Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 921/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant ref.staż. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...] /-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/B.Popowska KP


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].04.2004 r. Starosta orzekł o uznaniu E. K. za osobę bezrobotną i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...].04.2004 r. w wys. 605,10 zł miesięcznie. W uzasadnieniu podkreślono, że decyzje podjęto z uwagi na spełnienie przez stronę warunków określonych w art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm. – dalej ustawa z 1994 r.). W odpowiedzi na wniosek E. K. z [...].05.2004 r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, Starosta, decyzją z [...].06.2004 r. odmówił Stronie przyznania tego świadczenia. Organ powołał się na art. 37 k ust. 1 ustawy z 1994 r. w związku z art. 29 ustawy z 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 – dalej ustawy z 2004 r.). Ten ostatnio wymieniony przepis nakazuje ustalać prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy z 1994 r. w brzmieniu z dnia 31.05.2004 r. Przepis ten wskazuje, że przedmiotowe prawo " przysługuje osobie spełniającej określone w w/w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych" oraz jeden z kolejno wymienionych w pkt 1 do 5. Organ zwrócił uwagę przede wszystkim na warunek w polegający na uzyskaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który nazwał "warunkiem podstawowym", wyjaśniając, że chodzi o spełnienie wymogów unormowanych w art. 23 ustawy z 1994 r., tzn., że należy legitymować się okresem co najmniej 365 dni mi.in. zatrudnienia z wynagrodzeniem w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy. Zdaniem organu, E. K. " spełnił kryterium wiekowe, sposób rozwiązania stosunku pracy", jednak nawet przy założeniu, że posiada wymagany okres uprawniający do emerytury, tj. co najmniej 35 lat, to "nie spełnia warunku podstawowego, a mianowicie nie nabył prawa do zasiłku w dniu [...].04.2004 r. w oparciu o art. 23 w/w ustawy czyli po przepracowaniu co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie w urzędzie pracy".

W odwołaniu, E.K. stwierdził, że nie zgadza się z taką interpretacją art. 37k ust. 1 ustawy z 1998 r.; przepis ten nie określa, na jakiej podstawie prawo do zasiłku dla bezrobotnych ma być nabyte. Nadto Strona zwróciła uwagę, że organ źle obliczył ilość przepracowanych przez niego dni w okresie ostatnich 18 miesięcy.

Wojewoda, decyzją z [...].07.2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, dokonując takich samych ustaleń faktycznych i powołując się na te same przepisy, co organ I instancji, oraz na art. 30 ust. 1 ustawy z 2004 r. Nadto organ stwierdził, że jego stanowisko zgodne jest z uchwałą składu 7 sędziów NSA z 19.06.2000 r.(OPS 9/00; ONSA 2001/1/5).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. K. , wskazując na sezonowość swojej pracy, podniósł te same zarzuty co w odwołaniu.

W odpowiedzi, organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację przedstawioną w swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

1.Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian. – dalej ppsa). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2.W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje liczba i kolejność rejestracji E. K. w PUP , za zbędne organy uznały ustalanie liczby przepracowanych przez Skarżącego lat. Przyznać rację należy Skarżącemu, który twierdzi, że istota sprawy sprowadza się do interpretacji art. 23 ust 1 ustawy z 1994 r.

Stan faktyczny, związany z żądaniem E. K. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, przedstawia się następująco:

- 1-sza rejestracja nastąpiła [...] r.; zasiłek przyznano od [...] .07.2002 r. na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 1994 r. W dniu [...].09.2002 r. E. K. podjął pracę.

- 2-ga rejestracja nastąpiła [...] r.; zasiłek przyznano od [...].07.2003 r. na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy z 1994 r. W dniu [...].10.2003 r. E. K. podjął pracę.

- 3-cia, ostatnia rejestracja nastąpiła [...] r.; zasiłek przyznano od [...].04.2004 r. na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy z 1994 r.

- W dniu [...].05.2004 r. E. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.

