Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 327/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88z ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji oświadczeń oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Starosty L. (dalej: "Starosta") z dnia [...] października 2020 r., nr [...] o odmowie wpisu do ewidencji oświadczeń oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi złożonego dla obywatela [...] H. H. na stanowisku pomocnik elektryka.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności prawne i faktyczne sprawy:

W dniu 2 października 2020 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w L. wpłynęło oświadczenie [...] Sp. z o. o. o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, dotyczące obywatela [...], H. H. .

Starosta L. decyzją z [...] października 2020 r. odmówił wpisu przedmiotowego oświadczenia do ewidencji oświadczeń z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm., dalej: "ustawa"), tj. dwukrotnego ukarania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi za wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy w okresie ostatnich dwóch lat. Skarżąca odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia. W jej opinii, [...] Sp. z o. o. nie została w ogóle ukarana za czyny objęte przepisami karnymi ustawy, natomiast jednokrotnie za czyn z art. 120 ust. 1 ustawy w dniu 10 grudnia 2019 r. została ukarana E. G. , a w dniu 11 września 2020 r. mandatem karnym na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy jednokrotnie ukarany został B. G. .

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z [...] października 2020 r. Organ odwoławczy podniósł, że z materiału dowodowego wynika, iż Sąd Rejonowy w B. [...] Zamiejscowy Wydział Karny w H. wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. uznał E. G. działającą jako pełnomocnik [...] Sp. z o.o. za winną czynu określonego w art. 120 ust. 1 ustawy. Jak wynika z informacji przekazanych przez Państwową Inspekcję Pracy, na B. G. w dniu 17 września 2020 r. nałożono mandat karny w wysokości 1500 zł za wykroczenie określone w art. 120 ust. 1 i ust. 10 ustawy. Ponadto z pisma Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 7 grudnia 2020 r. wynika też, że B. G. był jedyną osobą uprawnioną do reprezentowania [...] Sp. z o. o. Z powodu nieobecności B. G. mandat odebrał jego pełnomocnik J. T..

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu Minister zwrócił uwagę, że art. 88z ust. 5 ustawy zawiera katalog okoliczności, których wystąpienie uzasadnia odmowę wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Ma on zastosowanie w każdym przypadku, w którym organ stwierdzi zaistnienie przesłanki odmowy niezależnie od tego, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest osobą fizyczną, osobą prawną czy też jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. W tym zakresie ustawodawca nie zróżnicował sytuacji prawnej podmiotów występujących o wpisanie oświadczenia do ewidencji ze względu na ich formę prawną czy strukturę organizacyjną. Jak wynika z treści art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy starosta wydaje decyzję negatywną w przedmiocie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, jeżeli podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba fizyczna, która działała w jego imieniu, zostali prawomocnie ukarani w ciągu 2 lat od uznania za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 1, za podobne wykroczenie. W polskim systemie prawnym odpowiedzialność wykroczeniowa podobnie jak odpowiedzialność karna jest oparta na przesłance winy, która może być przypisana tylko osobie fizycznej. W związku z tym polski ustawodawca nie przewiduje - poza wyjątkowymi przysadkami - stosowania sankcji karnych wobec osób prawnych. Nie oznacza to jednak, że skutki prawne w zakresie praw i obowiązków, które przepisy prawa administracyjnego wiążą z ukaraniem osoby fizycznej, mogą dotyczyć tylko tej osoby. Odnosząc się do kwestii reprezentacji podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 31 Kodeksu pracy, czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. W przypadku, gdy pracodawcą jest jednostka organizacyjna, odpowiedzialność karną lub wykroczeniową za naruszenie obowiązków pracodawcy ponosi osoba zarządzająca tą jednostką albo, gdy jednostką tą zarządza organ, odpowiednio osoby wchodzące w jego skład bądź inna wyznaczona do tego osoba.

