Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 890/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1  pkt 1,  art. 35  ust. 1  pkt 1b
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" W. C., E. N., J. P., B. K.-K. spółka jawna w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] lipca 2014 r. A. M. jako pełnomocnik N. D. S.A. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o pozwolenie na budowę osiedla mieszkaniowego, budynków wielorodzinnych z instalacjami wewnętrznymi oraz wewnętrzną drogą i ciągami pieszo-rowerowymi, parkingami, chodnikami i zielenią na działkach o nr [...],[...],[...] i [...], obręb [...], ul. Ż. [...], w B.

Na wniosek Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." W. S., E. N., M. K., J. P. sp.j. z siedzibą w B. Sąd Rejonowy w B., II Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. (sygn. akt [...]) zabezpieczył roszczenie Przedsiębiorstwa "A." o ustanowienie drogi koniecznej poprzez ustanowienie na czas toczącego się postępowania na rzecz wnioskodawcy prawa przechodu i przejazdu przez działkę nr [...], obręb [...], położoną w B. przy ul. Ż., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...], pasem o szerokości metrów wzdłuż wschodniej granicy działki.

W dniu [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik N. D. S.A., A. M. złożył do Prezydenta Miasta B. ponowny wniosek o pozwolenie na budowę osiedla mieszkaniowego, budynków wielorodzinnych – budynków A, B, C i D z instalacjami wewnętrznymi, wewnętrzną drogą, zjazdami, inwentaryzacją i wycinką zieleni, projektem zieleni oraz rozbiórki na działkach o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...] obręb [...],[...],[...],[...] obręb [...],[...],[...] obręb [...] (zjazd), na ul. Ż. [...] w B.

Na wniosek Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." W. S., E. N., J. P. sp.j. w B. Sąd Rejonowy w B., VIII Wydział Gospodarczy, wydał w dniu [...] grudnia 2014 r. postanowienie (sygn. akt [...]), którym udzielił zabezpieczenia roszczenia pozwu przez nakazanie uczestnikowi N. D. S.A. w W., by usunął fragment ogrodzenia o długości 8 metrów wybudowanego na położonej w B. przy ul. Ż. [...] działce o nr [...] stanowiącej nieruchomość dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] – poczynając od punktu znajdującego się o odległości 27,10 m od zachodniej granicy działki nr [...] a kończąc w punkcie znajdującym się w odległości 25,10 m od zachodniej granicy działki nr [...] na czas trwania postępowania o ochronę naruszonego posiadania.

Postanowieniem Sądu Okręgowego w B., II Wydział Cywilny, z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...], zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2014 r. sprawie [...] poprzez oddalenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia.

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." W. S., E. N., M. K., J. P. sp.j. - użytkownik wieczysty nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...]. obręb [...], pismem z dnia [...] września 2014 r. wniosła do sprawy uwagi i zastrzeżenia:

- wskazała, iż przy ul. Ż. [...] w B. znajdują się czynne zakłady produkcyjne, które pracują w cyklu trzyzmianowym. W różnych porach odbywają się dostawy materiałów oraz odbiór wyrobów gotowych (w tym również w nocy). Tym samym zdaniem strony działalność produkcyjna będzie uciążliwa dla mieszkańców. Wobec powyższego zainteresowani, w obawie przed niezadowoleniem przyszłych mieszkańców z bliskości czynnego zakładu produkcyjnego, podnieśli o potrzebie ich poinformowania o uciążliwościach związanych z produkcją;

- wskazała, że planowana realizacja III etapu inwestycji usytuowana została na działce stanowiącej własność spółki. Rozmowy w sprawie wykupu ww. terenu i włączenia pozyskanego terenu do projektu inwestycyjnego z nieznanych przyczyn zostały zerwane;

- wskazała, że obiekty zakładu produkcyjnego zasilane są w gaz i energię elektryczną, których instalacje kolidują z projektowaną inwestycją i wymagają tym samym przebudowy na koszt inwestora w uzgodnieniu z gestorami/właścicielami sieci. Strona podniosła, że przebudowa sieci, jak i sama budowa osiedla mieszkaniowego musi być tak zorganizowana, aby zapewnić ciągłość dostawy gazu i energii elektrycznej dla prowadzonej przez spółkę działalności produkcyjnej.

Ponadto ww. uczestnik pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wniósł o:

- zobowiązanie inwestora do wyjaśnienia kwestii dotyczących projektowanej inwestycji w zakresie ochrony prawa służebności gruntowej. Strona wniosła o obligatoryjne zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny w sprawie o ochronę prawa służebności gruntowej przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...] przez działkę o nr ew. [...], obręb [...], przy ul. Ż. w B., zgodnie z zapisem Księgi Wieczystej [...];

- zapewnienie drogi pożarowej dla projektowanego zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C i D, spełniającej warunki określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030), przy uwzględnieniu istniejących na sąsiednich działkach budynków (w szczególności istniejącej zabudowy usytuowanej na działce o nr ew. [...] z pomieszczeniami produkcyjno-magazynowymi z zapleczem socjalnym oraz pomieszczeniami administracyjno-biurowymi) oraz posiadane prawo służebności gruntowej przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...] przez działkę o nr ew. [...], obręb [...], przy ul. Ż. w B.;

- zapewnienie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ostatecznego rozwiązania kwestii przebudowy istniejącego przyłącza gazowego i linii energetycznej nn-O,4 kV, pozostających w kolizji z projektowaną inwestycją, a zasilających należące do spółki budynki na nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...], z uwzględnieniem warunków technicznych wydanych przez gestorów sieci;

