Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1729/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 3, 4 i 5
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 97 § 1 pkt 4, art. 156 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi S. P. i V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących S. P. i V. K. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku V. K. i S. P. o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] ([...]) oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność "[...]" Sp. z o. o. uregulowanej w Kw nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta O. zatwierdził projekt podziału nieruchomości gruntowej, położonej w O. przy ul. [...] ([...]) w obr. [...], składającej się z działki nr [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność "[...]" Sp. z o.o. na [...] działki. W uzasadnieniu podano, ze projekt podziału spełnia wymogi formalne i jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta O. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2004 r. Nr [...], poz. [...]).

W dniu 26 listopada 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek A. P. i M. G., a 6 stycznia 2009 r. S. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [..] r. orzekającej o podziale działki nr [...] na działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku wskazano, że decyzja rażąco narusza prawo w postaci: - art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości niezgodnie z przepisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - art. 93 ust. 2 ugn poprzez zatwierdzenie podziału niezgodnie z przepisami planu w zakresie przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu; - ustaleń zawartych w załączniku graﬁcznym do uchwały Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O., dotyczących linii rozgraniczających tereny [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], przez przesunięcie linii rozgraniczających terenu objętego podziałem i zajęcie, w zależności od potrzeb, na rzecz działek budowlanych części drogi (KW) lub odwrotnie, na rzecz drogi (KW) części działek budowlanych albo na rzecz drogi (KW) części terenu zieleni urządzonej (ZP), w celu wygospodarowania miejsca dla dodatkowych działek i w konsekwencji - zmieszczenia dodatkowych budynków. W dalszej części wniosku sprecyzowano, że decyzja nr [...] jest niezgodna z przepisami uchwały Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O. oraz ustaleniami zawartymi w załączniku graﬁcznym do tej uchwały.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Zdaniem Kolegium decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie spełnia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, a dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że Plan, na podstawie którego dokonano podziału, był zmianą planu wcześniejszego, powstałego w drodze Uchwały Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] października 1999 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O. (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...], poz. [...]). Kolegium wskazało, że uchwała z 2003 r. nie zawiera żadnych zapisów dotyczących podziału. Oznacza to, że należy zbadać zasady podziału wskazane w uchwale poprzedniej z 1999 r. W decyzji organ wskazał, na jakich terenach znajduje się działka [...] (przed podziałem), natomiast nie wskazano, na jakich terenach znajdują się poszczególne, powstałe po podziale działki. Organ wskazał, że - dokonując kontroli zgodności z prawem badanej decyzji - Kolegium sprawdziło tę okoliczność. W ocenie SKO żadna z powstałych po podziale działek nie może zostać uznana za działkę, której wielkość lub kształt uniemożliwia jej zainwestowanie zgodnie z planem obowiązującym w dacie wydania decyzji podziałowej, a tylko w takim przypadku można by mówić o rażącym naruszeniu prawa.

Odnosząc się do zarzutów inicjatorów postępowania nadzorczego Kolegium stwierdziło, że w istocie dotyczą one nie tyle wykazania niezgodności podziału z ustaleniami planu, ile wskazują na to, że linie podziału nie przebiegają dokładnie po liniach wskazanych w planie. W ocenie Kolegium, okoliczności te nie mają jednak wpływu na stwierdzenie wadliwości decyzji podziałowej. Wprawdzie rysunek planu - wbrew treści uchwały nr [...] - wykonany został w skali 1:2000, jednakże w sytuacji, gdy plan zawiera jedynie podziały na strefy funkcjonalne, geodeta wykonując podział geodezyjny określa granice działek na podstawie dokumentacji geodezyjnej, czyli na podstawie danych zawartych w rejestrach gruntów i map znajdujących się w ośrodku dokumentacji geodezyjnej. Jeżeli plan zawiera np. zapis taki jak zapis dla strefy KW - najmniejsza szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna mieć 10 m – to geodeta ma obowiązek wydzielić działkę o minimalnej szerokości 10 m, bez względu na dokładność rysunku planu sporządzonego przez urbanistę.

