Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 854/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 w związku z  par. 2  pkt 1,  art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 ust. 1 i 2 oraz  art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sprawa była już wcześniej rozpoznawana przez tutejszy Sąd, w następujących okolicznościach.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. przyznał P. R.(zwanemu dalej także skarżącym) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, w wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz odmówił przyznania płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej. Organ umorzył ponadto postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności w części dotyczącej działki rolnej [...] oraz w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, w części dotyczącej działki rolnej [...].

Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. (Nr [...]), wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony.

Nie godząc się z takim załatwieniem sprawy, P. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , który – wyrokiem z dnia [...]r. ([...]) uchylił decyzję organu drugiej instancji (z [...] r.).

W uzasadnieniu tamtego wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W szczególności podkreślono, że w aktach sprawy znajdowało się pismo skarżącego z dnia [...] r., określone jako "odwołanie" od raportu z przeprowadzonej kontroli obszarowej. W uzasadnieniu tego "odwołania" zainteresowany podniósł, iż przeprowadzona w jego obecności – równolegle do obszarowej – kontrola rolnośrodowiskowa na części gospodarstwa potwierdziła opisaną w rejestrze działań rolnośrodowiskowych ilość sadzonek w liczbie około [...] szt. na każdy 1 ha, co miały dodatkowo potwierdzać dołączone do "odwołania", o którym mowa:

• kopia zaświadczenia objęcia planem kontroli wydany przez jednostkę certyfikującą C.;

• kopia raportu kontroli jednostki certyfikującej potwierdzający prawidłowość uprawy, wielkość obsady oraz wskazująca do [...]% braków w obsadzie;

• faktura zakupu sadzonek wykorzystywanych do obsadzenia w okresie [...]-[...];

• oświadczenie osób wykonujących nasadzenia – po stwierdzeniu braków podczas kontroli C. oraz w [...] r.;

• notatka z przeprowadzonej [...] inwentaryzacji, celem stwierdzenia prawidłowość oceny nasadzeń dokonanych przez BKM;

• zdjęcia wykonane w [...] r., które pokazują sadzonkę (minimum 35 cm), którą trudno w okresie poza wegetacją zidentyfikować, z racji uwarunkowań i podjętych działań prewencyjnych oraz zdjęcie pokazujące przyjętą odległość od palika dosadzanych drzewek.

W swoim poprzednim wyroku (z dnia [...] r.) Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do powołanych dokumentów. Co więcej, dokumentów tych nie dołączono nawet do akt administracyjnych, choć obowiązkiem organu było wezwanie skarżącego do ich złożenia, celem ustosunkowania się do nich. W konsekwencji zatem – jak wskazał Sąd – Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. naruszył art. 77 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także przepisy art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a.

Wobec takiego rozstrzygnięcia Sądu, Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W., ponownie rozpatrzył odwołanie skarżącego, następnie, decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] r. (Nr [...]).

W podstawie prawnej decyzji z dnia [...] r. wskazano przepisy: art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r., Nr 20, poz. 105).

W pierwszej części uzasadnienia swojej nowej decyzji organ wyższego stopnia przedstawił następujące okoliczności faktyczne sprawy.

W dniu [...] r. P. R. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. W sekcji VI wniosku ("Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych") strona zadeklarowała [...] działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], natomiast w sekcji VII ("Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych") – [...] działek rolnych oznaczonych literami od "[...]" do "[...]", uprawnionych do jednolitej płatności obszarowej (zwanej dalej JPO) o powierzchni [...] ha oraz [...] działek ewidencyjnych oznaczonych literami od "[...]" do "[...]" zgłoszonych do uzupełniającej płatności obszarowej (zwanej dalej UPO) o powierzchni [...] ha .

