Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1657/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Janina Guść, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 9 października 2017 r., nr [...], [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017r. poz. 201 ze zm.- dalej: O.p.), po rozpatrzeniu zażalenia "A" S.A. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 21 lipca 2017r. odmawiające wykonania wniosków strony zawartych w pismach z dnia 3 1 17 lipca 2017r. w części dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego prowadzonego wobec "A" S.A. w zakresie podatku od towarów i usług za okres styczeń - grudzień 2012r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji we wskazanej części, tj. odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

Na podstawie wydanych dnia 21 kwietnia 2016r. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postanowień o wszczęciu postępowania kontrolnego i upoważnienia do przeprowadzenia postępowania kontrolnego, przeprowadzono wobec "A" S.A. postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012r.

Podatnik, wniósł zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole badania rzetelności ksiąg sporządzonym na podstawie art. 193 § 6 O.p., w którym dodatkowo zawarł wniosek o zawieszenie postępowania kontrolnego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. z uwagi na:

1. toczące się postępowanie przed NSA w sprawie skargi kasacyjnej "B" od wyroku w sprawie "B".

2. toczące się przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Karny postępowanie karne w sprawie o sygn. akt [...], którego wynik - jak wynika z treści protokołu badania ksiąg ma wpływ na wynik toczącego się w tej sprawie postępowania kontrolnego.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, postanowieniem z dnia 21 lipca 2017r. odmówił m.inn zawieszenia postępowania kontrolnego prowadzonego wobec "A" S.A. w zakresie podatku od towarów i usług za okres styczeń - grudzień 2012r. Organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie mogą mieć zastosowania przesłanki zawieszenia postępowania określone w art. 201 § 1 O.p., a zwłaszcza wydanie decyzji nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

"A" S.A. złożyła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania kontrolnego i wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie:

1) art. 201 § 1 pkt 2) O.p. - poprzez nie zawieszenie postępowania kontrolnego w sprawie pomimo, że wynik postępowania zależy wprost od wyniku postępowania:

a) toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej "B" Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2015r. (sygn. akt III SA/Wa 1359/14) oraz

b) karnego, toczącego się przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...], którego wynik - jak wynika z treści protokołu badania ksiąg - ma wpływ na wynik toczącego się w tej sprawie postępowania kontrolnego. które to postępowania - do dnia sporządzania zażalenia według wiedzy Spółki - nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone:

2) art. 217 § 1 pkt 6 O.p. poprzez zawarcie w treści postanowienia Naczelnika UC-S wadliwego pouczenia o braku możliwości złożenia zażalenia na to postanowienie:

3) art. 217 § 2 w zw. art. 219 i art. 210 § 4 O.p. - poprzez wadliwe (tj. niezgodne z obowiązującymi przepisami) uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w którym Naczelnik UC-S nie odniósł się w całości do argumentów zawartych we wniosku o zawieszenie postępowania kontrolnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przedstawiając swoje stanowisko w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii spornej w niniejszej sprawie stwierdzając, że stanowi ją odpowiedź na pytanie, czy:

- toczące się postępowanie przed NSA w sprawie skargi kasacyjnej "B" Sp. z o.o. ( wg ustaleń organu podatkowego - faktycznego dostawcy towarów na rzecz Strony ) od wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2015r., sygn. akt III SA/Wa 1359/14 oddalającego skargę tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 16 czerwca 2013r. w zakresie podatku od towarów i usług za I kwartał 2012r.

- toczące się przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Karny postępowanie karne w sprawie o sygn. akt [...], w którym postawiono zarzuty osobom reprezentującym podmioty zaangażowane w proceder wyłudzania podatku od towarów i usług;

stanowią zagadnienia wstępne, o których mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i czy wobec tego organ I instancji zgodnie z wnioskiem Strony zawartym w zastrzeżeniach do protokołu badania ksiąg powinien zawiesić postępowanie kontrolne prowadzone wobec "A" S.A. w przedmiocie podatku VAT za miesiące od stycznia do grudnia 2012r.