Biorąc pod uwagę to, że rysunek planu został wykonany (wbrew treści Uchwały) w skali 1:2000, a mapa podziałowa na mapie w skali 1:1000, wskazane przez wnioskodawców (oraz osoby ubiegające się o dopuszczenie do postępowania) rozbieżności między rysunkiem planu, a podziałem geodezyjnym nie mogą zostać uznane za przykład rażącego naruszenia prawa.

Od powyższej decyzji V. K. i S. P. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżących decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 93 ust. 1 i 2 ugn albowiem niezgodnie z obowiązującym planem oraz możliwościami zagospodarowania wydzielonych działek przy intensywności zabudowy przewidzianej tym planem oraz obowiązku zachowania istniejącego zadrzewienia. Ponadto wskazano na naruszenie wynikające z art. 156 § 1 pkt 3 i 7 Kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalenia dokonane przez Kolegium w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. uznać należało za prawidłowe. Ze zgromadzonych bowiem w sprawie dokumentów nie wynika, aby przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Żadna z powstałych po podziale działek nie może zostać uznana za działkę, której wielkość lub kształt uniemożliwia jej zainwestowanie zgodnie z planem obowiązującym w dacie wydania decyzji podziałowej, a tylko w takim przypadku można by mówić o rażącym naruszeniu prawa.

Ponadto decyzja z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie posiada cech, o jakich mowa w punkcie 3, 4, 5, 6 i 7 art. 156 § 1 Kpa. Nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie - właściciela gruntu Spółki z o. o. "[...]", jak również nie była niewykonalna w dniu jej wydania.

Odnosząc się do zarzutów wniosku Kolegium stwierdziło, że w istocie dotyczą one nie tyle wykazania niezgodności podziału z ustaleniami planu, ile wskazują na to, że linie podziału nie przebiegają dokładnie po liniach wskazanych w planie. Zdaniem Kolegium, okoliczności te nie mają jednak wpływu na stwierdzenie wadliwości decyzji podziałowej z 2005 r.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] V. K. i S. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez: -zaniechanie zgromadzenia podstawowego materiału dowodowego w sprawie poprzez nieuzyskanie przed wydaniem rozstrzygnięcia załącznika graficznego w skali 1:1000 do uchwały nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O. (dalej "MPZP"), stanowiącego jej integralną część, powołaną w MPZP przy jednoczesnym dokonaniu oceny zgodności decyzji Prezydenta z MPZP, - oparcie skarżonej decyzji o ustalenia wynikające z mapy w skali 1:2000, przesłanej przez Prezydenta jako załącznik do MPZP i przyjętej przez SKO za taki załącznik, w sytuacji, gdy mapa ta nie stanowiła załącznika graficznego do tego planu (faktyczny załącznik graficzny ma skalę 1:1000) i wywiedzenie ze skali tej mapy zasadniczych dla rozstrzygnięcia skutków prawnych, - niepoczynienie ustaleń w zakresie dostępu projektowanych działek do drogi publicznej; 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 w zw. z art. 156 §1 pkt 2 Kpa w zw. z: - art. 93 ust. 3 ugn poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji SKO, pomimo że decyzja SKO nieprawidłowo i arbitralnie odmawia stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. w warunkach, gdy ta ostatnia wydana została wbrew ustawowemu wymogowi zapewnienia wydzielanym działkom nr [...] do [...] dostępu do drogi publicznej bezpośrednio albo poprzez odpowiednie służebności drogowe, a jedynie dostęp do drogi wewnętrznej - art. 93 ust. 1 i 2 ugn poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji SKO, pomimo że decyzja SKO nieprawidłowo i arbitralnie odmawia stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. w warunkach, gdy ta ostatnia wydana została z rażącym naruszeniem postanowień MPZP (§ 4 ust. 1 pkt 3 MPZP, załącznik graficzny), ponieważ podział zatwierdzony decyzją podziałową narusza linie rozgraniczające MPZP o różnym funkcjach i zasadach zagospodarowania, a przesunięcia dotyczą kilkudziesięciometrowych odcinków i mają szerokość do kilkunastu metrów, co jest widoczne "gołym okiem" i wynika z porównania oryginalnego załącznika graficznego do MPZP i mapy podziału - obu sporządzonych w skali 1:1000; 3) zasady legalizmu, tj. przepisów art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 Kpa poprzez oparcie skarżonej decyzji oraz zaakceptowanie skarżoną decyzją faktu oparcia pierwszej decyzji SKO o teorie organu oderwane od przepisów prawa i wywiedzione jawnie wbrew treści art. 93 ust. 1 i 2 ugn.; 4) art. 107 § 3 Kpa oraz art. 11, art. 8 Kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i niezawarcie tym samym uzasadnienia odpowiedniego dla tej decyzji, zamiast tego umieszczenie w uzasadnieniu skopiowanych, lakonicznych fragmentów pierwszej decyzji SKO.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wyjaśniło w sposób dokładny i wszechstronny stanu faktycznego sprawy oraz wszystkich zagadnień mających wpływ na legalność decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...].

