Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 467/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.92a ust. 1, 5 i 7, art. 92b i art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania I.M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: u.t.d.), lp. 1.5, lp. 5.2, lp. 5.4, lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.8, lp. 5.9, lp. 5.11, lp. 6.3.11, lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, dalej: rozporządzenie 561/2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r., dalej: rozporządzenie 165/2014), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

W okresie od 16 października 2019 r. do 16 listopada 2019 r. została przeprowadzona kontrola przedsiębiorcy I.M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: P.H.U. "A." I.M. z siedzibą w S. Do kontroli przedsiębiorca okazał licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] r., ważną do 12 października 2021 r. oraz licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydaną przez Starostę [...] 25 września 2019 r., ważną do 28 lipca 2040 r. Kontrolą objęto okres od 17 października 2018 r. do 16 października 2019 r. Zakres kontroli obejmował przestrzeganie warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z 16 listopada 2019 r. nr [...].

Pismem z 21 listopada 2019 r. organ kontrolny zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli i opisanych we wskazanym wyżej protokole kontroli. Następnie pismem z 18 marca 2020 r. zawiadomił stronę o rozszerzeniu postępowania o kolejne naruszenie stwierdzone w toku postępowania.

Decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Ł. na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. nałożył na I.M. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego oraz na podstawie art. 105 § 1 i 2 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w zakresie części stwierdzonych naruszeń. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone;

przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu;

niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku;

skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej;

skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone;

skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego;

przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;

niepoprawne operowanie przełącznikiem grup czasowych umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień;

nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy.

Od powyższej decyzji I.M. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W ocenie strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na ostateczny wynik sprawy, gdyż w sprawie doszło do zaniechania czynności mogących w sposób niebudzący wątpliwości ustalić rzeczywisty stan faktyczny. Zdaniem odwołującej zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób pobieżny, a poszczególne dowody analizowane były w sposób indywidualny, bez korelacji z pozostałymi dowodami. Ponadto odwołująca nie zgodziła się z nałożeniem kary pieniężnej za niewielkie naruszenia czasu pracy kierowców, które w jej ocenie winny zostać szczegółowo przeanalizowane w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za ich powstanie. Strona podniosła dodatkowo, iż organ I instancji niewłaściwie zinterpretował normę dotyczącą naruszenia regularnego okresu odpoczynku tygodniowego i błędnie ją zastosował. Odwołująca podważyła również zasadność obciążenia jej odpowiedzialnością za naruszenie związane z niepoprawnym operowaniem selektorem tachografu przez kierowców, na które nie miała żadnego wpływu i któremu nie mogła przeciwdziałać.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do stwierdzonego w toku kontroli naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 w wymaganym terminie. W tym zakresie wskazał, że po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli, pisma z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego z 20 września 2019 r., wykazu pojazdów okazanego do kontroli przez przedsiębiorcę oraz pisma Starosty [...] z 16 września 2019 r. oraz informacji z CEiDG ustalił, że z dniem 30 kwietnia 2019 r. przedsiębiorca zmienił adres siedziby prowadzonej działalności gospodarczej i jednocześnie nie dokonał zmiany danych w zakresie zmiany adresu siedziby w licencji wydanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz w licencji wydanej przez Starostę [...] w wymaganym 28-dniowym terminie. Fakt zmiany siedziby przedsiębiorca zgłosił Staroście K. dopiero 25 września 2019 r., natomiast Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego 9 października 2019 r. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że na stronę należy nałożyć karę pieniężną w wysokości 1.600 zł tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, organ II instancji wskazał, że analiza okazanych danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy A.P., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się 28 kwietnia 2019 r. o godzinie 23:15, a zakończył 29 kwietnia 2019 r. o godzinie 13:07. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 8 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 8 minut, bowiem w niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie pojazdu przez kierowcę w wymiarze 10 godzin. Z tego względu Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zasadnym jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 100 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na przekroczeniu maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, organ odwoławczy wskazał, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy Ł.Ł., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż w przyjętym "dwutygodniowym okresie rozliczeniowym" od 10 czerwca 2019 r. do 23 czerwca 2019 r. kierowca przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 8 minut. We wskazanym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 94 godziny i 8 minut. Powyższe, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Przechodząc do oceny naruszenia lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, organ odwoławczy stwierdził, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy M.S., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż 4 czerwca 2019 r. o godzinie 23:10 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać odpoczynek w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku trwającą 8 godzin i 39 minut, co oznacza iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 21 minut. Z tego względu Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że zasadnym jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 100 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto organ zauważył, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy Ł.K., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż 11 maja 2019 r. o godzinie 23:58 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać odpoczynek w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku trwającą 8 godzin i 20 minut, co oznacza, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 40 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Uwzględniając powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi 200 zł.

