Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1185/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1185/19

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi K. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] dotycząca odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy - po rozpatrzeniu wniosku K. G. z [...] czerwca 2019 r. - decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] odmówił przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią S. K. z uwagi na niespełnienie kryterium określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220, dalej: u.ś.r.).

Wyjaśnił, że wnioskodawczyni - jako wnuczka S. K. - jest względem niej osobą zobowiązaną do alimentacji w linii prostej w II stopniu; w I stopniu obowiązek ten ciąży na jej dzieciach, tj. D. G. (zamieszkującej wspólnie z nimi matce wnioskodawczyni) która pracuje zawodowo oraz synu Z. S., który zrezygnował z zasiłku dla opiekuna pobieranego w związku ze sprawowaną nad matką opieką.

Mimo faktycznego sprawowania opieki przez K. G. nad S. K. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego który wskazał na częściową niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. (w zakresie kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego), w u.ś.r. nie nastąpiły żadne zmiany, które pozwalałyby na przyznanie prawa do świadczenia opiekunom osób, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Ponieważ nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności S. K., zachodzi podstawa do odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od decyzji Wójta wnioskodawczyni wskazała na krzywdzący jej charakter, bowiem opiekuje się 90-letnią babcią która od 5 lat jest osobą leżącą i która leczy się na serce, nadciśnienie i chorobę Alzheimera. Opieki tej nie może sprawować córka babci (jej mama) D. G. z uwagi na pracę zawodową i słaby stan zdrowia.

SKO opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2019 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 i 1 a u.ś.r. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Przytaczając treść art. 17 ust. 1 i 1 a u.ś.r. wskazujące na podmioty uprawnione do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego wyjaśniło, że obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania i wychowania, ciążąc na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie (art. 617 § 1 oraz art. 128 i nast. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Z art. 132 k.r.o. wynika, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Z kolei art. 27 k.r.o. stanowi podstawę obowiązku alimentacyjnego między małżonkami, którzy są m.in. obowiązani do wzajemnej pomocy (art. 23 k.r.o.).

Z akt sprawy wynika, iż pierwszymi zobowiązanymi do sprawowania opieki nad wymagającą jej S. K. powinny być jej dzieci, tj. córka D. G. oraz syn Z. S., który zresztą do końca maja 2019 r. w związku z opieką nad niepełnosprawną matką pobierał zasiłek dla opiekuna (co wskazuje, iż jest on w stanie sprawować nad nią opiekę). Fakt pozostawania w stosunku pracy bądź możliwość jej podjęcia nie pozbawia w tym przypadku córki czy syna prawnej i moralnej zdolności do sprawowania opieki i nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego. To nie rodzina bowiem decyduje komu spośród jej członków powinno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, lecz przepis prawa. Z tego powodu zawarte w art. 17 ust. 1 a u.ś.r. uregulowanie, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu bądź jego niepodejmowania. Okoliczności te są bowiem wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru przez określoną osobę i nie zwalniają tej osoby z obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego. W takim przypadku obowiązek ten nie przybierze wprawdzie postaci świadczenia pomocy w formie starań osobistych, ale może polegać np. na opłaceniu osoby trzeciej która tę opiekę zapewni. Może nią być również inny członek rodziny który nie jest zobowiązany w danym momencie do alimentacji, choć mieści się w kręgu osób zobowiązanych do niej w dalszej kolejności.

W tej sytuacji nie dochodzi do nabycia obowiązku alimentacyjnego przez dalszą krewną S. K., tj. wnuczkę K. G. Brak jest zatem podstaw do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium nie neguje faktu sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną babcią, jednak wskazane wyżej przepisy prawa wykluczają możliwość uznaniowego rozszerzenia przez organ administracyjny kręgu osób w nich wymienionych.

Odnosząc się do daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki jako podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji, Kolegium wskazało, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. K. 38/13, przesłanka ta nie może mieć zastosowania.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję SKO z [...] sierpnia 2019 r. K. G. podniosła, że jej babcia posiada znaczny stopień niepełnosprawności, ma 90 lat, cierpi na chorobę Alzheimera, leczy się na nadciśnienie i serce. Od 5 lat jest osobą obłożnie chorą i całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wymaga stałej całodobowej opieki i pielęgnacji obejmującej wszystkie czynności (mycie, przebieranie, przygotowywanie i podawanie posiłków, zmiana pampersów, pranie, przewijanie ran odleżynowych i podawanie lekarstw). Skarżąca mieszka wspólnie z babcią i mamą D. G. Córka babci pracuje zawodowo, ma obecnie 56 lat i umiarkowany stopień niepełnosprawności. Jest osobą po 2 operacjach przepukliny brzusznej i nie może dźwigać. Syn babci Z. S. obecnie zamieszkuje poza powiatem kolbuszowskim i zawarł w bieżącym roku związek małżeński, nie utrzymuje kontaktu z matką i nie interesuje się jej sprawami. Ponadto zrezygnował z opieki nad nią, bowiem nie radził sobie ze wszystkimi czynnościami związanymi ze sprawowaniem opieki.

