Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 622/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 89
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] oddalające jako nieuzasadnioną skargę B. G. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.

Z akt sprawy wynika, że 3 stycznia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wystawił na B. G. tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za rok 2011, który następnie skierował na drogę egzekucji administracyjnej celem jego przymusowej realizacji. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony w związku z ponownym wszczęciem wobec zobowiązanej postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438) – dalej "u.p.e.a.". W oparciu o ten tytuł organ egzekucyjny zawiadomieniem z 3 stycznia 2020 r. Nr [...] dokonał u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zajęcia wierzytelności w postaci zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie 85.027 zł, zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz B. G. wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt. I FSK 1012/18 i I FSK 1013/18. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 9 stycznia 2020 r. Natomiast odpis tytułu wykonawczego Nr [...] wraz z zawiadomieniem z 3 stycznia 2020 r. Nr [...] zostały doręczone zobowiązanej 8 stycznia 2020 r.

W dniu 14 lutego 2020 r. tytułem realizacji powyższego zajęcia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W. kwotę 85.027 zł.

W dniu 22 stycznia 2020 r. B. G. na podstawie art. 54 u.p.e.a. złożyła skargę na czynność egzekucyjną z 3 stycznia 2020 r. polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 1a pkt 3 oraz art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jest dłużnikiem wierzytelności przysługującej jej na mocy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I FSK 1012/18 i I FSK 1013/18. W ocenie strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jest jedynie zobowiązany do zwrotu, w imieniu Skarbu Państwa, poniesionych przez skarżącą kosztów sądowych, a przyznany skarżącej zwrot kosztów sądowych nie jest wierzytelnością w rozumieniu przepisów o egzekucji administracyjnej. Organ administracji zobowiązany do zwrotu tych kosztów nie może być uznany za dłużnika zajętej wierzytelności. W ocenie zobowiązanej, w związku z niejasnym charakterem norm ujętych w u.p.e.a. zasadne jest dokonanie interpretacji art. 1a pkt 3 u.p.e.a. przez pryzmat uregulowań wynikających z art. 353 ustawy - Kodeks cywilny. Należy zwrócić uwagę, że podmiotami stosunku zobowiązaniowego mogą być wyłącznie osoby fizyczne, osoby prawne oraz tzw. ułomne osoby prawne, natomiast istotą wierzytelności jest możność żądania od dłużnika określonego zachowania. Zatem, zdaniem strony zwrot kosztów postępowania sądowego nie stanowi innej wierzytelności pieniężnej, o której mowa w art. 89 § 1 u.p.e.a., bowiem przysługująca wierzytelność ma charakter publicznoprawny z uwagi na fakt, że dłużnikiem jest podmiot publiczny - Skarb Państwa oraz, że źródłem powstania wierzytelności nie jest żaden stosunek zobowiązaniowy łączący skarżącą ze Skarbem Państwa. W zawiadomieniu o zajęciu organ egzekucyjny błędnie więc oznaczył dłużnika zajętej wierzytelności. Za stanowiskiem tym przemawia również wynikająca z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP koncepcja odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, której zasady zostały uregulowane w art. 417 ustawy - Kodeks cywilny. Strona zaznaczyła, iż wszelkie roszczenia związane z przedmiotową wierzytelnością s będzie kierować przeciwko Skarbowi Państwa, jako podmiotowi ponoszącemu odpowiedzialność odszkodowawczą, a nie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Ł.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. oddalił jako nieuzasadnioną powyższą skargę na czynność egzekucyjną.

B. G. złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 1a pkt 3 oraz 89 § 1 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jest dłużnikiem przysługującej B. G. na mocy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt. I FSK 1012/18 i I FSK 1013/18 wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego;

- art. 1a pkt 12 lit. a) w związku z art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że kwota stanowiąca zwrot kosztów postępowania sądowego stanowi wierzytelność pieniężną, w szczególności inną wierzytelność pieniężną, w rozumieniu u.p.e.a.;

- art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie strony do organu administracji publicznej;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie postanowienia organu I instancji, w sytuacji, gdy zawierało rzeczywiste naruszenie przepisów prawa.

