Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2675/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] kwietnia 2016 r., 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] Sp. z o.o. w T. kwotę 6 056 zł (sześć tysięcy pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniesionej przez G. Sp. z o.o. w T. (dalej : Skarżąca, Strona, Wnioskodawca, Beneficjent) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Decyzją nr [...]z dnia [...] września 2011 roku Dyrektor OT ARR w R. przyznał G. Sp. z o.o. wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 719 981, 85 zł do 4,5 ha uprawy pomidorów w szklarniach oraz 1,2 ha uprawy ogórków w szklarniach, na których przeprowadzono działanie "zielony zbiór’’.

W dniach od 9 stycznia 2013 roku do 6 czerwca 2013 roku Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w R. przeprowadził u Beneficjenta kontrolę ex-post w wyniku której ustalono, że przeprowadzone działania zielone zbiory na powierzchni 1,2 ha uprawy ogórków było prawidłowe, natomiast nieprawidłowości dotyczą tyko uprawy 4,5 ha pomidorów, na której zabieg zielone zbiory został przeprowadzony w zadeklarowanym okresie tylko jednego dnia i polegał na zebraniu zielonych i dojrzewających pomidorów z wybranych 2 gron na każdej roślinie, a następnie ich zakompostowaniu. Ustalono ponadto, że w zadeklarowanym okresie przeprowadzone były zbiory handlowe pomidora, pomimo, że przepisy nie przewidują takiej możliwości.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia (...) maja 2014 roku Prezes Agencji Rynku Rolnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odzyskania nienależnie lub nadmiernie pobranych środków przyznanych decyzją ostateczną z dnia [...] września 2011 roku w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Następnie, w dniu [...] sierpnia 2014 roku wydał decyzję nr [...] w sprawie odzyskania kwoty nienależnie pobranych środków w której ustalono, że w ramach decyzji z dnia [...] września 2011 r. kwota 152 348,63 EUR (605 585,80 zł) stanowi nienależnie pobrane środki.

Po rozpatrzeniu odwołania, od ww. decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2014 roku uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 roku w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Postanowieniem z dnia (...) marca 2015 roku Dyrektor OT ARR w R. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2011 roku, a pismem z dnia 25 marca 2015 roku zwrócił się do Strony o przedłożenie wszelkich dostępnych wiarygodnych dokumentów, materiałów, dowodów świadczących o przeprowadzeniu zielonych zbiorów pomidorów w 2011 roku oraz dotyczących uprawy, zbioru i sprzedaży pomidorów za lata 2010-2012.

Następnie w dniu [...] maja 2015 roku wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2011 roku w części dotyczącej wsparcia do uprawy pomidora i odmówił jej w części dotyczącej przeprowadzenia "zielonego zbioru’’ na powierzchni 4,50 ha uprawy pomidora, a Prezes ARR po rozpatrzeniu odwołania Spółki decyzją z dnia [...] lipca 2015 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OT ARR w R.

Następnie Prezes ARR wydał w dniu (...) września 2015 r. postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków w wysokości 605 585,80 zł., a decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. ustalił, że w ramach środków przyznanych Stronie kwota 152 348,63 euro tj. 605 585,80 zł. stanowi nienależnie pobrane środki oraz wskazał, że podlega ona zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi wg stawek stosowanych przez Europejski Bank Centralny przy głównych operacjach refinansowania publikowanych w serii "C" Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, od dnia 30 września 2011 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARR poinformował Stronę o stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli ex-post nieprawidłowościach w sposobie dokonania zabiegu zielonych zbiorów w uprawie pomidorów, powołując się na obowiązujące przepisy oraz analizę udostępnionych przez Stronę dokumentów (przede wszystkim magazynowych i faktur sprzedaży).

Jednocześnie w dniu 12 kwietnia 2016 r. do spółki G. Sp. z o.o. w T. wystosowano notę księgową o numerze [...], zgodnie z którą Stronę obciążono kwotą 605 585,80 zł. oraz notę księgową (odsetkową) o numerze [...], zgodnie z którą Stronę obciążono kwotą 123 788, 37 zł. z tytułu naliczonych odsetek do dnia wystawienia noty. Decyzja wraz z notami księgowymi zostały odebrane przez Stronę w dniu 14 kwietnia 2016 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 84 ust. 1 lit a rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1, z późn. zm.), poprzez uznanie, że zabieg zielonego zbioru powinien być przeprowadzony w sposób ciągły, a nie jednorazowo, a pozyskanie jakichkolwiek dojrzałych owoców w całym okresie uznanym w przepisach prawa za okres otwarty do prowadzenia zabiegu zielonych zbiorów wykluczało przeprowadzenie łącznego zielonego zbioru;

2) § 4 ust. 1 pkt 2 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750 i Nr 172, poz. 1026), poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego;

oraz naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania pomimo istnienia ku temu istotnych przesłanek faktycznych i prawnych;

2) art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy płatność wypłacona na rzecz Strony miała charakter płatności nienależnej i na pominięciu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez Organ stan faktyczny sprawy, skoro postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu wsparcia w sektorze owoców i warzyw i odmowie udzielenia Stronie pomocy nie zostało prawomocnie zakończone;

3) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie określenia odsetek od nienależnie pobranych środków i ustalenia stawki do obliczenia tych odsetek w związku ze wsparciem udzielonym Stronie na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011, w sytuacji gdy brak jest podstaw prawnych do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej i uznania kwestii wysokości odsetek za element rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;

4) art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), dalej zwanej "ustawą Ordynacja podatkowa", w związku z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o Agencji Rynku Rolnego poprzez ustalenie w zaskarżonej decyzji, że kwota nienależnie pobranych przez Stronę środków wynosi 605 585, 80 zł. w sytuacji gdy stosownie do treści art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, a zatem rozstrzygnięcie organu jest niezgodne z zasadami ustalenia należności pieniężnych wynikającymi z tego przepisu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ppsa oraz art. 135 Ppsa. oraz orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 Ppsa zwrotu kosztów postępowania na rzecz Strony według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli

zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania

administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli

zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub

innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod rozwagę przytoczone podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 4091/15 uchylił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lipca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w R. z dnia [...] maja 2015 r.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia przez organy administracji publicznej iż w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną i skutkujące wydaniem nowej decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zatem decyzja odmawiająca przyznania Spółce pomocy finansowej przestała istnieć w obrocie prawnym.

Decyzja w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych środków może zostać podjęta po uprzednim prawomocnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji mocą której środki te przyznano.

Powyższe niezależnie od argumentów przywołanych w skardze M. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji, która ją poprzedzała.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ppsa. Na koszty zasądzone na rzecz skarżącej spółki składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 6056 zł.