W tej sprawie podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiadająca osobność prawną. Pomimo, że w obrocie prawnym funkcjonuje ona jako odrębny podmiot stosunków prawnych - jej wola jest uzewnętrzniana przy udziale osób fizycznych umocowanych do działania w jej imieniu. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego B. G. został prawomocnie ukarany za to, że działając w imieniu Spółki [...] powierzył nielegalne wykonywanie pracy cudzoziemcom. Winę prezesa zarządu spółki w tym zakresie potwierdza mandat karny nałożony przez Okręgowy Inspektorat Pracy we [...], Oddział J. . Jednocześnie - jak wynika z akt sprawy - za wykroczenie określone w art. 120 ust. 1 została ukarana także osoba działająca w imieniu spółki, tj. E. G. . Zważywszy, że zarówno prezes zarządu, jak i E. G. zostali ukarani za działania podejmowane w imieniu podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcom (osoby prawnej) - w ocenie organu II instancji - okoliczność powyższa uzasadnia odmowę wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń w oparciu o przepisy art. 88z ust.5 pkt 3 powołanej ustawy. Spółka [...] jako osoba prawna nie podlega odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 120 ustawy, ale skutki prawne, które przepisy art. 88z ust. 5 pkt 3 tej ustawy wiążą z ukaraniem osoby działającej w jej imieniu, ponosi Spółka, jako podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] grudnia 2020 r., zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy, z uwagi na fakt, iż nie zostały spełnione kumulatywne przesłanki części dyspozytywnej art. 89 ust. 5 pkt 3. [...] Sp. z o.o. nie został w ogóle ukarany za czyny objęte przepisami karnymi ustawy. Jednokrotnie za czyn z art 120 ust. 1 ustawy w dniu 10 grudnia 2019 r. została ukarana E. G. , bez wskazania w treści wyroku, że zostaje ona ukarana jako osoba, działająca w imieniu spółki oraz jednokrotnie w dniu 17 września 2020 r. mandatem karnym na podstawie dyspozycji art. 120 ust. 1 ustawy ukarany został B. G. bez wskazania w treści mandatu, że zostaje on ukarany jako osoba działająca w imieniu spółki.

- naruszenie przepisów postępowania, tj. zasad ogólnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a.") nakazujących organowi przy wydawaniu decyzji precyzyjne wskazywanie przepisu prawa, który stanowi podstawę pojętych rozstrzygnięć lub działań władztwa administracyjnego;

- naruszenie art. 7 oraz art. 6 K.p.a., zasad dotyczących postępowania dowodowego opisanych art. 75, art. 77, art. 78 i art. 79 K.p.a.;

- naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego skutkujące wadliwym sporządzeniem uzasadnienia wydanej decyzji;

- poczynienie przez organy błędnych ustaleń faktycznych: poprzez obciążenie błędnie i nieprecyzyjnie skonstruowanym przepisem prawa skarżącej spółki;

- naruszenie art. 80, art. 81 a § 1 K.p.a. poprzez swobodną interpretację przepisów prawa art. 5a oraz art. 88z ust. 5 pkt. 3 i art. 120 ust. 1 ustawy;

- naruszenie art. 80 K.p.a. pojmowanego w kontekście dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego;

- naruszenie art. 107 K.p.a. przez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

Podnosząc takie zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego jest decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] grudnia 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty L. z [...] października 2020 r. o odmowie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. wpisu do ewidencji oświadczeń oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Podstawą decyzji był art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia zobowiązujący starostę do wydania decyzji o odmowie wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń́, gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba fizyczna, która działała w jego imieniu, zostali ponownie prawomocnie ukarani w ciągu dwóch lat od uznania za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, za podobne wykroczenie, tj. wykroczenie polegające na powierzeniu cudzoziemcowi nielegalnego wykonywania pracy.

