Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2024/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 2, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. W., D. K., E. R.-J., W. W., M. Z., E. W., K. O. i J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących: S. W., D. K., E. R.-J., W. W., M. Z., E. W., K. O. i J. S. solidarnie kwotę 576 (pięćset siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku S. W., D. K., E. R.-J., W. W., M. Z., E. W., K. W., o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w całości decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1974 r., nr [...], oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1974 r., [...], ustalającej na rzecz spadkobierców: P. W. i F. W. odszkodowanie za nieruchomości położoną w [...] przy ulicy [...] i ul. [...], zapisaną w tabeli likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...] o powierzchni 3 ha 4497 m2.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] maja 1974 r. ustalił na rzecz spadkobierców: P. W. i F. W. odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość. Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 1974 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1974 r.

S. W., D. K., E. R.-J., W. W., Z. S., M. Z., E. W. i K. W. wnioskiem z dnia 11 lipca 2011 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności powołanych wyżej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1974 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1974 r.

Po rozpoznaniu wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1974 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1974 r. wyjaśniając, że zasadne było przyznanie odszkodowania wobec spełnienia przesłanek wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 ).

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem S. W., D. K., E. R.-J., W. W., Z. S., M. Z., E. W. i K. W. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1974 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1974 r., podzielając stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dotyczące prawidłowości ustaleń organu odszkodowawczego.

W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru przytoczył treść art. 53 ust. 1 i 2 ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Organ nadzoru wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] i ul. [...], pochodząca z Tabeli Likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...] stanowiła gospodarstwo rolne. Przedmiotowa nieruchomość została objęta decyzjami lokalizacyjnymi pod następujące inwestycje: 2 ha 5976 m2 pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacjowe, 839 m2 pod budowę W., 96 m2 w celu parku międzyosiedlowego oraz w przyszłości przewidziano kolejne inwestycje: 1815 m2 - poszerzenie ul. [...]. Pozostała część nieruchomości została objęta decyzją odszkodowawczą z uwagi na niemożność jej racjonalnego użytkowania w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy wynika, że utrata możliwości władania przedmiotową nieruchomością nastąpiła w związku z realizacją inwestycji wymienionych we wskazanych wyżej decyzjach, czyli na początku lat 70-tych XX wieku.

Organ nadzoru stwierdził, że prawidłowo została ustalona przedmiotowa nieruchomość, jak również prawidłowo ustalono spełnienie przesłanek przyznania odszkodowania wymienionych w ustawie o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, tj. fakt, iż nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne, a spadkobiercy P. W. i F. W. korzystali z niej po 5 kwietnia 1958 r.

W odniesieniu do twierdzenia wnioskodawców, że nie zostało wykazane, iż w dacie wydania kwestionowanych decyzji poprzedni właściciele utracili użytkowanie gruntów organ nadzoru podkreślił, że w świetle przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości organ przyznający odszkodowanie nie miał obowiązku czynić takich ustaleń. Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 1 przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosowane były odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostali użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie niniejszej ustawy. Zatem organ przyznający odszkodowanie winien był ustalić, czy dotychczasowy właściciel użytkował dane gospodarstwo po dacie granicznej, którą była data wejścia w życia ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tj. 5 kwietnia 1958 r. Nie ma znaczenia dokładna data utraty możliwości władania nieruchomością, jeśli nastąpiła ona po 5 kwietnia 1958 r. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że utrata władania nad nieruchomością nastąpiła w latach 70-tych XX wieku w związku z budową na przedmiotowej nieruchomości oraz na nieruchomościach sąsiednich osiedla mieszkaniowego oraz dróg i parku.

Organ nadzoru wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została w większej części przeznaczona pod zorganizowane inwestycje państwowe. Wprawdzie całość gruntu nie została objęta decyzjami lokalizacyjnymi, jednak trudno uznać, iż na pozostałych niewielkich częściach gruntu znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie tych inwestycji właściciele mogliby prowadzić w sposób efektywny gospodarstwo rolne. Tym bardziej, iż dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego niezbędne jest istnienie budynków gospodarczych, budynku mieszkalnego właściciela, dostępu do uprawianych gruntów. Zdaniem organu trudno uznać, iż można bez przeszkód uprawiać grunt znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie W. oraz intensywnie zabudowanego osiedla mieszkaniowego.

W ocenie Ministra, niezasadne jest twierdzenie strony, iż nieprawidłowe było przyznanie odszkodowania za całą nieruchomość, również za te jej części, które nie były objęte decyzjami lokalizacyjnymi. Organ odszkodowawczy dysponował dokumentami dotyczącymi planowanej inwestycji i prawidłowo uznał, iż odszkodowaniem należy objąć całą nieruchomość, bowiem z pozostałych części dotychczasowi właściciele nie mogliby sposób racjonalny gospodarczo korzystać, a które miały zostać również zajęte w najbliższym czasie. Poza tym organ nie prowadził postępowania wywłaszczeniowego, bowiem grunt ten z mocy prawa był już od 1945 r. własnością Skarbu Państwa, lecz jedynie postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Organ zauważył, że była to wykładnia korzystna dla dotychczasowych właścicieli nieruchomości. Strony postępowania aktywnie uczestniczyły w postępowaniu i nigdy nie kwestionowały ustaleń.