W dniu [...] r. skarżący dokonał zmiany wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, zmniejszając powierzchnię zgłoszoną do płatności JPO do [...] ha, a powierzchnię uprawnioną do UPO – do [...] ha. Pismami z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych we wniosku, w związku z oznaczeniem symbolem "[...]" więcej niż jednej działki rolnej, oraz do podania numerów ewidencyjnych działek rolnych zgłoszonych do JPO i UPO a oznaczonych jako: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Ponadto organ wskazał, że odnośnie działki [...] zadeklarowano grupę upraw RE, OM lub zaznaczono, że działka jest zgłoszona do programu rolnośrodowiskowego, a nie zadeklarowano rośliny uprawianej na tej działce.

W odpowiedzi na to wezwanie, zainteresowany – w dniu [...] r. – złożył formularze korekty wniosku w ramach działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zgłoszonych do jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej oraz pismo wyjaśniające stwierdzone uchybienia.

Natomiast w piśmie z dnia [...] r. skarżący poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. o znacznych uszkodzeniach plantacji uprawy orzecha włoskiego, w wyniku długotrwałej suszy. Twierdził, że część plantacji wykazuje oznaki wznowienia wegetacji, natomiast na obszarach, gdzie nastąpiło całkowite uschnięcie drzewek, są one systematycznie uzupełniane o nowe sadzonki. Jednocześnie zobowiązał się do dostarczenia stosownego raportu komisji suszowej.

W dniu [...] r. skarżący wycofał część wniosku odnośnie działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej Nr [...] o powierzchni [...] ha. Następnie, w dniu [...] r., dokonał zmiany wniosku o przyznanie płatności odnośnie działki rolnej [...], zwiększając jej powierzchnię do [...] ha i działki rolnej [...], zmniejszając jej areał do [...] ha. Oświadczył przy tym, iż po weryfikacji danych z rejestru gruntów powierzchnie działek ewidencyjnych Nr [...] i Nr [...] dane te zostały błędnie wpisane we wniosku, niemniej jednak suma powierzchni użytkowanej rolniczo nie uległa zmianie, bowiem zmianie uległy jedynie powierzchnie poszczególnych działek.

W dniu [...] r. strona dokonała kolejnej zmiany wniosku, poprzez wprowadzenie korekty w sposobie wykorzystania działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Z kolei Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W., pismem z dnia [...] r., wezwał zainteresowanego do złożenia wyjaśnień w związku z wykrytymi nieścisłościami we wniosku odnośnie powierzchni gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] które są różne od sumy powierzchni części działek rolnych, powierzchni gruntów rolnych niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni gruntów zalesionych w granicach tych działek ewidencyjnych. Wskazano, że powierzchnia całkowita działek ewidencyjnych Nr [...] i [...] zadeklarowana przez producenta, jest różna od powierzchni całkowitej wynikającej z ewidencji gruntów, areał działki rolnej [...] jest większy od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do przyznania płatności, natomiast deklaracja działek rolnych [...],[...],[...] we wniosku obszarowym jest niezgodna z danymi zawartymi we wniosku rolnośrodowiskowym.

W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył korektę wniosku zmniejszając powierzchnię działki rolnej [...] z [...] ha do [...] ha oraz zgłaszając, iż powierzchnia działki rolnej [...] (działki ewidencyjne Nr [...] i [...]) wynosi [...] ha, a działki [...] (działka rolna Nr [...]) wynosi [...] ha. Ponadto oświadczył, że droga znajdująca się na działce ewidencyjnej Nr [...] (działka rolna [...]) ma szerokość do [...] m. Podtrzymał także złożoną deklarację odnośnie uprawy na działce ewidencyjnej Nr [...] oraz wskazał, że różnica powierzchni działki rolnej [...] w porównaniu z wnioskiem rolnośrodowiskowym wynika z przekazania części działki.