Dalej organ odwoławczy wskazał na naruszenie lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej. W tym zakresie wyjaśnił, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy J.Z., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż 19 czerwca 2019 r. o godzinie 22:36 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 10 minut nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 50 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Wobec powyższego Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Poza tym organ wskazał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy M.Ł., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż 15 kwietnia 2019 r. o godzinie 23:48 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 3 godziny i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, iż skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 57 minut, podczas gdy w niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego powyższe uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.700 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Z kolei analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy W.M., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż 11 kwietnia 2019 r. o godzinie 19:17 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 22 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 godzin i 38 minut, podczas gdy w niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Z tego względu, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zasadne jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 4.350 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Reasumując Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi 7.200 zł.

Następnie, odnośnie naruszenia lp. 5.8 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na skróceniu regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, organ II instancji stwierdził, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy Ł.Ł., po uwzględnieniu błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż kierowca po przyjętym okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia 2019 r. do 7 kwietnia 2019 r. odebrał jedynie 35 godzin i 51 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 11:59 6 kwietnia 2019 r. do godziny 23:50 7 kwietnia 2019 r. W niniejszym przypadku wymagane było odebranie odpoczynku w wymiarze minimum 45 godzin, co oznacza, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 9 godzin i 9 minut. Z tego względu Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.8 załącznika nr 3 do u.t.d. należy nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości 850 zł.

W zakresie naruszenia lp. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na skróceniu wymaganego skróconego odpoczynku tygodniowego, organ odwoławczy stwierdził, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy Ł.Ł., po uwzględnieniu błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż kierowca w przyjętym okresie rozliczeniowym od godziny 00:00 8 kwietnia 2019 r. do godziny 23:59 14 kwietnia 2019 r. odebrał prawidłowy odpoczynek tygodniowy w wymiarze 32 godziny i 22 minuty, tj. od godziny 12:20 8 kwietnia 2019 r. do godziny 20:42 9 kwietnia 2019 r. W niniejszym przypadku wymagane było odebranie odpoczynku w wymiarze minimum 24 godzin, co oznacza, że kierowca nie skrócił tygodniowego okresu odpoczynku, zatem nie doszło do naruszenia opisanego w zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że należało uchylić karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d. jako nałożoną niezasadnie.

Odnośnie naruszenia lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ II instancji wskazał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy Ł.K., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż kierowca 24 kwietnia 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty, 10 kwietnia 2019 r. - o 6 minut, 16 maja 2019 r. - o 9 minut i 4 minuty, 11 kwietnia 2019 r. - o 7 minut i o 21 minut, 16 kwietnia 2019 r. - o 5 minut, 21 maja 2019 r. - o 3 minuty, 24 czerwca 2019 r. - o 11 minut, 21 czerwca 2019 r. - o 7 minut, 5 czerwca 2019 r. - o 1 godzinę i 1 minutę. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy B.R., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż kierowca 26 czerwca 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 6 minut, 3 czerwca 2019 r. - o 29 minut, 19 czerwca 2019 r. - o 18 minut. Z kolei kierowca M.S. 2 czerwca 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 minuty, 10 maja 2019 r. - o 10 minut, 27 czerwca 2019 r. - o 16 minut. Poza tym kierowca W.M. 11 kwietnia 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 48 minut. Jednocześnie organ stwierdził, że odebrane przez kierowców przerwy nie zostały uwzględnione, ponieważ nie spełniały kryteriów wskazanych w art. 7 rozporządzenia nr 561/2006. Z tego względu, zdaniem organu II instancji, zasadne jest nałożenie na stronę łącznej kary pieniężnej za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w kwocie 3.350 zł, w tym po 100 zł za każde przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut, 350 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 1 minutę, 1400 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny 48 minut.

Odnośnie naruszenia wymienionego w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że 26 maja 2019 r. kierowca Ł.Ł., 10 kwietnia 2019 r., 15 kwietnia 2019 r. i 27 czerwca 2019 r. kierowca J.Z., 10 kwietnia 2019 r. kierowca K.M., 15 kwietnia 2019 r. M.Ł., 19 czerwca 2019 r. J.Z., 23 maja 2019 r. kierowca W.M. niepoprawnie operowali przełącznikiem tachografu (selektorem), czego skutkiem było rejestrowanie niewłaściwej aktywności tj. "inna praca" zamiast "odpoczynek". Powyższe naruszenia, w ocenie organu, uzasadniały nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwotach po 100 zł, a łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wyniosła 800 zł.

Przechodząc do naruszenia lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalił, iż kontrolowany przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych w następujących przypadkach:

1. brak danych z pojazdu o nr rej. [...] za: 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 22, 24, 25, 27, 29, 30 kwietnia 2019 r., 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31 maja 2019 r., 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 30 czerwca 2019 r., tj. łącznie za 65 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 32.500 zł;

2. brak danych z pojazdu o nr rej. [...] za: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 kwietnia 2019 r., 1, 2, 7, 8, 9, 10, 12, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31 maja 2019 r., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 czerwca 2019 r., tj. łącznie za 77 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 38.500 zł;

3. brak danych z pojazdu o nr rej. [...] za: 8, 9, 10, 11, 18, 24, 25, 26, 28, 29, 30 kwietnia 2019 r., 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 27, 29, 30,31 maja 2019 r., 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 czerwca 2019 r., tj. łącznie za 60 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 30.000 zł;

4. brak danych z pojazdu o nr rej. [...] za: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 kwietnia 2019 r., 2, 3, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 27, 28, 29, 30, 31 maja 2019 r., 1, 3, 4, 5, 6, 7, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 24, 25, 26, 27, 28, 30 czerwca 2019 r., tj. łącznie za 69 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 34.500 zł;

5. brak danych z pojazdu o nr rej. [...] za: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12,15, 16, 17, 18, 19, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 30 kwietnia 2019 r.,1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10,

11, 14, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31 maja 2019 r., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 czerwca 2019 r., tj. łącznie za 78 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 39.000 zł;

6. brak danych z pojazdu o nr rej. [...] za: 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30 kwietnia 2019 r., 2, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 21, 22, 23, 24, 27, 28, 29, 30, 31 maja 2019 r., 2, 3, 4, 6, 10, 11, 12, 13, 16, 18 czerwca 2019 r., tj. łącznie za 55 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 27.500 zł;

7. brak wykresówek z pojazdu o nr rej. [...] za: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 26, 27, 28, 29, 30 kwietnia 2019 r., 5, 6, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25 maja 2019 r., tj. łącznie za 35 dni, w których pojazd prowadzony był przez kierowców przedsiębiorstwa, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 17.500 zł.

Wobec powyższego Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone 439 przypadków naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 219.500 zł.

W dalszej kolejności organ II instancji wskazał na bezzasadność zarzutów skargi i brak podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia w oparciu o art. 92c i art. 92b u.t.d.

