Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1033/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] maja 2018 roku nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz [...] kwotę [...]( dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] 2018 r. (Nr [...]) Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] 2018 r. dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] (obręb [...]) przy ulicy [...] w [...].

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach.

Wnioskiem z [...] 2017 r. (uzupełnionym [...] 2017r.) [...] sp. z o.o. S.K. z siedzibą w [...] wystąpiła o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z halą garażową i garażami indywidualnymi, instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi.

W rozpoznaniu powyższego wniosku Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] 2018 r. zatwierdził przedstawiony przez inwestora projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującą budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami indywidualnymi i halą garażową wraz z instalacjami wewnętrznymi w tym: wod. – kan., c.o., wentylacją mechaniczną, elektryczną oraz instalacjami zewnętrznymi: kanalizacją sanitarną i deszczową, elektroenergetyczną – zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] przy ulicy [...] w [...].

Od tej decyzji odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy [...] w [...] podnosząc, że organ I instancji naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 k.p.a. w związku z § 60 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odwołująca zarzuciła organowi I instancji nie zbadanie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący – w szczególności zaakceptowanie analizy nasłonecznienia i przysłaniania złożonej przez inwestora w sytuacji, gdy ta analiza obarczona jest wadliwością.

Wspólnota zwróciła uwagę, że w przedstawionej przez inwestora analizie nasłonecznienia brakuje danych rzędnych, na których znajdują się otwory okienne w istniejących budynkach – co uniemożliwia sprawdzenie poprawności analizy nasłonecznienia, a organ I instancji nie wskazał czasu nasłonecznienia zgodnie z wymogami określonymi w § 60 rozporządzenia, Zdaniem Wspólnoty nieprawidłowo też została określona wysokość przesłaniania budynków.

Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję – opisaną na wstępie. W jej uzasadnieniu Wojewoda opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a w odniesieniu do zarzutów odwołania w pierwszej kolejności przedstawił dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Wskazał na przedstawienie przez inwestora operatu technicznego przygotowanego przez uprawnionego geodetę Pana W. G., na wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] 2018 r. oraz na "Analizę wpływu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] na wymagany czas nasłonecznienia w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami "[...]" przy [...] w [...]". Organ odwoławczy uznał złożoną do akt sprawy "Analizę" za dokonującą w sposób szczegółowy i wyczerpujący oceny wpływu inwestycji na wymagany czas nasłonecznienia dwóch mieszkań na I piętrze budynku należącego do strony odwołującej. Wojewoda przyjął za inwestorem, że jedynie dwa mieszkania tego budynku mogą zostać najbardziej zacienione prze projektowany budynek. Dodatkowo Wojewoda poczynił uwagę, że analizowane mieszkania na I piętrze nawet bez realizacji budynku przy ulicy [...] mają mało korzystne warunki nasłonecznienia spowodowane dużym zagęszczeniem zabudowy na tym terenie. Zwrócił też uwagę, że strona odwołująca się wskazując na wadliwość analizy nasłonecznienia nie sprecyzowała, na czym ta wadliwość miałaby polegać. Powołując się na powyższe organ odwoławczy przyjął, że warunki określone w § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. zostały spełnione.

W dalszej kolejności Wojewoda stwierdził, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny i posiada wymaganą formę, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Inwestor uzyskał niezbędne pozwolenia, opinie i uzgodnienia. A projekt zgodny jest też z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...]. Tym samym Wojewoda uznał, że w kontrolowanej sprawie spełnione zostały wszystkie wymagana, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. W skardze zarzucono naruszenie przepisu:

- art. 136 § 1 w zw. z art. 77 §1 w związku z art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. polegające na przyjęciu stanu faktycznego z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, w zakresie w jakim organ administracji nie uzupełnił materiału dowodowego o dowody w postaci warunków technicznych na podłączenie projektowanego budynku mieszkalnego do miejskiej sieci wodociągowej oraz dokumentacji projektowej przekroju DD - co w konsekwencji spowodowało, że w zaskarżonej decyzji organ nie przedstawił w sposób należyty stanu sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 107 §3 k.p.a.,

