Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 914/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1, art. 18, art. 33 i 34
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, 8 § 1, 9 i 12 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] marca 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2021 r. znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał

w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S.

z [...] lipca 2021 r., znak: [...], oddalające zarzut K. M. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") w sprawie zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego

z 22 grudnia 2010 r. nr [...] obejmującego podatek akcyzowy

w kwocie [...]zł określony ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego

w B. z 23 listopada 2010 r. znak [...]

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał art. 123 § 1,

art. 124, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a."),

art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1, art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.2020.1427 t.j. ze zm.;

dalej: "u.p.e.a."), § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego

2017 r. w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej

do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (Dz.U.2019.2055 ze zm.), art. 3 § 2 pkt 3,

art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j.; dalej: "P.p.s.a.").

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] listopada 2010 roku znak: [...] [...] określił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym

za czerwiec 2006 r. w wysokości [...] zł.

Wobec braku uregulowania ww. zobowiązania, ówczesny wierzyciel - Dyrektor Izby Celnej w K. wystawił wymieniony tytuł wykonawczy z 22 grudnia 2010 r. [...], który przekazał celem realizacji do właściwego organu egzekucyjnego tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.-D..

Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z 21 września 2011 r.

o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą – jak wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu - zostały doręczone Stronie 30 września 2011 r.

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C.-D. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Strony na podstawie ww. tytułu wykonawczego, z uwagi

na bezskuteczność egzekucji.

Naczelnik US - wierzyciel, wyznaczony jako właściwy na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zadań wierzyciela należności pieniężnych

w zakresie m.in. podatku akcyzowego, wnioskiem z 18 maja 2021 r. wystąpił do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.-D.

o ponowne wszczęcie egzekucji w stosunku do Strony na podstawie ww. tytułu wykonawczego, co nastąpiło 24 maja 2021 r., z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Jak wskazał organ, zawiadomienie

o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej zostało doręczone Stronie 27 maja 2021 r.

Pismem z 31 maja 2021 r. Strona wskazała, wymieniając w nim ww. tytuł wykonawczy, że nie poczuwa się do odpowiedzialności "na podstawie posiadanego postanowienia sądowego z dn. 30.05.2014 r.". Z kolei pismem z 10 czerwca 2021 r. Strona, uzupełniając pismo z 31 maja 2021 r., sprecyzowała że pismo stanowi zarzut

w sprawie egzekucji administracyjnej. Strona oświadczyła, że nie jest jej znany tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczęto egzekucję, nie wie kto jest wystawcą tytułu lecz jednocześnie wskazała, że na pewno nie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z siedzibą w N. T.. W dalszej części pisma Strona wskazała również, że egzekucja ma dotyczyć podatku akcyzowego za czerwiec 2006 r., jednak postanowieniem Urzędu Celnego w B. z 20 grudnia 2013 r. umorzono wobec Strony postępowanie o owo uszczuplenie zaś Sąd Rejonowy w B. orzeczeniem z 30 maja 2014 r. utrzymał to postanowienie w mocy. Strona wskazała,

że decyzja Urzędu Skarbowego może być postrzegana jako nękanie.

Organ I instancji, pismem z 25 czerwca 2021 r., wezwał Stronę do pisemnego sprecyzowania podstawy prawnej oraz istoty i zakresu zarzutu wniesionego

ww. pismami.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona nadesłał pismo z 2 lipca 2021 r., jednakże pismo to nie zostało opatrzone jakimkolwiek podpisem, w szczególności podpisem Strony.

Wymienionym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Naczelnik U.S. oddalił zarzut wniesiony przez Stronę.

Dyrektor Izby, zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem, utrzymał

w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że Strona

w odpowiedzi na wezwanie organu sprecyzowała, że po jej stronie nigdy nie istniał obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Organ rozpoznał zatem zaskarżonym aktem, zgodnie z wolą Strony wynikającą z pisma z 2 lipca 2021 r. – wyłącznie zarzut

w granicach art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Jak dalej wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Strona wskazała w zażaleniu, że nie jest jej znany tytuł wykonawczy. Dodatkowo Strona

w zażaleniu ponownie stwierdziła, że tytuł wykonawczy nie został jej doręczony. Ponadto zobowiązana nie poczuwa się do odpowiedzialności w związku

z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt IX Kp [...]

z 30.05.2014 r., którym zostało utrzymane w mocy postanowienie sygn. Kokks [...]

z 20.12.2013 r., zatwierdzone 10 stycznia 2014 r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej B. Południe w B. , umarzające dochodzenie przeciwko Stronie w części zarzutu podejrzenia popełnienia czynu zabronionego. Strona wskazała, że działalnością objętą tytułem zajmował się jej były mąż.

