Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 600/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: par.4 ust.1 pkt 1 i 2  i ust.2
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.50 ust.3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 ad.136
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oddala skargę .


UZASADNIENIE

Pan G. B., działając jako producent rolny, wystąpił w dniu 12 maja 2007 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku producent rolny zadeklarował cztery działki rolne o łącznej powierzchni 84 ha, oznaczone A, B, C i D. Na działkach rolnych A i B o powierzchni 32 ha zadeklarował grupę upraw UPO wnioskując o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej oraz jednolitej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Na działkach rolnych C i D o powierzchni 52 ha producent rolny zadeklarował grupę upraw PZ wnioskując o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, tzw. płatności zwierzęcej. Wnioskodawca zadeklarował 52 ha trwałych użytków zielonych.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskodawcy płatność do gruntów rolnych na rok 2007, w tym jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych o powierzchni 52 ha.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych organ pierwszej instancji wskazał § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. 2007r., Nr 46, poz. 309), zwanego dalej "Rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007 r.". Zgodnie z tym przepisem płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Organ wskazał, że producent rolny nie spełnił powyższego warunku w odniesieniu do deklarowanych przez niego w roku bieżącym (2007) powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych 52 ha, bowiem na podstawie wniosku z 2006 r. do powierzchni tej nie została mu przyznana uzupełniająca płatność do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

W odwołaniu od powyższej decyzji producent rolny podniósł, że grunty o powierzchni 52 ha, wobec których odmówiono przyznania wnioskowanej płatności, są jego własnością odpowiednio od roku 2004 i 2005. Część z nich do roku 2006 była w użytkowaniu osoby trzeciej (brata), zadeklarowanych od 2005 r. jako trwałe użytki zielone. W roku 2007 wnioskodawca przejął zobowiązania rolnicze z tytułu trwałych użytków zielonych i obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Na spornym gruncie w 2006 r. uprawiana była roślinność paszowa dla hodowanego przez wnioskodawcę bydła. Wnioskodawca od 2005 r. jest właścicielem stada bydła o wielkości 50 DJP.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając ustalenia oraz argumentację prawną wyrażoną w jej uzasadnieniu. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca nie przewiduje możliwości przyznania płatności zwierzęcych rolnikom, którym na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonym w roku 2006 przyznana została płatność uzupełniająca do mieszanki upraw UPO, a nie została przyznana płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

G.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia wraz z decyzją ją poprzedzającą. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997r., Nr 178, poz. 438); art. 33 Traktatu Ustanawiającego Unię Europejską; art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukru (Dz.U. z 2007 r., nr 35, poz. 217); oraz art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a.

Skarżący wskazał, że przyznanie wnioskowanej płatności jest formą wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu Ustanawiającego Unię Europejską. Przyznawane producentom rolnym płatności mają służyć wzrostowi dochodów z rolnictwa, poprawie warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Odmowa przyznania płatności do roślin przeznaczonych na paszę, pomimo spełnienia wymaganych warunków stanowi ograniczenie dopłat ze środków unijnych, tym samym pogarsza konkurencyjność w stosunku do innych rolników z Unii. Narusza to także zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) oraz zakaz dyskryminacji (art. 32 Konstytucji. Skarżący podkreślił, że w 2006 r. nie deklarował powierzchni 52 ha, ponieważ nie znajdowała się ona wówczas w jego posiadaniu. Zdaniem skarżącego jest on dyskryminowany tylko dlatego, że powiększył powierzchnię swojego gospodarstwa.

Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Poza sporem w rozstrzyganej sprawie były kwestie związane z przyznaniem skarżącemu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Kwestią sporną stała się natomiast odmowa przyznania stronie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, tzw. płatności zwierzęcej. Organy w niniejszej sprawie uznały, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do otrzymania tej płatności do powierzchni 52 ha za 2007 r., bowiem w złożonym w 2006 r. wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych skarżący nie uwzględnił tej powierzchni i nie wnosił o przyznanie obejmującej tę powierzchnię płatności uzupełniającej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy powołały § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. Tymczasem skarżący wskazywał, że we wniosku złożonym w 2006 r. nie uwzględnił spornej powierzchni trwałych użytków zielonych, bowiem nie był wówczas ich posiadaczem.