- art. 138 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. i §5 ust. 1 pkt c i e uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z [...] 2010 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o opinię konserwatora zabytków w zakresie zastosowania powołanych przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu skargi Wspólnota zwróciła uwagę na utratę ważności (na dzień wydania zaskarżonej decyzji) warunków technicznych wydanych przez MWiK w [...], a w odniesieniu do braku wykazania przez inwestora zgodności projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdziła, że geometria dachu projektowanego budynku powinna być zgodna z linią zabudowy już istniejącej celem zachowania historycznej kompozycji urbanistycznej. Wspólnota zaprezentowała również stanowisko, zgodnie z którym realizacja projektowanej inwestycji zwiększy intensywność zabudowy w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zawartymi w § 5 ust. 1.

Formułując powyższe zarzuty Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W piśmie procesowym z [...] 2019 r. skarżąca dodatkowo zakwestionowała prawidłowość przyjęcia przez organy dowodu w postaci "Analizy" sporządzonej przez W. G., albowiem dokument ten uwzględnia błędne dane poziomu parteru budynku "[...]".

Na rozprawie [...] 2019 r. pełnomocnik skarżącej (radca prawny) wniósł dodatkowo o zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie z powołaniem się na dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania – [...] sp. z o.o. S.K. z siedzibą w [...] - wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 35 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z p.zm. dalej powoływanej jako "P.b.") – zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości.

W oparciu o w/w regulację organy mają obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego (o ile dla terenu, na którym inwestycja ma być realizowana plan taki obowiązuje), a w dalszej kolejności zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, kompletności projektu budowlanego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Należy też wskazać, że w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę właściwy organ ma obowiązek sprawdzenia, czy projekt zagospodarowania terenu przewidzianego pod inwestycję uwzględnia istniejące lub projektowane zagospodarowanie działek znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, tak aby spełniony został wymóg wyważenia interesów wszystkich uprawnionych stron, z zachowaniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. – dostępny na stronie [...] – baza CBOSA). Dokonując oceny projektu budowalnego, czy projektu zagospodarowania terenu organy winne też uwzględnić normę zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nakazującą zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zatem zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U.z 2015 r., poz. 1422 – dalej powoływanego jako "rozporządzenie").

W niniejszej sprawie kontrola projektu budowlanego, o której mowa wyżej nie została prawidłowo przeprowadzona. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy nie dokonały kompleksowej oceny, czy zamierzenie inwestycyjne nie narusza szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niepełna jest też ocena, czy projekt zagospodarowania terenu zgodny jest z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...] (uchwałą Nr [...] z [...] 2010 r.).

W zakresie zgodności zamierzonej inwestycji z zapisami planu miejscowego kontrola organów ograniczała się do ogólnej konstatacji i poczynienia uwagi o pozytywnym zaopiniowaniu planowanych poprzez inwestora prac ziemnych przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków. Tak przeprowadzona ocena nie pozwala na dokonanie przez Sąd weryfikacji zarzutów skargi koncentrujących się na braku zachowania przez zamierzenie inwestycyjne historycznego ładu urbanistycznego - w tym w aspekcie skali zabudowy.

