Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 4489/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej "A" Spółki Akcyjnej z/s w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r, Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Urzędu Celnego we W.: * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...], * z dnia [...]r. Nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 726,40 zł (siedemset dwadzieścia sześć i 40/100 złotego) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane. IV.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]do [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego we W. (Oddział w B.) - z dnia [...] r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...] r. Nr [...] , którymi - na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego - wymierzono Przedsiębiorstwu Spedycji Międzynarodowej "A" S.A. opłatę manipulacyjną dodatkową w łącznej wysokości [...]zł - za wykonywanie czynności służbowych tegoż urzędu w magazynie celnym spółki, znajdującym się w B. przy ul. S. [...].

Strona w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciła, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego i wyrażała pogląd, iż siedzibą Urzędu Celnego we W. jest miasto W. oraz inne miasta według podziału administracyjnego - w tym B. - w których utworzono oddziały celne reprezentujące ten urząd.

Z akt sprawy wynika, że Prezes Głównego Urzędu Ceł połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy toczące się wskutek wniesienia przez stronę odwołań od decyzji organu I instancji, po czym postępowanie to zawiesił do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. do czasu interpretacji przez Sąd Najwyższy przepisów prawa materialnego w zakresie pojęcia "siedziby urzędu celnego". Postępowanie podjęto po wydaniu przez Sąd Najwyższy wyroku z dnia 18.01.2002 r. w sprawie o sygn. III RN 54/01.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Celnej we W. (właściwy w sprawie na mocy ustawy z 20.03.2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw) stwierdził, iż zgodnie z art. 275 § 4 pkt 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm. ), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności podejmowane poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Organ odwoławczy wywodził dalej, że w powołanym wyżej wyroku Sąd Najwyższy dokonał gramatycznej wykładni przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, wskazując, że wykonywanie czynności poza urzędem celnym oznacza wykonywanie tych czynności poza miejscowością w której znajduje się magazyn celny, nie zaś jedynie poza budynkiem urzędu, jego magazynem lub placem. Zatem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib

sygn. akt 3 I SA/Wr 4489/02

(Dz.U. Nr 162, poz.l 122) w przypadku Urzędu Celnego we W. siedzibą tegoż urzędu jest W. a nie konkretny adres, określający ulicę, numer domu i lokalu. Organ celny stwierdził zatem, że opłata manipulacyjna dodatkowa w rozumieniu powołanego art. 275 §4 pkt 5 Kodeksu celnego pobierana jest, gdy czynności organu celnego - wykonywane na wniosek osoby zainteresowanej -podejmowane będą poza administracyjnymi granicami miejscowości znajdującej się na obszarze właściwości danego urzędu celnego tj. w niniejszej sprawie poza granicami administracyjnymi miasta W.. W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W.zasada ta dotyczy również oddziałów i posterunków celnych.

W sprawie ustalono, że spółka akcyjna Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej "A" (Agencja Celna nr [...]) złożyła wniosek w Oddziale Celnym w B. o dokonanie odprawy celnej w magazynie celnym znajdującym się w B. przy ul. S. 1. Tym samym - w ocenie organu celnego - przyjąć należało, że czynności odprawy celnej dokonane zostały poza siedzibą Urzędu Celnego we W., co uzasadniało wymierzenie przedmiotowej opłaty manipulacyjnej. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołania, iż siedzibą Urzędu Celnego we W. jest nie tylko W., ale i inne miasta według podziału terytorialnego kraju, w tym miejscowość B., gdzie dokonano odprawy celnej towaru. Wskazano, że na mocy art. 284 § 3 Kodeksu celnego zastosowanie w sprawie ma cyt. rozporządzenie Ministra Finansów z 31.12.1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz ich siedzib a nie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23.12.1998 r. w sprawie właściwości rzeczowej i miejscowej organów celnych (Dz.U. Nr 164, poz.l 172), które określa właściwość organu administracji celnej tj. Dyrektora Urzędu Celnego we W.. Podkreślono nadto, że określenie siedziby urzędu celnego nie ma istotnego związku z określeniem właściwości miejscowej dyrektora urzędu celnego.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem spółka akcyjna Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej "A" wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Domagając się w niej uchylenia decyzji wydanych w sprawie przez organy celne obu instancji i obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania spółka sformułowała zarzut:

