Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 757/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi H Z i Z Z na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga H i Z Z na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] sierpnia 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w [...] (zwany dalej: PINB, organ i instancji) wpłynęło pismo Z Z o podjęcie interwencji w sprawie prac wykonanych przez T M na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W wyniku oględzin przeprowadzonych (18 września 2013 r.) na działce E

i T M (zwani dalej: inwestorzy) ustalono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się m. in. budynek gospodarczy, murowany, jednokondygnacyjny, kryty ogniotrwałe, z poddaszem nieużytkowym. Stan techniczny budynku jest dobry. Budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości około 1,00 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...], stanowiącą własność H i Z Z (zwani dalej: wnioskodawcy, skarżący). W ścianie budynku gospodarczego usytuowanej od strony granicy działki nr ewid. [...], znajdują się trzy otwory okienne – dwa o wymiarach 1,45 x 1,45 m i jedno o wymiarach 0,80 x 0,80 m. Budynek posiada dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku sąsiedniej działki.

Inwestorzy oświadczyli, że działkę wraz z budynkiem kupili 17 lat wcześniej

(w 1996 r.) od C i A C. Budynek gospodarczy został wybudowany

w 1930 r. W dacie zakupu budynek posiadał wymiary takie jak obecnie i dach jednospadowy skierowany w stronę sąsiedniej działki. W ścianie tej znajdowały się trzy otwory okienne. W 1997 r. inwestorzy wykonali remont dachu polegający na wymianie części elementów więźby dachowej uszkodzonej wskutek pożaru. W trakcie remontu nie został zmieniony spadek dachu, natomiast poszerzono wymiary dwóch otworów okiennych w ścianie budynku od strony granicy działki. Według wyjaśnień skarżącego ww. budynek gospodarczy pełnił wcześniej funkcję budynku inwentarskiego, nie posiadał otworów okiennych, zmieniono też spadek dachu.

W celu ustalenia zakresu prac wykonanych przy spornym budynku przez inwestorów, PINB przeprowadził [...] grudnia 2013 r. rozprawę administracyjną. W toku czynności inwestor oświadczył, że przywrócił otwory okienne do pierwotnych wymiarów. Świadkowie zgłoszeni przez inwestorów zeznali, że budynek gospodarczy posiadał otwory okienne w ścianie od strony granicy z działką sąsiednią oraz spadek dachu

w kierunku tej działki. Świadkowie zgłoszeni przez wnioskodawców podali, że zostało zmienione przeznaczenie budynku z inwentarskiego na gospodarczy, spadek dachu był w przeciwnym niż obecnie kierunku, oraz w ścianie budynku od strony granicy brak było otworów okiennych. Z kolei pierwszy właściciel przedmiotowego budynku M B zeznał, że był właścicielem działki [...] do 1992 r. Pierwotnie budynek gospodarczy posiadał inne gabaryty, był to budynek z dachem dwuspadowym. Budynek posiadał od strony granicy jedno duże okno i dwa małe. W 1963 r. do budynku zostało dobudowane pomieszczenie z dachem jednospadowym. W 1992 r. sprzedał działkę C i A C, według których budynek miał w całości dach jednospadowy.

Postanowieniem znak [...] z [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oraz określenia zakresu czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W dniu 4 sierpnia 2014 r. inwestor przedłożył ocenę techniczną przebudowy ww. budynku.

Decyzją znak [...] z [...] października 2014 r. organ I instancji orzekł

o odstąpieniu nałożenia na inwestorów obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: p.b.). Na skutek złożonego odwołania WINB decyzją Nr [...] z [...] listopada 2014 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło stwierdzenie braków w ustaleniu stanu faktycznego sprawy – nie odniesiono się do dobudowanej wiaty, przebudowanych otworów okiennych. Nie wyjaśniono sposobu odprowadzenia wód opadowych z przebudowanego dachu. Nadto uznano, że przedstawiona ocena techniczna jest lakoniczna i nie wyjaśnia zakres przebudowy. Nie wyjaśniono także kwestii pozwolenia na budowę i przebudowy przedmiotowego budynku oraz dobudowanej wiaty do budynku.

