Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 84/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 2b
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2022r. A. S. (dalej: "skarżąca") złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2021r., oświadczając, że na dzień 31 marca 2021 r. jej przeważającą działalnością jest działalność wg PKD 9329Z. Jako datę utworzenia podmiotu wskazała [...] czerwca 2011 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2022r., znak: [...] ZUS odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od 1 do 31 grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść § 10 ust. 2b i § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371). Następnie stwierdził, że skarżąca 22 lipca 2021 dokonała zmiany kodu PKD z 9329Z na kod 9329B w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Organ wskazał, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2021 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego, płatnik może wystąpić o świadczenie postojowe lub zwolnienie z obowiązku składek za grudzień 2021, jeżeli na 31 marca 2021 roku rodzaj jego przeważającej działalności według Polskiej Kwalifikacji Działalności PKD 2007, oznaczony był kodem 93.29Z - pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna.

Jeżeli zaś przedsiębiorca zaktualizował kod PKD i ma w rejestrze REGON dla prowadzonej jako przeważająca działalności wskazany kod PKD 93.29.B, to nie będzie mógł skorzystać z pomocy na podstawie powołanego Rozporządzenia. W związku z tym organ uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wskazała, że spełniła wszystkie wymogi Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Wyjaśniła, że wymagany kod PKD 9329Z na dzień 31 marca 2021 posiadała niezmiennie od 2011 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odmowie powołuje są na dokonaną w dniu 22 lipca 2021 zmianę kodu z 93.29 Z na 93.29 B. Zmiana ta nastąpiła ze względu na wprowadzenie takiego wymogu przez CEIDG, iż każdy posiadający Kod 93.29 Z musiał go zmienić do końca sierpnia 2021 roku. Kod przestał z tym dniem istnieć w CEIDG .

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wskazał, że na dzień 31 marca 2021 r. w rejestrze GUS jako przeważająca działalność skarżącej wskazana była działalność oznaczona kodem PKD 93.29.Z . Natomiast na dzień złożenia wniosku skarżąca prowadziła działalność określoną kodem 93.29.B. - niewymienioną w obowiązujących przepisach jako uprawniająca do zwolnienia. Skarżąca w dniu 22 lipca 2021r. dokonała zmiany kodu przeważającej działalności w ewidencji CEiDG z 93.29.Z na 93.29.B.

Organ podał, że w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. (w brzmieniu obowiązującym na datę złożenia wniosku RDZ-B7 - Dz.U. z 2021 r. poz. 2371) zwolnienie z obowiązku opłacania składek następuje na zasadach określonych w art. 31 zo-31zx ustawy o COVlD-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095) zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, wskazanymi kodami.

Płatnik składek ubiegający się o zwolnieni z opłacania składek musi posiadać kod przeważającej działalności wymieniony § 10 ust. 2b rozporządzenia Rady Ministrów zarówno na 31 marca 2021r., jak też na dzień złożenia wniosku. Podkreślono, że jednym z warunków uzyskania zwolnienia jest wykazanie spadku przychodu z prowadzenia wymienionego rodzaju działalności gospodarczej. Zatem porównanie musi dotyczyć przychodu osiąganego z działalności gospodarczej określonej tym samym kodem PKD, co jest niemożliwe w przypadku skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy skarżącej przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres grudnia 2021 r.

Podstawę prawną zwolnienia, o które ubiegała się skarżąca, stanowi przepis §10 ust. 2b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Zgodnie z jego brzmieniem, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 56.30.Z, 93.29.A, 93.29.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Ponadto, jak słusznie wskazuje organ, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 2b, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2022 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 ust. 2 Rozporządzenia).

Zatem z literalnego brzmienia §10 ust. 2b Rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. (który nota bene został dodany w § 1 pkt 7a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2021 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, Dz. U. z 202 r., poz. 2371) wynika jednoznacznie, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. jest:

- prowadzenie przez płatnika składek, na dzień 31 marca 2021 r., działalności oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 56.30.Z, 93.29.A, 93.29.Z,

- przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku musiał być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Ponadto zgodnie z brzmieniem §10b ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r., oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1-2b, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

W sprawie ustalono bezspornie, że na datę 31 marca 2021 r. skarżąca prowadziła działalność oznaczoną w PKD 93.29Z. Tak zadeklarowała skarżąca we wniosku RDZ-B7, a organ tego faktu nie kwestionuje. Zatem nie budzi wątpliwości sądu, że powyższy warunek został przez skarżącą spełniony.

Organ nie wskazuje w uzasadnieniu decyzji, z czego wywodzi, że "jeżeli przedsiębiorca zaktualizował kod PKD i ma w rejestrze Regon dla prowadzonej jako przeważająca działalności wskazany kod PKD 93.29.B, to nie będzie mógł skorzystać z pomocy na podstawie powołanego rozporządzenia". Zdaniem sądu, nie sposób wyprowadzić takiego wniosku z przepisów cyt. Rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19.

Również przywołana w podstawie decyzji ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095) takiego rozwiązania nie zawiera. W szczególności wskazany przez organ w odpowiedzi na skargę przepis art. 31 zo ust. 8 tej ustawy jako podstawa do odmowy zwolnienie z obowiązku opłacania składek, w tym jego zapis mówiący o obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej oznaczonej wg PKD jako rodzaj działalności przeważającej na dzień złożenia wniosku o zwolnienie, nie znajduje w sprawie zastosowania. Przepis ten stanowi, że "Na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 7l.11.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.03.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem 79.90.A, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.59, 85.60.Z, albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r." Należy zauważyć, że wskazany przepis ta reguluje kwestię zwolnienia określonych podmiotów z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r. Niniejsza sprawa dotyczy zaś zwolnienia w okresie od 1 do 31 grudnia 2021 r.

Należy zatem dojść do wniosku, że przywołane w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie organu ma charakter pozaprawny, a tym samym arbitralny i dowolny.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), orzekł o jej uchyleniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku, mianowicie zaś, że w sprawie z wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., należy badać rodzaj przeważającej działalności gospodarczej wg kodu PKD na datę 31 marca 2021 r. Bez znaczenia pozostaje fakt aktualizacji kodu PKD, która nastąpiła po tej dacie.