Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 183/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par 2 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art 14 ust 2 i 3
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R. K. o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), przyznał wnioskodawcy płatność pomniejszoną ze względu na sankcję do kwoty [...] zł.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku kontroli gospodarstwa R. K. stwierdzono różnicę między zadeklarowanym gatunkiem rośliny uprawnej, a stwierdzonym na działkach A i B, co uzasadniło wykluczeniem z dopłat ONW wskazanych powyżej działek oraz naliczeniem sankcji. Jednocześnie, Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że podstawą pozbawienia wnioskodawcy płatności z tytułu ONW za 2004 r. był art. 70 oraz art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. UE.L.04.153.30).

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, R.K. wniósł odwołanie do Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz., podnosząc, że inspektorzy przeprowadzając kontrolę w dniu [...] r. nie mieli możliwości skontrolować upraw z [...] r. Nadto, w ocenie odwołującego się, przeprowadzona w jego gospodarstwie kontrola, naruszała przepis art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, ponieważ nie dokonano obmiaru łąk, wręczono mu do podpisu niewypełniony formularz protokołu kontroli, a inspektorzy postępowali wbrew obowiązującym przepisom prawa.

Reasumując, R. K. wskazał, że działki do dopłat podał zgodnie z ich wymiarami i swoją najlepszą wiedzą bowiem jest ich posiadaczem i płaci podatki. Ponadto, w ocenie odwołującego się, wszystkie zabiegi rolne wykonywał on zgodnie ze zwykłą, dobrą praktyką rolniczą, o której mowa w Rozporządzeniu Rady (WE) 1257/1997 i Rozporządzeniu RM nr 657 z 14 kwietnia 2004 r., co przemawia za tym, że dopłaty mu się należą.

R. K. podkreślił także, że jego wniosek o dopłaty został zagubiony i odtworzono go błędnie, pomijając jedną działkę, na którą to okoliczność zwracał uwagę w toku prowadzonego postępowania.

W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., poz. 40 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że zadeklarowana przez R. K. powierzchnia całkowita działki rolnej jest niezgodna z powierzchnią całkowitą stwierdzoną w czasie kontroli, a także stwierdzono inny niż deklarowany rodzaj użytkowania.

I tak, niezgodność powierzchni deklarowanej ze stwierdzoną wyniosła [...] ha. Z kolei, na działkach A i B kontrolerzy stwierdzili, że zamiast deklarowanej łąki znajdują się nieużytki, a zatem wnioskodawca nie stosuje zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.

Mając na uwadze powyższe, po przytoczeniu stosownych przepisów, organ odwoławczy wskazał, że skoro działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, tj. działka A (o powierzchni [...] ha) oraz działka B (o powierzchni [...] ha) deklarowano do dopłat jako łąki, podczas gdy kontrola stwierdziła, iż nie są to łąki lecz nieużytki zasadne było wykluczenie ich z płatności ONW. W związku z tym płatność ze względu na różnicę między obszarem zadeklarowanym do dopłat, a wyznaczonym do dopłat została naliczona prawidłowo, przyjmując:

- obszar deklarowany do dopłat – [...]ha;

- obszar niespełniający wymagań (nieużytki) – [...]ha;

- różnica między powierzchnią deklarowaną ze stwierdzoną na działce [...]ha;

- łącznie obszar wyznaczony do dopłat ([...]ha – [...]ha + [...ha) - [...]ha;

- różnica między obszarem deklarowanym a wyznaczonym ([...]ha –[...]ha) – [...]ha, co stanowi [...]% obszaru wyznaczonego do dopłat.

W dalszym ciągu uzasadnienie swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 31 i 32 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 jeśli w odniesieniu do grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 20% ustalonego obszaru pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw, zasadne było, w ocenie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, obniżenie płatności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do [...]zł.

Nadto, organ odwoławczy wskazał też, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z procedurami, a inspektorzy terenowi są osobami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje do samodzielnego zidentyfikowania działek ewidencyjnych i rolnych w terenie oraz do określenia występujących nieprawidłowości. Ponieważ w wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono nieprawidłowości, kopię protokołu kontroli skierowano do skarżącego pocztą. Odnośnie zarzutu, dotyczącego błędnego odtworzenia wniosku R. K. oraz błędnego dokonania obmiaru działek, organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca nie wskazywał, że wykreślona w brudnopisie działka G o powierzchni [...]ha była deklarowana do dopłat, natomiast działkę [...] w obrębie D [...] obmierzono, jako kompleks działek, a następnie, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowo rozliczono powierzchnie każdej z działek wskazanych we wniosku.

