Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 266/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 29 ust. 1 pkt 1 i 14, art. 30 ust. 1 pkt  1, ust. 5 i ust. 7 pkt 4, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: § 12 ust. 1-5
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2020r. (data zgodna z treścią decyzji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. Nr [...] z [...] listopada 2020r. (nr sprawy [...]) sprzeciwiającą się wobec zamiaru budowy budynku gospodarczego w P. na działce o nr ewid. [...], ark. [...], obręb K. oraz nakładającą na zgłaszającego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. pan K. W. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o powierzchni [...] m˛ i wysokości [...] m, przewidzianego do realizacji na dz. o nr [...], ark. [...], obręb K., położonej w P. przy ul. [...]. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o przysługującym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; informację uzupełniającą, w której Inwestor wskazał, iż na mocy umowy quoad usum, sporządzonej w formie aktu notarialnego, przysługuje mu wyłączne prawo do korzystania z części nieruchomości, oznaczonej w załączniku do aktu notarialnego, oraz rysunek obrazujący kształt i wymiary projektowanego budynku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 30 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia powyższej inwestycji. Zdaniem organu I instancji zlokalizowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki, może spowodować wprowadzenie, utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W związku z tym, dla zapewnienia należytej ochrony praw właścicieli nieruchomości sąsiednich, realizacja inwestycji powinna zostać zatwierdzona w trybie pozwolenia na budowę. Prezydent Miasta P. stwierdził również, że zgłoszenie obarczone było innymi brakami, do których zaliczyć należy m.in. brak prawidłowego wskazania terenu inwestycji, a także niepoprawne wypełnienie oświadczenia o przysługującym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe okoliczności w opinii organu I instancji uzasadniają konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę dla realizacji przedmiotowej inwestycji.

Odwołanie od zaskarżonej decyzji organu I instancji wniósł K. W., który podniósł, że sprzeciw jest nieuzasadniony, gdyż posadowienie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki jest prawnie dopuszczalne i nie spowoduje ono wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Ponadto, Inwestor wskazał, że organ I instancji nie udowodnił, że okoliczności te mogą w ogóle wystąpić, a podnoszony przez organ fakt objęcia działki sąsiedniej obszarem oddziaływania nie ma znaczenia, gdyż w opinii Inwestora pojęcie to znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Dalej Inwestor wyjaśnił, iż prawidłowo wskazał teren inwestycji, a w odniesieniu do sposobu odprowadzania wód opadowych stwierdził, że z rysunku załączonego do zgłoszenia wynika, iż wody te będą odprowadzane grawitacyjnie, na nieutwardzony teren działki. Nadto podniósł, że przedstawił oświadczenie o przysługującym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym wyraźnie zaznaczono, że jest on współwłaścicielem terenu inwestycji, natomiast przysługujące mu prawo do zabudowy wskazanej części działki wynika z zawartej umowy quoad usum, przeznaczającej ją do wyłącznego korzystania właścicielom lokalu nr [...].

Wojewoda nie znalazł podstaw do uwzględniania odwołania i decyzją z [...] stycznia 2020r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P.. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda w pierwszej kolejności zbadał zachowanie terminu do zgłoszenia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgłoszenie zamiaru budowy doręczone zostało Prezydentowi Miasta P. w dniu [...] października 2020 r., natomiast zaskarżoną decyzję nadano w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2020 r.

Przechodząc do aspektów merytorycznych zaskarżonej decyzji, Wojewoda stwierdził, że odpowiada ona przepisom prawa. Zgłoszeniem objęty został zamiar budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do [...] m˛, co zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14) lit. a) Prawa budowlanego objęte jest obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Podstawą prawną wniesienia sprzeciwu jest art. 30 ust. 7 pkt 4) Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ może nałożyć na Inwestora w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Decyzja wydawana w oparciu o fakultatywne przesłanki wyrażone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego jest decyzją uznaniową, co oznacza, że ma charakter ocenny i nie wymaga udowodnienia przez organ, że takie niebezpieczeństwo występuje.

