Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 431/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10 h
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant: sekretarz sądowy Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami usunięcia z drogi publicznej oraz przechowywania pojazdu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.), art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017, poz. 1260, p.r.d.), po rozpatrzeniu odwołania D. J. (dalej skarżący, strona), od decyzji Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty kwoty 9.026 zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki [...][...], nr rejestracyjny [...][...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. po pierwsze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, po drugie orzekło o zapłacie kwoty 7.778 zł tytułem kosztów usunięcia z drogi publicznej oraz przechowywania tego pojazdu.

Ustalono stan faktyczny, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Dnia [...] lutego 2016 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...]/[...] Komendy Powiatowej Policji w J. G., samochód marki [...][...], którego właścicielem w dniu usunięcia pojazdu był D. J., został odholowany z ulicy W. w J.G. na parking strzeżony przy ulicy K. [...] z powodu naruszenia przepisów Prawo o ruchu drogowym. Mimo zawiadomienia właściciela o obowiązku odbioru pojazdu, pojazd nie został odebrany w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia. W związku z nieodebraniem pojazdu w wymaganym terminie, Miasto J. G. wystąpiło do sądu z wnioskiem o przepadek przedmiotowego pojazdu na jego rzecz. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w J. G. orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Miasta J. G. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] września 2016 r. Dnia [...] września 2016 r. pojazd został przekazany do stacji demontażu pojazdów i w tym samym dniu został zutylizowany.

W konsekwencji decyzją Prezydenta Jeleniej Góry z 29 czerwca 2017 r. orzeczono o zapłacie kosztów związanych z usunięciem z drogi, przechowywaniem, wyceną i utylizacją spornego pojazdu

Odwołując się skarżący wskazał, że w dniu [...] czerwca 2015 r. sprzedał przedmiotowy pojazd M. S., na dowód czego załączył do odwołania umowę sprzedaży pojazdu z dnia [...] czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji SKO w J. G. przywołało materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazując na art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że do usunięcia pojazdu z drogi publicznej z powodu naruszenia przepisów Prawo o ruchu drogowym doszło, gdyż kierujący pojazdem po zdarzeniu drogowym pozostawił samochód na drodze. Właścicielem pojazdu był skarżący. Został poinformowany o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu i obowiązku odebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy pod rygorem wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Pojazd nie został odebrany w wyznaczonym terminie, w konsekwencji czego doszło ostatecznie do wydania orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Miasta J. G. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący był uczestnikiem postępowania w przedmiocie przepadku przedmiotowego pojazdu. Złożył apelację po terminie.

Kolegium podkreśliło, że skarżący nie zawiadomił starosty o zbyciu pojazdu, co w myśl art. 78 p.r.d. powinien był uczynić.

Kolegium podkreśliło jednak, że podstawowym, przesadzającym dowodem w tej sprawie jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w J. G., w którym Sąd orzekł przepadek spornego pojazdu oraz jednocześnie ustali, że jego właścicielem był skarżący. Kolegium wskazało na treść art. 365 §1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dodatkowo przywołało uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt II SA/Gl 1173/16) zgodnie z którym postanowienie o przepadku pojazdu ma charakter prejudycjalny dla sprawy własności pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniło przyczyny wydania orzeczenia reformatoryjnego w rozpoznawanej sprawie wskazując, że w decyzji pierwszoinstancyjnej w zawyżonej wysokości ustalono koszty usunięcia i przechowywania pojazdu.

Skarżący nie zgodził się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisu art. 9 w związku z art. 28 i art. 34 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z pominięciem strony M. S., która na podstawie umowy z dnia 14 czerwca 2015 r. nabyła pojazd od skarżącego.

W ocenie strony organ mając dane osoby, która zakupiła pojazd od skarżącego nie podjął żadnych czynności aby tę kwestię wyjaśnić. Okoliczności tych nie da się ustalić bez udziału osoby, której postępowanie dotyczy a co ma bezpośredni wpływ na prawa skarżącego, który był jedynie zbywcą pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

W rozważaniach nad stanem prawnym i faktycznym sprawy Sąd przyjął , co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej w skrócie p.p.s.a.) Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 130a ust. 10h i ust. 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 128, zwana dalej "ustawą"). Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Art. 130a ust. 10i ustawy stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Przypomnieć również należy, że w myśl art. 130a ust. 10 starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Biorąc pod uwagę cytowany przepis należy wskazać, że starosta formułując wniosek do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku pojazdu ustala właściciela pojazdu usuniętego z drogi.

Dodatkowo zgodnie z art. 130a ust. 10e ustawy w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Odnosząc się do przywołanej regulacji podkreślić trzeba, że sąd cywilny orzekając przepadek samochodu zobligowany jest zbadać wszystkie przesłanki do jego orzeczenia. Musi więc stwierdzić czy prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia i wyjaśnić czy powiadomienie zawierało pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Dodatkowo Sąd bada czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wymienione okoliczności, które sąd cywilny zobligowany jest przeanalizować wydając orzeczenie o przepadku wskazują, że każdorazowo orzeka on o przepadku samochodu wobec aktualnego właściciela pojazdu. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że właściciel przed wydaniem postanowienia o przepadku jest wielokrotnie informowany o okolicznościach sprawy, w tym skutkach nieodebrania samochodu w zakreślonym przez prawo terminie.

