Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 122/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30, art. 37, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 85 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] listopada 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania K. O. (dalej jako: skarżąca), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie bloku opalanego biomasą przez [...] S.A. Oddział [...] (dalej jako: Spółka lub inwestor).

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Spółki z [...] grudnia 2015 r. Po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L., postanowieniem z [...] marca 2016 r. organ I instancji nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport został sporządzony na zlecenie inwestora przez spółkę Savona Project sp. z o.o.

Z treści przedłożonej dokumentacji wynika, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie bloku energetycznego zasilanego biomasą w ilości 187.248 Mg/rok, w postaci słomy oraz zrębek leśnych lub 150.275 Mg/rok samej słomy. Inwestycja zlokalizowana zostanie w L. przy ul. [...], na terenie istniejącej Elektrociepłowni [...]. Ponadto na działce sąsiadującej planowane jest wyprowadzenie mocy z bloku.

W planowanym bloku zastosowana zostanie technologia paleniska z kotłem odzysknicowym, parowym, pionowym z pochyłym rusztem wibracyjnym chłodzonym wodą wyposażonym w instalację do oczyszczania spalin oraz w turbinę kondensacyjno-upustową z niezbędną infrastrukturą. Instalacja składać się będzie z następujących węzłów: węzeł magazynowania i logistyki paliwa, węzeł spalania, węzeł produkcji energii, węzeł oczyszczania spalin, węzeł automatyki i pomiarów oraz węzeł magazynowania odpadów paleniskowych. Blok biomasowy będzie powiązany z istniejącymi instalacjami Elektrociepłowni w zakresie: wyprowadzenia energii elektrycznej, wyprowadzenia ciepła, instalacji wody zdemineralizowanej, instalacji oleju opałowego, sieci wody pitnej i przeciwpożarowej oraz sieci kanalizacyjnej. Oczyszczanie spalin odbywać się będzie metodą suchą z dodatkiem wodorotlenku wapnia lub alternatywnie wodorowęglanu sodu, odpylanie z zastosowaniem filtra workowego oraz niekatalityczną redukcją tlenków azotu z zastosowaniem wody amoniakalnej, alternatywnie mocznika.

W ramach przedsięwzięcia konieczne będzie wykonanie wyburzeń obiektów znajdujących się na terenie elektrociepłowni oraz wykonanie prac związanych z infrastrukturą techniczną działki, na której przedsięwzięcie będzie realizowane. Oddziaływanie na etapie budowy związane będzie z pracami rozbiórkowymi, budowlanymi, konstrukcyjnymi i montażowymi. Teren przedsięwzięcia sąsiaduje z istniejącymi zakładami przemysłowymi. Ze wszystkich stron otoczony jest obiektami zabudowy magazynowej i przemysłowej. Najbliżej położone zabudowania mieszkaniowe znajdują się w odległości 465 m od miejsca planowanego przedsięwzięcia. W bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji znajdują się obiekty Elektrociepłowni [...].

Instalacja będzie wyposażona w monitoring i kontrolę poziomu stężeń substancji zanieczyszczających w spalinach oraz aparaturę służącą do pomiaru parametrów spalin. Układ zabezpieczeń i sterowania będzie analizował i uwzględniał sygnały pomiarowe z prowadzonego online monitoringu spalin, a proces sterujący oczyszczaniem spalin będzie uwzględniał je dostosowując ilość reagentów do aktualnych potrzeb.

Blok biomasowy będzie pracował jako źródło podstawowe wytwarzania energii, zaś wykorzystywane dotychczas kotły węglowe będą pełnić funkcję jednostek szczytowych. Realizacja inwestycji wiązać się będzie z budową nowego komina o wysokości 80 m. Ponadto realizacja inwestycji uwzględnia również budowę i remont dróg i placów manewrowych na terenie elektrociepłowni. Planowane jest zastosowanie jako wsadu do bloku: słomy w postaci balotów Hestona w udziale 50-100% wag., zrębek drzewnych w udziale 0-50% wag.

Dla każdego ze stosowanych paliw zastosowane zostaną oddzielne systemy magazynowania i logistyki, dostosowane do ich właściwości fizycznych. Paliwo ma być dostarczane transportem samochodowym oraz kolejowym (z wykorzystaniem bocznicy, będącej własnością inwestora). Transport zrębek na teren bloku będzie prowadzony koleją i awaryjnie samochodami, zaś dostawy słomy realizowane będą samochodami ciężarowymi. W przypadku dostaw paliwa w postaci 100% słomy transportem kołowym przewidywana ilość samochodów wyniesie 54 na dzień. Natomiast wykorzystanie dowozu zrębków 1 pociągiem dziennie spowoduje spadek ilości samochodów transportujących słomę z 54 do 33 dziennie. Transport samochodowy nie będzie odbywać się ulicami prowadzącymi przez osiedle mieszkaniowe.

Decyzją z [...] października 2016 r. Prezydent Miasta L. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. W wyniku odwołania Spółki, decyzją z [...] grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na decyzję Kolegium K. O. wniosła skargę, którą oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z 18 października 2017 r. (II SA/Lu 198/17).

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, kierując się zaleceniami Kolegium, organ I zlecił wykonanie ekspertyzy raportu o oddziaływaniu na środowisko w zakresie poprawności wprowadzonych danych wejściowych i otrzymanych wyników obliczeń analizy komputerowej wpływu przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego oraz analizy akustycznej; przyjętych założeń w zakresie wielkości ruchu transportu związanego z planowanym przedsięwzięciem; właściwego doboru urządzeń ograniczających emisję zanieczyszczeń i ich skuteczności. Ekspertyza wykonana przez spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. wykazała, że zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko ww. przedsięwzięcia założenia oraz dane wejściowe zostały przyjęte zgodnie ze stanem faktycznym lub w przypadku parametrów ustalanych w sposób teoretyczny, zgodnie z obowiązującymi wymogami oraz metodykami referencyjnymi. Wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza przyjęto zgodnie z obowiązującymi standardami emisyjnymi oraz w przypadku substancji, dla których nie określono standardów emisyjnych zgodnie z projektem konkluzji BAT opublikowanym w dniu [...] kwietnia 2015 r. Dane stanowiące podstawę do przeprowadzenia modelowania matematycznego wpływu instalacji na stan jakości powietrza atmosferycznego oraz klimatu akustycznego zostały przyjęte zgodnie z przedstawionymi w sporządzonym raporcie założeniami. Przeprowadzone, w zakresie wpływu przedsięwzięcia na stan jakości powietrza atmosferycznego oraz stan klimatu akustycznego, analizy kontrolne potwierdziły poprawność wprowadzonych danych wejściowych oraz otrzymanych wyników. Na podstawie przeprowadzonych analiz można jednoznacznie stwierdzić, że funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia przy zrealizowaniu zgodnie z warunkami projektu i przy uwzględnieniu parametrów przedstawionych w raporcie nie będzie skutkować przekroczeniem standardów jakości środowiska .

Decyzją z [...] lipca 2017 r. Prezydent Miasta L. określił środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia.

