Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1074/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 42 par. 1, art. 86, art. 87
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

II OZ 1074 /09 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SA/Op 291/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

II OZ 1074 / 09

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił skarżącej [...] Sp. z o.o. w K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 29 lipca 2009 r. radca prawny G. G., działając w imieniu [...] Sp. z o.o. w K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] lipca 2009 r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia [...] kwietnia 2009 r. i nakazującą ww. Spółce rozbiórkę budynku o powierzchni zabudowy 56,0 m2, wybudowanego przy istniejącym budynku biurowo - usługowym na działce nr [...] w K., przy ulicy [...].

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 września 2009 r. sygn. akt II SA/Op 291/09 odrzucono ww. skargę z powodu nieuiszczenia przez pełnomocnika wpisu stałego od skargi. Postanowienie to zostało wysłane do pełnomocnika strony skarżącej i doręczone w dniu 28 września 2009 r. do rąk A. F. - Dyrektora [...] Sp. z o.o. w K., co wynika z adnotacji na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

W dniu 30 września 2009 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednocześnie uiszczając go w kwocie 500 zł.

Uzasadniając powyższy wniosek podniesiono, iż w dniu 29 lipca 2009 r. działający w imieniu Spółki, radca prawny G. G., wypowiedział pełnomocnictwo. Do czasu odebrania postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi w dniu 28 września 2009 r., skarżąca Spółka pozostawała w przekonaniu, iż zostanie wezwana do uiszczenia wpisu. Nie informowała Sądu o cofnięciu pełnomocnictwa, gdyż skarga została prawidłowo doręczona organowi II instancji i zamierzała to uczynić dopiero w postępowaniu przez Sądem, gdyż tego etapu dotyczyło udzielone pełnomocnictwo. Ponadto we wniosku wywodziła, że wiadomość o przesłaniu sprawy do Sądu oraz o nadaniu sygnatury akt skarżąca powzięła dopiero po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. W tych okolicznościach sprawy, nieuiszczenie wpisu nie zostało przez nią zawinione. Do wniosku załączono pismo z dnia 29 lipca 2009 r. zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmawiając przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazał na treść art. 42 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Dopóki więc zawiadomienie takie nie zostanie doręczone sądowi, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło. Dlatego mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż do tej chwili skutki działania bądź niedziałania pełnomocnika spadają na mocodawcę. Wskazując na poglądy doktryny, Sąd podkreślił, iż mimo, że komentowany przepis określa czas w jakim wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę staje się skuteczne wobec sądu, to jednak przyjąć należy, iż termin ten odnosi się również do sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przez pełnomocnika strony. Ponadto bez zgody mocodawcy adwokat lub radca prawny nie mogą wypowiedzieć pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym, bowiem zgodnie z § 2 art. 42 p.p.s.a. pełnomocnicy zawodowi obowiązani są działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie należało uznać, iż okoliczności wskazywane przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Pełnomocnik Spółki wypowiedział pełnomocnictwo w dniu 29 lipca 2009 r. W dacie tej złożył również skargę w imieniu strony skarżącej, jednak wraz z wniesieniem skargi nie uiścił wpisu stałego, ani też wpis ten nie został uiszczony po wniesieniu skargi (29 lipca 2009 r.), ale przed upływem terminu do jej wniesienia (12 sierpnia 2009 r.). Natomiast skarżąca o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa powiadomiła Sąd dopiero we wniosku o przywrócenie terminu, złożonym osobiście w Sądzie w dniu 30 września 2009 r., a zatem po upływie dwóch miesięcy od daty wypowiedzenia pełnomocnictwa. Przez ten czas, ani dotychczasowy pełnomocnik, ani strona skarżąca nie dokonali żadnych czynności, aby informację o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przekazać Sądowi. Zatem strona powierzająca prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi, winna liczyć się z tym, iż do czasu takiego zawiadomienia wszelkie działania pełnomocnika, ale również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, które polegały w rozważanym przypadku na nieuiszczeniu należnego wpisu stałego od skargi, odnoszą skutek prawny wobec mocodawcy. Dlatego też, gdyby strona skarżąca niezwłocznie powiadomiła Sąd o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa w dniu 29 lipca 2009 r., nie poniosłaby konsekwencji niestarannego działania jej pełnomocnika. Stąd też, w niniejszej sprawie nie może być mowy o wystąpieniu okoliczności świadczących o braku winy strony w uchybieniu terminu do opłacenia skargi, zwłaszcza że z okoliczności podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby skarżąca doznała przeszkody uniemożliwiającej jej podjęcie wskazanych działań.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji okoliczności podnoszone we wniosku nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżąca Spółka zachowała się z należytą starannością strony, która dba o swoje interesy. Natomiast przywrócenie uchybionego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Sp. z o. o. w K., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: art. 42 § 2, art. 86 § 1 i art. 87 § 2 oraz art. 221 p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.- zwane dalej rozporządzeniem). Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem strony skarżącej o przywróceniu terminu.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca Spółka, przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazała, iż udzielone w dniu 20 lipca 2009 r. pełnomocnictwo dla radcy prawnego, stanowiło faktycznie zlecenie pełnomocnikowi sporządzenia skargi na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. Skarżący uzgodnił także z pełnomocnikiem, że warunki reprezentowania przed sądem zostaną uzgodnione w dniu doręczenia sporządzonej skargi. Strony nie doszły jednak do porozumienia w tej kwestii w efekcie czego to skarżąca wniosła skargę. Nie mógł znaleźć więc zastosowania art. 221 p.p.s.a , w którym akcentowane jest "wniesienie pisma", czyli czynność techniczna, wykonana przez skarżącego bez udziału pełnomocnika, po cofnięciu tegoż pełnomocnictwa. Ponadto wskazano na brak świadomości skarżącej, że spoczywa na niej obowiązek uiszczenia wpisu od skargi bez uprzedniego wezwania przez Sąd. Dopiero doręczenie postanowienia o odrzuceniu skargi zmieniło ten stan.