O ile organy prawidłowo uznały, że inwestor wykazał spełnienie wymogów planu miejscowego określonych w § 5 ust. 2 w/w uchwały Rady Miasta [...] z [...] 2010 r. to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie wynika, w jaki sposób organy doszły do wniosku o spełnieniu przez inwestora pozostałych wymogów planu. Projektowana inwestycja zlokalizowana jest w strefie "B" ochrony zabytków, dla której ustalono wymóg: zachowania klimatu historycznego zespołów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych zabudowy kształtujących ich sylwetkę (§ 5 ust. 1 lit. a), zachowania historycznej linii zabudowy oraz wysokość i proporcji budynków, geometrii dachów, materiałów wykończeniowych (§ 5 ust. 1 lit.c), dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji urbanistycznej w zakresie usytuowania i skali zabudowy - z założeniem harmonijnego współistnienia elementów kompozycji historycznej i współczesnej (§ 5 ust. 1 lit.e). Badanie zgodności z ustaleniami planu miejscowego polegać zatem powinno na dokładnej analizie powyższych zapisów obowiązujących na obszarze obejmującym lokalizację planowanej inwestycji. Co prawda w toku postępowania organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek wykazania spełnienia wymogów planu miejscowego - w tym § 5 ust. 1 (postanowienie z [...] 2018 r. – k. 79 akt adm.) jednakże ostatecznie zaakceptował jego wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] 2018 r. i stanowisko o braku konieczności "uzgodnienia całości projektu budowlanego z konserwatorem zabytków". Rację ma inwestor, że zgodnie z wymogami planu miejscowego procedurze uzgodnieniowej podlega jedynie wykonanie prac ziemnych, jednakże nie zwalniało to organów rozstrzygających w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę z obowiązku dokonania samodzielnych ustaleń w celu przeprowadzenia prawidłowej wykładni zapisów planu miejscowego w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Na organach ciąży bowiem obowiązek dokonania oceny zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującej: całość projektu budowlanego (tj. projekt zagospodarowania terenu jak i część architektoniczno-budowlaną) oraz wszystkie określone w miejscowym planie wymagania, które w związku z planowaną inwestycją będą musiały znaleźć zastosowanie. Tylko pod takim warunkiem postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia budowlanego spełni bowiem swoją zasadniczą funkcję polegającą na zapewnieniu przestrzegania wymagań ładu przestrzennego na etapie projektowania inwestycji budowlanej. W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji nie dopełniły tego obowiązku. Zdaniem Sądu uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji zostały sporządzone w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwiający ich kontrolę. Nie zawierają bowiem pełnej oceny zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z wymogami art. 35 P.b. Tym samym, brak jest możliwości dokonania przez sąd wszechstronnej oceny zasadności zgłoszonych zarzutów skargi.

O niepełności oceny dokonanej przez organy obu instancji świadczy ponadto to, że uzasadnienie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie zawiera żadnych rozważań na ten temat usytuowania projektowanego budynku zgodnie z wymogami określonymi w § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Tymczasem z opisu technicznego przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego (pkt 3) oraz z części graficznej projektu zagospodarowania terenu wynika, że inwestor planuje zbliżenie budynku do granic działek nr ew. [...] w sposób odbiegający od wymagań opisanych w § 12 ust. 1, a częściowo (holl wejściowy – parter części A) na granicy z działką nr ew. 49. Sąd zauważa, że zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego [...] umożliwiają lokalizowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią (§15 ust. 6). Nie oznacza to jednak, zdaniem Sądu, możliwości takiej lokalizacji wobec każdego budynku. Organ architektoniczno-budowlany, rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią nieruchomością, powinien mieć na względzie interesy osób trzecich. Sytuowanie budynku po granicy musi być usprawiedliwione konkretną sytuacją faktyczną, np. względami optymalnego zagospodarowania działki inwestora. Zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "dopuszczający" sytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy nie zwalnia organów od potraktowania tego unormowania jako wyjątku od zasady wyrażonej w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia i wymaga należytego, pełnego uzasadnienia dokonanego odstępstwa. Wobec tego, że rozstrzygnięcia organów obu instancji nie zawierają żadnego uzasadnienia dla możliwości skorzystania z zapisów § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia – to należało przyjąć, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu określonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W ramach sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami techniczno-budowalnymi, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., należało również zbadać, czy spełnione zostały wymogi nasłonecznienia i dokonać analizy tzw. "linijki słońca" zgodnie z dyspozycją § 13 i § 60 rozporządzenia. Jednym z warunków poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, jest bowiem prawidłowe ustalenie odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, które umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. W tym celu koniecznej jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 600, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż wysokość przesłonienia, nie znajduje się obiekt przesłaniający (vide: wyrok NSA z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 508/09 – dostępny w bazie LEX nr 597655). Należy podkreślić, że w myśl § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m oraz zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Zgodnie zaś z § 60 ust. 1 rozporządzenia pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00 – 17.00. Wyjątek od tej reguły przewidziano w ust. 2, zgodnie z którym w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny.

W stanie faktycznym sprawy organy obu instancji uznały przedłożone przez inwestora dowody za wystarczające dla ustalenia spełnienia powyższych wymogów.

Zdaniem Sądu znajdujące się w aktach sprawy rysunki, analizy i opinia nie mogły jednak być bowiem uznane za wystarczające do dokonania ustaleń dotyczących warunków określonych w § 13 i § 60 powołanego wyżej rozporządzenia.

Przede wszystkim sam rzut budynków projektowanych z zacienieniem pomieszczeń i stwierdzenie (w części opisowej projektu budowlanego), że będą one nasłonecznione ponad 3 godziny w dniach 21 marca i 21 września (analiza komputerowa przedstawiona w załączniku do projektu oznaczonym AB03b) nie stanowi przekonującego ani wystarczającego dowodu, gdyż nie wiadomo, na jakiej podstawie przyjęto takie stanowisko. Braku tego nie uzupełniają znajdujące się w aktach sprawy: rysunek stanowiący załącznik AB03a oraz "Analiza wpływu Budynku Mieszkalnego Wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] na wymagany czas nasłonecznienia mieszkań w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami "[...]" sporządzona na zlecenie inwestora przez mgr inż. arch. W. G..

W odniesieniu do dokumentu AB03a Sąd zauważa, że zawiera on informacje sugerujące dokonanie pomiarów niezbędnych dla dokonania analizy zgodnie z § 13 rozporządzenia (wskazano na pomiar wysokości parapetów oraz minimalnych odległości między budynkami), a z części opisowej projektu wynika, że dane wymiarowe wykorzystane do przeprowadzenia analizy nasłonecznienia i przesłonięcia pochodzą z "pomiarów geodezyjnych wykonanych na etapie poprzedzającym prace projektowe, pomiarów z natury oraz archiwalnej dokumentacji technicznej zatwierdzonej w pozwoleniach na budowę".

To co jednak zwraca szczególną uwagę w okolicznościach badanej sprawy, to fakt, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa w toku całego postępowania podnosi, że przedstawiona przez inwestora analiza opiera się na nieprawidłowych pomiarach, a sam inwestor zwraca uwagi na rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z projektu budowlanego sporządzonego dla budynku skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, a pomiarami z natury (zwraca uwagę na dokonanie istotnych odstępstw od projektu budowlanego przy realizacji budynku "[...]"). W tej sytuacji nie sposób ustalić, w oparciu o jakie wyniki pomiarów dokonana została wymagana analiza nasłonecznienia i zacienienia. Z wyjaśnień inwestora wynika, że w odniesieniu do budynku skarżącej wykorzystano dane z pomiarów geodezyjnych. Do akt sprawy dołączono rzeczywiście "Operat techniczny z pomiaru wysokościowego elementów budynku mieszkalnego" sporządzony przez uprawnionego geodetę. Twierdzeniu inwestora przeczy jednak informacja zawarta w części opisowej projektu budowlanego wskazująca na wykorzystanie danych także z dokumentacji projektowej. Ponadto Sąd dostrzega, że "Operat techniczny" składający się jedynie z dokumentacji fotograficznej z wynikami pomiarów nie przedstawia opisu, z którego wynikałoby jakiego budynku ta dokumentacja dotyczy i jakich elementów i części tego budynku. Ponadto w "Operacie technicznym" ujawniono między innymi pomiary wysokości parapetów w oknach fotografowanego budynku wynoszące np. 44,83 m n.p.m., 48,11 m n.p.m., jednakże żaden z tych wyników pomiarów nie został uwzględniony w załączniku AB03a. Z treści zaś "Analizy" sporządzonej przez mgr inż. arch. W. G. wynika, że nie dysponował on pomiarami geodezyjnymi (str. 4 Analizy). W dokumencie tym odniesiono się też tylko dwóch mieszkań na I piętrze budynku należącego do skarżącej Wspólnoty posiadających okna na stronę zachodnią. Analiza ta została zatem ograniczona do wybranych mieszkań z wyjaśnieniem, że "ze względu na swoją lokalizację mogą zostać najbardziej zacienione". Wyniki tak przeprowadzonej analizy zostały w sposób skrótowy przytoczone w części opisywanej projektu budowlanego – bez wyjaśnienia w jaki sposób wywiedziono, że nie nastąpi pogorszenie warunków nasłonecznienia w odniesieniu do budynku należącego do skarżącej Wspólnoty.