Odwołanie od decyzji wniosła skarżąca, zarzucając nieprawidłowości w zakresie zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, nieuwzględnienie wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, zaniechanie przez organ uwzględnienia całości okoliczności i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niewyjaśnienie wątpliwości co do wpływu inwestycji na jakość powietrza i wydzielanie szkodliwych pyłów i gazów, deprecjację konsultacji społecznych, nieuwzględnienie oddziaływania przedsięwzięcia na ruch kołowy na ulicach, przez które będzie prowadzony transport paliwa do bloku i jakość tych dróg.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie Kolegium zarzuty podnoszone przez skarżącą w zakresie prawidłowości ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko są bezzasadne. Nie wynikają one z żadnej fachowej analizy, nie są poparte wiedzą specjalistyczną, stanowią ogólne stwierdzenia i domysły odnoszące się do hipotetycznego, zawsze negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W zarzutach skarżącej nie pojawiają się żadne merytoryczne argumenty, a jeżeli mówi się w nich o przekroczeniach i negatywnych oddziaływaniach to wynikają one z wybiórczej oceny, wyrwanych z kontekstu stwierdzeń i danych w przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentach.

Przyjęte wartości odnoszące się do natężenia ruchu generowanego przez transport materiałów przeznaczonych do spalania w planowanym przedsięwzięciu, nie budzą wątpliwości co do ich rzeczywistego poziomu. Transport kołowy będzie realizowany przy współudziale transportu kolejowego, drogami publicznymi, które nie przebiegają w obszarach stanowiących zwarte osiedla mieszkaniowe. Stanowią one arterie komunikacyjne o odpowiednich zabezpieczeniach w zakresie poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zatory komunikacyjne, na które wskazuje skarżąca, są przy tym normalnym zjawiskiem aglomeracji miejskiej, zwłaszcza w przypadku miast, które stale się rozwijają. Nowe układy komunikacyjne, które będą powstawały w przedmiotowym obszarze z pewnością ograniczą ruch kołowy i jego nawet potencjalne negatywne oddziaływanie.

Ponadto ocena planowanego przedsięwzięcia powinna nastąpić w skali makro, a nie jedynie - co czyni w swojej argumentacji skarżąca - odnośnie do wybranych komponentów środowiska. Realizacja przedsięwzięcia musi przy tym pogodzić konieczność zapewnienia produkcji energii z innych niż węgiel źródeł, wymagań, które formułowane są przez nowe regulacje prawne, tak krajowe jaki wspólnotowe oraz cel jakim jest poprawa środowiska. Skarżąca w swojej ocenia pomija fakt, że planowane przedsięwzięcie będzie wpływało na poprawę jakości środowiska poprzez zmniejszenie emisji zanieczyszczeń z obecnie funkcjonujących kotłów węglowych i zastąpienie węgla paliwem biomasowym.

Przeprowadzona w raporcie ocena oddziaływania na środowisko uwzględnia stężenia maksymalne emitowane w wyniku działalności planowanego przedsięwzięcia oraz eksploatowanej przez wnioskodawcę Elektrociepłowni [...] (uwzględniając planowaną modernizację). Funkcjonowanie pozostałych zakładów emitujących zanieczyszczenia do powietrza w ramach oddziaływań skumulowanych zostało uwzględnione w obliczeniach w postaci aktualnego stanu zanieczyszczeń. Obiekty o których wspomina skarżąca nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, ponadto ich powstanie nie jest jeszcze przesądzone, a postępowania w tym zakresie nie zostały zakończone. Zatem zarzuty dotyczące emisji powstających w tych obiektach jako tła substancji spalanych nie znajdują żadnego uzasadnienia.

Z wykonanej w raporcie analizy, której ustalenia należy zaakceptować, wynika, że funkcjonowanie przedsięwzięcia nie spowoduje przekraczania dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń i wartości odniesienia w całej sieci obliczeniowej dla wszystkich rozpatrywanych zanieczyszczeń - zarówno na poziomie terenu, jak i na poziomie zabudowy. Zatem spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa.

W ramach wykonanej analizy nie uwzględniono emisji związanej z ruchem pojazdów związanych z aktualnie prowadzoną na terenie zakładu działalnością, ponieważ uznano ją za pomijalnie małą w stosunku do planowanej (aktualnie ok. 82 pojazdy/rok). W celu pokazania najbardziej niekorzystnych warunków dla środowiska uwzględniono wariant logistyczny dostaw całej ilości paliwa transportem kołowym, mimo iż zakłada się transport kołowy i kolejowy (ilość samochodów będzie o ok. 40% mniejsza niż przyjęta w analizie).

Z porównania obliczonych stężeń średniorocznych po modernizacji Elektrociepłowni wynika, że planowana realizacja bloku biomasowego nie spowoduje przekroczenia wartości odniesienia dla pyłu PM 10. W przedłożonej dokumentacji stwierdzono, że w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, przed wydaniem pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza dla nowobudowanej instalacji będzie wymagane zapewnienie odpowiedniej redukcji ilości wprowadzanych do powietrza gazów lub pyłów, powodujących naruszenia standardów (pyłu PM10) z innych instalacji usytuowanych na tym obszarze, na poziomie co najmniej 30 % większym niż odpowiednia emisja z planowanej instalacji. Jednocześnie stwierdzono, że kompensację taką będzie można uzyskać np. w instalacjach Inwestora. W uzupełnieniu raportu przedstawiono informację, że ładunek rocznie emitowanych pyłów w odniesieniu do stanu obecnego przy uwzględnieniu modernizacji elektrociepłowni i nowego źródła emisji (bloku biomasowego) ulegnie obniżeniu. Zatem wbrew stanowisku skarżącej emisja pyłu nie będzie nie tylko ponadnormatywna, ale jeszcze zostanie zmniejszona.

Niezależnie od realizacji planowanej inwestycji tj. bloku opalanego biomasą, celem dalszej eksploatacji istniejących kotłów węglowych na terenie Elektrociepłowni konieczna będzie ich modernizacja i dostosowanie do wymagań bardziej rygorystycznych przepisów prawa.

Określony obowiązującymi przepisami zakres monitoringu i częstotliwość prowadzonych pomiarów będzie gwarantował funkcjonowanie przedsięwzięcia w zgodzie z warunkami środowiska. Układ zabezpieczeń i sterowania będzie analizował

i uwzględniał sygnały pomiarowe z prowadzonego online monitoringu spalin, zaś proces sterujący oczyszczaniem spalin będzie uwzględniał te wyniki dostosowując ilość reagentów do potrzeb, dlatego w warunku eksploatacji wskazano na prowadzenie takiego monitoringu jako dodatkowego rozwiązania minimalizującego wpływ przedsięwzięcia na jakość powietrza.

Obszar, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, znajduje się poza granicami obszarów specjalnej ochrony Natura 2000, nie jest objęty żadną inną formą ochrony przyrody.

Ocena planowanego przedsięwzięcia dokonana przez organ I instancji uwzględniała stanowiska organów opiniujących – Regionalnego Dyrektorem Ochrony Środowiska w L. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.. Sporządzony przez inwestora raport został przeanalizowany przez ww. organy w celu wydania opinii do realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. opinią z [...] czerwca 2016 r. zaopiniował pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki realizacji przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. postanowieniem z [...] września 2016 r. uzgodnił warunki realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji.

W toku postępowania dwukrotnie obwieszczeniami poinformowano o wszczęciu postępowania z udziałem społeczeństwa w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Wpłynęły liczne uwagi i wnioski związane z treścią złożonego raportu, uzupełnień do raportu, a także z obawami w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na zdrowie ludzi. Wszystkie uwagi zostały przeanalizowane, organ odniósł się do nich szeroko w uzasadnieniu decyzji. Rozpatrzenie wniosków i uwag odbyło się w oparciu o wiedzę specjalistyczną. W ocenie Kolegium po uchyleniu poprzedniej decyzji organu I instancji nie istniała konieczność oraz obowiązek ponownego przeprowadzenia konsultacji społecznych.