Dyrektor Izby w odniesieniu do postępowania karno-skarbowego podkreślił,

że umorzenie dochodzenia przez Urząd Celny w B., w części dotyczącej zarzutu przeciwko Stronie, nastąpiło z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Dochodzenie

to prowadzone było w ramach odrębnego postępowania od postępowania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2006 r. podlegało wykonaniu i było wymagalne.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym wydana została na podmiot T. K. M., którego Strona

była właścicielką. Decyzja ta została doręczona 24 listopada 2010 r. A. K., który został wyznaczony przez Sąd Rejonowy w P. jako kurator.

Dyrektor Izby wyjaśnił, że pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

za przestępstwo skarbowe bądź odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe

nie zwalnia od konieczności uregulowania należności publicznoprawnej z powodu uszczuplenia której prowadzone było postępowanie w sprawie karnej skarbowej. Sama okoliczność umorzenia postępowania karnoskarbowego z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego,

nie skutkuje zniesieniem obowiązku zapłaty podatku akcyzowego za czerwiec 2006 r.

W ocenie Dyrektora Izby przytoczone przez Stronę okoliczności dotyczące tytułu wykonawczego i prowadzonej egzekucji oraz umorzenia postępowania w sprawie

o przestępstwo skarbowe nie mogą stanowić argumentacji dla zarzutu nieistnienia obowiązku, zawartego w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Strona zaskarżyła ww. postanowienie Dyrektora Izby w całości, skargą wniesioną do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia

wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, rozpatrzenie sprawy

na rozprawie; wtrzymanie wykonania postanowienia, zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja związana z nieistnieniem obowiązku, podczas gdy złożone przez Skarżącą dokumenty do akt sprawy jednoznacznie wskazują na brak uchylenia się od obowiązku podatkowego po stronie skarżącej.

2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, tj.:

a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., polegające

na dokonaniu przez organ błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w oderwaniu od zasad logiki i doświadczenia życiowego, przejawiającej się w uznaniu, iż dowody zgromadzone

w postępowaniu nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie zachodzi sytuacja związana z nieistnieniem obowiązku, podczas gdy Skarżąca w sposób wyczerpujący wykazała brak po jej stronie uchylenia

się od obowiązku podatkowego;

b) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że postanowienie to powinno ulec zmianie bądź uchyleniu;

c) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności ujawniający się w braku rozważenia przez organ możliwości wystąpienia sytuacji z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. w zakresie błędu

co do zobowiązanego;

3. Błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu, że decyzja właściwego organu została skutecznie doręczona Skarżącej, oznaczający, że po stronie skarżącej istnieje obowiązek i podlega

on wykonaniu.

Jednocześnie z ostrożności Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie,

że wierzyciel nie wskazał w tytule wykonawczym właściwego adresu zobowiązanego

i tym samym uznaniu, że nie spełnia on wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Prawomocnym postanowieniem z 27 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia jest utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, postanowienie wierzyciela oddalające zarzuty, jakie Skarżąca wniosła w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 22 grudnia 2010 r. nr [...] obejmującego podatek akcyzowy w kwocie [...]zł określony ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B.

z [...] listopada 2010 r. znak [...]

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana w u.p.e.a. nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych w u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym przepisy ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej. Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela.

Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym

bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane

są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie

o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych

w ww. art. 33 u.p.e.a.

Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu,

a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny.

Wobec przedstawionej funkcji postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, wskazać należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny

być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie

art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego, jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego

do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał jemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku

z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba

że przepisy szczególne inaczej stanowią.

Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2

pkt 6 u.p.e.a.), błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.) czy też określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: w całości, w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym; b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Mając na uwadze przywołaną regulację prawną, należy stwierdzić, że wierzyciel przedwcześnie ocenił w swoim postanowieniu, iż Skarżąca wniosła zarzut nieistnienia obowiązku.

Sąd zauważa bowiem, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła zarzuty de facto dwoma pismami, tj. pismem z 31 maja 2021 r., w którym poinformowała,

że nie poczuwa się do odpowiedzialności na podstawie posiadanego postanowienia sądowego z dnia 30 maja 2014 r. (którego kserokopię załączyła) i pismem

z 10 czerwca 2021 r., w którym wskazała, uzupełniając pismo z 31 maja 2021 r.,

że stanowi ono zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej jednocześnie powołując

zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego, tj. że nie jest on Skarżącej znany,

nie wie kto jest jego wystawcą jak i na zarzuty dotyczące braku istnienia egzekwowanego zobowiązania. Skarżąca dodatkowo wskazała na fakt,

że to nie Skarżąca lecz jej mąż ponosi odpowiedzialność za uszczuplenie w zakresie podatku akcyzowego za czerwiec 2006 r., co – w ocenie Skarżącej – potwierdzone zostało postanowieniem Urzędu Celnego w B. z [...] grudnia 2013 r., mocą którego umorzono wobec Skarżącej postępowanie za ww. uszczuplenie.