Dowody znajdujące się w aktach sprawy, dotyczące kwestii nasłonecznienia i zacienienia istniejących budynków nie są więc jasne i precyzyjne, nie mają poparcia w analizie graficznej. Natomiast kwestia nasłonecznienia i przesłonięcia powinna być wyjaśniona w sposób czytelny i zrozumiały, pozwalający na skontrolowanie prawidłowości przeprowadzonej analizy. Zdaniem Sądu inwestor nie przedłożył dokumentu, który pozwoliłby na jednoznaczną ocenę spełnienia warunku właściwego nasłonecznienia, a mimo to organy administracji zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę bez dostrzeżenia występujących niespójności i bez wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości w dokumentacji projektowej. Organy nie ustaliły również, czy budynek Wspólnoty zbudowano w zgodzie z udzielonym pozwoleniem na budowę, czy toczyło się postępowanie naprawcze i czy odstępstwa od projektu mają wpływ na prawidłowość sporządzonej analizy nasłonecznienia lokali znajdujących się w takim obiekcie. Jest to o tyle istotne, że w przypadku stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego istotnych odstępstw od projektu budowlanego to wówczas okoliczność ta nie mogłaby wpływać na legalność projektowanej zabudowy. Bez znaczenia wówczas byłyby rzeczywiste parametry budynku wybudowanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego.

W tym zakresie poddane ocenie Sądu postępowanie administracyjne dotknięte jest wadami skutkującymi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 k.p.a.), a dodatkowo zaskarżonej decyzji należy postawić zarzut uchybienia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem właściwe uzasadnienie prawne decyzji administracyjnej sporządzanej przez organ odwoławczy nie może polegać (jak w realiach rozpoznawanej sprawy) na przytoczeniu przez organ wyników analizy sporządzonej przez inwestora i powołania się na dokument sporządzony przez mgr inż. arch. W. G. w sytuacji, gdy dokumenty te budzą powyżej opisane wątpliwości. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji skoncentrował się na wykazaniu stopnia wszechstronności i szczegółowości "Analizy" sporządzonej na zlecenie inwestora. Tymczasem niejasny jest również charakter tego dokumentu, nie został on bowiem wymieniony wśród załączników do projektu budowlanego. Niejasne jest więc, czy stanowi on integralną część projektu budowlanego podlegającemu zatwierdzeniu w myśl art. 34 ust. 4 P.b. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być tymczasem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Przepisy rozporządzenia i warunki techniczne, jakimi powinny odpowiadać budynki jasno i precyzyjnie określają jakie pomieszczenia powinny mieć zapewnione oświetlenie dzienne, ile powinien wynosić czas ich nasłonecznienia i w jaki sposób podlega tenże warunek ocenie. Analogiczne zasady dotyczą przesłaniania budynków. Powyższe zagadnienia nie zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśnione - co jest o tyle istotne, że pozwoliłoby to przekonać strony biorące udział w postępowaniu o trafności podjętego rozstrzygnięcia, skoro strony uznały te zagadnienia za sporne (art. 8 i art. 11 k.p.a.).

Z powyższych względów Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy nie dokonały prawidłowej kontroli projektu budowlanego pod względem oceny, czy doszło do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia). Tym samym doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Sąd podkreśla, że naruszenie przepisów procesowych nie przesądza o materialnoprawnej wadliwości decyzji, niemniej stwarza uzasadnioną wątpliwość, czy w toku kontrolowanego postępowania w sposób wszechstronny poddane zostały badaniu wszystkie okoliczności istotne dla sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania w postaci wpisu oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnictwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań. Przede wszystkim rzeczą organu I instancji będzie udokumentowanie w aktach sprawy ustaleń dotyczący zgodności projektu budowlanego i zagospodarowania działki z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami § 12, § 13 i § 60 rozporządzenia. Wobec treści zarzutów podnoszonych przez skarżącą stronę w toku całego postępowania, prawidłowość przedłożonego projektu budowlanego w tym zakresie, wymyka się aktualnie kontroli Sądu.