Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2526/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 7, art. 77 § 2, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 2
journal: Dz.U. 1950 nr 14 poz 130
law: Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi H. Z., B. G. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie przepisu art. 127 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania H. Z., B. G. i J. K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2011 r. nr [...] r. o ustanowieniu na lat 99 prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. Dzielnicy [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] na rzecz H. Z. w udziale wynoszącym 1/3 części, B. G. w udziale wynoszącym 1/3 części, J. K. w udziale wynoszącym 1/3 części i ustaleniu z tego tytułu czynszu symbolicznego oraz o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z nieruchomości hip. "[...]" dz. nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącego część działki ewidecyjnej nr [...] z obrębu [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...] dz. nr [...] położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – dalej jako dekret [...]. Z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt zgodnie z decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. nr [...], stał się własnością Dzielnicy Gminy [...]. Obecnie na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.) - grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność m. st. Warszawy.

Nieruchomość powyższa uregulowana była w księdze wieczystej ozn. hip. jako "[...]" i miała [...] m2 powierzchni. Obecnie wchodzi ona w skład działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], uregulowanej w KW [...]., nr [...] cz. o pow. [...] m2 w obrębie [...], uregulowanej w KW [...].

Prezydent [...] wskazał, że skoro powołana nieruchomość podlegała przepisom dekretu [...], to zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 roku, tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Zatem termin na złożenie wniosku upływał z dniem 16 lutego 1949 roku. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...].03.1950 r. nr [...] nieruchomość pod nazwą "[...]" uregulowanej w tej księdze nieruchomości, w skład której wchodzi także działka nr [...]. należała do A. B.. którego prawa przeszły na trzy córki i żonę, tj. na M. B., A. B. i B. R. oraz M. B. - na każdą w 1/ 4 części niepodzielnie. W dniu 31 stycznia 1949 r. A. B., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. B, i M. V. oraz M. – B. R., złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...]". Jak wskazano wyżej, w skład tej nieruchomości wchodzi m.in. działka nr [...] Aktem notarialnym Rep. Nr [...] z dnia 1950 roku, zawartym przed notariuszem B. G., A, B działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik w imieniu i na rzecz m. P. B., M. z B. i M. B. sprzedała M. M. wszystkie prawa przysługujące jej jak i jej mocodawczyniom, a wynikające z tytułu własności oraz dekretu [...], do nieruchomości ozn. jako "[...] " dz. [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1957 r., Rep. Nr [...] zawartym przed notariuszem S. G., M. M. swoje prawa i roszczenia do przyznania własności czasowej gruntu pochodzącego z nieruchomości "[...]" działka [...] przelała na rzecz M. i S. małżonków K.

W myśl postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] sygn. akt II [...] dnia [...] stycznia 1989 r., spadek po zmarłym M. K. z mocy dziedziczenia ustawowego nabyła żona S. K. z d. A. oraz dzieci B. G., H. Z., J. K. każde z nich po 1/4 części spadku. Natomiast spadek po zmarłej S. K. z d. A. na podstawie ustawy nabyli: córka B. D. G., H. Z. oraz syn J. .K po 1/3 części spadku każde z nich (postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] sygn. akt II [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.).

Wniosek A. B. z dnia [...] stycznia 1949 r., o przyznanie prawa własności czasowej został rozpatrzony odmownie decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1973 r., nr [...], a Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 1973 r. Nr [...] utrzymało w/w decyzję Prezydium Rady Narodowej [...].

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 1999 r., nr [...] stwierdził nieważność w/w decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 1973 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] uchyliło orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1973 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] Burmistrz Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie o oddanie S. K., B. G., H. Z. i J. K. w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy ul. [...], wchodzącego w skład działek ew. nr [...] oraz [...] z obrębu [...].

Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości w/w decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2002 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W związku z powyższym pozostał do rozpatrzenia wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu warszawskiego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] Prezydent [...] zatwierdził z urzędu projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...] położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...] na działki nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...] o pow. [...] ha wykazane na mapie sytuacyjnej z projektowanym podziałem, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr ew. [...]. Podział przedmiotowej nieruchomości wydzielił grunt pochodzący z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" dz. Nr [...] i miał na celu realizację roszczeń byłego właściciela na podstawie przepisów dekretu warszawskiego.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [..] r. Prezydent [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, położonego w [...] Dzielnicy [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji grantów jak działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w KW Nr [...] na rzecz H. Z. w udziale wynoszącym [...] części, B. G. w udziale wynoszącym [...] części, J. K. w udziale wynoszącym [...] części. Jednocześnie odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z nieruchomości hip [...] " dz. nr [...] pow. [...] m2 stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. akt [...] uchyliło w całości tę decyzję Prezydenta [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa - art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k p a - a rodzaj i charakter naruszeń mają wpływ na treść rozstrzygnięcia. Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowej nieruchomości hipotecznej nastąpiła nie z przyczyn prawnych a jedynie faktycznych.

Kolejną decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] r. Prezydent [...] ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. Dzielnicy [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] na rzecz H. Z. w udziale wynoszącym [...] części, B. G. w udziale wynoszącym [...] części, J. K. w udziale wynoszącym [...] części, ustalił czynsz symboliczny oraz odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z nieruchomości hip. "[...]" dz. nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącego część działki ew. nr [...] z obrębu [...].

Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania ustalił, że aktualnie powyższy grunt nie jest objęty żadnym obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] uchwalonego przez radę [...] Uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2006 r. działka ew. nr [...] w obrębie [...] znajduje się na terenach oznaczonych na rysunku Studium symbolem [...] - tereny usług sportu i rekreacji oraz [...]- tereny zabudowy mieszkaniowej. Grunt, do którego ustanawia się prawo użytkowania wieczystego jest niezabudowany. Na tym terenie przebiega wschodni pas uzbrojenia [...] wielorodzinnego w ramach którego przebiegają: magistrala ciepłownicza, kolektor kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazociąg, magistrala wodociągowa, które obsługują tereny istniejącej zabudowy wielorodzinnej Ursynowa położone po wschodniej stronie [...]. Natomiast uzasadniając odmowę przyznania gruntu o powierzchni [...] m2, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], Prezydent wyjaśnił, że na tym gruncie znajduje się szeregowa zabudowa domów przy ul [...] Spółdzielni [...], wybudowanych na podstawie decyzji z dnia [...]1979 r" Nr [...] o zezwoleniu na budowę.

Kierownik Wydziału Terenów Urzędu [...] wstępną decyzją z dnia [...] stycznia 1974 r. Nr [...] orzekł o oddaniu Spółdzielni [...] w użytkowanie wieczyste gruntu obejmującego działkę położona przy ul. [...]. Uchwałą Zebrania Przedstawicieli [...] z dnia [...] października 1977 r. dokonano zmiany nazwy Spółdzielni na [...]. Teren wraz z działką przy ul. [...] Spółdzielnia [...] przejęła we władanie na podstawie protokółu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] lutego 1978 r. Uchwałą Nr [...] Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni Budownictwo Mieszkaniowego [...] z dnia [...] grudnia 1990 r. dokonano podziału [...]. W wyniku tego podziału została między innymi wydzielona z zasobów majątkowych Spółdzielni [....] wraz ze wszystkimi uprawnieniami majątkowymi i spółdzielczymi, związanymi z wydzielonym zasobem, Spółdzielnia o nazwie [...]. W dniu [...] maja 2011 r. została zawarta umowa dzierżawy Nr [...] pomiędzy [...] reprezentowanym przez Prezydent [...] , a Spółdzielnią [...] z siedzibą w W. W/w umowa oddana została do użytkowania m.in. działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] uregulowana w KW [...]. Okres dzierżawy ustalony został do dnia 31 maja 2014 r. Jak wynika z zasadniczej mapy miasta granice dawnej nieruchomości hipotecznej przecinają niepodzielnie dwa segmenty budynków mieszkalnych o adresach [...]. Prezydent [...] uznał, że w przedmiotowej sprawie, pomimo spełnienia przez następców prawnych przesłanek art. 7 ust. 2 dekretu [...] - nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, ponieważ brak jest możliwości jego zwrotu na rzecz następców prawnych poprzednich właścicieli.

Mając na uwadze powyższe Prezydenta [...] decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] r. ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], na rzecz H. Z. w udziale wynoszącym [...] części, B. G. w udziale wynoszącym [...] części, J. K. w udziale wynoszącym [...] części i ustaleniu z tego tytułu czynszu symbolicznego oraz odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z nieruchomości hip. "[...]" dz. nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącego część działki ewidecyjnej nr [...] z obrębu [...].

Od decyzji tej H. Z., B. G. i J. K. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. domagając się jej uchylenia. Strony zarzuciły organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, przeprowadzenie postępowania z obrazą art. 7, 77, 107 k.p.a. polegające na braku wnikliwej analizy materiału dowodowego i analizy dokumentów.

W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przeprowadziło dwie rozprawy administracyjne. Na pierwszej rozprawie stawili się zarówno pełnomocnik Prezydenta [...] jak i odwołujący się, którzy sprecyzowali, że domagają się albo ustanowienia użytkowania wieczystego w całości, albo przyznania działki zamiennej. W drugiej rozprawie uczestniczył wyłącznie pełnomocnik Prezydenta [...], który wyjaśnił, że nie jest możliwe przyznanie działki zamiennej ze względu na wygaszenie przez ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) roszczeń odszkodowawczych z dekretu.

Organ odwoławczy zauważył, że strony, podtrzymując wniosek dotyczący tej nieruchomości, której użytkowanie wieczyste przyznano, domagają się równocześnie odszkodowania oraz przyznania nieruchomości zamiennej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że odszkodowanie za nieruchomość przysługuje tylko wówczas, gdy spełniona jest dyspozycja art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis aktualnie reguluje te kwestie. Ponadto strona winna złożyć w sprawie odszkodowania odrębny wniosek (lub wskazać, że któreś z wcześniej złożonych pism jest takim wnioskiem), bowiem o odszkodowaniu za tak utraconą nieruchomość orzeka się w odrębnym postępowaniu. Kolegium zauważyło, że sprawa o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu lub o odszkodowanie w trybie dekretu warszawskiego jest sprawą administracyjną odrębną od sprawy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie na podstawie art. 214 lub 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ zauważył, że dla przedmiotowej nieruchomości plan zagospodarowania nie został uchwalony, ale nie ma żadnych przeszkód, by użytkowanie wieczyste gruntu ustanowić oraz nie ma podstaw prawnych do innego rozstrzygnięcia. Kolegium wyjaśniło, że przeprowadziło rozprawę, aby strony - wnioskodawcy i Prezydent [...] - mogli uzgodnić swoje interesy (art. 80 § 2 k.p.a.). Jednakże do ugody nie doszło. Pełnomocnik Prezydenta wskazał na prawne przeszkody uwzględnienia wniosku o przyznanie działki zamiennej oraz na konieczność złożenia odrębnego wniosku o odszkodowanie. W ocenie organu nie ma żadnej podstawy, aby odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego działki [...], skoro strony w tym zakresie wniosku nie cofnęły. Natomiast odnosząc się do sprawy odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] Kolegium wskazało, że na nieruchomości tej w granicach dawnej hipoteki znajduje się dom jednorodzinny, stanowiący własność osoby trzeciej, dla którego utworzona została księga wieczysta. Tak więc, mimo że nie ma przeszkody stricte wynikającej z przepisów dekretu, oddanie w użytkowanie wieczyste tej części nieruchomości na rzecz następców prawnych M. i S. małżonków K. nie jest możliwe. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium zaznaczyło, że odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu musi wyraźnie wskazywać, czy wynika z braku spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, czy też z innych okoliczności prawnych, mimo spełnienia przesłanek. Jeżeli bowiem nieruchomość objęta wnioskiem dekretowym spełniałaby przesłanki wynikające z art. 7 ust. 2 dekretu do oddania jej w użytkowanie wieczyste, to zaistnienie innej przeszkody prawnej w ustanowieniu takiego prawa niweczy restytucyjny cel art. 7 ust. 2 dekretu. Dlatego ocena spełnienia przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu w takiej sytuacji, z racji zastrzeżenia jej do właściwości organów administracji, nie mogłaby stanowić przedmiotu rozważań w innym odrębnym postępowaniu mającym za przedmiot, np. odszkodowanie z tytułu niemożliwości oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 ust. 2 dekretu, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w powyższym przepisie. Kolegium nie podzieliło natomiast zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów art. 10, 7, 77, 80 k.p.a. i art. 35 k.p.a.

Reasumując Kolegium uznało, że w rozpoznawanej przez niego sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, nie ma więc podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w tym trybie ani podstaw do wydania merytorycznej, odmiennej decyzji. Kolegium zaakcentowało, że nie ma żadnych podstaw ani uprawnień do przyznania stronie działki zamiennej ani do przyznania odszkodowania. Ponadto dodało, że orzeka w ramach danej sprawy - a tą jest rozpatrzenie wniosku A. B. z 31 stycznia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...]", w skład której wchodzi działka nr [...], którą nabyli poprzednicy prawni skarżących.

Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2011 r. nr [...]r.