Organ wskazuje jednak jako oświadczenie woli Skarżącej w zakresie wniesionych zarzutów, a zatem i granic rozpoznawanej sprawy, pismo Skarżącej

z 2 lipca 2021 r., będące odpowiedzią Skarżącej na wezwanie organu

do sprecyzowania wniesionych zarzutów, w którym to piśmie wskazano jako podstawę zarzutu nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Pismo to stanowiło

dla organu podstawę wyznaczenia granic postępowania w rozpoznawanej sprawie,

na co wskazuje treść postanowień organów, w tym powołana w nich podstawa prawna rozstrzygnięć.

Sąd zauważa i podkreśla jednak, że pismo które powołuje organ jako sprecyzowanie stanowiska Skarżącej, nie może być jednak utożsamiane

z oświadczeniem woli Skarżącej i stanowić podstawy wyznaczenia granic rozpoznawanej sprawy, albowiem pismo to nie zawiera jakiegokolwiek podpisu,

w szczególności podpisu Skarżącej. Tym samym uznać należy, że po wyeliminowaniu ww. pisma jako oświadczenia woli Skarżącej, aktualne pozostaje stanowisko organu wyrażone w piśmie z 25 czerwca 2021 r. stanowiącym wezwanie Skarżącej

do sprecyzowania wniesionych zarzutów. Uznać zatem należy, że organ miał wątpliwości co do rzeczywistej woli Skarżącej w zakresie wniesionych zarzutów

a bez sprecyzowania stanowiska Skarżącej nie jest możliwe wyznaczenie granic rozpoznawanej sprawy. Sąd zauważa, że takie stanowisko organu – wątpliwości

co do rzeczywistej woli Skarżącej - było jak najbardziej zasadne biorąc pod uwagę,

że w pismach Skarżącej z 31 maja 2021 r. i 10 czerwca 2021 r. podnoszono zarzuty odnoszące się zarówno do tytułu wykonawczego (brak doręczenia, brak znajomości jego treści), do braku odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązanie

w zakresie podatku akcyzowego za 2006 r. i faktu, że odpowiedzialność

za ww. zobowiązanie ponosi wyłącznie K. M. oraz w zakresie umorzenia

w stosunku do Skarżącej postępowania o uszczuplenie ww. zobowiązania. Sąd zauważa wprawdzie, że w wezwaniu organu z 25 czerwca 2021 r. do sprecyzowania zarzutów zawarto sformułowanie, że brak jego wykonania skutkował będzie przyjęciem, że Skarżąca wniosła zarzut oparty wyłącznie na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jednakże w treści rozstrzygnięć organy nie powołały się na brak wykonania

ww. wezwania lecz na jego wykonanie i oświadczenie Skarżącej wyznaczające granice postępowania w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenie to – jak powyżej wskazano – nie stanowiło jednakże oświadczenia Skarżącej z uwagi na brak jakiegokolwiek podpisu na powoływanym przez organy piśmie z dnia 2 lipca 2021 r. nadesłanym przez Skarżącą w odpowiedz i na ww. wezwanie.

Sąd zauważa ponadto, że w jego ocenie, brak sprecyzowania ostatecznego stanowiska Skarżącej co do wniesionych zarzutów potwierdza również stanowisko Skarżącej prezentowane w toku postępowania przed organami. Wskazać bowiem należy, że również w zażaleniu od postanowienia organu I instancji Skarżąca konsekwentnie podnosiła zarzuty odnoszące się do tytułu wykonawczego (brak doręczenia, brak znajomości jego treści, co przekłada się na brak możliwości

jego kontroli i kwestionowania) jak i do braku odpowiedzialności Skarżącej

za ww. zobowiązanie z uwagi na fakt, że dotyczy ono wyłącznie byłego męża Skarżącej K. M.. A zatem w toku postępowania Skarżąca prezentowała stanowisko wskazywane w ww. piśmie z 10 czerwca 2021 r.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd wskazuje jednocześnie,

że stanowisko organu w zakresie wniesionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji winno wynikać z rozstrzygnięć organów w tym zakresie nie zaś z odpowiedzi na skargę złożonej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Odpowiedź na skargę nie zastępuje bowiem rozstrzygnięć organów w powyższym postępowaniu. A zatem ustosunkowanie organów do stanowiska strony wnoszącej zarzuty i ich rozstrzygnięcie winno wynikać z rozstrzygnięć organów

i ich uzasadnienia.

