Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 7/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 4, art. 52a
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Krystyna Kutzner Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. B. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 18 października 2017 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 44b, art. 44c i art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 783 ze zm.; zwanej dalej "u.o.p.n.") po rozpatrzeniu odwołania skarżącego D. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., Nr [...], znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu 28 czerwca 2016 r. na podstawie wniosku oraz załączonych materiałów, zwrócił się z prośbą do Prokuratury Rejonowej o udostępnienie danych osobowych skarżącego, niezbędnych do wykorzystania w postępowaniu administracyjnym. Po otrzymaniu odpowiedzi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2017 r. znak: [...], wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wprowadzania do obrotu przez skarżącego produktów:

substancji w postaci proszku koloru białego umieszczonych w trzynastu woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 3,48 g o nazwie "[...]", zawierającej w swoim składzie związek z grupy katynonów o nazwie 4-CMC, będący środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.o.p.n., a od dnia 17 września 2016 r. figurujący w "Wykazie nowych substancji psychoaktywnych" Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 193).

substancji w postaci proszku koloru białego umieszczonych w trzech woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 0,85 g o nazwie "[...]", zawierającej w swoim składzie związków z grupy katynonów o nazwie 4-CMC oraz 4-metylo-N,N-DMC, będące środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt. 27 u.o.p.n., a od dnia 17 września 2016 r. figurujący w "Wykazie nowych substancji psychoaktywnych";

c) suszy roślinnych umieszczonych w siedemnastu woreczkach foliowych z zapięciem strunowym koloru zielonego o łącznej masie 16,25 g o nazwie "[...]", zawierających w swoim składzie związek z grupy syntetycznych kannabinoidów o nazwie ADMB-CHMICA, będący środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt. 27 u.o.p.n., a od dnia 17 września 2016 r. figurujący w "Wykazie nowych substancji psychoaktywnych" Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych;

d) substancji w postaci proszku (grudki) koloru szarego umieszczonych w szesnastu woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 4,45 g o nazwie "[...]", zawierającej w swoim składzie związek z grupy katynonów 3-CMC będący środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt. 27 u.o.p.n., a od dnia 17 września 2016 r. figurujący w "Wykazie nowych substancji psychoaktywnych".

Z notatki urzędowej KMP z dnia 4 lutego 2016 r., znak: [...] oraz protokołu przesłuchania świadka wynika, iż w dniu 4 lutego 2016 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w trakcie pełnienia służby w dyspozycji dyżurnego KMP na terenie miasta T o godz. 16:15 przy ul. L wylegitymowali dwóch mężczyzn – K. R. oraz D. Z., spośród których jeden spożywał alkohol w miejscu objętym zakazem. Wobec powyższych dokonano sprawdzenia pod kątem posiadania przy sobie przedmiotów, których posiadanie jest zabronione. Podczas sprawdzenia drugiego z mężczyzn tj. D. Z. ujawniono takie same trójpaki woreczków foliowych, jak u K. R., w liczbie 16 (szesnaście) sztuk oraz jeden woreczek foliowy z zapięciem strunowym luzem z zwartością suszu roślinnego koloru zielonego. Jak oświadczył skarżący ujawniony przy nim woreczek z suszem pochodzi z opakowania opisanego jako "[...]". Produkty znajdowały się w opakowaniu foliowym w kolorze czerwono-czarnym (szachownica), w których w każdym z woreczków foliowych wewnątrz znajdował się woreczek strunowy. W jednym woreczku opisanym jako "[...]" znajdował się susz roślinny koloru zielonego, w kolejnym opisanym jako "[...]" znajdował się proszek koloru białego, natomiast w trzecim woreczku opisanym jako "[...]" znajdował się proszek koloru szarego. W trakcie rozmowy mężczyźni przyznali, iż ujawnione przy nich substancje mogą być tzw. dopalaczami, oświadczyli, że woreczki z substancjami dostali od znajomego z P J. G. i mieli te woreczki rozdawać na terenie T celem promocji i reklamy nowo otwartego sklepu w T przy ul. B. Skarżący przesłuchany w charakterze świadka wynika, że około godz. 10.00 spotkał się on w P z kolegą J. G., którego zna od kilku lat. Skarżący wsiadł do samochodu J. G. wraz z K. R., który również jest kolegą skarżącego. J. G. powiedział, że jadą do T reklamować nowo otwarty sklep przy ul. B z e-papierosami i liquidami oraz artykułami modelarskimi, w którym jest szefem. Skarżący w tym sklepie nigdy nie był, jednak domyślił się, że to mogą być dopalacze, lecz nie protestował. J. G. obiecał, że po pracy się ze skarżącym rozliczy, lecz nie wymienił żadnej kwoty. Praca miała polegać na rozdawaniu darmowych próbek z substancją napotkanej młodzieży, która mogłaby być zainteresowana tym tematem. J. G. po przyjeździe do T wysadził obu mężczyzn w centrum miasta. Skarżący wraz z K. R. kupili alkohol, a po wypiciu wyrzucili butelkę do kosza, przeszli kawałek i w tym momencie podjechali policjanci, którzy ich zatrzymali. Policjanci znaleźli przy skarżącym trójpaki woreczków foliowych w liczbie szesnaście sztuk. Na tych woreczkach był napis "[...]".