- spełnienie wymagań § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), w kontekście prawidłowego usytuowania planowanej zabudowy w stosunku do istniejących sąsiednich budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi i stałej pracy, tj. z zachowaniem zgodnego z przepisami naturalnego oświetlenia - dostępu do światła dziennego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], znak: [...], Prezydent Miasta B. na postawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, art. 36, 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; zwana dalej: "u.P.b.") zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla N. D. S.A. w W. na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C i D z wbudowanymi garażami (wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną: wod.-kan., c.o., went., elektr. i teletech.), dróg wewnętrznych, chodników, parkingów, elementów małej architektury, zieleni oraz rozbiórkę ruin istniejącej zabudowy, w granicach działek o nr ew. [...],[...],[...],[...], obręb [...], przy ul. Ż. w B., stanowiących I etap osiedla mieszkaniowego, wraz z budową zjazdu o parametrach zjazdu publicznego z ulicy Ż. (na terenie działki o nr ew. [...], obręb [...]) i dwóch zjazdów o parametrach zjazdów indywidualnych z ulicy J. (w granicach działek o nr ew. [...] i [...], obręb [...], oraz działek o nr ew. [...] i [...], obręb [...]), na teren przedmiotowej inwestycji.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 4 u.P.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 ww. artykułu oraz w art. 32 ust. 4 u.P.b., organ administracji architektoniczno - budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu przedłożony projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę; został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzenia projektu były członkami właściwych izb samorządu zawodowego. Osoby te dołączyły oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponadto wnioskodawca uzyskał niezbędne opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Organ podał, że przedmiotowy teren znajduje się w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "J.-Z." w Bydgoszczy, zatwierdzony Uchwałą Nr XLIX/735/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2009 r., opublikowaną w Dz.U. Woj. Kuj.-Pom., Nr 121, poz. 2023 z dnia 3 grudnia 2009 r. W dalszej części uzasadnienia organ podał, że nieruchomość będąca przedmiotem inwestycji, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu, położona jest w granicach terenu o przeznaczeniu oznaczonym symbolem [...].MW, dla którego ustalono przeznaczenie - teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, a planowana inwestycja spełnia wszystkie zawarte w nim wymogi, w tym dotyczące zapewnienia wymaganych parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania danego terenu.

Odnosząc się do wniesionych przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." uwag i zastrzeżeń organ stwierdził, że nie jest możliwe zawieszenie postępowania na wniosek spółki. Organ wyjaśnił, że w sprawie pozwolenia na budowę, rozpoznawanej w czasie toczącego się postępowania sądowego o ustanowienie zakresu służebności gruntowej, przewidywana możliwość zmiany wykonywania prawa użytkowania wieczystego poprzez ustanowienie służebności gruntowej nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., niezależnie od tego w jakim stadium znajduje się postępowanie sądowe.

W ocenie Prezydenta Miasta sprawa ewentualnego ustanowienia zakresu służebności gruntowej nie jest zagadnieniem wstępnym w toku postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 u.P.b. wymaga załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Cytowany przepis nie wymaga złożenia dokumentu potwierdzającego to prawo. W ocenie organu, zgodnie z art. 32 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 4 u.P.b. inwestor ma prawo otrzymać pozwolenie na budowę po złożeniu oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a organ administracji publicznej w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie bada prawdziwości oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a co za tym idzie nie bada w tym zakresie stanu prawnego działki. Wobec powyższego organ nie może orzekać o zawieszeniu przedmiotowego postępowania w sytuacji, gdy toczy się inne postępowanie w sprawie zakresu ustanowienia służebności gruntowej. Organ podał, że zgodnie z zapisem Księgi Wieczystej [...] działka o nr ew. [...], będąca przedmiotem zainwestowania jest obciążona służebnością gruntową przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...]. Organ podkreślił, że porządkowanie spraw własnościowych nie jest rozstrzygane w formie działań o charakterze administracyjnoprawnych lecz cywilnoprawnych, a rozstrzyganie ewentualnych sporów na tle praw rzeczowych należy wyłącznie do sądów powszechnych.

Zdaniem organu przedłożona dokumentacja projektowa zapewnia realizację służebności gruntowej przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...] przez działkę o nr ew., [...], zgodnie z zapisem Księgi Wieczystej, bowiem w projekcie przewidziano możliwość dojścia i dojazdu do działki o nr ew. [...] poprzez projektowaną drogę wewnętrzną między budynkami i C i D. Ponadto, jak stwierdził organ, projekt przewiduje również możliwość obsługi komunikacyjnej działki o nr ew. [...] projektowaną drogą wewnętrzną na działce o nr ew. [...] w dotychczasowy, nieuregulowany prawnie, sposób.

Organ wskazał, że projekt przedmiotowej inwestycji został uzgodniony w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, inż. A. B. (nr upr. [...]). Przedmiotowe uzgodnienie projektu budowlanego z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, sporządzone przez posiadającego odpowiednie kwalifikacje rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, nie daje podstaw tut. organowi do kwestionowania prawidłowości zaprojektowania inwestycji. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, drogę pożarową należy zapewnić do budynku mieszkalnego średniowysokiego (o wysokości ponad 4 kondygnacje), zakwalifikowanego do kategorii ZL IV zagrożenia ludzi. Ponieważ na projektowanym osiedlu mieszkaniowym liczba kondygnacji budynków nie przekracza 4 (budynki A, B i C - 2 kondygnacje, budynek D - 2 i 4 kondygnacje) droga pożarowa do budynków nie jest wymagana i nie jest wymagane zapewnienie drogi w odległości, co najmniej 5m od ściany budynku. Jednocześnie organ podał, iż teren inwestycji nie jest obciążony służebnością drogi pożarowej dla potrzeb zabudowy usytuowanej na sąsiedniej działce o nr ew. [...].

