Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1406/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Na odpowiedzialność majątkową małżonka podatnika /art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ składają się trzy elementy:

- solidarna odpowiedzialność,

- odpowiedzialność dotyczy zobowiązań, które powstały w czasie trwania małżeństwa. Za moment końcowy istnienia małżeństwa uznaje się datę śmierci jednego z małżonków, datę uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie lub orzeczenia o unieważnieniu małżeństwa,

- zaspokojenie zaległości podatkowych może nastąpić tylko z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka.

TEZY

Na odpowiedzialność majątkową małżonka podatnika /art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ składają się trzy elementy:

- solidarna odpowiedzialność,

- odpowiedzialność dotyczy zobowiązań, które powstały w czasie trwania małżeństwa. Za moment końcowy istnienia małżeństwa uznaje się datę śmierci jednego z małżonków, datę uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie lub orzeczenia o unieważnieniu małżeństwa,

- zaspokojenie zaległości podatkowych może nastąpić tylko z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są niesporne. Niesporne jest w szczególności to, że zaległości podatkowe żony skarżącego powstały w latach 1995/96 a wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona w 1992 roku.

Na odpowiedzialność majątkową małżonka podatnika /art. 41 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ składają się trzy elementy:

- solidarna odpowiedzialność,

- odpowiedzialność dotycząca zobowiązań, które powstały w czasie trwania małżeństwa.

- zaspokojenie zaległości podatkowych może nastąpić tylko z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka.

Za moment końcowy istnienia małżeństwa uznaje się datę śmierci jednego z małżonków, datę uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie lub orzeczenia o unieważnieniu małżeństwa,

Wraz z zawarciem małżeństwa powstaje ustawowa wspólność małżeńska - majątkowa.

Wspólność ta może być zmieniona ze skutkiem wstecznym - z ważnych powodów /art. 52 par. 1 Krio/ o czym orzeka Sąd bądź z mocą na przyszłość.

Nie jest sporne, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem.

Oznacza to, że takie zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej z mocą na przyszłość, wywołuje ten skutek, iż do daty zniesienia wspólności majątkowej przedmioty stanowiące majątek wspólny tworzą nadal ten majątek, natomiast przedmioty nabyte przez małżonków po dacie zniesienia wspólności majątkowej stanowią ich majątek odrębny.

Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego jest częściowy podział majątku wspólnego obejmujący mieszkania. Jest to bowiem tylko częściowy podział. Tak więc prawo wieczystego użytkowania powstałe przed zniesieniem wspólności ustawowej nadal stanowi majątek wspólny skarżącego i jego żony. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji skarżący pozostawał w związku małżeńskim oraz istniał też majątek wspólny skarżącego i jego żony.

Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu, a skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało oddalić.