Zdaniem organu nadzoru, nie może być również przyczyną stwierdzenia nieważności skierowanie kwestionowanej decyzji do J. W. określonej jako "nieznana z miejsca pobytu"'. J. W. była udokumentowaną spadkobierczynią właściciela przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym decyzja została skierowana do strony. Sam fakt, iż nie doręczono jej decyzji nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem decyzję tę skutecznie doręczono pozostałym stronom postępowania w związku z czym weszła ona do obiegu prawnego. Nie ma również znaczenia, czy organ czynił jakiekolwiek czynności w celu ustalenia adresu J. W. bowiem fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że kwestionowane decyzje nie zawierają wad skutkujących stwierdzeniem jej nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji jako odstępstwo od zasady stabilności porządku prawnego nie dotyczy każdej wady, lecz jedynie takiej, która prowadziłaby do istnienia w obiegu prawnym decyzji sprzecznej z obowiązującym porządkiem prawnym, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Organ nadzoru wskazał, że przedmiotowa nieruchomość warszawska spełniała łącznie obie przesłanki wynikające z art. 53 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w postępowaniu o przyznanie odszkodowania zapewniono możliwość aktywnego udziału stronom, a wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie elaboratów szacunkowych sporządzonych przez biegłych oraz po przeprowadzonej w dniu 9 marca 1973 r. rozprawie. Protokół z rozprawy potwierdza, że były czynione ustalenia dotyczące osób uprawnionych, ale nie przeprowadzono wówczas wszystkich postępowań spadkowych. Tym samym decyzja ustalająca odszkodowanie była prawidłowa i nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Jednocześnie Minister Infrastruktury i Rozwoju wobec tego, że jedna z jego stron Z. S. zmarła w dniu [...] kwietnia 2012 r. uznał za konieczne uchylenie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. jako skierowaną do osoby zmarłej.

Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju została doręczone, jak wynika z jej rozdzielnika, radcy prawnemu J. S. jako pełnomocnikowi: S. W., D. K., E. R.-J., W. W., M. Z., E. W., K. W., K. O. i J. S. oraz B. D. – przełożonemu Domu Zakonnego [...], E. W., E. W., E. G., K. M., T. W. i H. Z. oraz Prezydentowi [...]. Z kolei poprzedzająca decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. została doręczona powołanym wyżej stronom oraz radcy prawnemu J. S. jako pełnomocnikowi: S. W., D. K., E. R.-J., W. W., M. Z., E. W., K. W., Z. S..

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. skargę wnieśli S. W., D. K., E. R.-J., W. W., M. Z., E. W., K. W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 53 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, iż udzielenie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości może nastąpić jeszcze przed pozbawieniem użytkowania nieruchomości poprzednich właścicieli;

2) art. 5 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, iż nie jest wymagane złożenie przez poprzednich właścicieli wniosku o wypłatę odszkodowania za całość wywłaszczonej nieruchomości;

3) art. 156 §1 pkt 2 kpa, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż naruszenie postanowień art. 22 i art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie stanowi rażącego naruszenia prawa;

4) art. 7 i art. 77 kpa, poprzez niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. zawieszono postępowanie z uwagi na zgon uczestnika postępowania T. W.. Następnie postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Na podstawie nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego [...] odpisu zupełnego aktu zgonu z dnia 23 stycznia 2012 r. oraz znajdującego się w aktach sprawy aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] marca 2015 r., Rep. A [...], Sąd ustalił, że uczestnik postępowania E. W. zmarła w dniu [...] stycznia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przede wszystkim Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. zostały doręczone zmarłej E. W.

Sąd uznał, że musi zostać stwierdzona nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzająca ją decyzji, ponieważ obarczone są one wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju oraz Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prowadzili bowiem postępowanie czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania przez nich zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 532/07).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienia lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że są one obarczone wadą nieważności i powinny być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (np. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 140/11, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282). Nie ma przy tym znaczenia, czy organy prowadząc postępowanie wiedziały, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadały. Powinny bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. zostały skierowane do zmarłej w dniu [...] stycznia 2012 r. E. W.. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami powyższych decyzji winni być następcy prawni zmarłej, okoliczność śmierci którego nie była prawdopodobnie znana organowi w dacie wydawania decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzająca je decyzja skierowane zostały do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania administracyjnego i adresatami zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzja winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że Minister nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności obu zaskarżonych decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że są one obarczone wadą nieważności. Skierowane zostały bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów.

Rozpatrując ponownie sprawę organy przede wszystkim ustalą aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, organ rozpozna sprawę ponownie. Biorąc natomiast pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.