Organ stwierdził, że nie jest przedmiotem niniejszego postępowania kwestia rozwiązania przebudowy istniejącego przyłącza gazowego i linii energetycznej nn-O,4kV pozostających w kolizji z projektowaną inwestycją, a zasilających należące do spółki budynki na nieruchomości obejmującej działkę o nr ew. [...]. Organ podał, iż jego obowiązkiem jest sprawdzenie czy projekt zagospodarowania terenu obejmuje sieci uzbrojenia terenu, a przedłożony projekt budowlany zawiera planszę zbiorczą instalacji uzbrojenia terenu, przedstawionej z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym wskazania infrastruktury technicznej przewidzianej do likwidacji lub przebudowy wraz z nowymi trasami. Z akt sprawy wynika, że inwestor uzyskał stosowne warunki przebudowy ww. uzbrojenia (pismo Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w Gdańsku Rejon Dystrybucji Gazu w Bydgoszczy z dnia 20 października 2014 r.; pismo ENEA Operator Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Bydgoszcz z dnia 26 maja 2014 r.). W opinii organu, rozwiązanie kolizji istniejącego uzbrojenia z projektowanym zamierzeniem odbędzie się na koszt wnioskodawcy (inwestora budowy), przed przystąpieniem do robót budowlanych na odcinku kolizji, na warunkach gestorów sieci. Ponadto, jak zauważył organ, pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. inwestor zobowiązał się do zapewnienia ciągłości dostawy gazu i energii elektrycznej dla prowadzonej przez spółkę działalności produkcyjnej, co zostało zapisane w pkt 1 decyzji dotyczącym szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych. Zarzut nie kontrolowanego odcięcia zakładu strony od dostaw mediów w trakcie prowadzonej przez inwestora budowy jest na tym etapie, zdaniem organu, przedwstępny.

Organ stwierdził także, że przedmiotowa inwestycja nie narusza warunków określonych w § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późno zm.), gdyż w myśl § 13 ust, 1 pkt 1a odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłaniającego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Podobnie wymagania, o których mowa w § 57 i 60 zostały zachowane. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu lub jego przesłaniającej części. Organ podał, że zgodnie z § 57 ust. 1 rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie zaś z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach od 7 do 17, przy czym w mieszkaniu wielepokojowym dopuszcza się ograniczenie tego wymagania co najmniej do jednego pokoju, a w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, zaś w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Organ podał, że do projektu budowlanego załączono szczegółową analizę przesłaniania i nasłonecznienia dotyczącą zabudowy mieszkalnej istniejącej na działkach sąsiednich po przeciwnej stronie ul. Jednostronnej oraz zabudowy projektowanej, z której wynika, że w projekcie zachowano wskazane wyżej wymogi zapewniające naturalne oświetlenie oraz czas nasłonecznienia zarówno istniejących budynków sąsiednich, jak też budynków projektowanych.

Organ odnosząc się do stwierdzenia strony dotyczącego prowadzonej przez nią działalności, która może być uciążliwa dla przyszłych mieszkańców projektowanych budynków uznał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.P.b., obiekt budowlany należy projektować, budować a także użytkować nie powodując naruszeń m.in. wymagań dotyczących odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, a także ochrony przed hałasem i drganiami, ponadto zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 121; zwana dalej: "K.c."), właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." wniosło o uchylenie jej w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W zarzutach odwołania wskazano na naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 32 art. 35 ust. 1 pkt 2 (w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dn. 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) § 12 - § 13) oraz 32 ust. 3 u.P.b. i art. 285 K.c. w zw. z art. 251 K.c., a także art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Odwołujący zakwestionował stanowisko organu w przedmiocie służebności gruntowej przejścia i przejazdu przez działkę o nr ewid. [...], gdyż projekt inwestora w obecnym kształcie narusza jego prawnie chroniony interes wynikający z przepisów prawa materialnego (art. 285 K.c. i nast. w zw. z art. 251 K.c.), będący jednocześnie interesem, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 u.P.b.

W odwołaniu strona podtrzymała stanowisko w zakresie naruszenia przepisów ochrony przeciwpożarowej.

W ocenie strony organ ograniczył się w przedmiotowej kwestii wyłącznie do zagospodarowania działek własnych inwestora, co jest niezgodne z prawem, ponieważ w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jak i wydanej decyzji teren zabudowanej działki o nr ewid. [...] został objęty obszarem oddziaływania planowanej inwestycji zgodnie z art. 28 ust. 2 u.P.b, a zgodnie z art. 3 ust. 20 ww. ustawy zabudowana działka o nr ewid. [...] znalazła się w otoczeniu projektowanych obiektów budowlanych, czyli w obszarze ich oddziaływania wyznaczonym na podstawie przepisów odrębnych (w tym ochrony przeciwpożarowej), wprowadzających związane z tymi obiektami ograniczenia w zagospodarowaniu terenu planowanej inwestycji. Jednocześnie, zgodnie z art. 5 u.P.b., projektowane przez inwestora obiekty budowlane wraz z związanymi z nimi urządzeniami, w tym zagospodarowaniem działek własnych winno zapewnić spełnienie między innymi; wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Jak podkreśla odwołujący się, taki jest cel ustalania obszaru oddziaływania, w przedmiotowej sprawie natomiast ustalono ww. obszar aby następnie nie uwzględniać lub nie odnosić się w całości do powstałych na jej terenie ograniczeń wynikających z projektowanej inwestycji, m.in. wynikających z ochrony przeciwpożarowej. Odwołujący ponadto podał, iż wydana decyzja nie uwzględnia istniejących na dz. nr 69/18 obiektów.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w B., II Wydział Cywilny, zabezpieczył na wniosek Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." roszczenie wnioskodawcy o ustanowienie drogi koniecznej poprzez ustanowienie na czas toczącego się postępowania na rzecz wnioskodawcy prawa przechodu i przejazdu przez działkę nr [...], obręb [...], położną w B. przy ul. Ż., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...], pasem gruntu stanowiącym wschodnią część powierzchni tej działki leżącą po prawej stronie linii prostej powstałej z połączenia punktu oznaczonego literą "A" stanowiącego północno-zachodni wierzchołek granicy tej działki oraz punktu oznaczonego literą "B" stanowiącego południowo-wschodni wierzchołek granicy tej działki; usunięcie ogrodzenia przy granicy między działkami o nr [...] i [...]; zakazanie grodzenia powierzchni, na której ma się odbywać przechód i przejazd w ramach udzielonego zabezpieczenia.