W konkluzjach Kolegium stwierdziło, że po zrealizowaniu przez inwestora wszystkich warunków funkcjonowania przedsięwzięcia zawartych w przedłożonych dokumentach oraz wydanej przez organ decyzji, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska.

W skardze do sądu administracyjnego K. O. zarzuciła naruszenie:

(1) art. 79 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, dalej: u.u.i.ś.) poprzez niezapewnienie możliwość udziału społeczeństwa w ponownie prowadzonym postępowaniu, zwłaszcza biorąc pod uwagę przesłanki wydania uprzednio przez Prezydenta Miasta L. decyzji odmownej;

(2) art. 80 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, pomimo niepotwierdzenia w drodze ekspertyzy wykonanej przez spółkę [...] części ustaleń przewidzianych w raporcie oddziaływania na środowisko z uwagi na brak szczegółowych parametrów urządzeń oczyszczających, a nadto znacznego zawężenia zakresu ekspertyzy w stosunku do uwag zgłaszanych przez społeczeństwo;

(3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie rozważenia wszelkich okoliczności i zbadania całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pod kątem zagrożeń i negatywnych przesłanek realizacji przedmiotowej inwestycji, w tym zwłaszcza: (a) nieuwzględnienie wątpliwości społecznych, co do szkodliwego wpływu na jakość powietrza poprzez wydzielanie na etapie eksploatacji inwestycji dibenzodioksyn oraz dibenzofuranów; (b) uwzględnienie przy wydawaniu decyzji hipotetycznego zmniejszenia wydzielania pyłu PM10 po modernizacji elektrociepłowni [...] w sytuacji, gdy oddziaływanie na środowisko powinno być oceniane z punktu widzenia istniejących inwestycji, nie zaś hipotetycznych inwestycji planowanych na przyszłość; przeprowadzenie analizy w sposób prawidłowy uzasadniałoby odmowę wydania decyzji z uwagi na znaczne przekroczenie poziomu emisji pyłu PM 10; (c) niezasadne pominięcie obiektów parterowych w dokonanej w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko analizie wpływu inwestycji na jakość powietrza oraz w analizie akustycznej;

(4) art. 84 § 1 k.p.a., poprzez znaczące zawężenie zakresu oceny raportu w drodze ekspertyzy prawidłowości przedstawionego przez wnioskodawcę raportu oddziaływania na środowisko w stosunku do zakresu istotnych uwag zgłaszanych w toku konsultacji społecznych;

(5), art. 84 § 1 w zw. z art. 7, 77 81 k.p.a. poprzez uznanie w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, że zlecenie sporządzenia ekspertyzy uprzednio zakwestionowanego raportu, przez podmiot, któremu nie można przypisać statusu biegłego (a dodatkowo wyłoniony na podstawie kryterium ceny, a nie merytorycznej wartości, bez zawiadomienia stron o takim dowodzie) jest wystarczające dla uznania prawidłowości tego raportu, podczas gdy oceny raportu w tego rodzaju sytuacji powinien dokonać biegły powołany w trybie art. 84 k.p.a.

(6) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści dowodów, na których organ oparł się przyjmując za prawidłowe założenia raportu, co do wielkości ruchu transportu związanego z planowanym przedsięwzięciem, jak również braku jego negatywnego wpływu na natężenie ruchu drogowego oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym na ulicach, przez które będzie prowadzony transport biomasy, jak również na jakość dróg;

(7) art. 8 k.p.a., poprzez deprecjonowanie roli konsultacji społecznych (i jej efektów) w postępowaniu dowodowym, w sytuacji, gdy zarzuty zgłaszane w ich toku mają szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie; w ocenie skarżącej, obywatele na co dzień obserwujący i doświadczający skutków (np. stale zwiększającego się ruchu samochodowego), odnośnie części podnoszonych zarzutów posiadają większą wiedzę i rozeznanie niż mający siedzibę w innym mieście przedsiębiorca, dokonujący sprawdzenia danych jedynie pod kątem poprawności ich wprowadzenia;

(8) art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez nie zawiadomienie strony o włączeniu do akt dokumentu - zaproszenia do złożenia oferty wykonania ekspertyzy raportu o oddziaływaniu na środowisko, w konsekwencji czego strona została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] marca 2018 r. skarżąca podniosła, że Kolegium w odpowiedzi na skargę wskazało na analizę stanowiącą uzupełnienie raportu. W jej ocenie nie jest jasne, kiedy i przez kogo te zmiany zostały wprowadzone. Potwierdza to zasadność argumentów skarżącej o konieczności powtórzenia całego procesu uzgodnień, w tym ponownych konsultacji społecznych. Skarżąca powtórzyła zarzuty dotyczące nadmiernej emisji zanieczyszczeń i hałasu na skutek przyjętych rozwiązań logistycznych w zakresie transportu słomy. Jej zdaniem trasy transportu będą przebiegały przez obszary gęsto zamieszkałe. Ponadto w wyliczeniach obciążenia ruchem ciężarówek uwzględniono tylko ich dojazdy, nie wzięto pod uwagę takiej samej liczby samochodów wyjeżdżających. Podniosła, że w raporcie pominięto informacje dotyczące wzrostu emisji pyłów zawieszonych oraz rakotwórczego benzopirenu, nie uwzględniono skali emisji dioksyn i furanów powstających w wyniku spalania środków ochrony roślin zawartych w stanowiącej paliwo słomie. Informacje dotyczące poziomu emisji związanej z aktualnym ruchem pojazdów obsługujących ciepłownię nie są oparte na żadnych rzetelnych analizach. Skarżąca podniosła także argument zagrożenia rozprzestrzenieniem się populacji gryzoni, dla których transportowana do ciepłowni słoma będzie naturalnym siedliskiem. Zdaniem skarżącej niedopuszczalne jest aby ewentualny dodatki efekt środowiskowy, wynikający z zastosowania paliwa niskoemisyjnego, został zniweczony poprzez negatywne uboczne efekty związane z transportem tego surowca. Istnieją przy tym opracowania naukowe, które z tych względów kwestionują uznawanie biomasy za paliwo niskoemisyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podniesione przez skarżącą zarzuty (zarówno w treści skargi, jak i w późniejszym piśmie procesowym z [...] marca 2018 r.) są obszerne, ale koncentrują się na dwóch kluczowych kwestiach.

Po pierwsze skarżąca stawia zarzut naruszenia wymogów zapewnienia udziału społeczeństwa w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności poprzez zdeprecjonowanie wartości ocen, zarzutów i wniosków formułowanych przez przedstawicieli społeczeństwa, którzy wyrazili swoje poglądy w toku postępowania.