Ze zgłoszenia dostarczonego organowi I instancji wynika jednak, że Inwestor planuje zlokalizowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, co powoduje, iż w sprawie zastosowanie będą miały przepisy § 12 ust. 2-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej: "Rozporządzenie"). Teren inwestycji objęty jest ustaleniami uchwały Rady Miasta Poznania nr XLI/483/IlI/2000 z dnia 29 sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejon Szczepankowo - Spławie część "A" w P., która określa przeznaczenie tego obszaru jako 1MN - teren budownictwa mieszkaniowego. Z uwagi zatem na fakt, iż teren inwestycji jest działką o szerokości mniejszej niż [...] m, znajduje się on w zabudowie jednorodzinnej, a sąsiednia działka pozostaje niezabudowana, stwierdzić należy, że dla lokalizacji budynku gospodarczego zastosowanie znajdują przepisy § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia. Ponadto, wymiary projektowanego budynku umożliwiają również zastosowanie regulacji wyrażonej w § 12 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia. Dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma jednak treść § 12 ust. 5 Rozporządzenia, który stanowi, że usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Brak zachowania określonych przepisami techniczno-budowlanymi odległości przez Inwestora może spowodować, że również właściciele działki sąsiedniej nie będą w stanie ich zachować przy realizowaniu inwestycji na własnej nieruchomości, co należy potraktować jako ograniczenie w zabudowie ich nieruchomości.

Wojewoda uznał rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta P. za zgodne z prawem, gdyż organ I instancji dostrzegł możliwość wprowadzenia, utrwalenia, zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich na skutek realizacji przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem, co zgodnie z art. 30 ust. 7 pkt 4) Prawa budowlanego uzasadnia wniesienie sprzeciwu w niniejszej sprawie.

Wojewoda nie zgodził się z zarzutem odwołania, że obszar oddziaływania obiektu jest pojęciem stosowanym wyłącznie na gruncie postępowań w przedmiocie pozwolenia na budowę. Definicja zawarta w art. 3 pkt 20) Prawa budowlanego wprost wskazuje, że obszar ten odnosi się do każdego obiektu budowlanego, a zatem, zgodnie z art. 3 pkt 1) Prawa budowlanego, do budynku, budowli bądź obiektu małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesionego z użyciem wyrobów budowlanych.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości załączonego do zgłoszenia oświadczenia o przysługującym Inwestorowi prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Wojewoda wskazał, że "umowa między współwłaścicielami o podział nieruchomości do wyłącznego korzystania (podział quoad usum) jako źródło stosunku obligacyjnego, niezmieniającego stosunku współwłasności i niewywołującego skutków prawnorzeczowych, nie przyznaje poszczególnym współwłaścicielom prawa do dysponowania na cele budowlane fizycznie wydzieloną i będącą w ich wyłącznym posiadaniu częścią nieruchomości, chyba że zawiera postanowienia, które w sposób wyraźny i precyzyjny przyznają danemu współwłaścicielowi uprawnienie do wykonywania robót budowlanych określonego rodzaju i w określonym zakresie co do wydzielonej części nieruchomości. Tymczasem, z załączonego do zgłoszenia oświadczenia o przysługującym Inwestorowi prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wynika, aby zawarta w formie aktu notarialnego umowa zawierała tego typu postanowienia.

Nieuzasadnione jest natomiast stanowisko Prezydenta Miasta P., wyrażone w zaskarżonej decyzji, gdzie organ stwierdził, iż we wniosku błędnie wskazano teren inwestycji. Słusznie Inwestor określił miejsce zlokalizowania projektowanego budynku gospodarczego, jako dz. nr [...], ark. [...], obręb K., znajdującą się w P. przy ul. [...]. Skoro bowiem nieruchomość została podzielona do korzystania na mocy umowy quoad usum, to doprecyzowanie adresu jako W. [...] ma na celu ukazanie, iż budynek gospodarczy ma zostać zrealizowany na części przydzielonej do użytkowania właścicielom tegoż lokalu. Tym samym, zarzut Inwestora w tym zakresie można uznać za zasadny.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wojewody z [...] stycznia 2021r. (w decyzji widnieje data [...] stycznia 2020r.) wniósł K. W. domagając się jej uchylenia, stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., rozstrzygnięcia o kosztach postępowania oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 30 ust. 7 Prawa budowanego przez błędne przyjęcie, że zachodzą określone w tym przepisie przesłanki decydujące o słuszności sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że planowany budynek gospodarczy o powierzchni [...] m˛ i wysokości [...] m, przewidziany do realizacji na dz. o nr [...], ark. [...], obręb K., położonej w P. przy ul. [...], zgodnie z art. 29 ust. l pkt 14 lit, a) Prawa budowlanego z zasady objęty jest obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej, co przyznaje w swojej decyzji organ odwoławczy. Spełnione jest kryterium określone w art. 12 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - przepisy umożliwiają bowiem budowę budynku przy granicy działki, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym wniosku, szczególnie jeśli działka budowlana ma niej niż [...] m szerokości.

Zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji decyzję wnoszącą sprzeciw wobec inwestycji opierają na art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego i uzasadniają wynikającą z niego przesłankę objęciem sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu. Zdaniem skarżącego jest to zarazem argument chybiony i stojący w sprzeczności z prawidłowym rozumieniem przepisów dotyczących budynków podlegających zgłoszeniu, takich jak rzeczony, do których zastosowanie znajduje przepis art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a) Prawa budowlanego. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący odwołał się do tez wyroku WSA w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 213/19 wyrażonych jego zdaniem w analogicznej sprawie.

Kolejną kwestią, którą podważa organ odwoławczy, w ocenie Skarżącego niesłusznie, jest jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie jest bowiem konieczne przedstawienie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla całej nieruchomości przy ul. [...] w P., a jedynie jej części wydzielonej jako przynależna do lokalu [...]. Zgodnie z postanowieniem aktu notarialnego przenoszącego współwłasność działki [...] na Skarżącego i jego żonę – mają wyłączne prawo dysponowania nieruchomością w części działki [...], w której jest planowana budowa budynku gospodarczego (umowa quoad usum). Analogiczny zapis widnieje w Księdze wieczystej działki (KW nr [...]).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a na wypadek jej uwzględnienia o zasądzenie kosztów postępowania wynikających z norm przepisanych według stawki minimalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej także jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydanie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej także jako "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten odpowiada prawu. Nie naruszono także norm ogólnych postępowania, to jest art. 7 k.p.a. do art. 10 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji czy decyzji organu I instancji, ani art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a. Tym bardziej, brak było przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, jak o to wnosił Skarżący.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd uznał za własny i uczynił podstawą do dalszych rozważań. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie akt sprawy (zarówno administracyjnych, jak i sądowych) zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm., dalej także jako "p.b.") w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Spór pomiędzy Wojewodą a Skarżącym w niniejszej sprawie w gruncie rzeczy sprowadza się do pytania, czy zawarte w § 12 ust. 4 i 5 Rozporządzenia domniemanie objęcia działki sąsiedniej obszarem oddziaływania budynku na skutek jego położenia w bliskości granicy (budynek "powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.) automatycznie upoważnia organy do wymagania od Inwestora uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b., wedle którego to przepisu uwarunkowane jest to "wprowadzeniem, utrwaleniem bądź zwiększeniem ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich"?

Skarżący zarzucając naruszenie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. samodzielnie oraz w powiązaniu z § 12 ust. 4 Rozporządzenia dąży w istocie do umotywowania tezy, że zastosowanie tego pierwszego przepisu jest zasadne tylko wówczas, gdy projektowany obiekt nie hipotetycznie, ale rzeczywiście wprowadzi, utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W jego ocenie projektowana inwestycja nie wprowadza utrudnień dla niezabudowanej nieruchomości sąsiedniej.

Wojewoda z kolei stwierdził, że domniemanie istnienia oddziaływania wynikającego z § 12 ust. 4 Rozporządzenia samo przez się wystarczy do przyjęcia, że występuje ograniczenie zagospodarowania działki sąsiedniej.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy w pierwszej kolejności, że budynek gospodarczy projektowany przez Skarżącego ma takie parametry, że co do zasady podlega regulacji prawnej z art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. i nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.). Procedura zgłoszeniowa z całą pewnością byłaby więc wystarczająca, jeżeli usytuowanie obiektu odpowiadałoby wymaganiom określonym w § 12 ust. 1 Rozporządzenia.

Inne usytuowanie obiektu aniżeli określone według standardowych, minimalnych odległości od granicy (§ 12 ust. 1 Rozporządzenia) nakazuje przyjąć nieco inne podejście do warunków formalnych jego realizacji. Powstaje bowiem potrzeba ochrony interesu dysponenta działki sąsiedniej. Ze względu na to prawodawca – niejako z góry – nakazuje w § 12 ust. 4 Rozporządzenia domniemać, że zbliżenie budynku do granicy działki powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem jego oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.

