Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1057/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: ar. 105, art. 28 , art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 kpt 1 lit a,c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E N na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) marca 2014 r. znak: (...), po rozpatrzeniu odwołania (...) od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. znak: (...) umarzającej wszczęte na wniosek (...) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty (...) z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej (...) pozwolenia na odwodnienie budynku z izolacją ścian pionowych zewnętrznych piwnic w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w (...), przy ul. (...), na działkach nr ew. (...),(...) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

2. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r. Wojewoda (...) umorzył wszczęte na wniosek (...) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty (...) z dnia (...) lutego 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na odwodnienie budynku z izolacją ścian pionowych zewnętrznych piwnic w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w (...), na działkach nr ew. (...).

Od decyzji tej (...) złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odwołanie wpłynęło w terminie.

3. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w ocenie organu odwoławczego wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. odpowiada prawu.

Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, u podstaw decyzji Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. legło stwierdzenie, iż odwołujący się nie posiadają interesu prawnego.

Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie istotną jest, dokonana przez art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), zmiana art. 28 ustawy Prawo budowlane polegająca na dodaniu ustępu 2, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będący przepisem szczególnym względem art. 28 kpa (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. II OSK 1771/10; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r. II OSK 616/08).

Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, mając na uwadze charakter inwestycji.

Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w (...) z dnia (...) maja 2008 r. sygn. akt (...)).

Konieczną cechą interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 marca 1999 r. I SA 1189/98; wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 1998 r. II SA 1355/98).

W oparciu o zgromadzone dokumenty organ stwierdził, iż (...) legitymują się prawem współwłasności lokali mieszkalnych nr (...) (dla których Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste), z którym to prawem związane są określone udziały w nieruchomości oznaczonej nr ew. (...) (dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW) na której znajduje się budynek objęty inwestycją.

W oparciu o treść księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych dla działki nr ew. (...), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w budynku objętym spornym zamierzeniem inwestycyjnym wyodrębniono 36 lokali, a zatem jest to tzw. "duża wspólnota", o której mowa w ant. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).

Za nieruchomość wspólną uważa się grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali). W myśl prezentowanych w doktrynie i orzecznictwie poglądów za elementy takie uważa się m.in. fundamenty, ściany nośne ((...), Prawo mieszkaniowe. Komentarz, Warszawa 2012, s. 607; uchwała SN z dnia (...) października 2003 r. (...); wyrok SA w (...) z dnia (...) października 2012 r. sygn. akt (...); wyrok SA w (...) z dnia (...) stycznia 2006 r., sygn. akt (...); postanowienie SN z dnia (...) stycznia 2009 r. (...)).

Podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym gdy postępowanie dotyczy części wspólnej nieruchomości jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd, a właściciel odrębnego lokalu - w sprawach dotyczących tego lokalu (wyrok WSA w (...) z dnia (...) marca 2013 r. sygn. akt (...); wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2096/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 287/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1171/08).

Właściciel lokalu mieszkalnego wyodrębnionego w budynku objętym wspólnotą, w sprawach z zakresu prawa budowlanego nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, chyba że posiada własny interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2010 r. II OSK 729/09; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2010 r. II OSK 1827/09; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r. II OSK 627/06; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 24/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1833/04).

Organ stwierdził, że sporne zamierzenie inwestycyjne obejmowało wykonanie systemu drenażu opaskowego z odprowadzeniem wód drenażowych do sieci kanalizacji miejskiej, deszczowej oraz izolację ścian pionowych piwnic zewnętrznych, a więc objęte decyzją o pozwoleniu na budowę prace budowlane dotyczą wyłącznie części wspólnych nieruchomości.

Odwołujący się wskazali w treści wniosku z dnia 20 maja 2013 r. na art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), jednakże nie w kontekście podstawy interesu prawnego, lecz jako merytoryczny zarzut skierowany przeciwko pozwoleniu na budowę. W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przepis ten nie mógłby stanowić o posiadaniu interesu prawnego, bowiem jest to regulacja nakładająca określony obowiązek wyłącznie na inwestora, nie ograniczająca w żaden sposób praw oraz nie nakładająca jakichkolwiek obowiązków na inne podmioty.

Zdaniem organu, interesu prawnego odwołujący się nie wykazali także w piśmie z dnia 21 grudnia 2013 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za pozbawiony uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 17 i 27 ustawy o własności lokali w zw. z § 316 i § 317 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia (...) kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zw. z art. 140 K.c. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.

