Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 121/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Sachanbińska sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie asesor sadowy Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie funkcjonariusza służby więziennej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Decyzją z dnia 29 sierpnia 2003 r., nr [...], Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O., z dnia 18 czerwca 2003 r., nr [...], w sprawie uchylenia swojej decyzji Nr [...], z dnia 8 października 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S., z dnia 13 sierpnia 2001 r., w sprawie obniżenia M. P. dodatku służbowego. W wyniku decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 18 czerwca 2003 r. przywrócono M. P. dodatek służbowy w wysokości 420 zł miesięcznie, tj. do poziomu sprzed wydania decyzji o jego obniżeniu, jak również zarządzono wypłatę wyrównania dodatku służbowego za okres od września 2001 r. do lipca 2003 r.

Decyzją z dnia [...], nr [...] , Dyrektor Zakładu Karnego nr [...] w S., odmówił przyznania M. P. zwiększonej kwoty dodatku służbowego i utrzymał jego kwotę w wysokości jaką funkcjonariusz posiadał na dzień zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej, tj. w wysokości 420 (czterysta dwadzieścia) złotych. Decyzja wydana została w związku ze złożeniem przez M. P., w dniu 26 lipca 2003 r., wniosku o ustalenie zwiększonej kwoty dodatku służbowego. Wniosek został złożony wraz z odwołaniem od decyzji personalnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia 10 lipca 2003 r., w sprawie zwolnienia M. P. ze służby. Rozpoznanie wniosku wyłączone zostało do odrębnego postępowania. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał przepis art. 31 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i art. 103 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w trakcie prowadzonego postępowania uwzględniono rozstrzygnięcia dotyczące wniosku M. P. z dnia 26 lutego 2003 r. w sprawie przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny jego osiągnięć w służbie, kserokopię zawartości akt osobowych funkcjonariusza – część B, materiały dotyczące kontroli wewnętrznych przeprowadzonych przez M. P. – wymienionych we wniosku oraz protokół kontroli kompleksowej z 1999 r. – rozdział VIII i pozostałe materiały charakteryzujące przebieg służby wnioskodawcy. Ponadto w skład materiału objętego postępowaniem włączono pismo M. P. z dnia 23 grudnia 2003 r. Opierając się na zebranym materiale dowodowym organ uznał, iż wnioskodawca był sukcesywnie nagradzany za swoje osiągnięcia w służbie i odpowiednio do swoich zasług otrzymywał w trakcie służby nagrody, awanse oraz podwyższenia dodatku służbowego. Wyjaśnił jednocześnie, iż w niniejszej sprawie ocenie dowodowej nie podlegała sprawa innych funkcjonariuszy wymienionych we wniosku. Wskazując na przepisy ustawy o Służbie Więziennej oraz przepis § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego (...), Dyrektor stwierdził, iż dodatek służbowy ma charakter uznaniowy, przyznaje się go w formie decyzji personalnej, nie ma możliwości przyznania dodatku służbowego na wniosek funkcjonariusza oraz, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby nie stanowi podstawy do podwyższenia dodatku. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wyjaśnił, iż M. P. przed zwolnieniem ze służby otrzymywał dodatek służbowy w wysokości 420 zł, która to kwota uznana została przez Dyrektora za adekwatną do wyników uzyskiwanych w służbie. Ocena wyników uzyskiwanych w służbie ujęta została między innymi w opinii służbowej, notatkach służbowych znajdujących się w aktach osobowych oraz materiałach dotyczących kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli OISW w O. Jako okoliczności, które miały wpływ na ocenę służby i postawy funkcjonariusza organ wskazał również skazanie M. P. przez Sąd Grodzki za popełnione wykroczenie oraz nieukończenie od maja 2000 r. ani jednego kursu specjalistycznego podnoszącego kwalifikacje zawodowe. Organ wyjaśnił, iż od dnia 18 stycznia 2002 r. służba M. P. i jej wyniki, nie podlegały ocenie, z uwagi na absencję w służbie. Ponadto nadmienił, iż kwota dodatku służbowego przyznanego M. P. była jedną z najwyższych jakie otrzymywali funkcjonariusze zatrudnieni w Zakładzie Karnym nr [...] w S. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podkreślił również, iż termin rozpatrzenia wniosku uległ wydłużeniu z uwagi na gromadzenie akt sprawy oraz konieczności skorzystania z materiałów znajdujących się w dyspozycji innych organów.