W związku z nieścisłościami, o których była mowa, gospodarstwo skarżącego zostało wytypowane do kontroli na miejscu, która została przeprowadzona w dniu [...] r. przez Biuro Kontroli na Miejscu (BKnM) L. Oddziału Regionalnego w Z. G. W ramach inspekcji terenowej dokonano pomiaru działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej [...], której powierzchnia okazała się zgodna z deklaracją skarżącego. Następnie w dniach [...]-[...] r. inspektorzy terenowi BKnM D. Oddziału Regionalnego we W. przeprowadzili kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego stwierdzając następujące nieprawidłowości:

• działka rolna [...] została zmierzona w trzech częściach; część pierwsza miała powierzchnię wynoszącą [...] ha, część druga [...] ha (na obu stwierdzono plantację orzecha włoskiego), natomiast na części trzeciej, o powierzchni [...] ha, stwierdzono ugór (brak orzecha włoskiego); z pomiaru wyłączono nieużytek (szeroki pas porośnięty wysokimi trawami typowymi dla terenów podmokłych); areał działki kwalifikujący się do przyznania UPO wyniósł [...] ha;

• na działce rolnej [...] stwierdzono ściernisko po uprawie owsa oraz pojedyncze sadzonki orzecha włoskiego; na podstawie próby wykonanej w trzech losowo wybranych miejscach ustalono średnią obsadę orzecha włoskiego na poziomie poniżej 30 szt./ha; z pomiaru wyłączono nieużytek (zakrzaczenia); powierzchnia stwierdzona tej działki była mniejsza niż zadeklarowano we wniosku o płatność i wyniosła [...] ha; działkę zakwalifikowano do objęcia jednolitą i uzupełniającą płatnością obszarową, ponieważ stwierdzona uprawa należała do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana; wykryto co prawda rozbieżność pomiędzy danymi deklarowanymi dotyczącymi zmianowania, a stanem stwierdzonym w terenie, ale nieprawidłowość ta nie miała wpływu na płatność;

• na działce rolnej [...] – po wykonaniu sześciu prób pomiarowych – stwierdzono obsadę orzecha włoskiego poniżej 40 szt./ha, wobec czego działka ta została zakwalifikowana jako ugór, który uprawniony jest jedynie do płatności JPO/; stwierdzono ponadto, że na działce znajdują się sterty palików, a także i to, że nie zostały przeprowadzone zabiegi agrotechniczne, co uwidoczniono na zdjęciach; z pomiaru wyłączono rów i nieużytki, wskutek czego do JPO zakwalifikowano obszar wynoszący [...] ha;

• działki rolne [...],[...] oraz [...] zmierzono łącznie; stwierdzono, że działki te są położone również na działce ewidencyjnej Nr [...]; z pomiaru tych działek wyłączono nieużytek, dlatego powierzchnia działki rolnej [...] kwalifikująca się do objęcia płatnością JPO i UPO została zmniejszona do [...] ha (w stosunku do powierzchni deklarowanej wynoszącej [...] ha);

• na działce rolnej [...] stwierdzono orzech włoski i łąkę; z pomiaru wyłączono nieużytek; zastosowano kod pokontrolny DR13+ informujący, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej zgłoszona do UPO jest większa od powierzchni stwierdzonej; z uwagi na wyłączenie z powierzchni zgłoszonej do UPO obszaru nieużytku oraz łąki, objęto tą płatnością obszar wynoszący [...] ha;

• na działce rolnej [...] wykonano siedem prób pomiaru obsady nasadzeń orzecha włoskiego, w wyniku których ustalono średnią obsadę na poziomie 19 szt./ha; działkę sklasyfikowano jak ugór, który jest uprawniony wyłącznie do płatności JPO;

• działkę rolną [...] zmierzono w trzech częściach (zzęść pierwsza miała powierzchnię wynoszącą [...] ha, część druga – [...] ha, a część trzecia – [...] ha); na podstawie próby wykonanej w siedmiu losowo wybranych miejscach stwierdzono gęstość nasadzeń orzecha włoskiego wynoszącą 24 szt./ha; na części pierwszej i drugiej stwierdzono łąkę, natomiast na części trzeciej pastwisko (na zdjęciach widoczne są odchody zwierząt); z pomiaru wyłączono drogę wewnątrz zmierzonego obszaru; działkę zakwalifikowano do płatności JPO do powierzchni [...] ha;