1. naruszenia przepisów o postępowaniu w sprawach celnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego - poprzez niewyjaśnienie dlaczego czynnościom służbowym dokonanym w Urzędzie Celnym we W. - Oddziale Celnym w B. odmawia się statusu czynności dokonanych w siedzibie urzędu;

2. naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w związku z art.3 § 1 pkt 21 Kodeksu celnego.

3. 4 sygn. akt 3 I SA/Wr 4489/02

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że organy celne nie poddały ocenie prawnej interpretacji siedziby urzędu w odniesieniu do oddziału bądź posterunku tego urzędu, oparły się nadto tylko na powołanym orzeczeniu sądowym a nie na obowiązujących przepisach prawa.

Skarżąca spółka wywodziła, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej powstaje, gdy organ na wniosek osoby zainteresowanej podejmuje czynności służbowe poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Wskazano, że wprawdzie skarżąca wnioskowała o dokonanie odprawy w jej magazynie celnym, jednak nastąpiło to w wyniku uzależnienia przez Urząd Celny podjęcia czynności służbowych od złożenia wniosku, a zatem wniosek ten nie był wynikiem uzewnętrznienia swobodnej woli strony i autentycznego interesu klienta. Zwrócono też uwagę, że zgodnie ze sporządzonymi przez funkcjonariuszy "protokołami czynności wykonywanych poza miejscem lub czasem urzędowania" faktyczny czas rozpoczęcia czynności jest tożsamy z czasem przybycia do miejsca wykonywania czynności oraz ze wskazanym czasem wyjazdu z urzędu celnego. Także podawany faktyczny czas pracy (pora dnia), w którym realizowane były czynności wskazuje, że czynności te odbywały się w czasie urzędowania urzędu celnego. Zatem - w ocenie spółki -nasuwa się wniosek, iż czynności służbowe funkcjonariuszy wykonywane były w czasie urzędowania, skoro czas niezbędny na tzw. "dojazd" funkcjonariusza zabierał co najwyżej dwie-trzy minuty. Podniesiono, że obowiązujące ówcześnie rozporządzenie Ministra Finansów z 14.11.1997r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 139, poz. 937) opłata manipulacyjna dodatkowa za czynności służbowe poza siedzibą lub czasem pracy urzędu pobierana jest za każdą rozpoczętą godzinę pracy funkcjonariusza celnego, w tym za czas niezbędny na dojazd funkcjonariusza. Ilość czasu przeznaczonego na dojście do miejsca magazynu celnego skarżącej spółki, w którym podejmowane były czynności urzędowe świadczy o tym, że było to miejsce uznane przez organ celny, w którym mogły być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego.

Odnośnie zarzutu błędnej wykładni art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, w szczególności pojęcia siedziby urzędu celnego, spółka wywodziła, że na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 31.12.1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib utworzono Urząd Celny we W., jednak przepisy ustawy Kodeks celny w art. 284 przewidziały delegację dla Prezesa GUC do nadania urzędom celnym statutu, w których określi ich organizację. Oddziały celne, w tym Oddział Celny w B., uznać zatem należy jako wewnętrzną strukturę urzędu, reprezentującą urząd w stosunkach z podmiotami. Stanowisko takie, w ocenie spółki, jest tym bardziej uzasadnione, że Naczelnik Oddziału działa z upoważnienia i w granicach umocowania udzielonego przez Dyrektora Urzędu Celnego. Na mocy art.38 prawa cywilnego osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Z tych względów działanie