W ramach ponownego rozpoznania sprawy PINB wystąpił do Starosty [...] i Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji o wydanych decyzjach

o pozwoleniu na budowę ww. obiektu. W odpowiedzi na powyższe Starosta [...] wskazał, że nie posiada żadnych dokumentów w sprawie. Natomiast Wójt Gminy [...] przekazał kopię decyzji znak [...] z [...] marca 1985 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce. Na załączonym projekcie zagospodarowania naniesiony jest przedmiotowy budynek gospodarczy z dachem dwuspadowym. Wymiary zewnętrzne budynku oraz jego lokalizacja pokrywają się

z obecnym stanem.

W związku z wezwaniem organu dotyczącym przebudowy budynku gospodarczego, inwestorzy złożyli 1 lutego 2015 r. oświadczenia, w których wskazali, że w 1997 r. dokonali remontu spalonego dachu. Budynek ten po pożarze (w 1993 r.) nad letnią kuchnią miał dach jednospadowy i taki dach został wykonany nad pozostałą częścią budynku. W ścianie od strony granicy istniały trzy otwory okienne, w trakcie remontu w 1997 r. został wymieniony dach spalony oraz powiększone dwa otwory okienne, które następnie w 2013 r. zostały zmniejszone do pierwotnych wymiarów.

Postanowieniem znak [...] z [...] kwietnia 2015 r. PINB ponownie nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego oraz określenia zakresu czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. inwestor złożył ekspertyzę techniczną, wykonaną przez techn. bud. E K.

Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2015 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 7, art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), nałożył na inwestorów obowiązek wykonania następujących robót budowlanych: 1) likwidację 3 szt. otworów okiennych w ścianie budynku gospodarczego od strony działki nr ewid. [...], otwory po zlikwidowanych oknach można wypełnić materiałem przepuszczającym światło (luksfery, cegła szklana); 2) wykonanie rynien i rur spustowych z odprowadzaniem wód opadowych z połaci dachu na działkę nr ewid. [...]; - w terminie 3 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia PINB podał, że w celu doprowadzenia przebudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem inwestorzy winni wykonać niektóre roboty budowlane. Z uwagi na to, że 3 otwory okienne znajdujące się w ścianie od strony granicy działki zostały przebudowane, nakazano ich likwidację, ze wskazaniem, że otwory po zlikwidowanych oknach można wypełnić materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery lub cegła szklana. W celu odprowadzenia wód opadowych nakazano założenie rynien i rur spustowych z odprowadzeniem wody na teren działki nr ewid. [...]. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż brak jest podstaw do wydania nakazu zmiany spadku dachu, gdyż dach przed przebudową był dwuspadowy - posiadał spadek dachu w kierunku działki nr ewid. [...], a więc taki sam jak obecnie. Wskazał także, że według obowiązujących warunków technicznych dla sytuowania budynków na gruncie, ściana oddzielenia przeciwpożarowego jest wymagana dla budynku usytuowanego w granicy działki. Ponieważ budynek usytuowany jest w odległości około 0,5 m od granicy działki ściana taka nie jest wymagana.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja nie doprowadza budynku garażowo-gospodarczego do stanu zgodnego z prawem budowlanym, rażąco naruszonego w czasie rozbudowy budynku inwentarskiego w 1963 r. Naruszono przepisy zakazujące kierowanie spadku dachu w kierunku sąsiedniej działki i spływ wody i śniegu bezpośrednio na sąsiednią działkę. Decyzja narusza również przepisy przeciwpożarowe, gdyż ściana usytuowana około 0,4 m od granicy powinna być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Ponadto decyzja narusza prawa osób trzecich gdyż uniemożliwia zabudowę sąsiedniej działki zgodnie z przepisami Prawa budowlanego tj. przy granicy.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] lutego 2016 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości

i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 p.b. nałożył na inwestorów obowiązek wykonania rynien i rur spustowych

z odprowadzeniem wód opadowych z połaci dachu budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonego w miejscowości [...], gmina [...]. Termin wykonania ww. obowiązku określono do 31 maja 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie WINB stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego na podstawie rzetelnie zebranego materiału dowodowego. Ocenił jednak, iż orzeczenie obowiązku likwidacji 3 sztuk otworów okiennych w ścianie budynku gospodarczego od strony działki o nr ewid. [...] oraz równoczesne zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., było nieprawidłowe.