• na działce rolnej [...], z pomiaru wyłączono rów i nieużytek widoczny na zdjęciach wykonanych podczas kontroli, w wyniku czego powierzchnia zadeklarowana do płatności ([...] ha) była większa od powierzchni stwierdzonej w terenie wynoszącej [...] ha; działka ta została objęta płatnością JPO i UPO;

• powierzchnia stwierdzona działki rolnej [...] była większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku; działkę tą zakwalifikowano do płatności JPO i UPO;

• działki rolne [...],[...],[...],[...] oraz [...] pomierzono łącznie; powierzchnia zmierzona wyniosła [...] ha; ustalono, że działki te leżą także na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych Nr [...],[...] nie kwalifikujących się do płatności (nieużytki, rowy, drogi); działki te zostały objęte płatnością JPO i UPO, do powierzchni zadeklarowanych we wniosku;

• działki rolne [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...] również zmierzono łącznie; całkowita powierzchnia tych działek wyniosła [...] ha; z pomiaru wyłączono las i nieużytki; działki te leżą także na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych Nr [...],[...],[...] nie kwalifikujących się do płatności;

• powierzchnię działki [...] zmierzono w trzech częściach (część pierwsza miała powierzchnię stwierdzoną wynoszącą [...] ha, część druga – [...] ha, a część trzecia – [...] ha); łączna powierzchnia zmierzona kwalifikująca się do płatności JPO wyniosła [...] ha; na działce tej stwierdzono uprawę orzecha włoskiego i łąkę; z pomiaru wyłączono uwidocznione na zdjęciach nieużytki, rowy, skarpy, drogi i las oraz obszar po częściowej rekultywacji terenu z widocznymi ściętymi pniami drzew oraz odrostami; do płatności UPO zakwalifikowano powierzchnię wynoszącą [...] ha, wynikającą z pomniejszenia o wymienione powierzchnie wykluczone z płatności, a także z pomniejszenia o obszar łąki, która kwalifikuje się tylko do płatności JPO;

• na działkach rolnych [...] i [...] stwierdzono powierzchnie większe niż zadeklarowane przez skarżącego do płatności JPO i UPO;

• do działki rolnej [...] zastosowano kod pokontrolny DR25 informujący o braku możliwości identyfikacji granic działki rolnej, ponieważ jest ona położona na znacznie większym obszarze od zadeklarowanej powierzchni (Błąd nie miał jednak wpływu na płatność).

W konkluzji tej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że – na podstawie takich ustaleń – do jednolitej płatności obszarowej zakwalifikowano powierzchnię wynoszącą [...] ha (skarżący zgłosił do tej płatności obszar o powierzchni [...] ha), natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej zakwalifikowano areał o powierzchni [...] ha (powierzchnia zadeklarowanej przez skarżącego wynosiła [...] ha).

Następnie, biorąc pod uwagę zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sformułowane w wyroku z dnia [...] r., organ drugiej instancji dokonał ponownej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w tych ramach – dokonał szczegółowej oceny znaczenia wszystkich dokumentów złożonych przez skarżącego wraz z "odwołaniem" od wyników kontroli.

Podsumowując swoje wywody organ odwoławczy zaznaczył, że różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności rolnej ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli ([...] ha) wynosiła 0,88 %. Nie przekroczyła zatem 3 %, w związku z czym przyznano płatność do obszaru stwierdzonego w czasie kontroli na miejscu. Natomiast powierzchnia kwalifikująca się do uzupełniającej płatności obszarowej wynosiła [...] ha, a skarżący zadeklarował [...] ha. Różnica wynosiła więc w tym przypadku 25,10 %. Skoro przekroczyła ona 20 %, organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r., P. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu zarzucił, że kontrola przeprowadzona przez organ opiera się na losowych pomiarach nasadzeń i uśrednieniu pojedynczych prób pomiarowych. Zdaniem skarżącego, w rolnictwie ekologicznym dozwolone są tzw. uprawy współrzędne (np. gryka pomiędzy sadzonkami orzecha), natomiast dokładne pielenie przy sadach ekologicznych nie jest wskazane. W ocenie strony, ustalenie, czy zadeklarowane przez niego uprawy były sadem orzecha włoskiego czy też uprawą gryki lub ugorem albo łąką, wymagało posiadania wiadomości specjalnych dotyczących procesu wegetacji orzecha włoskiego oraz gryki. Odstępując od powołania biegłego, organy – zdaniem skarżącego – w sposób niewyczerpujący zebrały materiał dowodowy. Zainteresowany zaznaczył ponadto, że organ nie odniósł się do wszystkich dołączonych przez niego dokumentów.

