Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 29/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata G. W. kwotę [...] zł stanowiącą wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy wraz z należnym podatkiem od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzją z dnia (...(, wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 106 ust. 1, 3, 3a, 5, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 163 Kpa, art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 75 ust. 10, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 242 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm) - zmienił decyzję własną z dnia (...( w ten sposób, że przyznał R. M. pomoc w postaci zasiłku stałego w wysokości (...( miesięcznie od (...(.

W uzasadnieniu Kierownik Ośrodka wskazał, że w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy oraz zebrane dokumenty stwierdził, że R.M. nadal jest uprawniony do pobierania świadczenia w formie zasiłku stałego. Od marca (...( r. uległ zmianie dochód strony, który wynosi aktualnie (...( i jest niższy od kwoty (...( stanowiącej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Jednakże z uwagi na to, że kwota zmiany dochodu przekroczyła 10 procent tego kryterium, to zmiana ta prowadzi do zmiany wysokości należnego zasiłku stałego. Zgodnie bowiem z art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej zmiana dochodu w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Organ I instancji wyjaśnił dalej, że zasiłek stały stanowi różnicę między wskazanym wyżej kryterium dochodowym, określonym w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej a dochodem strony i ustalił, że w przypadku R. M. różnica ta aktualnie wynosi (...( miesięcznie.

Dlatego, zgodnie z art. 106 ust. 5 wskazanej ustawy, z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej strony decyzja poprzednia uległa zmianie i od (...( przyznano zasiłek stały w powyższej kwocie.

W odwołaniu od wyżej opisanej decyzji R. M. podniósł, że jest osobą chorą, ponosi wysokie wydatki na leczenie i leki, a wysokość otrzymywanej renty jest w takiej sytuacji i przy takich potrzebach niewystarczająca.

Decyzją z dnia (...( Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa i art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz §1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), po rozpatrzeniu odwołania R. M. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśniło zasady przyznawania zasiłku stałego wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust.2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. d) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej.

Organ odwoławczy ustalił, że R. M. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem dochodu jest renta z ZUS z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, która od (...( wynosi (...(. W związku z tym Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę (...(.

Kolegium również stwierdziło, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 106 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ zmiana wysokości dochodu odwołującego się była wyższa od 10 % (co stanowi (...() kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i wyjaśniło, że od marca (...( r. strona ma zmniejszone potrącenia komornicze z renty. Dotychczas R. M. otrzymywał rentę w wysokości (...(, tak więc zmiana ta nie może pozostać bez wpływu na wysokość pobieranego zasiłku stałego.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił istotę przepisów dotyczących zasiłku stałego wskazując na ich obligatoryjny charakter zarówno w zakresie praw do tego zasiłku jak i co do wysokości tego świadczenia, co wyklucza możliwość przyznania przedmiotowego zasiłku w wyższej kwocie nawet ze względu na trudną sytuację wnioskodawcy.

Kolegium podniosło, że strona została objęta inną formą wsparcia, a mianowicie przyznano jej decyzją z dnia (...( zasiłek celowy na zakup żywności na okres (...(.

R. M. nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. domagając się "(...) by całkowicie wymienić całą ekipę personelu biurokracji w wydz. zdrowia".

Z treści wielowątkowej skargi i pism nadesłanych przez stronę do dnia rozprawy wynika, że skarżący powołując się na swój ciężki stan zdrowia oraz ubóstwo oczekuje wyższego świadczenia pieniężnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wskazując na brak precyzyjności zarzutów podnoszonych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł , co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zarówno z jej treści, jak i z treści wszystkich pism procesowych złożonych przez R.M. wynika, że skarżący wraz z upływem czasu następującym po wniesieniu skargi rozszerzał zakres przedmiotowy swych roszczeń i wniosków kierowanych do sądu administracyjnego.

W związku z powyższym na wstępie wyjaśnić trzeba skarżącemu, że sąd administracyjny nie jest organem dysponującym nieograniczonym władztwem nad innymi organami administracji publicznej i władzy państwowej oraz nad innymi sądami.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wydawanych przez te organy aktów i podejmowanych czynności, które ściśle zostały wymienione w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Z takiego ustawowego zakreślenia granic kompetencji sądu administracyjnego wynika między innymi to, że Sąd ten nie przyznaje i nie pozbawia uprawnień, a także nie sprawuje nadzoru nad sądownictwem powszechnym oraz nad organami samorządu terytorialnego i terenowymi organami władzy państwowej.

Dlatego bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sądowoadministracyjnej sprawy wywołanej skargą wniesioną na decyzję ostateczną w przedmiocie świadczenia z zakresu pomocy społecznej są zawarte w tej skardze i adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnioski o przyznanie wyższych świadczeń, o rozstrzygnięcie w określony sposób w przedmiocie obowiązku alimentacyjnego strony, o "wymianę" personelu Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w S. itp.

Granice przedmiotowe niniejszej sprawy sądowej wyznaczone zostały przez przedmiot sprawy administracyjnej wynikający z zaskarżonej decyzji ostatecznej.

Obowiązkiem Sądu było zatem zbadanie zgodności z prawem decyzji w przedmiocie zasiłku stałego, wydanej w trybie przewidzianym w art. 106 ust.5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn.zm.).

Przepis ten nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek zmiany lub uchylenie na niekorzyść strony i bez jej zgody dotychczasowej decyzji w razie zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony (pobraniem nienależnego świadczenia) w innych wymienionych w nim przypadkach.

W świetle treści uzasadnień decyzji organów obu instancji i akt administracyjnych nie ulega w niniejszej sprawie wątpliwości, że R. M. miał przyznany zasiłek stały w kwocie (...( począwszy od (...( na podstawie decyzji ostatecznej z dnia (...(.

Bezsporne też jest, że organ I instancji na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia (...( powziął informację, że dotychczasowy dochód strony wynoszący miesięcznie (...(, (co wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...( w przedmiocie zwrotu częściowo nienależnie pobranego świadczenia) wzrósł od marca (...( r. do kwoty (...(.

W tym stanie faktycznym organy miały nie tylko prawo, ale i obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie w przedmiocie zmiany dotychczasowej decyzji ostatecznej i dokonać nowego obliczenia należnego stronie zasiłku stałego. Analiza zebranych dowodów pozwala stwierdzić, że organy orzekające nie popełniły błędów w zakresie ustaleń faktycznych, dokonały prawidłowych obliczeń matematycznych i prawidłowo zastosowały przepisy prawa odnoszące się do wyników tych ustaleń.

Tak więc zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak też nie uchybia przepisom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Trafnie też organ odwoławczy odniósł się do treści odwołania wskazując na brak podstaw prawnych do przyznania skarżącemu zasiłku stałego w wyższej wysokości.

Nie negując trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej skarżącego, wyjaśnić trzeba, że organy administracji publicznej, a do takich należą organy pomocy społecznej, obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa.

Zasiłek stały jest świadczeniem pomocy społecznej, którego przyznanie nie zależy od uznania właściwego organu, lecz od pozytywnego zaistnienia przesłanek materialnych wskazanych w przepisie ustawy o pomocy społecznej regulującym to prawo i to zarówno co do samego prawa do tej formy pomocy jak i co do jej wysokości.

Dlatego przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego brane są pod uwagę tylko względy prawne.

Skoro więc przepis art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej z dochodem tej osoby, to organ nie może przyznać zasiłku na innych zasadach, nawet wówczas, gdy dostrzega stan ubóstwa strony.

W tym stanie sprawy należało na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę. Obowiązek zasądzenia od Skarbu Państwa wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu wynika z art. 250 tej samej ustawy.