Ponadto pismem z 27 kwietnia 2020 r. na podstawie art. 227 k.p.a. zobowiązana wystąpiła do organu nadzoru ze skargą na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] Nr[...].

Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia na wstępie wskazał, iż wniesiona skarga na działanie organu I instancji została złożona w toku prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania wszczętego zażaleniem z 10 kwietnia 2020 r. i zawiera argumentację analogiczną do wyrażonej w złożonym zażaleniu. Z tej przyczyny zastosowanie ma tryb określony w art. 234 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu.

Zdaniem organu II instancji w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości legalność działań organu egzekucyjnego polegających na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, gdyż jest to środek egzekucyjny wyszczególniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Brak również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności, ponieważ organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zgodnie z wzorem tego rodzaju dokumentu stanowiącym załącznik Nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804).

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ podkreślił, że jak wynika z art. 1a pkt 3 u.p.e.a., pod pojęciem dłużnika zajętej wierzytelności rozumie się dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. W przypadku zajęcia przedmiotowej wierzytelności Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. występuje jako organ egzekucyjny, tj. w myśl art. 1a pkt 7 u.p.e.a., jako organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Ponadto jak stanowi art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Z przepisów tych wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. to dwa różne organy administracyjne, tj. odpowiednio organ egzekucyjny i dłużnik zajętej wierzytelności. Dodatkowo w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jest organem uprawnionym do wydania polecenia wypłaty, a zatem w świetle art. 90 § 2 u.p.e.a. jest dłużnikiem zajętej wierzytelności. Nie ma zatem przeszkód ani faktycznych, ani prawnych, aby Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. pełnił rolę dłużnika zajętej wierzytelności, w sytuacji gdy organ egzekucyjny kieruje do niego zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego inną wierzytelność pieniężną, i tak jak w analizowanej sprawie przedmiotowa wierzytelność istnieje.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zaznaczył ponadto, że egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych stanowi jeden ze środków egzekucyjnych, przewidzianych przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Koszty postępowania sądowego zasądzone wyrokiem są tego rodzaju wierzytelnością. Osoba, na rzecz której je zasądzono może bowiem skutecznie domagać się od podmiotu, od którego koszty te zasądzono, zapłaty wskazanej w wyroku kwoty, a w razie braku dobrowolnej zapłaty, domagać się przymusowego wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji sądowej. Zajęcie wierzytelności z tytułu kosztów sądowych jako środek egzekucyjny powoduje tylko ten skutek, że zapłata kosztów sądowych następuje, zamiast do rąk wierzyciela wskazanego w wyroku, na rzecz wierzyciela tej osoby, powodując tym samym wygaśnięcie w części lub w całości długu, jaki podmiot, na rzecz którego zasądzono koszty, ma wobec własnego wierzyciela. W ocenie organu gdyby zamiarem ustawodawcy było wyłączenie spod egzekucji kwot należnych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, to umieściłby stosowne zastrzeżenie w treści art. 8-12 u.p.e.a., w których to przepisach ustawodawca określił, jakie składniki majątku zobowiązanego nie podlegają egzekucji administracyjnej.

W przedmiotowej sprawie wierzytelnością jest prawo B. G. do żądania od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zapłaty zasądzonych kosztów sądowych, powstałych wskutek wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroków z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I FSK 1012/18 oraz sygn. akt I FSK 1013/18. Stronami stosunku, z którego wynika przedmiotowa wierzytelność są B. G. i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. Natomiast wydanie powyższych wyroków jest zdarzeniem, które zrodziło konkretną wierzytelność. Okoliczność, na którą powołuje się strona, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jest zobowiązany w imieniu Skarbu Państwa do zwrotu jej kosztów postępowania sądowego, pozostaje bez wpływu na istnienie wierzytelności, która zrodziła po stronie organu odwoławczego obowiązek zwrotu kosztów procesu. Ze względu na istniejące zaległości strony z tytułu podatku od towarów i usług za rok 2011, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. był uprawniony do dokonania zajęcia wyżej wskazanej wierzytelności na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a.