W rozpoznawanej sprawie prawomocnym postanowieniem z [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w J. G. Wydział [...] Cywilny orzekł przepadek na rzecz Miasta na prawach powiatu J. G. samochodu marki [...][...] o numerze rejestracyjnym [...][...] stanowiącego własność uczestnika D. J., zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy Miasta na prawach powiatu J. G. kwotę 40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd także wskazał, że właścicielem spornego pojazdu był D. J. Sąd wskazał także, że pismem z dnia [...] marca 2016 r. Miasto na prawach powiatu J. G. powiadomił właściciela o usunięciu pojazdu z drogi i pouczył o skutkach nieodebrania pojazdu. Uczestnik nie odebrał jednak pojazdu do dnia wniesienia wniosku. Dodatkowo odpis wniosku o orzeczenie przepadku pojazdu wraz z odpisami załączników został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu [...] czerwca 2016 r. z zobowiązaniem do ustosunkowania się w terminie 14 dni na piśmie w dwóch egzemplarzach, pod rygorem uznania za przyznane twierdzeń wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 r., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 K.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych (P. Telenga, Komentarz aktualizowany do art. 365 K.p.c., Lex). W wyroku z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt IV CSK 67/12 Sąd Najwyższy wskazał, że związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 K.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu. Wyrazem statuowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu (Lex nr 1231342). Dodatkowo należy przywołać rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2011 sygn. akt III CSK 161/10, zgodnie z którym określony w art. 365 k.p.c. zakres związania sądu treścią prawomocnego orzeczenia oznacza natomiast zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Moc wiążąca jest przedmiotem rozpoznania wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa, a kwestia rozstrzygnięcia wcześniejszym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Odnosi się ona, po pierwsze do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia, i po drugie do waloru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. Skutkiem pozytywnym jest to, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu stwarza taki stan prawny, jaki z niego wynika, czyli sądy rozpoznające spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym zatem postępowaniu, w którym pojawi się ta sama kwestia, nie może być już badana. Związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nikt nie może kwestionować faktu istnienia prawomocnego wyroku i jego treści. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z: 10 lutego 2010 , sygn. akt II PK 212/09, z 16 lipca 2009 r. sygn. akt I CSK 456/08 oraz w postanowieniu z 3 lutego 2010, sygn. akt II CSK 414/09. (Lex nr 785884).

W świetle przywołanego orzecznictwa Sąd przypomina, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a użyte w przepisie art. 130a ust. 10h p.r.d. określenie "zakończenia postępowania" odnosi się do postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy przyjął, że w myśl art. 130a ust. 10e ustawy zostały spełnione wszystkie przesłanki do orzeczenia przepadku ustalając tym samym, że właściciel lub osoba uprawniona została prawidłowo powiadomiona o możliwości odebrania pojazdu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy wskazał, że właścicielem spornego samochodu jest skarżący. Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z [...] lipca 2016 r. ma rozstrzygające znaczenie dla przejścia prawa własności spornego samochodu i wiąże Sąd oraz organy orzekające w tej sprawie.

Sąd administracyjny, jak również organy administracji publicznej, związane są prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w J. G. Wydziału [...] Cywilnego sygn. akt [...], który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia jednoznacznie przesądził, że w dniu [...] lutego 2016 r. w dniu zabezpieczenia pojazdu na parkingu strzeżonym w związku z pozostawienia pojazdu w miejscu gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch właścicielem samochodu marki [...][...] o numerze rejestracyjnym [...][...] był skarżący. Dlatego też przedstawienie przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym wraz z odwołaniem od decyzji, kserokopii umowy sprzedaży przedmiotowego samochodu z dnia [...] czerwca 2015 r., która stanowi dokument prywatny, nie może podważyć ustaleń sądu powszechnego zawartych w prawomocnym orzeczeniu.

Dodatkowo nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie ma bezsporna okoliczność, że skarżący będący uczestnikiem toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w J. G. doprowadził do uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przepadek spornego samochodu na rzecz miasta na prawach powiatu J. G., pomimo, że z uzasadnienia tego postanowienia bezspornie wynikało, że Sąd ten ustalił, że był właścicielem tego samochodu. Skarżący nie kwestionował w żaden sposób tych ustaleń pomimo, że dysponował umową sprzedaży z [...] czerwca 2015 r., zgodnie z którą sprzedał samochód. Dodatkowo Sąd stwierdza, że skarżący był informowany o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu (zawiadomienie odebrane [...] listopada 2016 r.) oraz został zawiadomiony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania administracyjnego, możliwości składania w sprawie wniosków dowodowych (zawiadomienie odebrał osobiście [...] grudnia 2016 r.), jednak z tych uprawnień nie skorzystał, a kserokopię umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2015 r., przedłożył pierwszy raz dopiero na etapie odwołania od decyzji Prezydenta J. G. Nie uszło również uwadze Sądu, że z historii przedmiotowego samochodu zawartej w Bazie Krajowego Systemu Informacji Policji wynika, że to skarżący na moment wydania dyspozycji usunięcia samochodu był właścicielem tego samochodu. Ponadto na moment przeprowadzenia badania technicznego okresowego przedmiotowego samochodu w dniu [...] grudnia 2015 r. to on figurował jako właściciel. Skarżący również nie poinformował Starosty, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 78 ust. 2 p.r.d, o zbyciu tego pojazdu.

Wszystkie okoliczności wykazane przez organy w postępowaniu administracyjnym nie pozwalają przyznać racji skarżącemu, że organy bezpodstawnie przyjęły, że skarżący w dacie usunięcia pojazdu był jego właścicielem. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżący zarówno w dacie usunięcia pojazdu jak i orzeczenia jego przepadku był jego właścicielem. Tym samym za nietrafny należy uznać zarzut skargi, że skarżący nie jest stroną tego postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.