Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 823/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 , art. 106 par 4, art. 133 par 1, art. 141 par 4,  art. 176
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 par 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 579/14 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt III Sa/Łd 579/14 oddalił skargę B. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

B. P. złożył w dniu 15 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w treści którego ubiegał się m.in. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 31,57 ha. Do wniosku dołączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie zadeklarowanych do płatności działek.

W toku przeprowadzonej w dniach 9 - 12 grudnia 2013 r. kontroli w gospodarstwie rolnym B. P. przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrola na miejscu obejmująca weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów oraz weryfikację przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku tej kontroli stwierdzono liczne nieprawidłowości dotyczące: uprawy należącej w całości do innej grupy upraw, przedeklarowania powierzchni działek zgłoszonych do płatności, zaniechania prowadzenia działalności rolniczej, niespójności działek oraz powiększenia zasięgu pola zagospodarowania. Stwierdzono również, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie, a na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

Decyzją z dnia 20 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatu Zgierskiego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Aleksandrowie Łódzkim odmówił przyznania wnioskodawcy płatności ONW.

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 kwietnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Aleksandrowie Łódzkim (dalej Dyrektor ARiMR lub Organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i ewentualnie zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Organ odwoławczy wskazał, iż wyniki kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Zdaniem Organu okoliczność, iż strona nie była obecna podczas przeprowadzania czynności kontrolnych nie wpływa na wiarygodność dowodu z oględzin, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE z 28 stycznia 2011 r., nr L 25, str. 8), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 65/2011, kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia.

Organ II instancji wskazał, iż w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że na działkach rolnych: A, D, E, K, L, N, NN i PP zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Działki te porasta wysoka niewykoszona roślinność, kilkuletnie krzewy i samosiejki drzew, które jednoznacznie wskazują, że w 2013 r., działki te nie były użytkowane rolniczo i na tej podstawie zostały wykluczone z płatności. Ponadto organ II instancji wskazał, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej, różnica wyniosła 5,30 ha, co stanowi 20,1751 % powierzchni stwierdzonej. Z uwagi, iż w sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 20 % powierzchni stwierdzonej, odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności ONW.

Organ wskazał, iż powyższe uchybienia stanowią naruszenie § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW oraz § 1 ust. 1 pkt 5 i § 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, nakładających na rolników obowiązek przestrzegania minimalnych norm przez cały rok kalendarzowy, którego dotyczył wniosek.

Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE z 23 grudnia 2006 r., nr L 368, str.15), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1974/2006. Rolnik nie zgłosił na piśmie Organowi I instancji wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej w terminie określonym w tym przepisie.

W ocenie Organu II instancji w rozpoznawanej sprawie przepis z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, którego wystąpienie uprawnia organ administracji do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania. Organ odwoławczy uznał, iż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki kontroli na miejscu. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości, a zgłosił we wniosku działki, na których nie prowadził działalności rolniczej.

Na powyższą decyzję B. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji skarżący oświadczył, iż protokół kontroli otrzymał w styczniu albo lutym 2014 r. Nie składał zastrzeżenia do protokołu kontroli, ponieważ nie rozumiał jego treści, a kontrolujący poinformowali go tylko o drobnych uchybieniach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zdaniem Sądu w sprawie organy obu instancji dokonały wnikliwej oceny zgodności wniosku skarżącego z wymaganiami prawnymi i prawidłowo uznały, że grunty zadeklarowane przez skarżącego nie uprawniały go do otrzymania wnioskowanej przez niego płatności ONW, a sam wniosek zawierał szereg nieprawidłowości, których konsekwencją było zawyżenie powierzchni zadeklarowanej we wniosku (31,57 ha) w stosunku do powierzchni stwierdzonej (26,27 ha). Zdaniem Sądu I instancji nieprawidłowości te szczegółowo zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych B, C, I, M O, Z, Ł jest większa od powierzchni stwierdzonej, zaś dokonany w toku czynności kontrolnych pomiar tych działek jest prawidłowy. Ponadto organ szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola wykazała, że na działce B i C rolnik nie przeprowadził w terminie na łąkach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub nie były wypasane na nich zwierzęta, a także na działce G rolnik nie przeprowadził w terminie na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych. Na działkach A, D, E, K, L, N, NN i PP zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, na której widoczne są liczne samosiejki drzew i krzewów oraz niewykoszona roślinność. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje więc, że nie są to obszary, na których prowadzona jest działalność rolnicza, lecz są to grunty zaniedbane.