5 sygn. akt 3 I SA/Wr 4489/02

Naczelnika Oddziału Celnego w B. uznać należy jako działanie Urzędu Celnego w wyznaczonej siedzibie we W.. Stanowisko to popiera art. 3 § 1 pkt 21 Kodeksu celnego, który wskazuje, iż urzędem celnym jest jednostka organizacyjna, w której mogą być dokonane czynności przewidziane w przepisach prawa. W świetle powyższego według spółki nieuznanie czynności dokonanych w siedzibie Oddziału Urzędu Celnego za czynności dokonane w siedzibie Urzędu Celnego stanowi rażące naruszenie zasady równości wobec prawa i sprzeczne jest z zasadą jednakowego traktowania podmiotów w postępowaniu przed organami celnymi. Taki stan rzeczy powoduje, że czynności służbowe funkcjonariuszy celnych dokonane na terenie miasta W. są czynnościami w siedzibie urzędu i jako takie nie podlegają opłacie manipulacyjnej dodatkowej, zaś czynności funkcjonariuszy działających w imieniu tego samego urzędu celnego, ale podejmowane w oddziale celnym w B. są czynnościami wykonanymi poza siedzibą Urzędu Celnego, za które opłatę należy pobrać.

Spółka wskazała nadto, że zmiana - z dniem 19.03.2001 r. - brzmienia art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego świadczy o braku spójności przepisów, co nie może działać na niekorzyść podmiotu, tym bardziej, iż nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego.

W tym stanie rzeczy - w opinii spółki - skarga jest uzasadniona i konieczna.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i

ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i

postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie

6

sygn. akt 3 I SA/Wr 4489/02

stanowią inaczej. Określone art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Mając powyższe na uwadze Sad uznał, że zawarty w rozpoznawanej skardze wniosek o uchylenie decyzji wydanych w sprawie przez organy celne obu instancji zasługuje na uwzględnienie, uchybiają one bowiem prawu.

Według art. 275 § 4 pkt 5 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117), w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia, które było podstawą do nałożenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej "Organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności podejmowane w wyniku: wykonywania na wniosek osoby zainteresowanej czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego". Art. 275 § 4 pkt 5 powołanej ustawy Kodeks celny ustanowił trzy przesłanki, od których wystąpienia uzależniał nałożenie na stronę obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, a mianowicie:

* po pierwsze, przesłanki złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną

* po drugie, przesłanki wykonania czynności służbowych,

* po trzecie, wykonanie czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego.

Wystąpienie łączne tych przesłanek jest podstawą do nałożenia na stronę opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Szczegółowe zasady określania kwot opłaty manipulacyjnej dodatkowej regulowało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 276 § 5 Kodeksu celnego rozporządzenie Ministra Finansów z 18.12.2000 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz. U. Nr 116, poz.1223 ze zm.). Zgodnie z treścią § 5"pkt 1 tego aktu wykonawczego przy wykonywaniu na wniosek strony zainteresowanej czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego stawka manipulacyjna dodatkowa wynosi 30 zł za każdą rozpoczętą godzinę pracy funkcjonariusza celnego, w tym za czas niezbędny na dojazd oraz za opóźnienie i przerwy w ich wykonywaniu niezawinione przez funkcj onariusza.

W niniejszej sprawie nie było sporne, iż spółka akcyjna Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej "A" (Agencja Celna nr [...]) złożyła wniosek w Oddziale Celnym w B. o dokonanie odprawy celnej w magazynie celnym znajdującym się w B. przy ul. S. [...]. Poza sporem też wnioskowane czynności służbowe zostały wykonane przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w B., zgodnie z wnioskiem w magazynie celnym strony położonym w B., w czasie wskazanym w sporządzonych na tę okoliczność protokołach. Spełnione zatem zostały dwie z w/w przesłanek uprawniających do pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