W tej kwestii organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012r., sygn. akt 1 SA/Łd 334/12, że "przerwanie czynności procesowych (a do tego sprowadza się zawieszenie postępowania) możliwe jest tylko w przypadku zaistnienia jednej z enumeratywnie wyliczonych podstaw zawieszenia. Ordynacja ujmuje te przyczyny w sposób zbiorczy w art. 201 § 1 (...). Przy uwzględnieniu wyjątkowego charakteru instytucji zawieszenia postępowania w stosunku do zasady ciągłości ( integralności, szybkości) postępowania, cecha zamkniętego (wyczerpującego) katalogu podstaw zawieszenia wpływa jednoznacznie na sposób ich wykładni. Uświadomienie sobie prawnego charakteru tej instytucji uzasadnia nader ostrożną wykładnię przesłanek z art. 201 § 1 O.p., w oparciu o które mogłoby dojść do zawieszenia postępowania. Argument ten wyklucza wszelkie próby stosowania na gruncie tego przepisu wykładni rozszerzającej, choćby nawet stały za nimi tak racjonalne argumenty jak względy ekonomiki procesowej. W podobnym duchu wypowiedział się NSA w uchwale z 24 listopada 2008 r. (sygn. akt II FPS 4/08:), przypominając, że zawieszenie postępowania zawsze wiąże się z nieuchronną zwłoką w załatwieniu sprawy, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania. Zasady te sprzeciwiają się zawieszeniu postępowania z przyczyn celowościowych, gdy brak ku temu rzeczywistej podstawy prawnej."

W związku z powyższym organ powołując się na treść art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskazał, że brak jest bezpośredniej zależności pomiędzy rozstrzygnięciem skargi kasacyjnej dotyczącej kontrahenta "A" S.A. a wynikiem postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Strony. Luźny związek wynikający ze wspólnych ustaleń stanu faktycznego nie ma charakteru zagadnienia wstępnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną orzeknie w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług określonego dla Spółki "B", a nie Spółki "A".

Analogicznie, zdaniem organu, należy ocenić drugą ze wskazanych przez Stronę przyczyn uzasadniających konieczność zawieszenia postępowanie kontrolnego, tj. postępowanie karne. Postępowanie karne nie wykazuje ścisłego związku z postępowaniem podatkowym, są to dwa odrębne postępowania. Ustalenia postępowania karnego mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza to jednak, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia sprawy karnej, ponieważ wynik postępowania karnego nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika, Fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobom reprezentującym podmioty uczestniczące w łańcuchu dostaw świadczy jedynie o tym, że niezależnie od postępowania w sprawie podatkowej toczy się odrębne postępowanie karne, a jego wynik nie przesądza o nieprawidłowościach związanych z określeniem Stronie zobowiązań w podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że postępowanie przed NSA w sprawie skargi kasacyjnej "B" Sp. z o.o. oraz postępowania karne nie spełniają przesłanek zagadnienia wstępnego, określonych w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., gdyż nie istnieje zależność między ich uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy "A" S.A. i wydaniem decyzji. Zatem, wg organu odwoławczego, skoro w niniejszej sprawie nie wystąpiły elementy konstrukcyjne zagadnienia wstępnego, to nie było podstaw do zawieszenia w trybie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. prowadzonego wobec Spółki "A" postępowania kontrolnego.

Organ wskazał również, że zawieszenie postępowania może mieć miejsce tylko w przypadkach wyraźnie określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Art. 201 § 1 pkt 1 - 4, 7 i 8 zawiera zamknięty katalog przesłanek powodujących zawieszenie postępowania. Wystąpienie którejkolwiek z nich oznacza, że organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania z urzędu. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku postępowania kontrolnego prowadzonego w Spółce akcyjnej "A".