Wskazał, że w sprawie bezsporny jest fakt wybudowania przedmiotowego budynku gospodarczego przed 1985 r. co potwierdza plan zagospodarowania działki będący integralną częścią decyzji Naczelnika Gminy [...] znak [...] z [...] marca 1985 r., udzielającej M B pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego według projektu typowego W-035 wraz z obiektami towarzyszącymi objętymi pozwoleniem na budowę Nr [...]. Z oświadczeń inwestorów złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany istnieje od 1934 r., co potwierdzają daty umieszczone w ścianie budynku od strony działki o nr ewid. [...]. W 1997 r. została wykonana przebudowa omawianego obiektu gospodarczego, w trakcie której w ścianie zewnętrznej do pomieszczenia na sprzęt wykonano dwa otwory na wrota, ościeża wzmocniono wylewką z betonu oraz wykonano słup żelbetowy między wrotami, nad otworami wykonano nowe żelbetowe nadproża, uzupełniono ściany do wysokości stropu, wykonano strop płytowy żelbetowy oparty na belkach dwuteowych, wykonano ściany kolankowe poddasza z wieńcem żelbetowym, konstrukcję i pokrycie dachu jednospadowego, w istniejących otworach została osadzona nowa stolarka oraz wykonano nowe tynki i posadzkę w letniej kuchni.

WINB wywiódł, iż istotą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania

w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Według złożonej w sprawie ekspertyzy technicznej, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami należy założyć na okapie pokrycia dachu rynny dachowe o średnicy 120 mm oraz dwie rury spustowe - po jednej w narożu budynku. Zaznaczył, iż zgodnie

z obowiązującymi w dacie budowy obiektu przepisami właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. Wobec braku dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku inwestorowi nie można zarzucić samowoli budowlanej, jak też, że obiekt powstał niezgodnie z dokumentacją projektową. Zarówno przepisy obowiązujące w czasie budowy obiektu jak i obecnie wskazują na sposób lokalizacji obiektów budowlanych

w stosunku do granic działek sąsiednich. Jednak nie jest wykluczona możliwość innego usytuowania obiektów również w stosunku do ścian posiadających otwory okienne lub drzwiowe. Nie można bezsprzecznie uznać, iż istniejące usytuowanie budynku wraz ze ścianą z trzema otworami okiennymi nie było zaakceptowane przez ówczesne organy architektoniczno-budowlane, stąd nakaz zamurowania trzech otworów okiennych

w ścianie budynku od strony działki o nr ewid. [...] był nieprawidłowy. Skarżący nie przedstawili żadnej dokumentacji świadczącej o tym, że sporny obiekt jest samowolą budowlaną.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 28 ust. 1 p.b., według którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę;

2. § 12 ust. 1 rozporządzenia MI w brzmieniu obowiązującym w czasie przebudowy-rozbudowy i zmiany przeznaczenia budynku, który zakazywał sytuowania otworów okiennych w ścianie położonej około 0,40 m od granicy działki oraz przepisów zakazujących kierowanie spadku dachu w kierunku sąsiedniej działki

i spływ wody i śniegu bezpośrednio na sąsiednią;

3. § 272 ust. 2 i 3 rozporządzenia MI, gdyż ściana budynku usytuowana

w odległości 0,40 m od granicy, niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego powinna być ścianą oddzielenia;

4. art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., o obowiązku poszanowania praw osób trzecich;

5. art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 51 ust. 7 p.b. przez ich niezastosowanie do usunięcia skutków samowoli budowlanej powstałej w czasie przebudowy-rozbudowy i zmiany przeznaczenia budynku w latach 2005-2006 r.

i pozostawienie budynku w rażącym naruszeniu prawa budowlanego i w złym stanie technicznym;

6. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. poprzez jego niezastosowanie pomimo wystąpienia ku temu przesłanek;

7. art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. przez jego nieprzestrzeganie, przez zaniechanie przestrzegania stosowania przepisów Prawa budowlanego przez organy administracyjne do tego powołane;

8. art. 7 k.p.a. przez uchybienie zasadzie praworządności i załatwienie sprawy

z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa;

9. art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i wszystkich jej okoliczności, a także niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co stanowi poważne naruszenie ciążących na organach administracji obowiązków,

a ponadto dokonanie dowolnej, stronniczej oceny materiału dowodowego poprzez ustalenie stanu faktycznego w oparciu o złożone wyjaśnienia przez byłych i obecnych właścicieli;

10. art. 107 § 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny.

