Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 581/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z poźn. zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia P. O. od postanowienia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, dalej: CWKL z dnia [...] października 2018 r., wydanego w oparciu o art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 61 § 1 oraz art. 61a § 1 i 2 k.p.a., odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, dalej: TWKL, w O. nr [...] z [...] grudnia 2011 roku oraz utrzymującego je w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., dalej: RWKL, z [...] lutego 2012 r. nr [...], wydanych w sprawie uznania P. O. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając rozstrzygniecie organ stwierdził, że w sprawie zaistniała inna uzasadniona przyczyna formalna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczeń, objętych wnioskiem z dnia [...] października 2018 r., w postaci wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dalej: WSA w Warszawie, z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 740/12, którym oddalono skargę P. O. na decyzję RWKL w W. z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymującą w mocy orzeczenie TWKL w O. z dnia [...] grudnia 2011 r., w części dotyczącej kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Organ wskazał, że Sąd w motywach przedmiotowego wyroku stwierdził, że przeprowadził kontrolę zgodności wydanego orzeczenia z wymogami zawartymi w rozporządzeniach MON: z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.) oraz z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80) i ocenił, iż dokonane przez wojskową komisję lekarską rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Wobec niezłożenia przez skarżącego kasacji - wyrok stał się prawomocny od dnia [...] marca 2012 r.

Stwierdził, że gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustali wystąpienie przeszkody przedmiotowej (prawomocny wyrok - res iudicata), czyniącej jego rozpoznanie w administracyjno-prawnej formie niedopuszczalnym, powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W skardze do WSA w Warszawie P. O. zarzucił postanowieniu Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]:

1. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w postaci prawomocnego oddalenia skargi;

2. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie spoczywającego na organie administracji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, a w szczególności treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 10 stycznia 2013 roku, sygn. akt II SA/Wa 740/12, z pominięciem istotnych okoliczności, a mianowicie, że:

a) WSA w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2013 roku, sygn. akt II SA/Wa 740/12, oddalił skargę w części dotyczącej kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby

wojskowej, zaś w pozostałej części odrzucił skargę (punkt 2 sentencji),

b) podnoszone obecnie, jako przesłanka stwierdzenia nieważności zarzuty w stosunku do orzeczenia RWKL w W. nr [...] z [...] lutego 2012 r. znalazły się poza rozważaniami WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 740/12,

c) WSA w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 740/12, uznał, że prawu odpowiada orzeczenie RWKL w W. nr [...] z [...] lutego 2012 r. i nie rozważał, czy orzeczenie TWKL w O. nr [...] z [...] grudnia 2011 r. także odpowiada prawu;

3. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do zarzutu skarżącego, że organ I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że WSA w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 740/12 częściowo skargę odrzucił;

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego postanowienia organu I instancji, gdy ze względu na powołane powyżej uchybienia należało to rozstrzygnięcie uchylić w całości.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie Ministra Obrony Narodowej nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.

Nadzwyczajny tryb wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, określony w art. 156 k.p.a., nie ma zastosowania do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej.

W takiej sytuacji organ był zobligowany, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. nr [...] z [...] grudnia 2011 r. oraz utrzymującego je w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z [...] lutego 2012 r., wydanych w sprawie uznania P. O. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania nie zostało w ustawie skonkretyzowane. Sąd stwierdza, że wyłączenie stosowania art. 156 k.p.a. wobec ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., z powodu której postępowanie nie mogło być wszczęte. Podobny pogląd wyraził WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 24 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1863/17 oraz z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 295/18 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy bowiem mieć na uwadze, że przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Kwestia wyeliminowania ostatecznych orzeczeń w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej w trybie nadzoru została odrębnie uregulowana w § 25 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), który stanowi, że Minister Obrony Narodowej w trybie nadzoru może uchylić każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 1). Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również przewodniczącemu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (ust. 2). Przy uchylaniu orzeczenia określa się zalecenia i wskazuje na okoliczności wymagające wyjaśnienia w toku dalszego postępowania w sprawie oraz wyznacza się wojskową komisję lekarską, która rozpatruje ponownie sprawę w pierwszej instancji (ust.3).