7 sygn. akl 3 I SA/Wr 4489/02

W sprawie pomiędzy stronami sporne jest wystąpienie trzeciej przesłanki: wykonanie czynności służbowych poza siedzibą urzędu. Dokonując wykładni tej przesłanki należy uwzględnić rozwiązanie przyjęte w ustrojowym prawie administracyjnym. Normy ustrojowego prawa administracyjnego tworząc organy administracji publicznej określają zakres działania i strukturę organizacyjną. Są to też normy, które wyznaczają siedzibę organu lub stanowią o siedzibie aparatu pomocniczego organu. Tak art. 8 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (tj. Dz. U. 2001r., nr 80, poz. 872 ze zm.) stanowi w art. 8 pkt 2 "Odrębna ustawa określa nazwę województw i nazwę urzędu wojewody oraz jego siedzibę". Tak też stanowią ustawy samorządowe, np. art. 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, stanowi "Odrębna ustawa określa siedziby władz samorządu województwa". Przepisy ustrojowe określają zatem siedzibę organów administracji publicznej. Według art. 3 ustawy z 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. Nr 104, poz. 656 ze zm.): "Siedzibą wojewody i sejmiku województwa są: 1) w województwie dolnośląskim - wojewody i sejmiku województwa –W. (...)". W administracji skarbowej przepisy ustrojowe również regulują siedziby tej administracji. Tak według art. 5 ust. 9 c ustawy z 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tj. Dz. U. 2004, nr 121, poz. 1267) "Minister właściwy do sprawy finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia, terytorialny zasięg działania oraz siedziby naczelników urzędów i dyrektorów izb skarbowych, uwzględniając zasady określone w art. 9a i 9b oraz potrzebę właściwego zorganizowania wykonywania zadań, zwłaszcza w zakresie poboru podatków oraz sprawnej obsługi podatnika". W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Finansów wydał rozporządzenie z 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (tj. Dz. U. 2003, Nr 209, poz. 2027). Przepisy ustrojowe w zakresie administracji celnej - ustawa z 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz. 365), stanowi w art. 3 "Tworzy się organy administracji rządowej w sprawach celnych: 1) dyrektora izby celnej, 2) naczelnika urzędu celnego". Ta ustawa ustrojowa odsyła do rozwiązań ustrojowych przyjętych w powołanej ustawie Kodeks celny, stanowiąc w art. 6 ust. 1 "Dotychczasowe urzędy celne utworzone na podstawie, art. 284 § 3 Kodeksu celnego stają się z mocy prawa izbami celnymi, urzędami obsługującymi organ administracji rządowej w sprawach celnych - dyrektora izby celnej, 2) Tworzy się urzędy celne jako urzędy, o których mowa w art. 284 § 2 Kodeksu celnego, obsługujące organ administracji rządowej w sprawach celnych - naczelnika urzędu celnego". Według art. 284 § 3 powołanej ustawy Kodeks celny "Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami, tworzy i znosi urzędy, o których mowa w § 2,

8 sygn. akt 3 I SA/Wr 4489/02

oraz określa Ich siedziby". W zakresie określenia struktury organizacyjnej urzędu celnego obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 284 § 2 powołanej ustawy Kodeks celny udzielił upoważnienia Prezesowi Głównego Urzędu Celnego do określenia w statucie organizacji urzędów celnych. W wykonaniu delegacji ustawowej z art. 284 § 3 Minister Finansów wydał rozporządzenie z 31 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz. U. Nr 162, poz. 1122). Według § 1 powołanego rozporządzenia "Tworzy się następujące urzędy celne: ... 10) Urząd Celny we W.". Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 284 § 4 powołanej ustawy Kodeks celny Prezes Głównego Urzędu Ceł wydał zarządzenie z 31 sierpnia 1999 r. w sprawie nadania statutu urzędom celnym (Dz. Urz. Ministra Finansów, Nr 13, poz. 72), w którym w załączniku w § 2 nadano strukturę organizacyjną Urzędowi Celnemu we W. przez określenie m.in. oddziałów, w tym Oddziału Celnego w B..

