Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2349/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Małgorzata Miron (spr.) del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej X Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1136/14 w sprawie ze skargi X Sp. z o.o. w O. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1136/14, oddalił skargę X sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] w Z., skierował wniosek do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Gryfinie o przeprowadzenie kontroli zgodności z przepisami prawa budowlanego utwardzenia nawierzchni z kostki betonowej na działce nr [...] w miejscowości O., gmina C., którą dzierżawi on od Gminy C., tj. ustalenie, czy zostało ono wykonane na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, czy też stanowi samowolę budowlaną.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryfinie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie drogi dojazdowej do działki nr [...] w O., wykonanej na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy C., w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania drogi wojewódzkiej i drogi gminnej, przez bliżej nieokreślony podmiot, bez pozwolenia na budowę i projektu budowlanego.

W toku postępowania organ powiatowy powziął informację o toczących się przed sądami powszechnymi postępowaniach dotyczących korzystania z przedmiotowej "drogi" przez działkę nr [...]:

– wyrokiem Sądu Rejonowego w G. [...] z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...], wydanym w sprawie z powództwa Gminy C., zakazano pozwanym X sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz Y sp. z o.o. z siedzibą w O. przejeżdżania przez działkę nr [...] oraz podejmowania i wykonywania na niej wszelkich robót,

– wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w S. z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...], wydanym w sprawie z powództwa ww. spółek X i Y o przywrócenie naruszonego posiadania działki nr [...], umorzono postępowanie sądowe w zakresie żądania przywrócenia posiadania i oddalono powództwo o ochronę naruszonego posiadania.

Wskazane wyżej sprawy nie zostały prawomocnie zakończone, ponieważ wniesiono w nich apelacje do Sądu Okręgowego w S.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryfinie postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., obecnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w S., do którego Y sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz X sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosły apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w G. o zakazie wykonywania wszelkich robót budowlanych na działce nr [...] w O. w miejscu rzeczonej drogi.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy i wydanie Gminie C. jako właścicielowi działki nr [...] i następcy prawnemu wybudowanej samowolnie drogi przez bliżej nieokreślony podmiot, w pierwszej kolejności postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 - nakładającego na Gminę obowiązek dostarczenia dokumentów zezwalających na legalizacje drogi, a w drugiej kolejności - w przypadku niespełnienia tego obowiązku w określonym terminie - decyzji w trybie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 o rozbiórce drogi, kolidowałoby z istniejącymi wyrokami i w związku z tym jest uzależnione od ostatecznego rozstrzygnięcia spraw prowadzonych przez sądy powszechne, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Gmina C. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Wniosła ona o wyłączenie od rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gryfinie i o wyłączenie wszystkich pracowników organu pierwszej instancji. Podniosła, że w dniu [...] czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w S. oddalił powództwa spółek X oraz Y i zawieszenie postępowania jest pozbawione jakichkolwiek podstaw. Argumentowała, że polska procedura nie przewiduje sytuacji opisanej przez organ, że wyrok jednego sądu rejonowego miałby powodować uchylenie wyroku innego sądu rejonowego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 k.p.a.

Zażalenie na ww. postanowienie złożyła również [...] S.K.A. z siedzibą w Z. oraz K. B. - prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] w Z. Zarzucono organowi pierwszej instancji naruszenie:

– art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd,

– art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

– art. 23 k.p.a., poprzez uznanie, że dzierżawca działki nr [...] w O. nie posiada statusu strony postępowania administracyjnego.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., obecnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.; dalej: Prawo budowlane), w wyniku rozpatrzenia zażaleń Gminy C. oraz [...] S.K.A. z siedzibą w Z., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w części dotyczącej zawieszenia postępowania administracyjnego.