Prokuratura Rejonowa wraz z aktami sprawy przekazała wyniki badań laboratoryjnych. Na podstawie opinii nr [...] z dnia 13 kwietnia 2016 r. sporządzonej przez biegłego podinsp. mgr D. O. z Laboratorium Kryminalistycznego stwierdzono w materiale dowodowym zabezpieczonym w toku przeszukania D. Z.:

oznaczonym nr 46, nr 62 "[...]" suszu roślinnego koloru zielonego umieszczonego w siedemnastu woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 16,25 g, zawierające w swoim składzie związek z grupy syntetycznych kannabinoidów o nazwie: MDMB- CHMICA,

oznaczonym nr 79, nr 80, nr 82 - nr 85, nr 87, nr 89 - nr 94 "[...]" substancje w postaci proszku koloru białego umieszczone w trzynastu woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 3,48 g, zawierające związek z grupy katynonów o nazwie: 4-CMC (chlorometkatynonu),

oznaczonym nr 81, nr 86, nr 88 " [...]" substancje w postaci proszku koloru białego umieszczone w trzech woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 0,85 g, zawierające związki z grupy katynonów o nazwie: 4-CMC (4-chlorometkatynonu) i 4-metylo- N,N-DMC (4-metyło-N,N dimetylokatynonu),

d) oznaczonym nr 63 - 78 "[...]" substancji w postaci proszku koloru szarego umieszczone w szesnastu woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej masie 4,45 g, zawierające związek z grupy katynonów o nazwie: 3-CMC (3-chlorometkatynonu).

W materiale dowodowym zabezpieczonym w toku przeszukania skarżącego zidentyfikowane substancje: MDMB-CHMICA, 4-CMC, 4-metylo-N,N-DMC, 3-CMC stanowią środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.o.p.n.

W dniu 21 marca 2017 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. zwrócił się postanowieniem do Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji o wydanie dodatkowej opinii wobec posiadanej przez organ opinii z dnia 13 kwietnia 2016 r. znak: [...] z przeprowadzonych badań z zakresu chemii wykonanych przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji, w związku z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie wykazu podmiotów uprawnionych do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie czy dany produkt jest środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną (Dz. U. z 2015 r., poz. 2018). Z opinii nr [...] z zakresu chemii znak: [...] z dnia 19 kwietnia 2017 r. wydanej przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji wynika, iż:

1. Metody badań i urządzenia, które zostały wykorzystane przez biegłą laboratorium Kryminalistycznego KWP były odpowiednie i wystarczające do stwierdzenia obecności w badanym materiale dowodowym substancji o nazwie:

MDMB-CHMICA w suszu - produktach o nr 46 - 62 - " [...]";

4-CMC w produktach o nr 79, nr 82 - 85, nr 89 - 94, nr 80, nr 87 - "[...]";

3-CMC w produktach o nr 63 - 78 -"[...]";

4-CMC i 4-metylo-N,N-DMC w produktach o nr 81, nr 86, n r 88 - "[...]";

Wszystkie produkty oznaczone numerami od 46 do 94 stanowią środki zastępcze

w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.o,p.n. (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 ze zm.);

MDMB-CHMICA, 3-chIorometkatynon (3-CMC), 4-chlorometkatynon (4-CMC) oraz 4- metylo-N,N-dimetylokatynon (4-metylo-N,N-DMC) od 17 września 2016 r. to nowe substancje psychoaktywne, wymienione w załączniku do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1393) w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych.