Podsumowując Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że łączny wymiar kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie wyniósł 233.850 zł. Stosownie jednak do dyspozycji zawartej w art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie może przekroczyć 15.000 zł, bowiem podmiot zatrudniał średnio do 10 kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

I.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 3 marca 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1) w zw. z Ip. 5.7, Ip. 5.8 i Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na błędnej wykładni Ip. 5.7, lp. 5.8 i lp. 5.11 skutkujące w przypadku jednego naruszenia zsumowaniem kar z punktów 1, 2 i 3 ww. przepisów określających wysokość kary względem rozmiaru naruszenia.

W uzasadnieniu skargi strona nie zgodziła się ze sposobem obliczenia przez organy obu instancji kar pieniężnych za poszczególne naruszenia norm czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i odpoczynków. W ocenie skarżącej Ip. 5.7, Ip. 5.8 i Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. przewidujące kary pieniężne za naruszenia ww. norm, w przypadku wystąpienia naruszenia wykraczającego poza rozmiar czasu określony w jednym punkcie, nie pozwalają na sumowanie kar z dwóch lub trzech punktów tych przepisów. Wyjątkiem w tym zakresie jest punkt 3, gdzie możliwe jest nałożenie wielokrotności w nim wskazanej, co wynika z samego brzmienia tego przepisu. Poza tym, w ocenie strony, organ II instancji błędnie ocenił kwestię możliwości zastosowania w sprawie art. 92b i art. 92c u.t.d. pozwalających na wyłącznie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów transportu drogowego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, pomimo tego, że zawarte w niej zarzuty w większości były usprawiedliwione.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły jej stan faktyczny, który zresztą zasadniczo nie był kwestionowany przez stronę. Strona skarżąca skoncentrowała bowiem swoje zarzuty wokół błędnej interpretacji podstaw nałożenia kar administracyjnych zawartych w lp. 5.7, lp. 5.8 oraz lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., podnosząc naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jedynie w odniesieniu do kwestii niezastosowania przez organ art. 92b i art. 92c u.t.d. pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności strony z uwagi na wystąpienie wskazanych w tych przepisach okoliczności. Zarzuty te okazały się jednak chybione, a ponadto strona nie przedstawiła żadnych dowodów na ich poparcie. W rezultacie więc, po dokonaniu wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że materiał ten został zgromadzony kompleksowo i był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto jego ocena nie miała charakteru dowolnego i została rzeczowo oraz wyczerpująco przedstawiona w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazanych skargą, a zatem nie było podstaw, aby na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wyeliminować z obrotu prawnego kwestionowane przez stronę skarżącą rozstrzygnięcia.

Sąd podzielił natomiast zarzuty skargi odnoszące się do dokonania przez organ nieprawidłowej wykładni przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., co skutkowało ich nieprawidłowym zastosowaniem, a przez to bezpodstawnym zsumowaniem kar za stwierdzone naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Przedmiotem kontroli była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. o nałożeniu na I.M., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "A." I.M., kary pieniężnej w wysokości 15,000,00 zł. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Materialnoprawną podstawę wskazanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "u.t.d"), w tym: lp. 1.5, lp. 5.2, lp. 5.4, lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.8, lp. 5.9, lp. 5.11, lp. 6.3.11, lp. 6.3.15, lp. 6.3.16, załącznika nr 3 do tej ustawy. Wymieniona ustawa normuje między innymi zasady wykonywania transportu drogowego oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy.

Z art. 92a ust. 1 tej ustawy wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 5 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 15.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 25.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 30.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 40.000 zł - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 ustawy). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Tym samym ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów, które nie mogą nałożyć kary w innej wysokości, niż określona w załączniku do ustawy. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3-5 u.t.d. Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność ta nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Należy w tym miejscu podkreślić, że Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w całości i po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalił, iż suma kar za cząstkowe naruszenia została określona przez organ I instancji nieprawidłowo, ponieważ powinna wynosić 233.850,00 zł, a nie jak przyjęto pierwotnie – 257.050,00 zł. Niemniej z uwagi na treść 92a ust. 1 pkt 5 pkt 1 u.t.d. wysokość ostatecznej kary została określona na kwotę 15.000,00 zł, a więc identyczną jak w przypadku decyzji pierwszoinstancyjnej. Podstawą zreformowania przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej było ujawnienie w toku postępowania odwoławczego, błędu rachunkowego popełnionego przez organ I instancji w zakresie naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz ujawnienie jednego przypadku niezasadnego naliczenia kary pieniężnej za naruszenie sankcjonowane przez lp. 5.9 ww. załącznika. W następstwie powyższego organ odwoławczy dokonał niezbędnej korekty wyliczeń i nałożył karę stosowną do poczynionych przez siebie ustaleń.

Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. w zw. z lp. 5.7, lp. 5.8 i lp. 5.11, co miało polegać na błędnej ich wykładni skutkującej w przypadku jednego naruszenia zsumowaniem kar z punktów 1,2 i 3 ww. przepisów określających wysokość kary względem rozmiaru naruszenia, Sąd stanął na stanowisku, iż jest on zasadny, jakkolwiek ponownie podkreślić trzeba, że organ poczynił prawidłowe ustalenia co do popełnienia przez skarżącą stwierdzonych w kontrolowanym okresie naruszeń przepisów u.t.d. Błędnie natomiast zinterpretowano ww. przepisy załącznika nr 3 dotyczące sposobu ustalania wysokości kary za stwierdzone w toku kontroli skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Organ nie uwzględnił bowiem w należyty sposób zmiany brzmienia tych przepisów dokonanej nowelizacją z 3 września 2018 r.

Wskazać należy, że lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych, 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych.

Z kolei lp. 5.8 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: 1) o czas do 3 godzin karą pieniężną w wysokości 150 złotych, 2) o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin karą pieniężną w wysokości 300 złotych, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 9 godzin karą pieniężną w wysokości 400 złotych.

Natomiast lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną 100 złotych, 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną 250 złotych, 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną 350 złotych.

Zgromadzony materiał dowodowy, szczegółowo opisany na wstępie niniejszego uzasadnienia wykazał, że kierowca M.Ł. skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 57 minut. Za to naruszenia organ błędnie wymierzył skarżącej karę w wysokości 2700 złotych, sumując kary wymienione w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenie winno podlegać wyłącznie karze z lp. 5.7. pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. (skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej -za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin – 550 złotych), tj. karze w wysokości 2200 złotych.

Ponadto kierowca W.M. skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 godzin i 38 minut. Za to naruszenia organy błędnie wymierzyły skarżącej karę w wysokości 4350 złotych, sumując kary wymienione w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenie winno podlegać wyłącznie karze z lp. 5.7. pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. (skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej -za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin – 550 złotych), tj. karze w wysokości 3850 złotych.

Odnosząc się następnie do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego wskazać trzeba, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż kierowca Ł.Ł. skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 9 godzin i 9 minut. Za powyższe naruszenie organ błędnie wymierzył skarżącej karę w łącznej wysokości 850 złotych, sumując kary wymienione w lp. 5.8 pkt.1-3 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie Sądu omawiane naruszenie podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 3 lp. 5.8 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. karze w wysokości 400 złotych.

Z kolei odnosząc się do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu stwierdzić należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż kierowca Ł.K. przekroczył w powyższym zakresie normę o 1 godzinę i 1 minutę (pkt 11 str. 22 zaskarżonej decyzji). Za powyższe naruszenie organ błędnie wymierzył skarżącej karę w łącznej wysokości 350 złotych, sumując kary wymienione w lp. 5.11 pkt 1, 2 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie Sądu omawiane naruszenie podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 2 lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. karze w wysokości 250 złotych. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż kierowca W.M. przekroczył w powyższym zakresie normę o 2 godziny i 48 minut (pkt 18 str. 24 zaskarżonej decyzji). Za powyższe naruszenie organ błędnie wymierzył skarżącej karę w łącznej wysokości 1400 złotych, sumując kary wymienione w lp. 5.11 pkt 1-3 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie Sądu omawiane naruszenie podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 3 lp.5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. karze w wysokości 1050 złotych.