Na powyższą decyzję H. Z., B. G. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Skarżący zarzucili organom rozpoznającym ich sprawę, iż zostali oni pozbawieni przymiotu strony i bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu podziałowym, nie mieli możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzeniem się w sprawie. Skarżący zarzucili również Kolegium nieprzeprowadzenie postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa procesowego i materialnego, bowiem w ich ocenie organ ten nie rozpatrzył zarzutów dotyczących decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2011 r. przedstawionych przez nich w odwołaniu. Ponadto ich zdaniem Kolegium nie zapoznało się w sposób wystarczający z przekazanym materiałem dowodowym. Skarżący wyrazili również pogląd, iż roszczenie wynikające z art. 7 ust. 4 i 5 dekretu warszawskiego zostało wygaszone z dniem 1 sierpnia 1985 r., na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.,o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Roszczeniami "wygaszonymi" według tego przepisu mogły być tylko prawa istniejące w dacie wejścia w życie tego przepisu, a zatem jego hipoteza nie obejmuje stanów przyszłych, w tym niniejszej sprawy. Zdaniem skarżących wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji dekretowych stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia wniosku przez właściwy organ w kontekście całokształtu uregulowań dekretowych tym bardziej, że nie zostały uchylone przepisy przewidujące obligatoryjność dalszego prowadzenia postępowania z urzędu przez organ po wydaniu rozstrzygnięcia o odmowie przyznania własności czasowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Strony nie cofnęły wniosku dlatego należało przyznać prawo użytkowania wieczystego w takiej części w jakiej jest to obecnie możliwe.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r., skarżące oświadczyły, że poza sporem jest to, że część gruntu co do którego nastąpiła odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego znajduje się w użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej oraz oświadczyły, że zgadają się z tym, że organ w tym zakresie prawidłowo podjął postanowienia w sprawie prawa użytkowania wieczystego. H. Z. i B. G. oświadczyły również, że są zainteresowane jedynie odszkodowaniem albo uzyskaniem działki zamiennej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2011 r., którą rozpatrzony został wniosek z dnia [...] stycznia 1949 r. o przyznanie wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowania wieczystego) dawnych właścicieli hipotecznych gruntu położonego w Warszawie przy ulicy [...].

W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę weryfikowanych decyzji stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "dekretem". Na jego podstawie wszelkie grunty na obszarze Warszawy przeszły na własność gminy m.st. Warszawy (art. 1 dekretu), a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Dekret ten stwarzał dotychczasowym właścicielom nieruchomości możliwość wystąpienia z wnioskiem o przyznanie na przejętym gruncie prawa zabudowy lub prawa wieczystej dzierżawy. Wspomniany wniosek należało złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy (art. 7 ust. 1 dekretu). Gmina zaś obowiązana była taki wniosek uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z planem zabudowy (art. 7 ust. 2 dekretu). Nie złożenie w terminie przez osobę uprawnioną ww. wniosku skutkowało wygaśnięciem uprawnienia właściciela nieruchomości do żądania przyznania prawa własności czasowej do gruntu i przejściem z upływem tego terminu na własność gminy (a później Skarbu Państwa) budynków znajdujących się na tym gruncie (art. 8 dekretu). Poza sporem w sprawie pozostaje, że wniosek dotyczący przedmiotowej nieruchomości został złożony w terminie.

Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznanie przedmiotowego wniosku poprzedzone zostało wydaniem przez Prezydenta [...] decyzji podziałowej z dnia [...] lutego 2011 r., dotyczącej podziału działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...] położonej w W. przy ulicy [...]. Podział powyższej nieruchomości miał na celu realizację roszczeń byłego właściciela opartych o przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. Wydzielona w ten sposób działka oznaczona nr [...] o powierzchni [...] m 2 jest działką niezabudowaną, przebiega przez nią pas uzbrojenia [...] wielorodzinnego - magistrala ciepłownicza, kolektor kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazociąg, magistrala wodociągowa. Przedmiotowy grunt nie jest objęty obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, natomiast w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] działka ta znajduje się na terenach oznaczonych symbolem [...] - tereny usług sportu i rekreacji oraz [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej. W decyzji, która utrzymana została w mocy zaskarżoną decyzją wskazano, że działka oznaczona numerem [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, ale organ jednocześnie wskazał, że w umowie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania zostanie ustanowiona służebność przejścia, przejazdu oraz prowadzenia sieci infrastruktury technicznej na rzecz każdoczesnego właściciela (użytkownika wieczystego) działki nr [...]. Słusznie zdaniem Sądu wskazał organ, że spełnione zatem zostały przesłanki wskazane w przepisie art. 7 ust.2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w stosunku do wydzielonej działki, oznaczonej aktualnie numerem 13/1 co dało możliwość rozstrzygnięcia ustanawiającego prawo wieczystego użytkowania tegoż gruntu o powierzchni [...] m2 na rzecz H. Z., B. G. i J. K. po [...] części na rzecz każdego z nich.

