Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 563/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 7 , 77 i 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. P., A. P. oraz K. Ż. i P. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz J. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu opłaconego wpisu sądowego, 4. przyznaje adwokatowi M. H. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej J. P. wykonane na zasadzie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa w związku z art. 29 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art. 29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, po rozpatrzeniu odwołania J. P., A. P. oraz K. i P. Ż. od decyzji Burmistrza Z. z dnia [...] marca 2009r. o odmowie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wobec niewystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie (działka o nr ew. [...] we wsi Z.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:

Wnioskiem z dnia 19 lipca 2007 r. J. P. wystąpiła do Burmistrza Z. o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wskutek wystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie (działka o nr ew. [...] we wsi Z.). W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazała, że A. W. właściciel działki o nr ew. [...] położonej po przeciwnej stronie drogi powiatowej nr [...] w stosunku do działki o nr ew. [...] dokonując w 2007 roku drenażu i osuszania własnej działki wykopał podkop do betonowego przepustu zlokalizowanego pod koroną drogi, co doprowadziło do odprowadzania nadmiaru wody na działkę nr [...].

Burmistrz Z. decyzją z dnia [...] października 2007 r. orzekł o odmowie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom z uwagi na niewystąpienie zmian stosunków wodnych na przedmiotowym gruncie. W wyniku oględzin organ ustalił, iż wzdłuż położonej w sąsiedztwie drogi powiatowej nr [...] i linii ogrodzenia działki A. W. dokonano niewielkich rozkopów w kierunku przepustu drogowego zlokalizowanego pod koroną drogi. Dodatkowo organ ustalił, że poziom korony drogi jest wyższy względem gruntów położonych w sąsiedztwie, zaś działka wnioskodawczyni jest działką najniżej położoną, wskutek czego wody opadowe spływają i gromadzą się na działce, powodując jej podtapianie. Powyższe organ uznał jako naturalne ukształtowanie terenu oraz stan zastany, który nie powstał wskutek działań A. W.

Na skutek odwołania J. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem SKO, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie określał jednoznacznie przyczyn oraz zakresu wywołanej zmiany stanu wody na działce o nr [...]. Nie określał, czy do zmiany stanu wody i szkodliwego działania na jej grunt doszło wskutek robót wykonywanych przez A. W., czy na skutek późniejszych robót użytkownika drogi powiatowej nr [...] – Powiatowego Zarządu Dróg, czy może nastąpiło to w wyniku skomasowania tych robót, czy też powstały samoistnie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz Z. podtrzymał swoje stanowisko i decyzją z dnia [...] maja 2008 r. ponownie odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wobec nie wystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie wnioskodawczyni.

Odwołanie od powyższej decyzji ponownie wniosła J. P. wskazując na brak ustalenia, czy w czasie budowy drogi przepust został zasypany jako bezużyteczny oraz brak uwzględnienia na tą okoliczność protokołu odbioru budowy drogi. Skarżąca zarzuciła również, że organ nie powiadomił jej o przeprowadzonych oględzinach oraz że dokonał niewłaściwej interpretacji materiału "zdjęciowego" z oględzin.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uwzględniło odwołanie oraz uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie SKO doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 79 § 1 kpa, albowiem akta sprawy nie zawierały informacji dla skarżącej o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. Ponadto w związku z tym, iż nie ustalono, która z przesłanek miała decydujący wpływ na podtapianie działki skarżącej, zalecono organowi I instancji skorzystanie z opinii biegłego z zakresu melioracji lub hydrologii.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego Burmistrz Z. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. po raz trzeci odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wobec niewystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na opinię biegłego rzeczoznawcy z zakresu melioracji wodnych, zgodnie z którą przepust drogowy (występujący w korpusie drogi) był wykonany w trakcie budowy drogi żwirowej, czyli znacznie wcześniej niż wykonano nawierzchnię bitumiczną. Na tej podstawie organ uznał, że istniejący stan stosunków wodnych w obrębie przepustu drogowego funkcjonuje od kilku dziesięcioleci i nie został zmieniony wskutek modernizacji drogi powiatowej.