W odpowiedzi, strona przeciwna podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący podniósł dodatkowo, że jego wniosek dotyczył płatności za 2008 r., natomiast kontrola została przeprowadzona w 2009 r. W tym okresie na plantacjach mogły nastąpić szkody spowodowane przez zwierzęta, ponieważ działki są położone w pobliżu lasu. Zaznaczył także, że w 2009 r. mógł wykorzystać sporne tereny w zupełnie innym celu. W 2008 r. nastąpiła ponadto zmiana właściciela wnioskowanych działek. Skarżący zakwestionował także poprawność wykonania kontroli, o przeprowadzeniu której nie został poinformowany. Podkreślił również, że jedna z osób kontrolujących dokonywała pomiarów używając GPS, a druga przy użyciu taśmy mierniczej. Podniósł ponadto, że kontrola jakości przeprowadzona jest przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę rolniczą, której nie posiadają inspektorzy ARiMR przeprowadzający kontrolę na miejscu. Wyraził także zapatrywanie, że dla dopłat uzupełniających nie ma znaczenia minimalna liczba sadzonek jak w przypadku jednolitej płatności obszarowej. Wystarczy stwierdzenie samej uprawy wnioskowanej przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawie-dliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji admini-stracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Zważywszy realia tej konkretnej sprawy godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie oraz bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wypada podkreślić, że organ odwoławczy w pełni uwzględnił zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sformułowane w wyroku z dnia [...] r., dokonując ponownej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w tych ramach – szczegółowej oceny znaczenia wszystkich dokumentów złożonych przez skarżącego wraz z "odwołaniem" od wyników kontroli, którego to materiału w ogóle nie brano pod uwagę przy podejmowaniu w sprawie pierwotnego orzeczenia drugoinstancyjnego (wyeliminowanego z obrotu wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] r.). Dokonana w tym zakresie ocena jest logiczna i wewnętrznie spójna.

W szczególności, Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR trafnie wyeksponował – odnosząc się do dołączonych przez skarżącego do wspomnianego "odwołania" protokołów Nr [...] z [...] r. i Nr [...] z [...] r., dotyczących kontroli gospodarstwa wykonanych przez jednostkę certyfikującą C. na działkach ewidencyjnych Nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...],[...], [...] oraz zaświadczenia wystawionego przez tą jednostkę certyfikującą informującego o rejestracji i objęciu gospodarstwa strony planem kontroli gospodarstw w 2008 r. na zgodność prowadzenia produkcji z wymogami zawartymi w rozporządzeniu EWG Nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198, ze zm.), mających potwierdzać prowadzenie plantacji orzecha włoskiego – różnicę między celem tego typu kontroli, a celem kontroli na miejscu. Należy się zgodzić z twierdzeniem organu, iż przedmiot kontroli wykonywanych przez jednostkę certyfikującą (JC) jest odmienny od inspekcji terenowych wykonywanych przez Biuro Kontroli na Miejscu Agencji, skutkiem czego ustalenia kontroli wykonanych przez JC C. nie mogą stanowić w pełni skutecznych przeciwdowodów dla protokołów Nr [...] i Nr [...]. Kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają bowiem przede wszystkim na celu stwierdzenie, czy produkty z gospodarstwa producenta rolnego mogą być wprowadzone do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego i odnoszą się one wyłącznie do zakresu wymagań zawartych w rozporządzeniu EWG Nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. Natomiast ich celem nie jest, jak to ma miejsce podczas kontroli obszarowych i kontroli w ramach programów rolnośrodowiskowych, określenie rośliny uprawianej oraz sumy powierzchni działek rolnych w gospodarstwie w ramach poszczególnych grup płatności.