Przy odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z nieruchomości oznaczonej hip. "[...]" dz. nr [...] o powierzchni [...] m2 stanowiącego część dz. ew. nr [...] z obrębu [...] słusznie zdaniem Sądu wskazał organ na brak możliwości uwzględnienia w tym zakresie wniosku pomimo spełnienia przez byłego właściciela przesłanek z art. 7 ust.1 i 2 dekretu. Wskazać należy, że od wejścia w życie dekretu warszawskiego minęło 60 lat, a obok regulacji dekretowych w systemie prawa działają również inne unormowania, których nie sposób nie brać pod uwagę przy rozpoznawaniu tego typu spraw. Podkreślić należy konieczność zastosowania wykładni systemowej i jej podstawowej dyrektywy zakazującej wykładni prowadzącej do sprzeczności norm wewnątrz systemu prawa w tym sprzeczności z przepisami kodeksu cywilnego. Wniosek dekretowy o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu rozpoznawany jest bowiem zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jego rozpatrywania, nie zaś w dniu jego złożenia. Z tych względów nie można pominąć regulacji prawnych obecnie obowiązujących. Poza sporem pozostaje, że grunt w stosunku, do którego odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego zabudowany jest domami szeregowymi położonymi przy ulicy [...] Spółdzielni [...], które wzniesione zostały na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1979 r. o zezwoleniu na budowę. Teren ten objęty jest umową dzierżawy, zawartą w dniu [...] maja 2011 r. na okres do dnia [...] maja 2014 r. pomiędzy Miastem [...] a Spółdzielnią [...], przy czym granice dawnej nieruchomości hipotecznej przecinają niepodzielnie dwa segmenty budynków mieszkalnych o adresach [...]. Domy w zabudowie szeregowej stanowią własność osób trzecich, dla której prowadzona jest księga wieczysta. Z powyższego wynika, że nie można stosować przepisów dekretu w izolacji od obowiązującego systemu prawa, stanowi on bowiem jego element. Na gruncie rozważań przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że koniecznym jest wzięcie pod uwagę opisanej powyżej przeszkody natury prawnej, którą słusznie - pomimo spełnienia przesłanek dekretowych, organy wzięły pod uwagę w dacie orzekania. W trakcie postępowania sądowego skarżące oświadczyły, że pomimo popierania skargi ich działania zmierzają do uzyskania odszkodowania za utracona nieruchomość lub uzyskania działki zamiennej. Oczywistym jest, że organy rozstrzygając na nowo żądanie wniosku dekretowego nie miały takich możliwości prawnych, które stanowiłyby podstawę do rozstrzygania w toku takiego dekretowego postępowania o odszkodowaniu za grunt lub o przyznaniu gruntu zamiennego, czego w praktyce sprowadzały się żądania skarżących. Zarzuty skargi w przeważającej mierze dotyczą zakończonego postępowania podziałowego, którego rezultatem było wydzielenie działki oznaczonej nr [...], na której organ ustanowił na rzecz skarżących prawo wieczystego użytkowania. Wszelkie argumenty dotyczące postępowania podziałowego w przedmiotowej sprawie znaczenia nie mają i mieć nie mogą, gdyż kontroli Sądu nie podlega decyzja podziałowa. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżących, że z uwagi na przebieg przez działkę oznaczoną nr [...] urządzeń infrastruktury technicznej, wykluczone jest ustanowienie na tym gruncie prawa wieczystego użytkowania na rzecz skarżących. Organ przewidział również w decyzji, wobec braku dostępu przedmiotowej działki do drogi publicznej służebności przechodu i przejazdu. Tak więc w zakresie działki oznaczonej nr [...], spełnienie przesłanek dekretowych słusznie przesądziło o ustanowieniu użytkowania wieczystego na rzecz skarżących. Nie mogło zmienić takiego rozstrzygnięcia stanowisko skarżących, które twierdziły, że przyznane im prawo do działki nr [...] jest niesatysfakcjonujące ze względu na specyficzne uwarunkowania.

Na marginesie dodać należy, że skarżące były prawidłowo pouczane przez organ, że do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania konieczne jest złożenie takiego wniosku, który byłby rozpoznawany w odrębnym postępowaniu. Na rozprawie przed Sądem skarżące podniosły, że poza sporem jest to, że część gruntu co do którego nastąpiła odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego znajduje się w użytkowaniu Spółdzielni [...] oraz oświadczyły, że zgadają się z tym, że organ w tym zakresie prawidłowo podjął postanowienia w sprawie prawa użytkowania wieczystego. H. Z. i B. G. oświadczyły również, że są zainteresowane jedynie odszkodowaniem albo uzyskaniem działki zamiennej.

Podsumowując należy uznać, że organy orzekające w sprawie wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły przekonująco swoje decyzje nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.