Zgodzić się należy jednak, że w kwestii dopuszczalności egzekucji to organ egzekucyjny bada dopuszczalność wszczęcia egzekucji (okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji) oraz dopuszczalność jej prowadzenia (okoliczności, których istnienie jest warunkiem prowadzenia egzekucji lub wystąpienie których uniemożliwia prowadzenie egzekucji).

Niezależnie jednak od ww. okoliczności Sąd podkreśla, o czym już wspomniano powyżej, że do postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem z mocy art. 18 u.p.e.a. mają zastosowanie przepisy K.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.).

Zdaniem Sądu, w takich jak powyżej wskazany przypadkach, gdy treść żądania budzi wątpliwości organu, organ administracji publicznej nie jest uprawniony

do samodzielnego precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić

do niedopuszczalnej zmiany jego kwalifikacji prawnej, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. Zgodnie z art. 7 K.p.a., który ma zastosowanie w sprawie na mocy art. 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7), co możliwe jest jednak w granicach wniosku strony i co oczywiste jeżeli granice te są organowi znane. Tylko niewadliwe, dokonane w granicach dostatecznie sprecyzowanego wniosku strony, ustalenia faktyczne w sprawie mogą pozwolić organowi na prawidłowe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z kolei z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane

do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony

i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 K.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę

(por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., V SA 44/01, LEX nr 50158). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę

do uchylenia decyzji (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).Organy powinny również prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) a także działać wnikliwie

i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.).

Zatem, w razie wątpliwości co do intencji strony, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7, 8 § 1, 9 i 12 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. powinien zapytać stronę o wyrażenie i sprecyzowanie swojego stanowiska w sprawie. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę, i jakie zawiera wnioski

w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała. Powyższe zapytanie organu nie może być również zapytaniem pozornym.

W realiach rozpoznawanej sprawy, obowiązkiem organów było więc rzeczywiste i dokładne ustalenie treści żądania Skarżącej, które to żądanie – co sąd szczególnie podkreśla - wyznacza również rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, w tym wnioski/zarzuty strony. W postępowaniu administracyjnym, obowiązuje nie tylko należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego ale i ustalenie rodzaju sprawy administracyjnej oraz rodzaju i treści wniosków/zarzutów strony postępowania zgodnie z jej wolną. Sąd ponownie bowiem podkreśla, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany jego kwalifikacji prawnej, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie a tym samym do naruszenia

art. 7, 8 § 1, 9 i 12 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie nie tylko mogły,

ale nawet powinny mieć wątpliwości co do treści żądania Skarżącej zawartego

w ww. pismach i to na organach prowadzących postępowanie spoczywał obowiązek ich realnego wyjaśnienia przed wyznaczeniem granic sprawy administracyjnej,

nie zaś rozpoznania żądania Skarżącej w oderwaniu od jej faktycznych intencji. Sąd ponownie bowiem wskazuje na zbieżne stanowisko Skarżącej w toku postępowania, która zarówno we wniesionych zarzutach jak i zażaleniu na postanowienie organu

I instancji konsekwentnie powoływała zarzuty w zakresie szerszym aniżeli przyjęty przez organy jako granica rozpoznania zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Wyjaśnianie tych wątpliwości przez organ powinno następować w trybie

art. 50 i art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (wyrok WSA w Krakowie z 26 sierpnia

2011 r., I SA/Kr 1556/10; por. też: C. Kulesza (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 33).

Zwrócić również należy uwagę, że w niniejszym postępowaniu Skarżąca występowała bez profesjonalnego pełnomocnika jak i innego fachowego wsparcia.

Zachowanie organu pozwala zatem uznać, że nie rozważono w sposób wyczerpujący przesłanek, których zaistnienie może prowadzić do zgodnego z prawem rozpoznania wniosku Skarżącej. Wadliwość ta skutkuje przedwczesnością

i dowolnością indywidualnego aktu administracyjnego. Tym samym odniesienie

się do zarzutów skargi w pozostałym zakresie okazało się przedwczesne.

Organ rozpoznając sprawę ponownie winien dokonać jej rozpoznania zgodnie z wnioskiem Skarżącej, który to wniosek, przed przystąpieniem do jego rozpoznania, winien – na wezwanie organu – zostać realnie i ostatecznie sprecyzowany przez Skarżącą. Po przeprowadzonym postępowaniu organ winien uzasadnić swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). P.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Stosując art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił także postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z [...] lipca 2021 r. nr [...], ponieważ narusza wskazane wyżej regulacje prawa procesowego w takim samym stopniu jak postanowienie wydane przez organ drugiej instancji.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.