W ocenie Sądu, ten szczególny tryb eliminowania z obrotu prawnego orzeczeń wojskowych komisji lekarskich powoduje, że w sprawie nie będzie miał zastosowania tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji administracyjnych uregulowany w art. 156 k.p.a. Przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa. Wykładnia językowa dlatego, że ustawodawca posłużył się określeniem w zdaniu 1 ust. 1 § 25 rozporządzenia MON z 3 czerwca 2015 r. "Minister Obrony Narodowej może uchylić", natomiast rozstrzygnięcie, które może zapaść w trybie nadzorczym uregulowanym w art. 156 k.p.a. to stwierdzenie nieważności kontrolowanego aktu lub stwierdzenie, że kontrolowany akt został wydany z naruszeniem prawa. Ponadto z wykładni systemowej wynika, że gdyby ustawodawca zamierzał dopuścić stosowanie trybu nadzorczego przewidzianego w art. 156 k.p.a. w odniesieniu do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to mógłby to uczynić poprzez odesłanie do stosownej regulacji w k.p.a., czego nie uczynił. Zamiast tego wprowadził instytucję uchylenia w trybie nadzoru każdego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej sprzecznego z prawem lub wydanego z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych w oparciu o § 25 ust. 1 rozporządzenia MON z 3 czerwca 2015 r., a wcześniej § 33 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80).

Tym samym bez wpływu na powyższą ocenę pozostają zarzuty podniesione w skardze. Koncentrują się one bowiem na analizie przesłanek stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy ww. przepis, jak wywiedziono powyżej, nie miał w niniejszej sprawie zastosowania.

Niezależnie od wyrażonego wyżej stanowiska, zdaniem Sądu, nawet hipotetycznie przyjmując możliwość zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, określonego w art. 156 k.p.a., do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, to skargę również należałoby oddalić.

Jak bowiem wcześniej wskazano, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już poddana kontroli Sądu.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności orzeczenia TWKL w O. z [...] grudnia 2011 r. oraz utrzymującego je w mocy orzeczenia RWKL w W. z [...] lutego 2012 r., wydanych w sprawie uznania go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Kluczowe dla oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w tej sytuacji jest ustalenie, że wskazane orzeczenie RWKL w W. z [...] lutego 2012 r. było poddane kontroli WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 740/12 oddalił skargę.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu meriti jest dokonanie kontroli całościowej zaskarżonego orzeczenia organu, a nie wyłącznie w ramach zarzutów skargi. Sąd kontroluje więc zaskarżone orzeczenie również pod kątem jego ewentualnej nieważności, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, wówczas stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tym samym należałoby w takiej sytuacji przyjąć, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 740/12 wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. W konsekwencji, skoro wyrok ten nie został skutecznie zakwestionowany, organy administracji publicznej są nim związane, co wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2572/14). Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zachowuje swą aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego (por. wyroki NSA z 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2996/12, z 24 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1552/13, z 6 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1896/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko zawarte w uchwale I OPS 6/09 sprowadza się do tezy, wedle której "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie, co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a." W motywach do tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej, objętej powagą rzeczy osądzonej, znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania".

Ponieważ sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, przeto niezależnie od jej zarzutów powinien zawsze skontrolować, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa, przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Punktem odniesienia tych ustaleń w czasie jest data wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne objęte kontrolą sądową. W judykaturze i piśmiennictwie przeważa pogląd, iż sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd administracyjny dojdzie do przekonania, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie naruszyła ona prawa w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, to wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Taki wyrok zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez Sąd w toku rozpoznania skargi. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2448/16 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prawomocny wyrok sądu administracyjnego, przesądzający o zgodności z prawem decyzji administracyjnej, stanowi zatem, co do zasady, przeszkodę czyniącą niedopuszczalnym rozpoznanie żądania stwierdzenia nieważności decyzji.

W rozpoznawanej sprawie, wnoszący żądanie stwierdzenia nieważności nie powołał się natomiast na wyłączającą ww. zasadę okoliczność, która pozostawałaby poza zakresem kontroli sądów administracyjnych już orzekających w sprawie i nieobjętą powagą rzeczy osądzonej.

Należy zwrócić uwagę, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 740/12 poddał ocenie wszystkie istotne okoliczności, podnoszone w obecnym wniosku skarżącego, który domaga się stwierdzenia nieważności orzeczenia. W motywach przedmiotowego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że w zakresie dotyczącym określenia stanu zdrowia skarżącego w aspekcie zdolności do służby wojskowej kontrola przez sąd administracyjny orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej sprowadzała się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym: czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Kontrolując pod tym kątem zgodność zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzeń Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.) oraz z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. nr 15, poz. 80) należałoby przyjąć, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Reasumując, zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] jest zgodne z prawem i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.