Z powyższych względów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, iż zaskarżona czynność egzekucyjna Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, została dokonana prawidłowo.

B. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [..] Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

art. 89 § 1 oraz § 2 u.p.e.a. poprzez zaaprobowanie przez organ II instancji czynności egzekucyjnej zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci zwrotu kosztów postępowania sądowego zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 r., I FSK 1012/18 oraz I FSK 1013/18, podczas gdy zasądzone na rzecz skarżącej koszty sądowe w wyroku I FSK 1013/18 dotyczyły postępowania za poszczególne miesiące 2010 r., co oznacza że w stosunku do tej należności powinna zostać dokonana odrębna czynność egzekucyjna organu egzekucyjnego wraz z odrębnym zawiadomieniem o zajęciu;

art. 1a pkt 3 oraz art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jest "dłużnikiem wierzytelności" przysługującej skarżącej z tytułu zasądzonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I FSK 1012/18 oraz I FSK 1013/18 zwrotu kosztów postępowania sądowego;

art. 1 a pkt 12 ppkt a w zw. z art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że zwrot kosztów sądowych jest wierzytelnością pieniężną w rozumieniu przepisów u.p.e.a., a w szczególności "inną wierzytelnością pieniężną";

art. 6, art. 7, art. 8 z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w zw. z art. 18 1 u. p.e.a. poprzez:

a) prowadzenie działań podważających zaufanie strony do organu,

b) niedokonanie całościowej oceny materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm) – dalej "p.p.s.a". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W niniejszej sprawie kontroli sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] oddalające jako nieuzasadnioną skargę strony na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Na wstępie należy wskazać przede wszystkim, że zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumienie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Wśród tych środków egzekucyjnych znajduje się między innymi egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych.

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 54 u.p.e.a. W myśl jego § 1 zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art.54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcie innej wierzytelności pieniężnej - art. 89 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego.

Organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie zauważył, że ocenie w trybie art. 54 u.p.e.a. mogą podlegać tylko czynności egzekucyjne podejmowane przez organ egzekucyjny, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 54 u.p.e.a. w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992 r. s. 84.; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20, wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www. orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej CBOSA). W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13 - dostępne w CBOSA).

Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12a u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest m.in. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych.

W ocenie sądu organy obu instancji w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności pieniężnej. Sposób dokonania tej czynności odpowiada bowiem uregulowaniom zawartym w art. 89 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1.

Z kolei postępując zgodnie z § 3 tego artykułu, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią oraz doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

W ocenie sądu, analiza akt sprawy upoważnia do stwierdzenia, że organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej, gdyż w pełni respektował wskazane wyżej przepisy. I tak, w szczególności, organ egzekucyjny sporządził zgodnie z treści art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawierające wszystkie elementy wymienione w tym przepisie, tj. oznaczenie zobowiązanego – B. G., Wierzyciela - Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i dłużnika zajętej wierzytelności - Izby Administracji Skarbowej w Ł.

Zawiadomienie o zajęciu zawiera też prawidłowo określoną podstawę prawna, tj. art. 89 § 1 u.p.e.a., który uprawnia organ do zastosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Zawiadomienie zawiera również prawidłowe oznaczenia numeru tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę zajęcia tj. nr [...]. Wskazana została kwota dochodzonych należności i okres, za który została ustalona, odpowiadają wartościom określonym w tytułach wykonawczych. Ponadto organ egzekucyjny wskazał kwotę należnych kosztów egzekucyjnych.

W zawiadomieniu o zajęciu zawarte zostało również wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika także, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o zajęciu z 3 stycznia 2020 r została doręczona zobowiązanej 8 stycznia 2020 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności tj. Izbie Administracji Skarbowej w W. 9 stycznia 2020 r. Organ egzekucyjny zawiadomił też zobowiązaną, że nie wolno jej zajętej kwoty odebrać od dłużnika ani też rozporządzać nią. Wszystko to wskazuje, że czynność zajęcia wierzytelności z tytułu kosztów sądowych dokonana została w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.p.e.a.