Dodatkowo Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] 2017 r. znak: [...] dopuścił jako dowody w przedmiotowej sprawie akta sprawy zgromadzone przez PPIS dotyczące firmy A Sp. z o.o., prowadzącej Punkt sprzedaży M w T przy ul. B znak: [...], z których wynika, iż w trakcie czynności kontrolnych na wniosek KMP w dniu 9 lutego 2016 r. w powyższym punkcie sprzedaży stwierdzono w obrocie produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach: [...], [...], [...]. Wyżej wymienione produkty w postaci białego i szarego proszku lub suszu w niewielkich ilościach opakowane były w woreczki strunowe, a następnie w saszetki z tworzywa sztucznego w czarno - czerwoną szachownicę.

Wyniki badań chemiczno-toksykologicznych z dnia 30 września 2016 r. znak: [...], wykazały w rodzajach próbek przekazanych do badań obecność:

a) 3-CMC (l-(3-chlorofenylo)-2-(metyloamino) propan-l-on w rozumieniu u.o.p.n. do dnia 16 września 2016 r. spełniał definicję środka zastępczego. W rozumieniu u.o.p.n. i Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych 3-CMC spełnia definicję nowej substancji psychoaktywnej. 3-CMC znajdował się w próbkach: [...]. Produkt w opakowaniu foliowym o wymiarach 11 x 5,5 cm w środku saszetka z białym proszkiem (kryształ); opakowanie z etykietą o treści: [...].

b) 4-CMC (l-(4-chlorofenylo)-2-(metyloamino)propan-l-on) - w rozumieniu u.o.p.n. do dnia 16 września 2016 r. 4-CMC spełniał definicję środka zastępczego. W rozumieniu u.o.p.n. i Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych 4-CMC spełnia definicję nowej substancji psychoaktywnej. 4-CMC znajdował się w próbkach: [...]. Produkt w opakowaniu foliowym o wymiarach 11 x 5,5 cm w środku saszetka z białym proszkiem; opakowanie z etykietą o treści: [...].

c) MDMB-CHMICA (ester metylowy kwasu 2-(l-(cykloheksylo)-lH-indylo-3-karboksy amino) 3,3-dsmetylobutanowego) - w rozumieniu u.o.p.n. i Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych MDMB-CHMICA spełnia definicję nowej substancji psychoaktywnej. MDMB-CHMICA znajdował się w próbkach: [...]. Produkt w opakowaniu foliowym o wymiarach 11 x 5,5 cm w środku saszetka z suszem; opakowanie z etykietą o treści: [...]. Wyżej wymienione substancje na dzień kontroli tj. 9 lutego 2016 r. wyczerpywały pojęcie środka zastępczego w rozumieniu u.o.p.n., a od dnia 17 września 2016 r. zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych spełniają definicję nowej substancji psychoaktywnej.

Organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż produkty przeznaczone do promocji nowo otwartego sklepu M w T przy ul. B i rozdawane przechodniom na terenie T - młodzieży, celem promocji i reklamy, to te same substancje, o tym samym składzie, nazwie oraz wyglądzie opakowania jednostkowego, które były wprowadzane do obrotu przez firmę A Sp. z o.o. w wyżej opisanym punkcie sprzedaży i wobec których potwierdzono, iż są środkami zastępczymi zgodnie z przepisami u.o.p.n.

Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 12 lipca 2016 r. znak: [...] zwrócił się z prośbą do PIS w P o przeprowadzenie przesłuchania w charakterze strony skarżącego w przedmiocie wstrzymania wprowadzania oraz wycofania z obrotu produktów, które zgodnie z art. 4 pkt. 27 u.o.p.n. stanowią środek zastępczy. Skarżący odmówił odpowiedzi na większość stawianych mu pytań. Na zadane pytanie, jakie materiały reklamowe rozdawał (ulotki, broszurki i inne) skarżący odpowiedział zgodnie z protokołem z dnia 25 lipca 2016 r., że rozdawał reklamówki, czyli opakowania foliowe prostokątne w postaci pojedynczej folijki, nie pamięta czy były w jakikolwiek sposób oznakowane, myślał, iż są to puste opakowania.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydając decyzję z dnia [...], nr [...], znak: [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej zgodnie z art. 52a u.o.p.n. w wysokości 20 000 zł oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym przez Prokuraturę Rejonową oraz Komendę Miejską Policji i uznał ten materiał za wiarygodny. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, zarzucając jej:

- naruszenie art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261) poprzez przyjęcie w związku z zabezpieczeniem towaru powzięto uzasadnione podejrzenie, że realnie zagrożone jest zdrowie ludzi a tym samym, iż zostały naruszone wymagania zdrowotne;

- naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 4 pkt 27 u.o.p.n. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu u.o.p.n., mimo iż organ nie udowodnił, że były w tym celu używane;

- Naruszenie art. 4 pkt 34 u.o.p.n. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że rozdawanie produktów podejrzewanych przez organ, że są środkami zastępczymi, stanowi "wprowadzanie do obrotu" nie zaś udostępnienie tych środków konsumentom;

- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego

oraz prawnego, w szczególności poprzez nie wskazanie faktów dowodów na podstawie których organ uznał, iż istnieje "zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi" oraz poprzez błędne ustalenie, że skarżący był osobą wprowadzającą podejrzewane produkty do obrotu;

- naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 52a u.o.p.n. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, mimo niewykazania, że produkty objęte decyzją są środkami zastępczymi w rozumieniu u.o.p.n.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, że Prokuratura Rejonowa wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego pismem z dnia 17 czerwca 2017 r., sygn. akt. PR Pa 126.2016, w przedmiocie wstrzymania wytwarzania i wycofania produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt 27 lub nową substancją psychoaktywną w rozumieniu art. 4 pkt 11 a u.o.p.n.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 34 u.o.p.n. wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Definicja ta, w związku z art. 52 a ust. 1 u.o.p.n., obejmuje zatem każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie - niezależnie zatem od tego czy odbiorca tych środków jest ich konsumentem, czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta; niezależnie również od tego, czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że osobą odpowiedzialną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych był skarżący. Zdaniem organów w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący rozdawał osobiście, czyli wprowadzał do obrotu nieodpłatnie, produkty w postaci saszetek zawierających w swoim składzie środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne, zwane potocznie "dopalaczami", co zostało potwierdzone w sprawozdaniu sądowo - lekarskim z dnia 30 września 2016 r. Organ podkreślił, że ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środki zastępcze, a zatem każdy podmiot prawa, który nie stosuje się do obowiązków wynikających z art. 44b u.o.p.n.

Organ prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej uznał, iż zabezpieczone u skarżącego produkty będące środkami zastępczymi, co zostało potwierdzone wynikami badań toksykologicznych, rozdawane młodym mieszkańcom T, stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, co stanowiło podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w trybie i w wysokości określonej przepisem art. 52a u.o.p.n.

W ocenie organu odwoławczego wymierzona kara w kwocie 20 000 zł jest adekwatna do ilości zabezpieczonego produktu (łączna liczba 49 sztuk), okresu wprowadzania do obrotu powyższego asortymentu w miejscu ogólnodostępnym, w tym dla nieletnich, co wskazuje na brak odpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne osób, którym oferowano powyższe środki, a także stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu. W konsekwencji wymierzono karę w dolnej granicy przewidzianej w art. 52 a ust. 1 u.o.p.n. Nałożona kara zdaniem organu jest odpowiednia i nie stanowi nadmiernego i rażącego obciążenia dla skarżącego.