Skarżąca Spółka wskazała również na treść § 5 ust. 1 rozporządzenia i wynikający z niego obowiązek, którego nie mogła wykonać, nie znając sygnatury sprawy. Powyższe zdaniem skarżącej powinno być interpretowane w związku z art. 221 p.p.s.a. Ponadto z powołanych przepisów nie wynika, kiedy opłata musi zostać uiszczona.

W odniesieniu do treści art. 42 p.p.s.a. Spółka wskazała, iż przepis ten należy rozumieć jako dodatkowy obowiązek strony do poinformowania sądu o cofnięciu pełnomocnictwa, a brak powiadomienia skutkuje "brakiem ochrony strony w sytuacji dokonania przez sąd czynności odnoszących się do strony z pełnomocnikiem, któremu cofnięto pełnomocnictwo". Ponadto wskazała ona na brak swojej winy w nieuiszczeniu wpisu, skoro w okresie od wysłania skargi, a przed upływem terminu do jej wniesienia pełnomocnik, pomimo wypowiedzenia umocowania, powinien nadal działać za stronę, zgodnie z art. 42 § 2 p.p.s.a. Powyższe uzasadniało więc zdaniem Spółki twierdzenie, że nie można jej przypisać winy ani zaniedbania o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Należy wskazać, iż o zasadności rozpoznawanego wniosku nie mogła przesądzać okoliczność, dotycząca wewnętrznych ustaleń stron, co do zakresu umocowania, skoro pełnomocnik skarżącej wraz ze skargą przedstawił pełnomocnictwo "do reprezentowania [...] (...)" i skoro skarga została podpisana przez pełnomocnika, który przedstawił odpowiednie w tym zakresie pełnomocnictwo. Nie może strona skarżąca skutecznie powoływać się na wypowiedzenie pełnomocnictwa skoro o fakcie tym nie poinformowano Sądu. W myśl, bowiem przepisu art. 42 § 1 in principio p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Powyższe stanowi o tym, że dopóki zawiadomienie takie nie zostanie doręczone, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie, jak również bez względu na relacje obydwu stron i sumienność w wykonywaniu obowiązków przez pełnomocnika. Ponadto, co słusznie wywiódł Sąd pierwszej instancji termin wskazany w powyższym przepisie odnosi również skutek do sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przez pełnomocnika strony.

Przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i treść wskazanych wyżej norm prawnych powodują, iż nie może stanowić o zasadności wywodów skarżącej prezentowany we wniesionym zażaleniu pogląd, iż to skarżąca bez udziału pełnomocnika wniosła skargę, już po cofnięciu mu umocowania. Treść złożonego w niniejszej sprawie pełnomocnictwa wskazującego na umocowanie pełnomocnika do podejmowania wszystkich czynności w postępowaniu sądowym wykluczała skierowanie przez Sąd do strony wezwania tak do uzupełnienia braków formalnych pisma, jak i wezwania do uiszczenia od niego opłaty. Oznacza to, iż jeżeli z pełnomocnictwa udzielonego przez stronę pełnomocnikowi profesjonalnemu, w tym przypadku radcy prawnemu, wynika umocowanie zarówno do sporządzenia, jak i wniesienia pisma, to okoliczność, iż strona osobiście nadaje pismo na poczcie, czy składa je na biurze podawczym Sądu, nie zwalnia tego pełnomocnika z obowiązku uiszczenia opłaty stałej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. II OSK 312/09, LEX nr 517100).

Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej Spółki, iż nie mogła ona prawidłowo uiścić wpisu, nie znając sygnatury akt sprawy, wskazać należy na ugruntowany pogląd, iż w takim przypadku należy wnoszony wpis stosownie opisać przez wskazanie strony skarżącej, organu administracji, który wydał zaskarżony akt oraz daty i nazwy tego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r. sygn. II OSK 1287/07, LEX nr 494181).

W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącej Spółce przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, bowiem nie uprawdopodobniła ona braku swojej winy w uchybieniu terminu w dokonaniu tej czynności.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając wniesione zażalenie za pozbawione uzasadnionych podstaw, oddalił je na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.