Należy także zwrócić uwagę – tak, jak to uczynił organ – iż z informacji zawartych w protokołach sporządzonych przez JC C. wynika: że plantacja jest nowo założona; sadzonki mają od 5 do 20 cm wysokości; są opalikowane, a międzyrzędzia to skoszona łąka; plantacja jest ponadto uszkodzona przez zwierzęta i suszę: grunty zostały obsadzone materiałem kwalifikowanym, ale nie ekologicznym; plantacja na działce ewidencyjnej Nr [...] jest w II roku konwersji, w międzyrzędziach stwierdzono grykę, a na pozostałych działkach łąkę. Przynajmniej część wymienionych ustaleń (np. co do wysokości sadzonek orzecha włoskiego stwierdzonych na kontrolowanych działkach) odpowiada ustaleniom kontroli na miejscu.

Trzeba również zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przedstawione przez skarżącego dokumenty, w postaci: faktury VAT Nr [...] na zakup sadzonek orzecha włoskiego; oświadczeń osób wykonujących nasadzenia orzecha włoskiego w [...] r. i dosadzenia uzupełniające w okresie [...]-[...] r. na działkach ewidencyjnych Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]; umowy zawartej pomiędzy stroną a P. N. na wykonanie dosadzeń na działkach położonych w województwie d., powiatach k., l. i w. oraz z notatki z dnia [...] r. sporządzonej w celu udokumentowania stanu plantacji, nie stanowią jeszcze dowodu potwierdzającego stan działek w dniach kontroli, tj. w dniach od [...] – [...] r. Istotny bowiem dla sprawy jest fakt istnienia plantacji orzecha włoskiego w dniu inspekcji działek.

Słusznie też odmówiono istotniejszego znaczenia mało czytelnym zdjęciom dołączonym przez P. R. W każdym razie – jak trafnie zauważył organ wyższego stopnia – zdjęcia te nie mogą stanowić dowodu na istnienie plantacji orzecha włoskiego, na zgłoszonych do płatności działkach, ani potwierdzać, iż sadzonki mają ponad 30 cm wysokości. Na podstawie dołączonych fotografii nie można bowiem w ogóle stwierdzić (w sposób nie budzący wątpliwości), że przedstawiają one sadzonki orzecha włoskiego, ani tez tego, że zostały wykonane na działkach zgłoszonych do płatności JPO i UPO przez skarżącego. Fotografie, o których teraz mowa, trzeba bowiem było skonfrontować z materiałem zdjęciowym organu, zawierającym ponad 150 fotografii (bardzo dobrej jakości), na których zostały uwidocznione obszary wyłączone z płatności. Zdjęcia te potwierdzają, że sadzonki nie miały wysokości większej niż 30 cm, nie były one wapnowane, a także nie były posadzone w odległości większej niż 20-40 cm od palika.

Na przeważającej części kontrolowanej powierzchni działek rolnych w ogóle nie stwierdzono zresztą występowania palików. Nie bez znaczenia jest i to, że inspektorzy kontrolujący działki wykonali także pomiary gęstości nasadzeń na podstawie prób w losowo wybranych miejscach. Pomiar obsady orzecha włoskiego na 1 ha został przeprowadzony na wszystkich działkach rolnych zadeklarowanych do UPO. Pomiar ten wykonano zgodnie z przyjętą metodyką, tzn. zataczając okręgi o promieniu 18 m, z użyciem taśmy mierniczej (co odpowiada powierzchni 0,10 ha). Po zsumowaniu stwierdzonych sadzonek, pomnożono ich liczbę przez 10, aby próbę odnieść do powierzchni 1 ha.

W tej sytuacji nie można skutecznie kwestionować stanowiska organu, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny mieć wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach [...] - [...] r. Główną przyczyną pomniejszenia powierzchni zgłoszonych do uzupełniającej płatności obszarowej było stwierdzenie w terenie – na podstawie wyników tej kontroli – gruntów niekwalifikujących się do płatności (nieużytki, rowy, drogi wewnętrzne oraz ugory na działkach zgłoszonych pod uprawę orzecha włoskiego).

Trafnie też organ odwoławczy podkreślił znaczenie art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym uzupełniające płatności obszarowe przysługują do powierzchni upraw roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. W tym kontekście organ odniósł się do konkretnych zarzutów strony podniesionych w odwołaniu.

W odniesieniu do działki rolnej [...] wskazano, iż z powierzchni [...] ha zgłoszonej do tej płatności wyłączono z pomiaru widoczny na zdjęciach szeroki pas nieużytku, który porośnięty jest wysokimi trawami typowymi dla terenów podmokłych, a także obszary, na których nie znajdowała się wskazana we wniosku uprawa, czyli orzech włoski, w związku z czym areał tej działki kwalifikujący się do przyznania UPO wyniósł [...] ha.

Odnosząc się do zarzutu, iż z pomiaru działki rolnej [...] wyłączono nasadzenia wykonane w odległości 1 m od palika, pominięto sadzonki poniżej 20 cm wysokości oraz nie zakwalifikowano jej do płatności UPO, mimo że widać na niej pozostałości po uprawie gryki, tak jak na działce rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej [...], organ słusznie zwrócił uwagę, że kontrola wykazała, iż obsada orzecha włoskiego na tej działce jest mniejsza niż 40 szt./ha, przy wykonaniu sześciu prób pomiarowych. Dlatego też działka, o której mowa, została zakwalifikowana jako ugór, który jest uprawniony jedynie do płatności JPO. Organ podniósł przy tym, że na zdjęciach wyraźnie widać, iż na działce nie przeprowadzono żadnych zabiegów agrotechnicznych. Zlokalizowanie niewielkiej liczby sadzonek orzecha włoskiego wyklucza przy tym jednoczesną uprawę gryki na tej działce. Podkreślono również, że strona zadeklarowała we wniosku, iż prowadzi na tej działce plantację orzecha włoskiego, a nie uprawę gryki. W odróżnieniu od działki rolnej [...], na działce rolnej [...] stwierdzono nieliczne sadzonki orzecha włoskiego posadzone po zbiorze owsa pochodzącego z okresu wegetacyjnego 2008 r. Dlatego do tej działki przyznano płatność UPO (stwierdzona roślina – owies – należy do tej samej grupy upraw co roślina deklarowana – orzech włoski).

Ocena organu zaprezentowana w poprzednim akapicie wymaga zresztą uzupełnienia. Nieprawidłowości postępowania organu można się ewentualnie dopatrywać w fakcie uwzględnienia przy ustalaniu wysokości płatności tej części zadeklarowanej powierzchni działki [...], ma której stwierdzono pozostałości po uprawie owsa (ściernisko). Producent zgłosił wszak również na tej działce uprawę orzecha włoskiego (a nie owsa). Uznanie nieskrępowanego uprawnienia zainteresowanego do swobodnej zmiany uprawy w roku, na który ubiega się on o dopłaty, w stosunku do uprawy deklarowanej we wniosku (w niniejszej sprawie chodzi o zmianę deklarowanej uprawy orzecha włoskiego na uprawę owsa i gryki) prowadziłoby przecież do absurdalnych efektów, teoretycznie – aż do zastąpienia deklarowanej uprawy inną, wbrew postanowieniom art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym uzupełniające płatności obszarowe przysługują do powierzchni upraw roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Należy się również zgodzić z oceną organu odwoławczego co do zastrzeżeń producenta dotyczących kontroli działki rolnej [...], na której stwierdzono niewielką liczbę sadzonek orzecha włoskiego (19 szt./ha), klasyfikując ją jako ugór, w związku z czym wyłączono ją z płatności UPO. Pomiary nasadzeń zostały wykonane zgodnie z przyjętą techniką, a na dokumentacji fotograficznej uwidoczniony został brak użytkowania gruntu (zachwaszczenie oraz paliki, w pobliżu których nie widać sadzonek).