Podkreślić trzeba, że wymienione wyżej naruszenia ujawnione w toku kontroli miały miejsce już pod rządami znowelizowanej w tym zakresie ustawy o transporcie drogowym, która stanowiła podstawę prawną wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Treść naruszeń określonych w lp. 5.7., 5.8 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w znowelizowanym brzmieniu istotnie różni się od brzmienia obowiązującego przed dokonaniem nowelizacji na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie w dniu 3 września 2018 r. Wskazana nowelizacja ustawy o transporcie drogowym w załączniku nr 3 zmodyfikowała sposób opisu poszczególnych naruszeń i wysokość kar za poszczególne naruszenia, a ponadto wysokość kar powiązano bezpośrednio (w większości przypadków) z wagą danego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zastosowały sposób wyliczenia kary pieniężnej, jaki przewidywał załącznik nr 3 w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. przed 3 września 2018 r. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny kara wynosiła 100 zł (lp. 5.3.1) i za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł (lp.5.3.2). W świetle takiego brzmienia załącznika nr 3 nie budził wątpliwości fakt, że za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu sumowało się kary z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2. Za sumowaniem kar z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2 przemawiała konstrukcja tej regulacji i okoliczność, iż w jej treści użyto zwrotu i "za każdą następną rozpoczętą", co wskazuje na powiązanie sankcji przewidzianej w lp. 5.3.2. z sankcją z lp. 5.3.1. Tymczasem treść lp. 5.7., 5.8 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r. jest odmienna od poprzednio obowiązującego uregulowania, co pominęły organy orzekające w sprawie. W ocenie Sądu wykładnia omawianej regulacji sprzed nowelizacji, wedle której dopuszczalne było sumowanie kar za poszczególne naruszenia dotyczące skrócenia czasu odpoczynku dziennego kierowców, jest obecnie nieprawidłowa. W lp. 5.7 w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 wyraźnie określono, ile wynosi kara pieniężna za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego w określonych przedziałach czasowych, w lp. 5.8 - ile wynosi kara za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku tygodniowego w określonych przedziałach czasowych, a w lp. 5.11 – ile wynosi kara za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów za przekroczenie określonych przedziałów czasowych. Przy tym w treści lp. 5.7 pkt 3 i lp. 5.8 pkt 3 i lp. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. nie ma zwrotu nawiązującego do następującego po sobie sumowania kar z punktów 1, 2 i 3, gdyż ustawodawca pominął wyraz "następną" i zastąpił go zwrotami "za każdą rozpoczętą", "za każde rozpoczęte". Lp. 5.7 pkt 3, lp. 5.8 pkt 3 i lp. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. stanowią samodzielną i wyłączną podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w każdym przypadku odpowiednio, gdy skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku wyniesie powyżej 2 godzin, gdy skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku tygodniowego wyniesienie powyżej 9 godzin, albo gdy przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów wyniesie powyżej 1 godziny i 30 minut. Brzmienie aktualnie obowiązujących lp. 5.7, lp. 5.8 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala zatem na przyjęcie, że przewidziane w nim kary za to samo naruszenie przepisów podlegają łączeniu. Tym samym Sąd podziela stanowisko, że niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego. Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. W przypadku sumowania kar, o których mowa, dochodzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 1106/19, w Rzeszowie z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1386/19, w Opolu z 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Op 170/20, w Łodzi z 25 września 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 227/20 i 11 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 154/20 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie zatem organ administracji błędnie wyliczył kary pieniężne w opisanych wyżej kilku przypadkach skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku tygodniowego oraz przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu. W tych przypadkach organ sumując kary przewidziane poszczególnych punktach lp. 5.7, lp. 5.8 oraz lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. za te same naruszenia, dokonał bowiem nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania tego samego naruszenia przepisów u.t.d. Dodać należy, że wobec powyższego Sąd nie podzielił odmiennego stanowiska organu prezentowanego w odpowiedzi na skargę. Organ wskazał przy tej okazji, że nakładanie na stronę kary w sposób, jaki zostało to uczynione w zaskarżonej decyzji uzyskało poparcie w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, na co powołał sygnatury czterech spraw, w których miałyby zapaść wyroki aprobujące kwestionowaną praktykę. Po pierwsze, należy jednak wskazać, że nawet gdyby miało to miejsce, Sąd w niniejszej sprawie nie byłby tym faktem związany. Po wtóre jednak, analiza wskazanych orzeczeń wykazała, że wbrew temu co twierdzi organ, wydające je sądy wojewódzkie wcale nie zaaprobowały wspomnianej praktyki. Jakkolwiek bowiem elementem stanów faktycznych zawisłych przed nimi spraw były zagadnienia zasadności nałożenia kar, m.in. za naruszenia analogiczne co w niniejszej sprawie, to jednak kwestia ich wymiaru nie stanowiła przedmiotu żadnych rozważań sądu. Z samego zaś faktu milczenia sądu w tym zakresie nie sposób a priori wywodzić daleko idącego wniosku o aprobacie określonej oceny prawnej. Tym samym ww. twierdzenia organu są zupełnie nieuprawnione.