W związku z powyższym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja jest prawidłowa merytorycznie i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Powyższą decyzję ostateczną R. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając, że wyłączone z dopłat działki A i B były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem skarżącego, wieloletnie rośliny są bardziej wartościowe dla zwierząt, a nowe programy Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa mają na celu doprowadzenie do ochrony zasobów dzikiej przyrody przez powrót do stanu naturalnego.

Nadto, R. K. podkreślił, że pieniądze z dopłat uwzględnił w swoim budżecie i nieprzyznanie ich we wnioskowanej kwocie pozbawiło go środków na obsianie posiadanej ziemi. Jeżeli chodzi o zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że pozostałości po płocie na działce i teren wokół niego świadczą o braku używania tej działki i jej złej kulturze, skarżący podkreślił, że pozostałości płotu są elementem krajobrazu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

R. K. zadeklarował do dopłat obszar o powierzchni [...]ha.

W wyniku przeprowadzonej na podstawie kontroli gruntów zadeklarowanych przez skarżącego stwierdzono, że działka rolna F posiada powierzchnię [...]ha, a nie jak wskazano we wniosku [...] ha. Powyższy błąd, jak podkreślił organ odwoławczy, nie skutkował zastosowaniem sankcji. Jednocześnie jednak stwierdzono, że działki A i B o łącznej powierzchni [...] ha nie są użytkowane we właściwy sposób i stanowią nieużytki, a nie łąki, jak podał skarżący we wniosku o przyznanie płatności, co uzasadniało, w ocenie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pozbawienie skarżącego pomocy obszarowej.

Stanowisko to należy uznać za prawidłowe.

Organy uprawnione do przyznawania pomocy obszarowej i ich zadania reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). W art. 5 ww. ustawy wskazano, że pomoc w postaci wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest udzielana na wniosek producenta rolnego (ust. 1), a wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji (ust. 2). W art. 3 ust. 2 pkt 1 wymienionej ustawy zawarto natomiast delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej związanej z realizacją planu rozwoju obszarów wiejskich. Na podstawie tej delegacji wydano rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Nr 73, poz. 657 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. aktu prawnego pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwana płatnością ONW) udzielana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 r. ze zm.). Za działalność rolniczą, o której mowa powyżej, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb (ust. 2). Z kolei § 3 ww. rozporządzenia stanowi, że "działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, jeżeli w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie:

1) stosowania nawozów i ich przechowywania,

2) rolniczego wykorzystania ścieków na terenie gospodarstwa rolnego,

3) rolniczego wykorzystania komunalnych osadów ściekowych,

4) stosowania i przechowywania środków ochrony roślin,

5) gospodarki na użytkach zielonych,

6) utrzymywania czystości i porządku w gospodarstwie rolnym,

7) ochrony siedlisk przyrodniczych,

8) ochrony gleb,

9) gospodarki wodnej".

Natomiast, § 4 ust. 2 omawianego rozporządzenia stanowi, że "płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach ONW działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe (...)".

Tak więc, płatność na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznana może zostać jedynie na właściwie użytkowanych gruntach, a nadto w gospodarstwie rolnym muszą być stosowane zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej, która polega min. na utrzymywaniu czystości i porządku.

Jak wynika z czynności kontrolnych udokumentowanych zdjęciami, załączonymi do akt sprawy, działki A i B, wskazane przez skarżącego jako łąki, były nieużytkami, o czym świadczą kępy zbitych starych traw, zaschnięte kwiatostany wieloletnich roślin, kępy sitowia i łóz. Bez wątpienia, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, prawidłowe użytkowanie rolnicze tych terenów sprawiłaby, że ruń spornych działek wyglądałaby inaczej. Nadto, zgodzić się też należy z twierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, że zdewastowany płot znajdujący się na działce A świadczy, że działalność rolnicza prowadzona jest niezgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, a podniesiony przez skarżącego argument, że płot ten stanowi element krajobrazu, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia.

Mając na uwadze powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że na podstawie art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.01.327.11), do którego odsyła art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. UE.L.04.153.30), stanowiącego, że jeśli zadeklarowany obszar przekracza ustalony o więcej niż 20% pomoc obszarowa nie ,jest przyznawana, należało, jak to wskazano w zaskarżonej decyzji, przyznać skarżącemu płatność ONW pomniejszoną do 0,00 zł., bowiem różnica między obszarem deklarowanym a ustalonym wyniosła 24,97%.

Wskazanego w decyzji sposobu wyliczenia, skutkującego obniżeniem płatności ONW, skarżący w skardze nie kwestionował.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, należało – na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzec jak w sentencji.