Po pierwsze, w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 820/08 uchylił decyzję SKO w W. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] (decyzję odwoławczą), która zapadła w sprawie z wniosku I. K., A. T., J. R. i B. N. z dnia 8 stycznia 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie została wyjaśniona kwestia zakresu umocowania radcy prawnego A. S. do działania w imieniu I. K.i i B. N., co może skutkować tym, że decyzja pierwszonstancyjna (decyzja SKO z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...]) nie została skutecznie doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, a zatem niedopuszczalne było wydanie decyzji odwoławczej, albo tym, że jeżeli I. K. i B. N. umocowały pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu administracyjnym, to wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy był złożony przed terminem i jako taki niedopuszczalny w rozumieniu art. 134 Kpa.

Skutkiem tego wyroku było to, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości nr [...] znajdowała się na etapie postępowania odwoławczego. Tymczasem SKO w W. ponownie wydało w postępowaniu nadzorczym na wniosek innych osób, tj. A. P. i M. G. (data wpływu 26 listopada 2008 r.) i S. P. (data wpływu 6 stycznia 2009 r.) decyzję pierwszoinstancyjną, tj. decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], mimo że na skutek powyższego wyroku pozostała w obrocie prawnym decyzja SKO z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...]. Z akt sprawy nie wynika przy tym, czy przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] zakończyło się postępowanie odwoławcze od decyzji SKO z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], a jeżeli tak, to jaki był wynik postępowania odwoławczego. Sąd zwraca uwagę, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] powinno być prowadzone jedno postępowanie i wydana jedna decyzja. W niniejszej sprawie SKO w W. nie odniosło się do powyższego zagadnienia. Nie wiadomo zatem, w jakim stadium znajdowało się postępowanie zakończone decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...].

Po drugie z akt sprawy wynika, że do SKO w W. wpłynęły następujące wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]: 1) wniosek I. K., A. T., J. R. i B. N. z dnia 8 stycznia 2007 r.; 2) wniosek z dnia 8 lipca 2008 r. podpisany przez V. K., A. P., E. S., M. G., A. K., M. S. i K. R.; 3) wniosek z dnia 2 stycznia 2009 r. podpisany przez B. N., I. K., J. R., V. K., B. R., M. W., A. M., K. C., C. S., S. W. i S. P.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Kolegium odmówiło dopuszczenia do udziału w postępowaniu nadzorczym B. N., I. K., J. R., A. T., K. C. i C. S.

W decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] wskazano zaś, że postępowanie nadzorcze było prowadzone na wniosek A. P. i M. G. (data wpływu 26 listopada 2008 r.) oraz S. P. (data wpływu 6 stycznia 2009 r.).

Z uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie obu decyzji SKO w W. nie wynika dlaczego SKO w W. orzekało jedynie na wniosek A. P. i M. G. (data wpływu 26 listopada 2008 r.) oraz S. P. (data wpływu 6 stycznia 2009 r.), a pominęło wnioski V. K., E. S., A. K., M. S. i K. R., B. R., M. W., A. M., S. W.