W odwołaniu od decyzji, M. P. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa, brak obiektywizmu oraz dyskryminację jego osoby. Powołując się na przepis art. 128 K.p.a. odstąpił od uzasadnienia zarzutów, jednakże podtrzymując argumenty podniesione w dokumentach dotyczących sprawy, odwołujący wniósł jednocześnie o udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w treści następujących pism:

- w skardze do NSA z dnia 21 maja 2003 r. (sygn. akt II SA/Wr 1142/03),

- w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2003 r. (dot. sygn. akt II SA/Wr 1142/03),

- w odwołaniu z dnia 30 lipca 2003 r. (od decyzji personalnej Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w S. z dnia 18 lipca 2003 r., nr [...]),

- w odwołaniu z dnia 26 lipca 2003 r. (od decyzji personalnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 10 lipca 2003 r., nr [...]),

-w piśmie odwołującego z dnia 30 listopada 2003 r., adresowanym do Dyrektora Generalnego SW,

- w piśmie odwołującego z dnia 23 grudnia 2003 r., kierowanym do Dyrektora Generalnego SW za pośrednictwem dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w S.

Dodatkowo odwołujący wniósł o zajęcie stanowiska w sprawach wymienionych w pkt IV 1, 2, 3, 4, 5 oraz A i B (str. 2-4) jego wniosku z dnia 26 lutego 2003 r.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał przepis art. 31 ust. 4 oraz art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, jednym z dodatków o charakterze stałym przysługującym funkcjonariuszowi jest dodatek służbowy, który w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137) przysługuje funkcjonariuszowi w wysokości do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Jego wysokość uzależniona jest od przesłanek określonych w ust. 2 § 4, w tym między innymi od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych. Zaakcentował, że dodatek służbowy ma charakter uznaniowy, a jego wysokość uzależniona jest od oceny pracy funkcjonariusza dokonanej przez właściwego przełożonego, przy czym uznanie przełożonego dotyczące ustalenia wysokości dodatku jest skrępowane dyrektywami kierunkowymi wskazującymi, jakie czynniki winny być uwzględnione przy podejmowaniu indywidualnych rozstrzygnięć. Organ odwoławczy stwierdził także, iż dodatek przysługuje funkcjonariuszowi z mocy prawa, a przepisy nie przewidują uprawnienia funkcjonariusza do wnioskowania wysokości czy też podwyżki dodatku służbowego, ani możliwości ustalenia wysokości lub podwyższenia takiego dodatku na wniosek funkcjonariusza, jak również nie wymieniają przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby – jako kryterium wpływającego na wysokość otrzymywanego dodatku służbowego. Jak wyjaśniono w niniejszej sprawie wysokość dodatku służbowego była również zależna między innymi od wyników uzyskiwanych w służbie. Właściwy przełożony, przed zwolnieniem M. P. ze służby, dokonał jej oceny i przyznał dodatek w kwocie 420 zł, która to kwota była adekwatna do uzyskiwanych wyników. Organ zwrócił uwagę, iż od stycznia 2002 r. do dnia zwolnienia ze służby, M. P. nie wykonywał swoich obowiązków służbowych, w związku z czym Dyrektor Zakładu Karnego nr [...] w S. nie mógł dokonać oceny jego wyników w służbie, jak również nie mógł przyznać mu nowych zadań służbowych, mogących mieć wpływ na wysokość dodatku służbowego. Dodatkowo, jako przesłankę mającą wpływ na wysokość dodatku organ wskazał nieukończenie przez skarżącego od maja 2000 r. żadnego kursu specjalistycznego podnoszącego jego kwalifikacje. Organ odwoławczy przypomniał także skazanie odwołującego się, w dniu 24 października 2002 r., przez Sąd Grodzki, za wykroczenie z art. 86 § 1 K.w. (kolizja drogowa) i stwierdzenie nieprawidłowości podczas kontroli działu kwatermistrzowskiego, którego Kierownikiem był skarżący.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, M. P. wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji. Zarzucił jej rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego wskazanych w art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 § 2, 15 oraz przepisów art. 24 § 1, 61 § 4, 75 § 1, 77 § 1 i 4, 78, 79, 80, 81, 107 § 3, 131, 136, 154 § 1 i 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. nr 14, poz. 137) w związku z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. W ocenie skarżącego naruszenia polegały na:

