Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1903/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2010 r.; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego J. R. kwotę 5 617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (w skrócie GDDKiA), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia na prawach wyłączności bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogi krajowej nr [...] w km [...] - Km [...].

Jako adresata powyższych decyzji organ wskazał J. R. (występującego w niniejszej sprawie jako skarżący). Jemu także zostały doręczone zaskarżone decyzje (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz decyzji z dnia [...]1 maja 2010 r., znajdujące się w aktach administracyjnych).

W uzasadnieniu organ podkreślił, iż skarżący jest właścicielem działki Nr [...] obręb ewid. Nr [...] gmina P. sąsiadującej z działką Nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Przebieg granicy, jak wskazał GDDKiA, pomiędzy wspomnianymi działkami został stwierdzony na podstawie przeprowadzonej w dniu [...] września 2009 r. czynności wznowienia granic.

Organ zarzucił skarżącemu, że dokonał zajęcia części pasa drogowego na wysokości nieruchomości nr ewid. [...] przy ul. K. w km [...] do Km [...] poprzez istniejące ogrodzenie stanowiące własność skarżącego, co w opinii organu, stanowi naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). W konsekwencji pismem z dnia [...] października 2009 r. zostało skierowane do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania.

W skardze na powyższą decyzję J. R. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2010 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie tj. J. R., podczas gdy, zdaniem skarżącego, stroną postępowania powinna być W. spółka jawna. Swój zarzut skarżący uzasadnił faktem, iż właścicielem działki Nr [...] jest wspomniana spółka, na dowód czego załączył do skargi odpis aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2008 r. przed notariuszem J. K. w P..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § pkt 4 kpa organ podkreślił, iż błędne skierowanie decyzji do skarżącego nie może prowadzić do jej uchylenia, gdyż strona pomimo wadliwie skierowanego zawiadomienia podjęła czynności procesowe w celu obrony swoich praw, nie mając żadnych wątpliwości co do tego, że postępowanie administracyjne toczy się wobec spółki W. spółka jawna. Organ zaznaczył ponadto, iż z reprezentacji spółki wynikającej ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że do reprezentacji spółki upoważniony jest każdy wspólnik samodzielnie, zatem decyzja została skierowana do skarżącego. W dalszej części uzasadnienia Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad przytoczył orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 1986 r., sygn. akt III SA 1307/85 wskazując jednocześnie, iż niepełne określenie strony w decyzji nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu wznowienia znaków granicznych z dnia [...] września 2009 r., zatwierdzonego przez Starostę [...] wynika, że geodeta o przeprowadzeniu ww. czynności zawiadomił podmiot: W. spółka jawna. W czynnościach tych uczestniczyli przedstawiciele organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawda dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm) Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Organ prowadził niniejsze postępowanie administracyjne w kwestii nielegalnego zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości P. w km [...] do km [...]. Według organu podmiotem zajmującym pas drogowy bez zezwolenia jest właściciel nieruchomości położonej w P. przy ul. K., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...]. Jak wynika z odpisu aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2008 r. przed notariuszem w P. właścicielem wyżej wymienionej działki jest W. spółka jawna z siedzibą w P. (v. odpis aktu notarialnego Repertorium [...] Numer [...] dołączony do skargi). Pomimo to zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu datowane na [...] października 2009 r. zostało skierowane do osoby fizycznej – J. R. (skarżącego w niniejszej sprawie). Z akt rozpatrywanej sprawy administracyjnej wynika także, iż organ konsekwentnie w toku całego postępowania jako stronę tego postępowania traktował J. R., a nie spółkę jawną W.. To J. R. a nie wymieniona spółka, był adresatem wszelkiej korespondencji kierowanej przez organ do strony.

Również adresatem zapadłych w tym postępowaniu decyzji (zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji) był skarżący, a nie wymieniona spółka jawna.

Nie można podzielić wywodów organu zawartych w odpowiedzi na skargę, że chociaż pisma i decyzje w niniejszym postępowaniu administracyjnym zostały skierowane do J. R., będącego uprawnionym do reprezentowania tejże spółki, to postępowanie toczyło się w istocie przeciwko spółce W. spółka jawna. Powyższe rozważania organu nie znajdują bowiem potwierdzenia w aktach sprawy. Z żadnego dokumentu znajdującego się w nadesłanych aktach nie wynika, że J. R. był potraktowany przez organ jako osoba reprezentująca spółkę jawną W. albo, że występował w niniejszej sprawie w imieniu tej spółki. W decyzji z dnia [...] maja 2010 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. wskazano w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że ich adresatem jest J. R. zam. [...]. Analiza uzasadnienia tych rozstrzygnięć również nie pozostawia wątpliwości, iż organ konsekwentnie traktował J. R. jako stronę postępowania. Decyzja została doręczona J. R. zamieszkałemu w P., ul. K.. Nie było zatem w niniejszej sprawie mowy o omyłce w doręczeniu decyzji, lecz nastąpiło rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną. Podkreślić przy tym należy, że fakt iż właścicielem spornej działki jest spółka jawna W. był znany organowi już w chwili wszczęcia mniejszego postępowania. Powyższe wynika z protokołu wznowienia znaków granicznych, na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji. O czynności wznowienia znaków, w której brali udział przedstawiciele organu, geodeta zawiadomił ww. spółkę, a nie J. R..

Organ w odpowiedzi na skargę próbuje sanować omawianą wadliwość decyzji podnosząc, że "do reprezentacji przedmiotowej spółki upoważniony jest każdy wspólnik samodzielnie, zatem decyzja została skierowana Skarżącego". Odpierając ten argument należy stanowczo wskazać, że identyfikowanie strony postępowania poprzez wskazanie jej pełnomocnika jest zabiegiem niedopuszczalnym, skutkującym wadliwością decyzji ze względu na nieprawidłowe wskazanie strony postępowania. Organ wywodzi także, iż niepełne określenie strony w decyzji nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Pogląd ten jest słuszny. Jednakże z taką sytuacją (niepełnego oznaczenia strony) nie mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. W tej sprawie, co już wyżej wykazano, skierowano decyzję do osoby fizycznej a nie spółki jawnej.

Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że stroną postępowania i adresatem decyzji powinna być spółka osobowa prawa handlowego W. spółka jawna z siedzibą w P. Określenie strony postępowania jest głównym elementem aktu administracyjnego, którego wadliwość może zostać usunięta wyłącznie poprzez wyeliminowanie takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie stanowi przyczynę nieważności tejże decyzji. Tak więc decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2010 r. była obarczona wadą o jakiej mowa w przywołanym art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. Pomimo to, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad działając jako organ odwoławczy utrzymał w mocy za skarżone rozstrzygnięcie

Dokonanie ustalenia, że w pierwszej instancji wydano decyzję wobec podmiotu, który nie jest stroną postępowania oraz utrzymanie w mocy decyzji obarczonej wadą nieważności uzasadnia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uruchomienie sankcji nieważności dotkniętych kwalifikowaną wadą prawną aktów.

W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanego przepisu p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zarówno decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2010 r.

Konieczność stwierdzenia nieważności wydanych w niniejszym postępowaniu administracyjnym decyzji czyni zbędnym rozważanie pozostałych zarzutów skargi.

O niewykonywaniu decyzji, których nieważność stwierdzono orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.