Pismem z [...] maja 2015 r. inwestor N. D. S.A. wniosła o utrzymanie w całości zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta B. w mocy, wskazując, iż podniesione przez Przedsiębiorstwo "A." zarzuty są bezpodstawne i nie mają oparcia w prawie. Inwestor ponadto wskazał, że powodem zaskarżania decyzji jest próba wywarcia nacisku na inwestora i przymuszenia go do odkupienia prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] za wygórowaną cenę ponad 3 mln zł.

Decyzją z [...] czerwca 2015 r., znak: [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 u.P.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że analiza akt sprawy wykazała, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny. Został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzenia projektu były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby te złożyły oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 u.P.b., o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant sporządził informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Wnioskodawca uzyskał niezbędne pozwolenia, opinie i uzgodnienia. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego dla terenu przedmiotowej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podobnie jak organ I instancji Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust. 4 u.P.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że twierdzenia skarżącej spółki, iż zaprojektowane rozwiązanie mające służyć zapewnieniu realizacji służebności gruntowej przejścia i przejazdu nie uwzględnia w żaden sposób treści ciążącej na działce nr [...] służebności gruntowej, są bezzasadne, bowiem jak wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przysługująca skarżącej służebność określona jest w następujący sposób: "każdoczesnemu wieczystemu użytkownikowi nieruchomości oznaczonej jako działka [...] przysługuje służebność gruntowa, polegająca na prawie przejścia i przejazdu przez działkę nr [...]". Zatem, w ocenie Wojewody, z dokumentów wynika, że przebieg służebności przejścia i przejazdu nie został na działce nr [...] dokładnie określony i nieuprawnione jest twierdzenie skarżącej, że zaproponowane przez inwestora rozwiązanie nie uwzględnia w żaden sposób treści omawianej służebności. Zgodnie z treścią tej służebności, każdoczesnemu wieczystemu użytkownikowi nieruchomości oznaczonej jako działka [...] należy zapewnić prawo przejścia i przejazdu przez działkę nr [...]. W ocenie organu wskazane w projekcie zagospodarowania terenu rozwiązanie wypełnia treść służebności, umożliwiając przejście i przejazd przez działkę nr [...], wobec czego, nie można twierdzić, by przedmiotowa służebność ograniczała prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż nieuzasadnione jest stanowisko skarżącej, iż wszczęte pozwem o ochronę służebności gruntowej postępowanie cywilne stanowi zagadnienie wstępne, a organ pierwszej instancji zobligowany był do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem zgodnie z treścią tego przepisu organ jest zobligowany do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Wojewody, nie ulega wątpliwości, iż rozstrzygnięcie, co do ochrony służebności gruntowej przejścia i przejazdu nie należy do kompetencji organu administracji, zatem pozostaje do rozważenia przesłanka zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem postępowania przed sądem powszechnym, a postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej dodatkowo musi być bezpośrednia. Organ stwierdził, że gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wymagana zależność, a zatem podnoszona przez skarżącą spółkę okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewoda uznał także za prawidłowe stanowisko organu I instancji, zgodnie, z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje pozwolenie na budowę na podstawie przedłożonej przez inwestora i spełniającej kryteria ustawowe dokumentacji projektowej. Dodatkowo Wojewoda stwierdził, że inwestor uzgodnił projekt budowlany pod katem wymogów ochrony przeciwpożarowej z posiadającym odpowiednie kwalifikacje rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Prezydent Miasta B., w ocenie Wojewody, nie miał więc podstaw do kwestionowania prawidłowości zaprojektowania przedsięwzięcia, podkreślając przy tym, że ewentualny obowiązek zapewnienia drogi pożarowej obciąża inwestora tylko w stosunku do planowanego przez niego przedsięwzięcia, nie zaś w stosunku do nieruchomości sąsiednich, nawet jeżeli znajdują się one w obszarze oddziaływania tego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy dodatkowo podniósł, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380 ze zm.) i to ta ustawa określa osoby odpowiedzialne za ochronę przeciwpożarową, w tym odpowiadające za doprowadzenie do budynku drogi pożarowej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem; natomiast właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty wskazane w zdaniu poprzednim ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Nie ma zatem żadnych podstaw, w ocenie organu, by twierdzić, że drogę pożarową doprowadzić powinien w stosunku do nieruchomości skarżącej inwestor. W ocenie Wojewody nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora, dalej organ stwierdził, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele czy też użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Ochrona ta nie może też w praktyce oznaczać konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Zadaniem organu jest takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nie naruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m.in. warunki techniczne przewidziane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale przede wszystkim w oparciu o przepisy rozdziału 4 u.P.b. W ocenie Wojewody, w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta B. nie pominął kwestii wpływu projektowanej inwestycji na uprawnienia skarżącej, jako użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej, ponadto organ I instancji uzyskiwał też wielokrotnie w stosunku do zastrzeżeń skarżącej stanowisko inwestora. Wobec powyższego organ odwoławczy orzekł, że postępowanie przed Prezydentem Miasta B. zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem interesów obu stron.

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." W. S., E. N., J. P., B. K.-K. sp.j. reprezentowana przez radcę prawnego M. J., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Pełnomocnik spółki skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w kwocie 1237 zł, w tym wpisu sądowego, kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości trzykrotności stawki minimalnej określonej w §14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo istniejących sprzeczności rozwiązań projektowych z obowiązującym prawem, tj. Uchwałą Nr XLIX/735/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Jachcice - Zachód" w Bydgoszczy oraz Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690), ustawy prawo budowlane (tj. z dnia 2 października 2013 r. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), a w tym:

a) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1) i 2) i art. 4 u.P.b., poprzez dopuszczenie do zatwierdzenia projektu mimo jego niezgodności z Uchwałą Nr XLIX/735/09;

b) dokonanie błędnej wykładni postanowień obowiązującego aktu prawa miejscowego tj. Uchwały Nr XLIX/735/09 w tym § 65 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 3;

c) dokonanie błędnej wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w tym § 3 pkt 19 w zw. z pkt 15-18 tegoż paragrafu, skutkujące niewłaściwym ustaleniem treści określenia – antresola;

d) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. art. 3 ust. 1 pkt 11 oraz art. 4 u.P.b. w zw. z w zw. z art. 285 K.c. i art. 251 K.c. oraz art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece - poprzez uznanie, iż istnieją warunki do zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę gdyż inwestor posiada pełne (nieograniczone) prawo dysponowania nieruchomością, a zastosowane rozwiązania projektowe odnośnie zagospodarowania terenu nie naruszają prawa służebności przejścia i przejazdu wpisanego w księdze wieczystej (dla dz. nr ewid. [...]) na rzecz skarżącego, mimo wskazywania przez skarżącego na spór cywilny co do treści służebności przejścia i przejazdu toczący się przed sądem powszechnym i jednoczesnym przyznaniu przez organ, że treść tego prawa nie jest precyzyjnie określona a przy tym samo określenie jego treści (wobec sporu cywilnego) nie leży w kognicji organu administracji budowlanej;

e) naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej - § 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ust. 9 i 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dn. 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) - poprzez dopuszczenie do zatwierdzenia projektu mimo jego niezgodności z przepisami przeciwpożarowymi polegającym na braku zaprojektowania drogi przeciwpożarowej (o odpowiednich parametrach) dla budynku D (z uwagi na posiadanie 5 kondygnacji.);

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a, na skutek błędnej jego wykładni skutkującej uznaniem, że organ I instancji zasadnie nie zawiesił postępowania i wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, przyjmując że rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie o ochronę służebności gruntowej przejścia i przejazdu (gdzie konieczną przesłanką rozstrzygnięcia jest ustalenie jej treści) przez działkę, na której projektuje się budynki (w sposób naruszający prawo skarżącego), nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu, albowiem związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy cywilnej a prowadzonym postępowaniem jest pośredni;

b) naruszenia art. 7 K.p.a. (zgodnie z którym, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz art. 77 § 1 K.p.a, w zw. z art. 140 K.p.a, (zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - tymczasem organ odwoławczy zupełnie nie odniósł się do oferowanych przez Skarżącego dowodów w postaci dokumentów, w tym postanowień dotyczących zabezpieczenia roszczenia o ochronę prawa służebności gruntowej przejścia i przejazdu (załączonych do pisma skarżącego z dnia [...].04.2015 r., wpływ [...].04.2015 r.) wydanych w spr. sygn akt [...] oraz w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej [...] przed Sądem Rejonowym w B. - co było istotne w świetle ewentualnego stwierdzenia konieczności zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej odnosząc się do sprzeczności zaskarżonej decyzji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podał, że w § 2 ust. 1 MPZP (zawierającym definicje legalne w ramach stosowania uchwały ustalającej MPZP) nie zamieszczono odrębnej definicji kondygnacji nadziemnej, podziemnej ani też definicji antresoli. Stosownie do § 2 ust. 2 MPZP pojęcia i określenia użyte w ustaleniach planu a nie zdefiniowane w ust. 1 tegoż paragrafu, należy rozumieć zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa. W efekcie dla zdefiniowania pojęć: poziomu terenu, kondygnacji, kondygnacji nadziemnej, podziemnej oraz antresoli należy sięgnąć do Rozp. w spr. WT. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 19 MPZP gdy mowa o terenie - należy przez to rozumieć obszar o określonym przeznaczeniu podstawowym i zasadach zagospodarowania, który został wyznaczony na rysunku planu liniami rozgraniczającymi i posiada oznaczenie - numer porządkowy i symbol literowy. Ponadto pełnomocnik wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały ustalającej MPZP teren, na którym projektowana jest inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja organu odwoławczego, oznaczony jest numerem porządkowym 65 i symbolem MW, a to zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 15 MPZP oznacza tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Do terenu tego mają zastosowanie ustalenia tekstowe planu szczegółowe zawarte w Rozdziale 15 "Szczegółowe ustalenia planu" uchwały ustalającej MPZP, a konkretnie § 85 MPZP, który ustala przeznaczenie tego terenu, a także zasady zabudowy i zagospodarowania tego terenu. W § 85 pkt 4 MPZP zamieszczono w szczególności unormowanie w brzmieniu (verba legis): parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: a) wysokość budynków od poziomu ul. J. i Ż. nie może przekroczyć 2 kondygnacji, wysokość budynków lokalizowanych poniżej istniejącej skarpy do dwóch kondygnacji". W ocenie strony skarżącej z powyższego wynika, że w uchwale wyraźnie oddziela się lokalizację budynku na terenie skarpy i poniżej istniejącej skarpy - przy czym w obu wypadkach traktowanych rozdzielnie, projektowany budynek nie może przekroczyć 2 kondygnacji liczonych czy to od poziomu posadowienia na skarpie (przypadek I), czy to od poziomu terenu poniżej skarpy (przypadek II) - w tych warunkach zaprojektowanie budynku D posadowionego w części na skarpie, a w części na terenie poniżej istniejącej skarpy narusza powyższą regulację, gdyż część tego budynku posadowiona poniżej istniejącej skarpy ma w istocie rzeczy co najmniej 4 kondygnacje (a przy uwzględnieniu dalszych wywodów odnośnie pojęcia antresoli zarówno część znajdująca się na skarpie posiada o jedną kondygnację więcej niż dopuszczalna tj. 3 kondygnacje nadziemne a budynek D w części zlokalizowanej poniżej istniejącej skarpy - 5 kondygnacji nadziemnych, pozostałe budynki tj. A, B i C mają po 3 kondygnacje nadziemne). Skarżąca podała, że w projekcie oraz w decyzjach organu I instancji i organu odwoławczego, dopuszczono się naruszenia wyżej opisywanej regulacji skutkiem błędnej wykładni pojęcia antresola, a w jej wyniku uznano za takową ostatnią kondygnację nadziemną (przewidywanej we wszystkich projektowanych budynkach - ABCiD w każdym z ich segmentów). Zgodnie z § 3 pkt 19 Rozp. w spr. WT przez antresolę "należy rozumieć górną część kondygnacji lub pomieszczenia znajdującą się nad przedzielającym je stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamkniętą przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona." W ocenie strony skarżącej fundamentalne znaczenie dla prawidłowej wykładni pojęcia antresoli ma zatem ustalenie treści pojęcia strop pośredni. Porównanie antresoli (§ 3 pkt 19) i kondygnacji (§ 3 pkt 16) w opinii strony skarżącej powinno przynieś wniosek, że antresola winna mieścić się, a ściślej: jej powierzchnia winna być mniejsza niż powierzchnia stropów górnego i dolnego danej kondygnacji lub powierzchnia pomieszczenia, w którym antresola jest wydzielona. W zamierzeniu prawodawcy ma w wyniku jej utworzenia powstać dodatkowy poziom na danej kondygnacji lub w pomieszczeniu - dodatkową wskazówkę dla prawidłowego rozumienia definicji antresoli można wyczytać z § 216 ust. 7 Rozp. w spr. WT, w którym mówi się o: stropie tworzącym w pomieszczeniu dodatkowy poziom – antresolę. Z uwagi na powyższe jeżeli strop przyjmowany za pośredni jest nie tylko stropem antresoli, ale wykracza poza powierzchnię pomieszczenia lub kondygnacji, w której ma być wydzielona antresola lub jest jej równy, to w istocie nie jest stropem pośrednim lecz stropem oddzielającym dwie kondygnacje, a zatem rzekoma antresola jest w takich warunkach kolejną kondygnacją. Taka sytuacja zachodzi w zatwierdzonym projekcie budowlanym bowiem strop uznawany przez projektanta za strop pośredni, nie spełnia powyższych warunków, gdyż powierzchnia tego stropu to nie tylko antresola ale także w znacznej jego części stanowi on powierzchnię tarasu (dla poszczególnych lokali) i w tym zakresie jego powierzchnia pokrywa się z górnym stropem kondygnacji położonej bezpośrednio pod nim - jest on zatem stropem "kondygnacyjnym", a nie stropem pośrednim. W dalszej kolejność strona skarżąca podniosła, że rzekoma antresola powiększa przy tym kubaturę budynku, nadto z rzekomej antresoli zaprojektowano bezstopniowe (bez żadnej różnicy poziomów) wyjścia na taras, a jedyny otwór w jej stropie (poza szachtami) przeznaczony jest na schody łączące ze znajdującą się poniżej kondygnacją nadziemną. W efekcie w każdym z projektowanych budynków A, B, C, D, (w tym w każdym z segmentów tych budynków) istnieje dodatkowa kondygnacja, a zatem występuje sprzeczność z § 85 pkt 4 lit. a) MPZp, gdyż ilość kondygnacji z całą pewnością przekracza dwie, w każdym z projektowanych budynków, niezależnie od miejsca ich posadowienia. W ocenie skarżącej spółki organy w swoim działaniu ograniczyły się jedynie do sprawdzenia czy załączono oświadczenia projektantów o zgodności projektu z przepisami.

