Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 355/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.188, art.174 pkt 1, art.188, art.203 pkt 1, art.209, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.2, art.32 ust.1, art.64 ust.2, art.236 ust.2, art.45 ust1, art.33 ust.3, art.236 ust2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 września 2006 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 17 grudnia 2004 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz K. L. kwotę 1.270 (jeden tysiąc dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 września 2006 r. Nr [...]

w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzje wydawane w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami były już dwukrotnie przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 20 lipca 2005 r o sygn. akt I S.A./Bd 302/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (IS) w Bydgoszczy z 18 marca 2005 r. ponieważ naruszała ona przepisy art. 67 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej (OP). Uznano, że nie dokonano wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału, albowiem stan faktyczny sprawy zawiera doniosłe i nietypowe okoliczności, stąd jego ocena nie może nawiązywać do ocen przesłanek typowych wniosków o umorzenie zaległości podatkowych z powodów li tylko finansowych. Kolejnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ponownie uchylił decyzję organu odwoławczego uznając, że naruszała ona art. 233 § 2 OP.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania Dyrektor IS w B. decyzją z 19 września 2006 r. uchylił decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 2.350.590,72 zł i umorzył odsetki za zwłokę od ww. zaległości w kwocie 87,552,72 zł, zaś w zakresie kwoty 2.263.038 zł umorzył postępowanie i w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na specyfikę instytucji umorzenia zaległości podatkowej, skonstruowanej na zasadzie uznania administracyjnego, która pozostawia organowi znaczną swobodę rozstrzygnięć w granicach przesłanek z art. 67 OP. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 6.037.414, 80 zł. Wyjaśnił, że nie bez znaczenia była bieżąca sytuacja finansowa podatnika, która pozwalała na zapłatę przedmiotowej zaległości podatkowej i nie uzasadniała przypuszczenia, że na skutek zapłaty wystąpiłoby zagrożenie jego ważnych interesów. W zakresie odsetek za zwłokę stwierdzono, że Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w B. wyrokiem z 9 stycznia 2003 r. uchylił decyzje organów podatkowych w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., w związku z tym dokonano zwrotu nadpłaty w kwocie 6.037.414,80 zł oraz oprocentowania w kwocie 2.263.038 zł . W zaskarżonej decyzji organ podatkowy I instancji, w ramach odsetek za zwłokę uwzględnił zarówno odsetki za zwłokę jaki i oprocentowanie uregulowane w art. 78 OP w wysokości 2.263.038 zł. Wobec tego kwota stanowiąca oprocentowanie z tytułu niesłusznie wpłaconego podatku, nie może być przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę w świetle art. 67 OP i dlatego też postępowanie w tej części należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Reasumując organ odwoławczy uznał, że w sprawie zachodzi przesłanka interesu publicznego przemawiająca za umorzeniem odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych kwocie 87.552,72 zł. Niemniej, podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne organ stwierdził, że zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej, z uwagi na uzyskanie przez skarżącego wysokiego przychodu oraz dobrą sytuację materialną, brak jest podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpił ważny interes publiczny i interes podatnika w umorzeniu zaległości podatkowej w kwocie 6.037.414,80 zł.

W skardze do WSA w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. podnosząc zarzut naruszenia przepisu art.121 § 1, 122, 187 § 1, 191, 210 § 4, 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a także naruszenie zaleceń Sądu, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 20 lipca 2005 r. jak i wyrażoną tam ocenę prawną.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dalszej części uzasadnienia powołując się na orzecznictwo sądowe dotyczące przesłanki ważnego interesu podatnika Sąd I instancji uznał, że dokonana przez organ ocena ważnego interesu podatnika jest prawidłowa. Wywodzono, że skarżący miał pełną możliwość uregulowania zaległości podatkowej, z uwagi na dobrą i stabilną sytuację finansową. Podkreślono, że uznanie przez organy podatkowe, iż spełniona została przesłanka interesu publicznego dawało im podstawę do wydania rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, przy czym w ocenie Sądu I instancji stanowisko organu zostało w zaskarżonej decyzji uzasadnione. Wskazano ponadto, że w sprawie nie jest jednoznacznie przesądzony związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy otrzymaną przez podatnika informacją z urzędu skarbowego a dokonaną transakcją. Bezspornym jest, że z tytułu dokonanej czynności prawnej skarżący wykazał przychód i dochód. Konkludując Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga odnosiła się jedynie do części decyzji, która utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, negatywnie załatwiała wniosek skarżącego. Tym niemniej okoliczność uwzględnienia wniosku o umorzenie w pewnym zakresie także wpływa na ocenę zasadności odmowy umorzenia w pozostałej części.

Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1) przepisów postępowania, a mianowicie:

-art.151 P.p.s.a. w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie podczas gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji organu podatkowego z powodu naruszenia przez ten organ przepisów art.

67 § 1, art. 121 § 1, art.122, art. 187 § 1, art.191, art.210 § 4 OP oraz art.153 P.p.s.a.;

-art.153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu tego Sądu z dnia 20 lipca 2005r. sygn. akt. I S.A./Bd 302/05 w zakresie kryteriów oceny co do tego, czy w sprawie tej występuje ważny interes podatnika oraz niedostrzeżeniu, że zarówno ta ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania zostały naruszone przez organ podatkowy, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. a zarzut ten dotyczył kwestii związanych z wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej, a więc oceny legalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej :P.u.s.a.) i art.3 § 1 P.p.s.a.;

-art.145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w związku z art.121 § 1 , art.122, art. 187 § 1, art.191, art. 210 § 4 OP poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i niedostrzeżenie zasadniczych uchybień w prowadzonym postępowaniu oraz w zakresie dokonanej oceny dowodów przejawiające się w przyjęciu, że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika oraz niedostrzeżenie przekroczenia przez organ podatkowy granic uznania administracyjnego przy zastosowaniu art. 67 § 1 OP w związku z odmową umorzenia zaległości podatkowej uzasadnionego interesem publicznym - co wiązało się z oceną legalności decyzji (art. 1 § 2 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a. );

-art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej związku z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw przez przyjęcie, że w przypadku twierdzenia, że w sprawie występuje interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej możliwe jest odmowne załatwienie wniosku podatnika wyłącznie ze względu na jego dobrą sytuację majątkową, co doprowadziło Sąd do oddalenia skargi, podczas gdy Sąd ten powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu podatkowego z powodu przekroczenia granic uznania administracyjnego (art. 1 § 2 P.u.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a.);

2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 67 § 1 OP w związku z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych (...) ustaw, przez przyjęcie, że w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej powołując się wyłącznie na dobrą sytuację majątkową podatnika i że w takim przypadku organ podatkowy nadal działa w granicach uznania administracyjnego, podczas gdy pogląd taki nie znajduje uzasadnienia w treści art. 67 § 1 OP.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Dyrektora IS w B. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu – autor skargi kasacyjnej - w pierwszej kolejności wskazał, że

w wyroku z dnia 20 lipca 2005 r. WSA w Bydgoszczy przesądził, że w sprawie występuje interes publiczny w rozumieniu art. 67 OP i zawarł wskazania co do dalszego postępowania odnośnie dokonanej przez organ podatkowy oceny materiału dowodowego. Zdaniem pełnomocnika powyższa ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania wiązały w sprawie ten Sąd oraz organ podatkowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Uchybienia te zaakceptował Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mimo odmiennej oceny prawnej i wskazań zawartych w swoim poprzednim wyroku. Zdaniem autora skargi kasacyjnej rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie wymaga, czy kryterium sytuacji majątkowej podatnika może być przeciwstawione wartościom wskazanym przy ocenie przesłanki interesu publicznego. Argumentowano także, aby nie narazić się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego przy odmowie umorzenia zaległości podatkowej uzasadnionego interesem publicznym, organ podatkowy winien wykazać jakie inne konkurencyjne wartości, mieszczące się w pojęciu interesu publicznego przeważyły za tym, aby w ramach uznania administracyjnego wydać decyzję negatywną. Dlatego za konieczne uznał skarżący wskazanie, dlaczego w ramach uznania administracyjnego, skarżący nie mógł skorzystać z tego dobrodziejstwa. W przeciwnym wypadku decyzja taka musi być oceniona jako dowolna, a Sąd I instancji winien ją uchylić w związku z naruszeniem przez organ podatkowy przepisów Ordynacji podatkowej. Wywodzono ponadto, że niezrozumiała jest konstatacja Sądu, że przy ocenie odmownej decyzji organu podatkowego jako zgodnej z prawem istotne było to, że występująca w sprawie zaległość podatkowa stanowi podatek w takiej wysokości, jaka wynikała z obowiązujących przepisów prawa, a w sprawie nie jest przesądzony związek przyczynowo skutkowy pomiędzy otrzymaną przez podatnika wadliwą informacją z urzędu skarbowego, a dokonaną transakcją. W ocenie autora skargi kasacyjnej - instytucja umorzenia zaległości podatkowej służy umarzaniu zobowiązań z istoty bezspornych i należnych. Z poglądu Sądu I instancji zdaje się wynikać, że gdyby była wątpliwość co do wysokości należnego podatku, to wówczas można byłoby rozważać jego umorzenie, co jest – w ocenie pełnomocnika – poglądem chybionym. Ponadto, w ramach postępowania o umorzenie zaległości podatkowej nie ma ani prawnej możliwości, ani potrzeby wykazywania w sposób jednoznaczny związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy dokonaną przez podatnika czynnością prawną, a uzyskaną z urzędu interpretacją.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Rozstrzygając sprawę ze skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 oddalającego skargę na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. nie sposób pominąć okoliczności związanych z samym istnieniem zaległości, której dotyczył spór.

Należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości, było następstwem merytorycznego sporu, jaki powstał na tle rozbieżności co do opodatkowania zamiany udziałów w spółce z o.o. na papiery wartościowe - obligacje Skarbu Państwa i niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 158/04 który na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. uchylił wyrok NSA OZ w B. z dnia 9 stycznia 2003 r. sygn. akt SA/Bd 32/03 - uchylający decyzje organów podatkowych obu instancji odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Należy przy tym wyjaśnić, że uprawnienia Dyrektora IS w Bydgoszczy do wniesienia skargi kasacyjnej w tamtej sprawie, w związku z przepisami przejściowymi dot. reformy sądownictwa administracyjnego, oparte były na uprawnieniach Ministra Finansów do wniesienia rewizji nadzwyczajnej.

W wyniku niekorzystnego rozstrzygnięcia NSA z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 158/04 skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej jaka powstała na skutek opodatkowania zamiany udziałów w spółce z o.o. na papiery wartościowe - obligacje Skarbu Państwa. Z uwagi na dobrą sytuację materialną podatnika - organy podatkowe nie znalazły podstaw, uzasadniających w świetle przesłanek z art. 67 OP na umorzenie przedmiotowych zaległości. Argumentacji skarżącego nie podzielił też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który skarżonym obecnie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 oddalił skargę na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

Jednocześnie podatnik złożył do Trybunału Konstytucyjnego - skargę konstytucyjną, żądając zbadania zgodności art. 188 w związku z art. 174 pkt 1 P.p.s.a; art. 102 § 2 Przepisów wprowadzających; art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) – zwanej dalej ustawą zmieniającą - w zakresie w jakim przepisy te uprawniają Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu podatkowego, wniesionej po umorzeniu postępowania przed Sądem Najwyższym, w której rewizję nadzwyczajną wniósł minister właściwy do spraw finansów - do uchylenia wyroku, który nie narusza rażąco prawa lub interesu Rzeczypospolitej Polskiej, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 w zw. z art. 236 ust. 2 zdanie drugie, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 236 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji RP .