Po trzecie uszło uwadze organu nadzoru, że postępowanie o podział nieruchomości prowadzone w trybie art. 93 ust. 1 ugn składało się z dwóch etapów. Pierwsza faza postępowania podziałowego polegała na tym, że po zainicjowaniu postępowania o podział nieruchomości wpierw należało wyjaśnić i ocenić, czy podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego – jego częścią tekstową i graficzną. Zgodność z ustaleniami planu dotyczyć miała zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ugn). W pierwszym etapie ocenie podlegają dołączone do wniosku o podział dokumenty: 1) stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości; 2) wypis i wyrys z katastru nieruchomości; 3) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wydana przed dniem złożenia wniosku o podział, obowiązująca w dniu złożenia wniosku; 4) wstępny projekt podziału (art. 97 ust. 1a pkt 1-4 ugn). Pierwszy etap kończy się wówczas, gdy stało się ostateczne postanowienie pozytywnie opiniujące proponowany podział (art. 93 ust. 4 i 5 ugn).

Jednym z istotnych dokumentów który jest konfrontowany z planem miejscowym jest wstępny projekt podziału nieruchomości, który musi być opracowany na kopii mapy zasadniczej, a w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, uzupełnionej o niezbędne dla projektu podziału elementy zagospodarowania terenu. Wstępny projekt podziału nieruchomości powinien zawierać w szczególności: 1) granice nieruchomości podlegającej podziałowi; 2) oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi według danych z katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, a w razie jej braku - według innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości; 3) powierzchnię nieruchomości podlegającej podziałowi; 4) naniesione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu; 5) przedstawione w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu; 6) przedstawioną w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycję sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej. Z powyższego wynika, że na etapie wstępnego opiniowania należy wyjaśnić i ocenić, czy we wstępnym projekcie podziału zaproponowano, w ramach możliwości przewidzianych w art. 93 ust. 2 ugn, wydzielanym działkom faktyczny dostęp do drogi publicznej. Powyższy stan prawny – jeżeli chodzi o wstępny projekt podziału - wynikał z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Inaczej sprawa przedstawiała, gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130), ponieważ wówczas wstępny projekt podziału nie musiał zawierać propozycji sposobu zapewnienia projektowanym do wydzielenia działkom gruntu dostępu do drogi publicznej.

W sytuacji, gdy stało się ostateczne postanowienie pozytywnie opiniujące proponowany podział organ wykonawczy gminy przechodził do drugiego etapu, gdzie wyjaśniana jest zgodność proponowanego podziału z przepisami szczególnymi (poza wymogami przewidzianymi przez plan miejscowy). Istotne jest też to, że - jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej miało polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 ugn, podziału nieruchomości dokonywało się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważało się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną (art. 99 ugn). W przypadku konieczności ustanowienia służebności drogowych, o których mowa w art. 93 ust. 3, w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości był obowiązek zamieszczenia warunku, o którym mowa w art. 99 ugn (§ 13 rozporządzenia).

Z powyższego wynika, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości (art. 96 ust. 1 ugn) była decyzją zależną, ponieważ do jej wydania niezbędne było uprzednie uzyskanie ostatecznego postanowienia pozytywnie opiniującego zaproponowany podział, z punktu widzenia jego zgodności z planem miejscowym. Pozytywna opinia, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ugn przestawała wiązać, gdy przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości stracił byt prawny lub uległ istotnej zmianie plan miejscowy, który był podstawą opinii. Wówczas przed zatwierdzeniem projektu podziału konieczne było uzyskanie nowej ostatecznej opinii zawierającej stanowisko, co do zgodności proponowanego podziału z nowym planem miejscowym.

Sąd zauważa, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nr [...] wydawana była na podstawie art. 93 ust. 1 ugn, a zatem w grę wchodził podział nieruchomości, z punktu widzenia z jego zgodności z ustaleniami planu miejscowego. Z uzasadnienia decyzji podziałowej wynika, że planem, który stanowił podstawę podziału był plan zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O. zatwierdzony uchwałą Rady Miasta O. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że drogę wewnętrzną służącą obsłudze osiedla będzie stanowiła działka nr [...] oraz że przez działkę nr [...] decyzją podziału nr [...] w formie służebności drogowej ustanowiono od ul. [...] dojazd do działek nr: [...] – [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano też, że projekt podziału uwzględnia wskazania zawarte w postanowieniu opiniującym.

