Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 216/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 7, art. 67
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 42(2) ust. 12
journal: Dz.U. 2016 poz 487
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity
article: art. 59 par. 1 pkt 5, art. 62 par. 1, art. 67a par. 1 pkt 3, art. 70 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Joanna Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1468/15 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnych z tytułu opłaty związanej z pobytem w izbie wytrzeźwień oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1468/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] października 2015 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnych z tytułu opłaty związanej z pobytem w izbie wytrzeźwień.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] lipca 2015 r. P. K. złożył wniosek o umorzenia należności w wysokości 666,04 zł z tytułu opłaty za pobyty w "Miejskiej Izbie Wytrzeźwień i Ośrodku Pomocy dla Osób Uzależnionych od alkoholu w K." – dalej nazywany także "Ośrodek".

W toku wszczętego postępowania administracyjnego ustalono, że wnioskodawca przebywał w Ośrodku w dniach [...] czerwca 2008 r., [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r., [...] czerwca 2011 r., [...] stycznia 2012 r., [...] stycznia 2012 r. W związku z sześcioma pobytami została naliczona opłata w wysokości 1.552,80 zł, z czego 1.500 zł to należność główna, a 52,80 zł to koszty upomnienia, które zostały naliczone w związku z nieuregulowaniem należności w terminie. Ostatecznie, w wyniku dokonanych przez zobowiązanego wpłat należności w wysokości 357,48 zł do zapłaty pozostała kwota 1.195,32 zł.

W dniu [...] lipca 2015 r. do Urzędu Miasta K. wpłynęło pismo wnioskodawcy o rozłożenie należności w kwocie 1.452,88 zł. na raty. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. organ wyraził zgodę na rozłożenie części należności na 10 miesięcznych rat. Do uregulowania pozostała kwota 742,44 zł.

W tym samym dniu ([...] lipca 2015 r.) P. K. zwrócił się również o umorzenie należności za pobyt w Ośrodku w kwocie 666,04 zł. W wyniku wszczętego drugiego postępowania, decyzją z dnia [...] września 2015 r. Prezydent Miasta K. odmówił umorzenia należności w łącznej wysokości 666,04 zł. Powołując się na art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.), dalej jako: "u.f.p." oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej: "O.p.", organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które można by określić, jako ważny interes podatnika. Nie wystąpiły też przesłanki o charakterze interesu publicznego. Zdaniem organu, ustalony stan faktyczny nie dał podstaw do uwzględnienia żądania, w szczególności ze względu na sytuację materialną strony. Organ I instancji stwierdził, że otrzymywane przez wnioskodawcę świadczenie emerytalne pozwoli na uregulowanie powstałej należności w systemie ratalnym.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji SKO w Katowicach w decyzji z [...] października 2015 r. podzieliło opinię organu pierwszej instancji, że argumenty podnoszone przez wnioskodawcę nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Nie można bowiem zgodzić się ze stroną, że nie jest w stanie zapłacić tej należności, gdyż pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, wnioskodawca osiąga jednak regularne dochody. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiła też przesłanka interesu publicznego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił SKO nieuwzględnienie art. 7, art. 30 ust. 1 i 2, art. 40, art. 41 ust.1 i 4, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1468/15 wskazał, że poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący przebywał w Miejskiej Izbie Wytrzeźwień i Ośrodku Pomocy dla Osób Uzależnionych od alkoholu w K. – w dniach [...] czerwca 2008 r., [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r., [...] czerwca 2011 r., [...] stycznia 2012 r., [...] stycznia 2012 r. W związku z sześcioma pobytami została naliczona opłata w wysokości 1.552,80 zł., z czego 1.500 zł to należność główna, a 52,80 zł to koszty upomnienia, które zostały naliczone w związku z nieuregulowaniem należności w terminie. Ostatecznie, w wyniku dokonanych przez zobowiązanego wpłat należności w wysokości 357,48 zł, do zapłaty pozostała kwota 1.195,32 zł. Poza sporem pozostaje też okoliczność, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] września 2015 r. rozłożył skarżącemu pozostałą do uregulowania kwotę na dziesięć miesięcznych rat.