W dniu 14 listopada 2007 r. Trybunał Konstytucyjny (TK) w sprawie SK 16/05 po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej K. L. orzekł, że rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia rewizji nadzwyczajnej w sprawach podatkowych o ministra właściwego do spraw finansów dokonane zostało z naruszeniem przepisów Konstytucji RP (art. 236 ust. 2 zdanie drugie). Powołując stosowne regulacje TK stwierdził, że rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA - OZ w B. z dnia 9 stycznia 2003 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 32/03 - wniósł podmiot nieuprawniony. Skoro Minister Finansów nie był organem uprawnionym do wniesienia rewizji nadzwyczajnej, to tym samym Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie był podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku (na podstawie art. 102 § 2 Przepisów wprowadzających...), gdyż wywodził on swoje uprawnienia do wniesienia tej skargi z faktu wcześniejszego, skutecznego i zgodnego z prawem wniesienia rewizji nadzwyczajnej przez Ministra Finansów. Trybunał Konstytucyjny w wydanym wyroku przesądził również, że niedopuszczalne było uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, prawomocnego wyroku - jeśli wyrok taki nie naruszał rażąco prawa lub interesu Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji uwzględnienie przez NSA w wyroku z 8 czerwca 2004 r. (sygn. akt FSK 158/04) skargi kasacyjnej organu, w której nie postawiono nawet zarzutu rażącego naruszenia prawa - nastąpiło z naruszeniem art. 174 P.p.s.a. przez bezpodstawne wyeliminowanie z obrotu prawnego prawomocnego wyroku NSA -OZ w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2003 r. sygn. akt SA/Bd 32/03.

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. SK 16/05 stanowił podstawę wniesionej przez Krzysztofa Lipkowskiego - skargi o wznowienie przez NSA postępowania w sprawie (o stwierdzenie nadpłaty) zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 158/04.

Naczelny Sąd Administracyjny - rozstrzygając w dniu 27 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 1955/07 w sprawie ze skargi o wznowienie - uchylił wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 158/04 i odrzucił skargę kasacyjną organu. W rezultacie takiego przebiegu sprawy - integralnie związanej ze sprawą będącą przedmiotem rozważanej tu skargi kasacyjnej (mającej za przedmiot umorzenie zaległości w podatku dochodowym za 2000 r.) w obrocie prawnym pozostał prawomocny wyrok NSA -OZ w B. z dnia 9 stycznia 2003 r. sygn. akt SA/Bd 32/03, który uchylał decyzje obu instancji odmawiające stwierdzenia nadpłaty.

W tej sytuacji powstała zasadnicza w sprawie wątpliwość, czy istnieje zaległość, umorzenia której dotyczy kwestionowany skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 oddalający skargę na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

Zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą naruszenia prawa procesowego przez orzekający w tej sprawie Sąd I instancji, nie mają w tej sytuacji znaczenia. Ich ocena jest więc niecelowa a co najmniej byłaby przedwczesna w sytuacji, gdy skutecznie wniesiona skarga o wznowienie - wyeliminowała wyrok sądu kasacyjnego (z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 158/04), który (potwierdzając istnienie spornej zaległości) uzasadniał celowość złożenia przez podatnika wniosku o umorzenie zaległości. W sytuacji uchylenia tego wyroku (na skutek skargi o wznowienie), powstała wątpliwość co do istnienia samej zaległości, to zaś podważa możliwość oceny przesłanek jej umorzenia na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej. Zastosowanie normy z art. 67 OP jest możliwe i uzasadnione jedynie wówczas, gdy co do zasady - zaległość nie jest sporna, a co najmniej nie budzi wątpliwości, że wniosek o jej umorzenie nie był bezprzedmiotowy. Ocena, czy została naruszona norma prawa materialnego z art. 67 OP i czy w ogóle przepis ten miał w sprawie zastosowanie, wymaga przesądzenia kwestii zasadniczej - istnienia, bądź nieistnienia zaległości podatkowej a w tym zakresie rozstrzygające znaczenie ma postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, które z uwagi na ostatnio zapadłe w tym zakresie rozstrzygnięcia (uwzględnienie skargi o wznowienie - wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r sygn. akt II FSK1955/07), uległo istotnej zmianie.

W tej sytuacji, za nieistotne należało uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego, jednak mając na względzie naruszenie prawa materialnego - art. 67 Ordynacji podatkowej, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) orzekł co do meritum - uchylając zarówno zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 744/06 jak i skarżone w tym postępowaniu decyzje organów podatkowych obu instancji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 209 i art. 200 P.p.s.a. uwzględniając w kwocie 1.270,- zł tytułem zasądzonych kosztów postępowania sądowego: za I instancję: wpis w kwocie 500,- zł i koszty zastępstwa w kwocie 240,- zł; opłatę za wniosek o uzasadnienie wyroku w wysokości 100,- zł oraz za postępowanie kasacyjne: wpis w kwocie 250,- zł i koszty zastępstwa w kwocie 180,-zł.