W odpowiedzi na podnoszony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 217 § 2 w zw. art. 219 i art. 210 § 4 O.p. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby wskazał, że organ II instancji jest uprawniony do reformowania decyzji / postanowienia organu I instancji, jednakże taką zmianę ogranicza zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego wyrażona w art. 127 O.p. Organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Co prawda Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego, odmawiając zawieszenia postępowania kontrolnego na podstawie art. 201 O.p., skupił się na analizie argumentów podnoszonych w zastrzeżeniach Strony do protokołu badania rzetelności ksiąg w zakresie ustaleń podjętych w sprawie dokonanego przez Spółkę rozliczenia podatku VAT za 2012r., to jednakże nie zmienia to faktu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki zawieszenia postępowania kontrolnego, co wynika z uzasadnienia niniejszego postanowienia. Dodano, że organ I instancji w wydanym postanowieniu, po przywołaniu brzmienia art. 201 § 1 O.p., jasno wskazał na str. 5, że w sprawie wydanie decyzji nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Ponadto, wbrew stanowisku "A" S.A.. wadliwe pouczenie o braku możliwości złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji, zdaniem Dyrektora nie może w rozpatrywanej sprawie stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Strona bowiem (mimo powyższego braku) zażalenie złożyła. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie prezentowany jest pogląd, wywiedziony z art. 214 O.p., że zarówno brak pouczenia, jak i błędne pouczenie w decyzji czy postanowieniu nie mogą szkodzić stronie. Wobec złożenia przez Spółkę zażalenia na postanowienie organu I instancji nie można przyjąć, że błędne pouczenie Stronie zaszkodziło, tj. uniemożliwiło zaskarżenie postanowienia i rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji.

Na powyższe postanowienie Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w części dotyczącej odmowy uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania kontrolnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wydanemu postanowieniu Strona zarzuca naruszenie:

1) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niezawieszenie postępowania kontrolnego, pomimo tego, że wynik postępowania w tej sprawie zależy wprost od wyniku postępowania:

a) sądowo-administracyjnego, toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej "B" Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2015r. (sygn. akt III SA/Wa 1359/14), które to postępowanie zostało prawomocnie zakończone przed dniem wydania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przy czym do dnia sporządzania skargi, nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie w/w wyroku NSA oraz

b) karnego, toczącego się przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...], którego wynik - jak wynika z treści protokołu badania ksiąg - ma wpływ na wynik toczącego się w tej sprawie postępowania kontrolnego, które to postępowanie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone (według wiedzy Spółki) przed dniem wydania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej a także przed dniem sporządzania skargi.

2) art. 217 § 1 pkt 6 O.p. poprzez zawarcie w treści postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z 21 lipca 2017r. wadliwego pouczenia o braku możliwości złożenia zażalenia na ww. postanowienie.

3) art. 217 § 2 w zw. z art. 219 i art. 210 § 4 O.p. poprzez wadliwe (tj. niezgodne z obowiązującymi przepisami) uzasadnienie postanowień Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, w których organy obu instancji nie odniosły się w całości do argumentów Spółki. zawartych we wniosku o zawieszenie postępowania kontrolnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., tekst jedn., zwanej dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma zatem prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś podniesione w skardze zarzuty są chybione.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Istota sporu niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy postępowanie przed NSA w sprawie skargi kasacyjnej kontrahenta Strony – Spółki "B" oraz postępowania karne prowadzone przeciwko W. K., R. C., R. J. i M.O., stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., uzasadniające zawieszenie prowadzonego wobec Spółki postępowania kontrolnego. Organy podatkowe stanęły bowiem na stanowisku, że wyniki tych postępowań nie stanowią w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, czego konsekwencją jest brak podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego.

Dla rozstrzygnięcia tej kwestii konieczne jest przypomnienie treści art. 201 § 1 pkt 2 O.p., w myśl którego organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zarówno doktryna jak i orzecznictwo interpretując przesłanki zawarte w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskazują na konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko, że zagadnienie wstępne to zagadnienie materialnoprawne (wyrok NSA z 14 lutego 2001 r., III SA 3226/99; wyrok NSA z 2 listopada 1999 r., II SA/Kr 78/98). Treścią takiego zagadnienia może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej.

Artykuł 201 § 1 pkt 2 O.p. pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 524/12 ).

Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć więc pewną kwestię o charakterze otwartym ( tzn. jeszcze nie przesądzoną ), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96, niepubl.).