Odnosząc się do zasadniczego motywu skargi oraz argumentacji prezentowanej w toku postępowania administracyjnego, WSA w Gliwicach zaakcentował, że takie okoliczności jak okres pracy skarżącego, zasadność przewiezienia skarżącego do Ośrodka, sposób zachowania pracowników Ośrodka oraz otrzymane odznaczenia państwowe i resortowe - nie mają prawnego znaczenia dla rozpoznania legalności zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznając skargę związany jest bowiem przedmiotem zaskarżenia, który w niniejszej sprawie wyznacza decyzja o odmowie umorzenia należności.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni pojęcia "ważny interes dłużnika" oraz "interes publiczny", o których mowa w art. 67a § 1 O.p. i skonstatował, że organy w sposób właściwy ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały jego subsumpcji. Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że skarżący ma 68 lat i że mieszka samotnie. Źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 3.193,45 zł. miesięcznie, jednak z uwagi na zajęcie komornicze kwota ta jest pomniejszana o 965,36 zł. Do wypłaty pozostaje 2.228, 09 zł miesięcznie. Łączne wydatki miesięczne to kwota ok. 1.500 zł. Jak wskazał skarżący z kwoty tej reguluje wszystkie należności, w tym czynsz, media, lekarstwa oraz zakup żywności. Skarżący podniósł ponadto, że poniesie w najbliższym czasie dodatkowe wydatki związane z zakupem aparatu słuchowego, oraz że musi się dobrze odżywiać, gdyż stwierdzono u niego [...].

Zdaniem Sądu - zasadnie organy odniosły wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów do kwoty posiadanej przez stronę zaległości oraz do faktu rozłożenia tej należności przez organ pierwszej instancji na 10 miesięcznych rat. Nawet przyznając, że skarżący ponosi zwiększone wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem, nie sposób uznać, że emerytura w wysokości 3.193,45 zł. (nawet po potrąceniu komorniczym w wysokości 965,36 zł.) uniemożliwia zapłatę kwoty około 140,00 zł. w skali miesiąca i że przekracza to możliwości finansowe skarżącego oraz narazi go na trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący uzyskał ulgę – w odniesieniu do tej samej należności – w postaci rozłożenia jej na dziesięć rat.

W skardze kasacyjnej P. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt. 9 O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ich prawidłowe zastosowanie doprowadziłoby do umorzenia postępowania z tytułu opłaty za pobyty skarżącego w Izbie Wytrzeźwień, z uwagi na przedawnienie należności;

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 422 ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy jego prawidłowe zastosowanie doprowadziłoby do umorzenia przez organ postępowania, z uwagi na przedawnienie należności;

- przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do ustalenia przez Sąd, iż skarżący nie spełnia kryterium ważnego interesu podatnika i nie zastosowano wobec skarżącego ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części;

- art. 67 ust. 2 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy obywatel ma prawo do pomocy państwa w trudnej dla niego sytuacji, w szczególności gdy są ku temu ustawowe przesłanki.

Powołując się na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 P.p.s.a. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pełnomocnik skarżącego wniósł także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za postępowanie kasacyjne, które to opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a jednocześnie oświadczył, że wykonywane przez niego usługi na zasadzie prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych skargą kasacyjną, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W mawianej sprawie nieważność postępowania nie występuje.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie.

Najdalej idące są dwa pierwsze zarzuty skargi kasacyjnej (dotyczące naruszenia art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt. 9 O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. oraz art. 422 ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi), gdyż wskazują na przedawnienie należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień.

Opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. W myśl art. 60 pkt 7 u.f.p. opłata ta jako dochód pobierany przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, jest środkiem publicznym stanowiącym niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym.

Mocą ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1563), z dniem 1 stycznia 2014 r. do ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dodano m. in. art. 42² ust. 12, w myśl którego roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności.

