Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 813/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i 1b, art. 24 ust. 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 190 ust. 1 i 3,
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 813/17

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na skutek odwołania J. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia 24 maja 2017 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło ww. decyzję organu I instancji w całości i w to miejsce orzekło o przyznaniu J. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, przyznane na W. B., w kwocie 1.406,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 maja 2017 r. do bezterminowo.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że samorządowy organ ds. świadczeń rodzinnych w S. uchylił decyzję z dnia 26 lipca 2013 r. znak: [...] w następujący sposób: w części dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na W. B. z dniem 1 maja 2017 r. oraz przyznał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, przyznane na W. B. w kwocie 1.406,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 maja 2017 r. do bezterminowo.

J. P. wywiodła odwołanie od decyzji wydanej w I instancji, a następnie w dniu 30 maja 2017 r. strona złożyła rezygnację z powyższego odwołania, ponieważ skutkowałoby wstrzymaniem bieżącego świadczenia. Jednakże w dniu 2 czerwca 2017 r. do Kolegium wpłynęło pismo J. P., w którym wniosła o wyjaśnienie, czy MOPS w S. ma prawo zablokować jej wypłatę bieżących świadczeń pielęgnacyjnych wskutek wniesienia odwołania od decyzji przyznającej to świadczenie. Dodała, że została zmuszona przez ww. organ do złożenia rezygnacji z odwołania i pozbawiona prawa odwoławczego. Wskazała, że odwołanie od przyznanego jej świadczenia pielęgnacyjnego jest najważniejsze, by mogła walczyć o wyrównanie tego świadczenia od dnia 1 lipca 2013 r., potrącając wypłaconą wartość zasiłku dla opiekuna.

Kolegium rozpatrzyło zatem odwołanie J. P. od decyzji z dnia 24 maja 2017 r., mimo złożenia przez nią rezygnacji z tego odwołania, albowiem z wyjaśnień strony wynika, jako wyjaśnił organ odwoławczy, że została niejako "zmuszona" do złożenia takiej rezygnacji z wniesienia odwołania od w/w decyzji, w przeciwnym razie wstrzymana zostałaby jej wypłata bieżącego świadczenia pielęgnacyjnego. Z treści pisma strony wynika ponadto, że nadal nie zgadza się z decyzją organu I instancji.

Ponadto Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji z dnia 24 maja 2017 r. jest zasadna, jednakże jej sentencja nie została sformułowana w sposób prawidłowy. Brak było bowiem podstaw do uchylenia decyzji z dnia 26 lipca 2013 r. znak: [...] odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na W. B.od dnia 1 lipca 2013 r.

J. P. wnioskiem z dnia 24 maja 2017 r. zwróciła się bowiem do MOPS w S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, zatem organ I instancji winien rozpatrzyć jedynie ten wniosek. Wniosek ten nie dawał podstaw do uchylenia poprzedniej decyzji organu z dnia 26 lipca 2013 r.

Następnie, powołując się na brzmienie art. 17 ust. 1 i 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 151), organ II instancji wskazał na podstawę prawną i przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok ten, jak podniosło Kolegium, nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w powołanym wyroku. Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Kolegium wskazało także, że nie można uznać, iż wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmieniał sytuacji prawnej strony. Organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej w obecnym stanie prawnym - dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe - mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jest z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W niniejszej sprawie, jak ocenił organ II instancji, MOPS w Starachowicach z tego obowiązku się wywiązał.

Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 25 lipca 2006 r. W. B. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Wskazano w nim, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 19 maja 2006 r., zaś niepełnosprawność istnieje od 1998 r. Decyzją z dnia 7 października 2010 r. znak: [...] organ I instancji przyznał J. P. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką tj. W. B. na okres od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Prawo to na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, wygasło z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r.

Następnie, po rozpatrzeniu wniosku J. P. z dnia 27 czerwca 2013 r., organ I instancji decyzją z dnia [...] r. znak: [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką od dnia 1 lipca 2013 r., a Kolegium decyzją z dnia 21 listopada 2013 r. znak: [...] utrzymało powyższą decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 maja 2014 r., przyznał J. P. zasiłek dla opiekuna na okres od dnia 1 listopada 2013 r. bezterminowo. Dodatkowo decyzją z dnia [...]. znak: [...] przyznano zasiłek dla opiekuna na okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 października 2013 r.

W dniu 26 kwietnia 2017 r. J. P. ponownie złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Jednocześnie wniosła o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2013 r. do chwili obecnej, uwzględniając odsetki ustawowe i dodatki do świadczenia pielęgnacyjnego.

Biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. znak: [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] r. znak: [...]. Następnie orzekł jak w ww. decyzji z dnia 26 maja 2017 r.

Kolegium zauważyło nadto, że J. P. od dnia 1 lipca 2013 r. pobierała zasiłek dla opiekuna bezterminowo. Natomiast ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 17 normuje nie tylko sytuacje, kiedy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, ale także sytuacje, w których świadczenie to nie przysługuje. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna. Dlatego też stronie - w świetle tego przepisu - należało przyznać świadczenie pielęgnacyjne wówczas, gdy zaprzestała pobierać zasiłek dla opiekuna. Stąd też organ I instancji zasadnie przyjął, mając na uwadze datę złożenia wniosku przez J. P. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i zgody na uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna oraz datę zakończenia pobierania zasiłku dla opiekuna, że świadczenie pielęgnacyjne Jadwidze P. w związku z opieką nad matką należy przyznać począwszy od dnia 1 maja 2017 r. do bezterminowo.

Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na brzmienie przepisów art. 24 ust. 2 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazał również, że nie ma podstaw aby zakresem swojego rozstrzygnięcia organ I instancji mógł objąć okres od dnia 1 lipca 2013 r. W systemie obowiązującego prawa brak test bowiem materialnoprawnej podstawy do przyznania odwołującej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadzie "kontynuacji" albo "przywrócenia". Organ II instancji powołał się przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. P. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach i poprzedzającej go decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że od wielu lat sprawuje opiekę nad matką W. B., urodzoną w dniu 15 czerwca 1933 r. i niepełnosprawną w stopniu znacznym. Od dnia 1 września 2010 r. do czasu uzyskania emerytury przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, które otrzymywała z MOPS w S. Po wprowadzeniu w 2012 r. przepisów ustawowych – uznanych później dwukrotnie przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne - z urzędu postanowiono "wygasić" decyzję o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego, pozostawiając ją bez środków do życia i ubezpieczenia od dnia 1 lipca 2013 r., pomimo sprawowania dalszej opieki nad matką. Wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego okazały się nieskuteczne, co spowodowało, że nie miała środków na własne utrzymanie. Decyzją z dnia 9 czerwca 2014 r. przyznano skarżącej zasiłek dla opiekuna w kwocie 520 zł bezterminowo, którego wysokość jednak była niższa od świadczenia pielęgnacyjnego wcześniej otrzymywanego. Jak wyjaśniła, zaakceptowała tę sytuację, którą z urzędu jej narzucono, ale nigdy nie zrezygnowała ze swoich praw nabytych, jakim było świadczenie pielęgnacyjne, nieustannie składając wnioski w tym zakresie i odwołania, by prawo to przywrócić od dnia 1 lipca 2013 r. Sytuacja nieustannego składania odwołań, jak podniosła, wykończyła ją. Cały czas wypełniała należycie swoje obowiązki wobec matki.

Strona zakwestionowała także stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji nie mógł przywrócić jej świadczenia pielęgnacyjnego, podobnie woli takiej nie wyraziło Kolegium, które pominęło jednak kwestię praw nabytych obywatela. Nie jest uzasadnieniem dla rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji fakt pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekunów, do czego została zmuszona przez Państwo. Powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i podniosła, że ma prawo do wyboru lepszego dla siebie świadczenia, a tym jest świadczenie pielęgnacyjne. Swój wybór okazywała poprzez składanie odwołań, uznając, że jest ono jej prawem nabytym. Organy jednak nie przywróciły skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od chwili jego przerwania z dniem 1 lipca 2013 r. bezterminowo. Wskazała, że nie dołączyła do grupy opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy wystąpili grupowo przed sądem z żądaniem odszkodowania od Państwa za doznane krzywdy. Oczekuje, jak wyjaśniła, wyłącznie naprawienia swojej szkody poprzez przywrócenie jej utraconego świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2013 r. z dodatkami i odsetkami za zwłokę tytułem należności za ciężką, uczciwą, codzienną opiekę nad osobą niepełnosprawną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga J. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zaskarżona przez J. P. decyzja przyznaje skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 maja 2017 r. do bezterminowo na skutek rozpoznania wniosku strony z dnia 26 kwietnia 2017 r. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji dotyczy bowiem wyłącznie przyznania powyższego świadczenia rodzinnego w okresie od dnia 1 maja 2017 r., zatem przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest kwestia zasadności przyznania tego świadczenia za okres poprzedzający dzień 1 maja 2017 r., nie jest więc także kwestia odsetek od niewypłaconych świadczeń rodzinnych i dodatków do tych świadczeń. W tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach rozstrzygnęło w innych orzeczeniach, które nie były objęte rozpoznaniem Sądu w tej sprawie.

Materialnoprawną podstawę przyznanego Jadwidze P. świadczenia rodzinnego stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak ustalono J. P. sprawuje opiekę nad matką W. B., urodzoną 15 czerwca 1933 r., która została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, przy czym stopień niepełnosprawności u podopiecznej datuje się od dnia 19 maja 2006 r., zaś niepełnosprawność ta istnieje od 1998 r.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Odnośnie tego dodatkowego kryterium uprawniającego według ustawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, organy orzekające w niniejszej sprawie - rozstrzygając na korzyść skarżącej w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2017 r. - oceniły przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia rodzinnego z pominięciem tego kryterium z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 559 i 567) w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Z powyższego wyroku wydanego w sprawie sygn. akt K 38/13 wynika zatem, że we wskazanym zakresie Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skutkiem tego orzeczenia jest zmiana zakresu zastosowania art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych odnośnie treści w nim ujętej, ponieważ zakwestionowana norma została ostatecznie wyeliminowana z systemu prawnego, co oznacza, że dalsze stosowanie tego przepisu wraz z normą prawną uznaną za niekonstytucyjną prowadzi do niedopuszczalnego - z punktu widzenia zasady równości - ukształtowania sytuacji prawnej opiekunów dorosłych osób niepełnoprawnych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia I OSK 2620/16, Lex nr 2326429) wskazuje się, że wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, nie wywołuje więc skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału.

W kontekście powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego ugruntowała się linia orzecznicza sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą również podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którą w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Z tych przyczyn zasadnie w okolicznościach niniejszej sprawy organy oceniły spełnianie przez skarżącą przesłanek do przyznania powyższego świadczenia rodzinnego na skutek rozpoznania jej wniosku z dnia 26 kwietnia 2017 r. z pominięciem kryterium z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ponadto właściwie organy obu instancji uznały, że w związku z uchyleniem przez organ I instancji - decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 r. - decyzji z dnia 9 czerwca 2014 r. przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna oraz uwzględniając datę zakończenia pobierania przez J. P. tego zasiłku – z dniem 30 kwietnia 2017 r. – świadczenie pielęgnacyjne należy przyznać wnioskodawczyni od dnia 1 maja 2017 r. z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten wyklucza bowiem możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 2a ww. ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak trafnie wskazało Kolegium, powołując się na art. 24 ust. 4 ww. ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony.

W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Z powołanych przepisów art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że sprawa o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego, a więc i świadczenia pielęgnacyjnego, nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej. Z woli ustawodawcy prawo do świadczeń co do zasady ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Z tych przyczyn skoro wniosek J. P. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, który zainicjował niniejsze postępowanie, został złożony przez stronę w dniu 26 kwietnia 2017 r. i wniosek ten mógł zostać uwzględniony od dnia 1 maja 2017 r. z uwagi na jednoczesną rezygnację wnioskodawczyni z zasiłku dla opiekuna i zaprzestanie jego pobierania z dniem 30 kwietnia 2017 r., to zasadnie uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, że organ I instancji z naruszeniem prawa uchylił decyzję z dnia 26 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania J. P. świadczenia pielęgnacyjnego na W. B. od dnia 1 lipca 2013 r. Brak było bowiem podstaw prawnych do uchylenia decyzji z dnia 26 lipca 2013 r., skoro organ I instancji rozstrzygał nowy wniosek strony z dnia 26 kwietnia 2017 r. Ponadto nie wynika z akt sprawy, w tym treści rozpoznanego wniosku J. P. i treści decyzji pierwszoinstacyjnej, aby zaistniały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia organu I instancji w zakwestionowanym zakresie przewidziane w art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy przepisach regulujących postępowania nadzwyczajne (art. 145 i nast. k.p.a.). Przy czym, uwzględniając powyższe, wyjaśnić należy, że nawet w sytuacji cofnięcia odwołania przez stronę, na jego rozpoznanie pozwalała organowi dyspozycja art. 137 k.p.a.

Z powyższych przyczyn, skoro nie stwierdzono naruszenia prawa skutkującego wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.