Ratio legis tej ostatniej regulacji jest jednoznaczne – chodzi przede wszystkim o zagwarantowanie udziału w procesie inwestycyjnym właścicieli działki sąsiedniej (lub innych osób posiadających do niej tytuł prawny). Przypomnieć też należy, że definicja obszaru oddziaływania obiektu jest bezpośrednio funkcjonalnie powiązana z art. 28 ust. 2 p.b. Przepis ten określa kto powinien być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Skoro zatem prawodawca nakazuje domniemać, że usytuowanie budynku w zbliżeniu do granicy działki w sposób, o którym mowa w § 12 ust. 3 i 4 Rozporządzenia powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływana tego budynku, to uzasadnione jest stanowisko organów obu instancji, że w takiej sytuacji powinien znaleźć zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. Ten ostatni przepis (stosowany w powiązaniu z art. 30 ust. 5 p.b.) przyznaje organom architektoniczno-budowlanym kompetencję do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia i nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo oddziaływania na działkę sąsiednią.

W ocenie Sądu w przypadku lokalizacji budynku w ponadstandardowym zbliżeniu do granicy wymaganie pozwolenia na budowę jest w pełni zasadne. W art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. mowa jest o sytuacji, gdy realizacja obiektu "może [...] spowodować [...] wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich". Jednocześnie w przepisie tym wskazuje się, iż organ "może" (a nie musi) nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, niemniej jednak należy pamiętać, iż w analizowanym przypadku nie ma potrzeby ustalania istnienia rzeczywistego oddziaływania obiektu na działkę sąsiednią – przesądza o tym prawo, to jest wskazany wyżej § 12 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia. Nakazuje on organom przyjąć, że takie oddziaływanie istnieje i właściciel sąsiedniej działki winien być strona postępowania. Przy czym, wskazać należy stanowisko organów jest tym bardziej zasadne, że nieruchomość sąsiednia jest niezabudowana i usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy nie tylko może, ale wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej.

W tym miejscu wskazać należy, że przywołany przez Skarżącego wyrok WSA w Opolu z 18 lipca 2019r., sygn. akt II SA/Op 213/19 dotyczy innego stanu faktycznego, gdzie planowana inwestycja dotyczyła zabudowy w odległości [...] m od granicy, a na działce sąsiedniej istniał już budynek. W wyroku Sąd zwrócił uwagę, że brak było prawidłowych ustaleń odnoszących się do tego, jaki charakter ma działka sąsiednia, czy jest ona i w jaki sposób zabudowana oraz czy w związku z tym na skutek zamierzenia inwestycyjnego skarżących doszło do wprowadzenia, utrwalenia lub zwiększenia istniejących już ograniczeń lub uciążliwości. Ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy jest o tyle istotne, że jak wynika z twierdzeń skarżących, popartych dokumentacją fotograficzną, działka nr d w części sąsiadującej z nieruchomością podlegającą przez nich zainwestowaniu, jest już zabudowana garażem, podobnym do tego jaki został wskazany w spornym zgłoszeniu z [...] lutego 2019 r. W sytuacji, gdyby okazało się, że działki sąsiednie są już zabudowane, należy uwzględnić istniejący stan faktyczny, a nie hipotetyczną możliwość posadowienia na tych działkach innej zabudowy w miejsce obiektów już istniejących. Tymczasem w niniejszej sprawie sąsiednia działka nr [...] jest niezabudowana i ta okoliczność przesądza, że projektowana zabudowa w granicy z działką sąsiednią wprowadza ograniczenia w jej zabudowie.

Uzupełniająco dodać też trzeba, że tylko pozwolenie na budowę wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego-jurysdykcyjnego zgodnie z k.p.a., czego nie spełnia postępowanie wszczęte zgłoszeniem. Postępowanie zgłoszeniowe jest uproszczonym postępowaniem szczególnym, do którego nie mają zastosowania przepisy k.p.a. W postępowaniu tym oprócz dokonującego zgłoszenia nie ma innych stron, nie mogą więc być spełnione wymagania z art. 28 ust. 2 p.b. Dopiero wniesienie sprzeciwu przez właściwy organ (art. 30 ust. 5 p.b.) daje początek postępowaniu administracyjnemu-jurysdykcyjnemu, do którego mają zastosowanie przepisy k.p.a.

Powyższe rozważania potwierdzają słuszność przyjętego w sprawie stanowiska przez organy obu instancji, że w przypadku zgłoszenia Skarżącego, ze względu na usytuowanie obiektu, dopuszczalne i w pełni zasadne było zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. Dopuszczenie realizacji budynku powinno bowiem nastąpić w procedurze, która gwarantuje udział osoby posiadającej tytuł prawny do działki sąsiedniej, zwłaszcza że jest niezabudowana.

