Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 4371/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 226/18 w sprawie ze skargi "A" na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów na parkingach przy ul. [...] oraz opłat za wynajem placu na parkingu przy ul. [...] 1. prostuje oczywiste omyłki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ten sposób, że każdocześnie słowa "z dnia [...] sierpnia 2014 r.", znajdujące się na s. 5 (piątej) wers 9 (dziewiąty) od dołu i na s. 10 (dziesiątej) wers 8 (ósmy) od dołu zastępuje słowami "z dnia [...] sierpnia 2012 r."; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz "A" kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 226/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi "A" Sp. z o.o. [z siedzibą] w [...] na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów na parkingach przy ul. [...] oraz opłat za wynajem placu na parkingu przy ul. [...]: I. stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...]; II. zasądził od Prezydenta Miasta [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

"A" sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca bądź Spółka) wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent) z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (dalej Zarządzenie) w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów na parkingach przy ul. [...] oraz opłat za wynajem placu na parkingu przy ul. [...].

Zarządzeniu zarzucono naruszenie: art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r. nr 197 poz. 1172 [ze zm. nr 117 poz. 676, nr 232 poz. 1378], dalej uoan) przez brak ogłoszenia zarządzenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], skutkując[y] nieważnością [Zarządzenia] w całości; art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 [zm. poz. 384 i 1543], dalej udp) przez błędne i nieuzasadnione użycie w Zarządzeniu uregulowanej w tej ustawie opłaty dodatkowej, podczas gdy miejsca parkingowe są zlokalizowane na drodze wewnętrznej i nie podpadają pod regulację stref płatnego parkowania przewidzianej w tej ustawie; art. 6 kpa w zw. z art. 30 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z "2017 r. poz. 1875" [winno być "2013 r. poz. 594"] ze zm., dalej usg) przez wydanie Zarządzenia sprzecznego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa; art. 8 kpa przez brak działania wzbudzającego zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.

Skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności Zarządzenia w całości wobec braku jego promulgacji lub w części - w zakresie jego § 6; zasądzenie na jej rzecz [zwrotu] kosztów postępowania.

Spółka podkreśliła, że przed wystosowaniem skargi, zgodnie z art. 52 § 3 ppsa w jego brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 1 czerwca 2017 r., pismem z 23 stycznia 2018 r. wezwała organ wydający Zarządzenie do usunięcia powstałego naruszenia prawa. Pismo to doręczono organowi (potwierdzenie w załączeniu).

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że zgodnie z art. 30 usg, na podstawie którego wydano Zarządzenie, wójt, burmistrz, prezydent miasta, określa m. in: sposób gospodarowania mieniem komunalnym. Zarządzenia nie ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], co stanowi naruszenie art. 13 pkt 2 uoan. Zarządzenie Prezydenta jest w istocie aktem prawa miejscowego, zawiera normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym skierowane do podmiotów zewnętrznych wobec Gminy i zawiera regulacje o charakterze normatywnym, stąd podlega ogłoszeniu w ww. publikatorze. Potwierdza to wyrok NSA z 11.6.2015 r. I OSK 662/15 (dalej wyrok I OSK 662/15). W doktrynie wskazuje się bezspornie, że niedokonanie promulgacji jest istotnym naruszeniem prawa. Warunkiem wejścia w życie aktu jest jego ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Brak publikacji aktu we właściwym trybie stanowi istotne, kwalifikowane naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia jego nieważności.

Skarżąca podkreśliła, że: 1. zarządzenie nie zostało ogłoszone w sposób prawem przewidziany przez publikację w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], a stanowi akt prawa miejscowego w świetle stanowiska judykatury, co skutkuje uznaniem jego nieważności; 2. organ wydał zarządzenie, które niewątpliwie wprowadza w błąd kierujących pojazdami co do reżimu prawnego, jakiemu podlegają wskazane w nim parkingi; 3. wskazano w nim opłatę dodatkową, która jest właściwa jedynie dla miejsc parkingowych w strefie płatnego parkowania; 4. wbrew powszechnie obowiązującym przepisom prawa ustanowiono karę umowną za niewykonanie w terminie zobowiązania pieniężnego.