Na gruncie powyższego trzeba zatem wskazać, że Prezydentowi Miasta O. nie można zarzucić, że wydał decyzję nr [...] z rażącym naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] października 1999 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2000 r. Nr [...], poz. [...]), zmienionego uchwałą Rady Miasta O. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" w O. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2004 r. Nr [...], poz. [...]), dopóty, dopóki nie zostanie wzruszone postanowienie pozytywnie opiniujące proponowany podział (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 683/05, LEX nr 209513).

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w ogóle nie wzięło pod uwagę powyższych zagadnień. Jeszcze raz należało podkreślić, że legalność decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, w zakresie zgodności z ustaleniami planu miejscowego, pozostaje w relacji do postanowienia opiniującego pozytywnie proponowany podział. To temu postanowieniu, a nie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, można postawić zarzut wydania go z rażącym naruszeniem przepisów i założeń graficznych planu miejscowego. Wobec tego, skoro złożone w sprawie wnioski dotyczyły stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] i postawiono w nich zarzut wydania decyzji zatwierdzającej podział z rażącym naruszeniem planu miejscowego, to Kolegium winno z urzędu wszcząć postępowanie nadzorcze w stosunku do postanowienia opiniującego podział przedmiotowej nieruchomości, a następnie zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział działki, do czasu, aż stanie się ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia opiniującego pozytywnie proponowany podział.

W sprawie podziałowej może wystąpić także sytuacja, gdy decyzja zatwierdzająca podział została wydana w oparciu o nieostateczne postanowienie opiniujące, czy postanowienie opiniujące wydane w oparciu o istotnie inną treść planu miejscowego (w zakresie części tekstowej i części graficznej), czy też w oparciu o postanowienie opiniujące oparte na zupełnie innych rozwiązaniach przedstawionych we wstępnym projekcie podziału, niż te zaproponowane na mapie z projektem podziału nieruchomości. Wówczas te okoliczności obligowałyby organ nadzoru do oceny, czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości zawiera wadę nieważności z art. 156 § 1 Kpa. Kwestie te zostały zupełnie pominięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w niniejszej sprawie.

Za zasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący tego, że w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione, czy proponowany podział zapewniał faktyczny dostęp wydzielonym nieruchomościom do drogi publicznej w sposób, o którym mowa w art. 93 ust. 3 ugn. SKO w W. nie wyjaśniło, jak kwestia ta została rozwiązana na mapie z projektem podziału, jak do tego zagadnienia odniósł się Prezydent Miasta O. w decyzji nr [...] i czy stanowisko organu wykonawczego zaprezentowane w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości świadczy o tym, że decyzja ta została wydana w warunkach, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Brak też oceny legalności decyzji nr [...], z punktu widzenia tego, czy decyzja ta zawiera warunek, o którym mowa w art. 99 ugn.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie miało też to, czy w chwili wydawania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...] działka ta rzeczywiście istniała. Z akt sprawy wynika bowiem, że we wniosku z dnia 2 stycznia 2009 r. wnioskowano o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., na mocy której została wydzielona działka nr [...]. Gdyby okazało się, że przed wydaniem decyzji SKO w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] została stwierdzona nieważność decyzji nr [...], wówczas doszło by do tego, że decyzja nr [...] zatwierdzałaby podział działki nr [...], która w dacie wydawania tej decyzji (w dniu [...] kwietnia 2005 r.) nie istniała. Ta okoliczność (brak przedmiotu postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości) mogłaby mieć znaczenie przy ocenie legalności decyzji nr [...], z punktu widzenia przepisu art. 156 § 1 Kpa. Do tego zagadnienia nie odniósł się organ nadzoru.

Wobec powyższego Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja SKO w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [....] zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wyjaśni podniesione wyżej zagadnienia, a następnie w zależności od poczynionych ustaleń podejmie w sprawie dalsze czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).