W ocenie Sądu I instancji ustalenia organów są prawidłowe, a strona skarżąca nie podważyła ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.

WSA podniósł, iż przepis art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie, z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Sąd I instancji wskazał, iż w sprawie z prawa zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli skarżący nie skorzystał. Nie kwestionował wyników czynności kontrolnych weryfikujących powierzchnię poszczególnych działek rolnych oraz stwierdzających zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na wskazanych działkach. Nadto, Sąd podniósł, iż uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia powierzchni faktycznie rolniczo użytkowanej przez skarżącego oraz powierzchni niekwalifikującej się do płatności.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącego o przesłuchanie wskazanych przez niego w skardze świadków. Zdaniem Sądu I instancji, w sytuacji, gdy nieprawidłowości w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności stwierdzone zostały przez inspektorów terenowych w ramach kontroli na miejscu, co zostało jednocześnie zobrazowane za pomocą dokumentacji fotograficznej, okoliczności tych nie są w stanie podważyć zeznania świadków, mających potwierdzić wykonywanie na spornych działkach określonych zabiegów agrotechnicznych.

Sąd I instancji wskazał, iż kontrole działek były dokonywane bez obecności strony zgodnie z prawem krajowym i wspólnotowym, gdyż nie jest to wymagane w przypadku, gdy dokonywane są pomiary działek. Skarżący nie wniósł uwag w przepisanym terminie, ani do dnia wydania decyzji I instancji. Z tego względu, zdaniem Sądu I instancji należało przyjąć, że producent nie kwestionował wyników kontroli działek do tego momentu. Stwierdzenie Skarżącego, iż nie składał zastrzeżeń do protokołu kontroli gdyż nie zrozumiał jego treści, zdaniem WSA, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w raporcie zamieszczony jest opis znaczenia kodów pokontrolnych w zakresie kwalifikowalności. Uważne zapoznanie się z ww. kodami umożliwiało rolnikowi sprawdzenie, jakie nieprawidłowości zostały stwierdzone w trakcie czynności kontrolnych.

Nadto, Sąd I instancji uznał, iż podnoszone przez skarżącego w odwołaniu okoliczności dotyczące niemożności wypełnienia swoich zobowiązań zasadnie organ odwoławczy przyjął za niezasługujące na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Sąd I instancji wskazał, iż skarżący nie zgłosił na piśmie do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we właściwym terminie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, które dawałyby podstawę do uznania, że z przyczyn niezależnych nie wykonał swoich zobowiązań.

Sąd I instancji podniósł, iż stosownie do treści art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Skoro w rozpoznawanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną przez skarżącego a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 5,30 ha, co stanowi 20,1751% powierzchni stwierdzonej, a więc przekroczyła 20 %, prawidłowo organ odmówił przyznania płatności ONW.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej: na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 p.p.s.a i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przy wydawaniu wyroku istotnej części akt sprawy - danych znajdujących się w aktach organu w postaci płyty CD oznaczonej symbolami....;

2. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przesłanek przeprowadzania postępowania dowodowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak również poprzez oddalenie skargi pomimo niekompletnych akt sprawy, a to poprzez zastąpienie dowodu doręczenia skarżącemu Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz Raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności zwanymi dalej Raportami kontroli (który to dowód doręczenia dokonanego na podstawie przepisów Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego powinien znajdować się w aktach organu) przesłuchaniem/odebraniem oświadczenia od skarżącego na rozprawie;

3. art.141 § 4 p.p.s.a, art. 3 p.p.s.a i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez:

brak skontrolowania prawidłowości doręczenia skarżącemu Raportów kontroli, a w konsekwencji możliwości skarżącego do złożenia przez skarżącego zastrzeżeń do przeprowadzonej kontroli oraz prawidłowości pouczenia skarżącego o możliwości złożenia zastrzeżeń do przeprowadzonej kontroli;

brak skontrolowania prawidłowości ustaleń faktycznych Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi i nie wykonanie obowiązku rzetelnej i rzeczywistej kontroli decyzji,

brak wskazania w uzasadnieniu wyroku czy sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi i w jakim zakresie - co pozbawiło sąd administracyjny możliwości jego subsumcji do wzorca ustawowego

przyjęcie bezkrytycznie oceny stanu sprawy, które Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi dokonał bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego;

art. 145 § 1 pkt. 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. polegające na wydaniu rozstrzygnięcia oddalającego skargę pomimo, że decyzje organów I i II instancji wydane zostały w następstwie dowolnej oceny zabranego materiału dowodowego;

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są bezzasadne. Ich istota sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji z naruszeniem powołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania wadliwie przyjął, a tym samym wadliwie ocenił zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, a w konsekwencji wadliwie uzasadnił swoje stanowisko.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów określonych w skardze kasacyjnej należy podkreślić, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15.12. 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).