Wskutek odwołania J. P., A. P. oraz K. i P. Ż., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podzielił zarzuty skarżących dotyczące opinii biegłego i w konkluzji stwierdził, że nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia, czy działka nr [...] położona jest najniżej na badanym terenie, co ma wpływ na okresowe jej podtapianie. Z tegoż względu Kolegium uznało, że wymaga to pogłębionych ustaleń biegłego i oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego.

Burmistrz Z., po zapoznaniu się z opinią uzupełniającą biegłego, decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nie uwzględnił żądania J. P. i odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom wobec niewystąpienia zmian stosunków wodnych na gruncie. Organ stwierdził, iż wydając już pierwszą decyzję w sprawie, ustalił, że stan na przedmiotowym gruncie jest zastany, co potwierdza opinia biegłego i jej uzupełnienie zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. W ocenie organu położenie terenu, specyfika gruntu, lokalizacja przepustu drogowego, pełniona przez przepust funkcja, wskazany w opinii okres, w którym przepust został wybudowany oraz brak wykonania urządzeń na gruncie, które odprowadzałyby wody do przepustu jest stanem zastanym. Z tych też względów w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 29 § 3 ustawy Prawo wodne.

Od powyższej decyzji odwołali się J. P., A. P. oraz K. i P. Ż. Podnieśli, że są właścicielami działki o nr [...] od 10 grudnia 1990 r. i do lipca 2007 r. nie wiedzieli, że istnieje przepust pod drogą, nie wiedzieli też żadnego wgłębienia w tym miejscu działki. Podkreślili jednocześnie, że zalewanie działki rozpoczęło się od momentu, gdy A. W. dokonał w 2007 roku drenażu i osuszania własnej działki poprzez podkop do betonowego przepustu. Organy nie ustaliły jednak, czy rury, które odkopał pełniły role przepustu i czy w ogóle w takim celu były ułożone. Dodatkowo wskazali na rozbieżność ocen i zażądali wyjaśnienia, jaką rzeczywiście rolę pełni przepust drogowy, skoro biegły rzeczoznawca stwierdza w opinii, że jest on dla funkcjonowania drogi całkowicie niezbędny, zaś użytkownik drogi – Powiatowy Zarząd Dróg twierdzi, że przepust dla funkcjonowania drogi jest całkowicie zbędny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 29 ust.1 i 3 ustawy Prawo wodne dla stwierdzenia konieczności zastosowania środków restytucyjnych ewentualnie wykonania właściwych urządzeń niezbędne jest ustalenie istnienia zmiany dotychczasowych stosunków wodnych na gruncie, stwierdzenie wykonania tej zmiany przez właściciela gruntu i szkodliwy wpływ zmiany na grunty sąsiednie. Sam zaś fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne, albowiem konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. Ze sporządzonej w przedmiotowej sprawie opinii biegłego M. P. wynika zaś, iż istniejący aktualnie stan stosunków wodnych w obrębie przepustu drogowego funkcjonuje od kilku dziesięcioleci i nie został zmieniony w trakcie modernizacji drogi powiatowej. Ponadto ukształtowanie terenu i drogi w rejonie działki skarżących powoduje, iż spływ wody z korpusu drogowego następuje przez ich działkę, gdyż jest ona najniżej położona, ale ilość spływającej wody przez przepust z działki nr [...] i [...] jest niewielka i nie ma zasadniczego wpływu na poziom wody gruntowej i prowadzone uprawy na działce nr [...].

W ocenie organu nie ma też żadnych dowodów na to, że udrożnienie przez Zarząd Dróg Powiatowych przepustu drogowego naruszyło stosunki wodne na gruncie. Skoro, bowiem przepust istnieje od kilku dziesięcioleci, to nie ma procesowej możliwości zbadania, czy jego zasypanie przed laty, a następnie jego udrożnienie spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Na tej podstawie Kolegium przyjęło, iż ponowne udrożnienie przepustu nie naruszyło stosunków wodnych, gdyż naturalne ukształtowanie terenu, na którym znajdują się działki nr [...] i [...] powoduje spływ wody w kierunku działki o nr [...] poprzez istniejący przepust drogowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli J. P., A. P. oraz K. i P. Ż. zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 136, art. 75 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez:

1) zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zwłaszcza przez niedopuszczanie dowodu z dokumentacji geodezyjno- kartograficznej na okoliczność wysokości ukształtowania terenu i usytuowania poszczególnych działek, istnienia naturalnego cieku wód w kierunku rzeki B. oraz istnienia cieku o nazwie S. po stronie nieruchomości A. W;

2) zaniechanie postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z zeznań stron celem ustalenia pierwotnego stanu wód na gruncie oraz kiedy i w jaki sposób następowały zmiany stanu wód;

3) zaniechanie ustalenia zakresu pogłębiania terenu przy przepuście drogowym na działce skarżących przez zarządcę drogi oraz wpływu tych prac na prawidłowość obliczeń i wnioski końcowe opinii, skutkujące przyjęciem, że działka skarżących jest najniżej płożona;

4) zaniechanie rozpatrzenia wzajemnej sprzeczności wniosku opinii biegłego, że nie mogło dochodzić do zalewania działki o nr [...] z działaniami właściciela przedmiotowej działki, wskazującymi na istnienie stanu wymagającego osuszania gruntu;

5) zaniechanie dopuszczenia dowodu z zeznań mieszkańców Z. na okoliczność pierwotnego stanu wód na gruncie, w szczególności okresu i sposobu zmiany stanu wody, kierunku naturalnego spływu po zasypaniu przepustu drogowego i po jego ponownym otwarciu;

6) zaniechanie wskazania przyczyn, dla których organ nie dał wiary skarżącym w zakresie, w jakim podali że przed wykonaniem prac przez A. W. oraz Powiatowy Zarząd Dróg nie dochodziło do podtopień ich działki ze strony sąsiada oraz zaniechanie ustalenie przyczyn prac wykonanych przez A. W. mających na celu odprowadzenie wody z jego działki na działkę skarżących, skoro wg opinii biegłego nie mogło dochodzić do podtapiania budynków posadowionych na jego posesji.

Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako uzasadniona podlegała uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Z. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego (art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.).

W myśl przepisu art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Zaniedbanie organu administracji państwowej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 kpa, oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji.

W rozpoznawanej sprawie, podzielić należy argumentację skarżących, iż organy administracji nie wyjaśniły należycie wszystkich okoliczności i nie ustaliły stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia podjętego w przedmiotowej sprawie stanowi art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Ustęp 2 powołanego przepisu nakłada na właściciela obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Ustęp zaś 3 omawianego artykułu upoważnia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie takiej decyzji wymaga jednak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu (przykładowo: nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia), a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości. Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania cytowanego art. 29 ust. 3. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie.

W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionują odprowadzania wód opadowych z drogi, albowiem z uwagi na jej usytuowanie woda spływa po obu stronach drogi na działkę nr [...] i [...]. W związku z tym zadaniem organów było ustalenie, czy prace, jakich dokonał A. W. na swojej działce o nr [...] spowodowały zmianę stanu wody na gruntach sąsiednich oraz czy zmiana ta wyrządza szkody gruntom sąsiednim, w szczególności działce skarżących o nr [...]. Okoliczności te, zdaniem Sądu, nie zostały w sposób wystarczający wyjaśnione, pomimo, iż, jak słusznie zauważają skarżący, sprawa była już czterokrotnie rozpoznawana.

Organy orzekające w niniejszej sprawie, bazując na opinii biegłego, przyjęły, iż istniejący aktualnie stan stosunków wodnych w obrębie przepustu drogowego funkcjonuje od kilku dziesięcioleci i nie został zmieniony w trakcie modernizacji drogi powiatowej, ukształtowanie zaś terenu i drogi w tym rejonie powoduje, że spływ wody z korpusu drogowego następuje przez działkę nr[...], gdyż jest ona najniżej położona. Ilość zaś wody spływającej przez przepust z działki nr [...] i nr [...] jest niewielka i nie ma zasadniczego wpływu na poziom wody gruntowej i prowadzone uprawy na działce nr [...].