Przepisy warunków technicznych - § 316 i § 317 odnoszą się do realizacji przedsięwzięcia budowlanego dotyczącego części wspólnych nieruchomości, z których swój interes prawny wywodzić może cała wspólnota mieszkaniowa, nie zaś jej poszczególni członkowie (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 24/13). Art. 17 ustawy o własności lokali dotyczy zasad ponoszenia zobowiązań dotyczących nieruchomości, zatem odnosi się do interesu ekonomicznego, który nie może być utożsamiany z interesem prawnym. Z uwagi na wykazany brak interesu prawnego w niniejszej sprawie, mając na względzie zakres inwestycji dotyczący części wspólnych budynku, źródłem interesu prawnego odwołujących się nie może być art. 27 ustawy o własności lokali. Niewątpliwie postępowanie administracyjne służy ochronie praw, jednakże chodzi o ochronę praw, których gwarancję zapewnia ustawodawca, w kontekście dyspozycji art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, a zatem o wpływ realizowanego przedsięwzięcia na sferę praw i obowiązków, głównie o wynikających z przepisów administracyjnych. Uwzględniając powyższe rozważania, odwołujący się zobowiązani byli wykazać, zdaniem organu, że planowane roboty budowlane w sposób realny spowodują ograniczenie ich indywidualnie oznaczonego prawa do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, tj. ograniczą możliwość realizowania swojego prawa do ewentualnej zabudowy, spowodują zmianę warunków technicznych, które z kolei determinować będą ich sytuację prawną, obligując do podjęcia określonych czynności lub odwrotnie uniemożliwiając ich dokonanie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołujący się powyższych okoliczności nie wykazali, zaś organ odwoławczy nie znalazł innych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przepisów odrębnych, z których możliwe byłoby wywiedzenie interesu prawnego odwołujących się.

Odnośnie art. 140 kc organ wskazał, że interes prawny właściciela podlega ochronie na gruncie prawa cywilnego (powództwo negatoryjne, które to regulacje nie stanowią przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r. II OSK 1748/07; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r. II OSK 12/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2013 r. VII SA/Wa 1613/13; A. Ostrowska [w:] A. Gliniecki (red.) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012, s. 199-200; B. Adamiak, Prawo do procesu na drodze administracyjnej jako gwarancja realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego [w:] Instytucje procesu administracyjnego i sądowo administracyjnego, Księga jubileuszowa dedykowana prof. nadz. dr. hab. Ludwikowi Żukowskiemu, Przemyśl-Rzeszów 2009, s. 42-43).

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego także powołany w odwołaniu art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej, z uwagi na swój ogólny charakter, który jest doprecyzowany w przepisach niższej rangi, nie może stanowić źródła interesu prawnego.

Organ stwierdził, że z uwagi na wskazany wyżej brak przymiotu strony, podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 105 § 1 kpa, a także art. 61 § 4 kpa, art. 157 § 2 kpa, art. 10 kpa oraz art. 73 § 1 kpa nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 § 1 kpa zapewniającego stronie postępowania prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że pismem z dnia (...)listopada 2013 r. organ wojewódzki poinformował strony, w tym odwołujących się, o wszczęciu postępowania, co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru pisma. W dniu (...) grudnia 2013 r. (...) zapoznał się z aktami sprawy, co potwierdza oświadczenie z dnia (...) grudnia 2013 r. Pismem z dnia (...) grudnia 2013 r. odwołujący się przedstawili stanowisko w sprawie. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniu odwołujących się, mogli oni skorzystać z prawa zapoznania się z aktami sprawy. Okoliczność, iż z tego uprawnienia nie skorzystali, z wyjątkiem (...), pozostaje bez znaczenia.

Zdaniem organu, stan faktyczny nie pozwala na uznanie za zasadny zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa. Podnosząc ten zarzut strona obowiązana jest wykazać istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Po wtóre, obowiązek o którym mowa w art. 10 § 1 kpa dotyczy wyłącznie dowodów zebranych przez organ, a jeżeli organ administracji nie załącza nowych dokumentów art. 10 § 1 kpa nie znajduje zastosowania.

Odwołujący się nie podjęli próby wskazania, jakich czynności procesowych nie mogli dokonać w związku z brakiem zawiadomienia przez organ wojewódzki, o czym mowa w art. 10 § 1 kpa. Zdaniem organu, podkreślenia wymaga, iż w toku postępowania przed organem wojewódzkim po doręczeniu stronom zawiadomienia o wszczęciu postępowania do organu wojewódzkiego nie wpłynęło żadne pismo nie znane odwołującym się.

Na uwzględnienie, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zasługuje również zarzut naruszenia przez Wojewodę (...) art. 158 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, których to organ pierwszej instancji nie zastosował w konsekwencji uznania, iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego. Oczywistym jest zatem, że nie jest możliwe naruszenie przepisu, który nie był stosowany.

Bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje także zarzut naruszenia art. 38 w zw. z art. 35 § 1 kpa, albowiem przepisy te nie miały żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia Wojewody (...). Skoro zdaniem odwołujących się organ wojewódzki prowadził postępowanie uchybiając terminom, o których mowa w art. 35 kpa należało skorzystać z uprawnienia, jakie stronie przyznaje art. 37 § 1 kpa, a więc wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia.

Podobnie bez znaczenia dla oceny legalności decyzji Wojewody (...) pozostał zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 227 w zw. z art. 6 i 7 kpa albowiem organ wojewódzki nie stosował art. 227 kpa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 6, 7, 8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa wskazał, że organ wojewódzki w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący i rozpatrzony w pełni materiał dowodowy prawidłowo ustalił, że odwołujący się dysponują odrębnym prawem własności lokali w budynku, w którym istnieje tzw. "duża wspólnota", która, nie zaś właściciele poszczególnych lokali, z uwagi na zakres robót budowlanych posiada interes prawny, czemu Wojewoda (...) dał wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) stycznia 2013 r., które to uzasadnienie odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 107 § 3 kpa, a w konsekwencji pozwala stwierdzić że postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej. W ocenie organu odwoławczego Wojewodzie (...) nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 7 kpa, albowiem obowiązek organu administracji publicznej uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie oznacza każdorazowo uwzględnienia żądania wnioskodawcy w szczególności zważywszy na zakaz prowadzenia postępowania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w wyniku rozpatrzenia żądania nieuprawnionego podmiotu.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył (...) zarzucając rażące naruszenie :

I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 27 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. ), poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu skarżący nie posiada interesu prawnego, w związku, z czym brak uwzględnienia go, jako strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia (...) stycznia 2014 r. nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji,

II. przepisów postępowania w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

1) utrzymanie decyzji Wojewody (...) w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i w konsekwencji przyjęcie, że odwołujący się nie posiada interesu prawnego.

2) uznanie, że skarżący nie posiada interesu prawnego i nie jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, ponieważ nie wskazał żadnego przepisu prawa, z którego można by wywieść jego interes prawny i tym samym przyznać mu przymiot strony,

oraz dalsze rażące naruszenie ww. przepisów Prawa budowlanego poprzez:

2) uznanie, że zakres robót budowlanych dotyczy wyłącznie części wspólnych budynku i bezpośrednio nie ma wpływu na lokal skarżącego, w tym dwie przynależne piwnice, których jest właścicielem i za które wnosi opłaty (3,5o zł za metr kwadratowy), tj. w takiej wysokości jak za lokal mieszkalny,

3) wykonanie prac budowlanych w oparciu o wadliwy projekt budowlany, który w ogóle nie uwzględniał "izolacji poziomej ław fundamentowych na styku ze ścianami konstrukcyjnymi" budynku,

III. przepisów kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 140 k.c. poprzez uznanie, że:

1) zakres robót dotyczy wyłącznie części wspólnych nieruchomości,

2) niewykonanie izolacji poziomej ław fundamentowych na styku ze ścianami konstrukcyjnymi nie ma i nie będzie miało jakiegokolwiek wpływu stan przynależnych piwnic i lokal mieszkalny skarżącego - podczas gdy brak tej izolacji powoduje i dalej będzie powodował zawilgacanie i powstawanie grzyba pleśniowego na zewnętrznych i nośnych ścianach piwnic i dalej wyższych kondygnacji, co w konsekwencji uniemożliwi skarżącemu, w pełni użytkowania z pomieszczeń przynależnych (dwóch piwnic) oraz jego lokalu mieszkalnego, który bezpośrednio mieści się nad jego piwnicami.

IV. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 7 i 8 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa ze względu na nie wyjaśnienie dokładnie okoliczności faktycznych sprawy, niepełną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wbrew powyższym obowiązkom nie ustalenie, jaki wpływ może wywrzeć inwestycja na lokal mieszkalny i piwnice skarżącego w aspekcie braku w projekcie budowlanym wykonania "izolacji poziomej ław fundamentowych na styku ze ścianami konstrukcyjnymi" i związanych z tym ewentualnych niekorzystnych skutków w postaci zagrożenia zawilgocenia lokalu skarżącego, a nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera ustosunkowania się organu odwoławczego do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje legitymacja strony;

- wniósł o uchylenie w całości decyzji Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego, poprzedzającej ją decyzji Wojewody (...) oraz decyzji Starosty (...) ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.

2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) umarzającą wszczęte na wniosek (...) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty (...) z dnia (...) lutego 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej (...) pozwolenia na odwodnienie budynku z izolacją ścian pionowych zewnętrznych piwnic w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w (...), przy ul. (...).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają przepisy prawa.

3.1 Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek (...) o stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej (...) pozwolenia na odwodnienie budynku z izolacją ścian pionowych zewnętrznych piwnic w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w (...).

Organ pierwszej instancji wskazał, że skoro wnioskodawcy nie są stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na odwodnienie budynku z izolacją ścian pionowych zewnętrznych piwnic, a na ich wniosek zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, na podstawie art. 105 § 1 kpa należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania, natomiast organ drugiej instancji uznał, że odwołujący się nie wykazali interesu prawnego.

Organ stwierdził, że sporne zamierzenie inwestycyjne obejmowało wykonanie systemu drenażu opaskowego z odprowadzeniem wód drenażowych do sieci kanalizacji miejskiej, deszczowej oraz izolację ścian pionowych piwnic, zewnętrznych, a więc objęte decyzją o pozwoleniu na budowę prace budowlane dotyczą wyłącznie części wspólnych nieruchomości.

3.2. W orzecznictwie podkreśla się, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2007 r. II OSK 1648/06 (LEX nr 425329) stwierdził, że "Jeśli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota. Podstawą przyznania skarżącej przymiotu strony mogą być wskazywane przez nią zarzuty związane z przenikaniem hałasu do jej mieszkania w związku z użytkowaniem adaptowanych części wspólnych budynku."

W sprawie niniejszej skarżący wskazał, że jego interes prawny wynika z zalewania dwóch przynależnych do lokalu, którego jest właścicielem, piwnic, których również jest właścicielem, i za które ponosi opłaty w wysokości 3,5o zł za metr kwadratowy, tj. w takiej wysokości jak za lokal mieszkalny, i które to piwnice służą tylko i wyłącznie do użytku skarżącego.

Podstawą przyznania skarżącemu przymiotu strony mogą być wskazywane przez niego zarówno zarzuty związane z zalewaniem piwnic będących jego własnością przynależnych do mieszkania, którego jest właścicielem, jak i negatywne konsekwencje dla własności skarżącego spowodowane zawilgoceniem i powstawaniem grzyba pleśniowego na zewnętrznych i nośnych ścianach piwnic i następnie wyższych kondygnacji czyli jego lokalu mieszkalnego, który znajduje się bezpośrednio nad piwnicami, co w konsekwencji uniemożliwi skarżącemu w pełni użytkowanie tych piwnic oraz jego mieszkania.

Zdaniem Sądu, członek wspólnoty mieszkaniowej, jeśli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Jednakże organy tej kwestii nie wyjaśniły.

Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, jednakże w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który to przepis jest przepisem szczególnym wobec art. 28 kpa.

Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z pózn. zm.), "Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.", jednakże, podkreślić należy, iż przepis ten nie odbiera żadnemu z właścicieli tworzących wspólnotę żadnych praw.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz. Jednakże art. 22 ust. 1 tej ustawy ogranicza działanie zarządu do kwestii zarządu zwykłego, przy czym ust. 3 tego przepisu wymienia przykładowo czynności przekraczające zwykły zarząd. Zauważyć należy, że przepisy te, ani żadne inne przepisy tej ustawy, nie określają jednoznacznie, co oznacza sformułowanie, iż zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a w każdym razie przepisy te nie wykluczają działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw. Dlatego też Sąd nie podziela stanowiska organu, iż we wszystkich sprawach za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a w szczególności jej zarząd, zważywszy szczególnie na art. 21 i 22 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. II OSK 729/09 (LEX nr 597816) stwierdził, że każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. Nie można więc wywodzić generalnego wniosku, iż we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych.

Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. II OSK 2383/10 (LEX nr 1251936) stwierdził, że także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie.

Niniejszy skład orzekający również ten pogląd podziela w zupełności.

Stwierdzić zatem należy, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Ocenie organu powinno zatem podlegać czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 287/10, LEX nr 676066, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1269/08, LEX nr 558379).

Wprawdzie zasadą jest występowanie w sprawach wspólnot mieszkaniowych - organów je reprezentujących, jednakże nie wyłącza to możliwości uzyskania przez właściciela lokalu przymiotu strony postępowania w sprawie dotyczącej tej wspólnoty w razie wykazania, że taki przymiot posiada i to niezależnie od występującej w jego imieniu wspólnoty. Konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciela lokalu (lokali) możliwości administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę tej ochrony opiera na przepisach prawa i gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty.

Działania wspólnoty reprezentowanej przez zarząd dotyczą co do zasady nieruchomości wspólnej określonej przez art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, co wynika wprost z przepisów rozdziału 4 tej ustawy - Zarząd nieruchomością wspólną, a w szczególności z art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3. Jednakże każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego, ale także na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego.

Zdaniem Sądu, nie można zaakceptować poglądu, wedle którego z kręgu stron postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę należy wykluczyć właściciela lokalu mieszkalnego, będącego jednocześnie członkiem wspólnoty mieszkaniowej i współwłaścicielem nieruchomości wspólnej.

IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi.

V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.