Organ odwoławczy wskazał także, że niebezpiecznymi substancjami są 4-CMC, 3-CMC, MDMB-CHMICA oraz 4-metylo-N,N-DMC. 3-CMC, 4-CMC i 4-metylo-N,N-DMC, które są substancjami psychoaktywnym i będącymi pochodnymi katynonu. Katynony są związkami o działaniu psychoaktywnym, stymulującym ośrodkowy układ nerwowy podobnie jak amfetamina oraz entaktogennym zbliżonym do MDMA (3,4-metylenodioksymetamfetaminy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący D. Z., zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż skarżący wprowadzał do obrotu substancje zabronione w sytuacji, gdy z żadnego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący wprowadzał do obrotu substancje, gdyż sam fakt ich posiadania nie jest równoznaczny z ich wprowadzeniem do obrotu, tym bardziej, iż nie wykazano, aby skarżący dokonywał sprzedaży tych produktów.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił także naruszenie art. 27 ustawy o inspekcji sanitarnej poprzez przyjęcie, iż w związku z zabezpieczeniem towaru powzięto uzasadnione podejrzenie, że realnie zagrożone jest zdrowie ludzi, a tym samym, iż zostały naruszone wymagania zdrowotne, art. 4 pkt 27 u.o.p.n. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane oraz że stwarzają one zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, art. 4 pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. u.o.p.n. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że sprzedaż detaliczna lub inna forma udostępnienia - konsumentom - produktów podejrzewanych przez organ, że są środkami zastępczymi, stanowi "wprowadzanie do obrotu", nie zaś udostępnienie tych środków konsumentom, naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 52a u.o.p.n. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, mimo nie zostały wyczerpane przesłanki to zastosowania tego artykułu, tj. brak wprowadzania przez skarżącego substancji do obrotu, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutu strony dotyczącego braku notyfikacji przepisu dodającego pkt 4a w ust. 2 art. 79 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 44b i 52a u.o.p.n., co stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł również zarzut braku notyfikacji (projektu przepisów technicznych zawartych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.875), w szczególności jej art. 4 którym dodano w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej pkt 4a w ust. 2 art. 79) tego technicznego przepisu Komisji Europejskiej UE na podstawie art. 8 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE z 1998 r., L 204, str. 37 i nast.), braku notyfikacji art. 44b i art. 52a u.p.n. - Komisji Europejskiej UE tych przepisów mających charakter przepisów technicznych na podstawie art. 8 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE z 1998 r., L 204, str. 37 i nast.) a w konsekwencji brak możliwości wymierzenia na ich podstawie kary.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Zgodnie natomiast z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia 18 października 2017 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., Nr [...], znak: [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie stanowi art. 52 a u.o.p.n., który stanowi:

1. Kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł.

2. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

3. Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej.

Zgodnie z art. 4 pkt 34 użyte w u.o.p.n. określenie "wprowadzanie do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Poza sporem jest, iż kara pieniężna została wymierzona skarżącemu za "wprowadzanie do obrotu" na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych.

W niniejszej sprawie Prokuratura Rejonowa wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego pismem z dnia 17 czerwca 2017 r., sygn. akt. [...] w przedmiocie wstrzymania wytwarzania i wycofania produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt 27 lub nową substancją psychoaktywną w rozumieniu art. 4 pkt 11 a u.o.p.n. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu 28 czerwca 2016r. na podstawie wniosku oraz załączonych materiałów, zwrócił się z prośbą do Prokuratury Rejonowej o udostępnienie danych osobowych skarżącego, niezbędnych do wykorzystania w postępowaniu administracyjnym. Po otrzymaniu odpowiedzi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2017 r. znak: [...] wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wprowadzania do obrotu przez skarżącego produktów. W rozpoznawanej sprawie z notatki urzędowej KMP z dnia 4 lutego 2016 r., znak: [...] oraz protokołu przesłuchania świadka wynika, iż w dniu 4 lutego 2016 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w trakcie pełnienia służby na terenie miasta T o godz. 16:15 przy ul. L dokonali wylegitymowania dwóch mężczyzn – K. R. oraz D. Z., spośród których jeden spożywał alkohol w miejscu objętym zakazem. Wobec nich dokonano sprawdzenia pod kątem posiadania przy sobie przedmiotów, których posiadanie jest zabronione. Podczas sprawdzenia drugiego z mężczyzn, to jest skarżącego D. Z. ujawniono trójpaki woreczków foliowych w liczbie 16 (szesnaście) sztuk oraz jeden woreczek foliowy z zapięciem strunowym luzem z zwartością suszu roślinnego koloru zielonego. Powyższe okoliczności są w sprawie bezsporne, jak również bezsporne jest, że w materiale dowodowym zabezpieczonym w toku przeszukania skarżącego zidentyfikowane substancje: MDMB-CHMICA, 4-CMC, 4-metylo-N,N-DMC, 3-CMC które stanowią środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.o.p.n.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż organ nie udowodnił, że środki posiadane przez skarżącego stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko organów, iż substancje, o których mowa w niniejszej decyzji używane są jako środek zastępczy pomimo zamieszczenia informacji o przeznaczeniu innym niż do spożycia przez ludzi.