- wydaniu decyzji uznaniowej bez przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego w tej sprawie (czym rażąco naruszono art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 61 § 4 K.p.a.);

- niezapoznaniu skarżącego ze zgromadzonymi materiałami postępowania administracyjnego (czym rażąco naruszono art. 77 § 4 K.p.a.);

- uniemożliwieniu skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie, przed podjęciem decyzji w II instancji (czym naruszono art. 9, 10 § 1, 11, 78, 79, 81, 131 K.p.a.);

- przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w znacznym zakresie (czym rażąco naruszono przepis art. 136 K.p.a.), a także uniemożliwiając skarżącemu udział w postępowaniu;

- uzasadnieniu decyzji bez uwzględnienia wielu przesłanek niezbędnych do jej podjęcia (czym rażąco naruszono art. 7, 11, 77 § 1, 80, 81, 107 § 3 K.p.a.).

Skarżący podtrzymał zarzuty braku obiektywizmu i naruszenia zasad K.p.a. skierowane w odwołaniu pod adresem decyzji I instancji.

Skarżący oświadczył również, iż nie składał żadnego wniosku o ustalenie zwiększonej kwoty dodatku służbowego. Powołując się na orzecznictwo sądowe zakwestionował także niedopuszczenie, jako dowodów, materiałów dotyczących innych funkcjonariuszy, wskazując iż z uwagi na podobieństwo spraw mogły się one przyczynić do wyjaśnienia istotnych kwestii w niniejszej sprawie. Podniósł także, iż dodatek służbowy w kwocie 420 zł został przywrócony przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w trybie nieprzewidzianym przez prawo. Odnośnie opinii dotyczących oceny pracy skarżącego, na które organy wskazywały w decyzjach, skarżący zaznaczył, iż wydane zostały z naruszeniem prawa. Zaznaczył również, iż notatki służbowe na które powołał się organ I instancji nie posiadają niezbędnych cech urzędowo sporządzonego dokumentu, z uwagi na brak podpisu skarżącego, co stanowi naruszenie art. 14 i 68 K.p.a. W kwestii argumentu organów, iż skarżący od maja 2000 r. nie ukończył żadnego kursu specjalistycznego, M. P. wyjaśnił, iż wynikało to z faktu braku szkoleń organizowanych przez Służby Więzienne. Odnosząc się do wspomnianego w zaskarżonych decyzjach faktu absencji w służbie z powodu choroby, skarżący wyjaśnił, iż choroba ta ma podłoże reaktywne, którego powodem było stosowanie przez Dyrektora Zakładu Karnego, wobec skarżącego, mobbingu. Skarżący podniósł także, iż jako chybione należy uznać powołanie się przy dokonywaniu przez Dyrektora Zakładu oceny służby, na okoliczność skazania skarżącego przez sąd za popełnione wykroczenie, z uwagi na brak w ustawie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej przepisu umożliwiającego ocenę popełnionego wykroczenia. Ponadto skarżący zarzucił Dyrektorowi Zakładu Karnego nr [...] w S. przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania.

Odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, skarżący stwierdził, iż jest ono chaotyczne, niespójne, pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i jednocześnie nie zawiera jakichkolwiek nowych argumentów uzasadniających odmowę przyznania maksymalnego dodatku służbowego. Opierając się na regulacji przepisu art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, podniósł, iż wbrew twierdzeniu organów, dopuszczalny jest wniosek o ustalenie zwiększonej kwoty dodatku służbowego. Ponadto skarżący wskazał, iż organ odwoławczy nie odniósł się do żadnego ze stawianych w odwołaniu zarzutów i przedstawianych przez skarżącego argumentów.

W części III skargi skarżący zwrócił uwagę, na mający jego zdaniem istotne znaczenie dla sprawy, fakt złożenia mu przez Dyrektora Zakładu obietnicy otrzymania maksymalnego dodatku służbowego, z chwilą wyrażenia zgody na odejście na tzw. "zaopatrzenie emerytalne". Wskazał przy tym, iż znajduje on odzwierciedlenie w innych faktach oraz dokumentach, o których dostarczenie wniósł. Odwołując się do Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji zauważył również, iż działania organów w niniejszej sprawie pozostają w sprzeczności także z jego przepisami. Jako kolejny argument na poparcie skargi skarżący podniósł, iż w jego ocenie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. nr 14, poz. 137), wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 100 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, narusza konstytucyjne normy tworzenia aktów wykonawczych. Art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej nie zawiera bowiem żadnych sprecyzowanych reguł przyznawania dodatku służbowego i odsyła do aktu rangi rozporządzenia, które jest niejasne i nieprecyzyjne. To zaś, zdaniem skarżącego, pociąga za sobą wątpliwości w zakresie zgodności art. 100 ust. 3 ustawy z warunkami przewidzianymi m.in. w art. 92, 24, 30, 32, 47 oraz 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy rozporządzenia nie zawierają natomiast ścisłej normy kompetencyjnej, jak również nie regulują w sposób precyzyjny trybu przyznawania dodatku, ani też trybu kontroli zasadności i wysokości przyznanego dodatku. Mieszczą się jedynie w granicach zawartych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego budzi to poważne wątpliwości, ponieważ wprowadza niepewność co do stosowania przepisów. Niejasne formułowanie tekstów oraz brak kryteriów uznania pozostawia organom mającym je stosować nadmierną swobodę w zakresie przyznawania i wysokości dodatku. Skarżący wskazał jednak, iż nawet uwzględniając wadliwość przepisu, w świetle przytoczonych przez niego faktów i okoliczności sprawy, łatwo dających się udowodnić, wszelkie argumenty przemawiają za tym, iż winna mu zostać przyznana maksymalna wysokość dodatku służbowego. Na poparcie swojego twierdzenia skarżący wskazał na otrzymane w trakcie służby wyróżnienia i awanse. W podsumowaniu skargi, M. P. podniósł iż doręczona mu decyzja, tryb jej wydania oraz sposób odwołania wypełniają przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W ostatniej części skargi – zatytułowanej "wnioski" – powtarzając argumenty i zarzuty przedstawione wcześniej, skarżący dodatkowo wskazał, iż w niniejszej sprawie naruszona została konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Potwierdzeniem tego jest, jego zdaniem, analiza i ocena wszystkich wnioskowanych dowodów w sprawie, w tym szczególnie decyzji oraz dokumentów funkcjonariuszy Zakładu Karnego nr [...] w S., którzy odeszli na zaopatrzenie emerytalne w ostatnich latach. Ponadto skarżący zarzucił organom Służby Więziennej zniekształcanie obrazu prawnego sprawy, świadome kłamstwo, insynuacje oraz przeoczenie ważnych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O., wniósł o jej oddalenie, bądź w przypadku podtrzymania przez skarżącego zarzutu braku z jego strony wniosku o zwiększenie dodatku służbowego, o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak również argumenty podniesione w decyzji organu I instancji, stwierdził iż obydwie decyzje zawierają rozstrzygnięcia odpowiadające obowiązującym przepisom, oraz że wydane zostały zgodnie z prawem. Wskazując, iż w skardze poruszono wiele kwestii, w większości sprzecznych ze sobą, organ zauważył, iż skarżący na wstępie skargi neguje fakt wnioskowania przez siebie zwiększenia kwoty dodatku służbowego, a następnie zarzuca wadliwość i niesprawiedliwość decyzji odmawiającej mu podwyższenia tegoż dodatku. Wyjaśnił również, iż wyjście przez organy obu instancji poza meritum sprawy (wniosek strony), poprzez obszerne odniesienie się do stanu faktycznego poprzedzającego ustalenie wysokości przyznanego skarżącemu dodatku służbowego, byłoby niezbędne w przypadku gdyby przedmiotem niniejszego postępowania, była decyzja personalna przyznająca ów dodatek. Takie uzasadnienie, co do zaskarżonych decyzji, nie może jednak skutkować stwierdzeniem ich nieważności. Decyzje te rozstrzygają bowiem co do istoty sprawy, w zakresie wnoszonego żądania strony i również w tym zakresie zawierają uzasadnienie.