Stan prawny rozpoznania i rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie tworzą art. 30 i 29 ustawy z 2004 r., które do spraw wszczętych i niezakończonych przed 01.06.2004 r. nakazują stosować przepisy ustawy z 1994 r. w brzmieniu z dnia 31.05.2004 r. Warunki przyznania świadczenia przedemerytalnego normuje art. 37 k ustawy z 1994 r. W myśl tego przepisu, "podstawowymi" (jak nazwały je organy) przesłankami przyznania tego świadczenia są: spełnienie określonych w ustawie warunków do uzyskania

- statusu bezrobotnego i

- prawa do zasiłku.

Organy kwestionują wyłącznie spełnianie przez E. K. warunków do uzyskania prawa do zasiłku, twierdząc, że nie spełnił on warunku unormowanego w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1994 r., bo nie legitymuje się okresem co najmniej 365 dni mi.in. zatrudnienia z wynagrodzeniem w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia tej kwestii. Jej ustalenie zaś zależy od odpowiedzi na pytanie, czy warunek, o którym mowa ma być spełniony w ogóle, czy niezbędne jest, że żeby był on spełniony w momencie rejestracji i złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organy przyjmują tą drugą interpretację, przytaczając tezy uchwały składu 7 sędziów NSA z 19.06.2000 r. Sąd ma odmienne zdanie. Po pierwsze z w/w uchwały nie wynika jasno, że NSA tak właśnie rozumie ten warunek; o tym że tak nie jest, mogą świadczyć uwagi na temat "tożsamości prawa do zasiłku". Po drugie, wątpliwości w w/w zakresie wyjaśnia kolejna uchwała składu 7 sędziów NSA z 11.03.2002 r. (OPS 14/01;ONSA 2002/4/133). NSA w ostatnio wymienionym wyroku przyznaje jednak, że przedmiotowy przepis w związku z literalnym brzmieniem art. 37 l ust. 1 tej ustawy może budzić wątpliwości interpretacyjne i że orzecznictwo na jego tle nie było jednolite. NSA wskazał równocześnie na sens (ratio legis) analizowanych przepisów, podkreślając ; " dla osób. które przepracowały bardzo długie okresy (wskazane w ustawie) i mają okres zatrudnienia uprawniający do emerytury, a które dotknęła dezaktywizacja zawodowa, ustawodawca przewidział świadczenie socjalne o charakterze zaopatrzeniowym, poza, systemem świadczeń od bezrobocia (zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne)". Uwzględniając powyższe, NSA w cytowanej uchwale, po zastosowaniu także systemowej i celowościowej wykładni przedmiotowych przepisów uznał, że istotne jest, by osoba " w dniu rejestracji – w sensie materialnoprawnym- spełniła ustawowe warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego", innymi słowy by miała "wypracowany" wskazany w ustawie okres. Należy więc ustalić, czy"(...) w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych osoby te spełniają warunki materialnoprawne określone w art. 37 j ust. 1 lub 37 k ust. 1". Zdaniem NSA, gdy osoba spełnia warunki do uzyskania jednego z tych świadczeń już w dniu rejestracji (czy w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych ), to "wniosek o świadczenie "(...) uprawniony może złożyć zarówno w dniu rejestracji, w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jak i po upływie okresu jego pobierania". W dniu złożenia wniosku jednak powinna spełniać określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w cyt. uchwale NSA.

Rozpoznając ponownie sprawę, właściwy organ uwzględni przedstawioną ocenę prawną oraz, respektując wszystkie wymogi kpa zbada, czy E.K. spełnia materialnoprawne warunki przyznania zasiłku przedemerytalnego. Po dokonaniu pełnych ustaleń faktycznych, organ podejmie rozstrzygnięcie w myśl art. 37 k ustawy z 1994 r.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ppsa, Sąd postanowił, jak w sentencji. W sprawie wykonalności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 200 ppsa, nie orzeczono, ponieważ nie przyznaje ona prawa ani nie nakłada obowiązku.

/-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/B.Popowska

KP