Organ drugiej instancji opisał przedmiot i aktualny stan spraw w postępowaniach przywołanych w postanowieniu organu pierwszej instancji. W sprawie z powództwa Gminy C. przeciwko Y sp. z o.o. z siedzibą w O. i X sp. z o.o. z siedzibą w O. w sprawie zakazu przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] w O. pozwane spółki złożyły apelację od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...], a Sąd Okręgowy w S. [...] wyznaczył w tej sprawie rozprawę na dzień [...] września 2014 r. Z kolei w sprawie z powództwa ww. spółek X i Y przeciwko K. B. - jako spadkobiercy ówczesnego dzierżawcy działki nr [...] A. B. - o ochronę naruszonego posiadania Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...] umorzył postępowanie w zakresie żądania przywrócenia posiadania i oddalił powództwo w pozostałej części a apelacja powodów od powyższego wyroku została oddalona przez Sąd Okręgowy w S. w dniu [...] czerwca 2014 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że mając na względzie istotę zagadnienia wstępnego, które wymaga zaistnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem głównym a kwestią prawną, która musi być rozstrzygnięta, trudno uznać wskazane postępowania przed sądami cywilnymi za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., skoro wskazane okoliczności, w świetle 48 ust. 1 i art. 52 ustawy Prawo budowlane, nie warunkują rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy toczącej się przed organem nadzoru budowlanego.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że działania organu pierwszej instancji nie znajdowały podstawy prawnej, w związku z czym uznał, że w części dotyczącej zawieszenia postępowania postępowanie przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (art. 105 § 1 k.p.a.).

Organ uznał za stronę postępowania [...] S.K.A. z siedzibą w Z. w związku z dzierżawieniem przez nią działki nr [...]. Według organu ogólnikowy zarzut Gminy C., że organ powiatowy nie prowadzi sprawy obiektywnie, nie uzasadnia żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gryfinie w świetle art. 25 k.p.a. Dodał, że sprawa wyłączenia pracowników tego organu podlega, w świetle art. 24 k.p.a., ocenie organu pierwszej instancji.

Z kolei postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] organ drugiej instancji umorzył postępowanie wywołane zażaleniem [...] z siedzibą w Z. jako wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. wniosła X sp. z o.o. z siedzibą w O., domagając się jego uchylenia.

Skarżąca spółka podniosła, że organ drugiej instancji w uzasadnieniu postanowienia ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że okoliczności, jakimi były toczące się postępowania sądowe, nie warunkują rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy toczącej się przez organem nadzoru budowlanego. Zdaniem skarżącej stanowisko to jest częściowo błędne, gdyż oceniając zasadność zawieszenia postępowania w dniu [...] lipca 2014 r. niewłaściwe odniósł się do toczącego się wówczas postępowania sądowego z pozwu Gminy C. przeciwko spółkom X i Y o zaniechanie naruszeń, głównie - choć nie wyłącznie - o zakaz przejazdu przez działkę nr [...] poprzez drogę, która stanowi przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. W tym zakresie skarżąca podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, że ewentualne oddalenie roszczenia Gminy C. oznaczałoby dla niniejszej sprawy to, że potencjalny adresat decyzji administracyjnej musiałby respektować dotychczasowy sposób korzystania z działki nr [...], a w rezultacie nie powinien być nań nakładany obowiązek, o którym mowa w art. 52 ustawy Prawo budowlane, w zakresie rozbiórki owej drogi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd przywołał treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wyjaśnił warunki zawieszenia postępowania na tej podstawie. Podkreślił, że o zależności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej, a zależność ta musi być bezpośrednia.

W ocenie Sądu, uwzględniając możliwość prowadzenia w sprawie postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej, tylko rozstrzygnięcie ewentualnego sporu co do własności nieruchomości lub innego tytułu prawnego do nieruchomości mogłoby mieć charakter zagadnienia wstępnego. Sąd uznał zatem za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, który wskazując na art. 48 Prawa budowlanego i prowadzone postępowania sądowe uznał, że pozostają one bez związku, a tym samym nie stanowią zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania.

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i orzec o odmowie zawieszenia postępowania z uwagi na brak ku temu przesłanek. Zdaniem Sądu uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania zostało wprawdzie wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jednak nie miało to wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie głównej, a także na uprawnienia procesowe strony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X sp. z o.o. z siedzibą w O. Zaskarżając wyrok w całości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia w niniejszej sprawie podstawy do zawieszenia postępowania przed organem pierwszej instancji z uwagi na potrzebę uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor powtórzył argumentację przedstawioną w skardze do Sądu pierwszej instancji. Podniósł, że nie tylko rozstrzygnięcie ewentualnego sporu co do własności nieruchomości lub innego tytułu prawnego do nieruchomości mogłoby mieć charakter zagadnienia wstępnego, ale również toczące się ówcześnie postępowanie sądowe z pozwu Gminy C. przeciwko spółkom X i Y o zaniechanie naruszeń (głównie, acz nie wyłącznie o zakaz przejazdu przez działkę nr [...] poprzez drogę, która stanowiła przedmiot postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej). Wskazano, że ewentualne oddalenie roszczenia Gminy C. oznaczałoby dla niniejszej sprawy to, że hipotetyczny adresat decyzji administracyjnej musiałby respektować dotychczasowy sposób korzystania z działki nr [...], co kolidowałoby z nałożeniem nań obowiązku, o którym mowa w art. 52 Prawa budowanego w zakresie rozbiórki drogi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy toczące się przez sądem powszechnym postępowania: w sprawie z powództwa Gminy C. przeciwko X sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz Y sp. z o.o. z siedzibą w O. w sprawie zakazu przechodu i przejazdu przez działkę nr [...], oraz w sprawie z powództwa ww. spółek X i Y o przywrócenie naruszonego posiadania działki nr [...], stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla sprawy legalności robót budowlanych polegających na budowie drogi dojazdowej do działki nr [...] wykonanej na działce nr [...]. Rację trzeba przyznać Sądowi pierwszej instancji, że na tak zadane pytanie należało udzielić odpowiedzi negatywnej.

W piśmiennictwie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że istotnym elementem zagadnienia wstępnego jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt OPK 14/96; ONSA 1997/1.11 oraz wyroki NSA: z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I OSK 321/14; z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1345/13 i z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 883/11; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie postępowanie główne, w którym zostało wydane zaskarżone do Sądu wojewódzkiego postanowienie, to postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanej drogi na działce nr [...], stanowiącej drogę dojazdową do działki nr [...].

Prawidłowo organy oby instancji wskazały, że postępowanie w tej sprawie toczyć się może w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W postępowaniu takim jednym z obowiązków organu jest ustalenie inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, do którego w pierwszej kolejności powinny być skierowane rozstrzygnięcia wydane w art. 48, w tym końcowo również nakaz rozbiórki. Dotyczy to jednakże tylko takiej sytuacji, gdy inwestor posiada w dalszym ciągu tytuł prawny do nieruchomości. W przypadku, gdy inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością (np. dochodzi do przeniesienia prawa własności obiektu budowlanego na inny podmiot), ewentualny obowiązek dokonania rozbiórki obciąża aktualnego właściciela obiektu budowlanego (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2100/14, oraz w wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 338/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie ewentualnego sporu co do własności nieruchomości lub innego tytułu prawnego do nieruchomości mogłoby mieć charakter zagadnienia wstępnego. Stanowisko Sądu wadliwe jest tylko w tym zakresie, w którym Sąd przyjął, że w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej wyłącznie opisana kwestia stanowić może zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można bowiem z góry wykluczyć, że w konkretnej sprawie tego rodzaju ujawnią się kwestie prawne dotyczące innej istotnej dla sprawy przesłanki wynikającej z przepisów prawa materialnego, które wymagać będą rozstrzygnięcia jako zagadnienie wstępne. Wskazana wadliwość w żadnej mierze nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem niewątpliwie okoliczności wskazane przez organ pierwszej instancji nie stanowiły zagadnienia wstępnego uzasadniającego konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Niewątpliwie w okolicznościach niniejszej sprawy nie toczy się spór przed innym sądem lub organem dotyczący własności nieruchomości objętej postępowaniem, który mógłby stanowić zagadnienie wstępne. Niespornie bowiem postępowania, których wynik, zdaniem organu pierwszej instancji, jak i skarżącej kasacyjnie, ma wpływ na wynik sprawy, takimi postępowaniami nie są. Jak wynika z akt niniejszej sprawy powództwa wskazane w postanowieniu o zawieszeniu postępowania dotyczą roszczeń posesoryjnych, tj. o przywrócenie posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń posiadania, opartych o art. 344 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017, poz. 459). W sprawie, w której zapadł wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...], to Gmina C. jako właściciel działki nr [...] wytoczyła takie powództwo przeciwko Y sp. z o.o. z siedzibą w O. i X sp. z o.o. z siedzibą w O. w celu ochrony posiadania tej działki przez ww. spółki, które korzystają ze znajdującej się na tej działce drogi dojazdowej w celu dostępu do obiektów (stacji paliw i targowiska) znajdujących się na działce nr [...] stanowiącej własność X sp. z o.o. z siedzibą w O. Z kolei w sprawie, w której zapadł wyrok Sądu Rejonowego [...] w S. z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...], analogiczne powództwo wytoczyły ww. spółki X i Y przeciwko K. B. (dzierżawiącej działkę nr [...], przy udziale interwenienta ubocznego Gminy C., o przywrócenie naruszonego posiadania działki nr [...]. Niewątpliwie przepis art. 344 k.c. nie odnosi się do kwestii ustalenia własności gruntu, w tym osoby właściciela, a jedynie daje możliwość realizacji roszczeń o ochronę naruszonego posiadania.

Wyjaśnić należy, że stosunek prawny, który miałby być ukształtowany w takim postępowaniu cywilnym, wbrew ocenie organu pierwszej instancji nie stanowiłby przeszkody dla realizacji ustawowych zadań organów nadzoru budowlanego. Organy te, będąc wyspecjalizowane w sprawach poddanych swojej właściwości, zobowiązane są - zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) - działać w granicach i na podstawie przepisów prawa, co obliguje je m.in. do wydawania decyzji i nakazów określonych w art. 48 Prawa budowlanego, jeśli spełnione zostały przesłanki do wydania tego rodzaju rozstrzygnięć. Doprowadzenie robót budowlanych wykonanych niezgodnie z przepisami prawa do stanu zgodnego z prawem - nawet w drodze nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, nie jest obowiązkiem organów nadzoru budowlanego, ale i leży to w interesie publicznym. Niewątpliwe zaś przepisy Prawa budowlanego nie dają podstaw do przyjęcia stanowiska o możliwości odstąpienia od nałożenia obowiązków w trybie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli w sprawie dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wydany zostałby wyrok sądu powszechnego zakazujący naruszania posiadania tej nieruchomości. Takie orzeczenie w żaden sposób nie mogłoby być oceniane jako "legalizujące" zarówno istniejący stan rzeczy, tj. korzystanie z drogi dojazdowej do działki nr [...], wybudowanej na działce nr [...], jak i sam obiekt budowlany - drogę.

W świetle powyższego rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, że wynik postępowań toczących się przed sądem powszechnym, opisanych w postanowieniu organu pierwszej instancji, nie pozostaje w ścisłym związku przyczynowym z postępowaniem w przedmiocie samowolnego wybudowania drogi dojazdowej na działce nr [...] prowadzącej do działki nr [...]. Innymi słowy niewydanie takich rozstrzygnięć w żaden sposób nie tamuje biegu tego ostatniego postępowania. W konkluzji nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W świetle powyższych rozważań stanowisko Sądu co do tego, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z uwagi na brak podstaw do zawieszenia postępowania, należało uznać za uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.