Ponieważ przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2014 r., nie ma zatem zastosowania do opłat za pobyty skarżącego w Izbie Wytrzeźwień w K. w okresach wcześniejszych. Ponadto zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 4 stycznia 2013 r., do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Za dotychczasowy przepis należy uznać m. in. art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Do zastosowania tego przepisu w omawianej sprawie upoważniał art. 67 u.f.p., stanowiący, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Ustawa o finansach publicznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Do tego czasu kwestii przedawnienia należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień nie regulował żaden przepis prawa materialnego. Zatem właśnie od tej daty powinien być liczony termin przedawnienia zobowiązań z tytułu opłat, o których mowa w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dotyczących okresu przed 1 stycznia 2010 r. Przyjęcie odmiennego stanowiska, oznaczałoby, że pięcioletni termin przedawnienia zacząłby swój bieg jeszcze przed wejściem w życie u.f.p. Wprawdzie w odniesieniu do takich opłat termin przedawnienia staje się dłuższy niż 5 lat, jest to jednak i tak bardziej korzystne dla zobowiązanych, gdyż przed 1 stycznia 2010 r. należności te w ogóle się nie przedawniały.

W tym zakresie zatem argument skarżącego podniesiony w skardze kasacyjnej, że w odniesieniu do należności, które powstały przed dniem 1 stycznia 2010 r. termin przedawnienia zaczął biec dopiero od tej daty, należy uznać za trafny, co jednak nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy.

Zauważyć należy bowiem, że należność z tytułu opłat za pobyt skarżącego w Izbie Wytrzeźwień w K. wyniosła łącznie 1.552,80. Na wymienioną kwotę składają się opłaty za pobyt skarżącego w tej placówce sześć razy ([...] czerwca 2008 r., [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r., [...] czerwca 2011 r., [...] stycznia 2012 r. i [...] stycznia 2012 r.) w wysokości po 250 zł za każdy pobyt (w sumie 1.500 zł) plus 52,80 zł z tytułu kosztów upomnienia. Wiadomym jest, że zobowiązany z tego tytułu wpłacił 357,48 zł, zatem do zapłaty pozostała kwota 1.195,32 zł.

Jak wynika z treści decyzji organów obu instancji, na wniosek skarżącego, rozpoznany w innej sprawie, organ rozłożył należność w kwocie 452,88 zł na 10 miesięcznych rat (decyzja z dnia [...] września 2015 r.) Do uregulowania pozostała kwota 742,44 zł. Skarżący natomiast zwrócił się o umorzenie należności w kwocie 666,04 zł, nie wskazując przy tym których konkretnie opłat dotyczy ten wniosek. W skardze kasacyjnej skarżący również tego nie wyjaśnił. Tymczasem zobowiązania z tytułu poszczególnych opłat przedawniają się odrębnie. O przedawnieniu można mówić tylko w odniesieniu do opłat za pobyt w Izbie Wytrzeźwień w dniach: [...] czerwca 2008 r., [...] października 2008 r., czy [...] stycznia 2009 r. Zauważyć należy przy tym, że na podstawie art. 62 § 1 O.p. (który ma tu odpowiednie zastosowanie na mocy w.w. art. 67 u.f.p.) w sytuacji gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Zasada ta powinna mieć zastosowanie w odniesieniu do wpłaty w wysokości 357,48 zł.

Identyfikacja poszczególnych kwot składających się na ogólną zaległość nie jest możliwa również na podstawie treści decyzji organów obu instancji. Kwestia ta nie ma też odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jednakże podnosząc zarzut w skardze kasacyjnej, skarżący nie sformułował go w sposób prawidłowy, tj. taki, który mógłby doprowadzić do oczekiwanego przez niego skutku. Skarżący nie wskazał bowiem jakich konkretnie opłat dotyczy kwota objęta przedmiotem sprawy, nie można zatem stwierdzić czy doszło do naruszenia art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt. 9 O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. i ewentualnie w odniesieniu do których należności.

Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisów, które miały zostać naruszone w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, bez podania w tym zakresie uzasadnienia, nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 P.p.s.a., który stanowi, że poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych powinna ona zawierać także ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawa aby rozwijać, czy też doprecyzowywać stawianych zarzutów kasacyjnych. Przedmiotem oceny mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Jeśli zatem strona nie sformułowała zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny (por. analogicznie wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., w sprawie I FSK 1370/10, publ. LEX nr 907211).

W odniesieniu do dwu ostatnich zarzutów, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez błędną wykładnię oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji poprzez niezastosowanie, należy uznać, że są one całkowicie bezzasadne. Zarzuty te dotyczą istoty merytorycznego rozstrzygnięcia organu, który odmówił skarżącemu umorzenia należności.

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W przytoczonej regulacji przewidziane zostały zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Spójnik "lub" użyty w przepisie wskazuje przy tym na to, że wystarczy spełnienie tylko jednej z nich.

Instytucja umorzenia zaległości podatkowej (w tym przypadku należności z tytułu opłat) ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie.

Treść przywołanego przepisu wyznacza zatem niejako dwie fazy postępowania. W pierwszej, organ obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny.

W przypadku natomiast uznania, że spełniona została jedna bądź obie z tych przesłanek, postępowanie wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Art. 67a § 1 O.p. nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co nie świadczy jednak, że dysponuje w tym zakresie całkowitą dowolnością.

Stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (wyrok NSA z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 493/05). Brak przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej.

W judykaturze w zasadzie jednolicie uznaje się, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1821/13; z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07; z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 671/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1496/10). Z drugiej strony zauważa się, że przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a wcześniej decyzji organów obu instancji, prowadzi do wniosku, że zarówno Sąd I instancji, jak i organy, prawidłowo zrozumiały i wyłożyły treść art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Przeprowadzone postępowanie, zgromadzony materiał dowodowy oraz jego ocena doprowadziły organy do przekonania, że w sprawie nie mamy do czynienia ani z ważnym interesem strony, ani z interesem publicznym. W konsekwencji, skoro brak było ustawowo określonych przesłanek, prawidłowo odmówiono skarżącemu umorzenia należności. W takiej sytuacji bowiem organ nie dysponuje wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja ma charakter związany.

W treści art. 67 § 1 O.p. ustawodawca posłużył się zwrotami nieostrymi "ważny interes strony" oraz "interes publiczny" pozostawiając organom dookreślenie ich treści w toku konkretnego postępowania prowadzonego w indywidualnej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo, nie przekraczając ustawowo zakreślonych ram, ustalił brak takich przesłanek w tej sprawie.

Trzeba podkreślić, że zarówno organy, jak Sąd I instancji poddali ocenie aktualną sytuację osobistą, zdrowotną i finansową skarżącego, uznając, że jest on w stanie udźwignąć pozostałą część należności, zwłaszcza, że udzielono mu już jednej ulgi w postaci rozłożenia części należności na raty.

Ocena taka na pewno nie narusza art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem "Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa". Zauważyć należy bowiem, że wprawdzie skarżący pozostaje bez pracy – ze względu na wiek, ale otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 3.193,45 zł miesięcznie, co oznacza, że ma środki na utrzymanie, które zasadniczo wystarczają na pokrycie jego bieżących należności, w skład których wchodzą: czynsz, media, lekarstwa oraz zakup żywności. Łączne wydatki miesięczne wynoszą ok. 1.500 zł, zaś skarżący dysponuje kwotą ok. 2.228 zł (po odjęciu kwoty zajętej w postępowaniu egzekucyjnym). W tej sytuacji nawet przy konieczności poniesienia od czasu do czasu jeszcze innych dodatkowych kosztów, skarżący jest w stanie spłacić pozostały dług.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 P.p.s.a. i z tych względów na mocy art. 184 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o wynagrodzeniu za wykonaną pomoc prawną dla pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu, gdyż wynagrodzenie takie należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.