Skarżąca ma 20 lat, nie pracuje i nie uczy się z powodu sprawowania opieki nad babcią, ale w opiece nad nią - przed i po pracy - pomaga jej mama, ponieważ żadna z nich nie byłyby w stanie tej opieki sprawować samodzielnie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Jeżeli w wyniku kontroli legalności danego aktu Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń, skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem skargi K. G. jest decyzja Kolegium, którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad babcią legitymującą się orzeczeniem z [...] grudnia 2009 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności (wydanym na stałe, datowanym od listopada 2009 r., ze wskazaniem niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności). W ocenie SKO orzekającego jako organ administracji II instancji, świadczenie takie wnioskodawczyni nie przysługuje, gdyż przy życiu pozostają osoby zobowiązane do alimentacji względem S. K. w pierwszej kolejności, tj. jej córka i syn, mimo że jak utrzymuje skarżąca, nie mogą tej opieki sprawować (córka z uwagi na pracę zawodową i posiadany umiarkowany stopień niepełnosprawności, zaś syn z powodu rezygnacji ze sprawowania opieki z którą sobie nie radził i zaprzestania kontaktów z matką). Organ I instancji - jakkolwiek "zauważył" kwestię pierwszeństwa w zobowiązaniu do alimentacji względem S. K. wpływającą na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego - główny ciężar odmowy jego przyznania oparł na treści art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W związku z tym należy wskazać, że stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Przy rozważaniu kwestii okresu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i jej wpływu na prawo opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest jednak uwzględnienie treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał stwierdził, że w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, od dnia 23 października 2014 r., tj. od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw kiedy orzeczenie TK weszło w życie, powyższa okoliczność nie może zostać pominięta przy ustalaniu zakresu normatywnego art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponieważ przedmiotowy wyrok TK jest wyrokiem zakresowym (tj. takim, w którym Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym zakresie jego zastosowania), nie wywołuje on skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji w postaci utraty mocy obowiązującej całego zakwestionowanego aktu normatywnego albo jego jednostki redakcyjnej (w niniejszym przypadku całego przepisu art. 17 ust. 1b), a jedynie wywodzonej z danego przepisu określonej normy prawnej.

Ponieważ przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie został dotychczas znowelizowany ani uchylony, skutkuje to koniecznością takiej jego wykładni, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Dokonując takiej wykładni w odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy więc stwierdzić, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis ten jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Utracił on jednak przymiot konstytucyjności w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później i względem nich oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiającego uzyskanie tego świadczenia (por. m.in. wyrok NSAz26 kwietnia 2019 r. I OSK 8/19- LEX nr 2676639, z 11 lipca 2017 r. I OSK 1600/16 - LEX nr 2376723 i z 14 czerwca 2017 r. I OSK 2920/16 - LEX nr 2326429).

Chociaż zatem Trybunał w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, w aktualnej sytuacji prawnej nie jest więc dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1 b, której niekonstytucyjność została stwierdzona. Niedokonanie przez ustawodawcę zmiany treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. zgodnie ze stanowiskiem TK powoduje, że w tak ukształtowanym stanie prawnym, przy rozpatrywaniu od daty wejścia w życie wyroku TK wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej - wobec wynikającego z tego wyroku wymogu ich równego traktowania bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 u.ś.r., która z tym dniem została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W kontekście powyższego prawidłowo SKO rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji wskazało w uzasadnieniu wydanej decyzji, że z uwagi na powyższy wyrok TK, kryterium daty powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki oparte wyłącznie na wykładni językowej art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mimo jednak tego, że organ I instancji odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia generalnie wywiódł z błędnej wykładni tego przepisu (marginalnie traktując kwestię pierwszeństwa osób zobowiązanych do alimentacji względem S. K.), należy wyraźnie podkreślić, że utrzymanie przez SKO w mocy odmownej decyzji tego organu z przedstawioną wyżej argumentacją nie miało żadnego znaczenia dla rozpatrzenia wniosku skarżącej. Ewentualne bowiem zastosowanie przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (zamiast art. 138 § 1 pkt 1) - poprzez wydanie decyzji o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i orzeczenie o odmowie przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (ze zmienioną, aczkolwiek nie wpływającą na istotę rozstrzygnięcia argumentacją) - nie wpłynęłoby w sposób merytoryczny na załatwienie złożonego wniosku.