W pismach procesowych z dnia 19 maja 2004 r. i z dnia 13 czerwca 2005 r. skarżący podtrzymał swoje wywody i polemizował ze stanowiskiem zaskarżonego organów.

Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. skarżący poinformował o złożeniu do organów administracyjnych wniosków o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i o jej zmianę w trybie art. 154 K.p.a., a nadto jej uchylenie w trybie art. 161 k.p.a. Następnie wyjaśnił, że wnioski o stwierdzenie nieważności i uchylenie w trybie art. 154 K.p.a., do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, złożył już po wniesieniu skargi. To samo dotyczy wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 161 K.p.a., skierowanego do Ministra Sprawiedliwości. W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2005 r. skarżący zażądał zawieszenia postępowania sądowego, uzasadniając wniosek podjęciem, przez Ministra Sprawiedliwości i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, postępowań zmierzających do końcowego załatwienia kwestii wysokości jego dodatku służbowego. Nadto, wskazał na związek sprawy ze sprawą zapisaną pod sygnaturą II SA/Wr 1970/03.

Do zamknięcia rozprawy nie została wydana żadna decyzja w postępowaniach nadzwyczajnych.

Na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. skarżący oświadczył, że jego odwołanie od decyzji o zwolnieniu ze służby należało traktować jako wniosek o przyznanie dodatku służbowego w zwiększonej wysokości.

Sprawa o sygn. akt II SA/Wr 1970/03, przekazana do rozpoznania tut. Sądowi z dniem 1 stycznia 2004 r., jest sprawą ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 25 sierpnia 2003 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia 18 lipca 2003 r., przyznającą M. P., z dniem zwolnienia ze służby, odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i świadczenie pieniężne wypłacane przez okres jednego roku, w wysokości uposażenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Postępowanie sądowe w sprawie z tej skargi, do chwili wyrokowania w niniejszej sprawie, nie zostało zakończone.

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2005 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, tut. Sąd odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona w oparciu o art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2003 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że wobec decyzji tej nie można zastosować żadnego z typów wyroków przewidzianych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Nie było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego. Przepis art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zawieszenie postępowania sądowego, w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie postępowania nadzwyczajne zostały wszczęte po wniesieniu skargi do sądu. Nie została zatem spełniona hipoteza w/w art. 56.