Zdaniem Sądu uwzględnienie w powyższym kontekście zarzutów strony skarżącej nie mogło spowodować uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla taki akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego nie miało takiego waloru, aby uznać, że jego zaistnienie wpłynęło na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trzeba wskazać, że suma kar orzeczonych przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji wyniosła 233.850,00 zł, lecz stosownie do art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. została zredukowana do kwoty 15.000,00 zł. Pierwsza z wymienionych kwot jest błędna, ponieważ uwzględnia zawyżone kary wynikające z sumowania kar za opisane wcześniej naruszenia. Rzecz w tym, że w sytuacji prawidłowego określenia wymiaru kar za te naruszenia, łączną ostateczną sumę orzeczonych kar cząstkowych należałoby pomniejszyć o 1900 złotych, co oznaczałoby, że docelowa wartość wszystkich orzeczonych przez organ kar powinna wynosić 231.950,00 złotych. W tej sytuacji, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt związania organu oceną prawną wyrażoną przez Sąd w wydanym orzeczeniu, organ musiałby de facto, ze względu na treści art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., orzec ponownie dokładnie w ten sam sposób, co w zaskarżonej decyzji, tj. wymierzyć karę pieniężną w wysokości 15.000,00 złotych. Kłóci się to z elementarnymi zasadami logiki i ekonomiki procesowej, a co za tym idzie nie pozwala na przyjęcie, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko wówczas uzasadniałoby to wyeliminowanie spornych rozstrzygnięć z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z 22 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 3896/16, LEX nr 2673833).

Końcowo jeszcze raz należy podkreślić, że chybione były zarzuty skargi dotyczące rzekomo błędnej oceny co do możliwości zastosowania w sprawie art. 92b i art. 92c u.t.d. pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenie przepisów transportu drogowego. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo skonstatował, iż takie okoliczności w sprawie nie wystąpiły. Choć strona stwierdzenie to kontestuje, to nie może umykać uwadze, że nie powołuje przy tym żadnych dowodów, które by jej stanowisko wspierały. Tymczasem odpowiedzialność przedsiębiorcy ma w tym przypadku charakter obiektywny, a więc w sytuacji istnienia dowodów wskazujących na możliwość wyłączenia jego odpowiedzialności, to ten podmiot winien wykazać inicjatywę i przedstawić dowody, na które się powołuje. Obalenie domniemania odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewóz może nastąpić bowiem tylko po wykazaniu przezeń okoliczności egzoneracyjnych określonych w przepisach u.t.d., czego skarżąca w niniejszym postępowaniu w ogóle nie uczyniła. Wobec tego sformułowane przez nią ww. zarzuty są gołosłowne i jako takie nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się wskazanych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zakwestionowanej decyzji. Ponadto, działając z urzędu na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził także wystąpienia innych naruszeń prawa, dlatego wniesiona w sprawie skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

bg