Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 360/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 161 par. 1.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1.
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 22 czerwca 2014 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego na rzecz K. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 22 czerwca 2014 r. K. G. na adres poczty e-mail Sądu Rejonowego w C. zwrócił się z wnioskiem o podanie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów - z rozbiciem na poszczególne wydziały sądu. Jednocześnie wniósł o udzielenie odpowiedzi w formie elektronicznej na jego adres e-mail.

W dniu 30 czerwca 2014 r. Prezes Sądu Rejonowego w C., we wskazany we wniosku sposób - na adres e-mail, zwrócił się do wnioskodawcy o doprecyzowanie zakresu żądanych informacji i wskazanie związku żądanych informacji z pełnioną przez sędziów funkcją. Wskazano ponadto, że powyższa informacja powinna być udzielona w terminie 7 dni, w innej bowiem sytuacji nie będzie mogła być udzielona.

K. G. nie udzielił odpowiedzi na ww. pismo, tylko wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 22 czerwca 2014r.

W skardze organowi zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 64 § 2 kpa przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że przepisy te ustanawiają obowiązek wykazania we wniosku związku objętej jego żądaniem informacji publicznej z pełnioną przez sędziów funkcją w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania,

2) art. 13 ust. 1 uodip i art. 16 ust. 1 uodip przez ich niezastosowanie - mimo, że objęte żądaniem wniosku dane stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d uodip.

Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2014 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wbrew ocenie organu wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej nie był dotknięty brakami, a jego treść obejmuje precyzyjnie określone żądanie. Podkreślił, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Wobec tego nie musiał we wniosku wykazywać związku objętej żądaniem informacji publicznej z pełnioną przez sędziów funkcją. W szczególności wymogu takiego nie ustanawia powoływany przez organ art. 5 ust. 2 uodip. Poza tym organ nie podał w jakim zakresie wniosek wymaga doprecyzowania (poza odrębnym żądaniem wykazania związku z pełnioną przez sędziów funkcją). Nadto e-mail organu doręczonego skarżącemu w dniu 3 lipca 2014r. nie sposób potraktować jako decyzji administracyjnej w myśl art. 107 § 1 kpa odmawiającej udzielenia informacji publicznej.

Mając na względzie powyższe skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydał decyzji odmownej.

Zdaniem skarżącego w sprawie nie budzi wątpliwości także fakt, że objęte dane odnoszące się do daty urodzenia sędziego, zakreślające cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego oraz dane o miejscowości zamieszkania sędziów, stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit d. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że żąda udostępnienia informacji polegającej na wskazaniu miejscowości zamieszkania sędziów celem ustalenia, którzy z nich zamieszkują w miejscu pełnienia służby, a którzy poza nią. Jego zdaniem – mając na uwadze art. 95 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - informacja o miejscowości zamieszkania sędziego ma ścisły związek z pełnieniem przezeń funkcji publicznej i nie pozostaje bez wpływu na warunki jej wykonywania. Powyższe dane zatem mają znaczenie dla kształtowania wiedzy i poglądu o funkcjonowaniu Sądu Rejonowego, co pozostaje w związku z wartością, jaką jest jawność i przejrzystość funkcjonowania osób sprawujących funkcje publiczne, a także instytucji jaką jest Sąd.

Konkludując skarżący podniósł, że zaistniała bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, stanowiąc wynik jego błędnej interpretacji, co uzasadnia zastosowanie art. 149 § zd. drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w C. wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu informacja dotycząca dat urodzenia sędziów w powiązaniu ze wskazaniem miejscowości ich zamieszkania oraz wydziałami Sądu, zdaniem organu, jest informacją ulegającą ograniczeniu, z mocy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiącego, że prawo do informacji publicznej polega na ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy co prawda informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa, informacja zawierająca rok urodzenia oraz miejscowości, w której zamieszkują sędziowie, została skarżącemu udzielona pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. Pismo w sprawie udzielenia informacji publicznej nie wyczerpuje wszystkich żądanych przez skarżącego elementów, tj. pełnych dat urodzenia oraz powiązania sędziów z wykonywaniem funkcji w danym wydziale Sądu, z uwagi na zbyt daleko idący jej zakres. Podanie żądanych informacji w wielu przypadkach doprowadziłby do możliwości zidentyfikowania poszczególnych sędziów, chociażby z uwagi na fakt, że w niektórych wydziałach obsada sędziowska jest jednoosobowa lub dwuosobowa. Podanie tak powiązanych danych stanowiłoby, zdaniem organu, naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Przepisy której stanowią lex specialis, w stosunku do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem na gruncie wyżej powołanego przepisu, przetwarzanie żądanych danych mogłoby doprowadzić do jej naruszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy podkreślić, że sąd, oceniając czy organ jest bezczynny, bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania.

W rozpoznawanej sprawie skarga K. G. dotyczyła bezczynności w zakresie nierozpatrzenia przez Prezesa Sądu Rejonowego w C. wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p.".

Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy, a także procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 tej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią szeroki krąg podmiotów (nieograniczający się do organów administracji publicznej), wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych. Prezes Sądu Rejonowego jest bezspornie organem objętym obowiązkami wynikającymi z tej ustawy, a więc zobowiązanym do podejmowania na jej podstawie prawem określonych działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Z kolei pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowanie znajduje się w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie tych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji publicznej zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych lub gospodarujących mieniem publicznym, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyroki NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 1956/02; z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z dnia 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11, publ. Centralna baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Analiza treści art. 6 u.d.i.p. wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy.

W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze to, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi) i art. 5 ust. 1 i 2 (ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy) ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy innych ustaw, w tym przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, zawierają unormowania ograniczające prawo do informacji publicznej. Skoro jednak art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi także, że ograniczenie ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa, w pierwszej kolejności należało więc ustalić, czy sędzia pełni funkcję publiczną.

W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że sędziowie orzekając w sprawach należących do kognicji sądów jako organów władzy publicznej, są osobami pełniącymi funkcje publiczne, a żądana informacja ma związek z pełnioną przez sędziego funkcją publiczną.

Informacja o miejscu zamieszkania sędziego (miejscowości) ma bowiem związek z pełnieniem funkcji publicznej i nie pozostaje bez wpływu na warunki jej wykonywania. Podobnie jak dane odnoszące się do wieku sędziego, zakreślające cezurę czasową pełnienia funkcji sędziego, są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną ( por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 2872/12, LEX nr 1339625).

Jeśli chodzi zaś o problem ochrony prywatności sędziów, w kontekście relacji między przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej a ustawy o ochronie danych osobowych warto odwołać się do poglądów Trybunału Konstytucyjnego wyrażonych w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., K 17/05 (OTK-A 2006/3/30). Zdaniem Trybunału sfera chronionej prywatności pozostaje niejednokrotnie w związku z informacjami odnoszącymi się do działalności organów publicznych. Wyraźną tendencją charakterystyczną dla orzecznictwa i regulacji europejskich jest w tym względzie dążenie do zagwarantowania możliwie szerokiego dostępu do informacji publicznych, ponieważ stanowi on istotną gwarancję transparentności życia publicznego w demokratycznym państwie. Uznaje się w konsekwencji, że prywatność osób pełniących funkcje publiczne, pozostając, co do zasady, pod ochroną gwarancji konwencyjnych może podlegać ograniczeniom, które co do zasady znajdować mogą usprawiedliwienie ze względu na wartość, jaką jest jawność i dostępność informacji o funkcjonowaniu instytucji publicznych w państwie demokratycznym. Wartość ta związana z transparentnością życia publicznego nie może prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnych osób wykonujących funkcje publiczne. Osoby wykonujące takie funkcje z momentem ich podjęcia muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferze ich prywatności niż w wypadku innych osób (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 września .2014r., sygn. akt II SAB/Go 72/14, publ. CBOSA)

W opinii sądu przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania także ograniczenie prawa do informacji publicznej przewidziane w zdaniu pierwszym art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Prywatność osoby fizycznej nie jest bowiem chroniona, gdy chodzi o informacje o osobach pełniących funkcje publiczne, mające związek z pełnieniem tych funkcji, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie (zdanie drugie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Osoba pełniąca funkcje publiczne, zdaniem sądu, musi liczyć się z zainteresowaniem opinii publicznej (por. wyżej cytowany wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r. oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013 r., II SA/Sz 935/13 dostępny w bazie powołanej wyżej).

Jednak w niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że Prezes Sądu Rejonowego w C. pozostawał w bezczynności w sprawie przedmiotowego wniosku z dnia 22 czerwca 2014 r., który winien był załatwić do dnia 6 czerwca 2014 r. Z akt sprawy wynika jednak, że bezczynności ustała, kiedy organ przekazał skarżącej pismo z dnia 21 sierpnia 2014 r. Pismo to w ocenie Sądu stanowi prawidłowe i zgodne z żądaniem strony załatwienie jej wniosku.

W niniejszej sprawie nie budzi zatem wątpliwości, że przed rozpoznaniem skargi K. G. Prezes Sądu Rejonowego w C. udzielił skarżącemu żądanych informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 22 czerwca 2014 r. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo tego organu z dnia 21 sierpnia 2014 r., wraz z potwierdzeniem nadania (k. 15 i 17 akt sądowych), w którym przekazał on wnioskowane informacje w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów - z rozbiciem na poszczególne wydziały sądu.

Oznacza to, że w chwili rozpoznania skargi przez Sąd Prezes Sądu Rejonowego w C. nie pozostawał już w bezczynności w powyższym zakresie. Postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego podmiotu do załatwienia przedmiotowego wniosku należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a., gdyż stało się bezprzedmiotowe. Zasadne jest jednak jednocześnie w tej sytuacji zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSA i WSA 2009/4/63, Lex nr 463487).

Ustanie bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w C. przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Udzielenie wnioskodawcy żądanych informacji nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, publ. ONSA i WSA 2013/1/7, LEX nr 1271778).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Prezesa w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ostatecznie bowiem udzielono stronie skarżącej żądanych informacji.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.