Jednocześnie stwierdzić należy, że wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (vide wyrok NSA z 18.04. 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).

W tym stanie rzeczy odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.133 § 1 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że z przyjętej na jego gruncie regulacji wynika, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 55 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, iż sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym, jak to wynika z art. 106 § 4 p.p.s.a. powszechnie znane fakty, a także dowody uzupełniające z dokumentów - art. 106 § 3 p.p.s.a. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, rozumiany jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach i stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego, oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz zakaz wykraczania poza ten materiał (vide wyrok NSA z 26.06.2009 r. I FSK 470/08, wyrok NSA z 2.12.2010 r. I GSK 806/10 niepublikowane).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że z naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy kontrola legalności zaskarżonego aktu administracyjnego doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym (vide wyrok NSA z 19.10. 2010 r. II OSK 1645/09 niepublikowany).

W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała sytuacja, która uzasadniałaby uznanie, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.133 § 1 p.p.s.a.

Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Sąd I instancji uwzględnił wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego, które w sposób jednoznaczny wskazywały na fakt zawyżenia przez skarżącego powierzchni zadeklarowanej we wniosku o płatność w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli oraz wykazały, że na działkach B i C skarżący nie przeprowadził w terminie wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub nie były na tych działkach wypasane zwierzęta, a na działce oznaczonej literą G w terminie nie było przeprowadzane koszenie lub wykonanie innych zabiegów uprawowych. Nadto kontrola wykazała, że na działkach oznaczonych literami A, D, E, K, L, N, NN, PP skarżący zaniechał prowadzenia działalności rolniczej.

Zdaniem NSA całkowicie chybiony jest także zarzut odnoszący się do naruszenia art. 3 p.p.s.a. oraz art.1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W tym zakresie należy podzielić stanowisko prezentowane w doktrynie, że przepis art. 3 p.p.s.a. statuuje domniemanie jurysdykcji sądownictwa administracyjnego w odniesieniu do każdej aktywności podmiotu wykonującego administrację publiczną, jeżeli jest ona podejmowana w formie wskazanej w tym przepisie. Domniemanie to może być obalone na skutek wyraźnego i nie budzącego wątpliwości przepisu szczególnego, który wskazuje inny sąd albo wyklucza możliwość zaskarżenia danego zachowania do sądu (vide M. Jaśkowska - Właściwość sądów administracyjnych - zagadnienia wybrane w J. Zimmermann – Koncepcja systemu prawa administracyjnego - Warszawa 2007 s. 571).

Powołany wyżej przepis prawa poprzez kryterium sprawy z zakresu administracji publicznej wyznacza zakres przedmiotowy kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, że Sąd I instancji uczynił przedmiotem kontroli czynność (sprawę) nie objętą zakresem przedstawionym w tym przepisie prawa, ani nie wykazał, że zachodzą przesłanki skutkujące obaleniem domniemania jurysdykcji, o których mowa w tym przepisie prawa.

Z kolei przepis art. 1 § 1 p.u.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Natomiast taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto wskazać należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W ocenie NSA brak jest także podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej. Uwzględniając zasadę, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie art. 133 § 1 p.p.s.a., zauważyć należy, że sąd administracyjny rozpoznający skargę może (z urzędu lub na wniosek) przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sprawie. Zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, co oznacza, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art.106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.

Za bezzasadny należy uznać także zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy zauważyć i przypomnieć że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (vide wyrok NSA z dnia 12.10. 2010 r., sygn. II OSK 1620/10).

Tak więc zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia wyroku może się okazać zasadny tylko wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w art.141 § 4 p.p.s.a. zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.

Ponadto podkreślić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art.107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Przeprowadzona przez Sąd I instancji, ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jest przekonywująca, logiczna i spójna.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.