W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w pismach procesowych złożonych w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając, że nie daje ona podstaw do zmiany wydanej decyzji.

Pismem procesowym z [...] października 2015 r. uczestnik postępowania spółka N. D. z o.o. wniosła o oddalenie skargi z uwagi na fakt, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Uczestnik podał, że w oparciu o obowiązujące prawo oraz wykładnie, spór dotyczący służebności nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania, gdyż wydane pozwolenie na budowę umożliwia realizację służebności. Ponadto zaistniały i zawisły przed sądem powszechnym spór dotyczy ochrony wykonywania służebności, a więc stanu faktycznego nie zaś ochrony stanu prawnego. W ocenie uczestnika postępowania nie zaistniała kolizja prawna pomiędzy planowaną inwestycją a istniejąca służebnością. W ocenie spółki, interpretacją jakiej dokonuje skarżąca prowadziłaby do wniosku, że istnienie służebności trwale uniemożliwia zabudowanie nieruchomości, pomimo zgodności z MPZP.

Odnośnie zgodności inwestycji z MPZP uczestnik podał, że planowana inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem terenu, który wykazuje znaczne zróżnicowanie poziomów, nawet do 10 m. Uczestnik podał, że górny taras został zaprojektowany jako dostępny z ul. Ż., zaś dolny z ul. J. Od strony ul. Ż. i J. zabudowa 2 kondygnacyjna (mieszkania powyżej poziomu terenu). Na przedmiotowym terenie obowiązuje lokalizacja zabudowy z wykorzystaniem istniejącej konfiguracji terenu w tym zabudowa tarasowa, obniżająca się w kierunku B. Dalej uczestnik podał, że wysokość budynków od poziomu ul. J. i Ż. nie może przekraczać dwóch kondygnacji nadziemnych, zaś budynków lokalizowanych poniżej istniejącej skarpy ustala się do dwóch kondygnacji, co zostało uwzględnione w projekcie inwestycji. Następnie uczestnik podał, że budynek A segment 1, 2, 4 posiadają 2 kondygnacje, zaś segment 3 jest 1 kondygnacyjny. Natomiast budynki B i C od strony ul. J. są 2 kondygnacyjne, a mieszkania na drugiej kondygnacji posiadają antresole (pomieszczenia dostępne z tylko mieszkań wewnętrzną klatką schodową). Te same budynki ze względu na konfigurację terenu (różnica poziomów do 10 m) od strony dolnego tarasu mają również 2 kondygnacje z antresolami. Budynek D od strony ul. Ż. jest 2 kondygnacyjny, a mieszkania na drugiej kondygnacji posiadają antresole, a od strony dolnego tarasu (ze względu na usytuowanie na uskoku skarpy) 4 kondygnacje. Powyższe jest zgodne z ustaleniami MPZP.

W odpowiedzi na zarzuty dotyczące antresoli, uczestnik podał, że zgodnie z przepisem § 3 pkt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie projekt stanowiący podstawę do wydania zaskarżonego pozwolenia spełnia powyższe warunki, a więc nie została przekroczona liczba kondygnacji, zaś wydana decyzja jest zgodna z ustaleniami MPZP w zakresie ich liczby.