Tymczasem ani biegły, ani organy administracji nie wyjaśniły kluczowej w tej sprawie kwestii, podnoszonej już we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, a mianowicie, czy A. W. podwyższył w 2007 roku swoją działkę i wykopał podkop do betonowego przepustu zlokalizowanego pod koroną drogi i czy działania te mogły zmienić kierunek naturalnego spływu wód powodując odprowadzanie ich nadmiaru na działkę nr [...]. Ustalenie powyższej okoliczności jest kluczowe, albowiem, jak podnoszą skarżący, naturalny spadek terenu następuje z północy na południe w stronę rzeki S., która w swoim przebiegu dotyka lub prawie dotyka gruntów działek nr [...] i [...], będących własnością Państwa W. W sytuacji potwierdzenia się powyższych okoliczności błędna jest opinia biegłego w zakresie rzędnych terenu. Ponadto, jak wynika z mapy wydanej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] lipca 2008 r., działka A. W. nr [...] położona jest niżej i to zarówno w stosunku do działki skarżących jak i działek sąsiednich. Organy administracji orzekające w sprawie nie ustosunkowały się jednak do danych zapisanych na przedmiotowej mapie. Nie wzięły też pod uwagę dokumentacji geodezyjno – kartograficznej, z której wynika, iż spadek terenu następuje w kierunku naturalnego cieku wodnego wypływającego z rzeki S. po stronie działki A. W. Tymczasem w przypadku ustalenia, że zalewanie działki skarżących nie wynika jedynie z ukształtowania terenu, ale również z działań podjętych przez A. W. i zarządcę drogi, to działania te należy ocenić w oparciu o przepis art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne.

Nie można tez zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż w ostatnim okresie nie zmienił się stan wody na gruncie w obrębie badanych działek, albowiem przepust drogowy funkcjonuje od kilku dziesięcioleci i nie został zmieniony w trakcie modernizacji drogi. Po pierwsze, skarżący wielokrotnie podkreślali w trakcie postępowania administracyjnego, że wcześniej nie istniał żaden przesmyk pomiędzy działkami A. W. i nie dochodziło do żadnego zalewania ich działki od strony drogi. Dopiero wykonanie przekopu i udrożnienie przepustu doprowadziło do stanu, w którym działka skarżących zalewana jest nie tylko wodą spływającą naturalnie z drogi na ich stronę, lecz również wodą spływającą z działki A. W. oraz wodą spływającą z drogi na stronę jego działki.

Po drugie, organy administracji nie ustaliły pierwotnego stanu wód na gruncie, w szczególności jak odbywał się wcześniej naturalny spływ wód, tj. przed wybudowaniem przepustu drogowego oraz po jego zasypaniu. Co prawda w ocenie SKO brak jest wiarygodnego odniesienia, jak wyglądały te stosunki wodne, tym niemniej celem ustalenia powyższych okoliczności organy, poza opinią biegłego, powinny dopuścić również dowód z zeznań świadków oraz stron, dowód z map geodezyjnych i innej dokumentacji kartograficznej. Uzupełnienie materiału dowodowego w powyższym zakresie umożliwi, zdaniem Sądu, ustalenie w sposób jednoznaczny, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie, kto za te zmiany odpowiada i przez dokonanie, jakich czynności doszło do zmiany kierunku spływu wód opadowych.

Fakt, iż doszło do zmiany stanu wody na gruncie skarżących potwierdza sam biegły we wnioskach końcowych opinii stwierdzając, iż skarga jest w części zasadna, albowiem woda przepływająca okresowo przez przepust drogowy, rozlewa się na działkę nr [...] i jest tam wchłaniania z uwagi na brak urządzeń odprowadzających wody z obrębu występującego przepustu do cieków naturalnych bądź urządzeń wodnych. Również zaproponowane w opinii biegłego rozwiązania istniejącego problemu potwierdzają, iż dochodzi do zalewania działki nr [...] przez przepust drogowy. Dlatego też organy winny ponownie przeanalizować zalecenia zawarte w opinii biegłego i przeprowadzić stosowne dowody celem prawidłowego i wyczerpującego ustalenia, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne.

Podsumowując skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, obie te decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i w/w zalecenia Sądu, zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie (art. 200 p.p.s.a), zaś o wynagrodzeniu adwokata, przyznanego skarżącej J. P. z urzędu, Sąd orzekł stosownie do art. 250 p.p.s.a. i § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).