Jak to już zostało wskazane na wstępie, organy egzekucyjne w toku postępowania ze skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, są właściwe do tego by odnieść się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonanych przez niego czynności egzekucyjnych. W zaskarżonym postępowaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. skontrolował prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej i odniósł się do zarzutów zażalenia jednakże ich nie podzielił uznając, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych został przeprowadzony zgodnie z art. 89 u.p.e.a.

Sąd stanowisko powyższe podziela. Zauważyć należy, że zarzuty skargi w kwestii naruszenia art. 89 u.p.e.a. zasadzają się na tezie, że zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącej zasądzonych wyrokami NSA z 12 grudnia 2019 roku nie stanowił innej wierzytelności pieniężnej, a także na błędnym uznaniu, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. był dłużnikiem zajętej wierzytelności. Zarzuty ten nie zasługują na uwzględnienie. W rozstrzyganej sprawie zajęciu jako inna wierzytelnośc pieniężna podlegały koszty postępowania sądowoadministracyjnego zasądzone na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 roku w sprawach o sygn. akt I FSK 1012/18 i I FSK 1013/18. Koszty postępowania sądowego zasądzone wyrokiem sądu niewątpliwie są wierzytelnością pieniężną. Stanowią bowiem należność pieniężną przysługującą skarżącej od drugiej strony, która przegrała sprawę sądową. Podkreślic należy, że osoba, na rzecz której je zasądzono może skutecznie domagać się od dłużnika (podmiotu, od którego koszty te zasądzono) zapłaty wskazanej w wyroku kwoty, a w razie braku dobrowolnej zapłaty, domagać się przymusowego wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji sądowej. Zajęcie wierzytelności z tytułu kosztów sądowych jako środek egzekucyjny powoduje ten tylko skutek, że zapłata kosztów sądowych następuje, zamiast do rąk wierzyciela wskazanego w wyroku, na rzecz wierzyciela tej osoby, powodując tym samym wygaśnięcie w części lub całości długu, jaki podmiot, na rzecz którego zasądzono koszty, ma wobec własnego wierzyciela (por. wyrok NSA z 13 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2641/11 dostępny w CBOSA). Zastosowany środek egzekucyjny mieści się więc w katalogu środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Żaden przepis prawa nie stoi także na przeszkodzie dokonaniu zajęcia tego rodzaju wierzytelności.

Całkowicie niezrozumiała jest argumentacja skarżącej odwołująca się do przepisów kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa - art. 417 k.c. Źródłem wierzytelności skarżącej wobec Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie jest bowiem żadna szkoda wywołana przez ten organ, lecz wyrok sądu zasądzający na rzecz skarżącej koszty procesu sądowego. Ten wyrok był podstawą stosunku obligacyjnego między stronami. Z wyroku tego także w sposób jednoznaczny wynika kto jest zobowiązany do poniesienia tych kosztów na rzecz skarżącej, a więc kto jest dłużnikiem zajętej wierzytelności pieniężnej. Skoro dłużnik zajętej wierzytelności to dłużnik zobowiązanego (art. 1a pkt 3 u.p.e.a).

Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organ I instancji ustalił przy pomocy miarodajnych dokumentów wszystkie istotne okoliczności potrzebne do dokonania zgodnego z prawem zajęcia wierzytelności: istnienie zaległości podatkowej stwierdzone tytułem wykonawczym nr Nr [...] oraz istnienie wierzytelności skarżącej względem Izby Administracji Skarbowej w Ł. z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszelkie niezbędne elementy wynikające z przepisów prawa, a w szczególności z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił skarżącemu, z jakich powodów jej zarzuty podniesione w zażaleniu nie mogły zostać uznane za zasadne. Wobec powyższego sąd w działaniach organów nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruseń przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.

Z przedstawionych wyżej względów sąd, nie będąc związany podniesionymi zarzutami, z urzędu dokonując w całości oceny zaskarżonego postanowienia, nie dopatrzył się naruszeń prawa zarzucanych skardze jak i innych w niej niepodniesionych uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia i dlatego, na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę oddalił.

d.j.