Abstrahując zaś od legalności aktów ewentualnie podjętych w postępowaniach nadzwyczajnych wszczętych po wniesieniu skargi do sądu (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r., sygn. akt SA 1019/00, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 77647; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 909/99, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 50134; Tadeusz Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 269), odnotować trzeba, że nie doszło do wydania, w tych postępowaniach, aktów eliminujących zaskarżoną decyzję. Postępowanie sądowe nie tylko więc nie podlegało zawieszeniu, ale także nie stało się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależało od wyniku toczącego się przed tut. Sądem postępowania ze skargi M. P. na decyzję w przedmiocie świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszowi Służby Więziennej w związku ze zwolnieniem ze służby, na podstawie art. 110 i nast. ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). W szczególności, od wysokości tych świadczeń nie zależała wysokość dodatku służbowego, który jest przedmiotem decyzji weryfikowanej w niniejszym postępowaniu. Nie została więc spełniona przesłanka zawieszenia postępowania sądowego sformułowana w art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na uboczu zauważyć można, że wysokość świadczeń przysługujących funkcjonariuszowi w związku ze zwolnieniem ze służby zależy od wysokości uposażenia funkcjonariusza, a więc także wysokości dodatku służbowego, co także samo w sobie nie oznacza, że postępowanie w sprawie II SA/Wr 1703/03 zależy od wyniku niniejszego postępowania. Rozstrzygnięcie tej zależności pozostaje poza zakresem niniejszych rozważań.

Już z powyższych uwag wynika, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji nie rozstrzygają ponownie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O., z dnia 25 sierpnia 2003 r., nr [...]. Co prawda w uzasadnieniu tej ostatniej decyzji organ porusza kwestię dodatku służbowego (podniesioną przez M. P. w odwołaniu od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia 18 lipca 2003 r.), ale nie oznacza to, iż dodatek służbowy stanowił przedmiot postępowania administracyjnego objęty tymi decyzjami. Wynika to wyraźnie z całości rozstrzygnięć obu instancji i uzasadnień tych decyzji.

Brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jest również efektem oceny, że żądanie przyznania M. P. podwyższonego dodatku służbowego nie było przedmiotem orzekania w innych, niż wspomniana decyzja z dnia 25 sierpnia 2003 r., aktach administracyjnych. Zarówno bowiem decyzje w przedmiocie przyznania dodatku służbowego w wysokości 420 zł miesięcznie, jak i decyzje o obniżeniu dodatku służbowego oraz decyzje o uchyleniu rozstrzygnięć o obniżeniu tego dodatku, nie odnosiły się do roszczeń o przyznanie dodatku służbowego w wysokości wyższej, niż 420 zł miesięcznie.

Wbrew zarzutom skarżącego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji nie są dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Materialną podstawę orzekania stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Według art. 97 i art. 100 ust.1 pkt 3 tej ustawy, dodatek służbowy stanowi składnik uposażenia funkcjonariusza Służby Więziennej. Roszczenie z tytułu prawa do dodatku służbowego stanowi roszczenie z tytułu prawa do uposażenia. Roszczenie to ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sam zatem fakt zwolnienia ze służby nie stanowi przeszkody w dochodzeniu roszczenia. Dla oceny zasadności roszczenia i ewentualnej oceny o jego nieprzedawnieniu konieczne jest precyzyjne ustalenie treści żądania. W ocenie Sądu przyjąć należało, czego zresztą nie zakwestionował sam skarżący, że wniosek o podwyższenie dodatku służbowego skarżący zawarł w uzasadnieniu odwołania, sporządzonego w dniu 26 lipca 2003 r., od decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Nr [...], z dnia 10 lipca 2003 r., o zwolnieniu M. P. ze Służby Więziennej. Wniosek ten sprowadzał się do żądania przyznania skarżącemu zwiększonego dodatku służbowego, z chwilą zwolnienia ze służby. W tym samym piśmie procesowym, tak jak w pismach procesowych kierowanych do tut. Sądu w niniejszej sprawie, skarżący nawiązywał do udzielonej mu obietnicy przyznania maksymalnego dodatku służbowego, z chwilą odejścia na emeryturę. Podkreślić jednak trzeba, że zasadnicze znaczenie, dla ustalenia przedmiotu postępowania administracyjnego miał wniosek, ustalony na podstawie treści zawartych we wspomnianym odwołaniu, a nie wypowiedzi skarżącego na temat spornego świadczenia, wyrażane poza weryfikowanym postępowaniem administracyjnym.