Rozstrzygnięcia wymaga zatem to, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2007 r. skarżącemu, który w 2006 r. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonym i któremu na podstawie tego wniosku została przyznana jednolita płatność obszarowa i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, ale nie została przyznana płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, przysługuje w 2007 r. płatność zwierzęca.

Odnosząc się do powyższego zagadnienia zauważyć należy na wstępie, że od 2007 r. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2007 r., nr 35, poz. 217), zatytułowana w brzmieniu pierwotnym "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej", zwana dalej "ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r." Ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2008 r., nr 44, poz. 262) zmieniono nie tylko tytuł ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. (art. 1), ale też dokonano dalszych zmian w jej treści. Jednakże w myśl art. 4 ustawy nowelizacyjnej do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa nowelizacyjna weszła w życie w dniu 15 marca 2008 r., natomiast decyzja ostateczna w niniejszej sprawie wydana została w dniu 30 czerwca 2008 r. Oznacza to, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie miały przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, w brzmieniu obowiązującym przed omawianą nowelizacją.

W art. 1 ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. powołuje się na akty prawne Unii Europejskiej: rozporządzenie Rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.Urz.UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 486, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003", oraz rozporządzenie Komisji Wspólnot Europejskich nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004". Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. stanowi przy tym, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. (w brzmieniu obowiązującym w 2007 r.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw (...) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, (...).

W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanej ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia w brzmieniu: "Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że rodzaje roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw". W art. 17 ust. 3 ustawy ustawodawca wskazał, że "wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a Minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym zakresie lub w danym dniu".

Nadto według art. 23 cyt. ustawy "Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin".

Na podstawie wyżej wymienionych upoważnień Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał powoływane już rozporządzenie z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.).

W § 1 ust. 2 powyższego rozporządzenia wskazano, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną "płatnością zwierzęcą" są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem traw na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy. Warunki i tryb przyznawania "płatności zwierzęcej" zostały ustanowione w przepisach od §4 do §6. Według § 4 ust. 1 płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Według § 5 rozporządzenia, w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu (w odniesieniu do 50% zadeklarowanych we wniosku gruntów - co wynika z ust. 2 tego przepisu), jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

§ 6 rozporządzenia stanowi, iż "w przypadkach, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca, o którą ubiegał się w danym roku przekazujący albo spadkodawca, jest przyznawana przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy, lub konie".

Art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. reguluje sytuacje, gdy po złożeniu wniosku o przyznanie płatności obszarowej lub uzupełniającej przez posiadacza gospodarstwa rolnego następuje przekazanie tegoż gospodarstwa w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 796/2004. Zgodnie z tym przepisem przekazanie gospodarstwa oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych.

Art. 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. dotyczy natomiast uprawnień spadkobierców rolnika, który zmarł w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności.

Żaden z powyższych przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. nie miał zastosowania do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. W szczególności nie miał zastosowania art. 21 tej ustawy, regulujący sytuację prawną przejmującego w razie przekazania gospodarstwa rolnego, przez które należy rozumieć sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez rolnika (art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. w związku z art. 2 rozporządzenia nr 1782/2003 oraz art. 74 ust. 1 pkt a) rozporządzenia nr 796/04). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie takie przekazanie nie miało miejsca – skarżący w 2006 r. był właścicielem spornej powierzchni trwałych użytków zielonych, znajdowały się one jedynie w posiadaniu zależnym osoby trzeciej, a ponadto stanowiły jedynie część, nie zaś całość, gospodarstwa rolnego skarżącego.

Zastosowania nie miał też § 5 Rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. dotyczący sytuacji, w której rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący składał w 2006 r. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z tym, że nie obejmował on powierzchni 52 ha trwałych użytków zielonych.

Przepisem właściwym zatem do oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego był § 4 Rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Wynika z niego, że w 2007 r. zarówno nabycie prawa (§ 4 ust. 1 pkt 2) jak i wysokość płatności zwierzęcej w danym roku kalendarzowym (§ 4 ust. 2) uzależnione były od powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych w 2006 r., do których została przyznana dopłata. W tym sensie płatność zwierzęca ma charakter tzw. płatności historycznej, bowiem aby nabyć uprawnienie do jej uzyskania w danym roku kalendarzowym należało spełnić warunki, które musiały zaistnieć w poprzednim okresie - tzw. okresie referencyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r. ISA/Ol 257/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 193/08, oba niepublik.).

Nie można twierdzić, że organy administracyjne naruszyły art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., w myśl którego rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw, w tym tzw. płatność zwierzęca. Trzeba jednak zwrócić uwagę na dalsze zapisy tego aktu prawnego. W przepisie art. 23 ustawodawca wskazał natomiast, że minister może określić szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających, mając na względzie m.in. zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności. Przez użyte w przywołanym przepisie określenie "szczegółowe warunki" należy rozumieć sprecyzowanie elementów, od zrealizowania których uzależnione jest przyznanie płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami. Wśród szczegółowych warunków przyznania płatności mieści się zatem spełnienie tego, o którym mowa w § 4 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, a mianowicie, aby zarówno nabycie prawa, jak i wysokość płatności zwierzęcej w danym roku kalendarzowym uzależnione były od powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych w 2006 r. Taka regulacja mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego, bierze bowiem pod uwagę cel przyznania płatności zwierzęcych. Należy zwrócić uwagę, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r., która zastąpiła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnych płatności z tytułu cukru (Dz. U. nr 6, poz. 40 ze zm.), jest wyrazem dostosowywania (po okresie przejściowym) regulacji krajowych do wynikającej z rozporządzenia nr 1782/2003 zasady łączenia istniejących wcześniej oddzielnych płatności w jednolity system płatności. W punkcie 25 preambuły tego rozporządzenia stwierdzono, że ów jednolity system płatności "powinien połączyć kilka istniejących płatności bezpośrednich otrzymywanych przez rolnika z tytułu różnych systemów w jednolitą płatność, określaną na podstawie poprzednich uprawnień, w okresie referencyjnym, tak dostosowaną, aby uwzględniała pełne wykonanie środków wprowadzonych w ramach Agendy 2000 oraz aby uwzględniała zmiany kwot pomocy wprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia.". Z powyższego wynikają pewne dyrektywy zarówno dla beneficjentów pomocy udzielonej w ramach wspólnej polityki rolnej, jak też dla prawodawcy krajowego. Mianowicie rolnicy nie mogą oczekiwać niezmienności kwot pomocy, natomiast ustawodawca, zmieniając zasady i warunki udzielania pomocy powinien uwzględniać istnienie uprawnień wcześniejszych. W pkt 5 preambuły rozporządzenia nr 796/2004 wskazano, że o ile rozporządzenie nr 1782/2003 określa, jako część warunków wzajemnej zgodności, pewne zobowiązania zarówno Państw Członkowskich, jak i rolników indywidualnych w zakresie utrzymywania trwałych użytków zielonych, to celem rozporządzenia nr 796/2004 jest ustanowienie szczegółów określających stosunek użytkowanych trwałych użytków zielonych do gruntów rolnych, oraz określenie indywidualnych zobowiązań, które będą obowiązywały rolników w chwili, gdy stosunek ten będzie malał ze szkodą dla trwałych użytków zielonych. Art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 przez trwałe użytki zielone nakazuje rozumieć grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej. Także dalsze przepisy tego rozporządzenia odnoszące się do użytkowania ziem na trwałych użytkach zielonych odwołują się do powierzchni zadeklarowanych przez rolników w odpowiednim roku referencyjnym (art. 3 rozporządzenia nr 796/2004). Odwołanie to ma służyć zapewnieniu utrzymania ilości trwałych użytków zielonych w stosunku do całkowitego obszaru rolnego. Wynika to wprost z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, w myśl którego "z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w trzecim akapicie art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003; Państwa Członkowskie będą, zgodnie z pierwszym ustępem wyżej wymienionego rozporządzenia, zapewniać utrzymanie stosunku ilości trwałych użytków zielonych do całkowitego obszaru rolnego, zdefiniowanego w art. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 796/2004. Ten obowiązek będzie obowiązywał na poziomie krajowym oraz regionalnym." Płatność zwierzęca została wprowadzona po raz pierwszy w 2007 r. i miała stanowić premię dla rolników, którzy dotrzymują powyższych zobowiązań w zakresie utrzymania trwałych użytków zielonych, stąd też odwołanie się do powierzchni tych użytków deklarowanych przez rolnika w określonym roku referencyjnym jest uzasadnione i znajduje oparcie w przepisach prawa wspólnotowego.

Oceniając konstrukcję rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. oraz uregulowane w nim przesłanki uprawniające do otrzymania płatności zwierzęcej do powierzchni trwałych użytków zielonych w 2007 r. należy stwierdzić, że nie mamy w tym przypadku również do czynienia z działaniem prawa wstecz. Prawo działa z mocą wsteczną w sytuacji, gdy początek jego stosowania ustalony został na czas wcześniejszy aniżeli ten, w którym akt prawny stał się obowiązujący, tj. w którym został prawidłowo ogłoszony. Wynikająca w sposób pośredni z art. 2 Konstytucji RP zasada nie działania prawa wstecz (lex retro non agit) stanowi zakaz nadawania prawu mocy wstecznej. Zakaz ten dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy w wyniku zmiany przepisów normujących prawa i obowiązki obywateli, dochodzi do pogorszenia ich sytuacji w stosunku do stanu poprzedniego. Odmiennym natomiast zagadnieniem jest kwestia wprowadzenia nowych uregulowań prawnych związanych z przyznaniem obywatelom nowych praw, a taka sytuacja miała miejsce w związku z wprowadzeniem nowej formy płatności uzupełniającej, z jednoczesnym powiązaniem prawa do nabycia tej płatności ze stanem faktycznym istniejącym już w dacie wejścia w życie nowych uregulowań prawnych. Wprowadzenie zatem z dniem 1 stycznia 2007. w ramach ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. nowej formy płatności dla producentów rolnych, jaką stanowiła uzupełniająca płatność zwierzęca, nie prowadziło do utraty praw już nabytych, a wręcz przeciwnie, przyznawało dodatkowe prawa w zakresie płatności. Sama natomiast możliwość dokonywania oceny zdarzeń z przeszłości, ale wyłącznie w aspekcie skutków prawnych wywołanych w przyszłości, w związku z nowo powstałą regulacją prawną, nie stanowi naruszenia zasady lex retro non agit.

Bezzasadne są także zarzuty, jakoby wspomniana regulacja naruszała zakaz dyskryminacji wynikający z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, służy ona bowiem zapewnieniu realizacji celów polityki rolnej Unii Europejskiej, wśród których jest także utrzymanie powierzchni trwałych użytków zielonych w odpowiednim stosunku do powierzchni gruntów rolnych. Wbrew przy tym stanowisku skarżącego nie spełnił on wszystkich wymaganych prawem warunków uprawniających do uzyskania płatności zwierzęcej w 2007 r., a wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących.

Skarżący zarzucił także naruszenie "art. 33 Traktatu ustanawiającego Unię Europejską". Z uzasadnienia zarzutu wynika, że skarżący miał prawdopodobnie na myśli art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.04.90.864/2) - według numeracji ustalonej przez art. 12 ust. 1 Traktatu z Amsterdamu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, Traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty (Dz.U.04.90.864/31) w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej – w myśl którego:

1. Celami wspólnej polityki rolnej są:

a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej;

b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie;

c) stabilizacja rynków;

d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw;

e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.

2. Przy ustalaniu wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków służących jej realizacji uwzględnia się:

a) szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikający ze struktury społecznej rolnictwa oraz z różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi regionami rolniczymi;

b) potrzebę stopniowego wprowadzania odpowiednich środków dostosowawczych;

c) fakt, że w Państwach Członkowskich rolnictwo jest sektorem ściśle powiązanym z całą gospodarką.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia powyższego przepisu, a lakoniczne uzasadnienie podniesionego w tym zakresie zarzutu uniemożliwia szczegółowe odniesienie się do niego. Można tylko zauważyć, że cele wspólnej polityki rolnej, na które powołuje się skarżący, tj. wzrost dochodów z rolnictwa, poprawa warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie, nie są niczym nieograniczone, ale są realizowane za pomocą środków przewidzianych w prawie wspólnotowym. Jest oczywiste, że aby uzyskać jakąkolwiek płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego należy spełnić określone prawem warunki. Ich niespełnienie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, powoduje odmowę przyznania płatności i nie stanowi naruszenia celów wspólnej polityki rolnej określonych ramowo w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską.

Bezzasadne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, 7 i 8 k.p.a. Zdaniem tutejszego Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy umożliwił odtworzenie stanu faktycznego w sposób pełny, stanowiąc właściwą podstawę do zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego. W szczególności fakt, że wydana decyzja jest z punktu widzenia skarżącego dla niego niekorzystna nie oznacza samo przez się, że organ ją wydający naruszył zasadę zaufania i uwzględniania słusznego interesu strony.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, oddalił skargę.