Argumentację swą strona podtrzymała i rozszerzyła w piśmie z 18 lipca 2018 r.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na: 1. art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, tj. brak przedmiotu zaskarżenia, ponieważ Zarządzenie z [...] kwietnia 2014 r. zostało uchylone, nie obowiązuje i nie może być stosowane do zdarzeń powstałych w okresie jego obowiązywania; 2. art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, tj. Zarządzenie nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, w szczególności aktem prawa miejscowego, gdyż dotyczy ono ustalenia stawek opłat za parkowanie na drogach wewnętrznych; właściciel (zarządca drogi wewnętrznej) ustala zasady korzystania z tej drogi, działając nie jako organ administracyjny, a jako podmiot cywilnoprawny; jego uprawnienie do zarządzania drogą i do ustalenia sposobu korzystania z niej przez inne podmioty znajduje źródło w prawie własności; oznacza to, że stosunki prawne związane z korzystaniem z drogi wewnętrznej mają również charakter cywilnoprawny; 3. brak interesu prawnego po stronie skarżącej, która nie wykazała, że korzysta i korzystała z parkingów, których zarządzenie dotyczy. Na wypadek stwierdzenia, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem III SA/Wr 226/18, na podstawie art. 147 § 1 ppsa, stwierdził nieważność Zarządzenia.

Sąd I instancji dokonując oceny zgodności z prawem objętych skargą "zapisów" [winno być "przepisów"] skarżonego Zarządzenia Prezydenta z [...] kwietnia 2014 r. uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowym zarzutem podniesionym przez skarżącą był zarzut braku publikacji skarżonego aktu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], który miał swoje źródło w tezie, że Zarządzenie Prezydenta nie miało charakteru aktu kierownictwa wewnętrznego, ale było w istocie prawem miejscowym, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych. Do powyższego zarzutu i twierdzenia skarżącej, podobnie jak do twierdzenia organu, że sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, Sąd musi się odnieść w pierwszej kolejności, bo wpływają one nie tylko na ocenę zasadności skargi, ale przesądzają o jej dopuszczalności. Akty kierownictwa wewnętrznego, podobnie jak te, których przedmiotem regulacji są wyłącznie stosunki cywilnoprawne między jednostką samorządu terytorialnego a innymi podmiotami, nie mieszczą się w katalogu aktów podlegających na mocy art. 3 ppsa kontroli sądu administracyjnego - na co zresztą powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej odrzucenie.

Stanowisko, że sprawa nie ma charakteru administracyjnej i nie stanowi aktu prawa miejscowego organ wywodzi z tego, że sporne Zarządzenie reguluje zasady korzystania z parkingów zlokalizowanych na drogach wewnętrznych, a nie na drogach publicznych. Zdaniem organu, dotyczy ono kwestii związanych wyłącznie z wykonywaniem przez Gminę uprawnień właścicielskich i reguluje stosunki o charakterze cywilnoprawnym.

Między stronami pozostaje bezsporne, że ulice i plac, na których zlokalizowane są parkingi objęte regulacją Zarządzenia Prezydenta, nie stanowią dróg publicznych w rozumieniu art. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z "2017 r. poz. 2222 ze zm." [winno być "2013 r. poz. 260, zm. poz. 384 i 1543]"). W świetle art. 8 udp, ulice te i plac należy zakwalifikować do kategorii dróg wewnętrznych. Do zlokalizowanych na tych drogach parkingów nie znajdą w konsekwencji zastosowania przepisy regulujące tzw. strefy płatnego parkowania, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b udp (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 [,zm. poz. 384 i 1543]).

Sąd I instancji stanął na stanowisku, że sama tylko kwestia lokalizacji parkingu na drodze wewnętrznej nie ma znaczenia dla oceny charakteru skarżonego aktu. Skarżone zarządzenie określa obowiązek ponoszenia opłat i ich wysokość za korzystanie z ogólnodostępnego parkingu urządzonego przez Gminę na należących do niej nieruchomościach (drogach wewnętrznych). Zarządzenie to dotyka materii gospodarowania mieniem komunalnym i realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej, która to materia została uregulowana m.in. w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z "2014 r. poz. 379" [winno być "2011 nr 45 poz. 236"], dalej ugk). Zgodnie z art. 1 ugk, ustawa określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej (ust. 1). Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych (ust. 2).

Sąd I instancji podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, że wykorzystywanie nieruchomości gminnych na parkingi oraz zarządzanie tymi terenami stanowi realizację zadań o charakterze użyteczności publicznej (prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 2.6.2011 r. II SA/Wr 245/11, dalej wyrok II SA/Wr 245/11; prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 24.11. 2014 r. II SA/Gl 800/14, dalej wyrok II SA/Gl 800/14).

