Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1437/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: art. 62
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: poz. 357
journal: Dz.U. 1995 nr 7 poz. 2
Teza: Skierowanie. decyzji organów celnych do obu importerów części samochodowych i obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z tych części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem faktyczne przypisanie dwóch importerów do jednego "składaka" - co nie znajduje oparcia w materiale sprawy, bowiem nie można twierdzić, że każdy z nich był importerem tego samochodu

TEZY

Skierowanie. decyzji organów celnych do obu importerów części samochodowych i obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z tych części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem faktyczne przypisanie dwóch importerów do jednego "składaka" - co nie znajduje oparcia w materiale sprawy, bowiem nie można twierdzić, że każdy z nich był importerem tego samochodu


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Szymona S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 21 maja 1998 r (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 7 stycznia 1997 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

W dniu 20 stycznia 1996 r. Czesław N. zgłosił w Oddziale Celnym Drogowym w S. do odprawy celnej ostatecznej części do samochodu osobowego takie jak: silnik niskoprężny (...), skrzynię biegów, zawieszenie ' przednie i tylne, które zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z dnia 20 stycznia 1996 r.

W tym samym dniu i w tym Oddziale Celnym Drogowym w S. Szymon S. zgłosił do odprawy celnej nadwozie samochodu Opel Kadett o (...) rok produkcji 1991, które zostało przekazane do Posterunku Celnego w Z., a następnie dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z dnia 22 stycznia 1996 r. Z wymienionych wyżej części zmontowany został samochód osobowy marki Opel Kadett zarejestrowany następnie na Szymona S.

Zdaniem organu celnego przedstawione wyżej okoliczności świadczą, że na polski obszar celny wprowadzony został faktycznie samochód osobowy Opel Kadett w stanie rozmontowanym, w związku z czym Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. w dniu 19 listopada 1997 r. wznowił postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami z dnia 20 stycznia 1996 r. i z dnia 22 stycznia 1996 r. Następnie Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją (...) z dnia 7 stycznia 1998 r. uchylił w całości swoje decyzje zawarte w dowodach odprawy celnej z dnia 20 stycznia 1996 r. i z dnia 22 stycznia 1996 r. oraz sklasyfikował sprowadzone przez strony towary jako samochód marki Opel Kadett w stanie nie zmontowanym /rozmontowanym/ - wymierzając Czesławowi N. i Szymonowi S., z zaliczeniem kwoty cła dotychczas uiszczonego. W uzasadnieniu tej decyzji organ celny I instancji wyjaśnił, że obowiązująca w dniu zgłoszenia celnego taryfa celna importowa przyjęła pełne nazewnictwo i zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury określania towarów wprowadzonej w życie stosowną konwencją opracowaną przez komisję Wspólnoty Europejskiej w B. Klasyfikacja towarów w Scalonej Nomenklaturze podlega pewnym warunkom zapewniającym jednolitą interpretację, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Dokonując klasyfikacji towaru należy kierować się Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej zamieszczonymi na początku taryfy celnej oraz wymogami do poszczególnych działów i sekcji, które decydują jak należy taryfikować towary.

Reguła 2a stanowi, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji odnoszą się również do wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu gotowego lub kompletnego znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, z czego wynika, że wyroby niekompletne jak również wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym /rozmontowanym/ klasyfikuje się do pozycji obejmującej wyrób kompletny.

Jak wynika z informacji "G.M.P." spółka z o.o. w W., generalnego dealera samochodów marki Opel na Polskę w nadwoziu importowanym przez Szymona S. był fabrycznie zamontowany silnik importowany przez Czesława N.

Zdaniem organu celnego I instancji powyższe okoliczności świadczą o tym, że strony sprowadziły samochód w stanie rozmontowanym w celu obejścia obowiązujących przepisów aby uzyskać korzyści z tytułu zaniżenia należności celno-podatkowych. W tej sytuacji sprowadzone podzespoły należy traktować jako pojazd samochodowy, objęty kodem (...) taryfy celnej importowej ze stawką celną 35 procent lecz nie mniej niż równowartość 2.500 ECU.