Zdaniem skarżących w celu doprowadzenia budynku garażowo-gospodarczego do stanu zgodnego z prawem budowlanym wskazane jest wydanie przez sąd administracyjny wyroku uchylającego wydane decyzje w celu wydania decyzji nakazującej zamurowanie wszystkich otworów okiennych w ścianie od granicy z działką [...], wykonania ściany przeciwpożarowej, zmianę pochylenia dachu i skierowania wód opadowych i śniegu w kierunku podwórza działki [...], wykonanie projektu

i dokumentacji legalizującej samowolę budowlaną zgodną z przepisami prawa budowlanego doprowadzając budynek garażowo-gospodarczy do stanu zgodnego

z przepisami o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki

i usytuowanie na działce.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach faktycznych

i prawnych niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 p.b.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 7 p.b., przepisy ust. 1 pkt 1

i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.

W ocenie Sądu zastosowana przez organy procedura legalizacyjna w trybie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. jest prawidłowa. Przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowalnego odnosi się do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1, ale zostały wykonane: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź

w przepisach.

Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że budynek gospodarczy został wybudowany około 1934 r. Pierwotnie budynek ten posiadał dach dwuspadowy i od strony granicy z działką [...] jedno okno małe i dwa okna duże.

W 1963 r. do budynku dobudowane zostało pomieszczenie z dachem jednospadowym. Około 1993 r. dach oraz strop drewniany budynku został zniszczony przez pożar. W 1997 r. inwestorzy wykonali samowolną przebudowę budynku gospodarczego, która obejmowała: 1) wykonanie - w ścianie zewnętrznej dwóch otworów na wrota, wzmocnienie ościeży wylewką z betonu oraz wykonanie słupa żelbetowego między wrotami; 2) wykonanie nad otworami okiennymi żelbetowych nadproży; 3) uzupełnienie ściany do wysokości stropu; 4) wykonanie stropu płytowego żelbetowego opartego na belkach dwuteowych; 5) wykonania ścian kolankowych poddasza z wieńcem żelbetowym; 6) wykonanie konstrukcji i pokrycia dachu jednospadowego; 7) osadzenie nowej stolarki okiennej w istniejących otworach okiennych; 8) wykonanie nowych tynków i posadzki. Roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, stan techniczny przebudowy jest dobry.

Na gruncie ustawy Prawo budowlane zasadą jest, że wykonywanie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1). Z obowiązku tego zostały wyłączone roboty wskazane w art. 29 ust. 1 i 2 i w art. 30 p.b. Wskazane wyżej roboty budowlane należy zakwalifikować jako przebudowę obiektu budowlanego. W art. 3 pkt 7a p.b. ustawodawca określa przebudowę jako wykonywanie robót budowlanych,

w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

W wyniku wykonanych robót budowlanych niewątpliwie nastąpiła zmiana parametrów użytkowych obiektu. Roboty tego rodzaju wymagały zatem uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem nie zostały one ujęte w zamkniętym katalogu obiektów budowlanych oraz robót budowlanych zwolnionych z tego wymogu.

Istotą postępowania unormowanego w art. 51 p.b. jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji, gdy samowolnie wykonane roboty zostały już wykonane, tak jak w niniejszej sprawie, organ nie wydaje postanowienia, o którym mowa w art. 50 p.b., bowiem w takim przypadku zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 p.b.

Postępowanie w trybie art. 51 p.b., jak wynika z jego brzmienia, zakończone może zostać w trojaki sposób. Gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego

z prawem zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1, wówczas organ nakazuje zaniechanie dalszych robót (w stosunku do prac już wykonanych rozwiązanie to

w praktyce nie znajdzie zastosowania), rozbiórkę obiektu lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne

w sposób negatywny. Natomiast jeżeli możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas postępowanie legalizacyjne ma charakter dwuetapowy.