W odniesieniu do ochrony przeciwpożarowej, uczestnik stwierdził, że dojazd do planowanej inwestycji został zapewniony od strony ul. J. i ul. Ż., co oznacza że nie jest wymagana droga pożarowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Kontrolując zgodność z prawem aktów wymienionych w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przepis art. 134 § 1, według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów sąd uznał, że narusza ona prawo.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie o zgodności z prawem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C i D z wbudowanymi garażami (wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną: wod.-kan., c.o., went., elektr. i teletech.), dróg wewnętrznych, chodników, parkingów, elementów małej architektury, zieleni oraz rozbiórkę ruin istniejącej zabudowy, w granicach działek o nr ew. [...],[...],[...],[...], obręb [...], przy ul. Ż. w B., stanowiących I etap osiedla mieszkaniowego, wraz z budową zjazdu o parametrach zjazdu publicznego z ulicy Ż. (na terenie działki o nr ew. [...], obręb [...]) i dwóch zjazdów o parametrach zjazdów indywidualnych z ulicy J. (w granicach działek o nr ew. [...] i [...], obręb [...], oraz działek o nr ew. [...] i [...], obręb [...]), na teren przedmiotowej inwestycji.

Podstawowym zarzutem skargi uczyniono brak zgodności planowanej inwestycji z uregulowaniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2015 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409), zgodnie z którym to przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Oznacza to, iż w przypadku, gdy na terenie objętym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązuje plan miejscowy organ udzielający pozwolenia na budowę ma obowiązek sprawdzenia zgodności rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Badanie zgodności z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego i polegać powinno na dokładnej analizie zapisów obowiązującego na danym obszarze planu miejscowego, a w szczególności jego ustaleń dotyczących terenu przewidzianego do zainwestowania oraz dopuszczonych tym planem warunków i sposobów jego zabudowy.

W ocenie Sądu orzekające w kontrolowanym postępowaniu organy nie wywiązały się z nakreślonego powyższym przepisem obowiązku uznając, że przedłożony do zatwierdzenia przez stronę skarżącą projekt budowlany jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podjętym w uchwale Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2009 r., Nr XLIX/735/09 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Jachcice - Zachód" w Bydgoszczy.

Wskazany powyżej przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane posługuje się pojęciem "zgodności". Z przyjętego w powszechnym rozumieniu znaczenia pojęcia "zgodność" danego aktu z innym wynika natomiast, że jest to stopień znacznie silniejszy niż "spójność" czy też "niesprzeczność". A zatem z woli ustawodawcy nie można w takim przypadku stosować jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej. Twierdzenie to wzmacnia okoliczność, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem normatywnym, powszechnie obowiązującym, który zawiera ustalenia wiążące na obszarze, na którym obowiązuje, tak długo dopóki nie zostanie stwierdzona jego nieważność, bądź nie zostanie uchylony. Postanowienia miejscowego planu wiążą nie tylko właścicieli nieruchomości gruntowych położonych na jego obszarze, ale i organy gminy oraz inne organy państwa, we właściwości których pozostaje wypowiadanie się w kwestii praw i obowiązków właściciela nieruchomości, na podstawie przepisów odrębnych.

Poddając analizie przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego powyższą uchwała należy stwierdzić, że działka ewidencyjna nr [...], na której ma zostać zrealizowana inwestycja objęta kwestionowanym projektem budowlanym objętej symbolem 65.MW stanowi tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (§ 5 uchwały). W § 85 uchwały ustalono przeznaczenie oraz zasady zabudowy i zagospodarowania terenu oznaczonego w planie symbolem 65.MW. W pkt 2 lit. b ustalono jako zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego lokalizację zabudowy z wykorzystaniem istniejącej konfiguracji terenu w tym zabudowę tarasową, obniżającą się w kierunku B. W pkt 4 lit. a powyższego paragrafu w ramach parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu ustalono, że wysokość budynków od poziomu ul. J. i Ż. nie może przekroczyć 2 kondygnacji naziemnych, wysokość budynków lokalizowanych poniżej istniejącej skarpy do dwóch kondygnacji.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nakłada zatem ograniczenie w zabudowie terenu dla planowanej inwestycji ilością kondygnacji przy zabudowie tego terenu. Definicja pojęcia "kondygnacja" zawarta jest w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późno zm.). Należy przez nią rozumieć poziomą nadziemną lub podziemną część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia. Przepisy rozróżniają pojęcie kondygnacji podziemnej, przez które należy rozumieć kondygnację zagłębioną ze wszystkich stron budynku, co najmniej do połowy jej wysokości w świetle poniżej poziomu przylegającego do niego terenu, a także każdą usytuowaną pod nią kondygnację oraz kondygnacji nadziemnej będącej każdą kondygnacją niebędącą kondygnacją podziemną (§ 3 pkt 16, 17, 18 rozporządzenia).

Analiza złożonego przez inwestora projektu architektoniczno-budowlanego wskazuje, że do realizacji przewidziany jest budynek mieszkaniowy, wielorodzinny, dwukondygnacyjny, przy czym na ostatniej kondygnacji zaprojektowano pomieszczenia przynależne do niektórych lokali mieszkalnych położonych poniżej (na II kondygnacji), które nazwano "antresolami". Takie oznaczenie powierzchni ma natomiast istotne w sprawie znaczenie, gdyż powierzchnia antresoli, mimo że wykorzystywana na cele mieszkaniowe nie stanowi dodatkowej kondygnacji.

W ocenie Sądu zaprojektowana nad II kondygnacją powierzchnia nie jest antresolą, lecz dodatkową III kondygnacją, której realizacji nie dopuszcza plan miejscowy.

W tym zakresie wskazać należy, iż definicję antresoli podobnie jak przywołaną już definicję kondygnacji zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z jego § 3 pkt 19 przez antresolę należy rozumieć górną część kondygnacji lub pomieszczenia znajdującą się nad przedzielającym je stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamkniętą przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona.