Odnosząc się do tak zakreślonych ram postępowania administracyjnego przyjdzie stwierdzić, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 102 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. M. P. nie można było zatem przyznać jakiegokolwiek dodatku służbowego za okres, kiedy już wygasło jego prawo do uposażenia.

Pozytywnego dla skarżącego efektu nie przynosi także próba odczytania jego żądania z intencji, polegającej na otrzymaniu wyższego dodatku służbowego przed samym odejściem na emeryturę, aby osiągnąć korzystniejsze co do wysokości świadczenie z ubezpieczenia społecznego i świadczenia pieniężne przysługujące funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby. Rzecz jasna przed zwolnieniem ze służby, tj. w lipcu 2003 r., M. P. miał prawo do uposażenia. Rozstrzygnięciom odmawiającym skarżącemu przyznania prawa do wyższego, niż kwota 420 zł miesięcznie, dodatku służbowego, w tym ostatnim okresie służby, nie można postawić zarzutu naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności ocenić należy, że decyzje nie naruszają przepisu § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137). W zakresie wysokości dodatku organom przysługuje uznanie administracyjne, co wprost wynika z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Decyzja administracyjna o charakterze uznaniowym, a więc powzięta w wyniku prawnie dozwolonego wyboru rozstrzygnięcia przez organ administracyjny, powinna w swym uzasadnieniu zawierać wyraźnie określone kryteria, którymi kierował się organ w wyborze takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Wskazanie takich kryteriów pozwala ocenić, czy decyzja administracyjna nie jest dowolna (por. Adam Błaś "Sądowa kontrola decyzji uznaniowych", CASUS Suplement, Wiosna 2000 r., s. VIII; Janusz Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000 r., s. 412). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i uzasadnienie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nawiązują do kryteriów ustalania wysokości dodatku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej, sformułowanych w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym (...). Okoliczności przytoczone w aktach organów obu instancji nie pozwalają na wyartykułowanie zarzutu o przekroczeniu granic uznania administracyjnego. W świetle przepisu § 4 ust. 2 rozporządzenia zbędne były ustalenia dotyczące ukarania M. P. za wykroczenie drogowe. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do innych zarzutów skarżącego zauważyć trzeba, iż Trybunał Konstytucyjny, uprawniony na mocy art. 188 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, do orzekania o zgodności ustaw z Konstytucją, nie zakwestionował konstytucyjności przepisu art. 100 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. Zdaniem składu orzekającego, nie ma podstaw do przedstawienia, w niniejszej sprawie, pytania prawnego co do zgodności przywołanego przepisu art. 100 ust. 3 z Konstytucją. W ocenie Sądu bowiem, sformułowana w art. 2 Konstytucji RP zasada praworządności nie wyklucza uznaniowości w działaniu organów administracyjnych. Uznanie administracyjne powinno natomiast podlegać czytelnym kryteriom, które w sprawie przysługiwania dodatków służbowych funkcjonariuszom Służby Więziennej zostały ustanowione w § 4 ust. 2 omawianego rozporządzenia. Zasada równości wobec prawa, wynikająca z art. 32 Konstytucji RP, nie stoi na przeszkodzie różnicowaniu części uposażenia funkcjonariuszy służb państwowych, przez przełożonych, w zależności od ich kwalifikacji, czy też zakresu zadań służbowych (por. Wojciech Muszalski, glosa do wyroku SN z dnia 11 lipca 2002 r., sygn. akt II UKN 429/01, OSP 2004/4/47). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137) nie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego zawartego w w/w przepisie art. 100 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej.

Weryfikując postępowanie zakończone zaskarżoną decyzja sąd nie stwierdził nadto naruszenia innych niewymienionych przepisów prawa materialnego i procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę.