art. 7 powołanego dekretu wniosek o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym, do terenu przedmiotowej nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1960 r., znak [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło R. Z. reprezentowanemu przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W., przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] stwierdzając jednocześnie, iż zgodnie z art. 8 dekretu wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Państwa. W uzasadnieniu wskazano, iż zarówno właściciel tej nieruchomości, jak i jego następca prawny nie zgłosił się i nie popiera wniosku złożonego przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny, co w konsekwencji skutkuje odmową przyznania prawa własności czasowej do gruntu.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1960 r., znak [...] nie narusza rażąco prawa. W toku postępowania ustalono, że byli właściciele nieruchomości i ich następcy prawni nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w przepisanym sześciomiesięcznym terminie. Z uwagi na fakt, iż w aktach dotyczących przedmiotowej nieruchomości brak było wniosku uprawnionych o przyznanie własności czasowej, Kolegium wystąpiło do Wojewody [...] dysponującego rejestrem wniosków o sprawdzenie czy i w jakiej dacie został złożony wniosek dotyczący przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 27 października 2003 r. Wojewoda [...] poinformował, że w rejestrze wniosków dekretowych istnieje zapis złożenia w trybie art. 7 ust. 1 ww. dekretu wniosku o przyznanie własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...] przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w imieniu J. Z., ponadto nie jest możliwe podanie daty złożenia tego wniosku. Wobec takich ustaleń, a w szczególności wobec braku wniosku w aktach własnościowych oraz wobec niepotwierdzenia złożenia wniosku przez osoby uprawnione w ustalonym terminie przyjęto, iż w tejże sprawie nastąpiło zaniechanie osób uprawnionych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało również, że przedłożona przez stronę postępowania K. Z. decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1955 r., dotycząca nieuwzględnienia wniosku K. Z. o wydanie nieruchomości położonej przy ul. [...] nie może stanowić potwierdzenia, że wniosek o którym mowa w przedłożonym dokumencie był wnioskiem o przyznanie własności czasowej w rozumieniu art. 7 dekretu zwłaszcza, że w dokumencie tym jest mowa o oddaniu nieruchomości. Ponadto strona nie przedstawiła żadnego innego dowodu potwierdzającego złożenie w terminie wniosku o przyznanie własności czasowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło, że Urząd Likwidacyjny nie był uprawniony do występowania w charakterze osób reprezentujących prawa dotyczące właścicieli gruntów [...] z wnioskami m. in. dotyczącymi własności czasowej, jednak mimo niezłożenia wniosku przez byłych właścicieli, lecz przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W., orzeczenie o odmowie przyznania własności czasowej zostało wydane zasadnie. Nieprzyznanie bowiem dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną powodowało przejście z mocy prawa wszystkich budynków położonych na gruncie na własność gminy, wobec czego istniała konieczność wykonania czynności potwierdzającej powstanie tego prawa po stronie gminy W., a następnie Skarbu Państwa w trybie administracyjnym. Taka czynnością zdaniem Kolegium było wydanie orzeczenia administracyjnego o charakterze deklaratoryjnym, co miało miejsce nawet wtedy, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie – brak było wniosku pochodzącego od osoby uprawnionej tj. od dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych.

Na powyższą decyzję J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. dokonanie fragmentarycznych ustaleń faktycznych. Jego zdaniem ustalenia te poważnie odbiegają od rzeczywistego stanu rzeczy i zostały zinterpretowane na niekorzyść skarżącego z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej z art. 7 kpa. Zaniechano zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie pomimo, iż strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskowała o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków. Zdaniem skarżącego należało wykorzystać materiał dowodowy z postępowania administracyjnego przed Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w sprawie oznaczonej numerem [...], bowiem sprawa ta dotyczyła nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. nr hip. [...] i pod względem faktycznym jest tożsama ze sprawą, której dotyczy niniejsza skarga. Obydwie nieruchomości – nieruchomość położona przy ul. [...] nr hip. [...] oraz [...], nr hip. [...] stanowią jedną całość, a tylko dla celów ewidencyjnych zostały podzielone. Tak naprawdę nie wiadomo, której nieruchomości dotyczy orzeczenie administracyjne z dnia [...] lipca 1960 r., gdyż występuje w nim działka przy ul. [...], ale nr hipoteki działki położonej przy ul. [...].

Skarżący zarzucił również, że decyzja dekretowa z dnia [...] lipca 1960 r., nie została skierowana do stron postępowania to jest ani do K. Z. ani do Urzędu Likwidacyjnego, adresatem był Wydział Finansowy, Oddział Dochodów Państwowych w W. przy ul. [...]. Zatem K. Z. i Urząd Likwidacyjny nie otrzymawszy tego orzeczenia, nie brali w nim udziału nie mając również możliwości odwołania się od zapadłego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołano się na ustalenia i argumenty zamieszczone w decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. , która została zaskarżona do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, zatem nie orzeka co do istoty sprawy, ale kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi.

Przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie wyjaśniło w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla oceny legalności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1960 r., znak [...]. Przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe sprowadza się do ustalenia czy i kto złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, by w konsekwencji przyjąć, iż mimo złożenia wniosku przez organ nie mający do tego uprawnienia decyzję dekretową należało wydać. Organ stwierdza, że nie została potwierdzona okoliczność złożenia wniosku przez osoby uprawnione w ustalonym terminie, jednakże czyni to z pominięciem żądania strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób na rozprawie administracyjnej. Tym samym narusza art. 10 kpa, który nakłada na prowadzącego postępowanie obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Brak jest również w aktach sprawy zgromadzonych przez organ dowodów, które potwierdzałyby, iż podejmowano czynności mające na celu zweryfikowanie innych twierdzeń strony, że zarówno nieruchomość położona przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] jak i nieruchomość nr [...] przy ul. [...] stanowią jedną całość a tylko dla celów ewidencyjnych został dokonany podział. Nie ulega wątpliwości, że same dokumenty źródłowe zachowane w sprawie są skąpe. Jednak w takiej sytuacji obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie przy wykorzystaniu innych środków dowodowych przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne jest przy tym przerzucanie na stronę postępowania skutków błędnego działania administracji.

Powyższe uchybienia powodują, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2004 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 10 § kpa mogącymi mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.