W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zastosowanie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego wymagało dokonania wykładni spełnienia trzeciej przesłanki wskazanej w tym artykule, a mianowicie wykładni czy dokonanie czynności w mieście, które jest siedzibą Oddziału Urzędu Celnego we W. jest wykonaniem czynności w siedzibie Urzędu Celnego we W..

Art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego - stanowiący materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia - nie definiuje nie tylko "siedziby" urzędu celnego, ale i nie zawiera definicji "urzędu celnego". Definicja taka zamieszczona została w przepisie art. 3 § 1 pkt 21 Kodeksu celnego. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie "urząd celny" oznacza jednostkę organizacyjną administracji celnej, w której mogą zostać dokonane czynności przewidzenie w przepisach prawa celnego. Tak ustawowo określony sposób pojmowania "urzędu celnego" prowadzić musi do wniosku, że w rozumieniu ustawy Kodeks celny urzędem celnym jest miejsce o określonym statusie organizacyjnym, a zatem przez urząd celny Kodeks celny rozumie także posterunek celny, oddział czy inną jednostkę organizacyjną administracji celnej, jeżeli taka zostanie ustanowiona. Pogląd taki wyrażany jest także w doktrynie (Kodeks celny- F. Prusak; Oficyna Prawnicza MUZA S.A.; Warszawa 2000 r. str. 44 teza 43).

Choć więc powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Finansów 31.12.1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib utworzono szczegółowo określone tam urzędy celne - to jednak ten akt wykonawczy nie może wpływać na zawężające i sprzeczne z art. 3 § 1 pkt 21 ustawy pojmowanie urzędu celnego. Zatem ważąc, co ustawodawca miał na myśli pod zawartym w art. 275 § 4 pkt 5 pojęciem "urzędu celnego" i jego siedziby w pierwszej kolejności sięgnąć należy do ustawowej definicji tego pojęcia. Na podstawie aktu wykonawczego w sprawie utworzenia urzędów celnych nie można dokonywać wykładni ustawy, sprzecznej z jej treścią. Rozporządzenie określa jedynie siedziby utworzonych nim urzędów celnych nie

9

sygn. akt 3 I SA/Wr 4489/02

definiuje zaś "urzędów celnych", czyni to art. 3 § 1 pkt 21 Kodeksu celnego. W świetle powyższego uznać należy, iż czynności dokonane w miejscowości, w której położony jest oddział urzędu celnego - jako jego zewnętrzna jednostka organizacyjna - dokonane są w siedzibie urzędu celnego.

Za taką wykładnią przemawia również to, że rozwiązania ustrojowe mają służyć realizacji praw strony, a zwłaszcza przyjęte rozwiązania organizacyjne mają zapewnić dostęp jednostki do organu, który prowadzi postępowanie w sprawie. To uzasadnia przyjęcie określonych rozwiązań organizacyjnych w tym tworzenia oddziałów wchodzących w strukturę organizacyjną urzędów. Wyprowadzenie z rozwiązań organizacyjnych wykładni niekorzystnej dla jednostki narusza reguły wykładni prawa materialnego.

Za takim stanowiskiem - w ocenie Sądu - dodatkowo przemawia wykładnia celowościowa instytucji opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Skoro bowiem opłata ta utożsamiana bywa ze swoistą rekompensatą za oddelegowanie funkcjonariuszy celem dokonanie czynności służbowych poza siedzibą (miejscowością) to w niniejszej sprawie poza sporem nie miało miejsce oddelegowanie funkcjonariuszy poza miejscowość w której mieści się oddział Urzędu Celnego we W. - jednostka uprawniona do dokonywania czynności przewidzianych przepisami prawa celnego.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja i poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Orzeczenie w przedmiocie wykonania przedmiotowych decyzji znajduje oparcie

w przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi.