Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1676/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1991 nr 32 poz 131
law: Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Asesor WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia wycięcia drzew 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Urzędu Morskiego w S. z dnia (...) marca 2007 r. Nr (...); postanowienie Urzędu Morskiego w S. z dnia (...) stycznia 2007 r. Nr (...); postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej z dnia (...) listopada 2006 r. Nr (...); postanowienie Urzędu Morskiego w S. z dnia (...) września 2006 r. Nr (...); postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej z dnia (...) sierpnia 2006 r. Nr (...).


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 czerwca 2006r. Wójt Gminy M., wystąpił do Urzędu Morskiego w S. o uzgodnienie w trybie art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991r. o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskie i administracji morskiej (tj. z 2003r. Dz. U Nr 153, poz. 1502) wycinki 36 drzew rosnących na działkach nr [...], [...] i [...] w M. przy ul. [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Morskiego w wyniku rozpoznania powyższego wniosku, powołując się na art. 37 ust. 3 w/w ustawy wyraził zgodę na wycięcie 7 drzew, dokładnie określając o które drzewa chodzi i negatywnie zaopiniował wycięcie pozostałych drzew, wskazując, iż drzewa te są w pełni zdrowe, zaś teren na którym rosną jest podmokły co powoduje, iż spełniają one bardzo ważna funkcję polegająca na regulowaniu stosunków wodnych (hamowanie procesu zabagniania terenu).

W dniu 18 lipca 2006r. M. D., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w części dotyczącej odmowy wycinki drzew. Podnosząc, iż organ I instancji, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie przeprowadził należytego postępowania administracyjnego w celu właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nie wskazał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. Minister Gospodarki Morskiej , w wyniku rozpoznania powyższego zażalenia działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] lipca 2006r., wskazując iż organ I instancji w uzasadnieniu nie wskazał podstaw prawnych podjętego rozstrzygnięcia, zaś stwierdzenie tegoż organu, iż w wyniku wycięcia wszystkich drzew dojdzie do zmiany stosunków wodnych, wymaga dołączenia do akt sprawy stosownej ekspertyzy.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Urzędu Morskiego w S. postanowieniem z dnia [...] września 2006 Nr [...] działając na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej, oraz przepisów Rozporządzenia nr 4/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 22 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Zach. Nr 25, poz. 497 ) wyraził zgodę na wycięcie 7 drzew, określając ich parametry i położenie. Jednocześnie wskazał, iż pozostałe drzewa tworzą cenne zadrzewienie położne przy cieku wodnym, a ich likwidowanie i niszczenie jest zakazane na podstawie w/w rozporządzenia Wojewody Zachodniopomorskiego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. D., zarzucając iż wydane ono zostało pomimo nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz bez zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w toku postępowania. Ponadto organ wykroczył poza swoje kompetencje dokonując analizy planowanego przedsięwzięcia w zakresie wartości przyrodniczych, co leży w gestii organów ochrony środowiska.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. Minister Gospodarki Morskiej, działając na podstawie art. 138 §2 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało bez wskazania podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Urzędu Morskiego w S., działając na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej, oraz § 3ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia nr 4/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 22 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] postanowił nie wyrazić zgody na wycinkę 36 drzew wskazanych we wniosku wszczynającym postępowanie. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowe drzewa rosną w grupie i stanowią zadrzewienie, które zlokalizowane jest w miejscach szczególnie chronionych na mocy Rozporządzenia nr 4/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego.

Powyższemu rozstrzygnięciu, wnosząca zażalenie M. D. zarzuciła między innymi, iż orzekający w sprawie organ przekroczył swoje kompetencje, dokonując analizy planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego zgodności z przepisami dotyczącym ochrony przyrody, co leży w gestii organów ochrony przyrody.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] organ pierwszej instancji, powołując się na art. 132 Kpa, uchylił postanowienie własne z dnia [...] stycznia 2007r. i orzekając co do istoty w oparciu o art. 37 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej, oraz § 3ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia nr 4/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 22 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, postanowił nie wyrazić zgody na wycinkę 36 drzew. Przywołując w uzasadnieniu argumenty tożsame jak w uchylonym przez niego postanowieniu.

W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe orzeczenie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] Minister Gospodarki Morskiej powołując się na art. 138 § 2 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie w części i uzgodnił wycięcie 7 drzew, oraz utrzymał w mocy postanowienie nieuzgadniające wycinkę pozostałych drzew.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż działki na których znajdują się objęte wnioskiem drzewa położone są w pasie ochronnym brzegu morskiego wyznaczonego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2003r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczenia ich granic (Dz. U Nr 89, poz. 820), oraz w obszarze chronionego krajobrazu pn. "[...]", powołanego dla ochrony wartości przyrodniczych, historycznych, kulturowych i krajobrazowych. Przedmiotowe działki znajdują się także na terenie "obszaru chronionego krajobrazu", zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia nr 4/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 22 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, który dla obszarów tych wprowadza zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych. Działki na których znajdują się przedmiotowe drzewa przylegają zaś do drogi i do cieku wodnego. Ponadto organ podniósł, iż podczas wizji lokalnej inspektorzy stwierdzili, iż sporny teren porośnięty drzewami wnioskowanymi do wycięcia jest podmokły, a tym samym drzewa te w okresie wegetacyjnym w sposób naturalny regulują stosunki wodne, co nie jest obojętne dla obszaru chronionego krajobrazu. Drzewa są zdrowe i nie stanowią zagrożenia dla ludzi i obiektów budowlanych. W ocenie organu odwoławczego Dyrektor Urzędu Morskiego w S. nie miał zatem podstaw do pozytywnego uzgodnienia wycięcia drzew. Mając jednak na uwadze zasadę wyrażoną w art. 139 Kpa, organ uznał, iż pozytywne uzgodnienie wycinki 7 drzew dokonane w postanowieniem organu I instancji z dnia [...] lipca 2006r. nie narusza prawa lub interesu społecznego w stopniu rażącym i orzekł jak w sentencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej w części dotyczącej niewyrażenia zgody na wycięcie 29 drzew wniosła M. D., zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 77 Kpa oraz materialnego w postaci § 2 ust. 5 pkt. 8 Rozporządzenia Wojewody Zachodniopomorskiego nr 4/2005 z dnia 22 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu. W uzasadnieniu strona skarżącą podniosła, iż Minister Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 roku uchylił w części postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. i dokonał uzgodnienia wycinki 7 drzew oraz tym samym postanowieniu utrzymał w mocy postanowienie nieuzgadniające dokonanie wycinki pozostałych objętych wnioskiem wszczynającym postępowanie, 29 drzew. Z części postanowienia uzgadniającego dokonanie wycinki 7 drzew skarżąca jest zadowolona. Natomiast nie może się zgodzić z poglądem, że w tym samym postanowieniu dokonano dwóch przeciwstawnych rozstrzygnięć. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ błędnie powołał się na przepis § 3 ust. 1 Rozporządzenia Nr 4/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 22 marca 2005 roku w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, który wprowadza daleko w idące ograniczenia w zakresie wykonywania prac ziemnych zniekształcających rzeźbę terenu, dokonywania zmian stosunków wodnych i lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Przepis ten nie może mieć jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 5 w/w Rozporządzenia Wojewody Zachodniopomorskiego Nr 4/2005 z dnia 22 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu zakazy, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt. 8 nie dotyczą m.in. miejsc zlokalizowanych w obszarach istniejącej zabudowy. Teren na którym usytuowane są działki skarżącej, jest to obszar istniejącej zabudowy, co wyraźnie wynika z załączonych do projektu decyzji map sytuacyjnych. A zatem organ twierdząc, że jest to teren nie zabudowany z pewnością nie przeanalizował powyższych map. Zdaniem skarżącej w omawianej sprawie organ powinien zatem samodzielnie dokonać oceny stanu faktycznego i zastosować właściwe przepisy prawa materialnego bowiem rzeczą organu uzgadniającego wycinkę drzew w zakresie ochrony gospodarki morskiej jest ocena swoich zadań w stosunku do istniejącego stanu rzeczy przy uwzględnieniu przede wszystkim celu tej ochrony i jej wpływu na planowaną wycinkę drzew. Takich ustaleń organ zaś nie dokonał. Zgodnie zaś z obowiązującymi przepisami procedury administracyjnej wydanie postanowienia wymaga przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego także i przed organem drugiej instancji z udziałem stron. W przedmiotowej zaś sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego ani dowodowego co wynika z uzasadnienia postanowienia. W ten sposób naruszono podstawowe zasady postępowania (art. 7, art.8, art.9 i art.10kpa).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było dokonanie przez orzekające w sprawie organy uzgodnienia zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991r. o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej (tj. z 2003r. Dz. U Nr 153, poz. 1502 zwanej w dalszej części "ustawą") wycinki 36 drzew rosnących na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w M. przy ul. [...], będących własnością skarżącej.

Stosownie do treści niniejszego przepisu pozwolenia wodnoprawne, decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzje o pozwoleniu na budowę oraz decyzje w sprawie zmian w zalesianiu, zadrzewianiu, tworzeniu obwodów łowieckich, a także projekty studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województwa, dotyczące pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego urzędu morskiego.

Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 Kpa. Dotyczą one oceny zgodności decyzji z przepisami prawa regulującymi konkretną sprawę, w związku z którą ustawodawca nakłada obowiązek uzgodnienia. Zatem organ uzgadniający działa opierając się na stosownych przepisach normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia. Organem uzgadniającym jest najczęściej organ właściwy w sprawach będących przedmiotem uzgodnienia, a zatem wyspecjalizowany, stąd też do jego właściwości przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Organ uzgadniający nie może wyjść poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. Z tak określonych granic działania organu uzgadniającego wynika, iż odmowa uzgodnienia może nastąpić tylko na podstawie wskazanego wprost przepisu prawa. Co prawda, zajęcie stanowiska przez organ w ramach uzgodnienia mieści się w ramach tzw. "uznania administracyjnego", nie oznacza ono jednak wcale zezwolenia na dowolne, arbitralne rozstrzyganie przez organ administracji publicznej i zwolnienie go z przestrzegania reguł procedury administracyjnej oraz wymogu wnikliwego i logicznego uzasadnienia zajętego w sprawie stanowiska (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 19990r. sygn. Akt I PR 170/90 "Wokanda" 1991 Nr 7, wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982r. sygn. akt II SA 883/82 PiP Nr 6 str. 141). Okoliczność zaś, iż przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia uznaniu-ocenie organu administracyjnego, nie zwalnia tegoż organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego orzeczenia. Nie może ono bowiem opierać się na ogólnym stwierdzeniu, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne, których pełna analiza z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej posiadanej przez organ winna stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Wydając postanowienie organ zobligowany jest bowiem do szczegółowego podania przesłanek jakimi się kierował działając w granicach uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie nie może zatem posiadać jakichkolwiek cech dowolności.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż przedmiotem postępowania głównego było wydanie decyzji zezwalającej na wycięcie 36 drzew. Nieruchomości na których znajdują się niniejsze drzewa położone są jak wynika z ustaleń organu odwoławczego na terenie pasa ochronnego. Z uwagi na wskazaną okoliczność wydanie decyzji winno być poprzedzone wydaniem uzgodnienia przez dyrektora właściwego urzędu morskiego. Zadaniem organów orzekających w niniejszej sprawie, jako organów uzgadniających było zatem dokonanie oceny wpływu planowanego zamierzenia na stan pasa technicznego. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 36 ust. 2 pkt 2 ustawy pas ochronny wchodzący w skład pasa nadbrzeżnego obejmuje obszar, w którym działalność człowieka wywiera bezpośredni wpływ na stan pasa technicznego, stanowiącego strefę wzajemnego oddziaływania bezpośredniego oddziaływania morza i lądu:, będącego obszarem przeznaczonym do utrzymania brzegu w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochrony środowiska.

Dokonując oceny rozstrzygnięć jakie zostały wydane w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż organy uchybiły powyższym wymogom.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż w prawdzie Minister Gospodarki Morskiej podjął próbę przeprowadzenia oceny jakie skutki będzie miało wycięcie spornych drzew, niemniej jednak analizy dokonał w kontekście wpływu planowanego zamierzenia na obszar chronionego krajobrazu pn. "[...]" w obszarze którego zlokalizowane są działki na terenie których znajdują się sporne drzewa. Tym samym uznać należy, iż organ ten nie ocenił planowanego zamierzenia przez pryzmat przesłanek wynikających z treści cytowanego powyżej art. 37 ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 2 ustawy, tj. czy wycinka drzew na terenie pasa ochronnego, będzie miała negatywny wpływ na stan pasa technicznego, i cele jakim on służy.

Podnieść także należy, iż w zaskarżony postanowieniu błędnie przywołano przepis prawa w oparciu o który zostało ono wydane, co stanowi istotne naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z sentencji postanowienie wynika bowiem, iż podstawę orzekania w sprawie stanowił art. 138 § 2 Kpa. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Tymczasem z treści rozstrzygnięcia jakie zostało wydane przez organ odwoławczy wynika, iż podstawę orzekania w sprawie w rzeczywistości stanowił art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Organ odwoławczy orzekł bowiem o uchyleniu w części zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie rozpoznał sprawę co do istoty uzgadniając wycięcie 7 drzew, w pozostałym zaś zakresie (odmowa wycięcia pozostałych drzew) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Zaskarżone postanowienie wydane również zostało z naruszeniem art. 124 § 1 Kpa , który stanowi jakie elementy winno zawierać postanowienie. Jednym z nich jest rozstrzygnięcie, któro winno być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było wykonanie postanowienia. W wyroku z dnia 30 czerwca 1998r. Sygn. akt I SA/Łd 1478/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził , że "rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny.." Tymczasem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie Minister Gospodarki Morskiej, wydane zostało z uchybieniem w/w wymogów co w konsekwencji prowadzić może do istotnych problemów z jego wykonaniem. Wskazać bowiem należy, iż dokonując pozytywnego uzgodnienia w przedmiocie wycięcia 7 z 36 drzew, objętych wnioskiem organ w żaden sposób nie skonkretyzował poprzez podanie np. parametrów, wielkości, miejsca usytuowania, gatunku drzew które w jego ocenie mogą zostać wycięte.

Mając na uwadze wskazane powyżej uchybienia Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego w postaci art. 37 ust. 3 ustawy, jak i procesowego tj. art. 138 § 2, art. 124 § 1 Kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Jako wydane z istotnym naruszeniem prawa, skutkującym koniecznością jego uchylenia, Sąd uznał także postanowienie organu I instancji Nr [...] z dnia [...] marca 2007r. Wskazać należy, iż postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 132 § 1Kpa. w zw. z art. 144. Przepis ten stanowi, iż jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

Możliwość dokonania przez organ I instancji ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją niestateczną ( postanowieniem) oparta jest zatem na dwóch przesłankach:

1. przesłance o charakterze formalnym, ustanowionej w pierwszym zdaniu art. 132 § 1 i art. 132 § 2 Kpa, wskazującej, iż organ I instancji jest władny ponownie rozpoznać sprawę jeżeli środek zaskarżenia wniesiony został przez wszystkie strony lub jedną a pozostałe wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji.

2. przesłance o charakterze materialnym, polegającej na uznaniu przez organ I instancji, że odwołanie (zażalenie) zasługuje w całości na uwzględnienie. Przy czym uwzględnienie w całości żądania strony oznacza zmianę decyzji na jej korzyść (patrz. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof.dr hab. Janusz Borkowski , wydanie 7 zaktualizowane i rozszerzone, Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2005 str. 586-587)

Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż organ I instancji, wydając postanowienie z dnia [...] marca 2007r. naruszył w sposób istotny wymogi wynikające z art. 132 § 1 Kpa. Rozstrzygając w oparciu o powyższy przepis organ nie uwzględnił w ogóle żądań strony skarżącej zawartych w zażaleniu, a wydane przez organ rozstrzygnięcie jest identyczne jak w poprzedzającym je, postanowieniu z dnia [...] stycznia 2007r. Co jak wskazano powyżej stanowi istotne naruszenie art. 132 § 1 Kpa.

Korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 135 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie w celu jej końcowego załatwienia konieczne stało się również usunięcie z obrotu prawnego jako niezgodnych z prawem, pozostałych rozstrzygnięć Ministra Gospodarki Morskiej tj.

1. postanowienia z dnia [...] sierpnia 2006r. uchylającego do ponownego rozpoznania postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] lipca 2006r.,

2. postanowienia z dnia [...] listopada 2006r. uchylającego do ponownego rozpoznania postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] września 2006,

Wskazać przy tym należy, iż konieczność uchylenia powyższych postanowień Ministra Gospodarki Morskiej wynika stąd, iż w ocenie Sądu wydane one zostały z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcia.

Zgodnie z przywołanym art., 138 § 2 Kpa, który stosownie do treści art. 144 Kpa, mógł stanowić podstawę orzekania przez organ odwoławczy, organ ten może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu rozstrzygnięcia jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. W takiej sytuacji organ odwoławczy, aby ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Z uzasadnień wskazanych powyżej rozstrzygnięć wynika, iż organ odwoławczy uznał za zasadne skorzystać z uprawnienia jakie daje mu art. 138 § 2 Kpa, wobec stwierdzenia, iż w uzasadnieniu postanowienia wydanego przez organ I instancji nie wskazano w oparciu o jaką podstawę prawną zostało ono wydane. Ponadto w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2006r. uchylającym do ponownego rozpoznania postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] września 2006, organ odwoławczy wskazał na potrzebę dołączenia do akt sprawy fachowej ekspertyzy, na potwierdzenie, iż w wyniku wycięcia będących przedmiotem postępowania drzew dojdzie do zmiany stosunków wodnych na działkach.

Zdaniem jednak Sądu, wydając w/w rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie wykazał, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a tylko w takiej sytuacji miał prawo skorzystać z uprawnienia jakie daje art. 138 § 2 Kpa.

Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Przesłanką taką nie jest jednak wbrew stanowisku organu odwoławczego konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy, stosownie do art. 136 k.p.a.

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia organu drugiej instancji są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem w/w postanowień.

W celu właściwego załatwienia sprawy Sąd zobligowany był również do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] września 2006 r. w którym wyraził on zgodę na wycięcie 7 z 36 drzew i postanowienia Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. orzekającego o odmowie wyrażenia zgody na wycinkę wszystkich 36 drzew.

Przedmiotowe postanowienia w ocenie Sądu podobnie, jak zaskarżone do Sądu postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2007r. wydane zostały z naruszeniem art. 37 ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 2 ustawy. Organ I instancji wydając w/w postanowienia nie przeprowadził bowiem należytego postępowania wyjaśniającego w celu wykazania, powołując się na przepisy prawa, posiadaną przez organ wiedzę, czy planowana wycinka drzew znajdujących się w pasie ochronnym, będzie miała bezpośredni, negatywny wpływ na stan pasa technicznego i cele które uzasadniały konieczność jego ustanowienia.

Przyjąć zatem należy, że w powyższych sprawach sprawie organ dopuścił się istotnych naruszeń podstawowych i bezwzględnie obowiązujących go zasad postępowania (art. 7, 77§ 1, 80, 107 § 3 Kpa), a naruszenia te miały istotny wpływ na sytuację Skarżącej, dlatego powyższe postanowienia nie powinny funkcjonować w obrocie prawnym.

Zgodnie z art. 134 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Kierując się wymogami wynikającymi z powyższego unormowania, Sąd postanowił pozostawić w obrocie prawnym postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...], na podstawie którego udzielono stronie skarżącej zgody na wycięcie 7 z 36 drzew. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit c. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

W konsekwencji wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych w sentencji wyroku postanowień, do rozpoznania przez Ministra Gospodarki Morskiej pozostaje zażalenie skarżącej na postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w S. z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...], w zakresie w jakim organ ten odmówił uzgodnienia planowanego zamierzenia w zakresie wycięcia 29 drzew. Rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy winien zatem zgodnie z wymogami wynikającymi z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz w oparciu o wytyczne Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu dokonać ponownej oceny całokształtu sprawy, i dokonać stosownego uzgodnienia pod kątem wymogów wynikających z art. 37 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskie i administracji morskiej.