Stanowisko takie wspiera treść Zarządzenia, w której wskazano, że zostało on[o] wydan[e] m.in. w oparciu o art. 4 ust. 2 ugk w zw. z § 1 uchwały Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w prawie powierzenia Prezydentowi Miasta [...] uprawnień do ustalania wysokości cen i opłat albo stanowienia o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku I OSK 662/15, zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest ograniczony podmiotowo - jeżeli usługi świadczy podmiot prywatny, względnie też taki, w którym dana jednostka samorządu terytorialnego w żaden sposób nie uczestniczy, wyłącza to kwalifikację do komunalnej usługi użyteczności publicznej, a tym samym kompetencję organu stanowiącego do podjęcia uchwały na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o: 1) wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej; 2) wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 ugk). Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek (ust. 2).

Charakter uchwał wydawanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk był sporny. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 16.1.2018 r. II OSK 2990/17, według wcześniejszych zapatrywań uchwały wydawane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk zaliczano do aktów kierownictwa wewnętrznego, zawierających wytyczne dla podmiotów wykonujących na rzecz jednostki samorządu terytorialnego określone usługi, przy czym konkretna wysokość cen i opłat miała być bieżąco ustalona w zawieranych umowach cywilnoprawnych. Aktualnie dominuje pogląd, zgodnie z którym uchwały podejmowane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk mają charakter normatywny, w związku z czym wynikające z nich ceny i opłaty obowiązują na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, wiążąc wszystkie podmioty wykonujące gospodarkę komunalną w zakresie usług użyteczności publicznej, jak i odbiorców tych usług lub osoby korzystające z obiektów użyteczności publicznej (powołany wyrok II SA/Wr 245/11, wyrok II SA/Gl 800/14, utrzymany w mocy wyrokiem NSA z 11.6.2015 r. I OSK 662/15; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 20.3. 2017 r. II SA/Go 81/17). Analiza orzecznictwa i literatury wspiera dominujące stanowisko, zgodnie z którym art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk tworzy samoistną podstawę prawną do stanowienia aktów prawa miejscowego w zakresie ustalania wysokości cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Wskazuje się zasadnie, że art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk jest przepisem lex specialis względem przepisów zawartych w ustawach ustrojowych (C. Banasiński, M. Kulesza, Komentarz do art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej, System Informacji Prawnej (SIP) Lex; M. Szydło, Komentarz do art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej, SIP Lex; C. Banasiński, K. M. Jaroszyński, Komentarz do art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej). Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku z 26.11.2013 r. I OSK 1901/13, wskazując, że art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk zawiera normę prawną upoważniającą organ stanowiący samorządu terytorialnego do podjęcia aktu prawa miejscowego. Zawiera wszystkie elementy delegacji ustawowej do wydania aktu prawa miejscowego. Wynika to z konstrukcji normy prawnej, która na równi z umocowaniem zawartym w przepisach szczególnych stawia umocowanie zawartej w tej normie.

Ustalanie cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej ma charakter aktu prawa miejscowego. W związku z tym umieszczenie takiej regulacji w Zarządzeniu Prezydenta, wydanym na podstawie upoważnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ugk, powoduje, że zarządzenie takie należy traktować pod względem materialnym jako akt prawa miejscowego. Akt ten podlega kontroli sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 6 ppsa. Sąd I instancji podzielił wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że zawarcie w zarządzeniu organu wykonawczego gminy przepisów obowiązujących podmioty znajdujące się poza administracją danej jednostki samorządu czyni takie zarządzenie aktem prawa miejscowego (wyrok WSA w Krakowie z 11.10.2012 r. III SA/Kr 228/12; wyrok II SA/Gl 800/14). Ustalanie cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej ma charakter aktu prawa miejscowego. Umieszczenie takiej regulacji w zarządzeniu daje postawę do traktowania go pod względem materialnym jako aktu prawa miejscowego, wymagającego w szczególności prawidłowego ogłoszenia. Wymóg taki nie został w sprawie spełniony, zarządzenie nie przewiduje publikacji i określa samodzielnie datę wejścia w życie, co narusza art. 13 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r. nr 197 poz. 1172 [ze zm. nr 117 poz. 676, nr 232 poz. 1378]). Powszechnie obowiązujący charakter podjętego aktu daje podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu, bez uwzględniania skutków upływu czasu od dnia podjęcia (art. 94 ust. 1 usg).