Jak wynika z treści art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy starosta jest obowiązany do wydania decyzji negatywnej w przedmiocie wpisu oświadczenia do ewidencji oświadczeń, jeżeli podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba działająca w jego imieniu w ciągu dwóch lat zostali dwukrotnie prawomocnie ukarani za wykroczenia określone w art. 120 ust. 1 ustawy. Celem tak określonej przesłanki odmowy jest ochrona praw cudzoziemców poprzez ograniczenie możliwości wpisu oświadczeń do ewidencji oświadczeń podmiotom, które ukarano za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja taka ma charakter związany i organ obligatoryjnie odmawia wpisu oświadczenia do ewidencji oświadczeń w sytuacji, gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba działająca w jego imieniu w ciągu dwóch lat zostali dwukrotnie prawomocnie ukarani za wykroczenia określone w art. 120 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że organ ma obowiązek wydać decyzję negatywną w każdym przypadku, gdy zaistnieją okoliczności określone w art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy zachodziły podstawy do odmowy wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń z tej przyczyny, że skarżąca lub osoba fizyczna działająca w jej imieniu faktycznie została dwukrotnie ukarana za wykroczenia określone w art. 120 ust. 1 ustawy. W przypadku podmiotu będącego jednostką organizacyjną, w tym osobą prawną, przepisy art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy mają zastosowanie niezależnie od tego, która osoba lub osoby fizyczne, działające w imieniu tej osoby prawnej, zostały ukarane za wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy.

Z materiału dowodowego wynika, że Sąd Rejonowy w B. [...] Zamiejscowy Wydział Karny w H. wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. uznał E. G. , działającą jako pełnomocnik [...] Sp. z o.o. za winną czynu określonego w art. 120 ust. 1 ustawy – powierzenie nielegalnie pracy sześciu obywatelom [...] (k. 67 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Jednocześnie Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w J. poinformowała Starostę Powiatu L. , że w wyniku przeprowadzenia kontroli w dniach 15 lipca 2020 r., 20 lipca 2020 r., 22 lipca 2020 r., 20 sierpnia 2020 r., 2 września 2020 r. w [...] Sp. z o.o. w J. stwierdziła, że podmiot nielegalnie powierzał cudzoziemcom wykonywanie pracy, w związku z powyższym na osobę odpowiedzialną (prezesa zarządu) za wykroczenie z art. 120 ust. 1 i 10 ustawy nałożono mandat karny w wysokości 1500 zł. W aktach sprawy znajduje się kopia mandatu karnego [...] nałożonego na B. G. za popełnione wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 oraz art. 120 ust. 10 ustawy. Z pisma wyjaśniającego Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w J. z 7 grudnia 2020 r. (k. 15 akt organu II instancji) wynika, że w dniu 17 września 2020 r. na B. G. nałożono mandat karny za popełnione wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 oraz art. 120 ust. 10 ustawy jako na jedyną osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki, w tym również w sprawach ze stosunku pracy. Skarżąca Spółka nie kwestionuje tego, że zarówno B. G. (prezes zarządu skarżącej spółki – mandatem karnym), jak i E. G. (wyrokiem nakazowym) zostali ukarani za wykroczenie określone w art. 120 ust. 1 ustawy. Natomiast skarżąca próbuje wywodzić, że [...] Sp. z o.o. nie została w ogóle ukarana za wykroczenie z art. 120 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącej, E. G. została ukarana jednokrotnie za czyn z art. 120 ust. 1 ustawy, ale z wyroku nie wynika, jakoby miała ona działać w imieniu spółki. Podobnie, według skarżącej, ukarany został B. G. bez wskazania w treści mandatu, że został ukarany jako osoba działająca w imieniu spółki. Sąd nie podziela tych twierdzeń. Nie budzi wątpliwości Sądu kwestia dwukrotnego ukarania skarżącej spółki za wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej z sentencji wyroku nakazowego z 10 grudnia 2019 r., sygn. Akt [...] wynika, że Sąd uznał E. G. , działającą jako pełnomocnik [...] Sp. z o.o. za winną czynu określonego w art. 120 ust. 1 ustawy – powierzenie nielegalnie pracy sześciu obywatelom [...]. Podobnie z zestawienia mandatu karnego oraz pisma Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w J. z 7 grudnia 2020 r. wynika jednoznacznie, że B. G. został ukarany za popełnione wykroczenie, o którym mowa w art. 120 ust. 1 oraz art. 120 ust. 10 ustawy jako prezes zarządu skarżącej Spółki.