Zauważyć należy, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że na toczące się postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych przez Spółkę podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012r. nie mają wpływu toczące się postępowania: przed NSA w sprawie skargi kasacyjnej kontrahenta Strony - Spółki "B" ani postępowania karne przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...], prowadzone przeciwko W. K., R. C., R. J. i M. O.. Co więcej, rozstrzygnięcie przez NSA w sprawie "B" Sp. z o.o. może mieć wpływ na prawidłowość ustalenia faktów, nigdy zaś na rozstrzygnięcie kwestii prawnej, od czego uzależnione jest istnienie "zagadnienia wstępnego" jako przesłanki zawieszenia postępowania. Od rozstrzygnięcia sugerowanego przez Stronę "zagadnienia wstępnego" nie zależą żadne okoliczności mające znaczenie prawne dla prowadzonego w Spółce postępowania kontrolnego.

Rację ma zatem organ wskazując na brak bezpośredniej zależności pomiędzy rozstrzygnięciem skargi kasacyjnej dotyczącej kontrahenta "A" S.A. a wynikiem postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Strony. Luźny związek wynikający ze wspólnych ustaleń stanu faktycznego nie ma charakteru zagadnienia wstępnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną w sprawie o sygn. akt I FSK 2051/15, orzekł bowiem w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług określonego dla Spółki "B", a nie Spółki "A".

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przez Stronę przyczyn uzasadniających, jej zdaniem, konieczność zawieszenia postępowanie kontrolnego, Sąd uznał, że brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zawieszenia tego postępowania do czasu wydania przez sąd wyroku w sprawie karnej. Okoliczność, że ustalenia postępowania karnego mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia sprawy karnej, ponieważ wynik postępowania karnego nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika (por. wyroki NSA z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 524/12, z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 241/10, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3070/14, brak jest przepisu prawa pozytywnego, który wiązałby organ podatkowy w zakresie orzekania o rzetelności deklarowanych przez podatnika podstaw opodatkowania ustaleniami faktycznymi innych organów, w tym prokuratury lub sądu powszechnego. Fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobom reprezentującym podmioty uczestniczące w łańcuchu dostaw świadczy jedynie o tym, że niezależnie od postępowania w sprawie podatkowej toczy się odrębne postępowanie karne, a jego wynik nie przesądza o nieprawidłowościach związanych z określeniem Stronie zobowiązań w podatku od towarów i usług.

Podsumowaniem tych rozważań może być stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 281 /10, gdzie NSA podkreślił, że postępowanie karne mające nawet bezpośredni związek ze sprawa podatkową, co do zasady, nie będzie kreować zagadnienia wstępnego w odniesieniu do postępowania podatkowego w przedmiocie określenia lub też ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

W konkluzji Sąd uznał, że związek pomiędzy postępowaniem podatkowym a postępowaniem karnym, jest jedynie związkiem faktycznym, który nie implikuje konieczności powstrzymania postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego. W takiej sytuacji nie można mówić o tym, że istnieje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Brak zatem podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu o wskazaną podstawę prawną, o czym zasadnie skonstatowały organy obu instancji.

Reasumując, organ podatkowy nie miał podstaw formalnych ani faktycznych do zawieszania postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. należy uznać za chybiony.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi odnośnie skutków naruszenia przez organ I instancji art. 217 § 1 pkt. 6 O.p. Brak pouczenia, co do możliwości złożenia zażalenia na postanowienie tego organu, nie miał wpływu na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wobec złożenia przez Spółkę zażalenia na postanowienie organu I instancji nie można przyjąć, że brak pouczenia zaszkodził Stronie, tj. uniemożliwił jej zaskarżenie postanowienia i rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji.

Za pozbawiony racji należy również uznać zarzut naruszenia art. 217 § 2 w zw. art. 219 i art. 210 § 4 O.p. Strona twierdzi, że organy obu instancji nie odniosły się w ogóle do stanowiska Spółki w zakresie ustaleń dokonanych w toku prowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie rozliczenia przez Skarżącą podatku od towarów i usług za 2012r., którym Strona poświęciła zdecydowaną większość zażalenia i następnie skargi. Słusznie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że okoliczności, na które powołuje się Skarżąca, nie mają wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie zawieszenia postępowania kontrolnego w trybie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Analiza argumentacji zaprezentowanej w skardze prowadzi do wniosku, że Strona podnosi argumenty, które mogą mieć wpływ na rozpatrzenie sprawy określenia dla niej zobowiązania w podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012r., lecz nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania kontrolnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.