Odnosząc istniejący w sprawie stan faktyczny do przywołanej definicji bezspornym jest, że zaprojektowane nad II kondygnacją powierzchnie znajdują się nad przedzielającymi je stropami pośrednim. Bezspornym również jest, że powierzchnie te nie są zamknięte przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego są wydzielone. Nie został jednak spełniony kolejny warunek "jednoprzestrzenności" kondygnacji lub pomieszczenia. Przywołana definicja antresoli opisuje dwa jej rodzaje. Pierwszy to antresola kondygnacji, drugi zaś to antresola pomieszczenia. Zważyć jednak należy, iż zarówno kondygnacja, jak i pomieszczenie muszą mieć jednoprzestrzenny układ, tj. nie zamknięty stałymi przegrodami (ścianami).

W przedmiotowej sprawie nie może natomiast budzić wątpliwości, że II kondygnacja projektowanego budynku nie jest jednoprzestrzenna, gdyż znajduje się na niej szereg pionowych przegród oddzielających poszczególne mieszkania zaprojektowane na tej kondygnacji (przedpokój, pokój i kuchnia). Nie można zatem przyjąć, że zaprojektowane nad II kondygnacją powierzchnie stanowią antresolę kondygnacji, jak tego domaga się inwestor. Antresola kondygnacji nie może znajdować się na kondygnacji, która nie ma jednoprzestrzennego układu, lecz posiada wydzielone na całej powierzchni pomieszczenia.

Nie można również przyjąć, że zaprojektowane nad II kondygnacją powierzchnie stanowią antresolę pomieszczenia. Świadczy o tym okoliczność, że zaprojektowana górna część pomieszczenia oddzielona stropem pośrednim ma większą powierzchnię niż powierzchnia pomieszczenia, z której została ona wydzielona. Wynika to zaś z faktu, że przestrzeń nad stropem pośrednim wykracza poza obrys pomieszczenia, do którego jest przydzielona. Według projektu budowlanego górne przestrzenie znajdujące się nad stropem pośrednim należące do mieszkań położonych na II kondygnacji, nazwane przez inwestora antresolami, znajdują się odpowiednio nad innymi pomieszczeniami II kondygnacji oraz nad innymi pomieszczeniami niż te, z których zostały wydzielone.

Wobec powyższego wydzielone z III kondygnacji powierzchnie nazwane antresolą, nie mogą być za nie uznane, gdyż nie spełniają wszystkich omówionych wyżej wymogów kwalifikacyjnych przewidzianych dla antresoli. Powierzchnie te, stanowią samodzielną, odrębną kondygnację o wysokości przewidzianej dla kondygnacji stosownie do § 3 pkt 16 cyt. rozporządzenia.

W ocenie Sądu antresolą pomieszczenia w rozumieniu § 3 pkt 19 rozporządzenia będzie jego górna część oddzielona od dolnej stropem pośrednim. Wydzielenie stropem pośrednim powinno odbyć się w ramach jednego pomieszczenia. Za trafne należy uznać stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 528/12 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że w zapisie § 3 pkt 19 rozporządzenia zawarte są dwa wymogi, które powinny być spełnione jednocześnie: 1/ znajdowania się nad przedzielającym je stropem pośrednim i 2/ powierzchni mniejszej od powierzchni wnętrza. Ten drugi wymóg mniejszej powierzchni antresoli od powierzchni pomieszczenia, z którego jest wydzielona antresola nie może być interpretowany w oderwaniu od wymogu znajdowania się jej nad przedzielającym je stropem pośrednim z wnętrza jej wydzielenia.

W przedmiotowej sprawie pomieszczenia zaprojektowane jako antresole wykraczają poza obrysy pomieszczeń, z których zostały wydzielone np. z przedpokoju, z którego prowadzą schody, wydzielono większą powierzchnię pomieszczenia nazwanego antresolą, która znajduje się również nad stropami innych pomieszczeń położonych na poniższej kondygnacji. Wobec tego, że pomieszczenia wydzielone nad lokalami drugiej nadziemnej kondygnacji, są trzecia kondygnacją naziemną budynku, nie spełniają one wymogów antresoli. Parametry lokali nad drugą kondygnacją budynku stanowią przestrzeń o wysokości przewidzianej dla kondygnacji stosownie do § 3 pkt 16 rozporządzenia i stanowią samodzielną, odrębną trzecią kondygnację budynku. W związku z tym zaprojektowany budynek nie odpowiadał wymogom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczającego dopuszczalną ilość dwóch kondygnacji naziemnych.

W świetle przedstawionych okoliczności, doszło w ocenie Sądu do naruszenia przepisów ww. rozporządzenia w tym zakresie oraz do odstępstwa ustaleń decyzji udzielającej pozwolenia na budowę od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego poprzez dodanie trzeciej kondygnacji.

Organ administracji publicznej orzekający o pozwoleniu na budowę, jest bezwzględnie związany warunkami mpzp i nie może od tych warunków odstąpić. W sytuacji nie respektowania zawartych w nim warunków, prowadzi to do naruszenia przepisów prawa miejscowego, będącego przecież źródłem prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły.

W konsekwencji należy uznać, iż w sprawie doszło do nadużycia prawa a przez to naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego z uwagi na niezachowanie wymogu co do ilości kondygnacji budynku. Opisane wyżej naruszenie wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa (podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku sygn. akt II SA/Bd 145/15 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy niecelowa w ocenie Sądu jest ocena pozostałych zarzutów skargi, ponieważ naruszenie przepisów prawa materialnego przez organ w zakresie braku zgodności projektu budowlanego z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czyni niemożliwym realizację planowanej inwestycji w oparciu sporządzony projekt budowlany przez projektanta.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku w zakresie definicji antresoli oraz dokona ponownej analizy projektu budowlanego w zakresie pozostałych kondygnacji również podziemnych, mając na uwadze ograniczenia wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 ww. ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).