Przechodząc do przedstawionych w zaskarżonej decyzji zasadniczych przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia przywołać należy treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., wg którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie zaś do ust. 1 a tego artykułu, osobom o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ponieważ art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w oparciu o który możliwe jest ewentualne wywiedzenie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią wprost nawiązuje w zakresie obowiązku alimentacyjnego do przepisów K.r.o., należy zauważyć, że zgodnie z jego art. 128, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z treści art. 129 § 1 k.r.o. wynika, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Z kolei art. 132 k.r.o. stanowi, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

K. G. jako wnuczka S. K. jest z nią spokrewniona w stopniu drugim. Ponieważ osobami spokrewnionymi w pierwszym stopniu z S. K. są jej dzieci (córka D. G. - matka wnioskodawczym oraz syn Z. S.), to one są w pierwszej kolejności obciążone obowiązkiem alimentacyjnym względem matki, zaś świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być przyznane skarżącej tylko wówczas, gdyby ziściły się warunki o jakich mowa w art. 17 ust. 1 a u.ś.r.

W tym zakresie należy zwrócić także uwagę na ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. nie można się ograniczać jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie i tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne jest posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc od niego niezależnych) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym, tj. gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017 r. I OSK 829/16 - LEX nr 2348934, z 12 maja 2017 r. I OSK 328/16 - LEX nr 2330170 i z 5 listopada 2015 r. I OSK 1062/14 - LEX nr 1989805). Takie szczególne okoliczności natury obiektywnej muszą pozostawać więc poza sferą subiektywnego uznania i dowolnego kształtowania przez osoby zobowiązane w różnym stopniu do alimentacji.

W kontekście powyższego istota sprawy sprowadza się do oceny, czy zachodzą w niej dostatecznie uzasadnione podstawy (mające swe źródło w wartościach konstytucyjnych: zasada równości i sprawiedliwości społecznej - art. 2 Konstytucji RP, nakazie ochrony i opieki nad rodziną - art. 18 Konstytucji RP), które przemawiałyby za przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej jako osobie sprawującej faktyczną opiekę, jednak nie należącej do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym w pierwszej kolejności.

Sąd w całości podziela wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Kolegium, że w realiach sprawy nie zachodzą żadne obiektywne przyczyny wykluczające możliwość wywiązania się przez dzieci S. K. (wspólnie lub oddzielnie) z obowiązku alimentacyjnego, czy to w formie bezpośredniej opieki, czy dostarczania środków na jej sfinansowanie.

Okolicznościami, która mogłaby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego nie jest wykonywanie przez dzieci S. K. pracy zawodowej czy też zamieszkiwanie (bez względu na odległość) poza miejscem zamieszkania matki. Stanowisko takie jest tym bardziej uzasadnione, że syn S. K. – Z. S. do [...] maja 2019 r. sprawował nad nią opiekę, pobierając z tego tytułu zasiłek dla opiekuna. Rezygnacja z niego i sprawowania opieki nad matką, zbiegająca się w czasie ze złożeniem wniosku przez skarżącą ([...] czerwca 2019 r.) nie jest zdaniem Sądu przypadkowa, świadcząc o wzajemnym porozumieniu członków rodziny mającym stworzyć odpowiednie warunki do ubiegania się przez wnioskodawczynię o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad babcią. W żaden sposób nie usprawiedliwiają tego twierdzenia skargi, iż jej syn nie radził sobie ze sprawowaniem tej opieki oraz zaprzestał utrzymywania kontaktu z matką, zwłaszcza że jego obowiązek alimentacyjny zbiega się z takim obowiązkiem ciążącym równolegle na córce S. K. – D. G., która jak wynika z akt sprawy, bierze udział w opiece nad matką. Nie są to okoliczności świadczące o niemożliwości wywiązania się w jakimkolwiek zakresie z obowiązku alimentacyjnego, tak samo jak legitymowanie się przez D. G. umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r., dla potrzeb przyznania w niniejszej sprawie świadczenia pielęgnacyjnego mogłoby być wzięte pod uwagę jedynie posiadanie przez nią orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności).

Reasumując, w realiach sprawy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, w oparciu o które możliwe byłoby pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Brak jest bowiem okoliczności, które pozwoliłyby uznać, że obowiązek alimentacyjny skarżącej względem babci wyprzedza obowiązek alimentacyjny dzieci zobowiązanych w pierwszej kolejności do opieki nad matką. Jak zostało prawidłowo wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zachodzą żadne obiektywnie uwarunkowane przeszkody do wypełnienia przez dzieci swojego obowiązku alimentacyjnego względem matki - razem bądź osobno - w formie bezpośredniej opieki i/lub dostarczania środków na jej sfinansowanie. Nie należy do nich rezygnacja ze sprawowania tej opieki, niezamieszkiwanie z osobą wymagającą opieki czy deklarowany brak możliwości jej sprawowania.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na ten wynik, wniesiona skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.