Po drugie, skarżąca zarzuca błędy w ocenie materiału dowodowego w sprawie, co miało się wyrażać w nierzetelnej, wadliwej ocenie raportu oddziaływania na środowisko, nie uwzględniającej jego braków i nieścisłości, oraz w braku odniesienia się do istotnych kryteriów oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu należy przypomnieć dla porządku, że w świetle art. 30 u.u.i.ś., organy administracji właściwe do wydania decyzji lub opracowania projektów dokumentów, w przypadku których przepisy niniejszej ustawy lub innych ustaw wymagają zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem tych decyzji lub ich zmianą oraz przed przyjęciem tych dokumentów lub ich zmianą. Rozwinięciem tej regulacji jest art. 79 ust. 1 u.u.i.ś., wskazujący, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Skarżąca upatruje naruszenia tego przepisu w tym, że w ponownie prowadzonym postępowaniu, na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Prezydenta

z [...] października 2016 r., organ I instancji nie przeprowadził czynności zapewniających udział społeczeństwa w ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy, zarzut skarżącej nie jest zasadny.

Szczegółowe zasady realizacji obowiązku zapewniania udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań określają przepisy rozdziału 2 działu V powoływanej ustawy. Obowiązki organu sprowadzają się w pierwszej kolejności do podania do publicznej wiadomości, przed wydaniem decyzji, określonych w ustawie informacji (o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją, możliwości, sposobie i terminie składania uwag i wniosków, organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków, terminie

i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, jeżeli ma być przeprowadzona, ewentualnie o postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone – art. 33 ust. 1 u.u.i.ś.). Kluczowym elementem udziału społeczeństwa jest możliwość składania uwag

i wniosków (w terminie 30-dniowym). Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone uwagi i wnioski, ponadto, w uzasadnieniu decyzji, podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 37 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.u.i.ś.). Do obowiązków organu należy również podanie do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią (art. 38 i art. 85 ust. 3 u.u.i.ś.).

W ocenie Sądu wszystkie powyższe wymagania zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie.

Procedura zapewniająca udział społeczeństwa została przeprowadzona w toku postępowania, zakończonego pierwszą, uchyloną przez Kolegium decyzją

z [...] października 2016 r. Opis podjętych w tym zakresie czynności znajduje się na

s. 36-37 decyzji organu I instancji i s. 12-13 decyzji Kolegium, nie ma potrzeby jego powielania. W toku postępowania z udziałem społeczeństwa zgłoszono dużą liczbę uwag i wniosków. Po uzyskaniu stanowiska autora raportu (pisma z [...] czerwca 2016 r. i z [...] sierpnia 2016 r., k. 659-673, 989-1002 akt adm.) do wszystkich tych uwag

i wniosków szczegółowo odniósł się organ I instancji (s. 37-53). Nie ma w aktach sprawy niczego, co wskazywałoby na pominięcie jakiś uwag lub wniosków. Organ dopełnił zatem obowiązków wynikających z powołanych wyżej art. 37 i art. 85 ust. 2

pkt 1 lit. a) u.u.i.ś.

Nie można zgodzić się ze skarżącą, że po uchyleniu poprzedniej decyzji

z [...] października 2016 r., w toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ powinien jeszcze raz przeprowadzić całą procedurę udziału społeczeństwa w zakresie odnoszącym się do umożliwienia zgłaszania wniosków i uwag.

Należy zwrócić uwagę, że przyczyną uchylenia decyzji z [...] października 2016 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze był fakt, że odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia została w istocie oparta na argumencie obaw mieszkańców, z pominięciem pełnej, merytorycznej oceny argumentów podniesionych w raporcie oceny oddziaływania na środowisko, jak również stanowiska samego wnioskodawcy oraz stanowisk organów uzgadniających. Wśród zaleceń płynących z uwag krytycznych Kolegium znalazło się również wskazanie, że jeśli organ ma trudności z interpretacją raportu lub innych specjalistycznych dokumentów złożonych w toku postępowania, powinien rozważyć przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który na użytek toczącego się postępowania dokona obiektywnej oceny zarzutów odnoszących się do raportu. Ponadto Kolegium zaleciło organowi I instancji szczegółowe odniesienie się do uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo, jak i do stanowiska organów uzgadniających (s. 5-9 uzasadnienia decyzji Kolegium z [...] grudnia 2016 r.).

Istota czynności podejmowanych w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji sprowadzała się do usunięcia powyższych braków, w szczególności do zasięgnięcia opinii zewnętrznego podmiotu w zakresie prawidłowości raportu oceny oddziaływania na środowisko pod kątem poprawności danych wejściowych

i otrzymanych wyników analiz. Nie dokonywano żadnego uzupełnienia raportu oceny oddziaływania na środowisko, istotą czynności organu w ponownie prowadzonym postępowaniu była prawidłowa weryfikacja raportu, stosownie do zaleceń Kolegium.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę charakter materiału, który został uzupełniony przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, bezcelowe było powtarzania procedury konsultacji społecznych. Uzupełniony materiał dowodowy stanowiła ekspertyza spółki [...], mająca na celu ocenę prawidłowości danych i metodologii zastosowanych przy sporządzaniu raportu oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast społeczeństwo wyraziło już swoją ocenę raportu, w dużej mierze negatywną. W związku z powyższym ponowne przeprowadzenie tej procedury nie miało żadnego sensu, bo ocena społeczeństwa powinna odnosić się do przedsięwzięcia, opisanego w raporcie, a nie do ekspertyzy, która stanowiła inne źródło weryfikacji poprawności tego podstawowego dla postępowania środowiskowego dokumentu.

Trafnie Kolegium powołuje wyrażany w licznych orzeczeniach pogląd, że sprzeciw społeczny wobec przedsięwzięcia nie jest ustawową przesłanką odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotą procedury udziału społeczeństwa w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest uzyskanie przez organ dodatkowego materiału do oceny, w postaci ocen społecznych. Rolą organu wydającego decyzję jest weryfikacja podniesionych zarzutów i wniosków oraz merytoryczne odniesienie się do nich w treści decyzji. Wymaganiom tym sprostał organ I instancji, przedstawiając obszernie na stronach 37-53 decyzji zarówno wszystkie wątki i nurty, jakie ujawniły się w dyskusji społecznej, jak i odnosząc się do nich szczegółowo, z podaniem konkretnych, merytorycznych argumentów, odwołujących się w razie potrzeby do przeprowadzonych badań.

Odwoływanie się przez skarżącą do stwierdzeń zawartych w poprzedniej decyzji organu I instancji (z [...] października 2016 r.) jest chybione. Decyzja ta została uchylona, a skarga na decyzję kasacyjną Kolegium została oddalona prawomocnym wyrokiem Sądu. W związku z tym został obalony (w sposób można rzec: prawomocny), jako niezgodny z prawem, pierwotny pogląd organu I instancji, że opór społeczny może stanowić wystarczającą przesłankę zakwestionowania raportu i odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy zatem odrzucić argumentację skarżącej, która usiłuje wykazać konieczność ponowienia procedury społecznych konsultacji argumentami wynikającymi z decyzji wadliwej, nie istniejącej już w obrocie prawnym.

W tej sytuacji za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. (niezapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w ponownie prowadzonym postępowaniu), art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (nieuwzględnienie wątpliwości społecznych), art. 8 k.p.a. (deprecjonowanie roli konsultacji społecznych).