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej [...] organ odwoławczy trafnie podkreślił, iż ustalono tam średnią liczbę sadzonek orzecha włoskiego na poziomie 24 szt./ha. Działka ta była zresztą użytkowana częściowo jako pastwisko. Takie stwierdzenie znajduje udokumentowanie w materiale zdjęciowym, obrazującym paliki wbite w darń, przy których brak jednak sadzonek orzecha włoskiego, czy też zwierzęce odchody.

Ten sam materiał potwierdza – na co zwrócił uwagę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR – że na wszystkich działkach deklarowanych pod uprawę orzecha włoskiego sadzonki nie przekraczały wysokości 30 cm. Na zdjęciach wykonanych podczas kontroli można zaobserwować, że inspektorzy terenowi porównywali wysokość sadzonek do tabliczki informującej o numeracji i oznaczeniu działek wykorzystywanej podczas fotografowania kontrolowanych gruntów. Na większości zdjęć sadzonki nie przekraczały ¾ wysokości tej tabliczki.

Argumentacja przywołana przez organ drugiej instancji jest niepowierzchowna i znajduje oparcie w szczegółowym wykazie nieprawidłowości, stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu a wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem składu orzekającego, waloru tej kontroli nie przekreśla wcale pora jej dokonania ([...]-[...] r.). Zgromadzony wtedy, obfity, zdjęciowy materiał dokumentacyjny w pełni bowiem obrazuje ówczesny stan uprawy orzecha włoskiego, a przecież co do wysokości stwierdzonych sadzonek (niższych niż 30 cm) musi to być także dokumentacja adekwatna dla roku 2008 (sadzonki nie mogły być przecież wówczas "wyższe"), którego dotyczył wniosek o płatności.

Wbrew odmiennemu zapatrywaniu, nie można też skutecznie podważać zasadności rutynowej wszak metodyki dokonywania pomiarów tyczących gęstości upraw. Pomiary przeprowadzano bowiem kilkakrotnie w odniesieniu do zakwestionowanych działek, a ich wyniki wskazują na małą liczbę stwierdzonych sadzonek (np. 19 lub 24 szt. na obszarze 1 ha). Nawet przy braku normatywnych minimalnych wskazań gęstości upraw w roku 2008 jest oczywiste, że strona nie może ubiegać się o dopłaty przy stwierdzeniu dowolnej, małej liczby sadzonek na danym areale. Strona usiłuje zresztą wyjaśnić braki nasadzeń. Podaje jednak inne przyczyny tego stanu rzeczy w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji (rzekoma susza, nie udokumentowana jednak – mimo zapowiedzi – stosownymi dokumentami) oraz na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (rzekome szkody w uprawach wyrządzone przez zwierzęta), co stawia pod znakiem zapytania wiarygodność takich wyjasnień.

W konkluzji wypada dobitnie podkreślić, że organ odwoławczy miał pełną podstawę do wykluczenia – z powierzchni kwalifikującej do dopłat – obszar [...] ha (stwierdzona podczas kontroli na miejscu kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha, podczas gdy skarżący zadeklarował [...] ha), w odniesieniu do JPO, co stanowi 0,88 %. Skoro zatem różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną nie przekroczyła 3 %, słusznie przyznano płatność do obszaru stwierdzonego do kontroli na miejscu. Natomiast powierzchnia kwalifikująca się do UPO wynosiła [...] ha, a skarżący zadeklarował [...] ha. Zatem różnica wyniosła w tym przypadku 25,10 %. W konsekwencji, skoro różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 20 %, organy zasadnie odmówiły przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, kierując się dyspozycją art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.) w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) oraz w ziązku. z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1 ze zm.).

Skoro skontrolowana decyzja nie narusza prawa, Sąd był zobowiązany skargę oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.