W pierwszej kolejności organ wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., co powinno być poprzedzone ustaleniami faktycznymi co do możliwości zalegalizowania samowoli. W tej sytuacji organ działając na podstawie art. 81c p.b. może zażądać od inwestora stosownego dokumentu związanego z prowadzeniem robót, a w szczególności ekspertyzy wskazującej, czy roboty budowlane wykonane zostały w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub niezagrażający środowisku, a zatem, czy wykonane zostały zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną. Po złożeniu odpowiedniej ekspertyzy i dokonaniu stosownych ustaleń organ jest uprawniony do wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeżeli zachodzi taka konieczność. Decyzja ta nie legalizuje jednak samowoli i nie załatwia sprawy, gdyż kończy zaledwie pierwszy etap postępowania. Właściwa decyzja legalizacyjna wydawana jest zaś na podstawie art. 51 ust. 3 p.b., w której organ orzeka o wykonaniu obowiązku (pkt 1) albo w przypadku jego niewykonania nakazuje zaniechanie dalszych robót (w odniesieniu do prac już wykonanych przewidziane w przepisie rozstrzygnięcie o nakazie zaniechania dalszych robót nie znajduje uzasadnienia) bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, lub też doprowadzenie do stanu poprzedniego (pkt 2). Organ może również ustalić, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, co stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego

i wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych

w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów prawa i poczynionych na ich kanwie rozważań istotne dla ustalenia kierunku postępowania naprawczego jest ustalenie zakresu przeprowadzonej samowoli budowlanej oraz możliwości jej legalizacji. W niniejszej sprawie organ I instancji działając na podstawie art. 81c p.b. zobowiązał inwestorów do złożenia ekspertyzy technicznej, która precyzyjnie określiła zakres wykonanych, w ramach przebudowy budynku, robót budowlanych. Złożona w tym zakresie dokumentacja pozwoliła na ustalenie, iż wykonana samowolnie (a więc niezgodnie z obowiązującymi przepisami) przebudowa budynku gospodarczego naruszały przepisy techniczno-budowlane zawarte w rozporządzeniu MI. Według przedstawionej ekspertyzy w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z warunkami technicznymi niezbędne było założenie, na okapie pokrycia dachu, rynien dachowych

o średnicy 120 mm oraz dwóch rur spustowych – po jednej w narożu budynku.

Zdaniem Sądu skoro w wyniku przeprowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2

w związku z art. 51 ust. 7 p.b. postępowania ustalono, że w wyniku przebudowy budynku gospodarczego jedynym odstępstwem od obowiązujących warunków techniczno-budowlanych jest brak instalacji odprowadzających wodę z dachu na teren działki [...], to niezbędnym w celu doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem jest nakaz wykonania ww. instalacji.

Jednocześnie za właściwe uznać należy ustalenia organów dotyczące ściany oddzielenia pożarowego, bowiem według obowiązujących warunków technicznych dla sytuowania budynków na gruncie, ściana oddzielenia przeciwpożarowego wymagana jest dla budynku usytuowanego na granicy działki. Ponieważ budynek usytuowany jest w odległości około 0,5 m od granicy działki ściana taka nie jest wymagana.

W kontekście powyższego za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postepowania.

W szczególności chybione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 28 prawa budowlanego, § 12 ust. 1 rozporządzenia MI z 2002 r., w tym zakresie organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy budynku gospodarczego. Zauważyć należy, że przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym przesłuchanie pierwszego właściciela nieruchomości, który potwierdził stan budynku

w zakresie otworów okiennych, spadku dachu oraz dokumentacja dotycząca budowy budynku mieszkalnego doprowadziły organ do prawidłowych wniosków co usytuowania spornego budynku w zakresie otworów okiennych jak i dachu. Ponadto okoliczności te potwierdzono w ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, bowiem po pierwsze przeczy temu ocena techniczna sporządzona przez technika budowlanego E K, a ponadto Sąd zauważa, że prowadzone postępowanie dotyczyło samowoli budowlanej, a nie stanu technicznego budynku. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza praw osób trzecich. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organów, iż w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, inwestorzy nie mieli obowiązku dysponować dokumentacją dotyczącą budowy spornego budynku. Sąd nie neguje stwierdzenia zawartego w skardze, że w obecnym stanie prawnym budynek powinien być usytuowany w określonej odległości od granicy, ale na uwadze mieć należy, że budynek powstał wiele lat temu, był akceptowany przez poprzednie organy nadzoru budowlanego

i architektonicznego. Nie doszło zatem do sytuacji jego budowy przy obecnie obowiązujących przepisach podnoszonych w skardze.

W przekonaniu Sądu organy przeprowadziły dogłębne i wyczerpujące postępowanie dowodowe, nie naruszając art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. podnoszonych w skardze.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.