Z wyżej przedstawionych powodów chybiony jest również zarzut naruszenia

art. 80 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, pomimo niepotwierdzenia w drodze ekspertyzy wykonanej przez spółkę [...] części ustaleń przewidzianych w raporcie oddziaływania na środowisko, z uwagi na brak szczegółowych parametrów urządzeń oczyszczających. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że społeczne oceny ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko zostały zebrane w toku pierwotnie prowadzonego postępowania i zbędne było powielanie procedury społecznych ocen przedsięwzięcia, z uwagi na zakres uzupełnionego postępowania dowodowego, ograniczającego się wyłącznie do oceny raportu przez podmiot zewnętrzny, przez pryzmat wiedzy specjalistycznej – prawidłowości danych i zastosowanej metodologii badań. Niezależnie od tego argumentu, choć w ekspertyzie wskazano, że nie podano parametrów poszczególnych urządzeń oczyszczających, co utrudnia prawidłowość ich doboru, to jednak ogólna konkluzja ekspertyzy również w tym aspekcie jest pozytywna: przyjęty system oceny oczyszczania spalin pod względem technologicznym jest jak najbardziej prawidłowy (s. 19 i 21 ekspertyzy). Trudno też uznać, aby uwagi społeczeństwa, nie deprecjonując absolutnie ich znaczenia w całym postępowaniu, mogły stanowić skuteczny instrument podważenia prawidłowości przyjętych założeń, co do planowanych do zastosowania poszczególnych urządzeń oczyszczających, która to ocena wymaga wiedzy specjalistycznej, której to wiedzy bez wątpienia nie posiadają członkowie społeczeństwa. Nie można też zgodzić się z zarzutem znacznego zawężenia zakresu ekspertyzy w stosunku do uwag zgłaszanych przez społeczeństwo. Jeszcze raz trzeba przypomnieć, że do wszystkich zgłoszonych uwag i zarzutów odniósł się autor raportu. Istotą uzupełnienia materiału dowodowego była weryfikacja, czy raport jest prawidłowy pod względem wprowadzonych danych i zastosowanej metodologii badań. Odniesienie się do uwag społeczeństwa nie jest rolą eksperta zewnętrznego oceniającego raport, lecz organu wydającego decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych (art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b) u.u.i.ś.), z uwzględnieniem treści raportu, stanowiska wnioskodawcy i podmiotu sporządzającego raport.

Z kolei powoływane w odpowiedzi na skargę uzupełnienia raportu to dokumenty z [...] maja 2016 r., z [...] czerwca 2016 r., z [...] czerwca 2016 r., z [...] lipca 2016 r.,

z [...] sierpnia 2016 r. i z [...] sierpnia 2016 r., stanowiące uszczegółowienie

i rozszerzenie raportu (k. 577-614, 617-658, 659-673, 683-717, 967-984 i 989-1002 akt adm.). Dokumenty te stanowią odpowiedzi na uwagi zgłaszane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w piśmie z [...] maja 2016 r. oraz Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w pismach z [...] czerwca 2016 r.

i z [...] sierpnia 2016 r., jak również odpowiedzi na uwagi społeczeństwa, zgłoszone w toku konsultacji społecznych (dokumenty z 14 czerwca i z [...] sierpnia 2016 r.). Wbrew zarzutom skarżącej dokumenty te znajdują się w aktach sprawy, jest oczywiste przez kogo i w jakich okolicznościach zostały sporządzone, jakie mają odniesienie do raportu. Skoro dwa ze wspomnianych dokumentów stanowią właśnie odniesienie się do uwag zgłaszanych przez społeczeństwo, bezcelowe byłoby powtarzanie konsultacji społecznych po to, aby społeczeństwo mogło złożyć uwagi do odniesienia się inwestora do zgłoszonych wcześniej uwag. Oceny uwag i wniosków społeczeństwa oraz argumentacji podmiotu sporządzającego raport w odniesieniu do tych uwag dokonał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, o czym była już mowa.

Przechodząc z kolei do drugiej grupy zarzutów skarżącej, dotyczących oceny raportu należy na wstępie podkreślić, w ślad za ugruntowanym orzecznictwem (w tym powoływanym w zaskarżonej decyzji), że z uwagi na specyficzny charakter raportu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podważenie zawartych w nim stwierdzeń i konkluzji może nastąpić tylko za pomocą środków dowodowych o określonej wartości merytorycznej. Z uwagi na to, że raport opiera się w dużej mierze na badaniach naukowych i wiedzy specjalistycznej, jego zakwestionowanie wymaga przedstawienia kontrdowodu (kontrraportu), opartego również na odpowiednim poziomie wiedzy specjalistycznej. Jest to tym bardziej istotne, że sąd administracyjny, kontrolujący legalność decyzji środowiskowej ani nie dysponuje samodzielnie odpowiednią wiedzą naukową, ani nie może zasięgnąć opinii biegłego, aby zweryfikować raport w aspekcie odnoszącym się do wiadomości specjalnych (por. przykładowo: wyroki NSA z 31 stycznia 2018 r., II OSK 907/16; z 6 lutego 2018 r.,

II OSK 1048/16; z 6 marca 2018 r., II OSK 1221/16; wyrok WSA w Łodzi z 13 lutego 2018 r., II SA/Łd 988/17; wyrok WSA w Białymstoku z 27 lutego 2018 r., II SA/Bk 832/17; wyrok WSA w Krakowie z 30 marca 2018 r., II SA/Kr 90/2018; wyrok WSA w Poznaniu z 18 kwietnia 2018 r., IV SA/Po 199/2018). Znamienne w tej kwestii jest zawarte w skardze sformułowanie, że "obywatele, na co dzień obserwujący

i doświadczający skutków (np. stale zwiększającego się ruchu samochodowego), odnośnie części podnoszonych zarzutów posiadają większą wiedzę i rozeznanie niż mający siedzibę w K. przedsiębiorca dokonując sprawdzenia danych jedynie pod kątem poprawności ich wprowadzenia" (s. 3 skargi). W ocenie Sądu z takim argumentem nie można się żadną miarą zgodzić, bowiem pozostaje on w sprzeczności z powszechnie akceptowanymi zasadami oceny dowodów, a nawet logiką

i doświadczeniem życiowym. Nie ulega żadnych wątpliwości, że "głos społeczeństwa" stanowi istotny element procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie można jednak zaakceptować twierdzenia, że subiektywne oceny osób, które nie dysponują odpowiednią wiedzą specjalistyczną, mają pierwszeństwo przed obiektywnymi argumentami, opartymi na sprawdzalnych danych i metodach obliczeń, formułowanymi przez podmioty dysponujące odpowiednią wiedzą specjalistyczną. Uwagi zgłoszone przez społeczeństwo stanowią istotny element procedury, ponieważ mogą wskazywać słabe punkty raportu, wymagające weryfikacji. Skoro jednak raport opiera się na wiedzy specjalistycznej, podważenie zawartych w nim zapisów może opierać się albo na ogólnych zasadach oceny tego rodzaju dokumentów (niespójność, nielogiczność, niepełność), albo na przedstawieniu obiektywnie weryfikowalnych danych (zwłaszcza naukowych) podważających treść raportu.

Zarzuty podnoszone przez skarżącą, tak w odwołaniu, jak i w skardze do sądu

i piśmie procesowym z [...] marca 2018 r., nie są poparte odwołaniami do żadnych kontrdowodów, ani źródeł wiedzy specjalistycznej. Stanowią w istocie wyraz obaw, opartych nie na obiektywnych, upublicznionych wynikach badań, lecz na intuicjach. W ocenie Sądu tego rodzaju argumenty nie są w stanie podważać tez płynących z dokumentów opartych na wiedzy specjalistycznej w postaci raportu oceny oddziaływania na środowisko, informacjach podmiotu opracowującego raport, ekspertyzie podmiotu zewnętrznego oceniającego raport pod kątem wprowadzonych danych i metodologii badań, jak również aktów organów opiniujących, niewątpliwie dysponujących wiedzą specjalistyczną w odpowiednim stopniu. Należy zauważyć, że zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (postanowienie z 26 września

2016 r., k. 1007-1020 akt adm.) oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w L. (pismo z [...] sierpnia 2016 r., k. 674-675 akt adm.) wyrazili pozytywne opinie co do przedsięwzięcia W obydwu przypadkach organy opiniujące zastrzegły obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych

i pyłowych wprowadzanych do atmosfery, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu przedsięwzięcia na najbliższą zabudowę mieszkalną.

Wśród szczegółowych zarzutów skarżąca podnosi nieuwzględnienie w raporcie, a w konsekwencji i w całej ocenie środowiskowej negatywnego wpływu substancji w postaci dibenzodioksyn oraz dibenzofuranów. Odnosząc się do tego argumentu trzeba wskazać, że aby ocena była obiektywnie weryfikowalna, muszą istnieć kryteria odniesienia. W tym przypadku muszą być sformułowane poziomy dopuszczalnych stężeń szkodliwych substancji, aby można było wyrazić oceny. Normy te mogą wynikać albo bezpośrednio z obowiązujących aktów prawnych, ewentualnie być sformułowane w dokumentach opisujących tzw. konkluzje BAT, czyli dokumentach sporządzonych na podstawie dokumentu referencyjnego BAT, przyjmowanego przez Komisję Europejską, w drodze decyzji, zgodnie z przepisami dotyczącymi emisji przemysłowych, formułującrgo wnioski dotyczące najlepszych dostępnych technik, ich opisu, informacji służącej ocenie ich przydatności, wielkości emisji powiązanych z najlepszymi dostępnymi technikami, powiązanego monitoringu, powiązanych poziomów zużycia oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednich sposobów przeprowadzenia remediacji (art. 3 pkt 8d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, Dz. U.

z 2018 r., poz. 799, ze zm.). W rozpoznawanej sprawie w grę wchodzi powoływany w raporcie i ekspertyzie projekt konkluzji BAT z kwietnia 2015 r. dla Dużych Obiektów Energetycznego Spalania). W odniesieniu do powoływanych przez skarżącą substancji takich kryteriów odniesienia nie ma. Do poziomu substancji wskazywanych przez skarżącą nie odnosi się rozporządzenie Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r.,

Nr 16, poz. 87, ze zm.) ani rozporządzenie Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1031, ze zm.). Z kolei rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1546, ze zm.) reguluje m.in. standardy emisyjne dla różnych źródeł spalania paliw (rozdział 2), jak

i dla instalacji i urządzeń spalania lub współspalania odpadów (rozdział 3). Należy jednak zauważyć, że standardy emisyjne obowiązujące dla instalacji i urządzeń spalania lub współspalania odpadów (m.in. załącznik 7, wskazujący dopuszczalne stężenia dioskyn i furanów) nie mają zastosowania do będących źródłami instalacji spalania lub współspalania odpadów, w których są spalane lub współspalane wyłącznie odpady stanowiące biomasę. W takim przypadku stosuje się standardy emisyjne określone w rozdziale 2 rozporządzenia (§ 15 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust. 2 pkt 1).

Nie można w tej sytuacji czynić zarzutu, że w raporcie i w ocenie środowiskowej nie został uwzględniony negatywny wpływ tych substancji, skoro brak jest w tym zakresie kryteriów odniesienia czy to w aktach wykonawczych, czy w konkluzjach BAT.

Sąd nie podziela również zarzutów skarżącej, która argumentuje, że dokonano analizy oddziaływania na środowisko w perspektywie hipotetycznych, planowanych w przyszłości inwestycji (modernizacji elektrociepłowni [...]), osiągając w ten sposób wynik w postaci hipotetycznego zmniejszenia wydzielania pyłu PM10.

Problem ten dotyczy przyjętego w Raporcie Scenariusza 2, dla którego obliczenia uwzględniają skumulowane oddziaływanie spornego przedsięwzięcia oraz eksploatowanej przez inwestora Elektrociepłowni, ale po jej planowanej modernizacji .

Należy zwrócić uwagę, że kwestie stanowiły przedmiot uwag zgłaszanych w pismach Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., stanowiące wezwania do przedłożenia wyjaśnień w sprawie. Odpowiedzi na te uwagi zawarto w pismach z [...] maja 2016 r., z [...] czerwca 2016 r., z [...] lipca 2016 r., z [...] sierpnia 2016 r., sporządzonych przez autora Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko

Z wyjaśnień tych wynika, że przed przystąpieniem do eksploatacji planowanej instalacji wymagane będzie uzyskanie pozwolenia zintegrowanego. W przypadku odnotowania przekroczeń dopuszczalnych norm stężeń zanieczyszczeń na etapie uzyskiwania pozwolenia będzie wymagane przeprowadzenie postępowania kompensacyjnego, którego celem jest osiągnięcie redukcji ilości substancji wprowadzanej z innych instalacji usytuowanych na obszarze gminy, w której planowana jest a obszarze gminy, w której planowana jest budowa nowej instalacji. Łączna redukcja ilości substancji, o której mowa w ust. 1 i 2, powinna być o co najmniej 30% większa niż ilość substancji dopuszczona do wprowadzania do powietrza z nowo zbudowanej instalacji (art. 225 i art. 226 P.o.ś.). W związku z powyższym w przypadku dalszego utrzymywania się dopuszczalnych norm pyłów (w tym PM10) w obszarze miasta L., na etapie uzyskiwania pozwolenia zintegrowanego, będzie wymagane przeprowadzenie postępowania kompensacyjnego. Autor raportu wskazuje w związku z tym, że uzyskanie takiej kompensacji będzie możliwe w instalacjach inwestora spornego przedsięwzięcia. Niezależnie od realizacji spornej inwestycji, celem dalszej eksploatacji istniejących kotłów węglowych będzie ich modernizacja i dostosowanie do wymogów wynikających z przepisów unijnych i krajowych. Działania te obejmą m.in. budowę instalacji niekatalicznego odazotowania spalin (SNCR) z modernizacją dwóch kotłów WP-70 oraz budowę instalacji odsiarczania spalin i nowego komina dedykowanego dla tych kotłów. Uruchomienie planowanego Bloku Opalanego Biomasą wraz z instalacją będzie generowało emisję pyłów na poziomie 18,3582 Mg/rok. Po uwzględnieniu wspomnianej modernizacji pozostałych instalacji, łączna dopuszczalna emisja pyłów wprowadzanych do powietrza z Elektrociepłowni [...] wyniesie 51,8452 Mg/rok, co oznacza, że dopuszczalny obecnie ładunek rocznie emitowanych pyłów (161,3 Mg/rok) obniży się ok. trzykrotnie (zob. k. 612, 652-653, 709-716, k. 974-984).

Argumenty podnoszone przez autora raportu stanowią przekonującą, racjonalną, odwołującą się do konkretnych, weryfikowalnych danych i opartą na obowiązujących przepisach odpowiedź na zarzuty skarżącej. Ujmując rzecz krótko: skoro obniżenie poziomu emisji jest warunkiem funkcjonowania przedsięwzięcia, gdyż bez tego nie będzie możliwe uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, w związku z tym w raporcie oceny oddziaływania na środowisko trzeba było uwzględnić również te działania w zakresie modernizacji, które spowodują zachowanie wymaganych standardów emisji. Skoro ocena dotyczy oddziaływania na środowisko przyszłego przedsięwzięcia, i ma to być ocena kompleksowa, a zatem z uwzględnieniem wszystkich aktualnie "ujmowalnych" czynników, zasadne było dokonanie stosownych analiz co do przyszłego przekroczenia dopuszczalnych norm stężeń pyłów, z uwzględnieniem dodatkowych działań, jakie według opisu zawartego w raporcie i w przywołanych wyjaśnieniach, będzie musiał podjąć w przyszłości inwestor.

Z kolei kwestionowane przez skarżącą uwzględnienie w analizie wpływu inwestycji na jakość powietrza wyłącznie wyższych niż parterowe budynków mieszkalnych wynikało z prawidłowego zastosowania metodologii wskazanej w ww. rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Prawidłowość zastosowania metodologii potwierdza ekspertyza spółki [...] (s. 8): "(...) autorzy raportu zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu (...) uwzględnili obecność wyższych niż parterowe budynków mieszkalnych i biurowych, (...), wykonując w miejscu ich lokalizacji obliczenia wysokości stężeń na odpowiednich wysokościach". Rozporządzenie wymaga dokonania obliczeń wielkości stężeń na odpowiednich wysokościach (zob. Załącznik Nr [...], Referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu, punkt 3.2, w szczególności zawarte tam m.in. stwierdzenia, że "Dalsze obliczenia nie są wymagane, jeżeli jest spełniony warunek określony w pozycji 3.1 w pkt 3, a w pobliżu emitorów nie znajdują się budynki wyższe niż parterowe" oraz "Jeżeli w odległości od pojedynczego emitora lub któregoś z emitorów w zespole, mniejszej niż 10 h, znajdują się wyższe niż parterowe budynki mieszkalne lub biurowe, a także budynki żłobków, przedszkoli, szkół, szpitali lub sanatoriów, to należy sprawdzić, czy budynki te nie są narażone na przekroczenia wartości odniesienia substancji w powietrzu lub dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. W tym celu należy obliczyć maksymalne stężenia substancji w powietrzu dla odpowiednich wysokości"). Nie można zatem mówić o niezasadnym pominięciu obiektów parterowych w dokonanej w raporcie analizie.

Chybione są zarzuty dotyczące ekspertyzy sporządzonej przez spółkę [...]. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że ekspertyza została sporządzona przez podmiot, któremu nie można przypisać statusu biegłego. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa szczegółowych wymagań wobec osoby biegłego, w szczególności nie ogranicza katalogu biegłych wyłącznie do tzw. biegłych sądowych, czyli biegłych wpisanych na listę prowadzoną przez odpowiedniego prezesa sądu okręgowego. Z istoty dowodu z opinii biegłego, w świetle art. 84 k.p.a., wynika, że musi to być osoba, która dysponuje wiadomościami specjalnymi w zakresie niezbędnym do dokonania istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych. Analizując treść ekspertyzy sporządzonej przez spółkę [...], nie da się żadną miarą podważyć fachowości tej ekspertyzy, a zatem posiadania przez osoby sporządzające ekspertyzę w imieniu Spółki wiadomości specjalnych. Kodeks nie wymaga też, aby biegłym była osoba fizyczna, może być nim każdy, kto dysponuje wiadomościami specjalnymi. Wiarygodności biegłego nie może w tych okolicznościach podważać podnoszony przez skarżącą fakt, że z uwagi na wymogi przepisów o zamówieniach publicznych, wykonanie ekspertyzy powierzono podmiotowi wybranemu na podstawie kryterium ceny. Z oczywistych względów liczy się wartość merytoryczna opinii biegłego, a nie kwota, jaką organ zapłacił za sporządzenie opinii. Co do wartości merytorycznej ekspertyzy skarżąca nie wskazuje żadnych zarzutów.

Nie można również zgodzić się z zarzutem wadliwości ekspertyzy, wyrażającej się w tym, że ocena raportu została zawężona w stosunku do zakresu istotnych uwag zgłaszanych w toku konsultacji społecznych. Kwestie te były już wyżej rozważane. Pozostaje po raz kolejny powtórzyć, że do wszystkich zgłoszonych uwag i zarzutów odniósł się autor raportu. Istotą uzupełnienia materiału dowodowego była weryfikacja, czy raport jest prawidłowy pod względem wprowadzonych danych i zastosowanej metodologii badań. Odniesienie się do uwag społeczeństwa nie jest rolą eksperta zewnętrznego oceniającego raport, lecz organu wydającego decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych (art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b) u.u.i.ś.)., z uwzględnieniem treści raportu, stanowiska wnioskodawcy i podmiotu sporządzającego raport.

Skarżąca formułuje szereg zarzutów dotyczących wadliwej jej zdaniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na poziom emisji zanieczyszczeń powietrza i hałasu, a także na poziom bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co ma być konsekwencją znaczącego wzrostu natężenia ruchu drogowego w związku z przyjętymi rozwiązaniami logistycznymi w zakresie transportu słomy (przewóz ciężarówkami).

Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać w pierwszej kolejności na wyjaśnienia podmiotu przygotowującego raport (zarówno w samym raporcie – s. 49-50, jak i późniejszych uzupełnieniach i wyjaśnieniach, w których odnosił się do uwag zgłoszonych w toku postępowania przez społeczeństwo – k. 668, 671, 997, 1000), z których wynika, że transport paliwa do planowanego bloku zasilanego biomasą będzie odbywał się transportem mieszanym – docelowo transportem samochodowym ma być przewożona jedynie słoma, zaś zrębki mają być przewożone transportem kolejowym. Tym niemniej jednak w Raporcie uwzględniono wariant najbardziej niekorzystny, w którym całość paliwa będzie dowożona transportem samochodowym, aby przeanalizować oddziaływania środowiskowe w wariancie wiążącym się z największymi poziomami emisji. Pomimo przyjęcia "pesymistycznego" scenariusza, przeprowadzone analizy nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych standardów emisji zanieczyszczeń powietrza i hałasu. Wbrew podnoszonym w skardze argumentom, autor raportu wskazywał, że w analizach związanych z emisją hałasu, uwzględniono prawidłowe wielkości w zakresie ruchu drogowego związanego z transportem, obejmujące zarówno trasy przywozu, jak i wywozu materiałów z terenu przedsięwzięcia. We wszystkich punktach pomiarowych, odzwierciedlających najbliższe tereny chronione (zabudowa mieszkaniową) nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych wartości normatywnych (pismo z [...] sierpnia 2016 r. - uszczegółowienie raportu, k. 996).

Podobnie jak w przypadku emisji pochodzącej bezpośrednio z planowanego bloku, tak również w przypadku emisji pochodzącej z ruchu samochodów transportujących paliwo do opalania bloku, tezy o tym, że nie zostaną przekroczone dopuszczalne normy zostały oparte na wiedzy specjalistycznej w postaci raportu oceny oddziaływania na środowisko oraz jego uzupełnieniach. Wprowadzone dane

i metodologia badań zostały pozytywnie zweryfikowane przez podmiot zewnętrzny, również opierający się na wiedzy specjalistycznej. Tezy wynikające z raportu nie zostały również zakwestionowane przez dysponujące odpowiednią wiedzą specjalistyczną organy opiniujące. Trudno zatem podważać te tezy argumentami skarżącej, które nie odwołują się do żadnych źródeł specjalistycznych w postaci kontrraportu lub chociażby publikacji naukowych uznanych instytucji. Skoro decyzje organów obydwu instancji odwołują się wprost do tego materiału dowodowego, nie sposób zgodzić się z postawionym w skardze zarzutem wadliwego uzasadnienia decyzji, przez niewskazanie treści dowodów, na których organ oparł się przyjmując za prawidłowe założenia raportu, co do wielkości ruchu transportu związanego z planowanym przedsięwzięciem. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że prawidłowość danych wejściowych oraz zastosowanej metodologii została pozytywnie zweryfikowana przez dysponujący wiedzą specjalistyczną podmiot zewnętrzny, nie została również zakwestionowana przez organy opiniujące.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w raporcie i jego uzupełnieniach w wielu miejscach podkreślano, że trasy transportu samochodowego zostały zaplanowane tak, aby nie przebiegały przez tereny osiedlowe, charakteryzujące się gęsto zabudową. Planowane drogi dojazdowe przebiegają przez główne drogi znajdujące się w granicach administracyjnych miasta, które już w tej chwili charakteryzują się bardzo dużym natężeniem ruchu, przekraczającym w godzinach szczytu tysiąc pojazdów na godzinę (dane o pomiarach natężenia ruchu są powszechnie dostępne, upubliczniane przez odpowiednie jednostki organizacyjne – w przypadku L. jest to Zarząd Dróg

i Mostów), zatem nawet z tego punktu widzenia trudno zgodzić się z argumentem, że przy przyjętej skali przejazdów rzędu kilkudziesięciu pojazdów na dobę, przedsięwzięcie może generować dodatkowe zagrożenie dla ruchu drogowego.

Podobnie jako nieuzasadniony, niepoparty żadnymi weryfikowalnymi źródłami wiedzy, a odwołujący się w istocie do ocen intuicyjnych, należy traktować zarzut zagrożenia rozprzestrzenieniem się populacji gryzoni, dla których transportowana do ciepłowni słoma będzie naturalnym siedliskiem. Problem ten był podnoszony w uwagach społecznych, a autor raportu, w uzupełnieniach stanowiących odpowiedź na te uwagi, racjonalnie argumentował, że cały system magazynowania i transportu wewnętrznego będzie systemem zamkniętym, wyposażonym w urządzenia zabezpieczające przed wydostawaniem się powietrza na zewnątrz instalacji, a w związku z tym brakiem możliwości dostania się szczurów oraz robactwa w pobliże magazynów i transporterów słomy (k. 662, 663, 666, 668, 996 akt adm.)

Sąd nie podziela też ogólnej konkluzji skarżącej, która z jednej strony wywodzi, że ewentualny dodatni efekt środowiskowy, wynikający z zastosowania paliwa niskoemisyjnego, zostanie zniweczony poprzez negatywne uboczne efekty związane z transportem surowca do planowanego bloku, z drugiej zaś kwestionuje w ogóle uznawanie biomasy za paliwo niskoemisyjne, powołując się na bliżej nieokreślone "opracowania naukowe". Jak już obszernie wyjaśniano wyżej, zarzuty związane z przekroczeniem dopuszczalnych norm emisji w związku z zastosowanymi rozwiązaniami transportowymi nie są zasadne, nie można więc mówić o zniweczeniu ewentualnego korzystnego efektu zastosowania niskoemisyjnych źródeł energii w planowanym bloku.

Podobnie, nie można zaakceptować argumentacji skarżącej, która nie mając twardego materiału dowodowego w postaci opracowań naukowych usiłuje kwestionować argumenty podawane w opracowanych przez osoby dysponujące odpowiednią wiedzą dokumentach w postaci raportu i jego uzupełnień, stanowiących ustosunkowanie się do uwag zgłaszanych przez społeczeństwo. Nie sposób podważyć zasadności tez autora raportu, że blok zasilany biomasą spowoduje istotne obniżenie zużycia paliw kopalnych (obniżenie zużycia węgla kamiennego o ok. 70%, zaś gazu ziemnego o ok. 30%, w relacji do uznanego za reprezentatywny na potrzeby opracowania raportu poziomu z 2012 r.). Trafnie autor raportu (i jego uzupełnień) wskazuje, że nowy blok opalany biomasą, która z definicji jest odnawialnym źródłem energii, zastąpi dwa kotły zasilane węglem kamiennym, co w istotny sposób przyczyni się do ograniczenia oddziaływania elektrociepłowni na środowisko, w tym znaczącą reedukację dwutlenku węgla (k. 662, 664, 669, 997, 1000 akt adm.)

Podważanie poglądu, przyjętego jako kluczowy dla całej inwestycji, o tym, że biomasa stanowi niskoemisyjne źródło energii (w relacji do dotychczas stosowanych w Elektrociepłowni tradycyjnych źródeł) nie może opierać się na intuicjach skarżącej, czy bliżej niesprecyzowanych, nie dających się zweryfikować źródłach. Skuteczna polemika z założeniami raportu, opartymi w zakresie podstawowych tez na wiedzy powszechnie znanej (niskoemisyjność odnawialnych źródeł energii) wymaga przedstawienia materiału w postaci kontrraportu, opracowanego przez osoby dysponujące odpowiednim poziomem wiedzy naukowej w tym zakresie. Takiego materiału skarżąca nie przedstawiła, zatem jej polemika stanowi wyraz zwykłego oporu wobec planowanego przedsięwzięcia, nie mającego odpowiednich merytorycznych podstaw.

Zupełnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez nie zawiadomienie strony o włączeniu do akt dokumentu w postaci zaproszenia Urzędu Miasta L. do złożenia oferty wykonania ekspertyzy raportu o oddziaływaniu na środowisko. Biorąc pod uwagę wyżej podniesiony argument, że dla oceny wartości dowodu z opinii biegłego istotna jest merytoryczna treść opinii, a nie kwota, jaką organ uiścił biegłemu z tytułu opracowania opinii, trudno zrozumieć, na czym miałby polegać związek między czynnościami organu podejmowanymi w celu udzielenia zamówienia publicznego na opracowanie ekspertyzy, a czynnym udziałem strony w postępowaniu. Stosowanie procedury zamówień publicznych nie ma żadnego związku z istotą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.

Konkludując, z punktu widzenia oceny legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez sąd administracyjny kluczowe znaczenie ma rozważenie, czy wydając decyzję właściwy organ dopełnił podstawowych wymogów, wynikających z art. 80 u.u.i.ś., tj., czy przeanalizował i ocenił: wyniki uzgodnień i opinii organów wskazanych w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, jak również czy ocenił zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu nie można zarzucić organowi uchybienia w zakresie któregokolwiek z wymienionych obowiązków. Organ uwzględnił opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.; prawidłowo przeanalizował ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z uwzględnieniem oceny raportu (pod kątem prawidłowości wprowadzonych danych i zastosowanej metodologii badań) przez podmiot zewnętrzny; przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa, dokonując wnikliwej i wszechstronnej analizy wszystkich zgłoszonych uwag i wniosków, odnosząc się do nich obszernie w uzasadnieniu decyzji. Postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko nie było przeprowadzane, z kolei dla obszaru, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie nie został uchwalony plan miejscowy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.).