Powoływane przez organ postanowienie WSA w Olsztynie z 9.12.2015 r. II SA/Ol 1155/15 i wyrok WSA w Krakowie z 19.5.2017 r. III SA/Kr 253/17 nie dotyczyły aktów regulujących odpłatność za korzystanie z parkingów zlokalizowanych na drodze wewnętrznej. Przedmiotem zaskarżenia w pierwszej z tych spraw był sposób organizacji ruchu na drodze wewnętrznej, a drugiej stan jej utrzymania. Zawarte w uzasadnieniach powołanych orzeczeń stanowiska prawne nie przystawały do stanu faktycznego sprawy przedstawionej do rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji uznał za niezasadne zarzuty organu, mające uzasadnić odrzucenie skargi, że brak jest przedmiotu zaskarżenia wobec uchylenia Zarządzenia. Jak słusznie wskazał sam organ, powołując uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 14. 10.1994 r. W 5/94, zaskarżeniu do sądu może podlegać ten akt prawa miejscowego, który wprawdzie został zmieniony lub uchylony, jednakże może być zastosowany do stanów faktycznych zaistniałych w przeszłości. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bo Zarządzenie ma zastosowanie dla oceny zasad odpłatności za korzystanie z parkingów w okresie jego obowiązywania, a w szczególności dla dokonania oceny, czy podmiot korzystający z parkingu miał obowiązek ponoszenia określonych Zarządzeniem opłat. Nie można się zgodzić z organem, że egzekwowanie nałożonych już opłat nie może być utożsamiane ze stosowaniem uchylonego Zarządzenia. Stwierdzenie nieważności Zarządzenia lub jego uchylenie będzie mogło stanowić podstawę do podważenia zasadności egzekwowanego obowiązku zapłaty. Nie można zgodzić się z organem, że powołany "wyrok" [wino być "uchwała"] Trybunału nie dotyczy sytuacji zaistniałej w sprawie, bo uchylone na dzień dzisiejszy Zarządzenie nie może być już w żadnej mierze stosowane wobec skarżącej. W "wyroku" [wino być "uchwale"] Trybunał jasno stwierdził, że potrzeba weryfikacji twierdzeń skarżącego istnieje zarówno wtedy, gdy z powołaniem się na zaskarżoną uchwałę zastosowano wobec skarżącego indywidualny akt, jak i wówczas gdy istnieje możliwość wydania takiego aktu w związku z sytuacją, która wystąpiła przed uchyleniem lub zmianą uchwały. Zdaniem WSA, pojęcia "indywidualnego aktu" nie można ograniczać do decyzji administracyjnej, wyłączając sytuację, w których organ nie wydając decyzji w innych pismach ustalił obowiązek zapłaty należności wywodzony [z] aktu prawa miejscowego i obowiązek ten realizuje w postępowaniu egzekucyjnym.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku interesu prawnego skarżące[j], należy wskazać, że jest okolicznością bezsporną, że skarżąca parkowała swe samochody na miejscach wskazanych w zaskarżonym Zarządzeniu Prezydenta i została z tego tytułu obciążona obowiązkiem poniesienia opłat wskazanych w Zarządzeniu. Oznacza to, że kwestionowane Zarządzenie miało bezpośredni wpływ na sytuację prawną skarżące[j] i na ustalenie podstaw obowiązku zapłaty za korzystanie z parkingu. Znajduje to potwierdzenie w przedstawionym przez organ wyroku, wydanym w wyniku postępowania zainicjowanego pozwem Gminy, w którym dochodziła ona od skarżącej zapłaty za korzystanie z parkingu w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. I C [...]) i przed Sądem Okręgowym w [...] (sygn. II Ca [...]). Mając na względzie, że skarżąca podnosi, że Zarządzenie w skutek braku jego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nie miało mocy prawnej, należy stwierdzić, że ma ona interes prawny w zaskarżeniu tego aktu.

Badając dopuszczalność i zasadność skargi Sąd I instancji oceniał legalność działania organu - Prezydenta, w kontekście obowiązku publikacji Zarządzenia i skutków jego nieopublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Poza kognicją i kontrolą sądu administracyjnego znajdują się kwestie dopuszczalności i zasadności roszczeń podnoszonych przez Gminę w stosunku do użytkowników parkingów wskazanych w Zarządzeniu, a wywodzonych z prawa własności i faktu korzystania z tej własności przez inne podmioty.

W świetle powyższego i mając na uwadze skutki, jakie brak wymaganej publikacji niesie dla Zarządzenia, powodując konieczność stwierdzenia jego nieważności w całości, Sąd I instancji uznał, że dalsze zarzuty podniesione przez Spółkę w zakresie naruszenia przez § 6 Zarządzenia art. 13f udp, pozostawały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Skargę kasacyjną wywiódł Prezydent Miasta [...], reprezentowany przez r. pr. J.S., zaskarżając w całości wyrok III SA/Wr 226/18, zarzucając wyrokowi naruszenie:

I. prawa materialnego - art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z "2018 r. poz. 994" ze zm.) w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z "2017 r. poz. 2222" ze zm.) i w zw. z art. 101 ust. 1 [usg] w zw. z art. 1 ppsa i art. 8 ustawy o drogach publicznych przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Zarządzenie nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. Prezydenta Miasta [...], stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej, a tym samym może stanowić przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej, kiedy to prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że Zarządzenie, mimo że podjęte w wyniku realizacji zadań z zakresu użyteczności publicznej, to jako regulujące sferę stosunków cywilnoprawnych gminy jako właściciela dróg wewnętrznych w zakresie stosunku najmu miejsca parkingowego, nie stanowi sprawy z zakresu administracji publicznej;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 58 § 1 pkt 6 ppsa przez uznanie, że w sprawie nie wystąpiły inne przyczyny, z powodu których wniesienie skargi jest niedopuszczalne, a tym samym uznanie, że:

a. Zarządzenie mimo jego uchylenia kilka lat przed wniesieniem skargi wywołuje skutki prawne, a co za tym idzie, może stanowić przedmiot skargi, kiedy to prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że Zarządzenie z dniem jego uchylenia przestało wywoływać skutki prawne, a tym samym brak jest przedmiotu zaskarżenia, co winno skutkować odrzuceniem skargi;

b. Zarządzenie może być zastosowane do stanów faktycznych zaistniałych w przeszłości, kiedy to prawidłowe zastosowanie wskazanego przepisu prawa, uwzględniające treść "zapisów" Zarządzenia, prowadzi do stwierdzenia, że zastosowanie "zapisów" Zarządzenia, w zakresie objętym skargą, następowało wyłącznie w momencie nałożenia na podmiot korzystający z miejsca parkingowego opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty parkingowej (uiszczenia jej w zaniżonej wysokości) i ewentualnego podjęcia przez ten podmiot działań zmierzających do uregulowania należności w trybie § 6 ust. "3-4", z kolei późniejsze egzekwowanie należności z tego tytułu stanowiło wyłącznie sferę stosunków cywilnoprawnych między skarżącym a Gminą [...] - Zarządem Dróg, Komunikacji i Utrzymania Miasta, realizującym funkcję zarządcy nieruchomości, na której zlokalizowany jest parking;

2. art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg i art. 7 Konstytucji przez stwierdzenie nieważności "uchwały" [winno być "Zarządzenia"] w całości, a tym samym wykroczenie poza granice związania skargą, w sytuacji, gdy skarga ta została wniesiona w trybie art. 101 usg, a jej granice wyznacza zakres naruszenia interesu prawnego skarżące[j] przez Zarządzenie w zw. ze wskazanym przez niego zakresem zaskarżenia danego aktu. Wyjaśnienia złożone przez skarżąc[ą] mogą dotyczyć naruszenia je[j] interesu prawnego wyłącznie w zakresie § 6 ust. 1 Zarządzenia.

Wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi; w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu celem ponownego rozpoznania; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Pismem z 13 listopada 2018 r. Prezydent, reprezentowany przez r. pr. J.S., wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez adw. I.K., która wniosła o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm przepisanych.

Pismem z 4 sierpnia 2021 r. "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez adw. I.K., wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy przez wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym.

Pismem z 12 sierpnia 2021 r. Prezydent wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Pismem z 12 sierpnia 2021 r. "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez adw. I.K., wniosła o przeprowadzenie rozprawy w formie zdalnej, nie wyrażając zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Podtrzymano dotychczasowe stanowisko wyrażane w sprawie, wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie [zwrotu] kosztów postępowania przez NSA wg norm przepisanych.

Zarządzeniem z 18 sierpnia 2021 r. I OSK 4371/18 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1.

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Prezydent Miasta [...] błędnie wskazał publikatory ustaw przytoczonych w petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty należało sformułować z uwzględnieniem stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonego Zarządzenia, tj. [...] kwietnia 2014 r. Publikatorem właściwym dla ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym był Dz. U. z "2013 r. poz. 594 ze zm.", miast "2018 r. poz. 994 [, który to tekst jednolity wszedł w życie 24 maja 2018 r.,] ze zm.", natomiast dla ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz. U. z "2013 r. poz. 260, zm. poz. 384 i 1543", miast "2017 r. poz. 2222 [, który to tekst jednolity wszedł w życie 1 grudnia 2017 r.,] ze zm.". Mimo powyższych uchybień, zarzuty odnoszące się do naruszenia ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o drogach publicznych, nadawały się do rozpoznania (uchwała I OPS 10/09).

Nierelewantny był zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm., dalej usg).

Art. 4 ust. 1 usg stanowi upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w sprawach związanych z tworzeniem, łączeniem, dzieleniem i znoszeniem gmin oraz ustalaniem ich granic; nadawaniem gminie lub miejscowości statusu miasta i ustalaniem jego granic; ustalaniem i zmienianiem nazw gmin oraz siedziby ich władz. Przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, "przedmiotowe zarządzenie, mimo iż zostało wydane na podstawie art. 4 ustawy o samorządzie gminnym" (s. 3 akapit ostatni skargi kasacyjnej), nie zastało wydane na podstawie art. 4 usg.

Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego stosowania zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/12, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 860, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 ppsa).

Art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, zm. poz. 384 i 1543) składa się z 5 ustępów, o różnej treści normatywnej. Autor skargi kasacyjnej wskazał jedynie art. 8 ust. 1 udp, dlatego tylko w tym zakresie zarzut naruszenia "art. 8" udp mógł zostać rozpoznany.

Stosownie do art. 8 ust. 1 udp, drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi. Przepis ten samoistnie w żaden sposób nie rzutuje na ocenę, czy zaskarżone Zarządzenie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Dlatego też zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 udp nie mógł przynieść spodziewanego skutku.

Art. 101 ust. 1 usg określa kto i w jakich przypadkach może zaskarżyć do sądu administracyjnego uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przepis ten nie przesądza, które uchwały i zarządzenia zostały podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej. Samo powołanie art. 101 ust. 1 usg, bez powiązania go ze stosownym przepisem prawa materialnego, nie mogło doprowadzić do uwzględnienia omawianego zarzutu.

Stosownie do art. 1 ppsa, prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis ten ma charakter ogólnoustrojowy i w żaden sposób nie jest związany z postępowaniem dowodowym. Z natury rzeczy powyższa norma nie może być ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż określa zakres regulacji Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Może on zostać naruszony tylko wtedy, gdy np. sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne wskutek naruszenia podziału kompetencji między sądami administracyjnymi a innymi sądami (wyrok NSA z 1.9.2021 r. II OSK 32/21, cbosa). Żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w wyroku III SA/Wr 226/18.

Skarżący kasacyjnie nie postawił zarzutu naruszenia art. 3 § 2 pkt 5 ani art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Nie wskazał również żadnego przepisu prawa materialnego, który by pozwolił Naczelnemu Sądowi Admiracyjnemu odnieść się do kluczowej kwestii wynikającej z punktu I petitum skargi kasacyjnej, tj. czy zaskarżone Zarządzenie jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, a zatem czy podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W szczególności nie zarzucono naruszenia art. 4 [ust. 1 pkt 1 i ust. 2] ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r. nr 45 poz. 236), mimo że przepis ten powołany został w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (dwukrotnie na s. 4 - w zakresie obejmującym uzasadnienie punktu I petitum skargi kasacyjnej).

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ppsa (pkt II.1.a i II.1.b petitum skargi kasacyjnej).

Prezydent utrzymuje, że zaskarżone zarządzenie zostało uchylone i nie wywołuje obecnie żadnych skutków prawnych (pkt II.1.a petitum skargi kasacyjnej), a także, że znalazło zastosowanie wyłącznie w momencie nałożenia na podmiot korzystający z miejsca parkingowego opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty parkingowej (uiszczenia jej w zaniżonej wysokości) i ewentualnego podjęcia przez ten podmiot działań zmierzających do uregulowania należności w trybie § 6 ust. 1 Zarządzenia, gdyż późniejsze egzekwowanie należności stanowiło wyłącznie sferę stosunków cywilnoprawnych między skarżącym a Gminą - Zarządem Dróg, Komunikacji i Utrzymania Miasta, realizującym funkcję zarządcy nieruchomości, na której zlokalizowany jest parking (pkt II.1.b petitum skargi kasacyjnej). Należy zauważyć, że w § 6 Zarządzenia z [...] kwietnia 2014 r., wbrew zarzutowi II.1.b, nie ma ustępów "3-4" (k. 23-23v akt sprawy; s. 2 skargi kasacyjnej).

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, że samo uchylenie Zarządzenia nie wyłącza dokonania jego kontroli przez sąd administracyjny. Trafnie w tym zakresie wskazano uchwałę TK z 14.9.1994 r. W 5/94 (OTK 1994/2/44). Jeżeli bowiem istnieje nadal potrzeba weryfikacji twierdzeń strony co do naruszenia interesów prawnych lub uprawnień adresatów zaskarżonej uchwały [zarządzenia], dopuszczalne jest orzekanie przez sąd administracyjny o jej zgodności z prawem, gdyż uchylenie uchwały [zarządzenia], nie oznacza usunięcia wszelkich jej skutków prawnych (wyrok NSA z 2.9.2005 r. I OSK 394/05, Lex 216697).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od wielu lat ugruntowany jest jednolity pogląd, że późniejsze uchylenie uchwały [zarządzenia], będącej przedmiotem skargi, nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym. Skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Uchylenie uchwały [zarządzenia] przez radę gminy oznacza wyeliminowanie uchwały [zarządzenia] ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc). Stwierdzenie nieważności uchwały [zarządzenia] wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę [zarządzenie] należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie (uchwała W 5/94). W uchwale z 14.2.1994 r. K 10/93 (OTK 1994, cz. I, poz. 7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tak więc uchylenie zaskarżonej uchwały [zarządzenia] przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę [to zarządzenie] (wyrok NSA z: 7.9.2007 r. II OSK 1046/07; 8.11.2017 r. I OSK 1055/17, Lex 2417915).

Sąd I instancji prawidłowo uznał i uzasadnił, że Zarządzenie w dalszym ciągu wywołuje skutki prawne, gdyż rzutuje na sytuację prawną (uprawnienia i obowiązki) skarżącej. WSA podniósł: "okolicznością bezsporną, że skarżąca spółka parkowała swoje samochody na miejscach wskazanych w zaskarżonym zarządzeniu Prezydenta Miasta [...] i została z tego tytułu obciążona obowiązkiem poniesienia opłat wskazanych w tym zarządzeniu. Oznacza to, że kwestionowane zarządzenie, miało bezpośredni wpływ na sytuację prawną skarżące[j] i na ustalenie podstaw obowiązku zapłaty za korzystanie z parkingu. Znajduje to potwierdzenie w przedstawionym przez organ wyroku, wydanym w wyniku postępowania zainicjowanego pozwem Gminy, w którym dochodziła ona od skarżącej zapłaty za korzystanie z parkingu w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt I C [...]) i przed Sądem Okręgowym w [...] (sygn. akt II Ca [...])" (s. 14 wyroku III SA/Wr 226/18). Dochodzenie roszczeń (również przez Gminę - Zarząd Dróg, Komunikacji i Utrzymania Miasta) w oparciu o uchylone Zarządzenie świadczy, że w dalszym ciągu oddziałuje ono na podmioty trzecie, a zatem wywołuje skutki prawne. Zarządzenie znajduje zastosowanie nie tylko w momencie nałożenia opłaty dodatkowej, lecz również na etapie jej dochodzenia przed sądem powszechnym (roszczenie to ma charakter cywilnoprawny a sprawa dotycząca tego roszczenia jest sprawą cywilną - art. 1 kpc, co jednak nie przekłada się na to, że Zarządzenie nie jest aktem z zakresu administracji publicznej). To właśnie Zarządzenie określa wysokość dochodzonej opłaty.

Nieusprawiedliwiony był zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 usg i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946) (pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej).

Skarżąca spełniła wymagania procesowe, które nałożył na nią art. 101 ust. 1 usg - bezskutecznie wezwała organ do usunięcia naruszenia pismem z 23 stycznia 2018 r.