Na marginesie można dopowiedzieć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentuje się niekiedy nawet jeszcze dalej idące stanowisko, aniżeli przyjęte przez Sąd w obecnym składzie. W wyroku z dnia 28 marca 2012 r., II OSK 2627/12 wskazano, że lokalizacja budynku gospodarczego określona w § 12 ust. 4 Rozporządzenia wyklucza dopuszczenie go w trybie zgłoszenia już tylko ze względu na konieczność udziału stron w postępowaniu (art. 28 ust. 2 p.b.). Wyrażono wręcz pogląd, że można nawet rozważać wymaganie pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.

Zaznaczyć należy, że wymaganie od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do budynku objętego zgłoszeniem, jeżeli ten oddziałuje na działkę sąsiednią, wydaje się zgodne z generalnym poglądem ustawodawcy. Potwierdza to chociażby obecnie obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 1 p.b., który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia (obejmując zgłoszeniem) budowę wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.

W ocenie Sądu organy w wystarczający sposób uzasadniły swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji z zachowaniem zasad wynikających z treści art. 107 § 3 k.p.a. W przypadku bowiem decyzji uznaniowej wydawanej w ramach sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych wystarczające jest uprawdopodobnienie wprowadzenia, utrwalenia, zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, co w przypadku projektowania zabudowy w granicy z niezabudowaną działką sąsiednią, co do zasady nie powinno budzić wątpliwości, jak w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego posiadanego przez niego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to zagadnienie to będzie przedmiotem badania i oceny na etapie pozwolenia na budowę. Przy czym, nie przesądzając rozstrzygnięcia w tym zakresie Sąd wskazuje, że co do zasady przyjmuje się w doktrynie, że dokonanie podziału quoad usum nieruchomości nie zwalnia Inwestora z obowiązku uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości wspólnej na dokonanie robót budowlanych, które co do zasady mają charakter czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością. Wprawdzie w wyniku takiego podziału współwłaściciel staje się posiadaczem prawa odrębnego korzystania z wydzielonej mu części. Może on bez zgody pozostałych współwłaścicieli wykonywać na wydzielonej mu do wyłącznego użytkowania części nieruchomości roboty budowlane, ale jedynie mieszczące się w zakresie czynności nie przekraczających zwykłego zarządu nieruchomością. Dokonanie podziału quoad usum nie stanowi zniesienia współwłasności i nie zmienia stosunków własnościowych, a wywołuje jedynie skutki prawne w sferze obligacyjnej (T. Filipak, Komentarz do art. 206 k.c. - LEX-el.). Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych co do zasady przyjmuje się, że budowa, rozbudowa, czy przebudowa obiektu objętego współwłasnością w częściach ułamkowych, wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną. W takim przypadku potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2182/16; WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 12/18 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 185/18 dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).

Podkreślić także należy, że ugruntowany jest przy tym pogląd, że ocena czy czynność należy do czynności zwykłego zarządu, czy też przekracza te granice, powinna być dokonywana w konkretnych okolicznościach faktycznych, uwzględniając właściwości i charakter projektowanych robót budowlanych (w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego konkretnej sprawy), nie jest bowiem możliwe przyjęcie jednolitego kryterium ich rozgraniczenia (wyroki NSA z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1513/17; z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2745/17, WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1820/17, dostępne CBOSA). Podstawową bowiem przesłanką do oceny, czy dane zamierzenie inwestycyjne jest zamierzeniem przekraczającym zakres zwykłego zarządu jest ustalenie, czy czynność ta narusza lub zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, czy narusza interes pozostałych współwłaścicieli obiektu i czy inwestycja taka może negatywnie oddziaływać na prawa właścicielskie do nieruchomości. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że czynność, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Rozstrzygnięcie tej kwestii zależy od konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy. Taka ocena jest dokonywana przez Inwestora, a następnie jest ona weryfikowana przez organ administracji, co będzie przedmiotem oceny na dalszym etapie postępowania budowlanego.

W tym miejscu wskazać należy, że na terenie objętym zgłoszeniem obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miasta Poznania nr XLI/483/IlI/2000 z dnia 29 sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejon Szczepankowo - Spławie część "A" w Poznaniu (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z 12 października 2000r. Nr 68 poz. 909), skutkiem powyższego pozwolenie na budowę będzie wymagało potwierdzenia zgodności projektowanej inwestycji z postanowieniami tego planu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie doszukał się uchybień przepisów prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] listopada 2020r.

W tym stanie sprawy skarga okazała się niezasadna, zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało ją oddalić w całości, jak Sąd orzekł w wyroku.

Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wniosek o przeprowadzenie postępowania trybie uproszczonym zgłosił Skarżący, a organ w zakreślonym terminie nie zażądał rozprawy.