Szymon S. odwołał się od powyższej decyzji zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę, polegający na dowolnym uznaniu, iż umowy kupna nadwozia, silnika i pozostałych części są umowami pozornymi oraz przyjęcie, że przedmiotowy pojazd został sprowadzony w stanie rozmontowanym a nadto wniósł o uchylenie tej decyzji

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją (...) z dnia 21 maja 1998 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji podkreślając, że bez znaczenia pozostaje fakt, że przywiezione podzespoły i części zakupione zostały odrębnie i odprawione odrębnie skoro z tych części został zmontowany samochód posiadający zasadniczy charakter wyrobu kompletnego. Sposób sprowadzenia do kraju pojazdu samochodowego w stanie kompletnym lub w częściach jest wyłącznie sprawą importera.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Szymon S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie umów kupna nadwozia i pozostałych podzespołów samochodowych jako umów pozornych, naruszenie reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która w przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącego nie ma zastosowania. Skarżący zarzucił ponadto organom celnym naruszenie art. 7-9 Kpa oraz art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Jak wynika z niespornych okoliczności niniejszej sprawy, z części samochodowych sprowadzonych do kraju przez Czesława N. za dowodem odprawy celnej (...) z dnia 20 stycznia 1996 r. oraz z części samochodowych sprowadzonych przez Szymona S. za dowodem odprawy celnej (...) z dnia 22 stycznia 1996 r. - zmontowany został samochód osobowy. marki Opel Kadett. Samochód ten został następnie zarejestrowany w dniu 20 lutego 1996 r. w Urzędzie Gminy w K. na Szymona S.. Wcześniej w dniu 22 stycznia 1996 r. Czesław N. umową kupna-sprzedaży, zbył Szymonowi S., sprowadzone przez siebie części samochodowe tj. silnik niskoprężny, skrzynię biegów oraz zawieszenie przednie i tylne.

Z tych względów organ celny uznał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, z uwagi na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nie znanych organowi celnemu, który decyzję tę wydał. Okoliczności sprawy mogły wskazywać, że klasyfikacja sprowadzonych towarów w odniesieniu do obowiązującej taryfy celnej importowej, dokonana została z naruszeniem reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, której treść i znaczenie w klasyfikacji towarów została szczegółowo omówiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zważyć jednak należy, że w niniejszej sprawie, decyzje organów celnych I i II instancji skierowane zostały do obu importerów przedmiotowych części samochodowych, których Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją z dnia 7 stycznia 1998 roku obciążył należnościami celnymi za samochód osobowy marki Opel Kadett w stanie rozmontowanym kod PCN (...) ze stawką celną 35 procent.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, tego rodzaju praktyka organów celnych nie może być aprobowana, bowiem nie znajduje ona oparcia w przepisach prawa. W szczególności, w przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne /Dz.U. nr 71 poz. 312/ obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności za należności celne z tytułu sprowadzenia przez obu importerów części samochodowych, sklasyfikowanych - po wznowieniu postępowania - zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jako wyrób gotowy tj. samochód osobowy w stanie rozmontowanym. W ustalonym stanie faktycznym sprawy, nie do przyjęcia jest teza, że obydwaj importerzy rzeczywiście sprowadzili samochód osobowy Opel Kadett. Zauważyć należy bowiem, że w przepisach prawą celnego, obowiązujących do dnia 31 grudnia 1997 r. obrót towarowy z zagranicą jest zindywidualizowany, co wynika chociażby z treści art. 2 pkt 6 tej ustawy.

W świetle definicji podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą, nie można uznać, że zarówno Czesław N. jak i Szymon S. sprowadzili we własnym imieniu i na własny rachunek przedmiotowy samochód. Z tych względów, skierowanie. decyzji organów celnych do obu importerów części samochodowych i obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z tych części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem faktyczne przypisanie dwóch importerów do jednego "składaka" - co nie znajduje oparcia w materiale sprawy, bowiem nie można twierdzić, że każdy z nich był importerem tego samochodu, zwłaszcza, że Czesław N. sprowadził jedynie części samochodowe /co dopuszcza taryfa celna/, które następnie zbył skarżącemu.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.