Stosownie do art. 134 § 1 ppsa - w zakresie normatywnie istotnym dla niniejszej sprawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W skardze do WSA skarżąca "w całości [wobec braku wymogu ogłoszenia, a z ostrożności w zakresie § 6 tegoż Zarządzenia również wobec powołanych dalszych zarzutów]" zaskarżyła Zarządzenie z [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o "stwierdzenie nieważności zaskarżonego Zarządzenia w całości wobec braku promulgacji lub z ostrożności w części, tj. w zakresie jego § 6" (k. 2v akt III SA/Wr 226/18). Sąd administracyjny ma kompetencję do stwierdzenia nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części (art. 147 § 1 ppsa). Sąd I instancji stwierdzając nieważność całego zarządzenia nie wykroczył poza granice sprawy. Skoro brak publikacji - koniecznej zgodnie z art. 13 pkt 2 uoan - dotyczył całego Zarządzenia, to brak było podstaw, by stwierdzić nieważność jedynie co do § 6 Zarządzenia. Skarżący kasacyjnie pomija, że zarządzenie nr [...] z [...] października 2018 r. Prezydenta Miasta [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na parkingach przy ul. [...], stawek opłat obonamentowych za parkowanie pojazdów samochodowych na parkingach przy ul. [...] oraz opłat za wynajem placu przy parkingu przy ul. [...] i wynajmu powierzchni parkingu przy ul. [...], Prezydent prawidłowo skierował do promulgacji i zarządzenie to opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2018 r. poz. [...], wskazując, że "§ 12. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]." (k. 119-120v akt sprawy), mimo że stan normatywny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy I OSK 4371/18 nie uległ zmianie. Art. 7 Konstytucji RP stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Sąd I instancji nie naruszył przytoczonego przepisu, gdyż prawidłowo podał podstawę prawną swojego działania - art. 147 § 1 ppsa i nie orzekł poza swymi kompetencjami. Działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego miało oparcie w obowiązujących przepisach prawa, natomiast ewentualnej wadliwości w ich zastosowaniu nie można skutecznie zwalczać powołując art. 7 Konstytucji RP.

Prezydent nie postawił zarzutu naruszenia art. 147 § 1 ppsa ani art. 58 § 1 pkt 5a ppsa, przez co uniemożliwił wypowiedzenie się Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w zakresie naruszenia interesu prawnego skarżącej innymi przepisami zarządzenia niż § 6 ust. 1. Brak również zarzutu naruszenia art. 147 § 1 ppsa w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (który to przepis był kluczowy w niniejszej sprawie), co wyklucza ocenę, czy brak promulgacji aktu prawa miejscowego uzasadnia stwierdzenie jego nieważności w całości.

Rada Miejska [...] skutecznie powierzyła Prezydentowi Miasta [...] uprawnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk, uchwałą z 28 sierpnia 2012 r. nr [...]. Na skutek oczywistej omyłki w podstawie prawnej Zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] wskazał § 1 uchwały Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia 28 sierpnia "2014" r. w sprawie powierzenia Prezydentowi Miasta [...] uprawnień do ustalania wysokości cen i opłat albo stanowienia o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, mimo że uchwała Rady Miejskiej [...] nr [...] podjęta została dnia 28 sierpnia 2012 r. Prawidłowo uchwała nr [...] została następnie powołana przez Prezydenta w kolejnych zarządzeniach w tej materii: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.; nr [...] z dnia [...] października 2015 r.; nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. [będącym przedmiotem kontroli w sprawie I IOSK 2183/19]; nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. i nr [...] z dnia [...] października 2018 r. - prawidłowo opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] października 2018 r. poz. [...] (odpowiednio k. 23-23v, 24-24v, 25-26, 119-120 akt administracyjnych załączonych do sprawy III SA/Wr 226/18, zaś zarządzenia nr [...] i nr [...] w błędnie nieponumerowanych aktach administracyjnych załączonych do sprawy III SA/Wr 608/18).

W uzasadnieniu wyroku III SA/Wr 226/18 na skutek oczywistej omyłki, powołując uchwałę nr [...], Sąd I instancji powołał uchwałę nr [...] "z dnia [...] sierpnia 2012 r." miast prawidłowo "z dnia [...] sierpnia 2014 r.". Na podstawie art. 156 § 1 i 3 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 1 (pierwszym) sentencji wyroku I OSK 4371/18 sprostował oczywiste omyłki w uzasadnieniu wyroku III SA/Wr 226/18 w ten sposób, że każdocześnie słowa "z dnia [...] sierpnia 2014 r.", znajdujące się na s. 5 (piątej) wers 9 (dziewiąty) od dołu i na s. 10 (dziesiątej) wers 8 (ósmy) od dołu, zastąpił słowami "z dnia 28 sierpnia 2012 r.".

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku I OSK 4371/18.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1800 ze zm.; uchwała NSA z 19.11.2012 r. II FPS 4/12, ONSAiWSA 2013/3/38; punkt 3 sentencji).