Jak trafnie zauważyły organy, faktem powszechnie znanym jest, że "dopalacze" występują pod nazwami, które w żaden sposób nie sugerują substancji o działaniu psychoaktywnym, a mianowicie np.: środek piorący, pochłaniacz wilgoci, rozpałka, płyn do czyszczenia monitorów, imitacja białej śnieżynki do makiet modelarskich, imitacja mchu do makiet modelarskich, talizmany, amulety i wiele innych, po to, aby zmylić inne osoby oraz organy ścigania przed rzeczywistym ich zastosowaniem.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że posiadane przez skarżącego produkty posiadły znamiona środków zastępczych (co zostało potwierdzone opinią biegłego sądowego) za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, gramatury, przeznaczenia i pochodzenia produktu), bardzo małe ilości zawarte w jednostkowych opakowaniach (woreczki foliowe z zapięciem strunowym, tzw. dilerki) zatem słusznie przyjęto, że opis przeznaczenia produktów znajdujący się na etykietach nie odzwierciedlał ich przeznaczenia i skłaniał do podejrzenia, iż forma informacji podana na etykietach mogła mieć na celu ukrycie rzeczywistego przeznaczenia produktów, a ich skład może zagrażać zdrowiu lub życiu ludzi. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie miał żadnych wątpliwości, że zabezpieczone u skarżącego produkty będące środkami zastępczymi - co zostało potwierdzone wynikami badań toksykologicznych - stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego.

Sąd zwraca jednak uwagę na to, że organy administracyjne wymierzając karę nie stwierdziły "wprowadzania do obrotu" przez skarżącego środków zastępczych na podstawie jakiegokolwiek dowodu, ale wprost przyznały, że przesłanki o charakterze poszlakowym dały w ich ocenie wystarczający dowód, iż uzasadnionym jest przyjęcie za fakt, iż dochodziło do wprowadzania do obrotu. W ocenie Sądu w postępowaniu wyjaśniającym w żaden sposób nie wykazano, aby to skarżący przekazał komukolwiek posiadane substancje i aby osoba ta użyła w sposób opisany powyżej te środki.

Zdaniem Sądu opieranie się przez organy administracyjne przy nakładaniu kary administracyjnej wyłącznie na przypuszczeniu, że środki zastępcze mogły być wprowadzane do obrotu, choćby nawet przypuszczenie to znajdowało pewne uzasadnienie w logicznym rozumowaniu z uwagi na ilość posiadanych środków, jest niedopuszczalne wobec konieczności jednoznacznego stwierdzenia, że rzeczywiście środki te wprowadzano do obrotu. Sam zamiar wprowadzenia do obrotu nie jest wystarczający do uznania, że to wprowadzenie do obrotu nastąpiło. Wynika to wprost z przytoczonego wyżej brzmienia przepisu art. 4 pkt 34 u.o.p.n. definiującego pojęcie "wprowadzania do obrotu". Przygotowanie do wprowadzania do obrotu dużej ilości środków zastępczych może mieć znaczenie dla wielkości wymierzonej kary, ale tylko wówczas, gdy już stwierdzono wprowadzenie chociaż ich części do obrotu, albowiem istnienie dowodu na wprowadzanie do obrotu ma znaczenie co do zasady wymierzenia kary z przepisu art. 52a u.o.p.n.

Z uwagi na powyższe zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.