Z treści art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy jednoznacznie wynika, że starosta jest obowiązany do wydania decyzji negatywnej w przedmiocie wpisu oświadczenia do ewidencji oświadczeń, jeżeli podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba działająca w jego imieniu zostali ponownie prawomocnie ukarani w ciągu dwóch lat od uznania za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 1, za podobne wykroczenie. W tej sprawie osoby działające w imieniu skarżącej Spółki (prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. – prawomocnym mandatem karnym z 17 września 2020 r. oraz pełnomocnik [...] Sp. z o.o. – prawomocnym wyrokiem nakazowym z 10 grudnia 2019 r.) zostały dwukrotnie ukarane za wykroczenia określone w art. 120 ust. 1 ustawy. Bezspornie zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, została spełniona dyspozycja z art. 88z ust. 5 pkt 3 ustawy.

W świetle art. 31 Kodeksu pracy, czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. Należy podzielić stanowisko organu, że w sytuacji, gdy pracodawcą jest jednostka organizacyjna, odpowiedzialność karną lub wykroczeniową za naruszenie obowiązków pracodawcy ponosi osoba zarządzająca tą jednostką albo, gdy jednostką tą zarządza organ, odpowiednio osoby wchodzące w jego skład bądź inna wyznaczona do tego osoba. Istotne jest, aby ukaranie danej osoby fizycznej dotyczyło działań, które ta osoba wykonywała w imieniu danego podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a nie innego pracodawcy, niezależnie od tego, czy pracuje ona nadal na rzecz danego podmiotu, czy też została zwolniona. Sąd podziela stanowisko Ministra wyrażone w zaskarżonej decyzji, że [...] Sp. z o.o. jako osoba prawna nie podlega odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 120 ust. 1 ustawy, ale ponosi ona skutki prawne, które przepisy art. 88z ust. 5 pkt 3 tej ustawy wiążą z ukaraniem osoby działającej w jej imieniu, gdyż jest podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi.

W przedmiotowej sprawie, zarówno pełnomocnik skarżącej E. G. (prawomocny wyrok z 10 grudnia 2019 r.) jak i prezes zarządu B. G. (prawomocny mandat z 17 września 2020 r.) zostali ukarani za działania podejmowane w imieniu podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcom, czyli w imieniu skarżącej Spółki. Mandat został nałożony na B. G. w okresie krótszym niż dwa lata, licząc od wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r. skazującego E. G. . Obie kary zostały nałożone za podobne wykroczenia, tj. za naruszenie art. 120 ust. 1 ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do odmowy wpisania do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy złożonego przez skarżącą. Nie mogą zatem odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 5a oraz art. 88z ust. 5 pkt. 3 i art. 120 ust. 1 ustawy.

Nietrafne są zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 6 K.p.a., zasad dotyczących postępowania dowodowego opisanych art. 75, art. 77, art. 78, art. 79 i 80 K.p.a., a także art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego skutkujące wadliwym sporządzeniem uzasadnienia wydanej decyzji. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącej, że organ nie wyjaśnił w pełni stanu sprawy, nie przeanalizował całości materiału dowodowego i zaniechał ustalenia, czy to osoba działająca w jego imieniu skarżąca Spółki, która powierza wykonywanie pracy cudzoziemcom została ponownie prawomocnie ukarana w ciągu dwóch lat od uznania za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy, za podobne wykroczenie. Przepisy art. 7 i 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Warunki te zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Organy obu instancji zasadnie oceniły, że zachodzą przesłanki do odmowy wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Uzasadnienie tej oceny znalazło się w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. Oświadczenia zawarte w skardze nie zawierają żadnych takich dodatkowych informacji o okolicznościach istotnych dla sprawy, które podważałyby ustalenia organów, oparte na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.