Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 519/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 , 50-51
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. i W. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz M. Ł. i W. Ł. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem decyzją z dnia 3 kwietnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 1 pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. nakazał M. Ł. rozbiórkę obiektu budowlanego budynku mieszkalnego o wymiarach 8,25 m x 4,4 m i wysokości 7 m, powierzchni zabudowy 36,3 m2 wybudowanego na działce nr [...] obr. [...] położonej w Zakopanem – bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania, w dniu 24 listopada 2014 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny w terenie, podczas których ustalono, że na działce nr ewid.[...] obr. [...] wykonany został obiekt o konstrukcji mieszanej drewniana murowany. W miejscu istniejącego budynku drewnianego powstał budynek o wymiarach 4,40 x 8,25 i wysokości około 7,0 m. Konstrukcja dachu drewniana pokrycie blacha trapezowa. Obecny stan zawansowania robót stan surowy zamknięty. (...) Część murowana obiektu jest podpiwniczona część drewniana obiektu została posadowiona na kamieniach zwieńczonych belką żelbetową. Obiekt wykonany został przed około 3 lata temu. Inwestorem przedmiotowego obiektu jest M. Ł.. Inwestor wykonał przedmiotowy obiekt bez wymaganego pozwolenia czy zgłoszenia. W dniu 18 maja 2016 r. PINB wydał decyzję. Odwołanie od niniejszej decyzji złożyła M. Ł.. Postanowieniem nr [...] z dnia 4 maja 2017r. MWINB na podstawie art. 136 K.p.a. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego. Na skutek rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym MWINB wydał decyzję nr [...] z dnia 11 września 2017 r., którą na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w Zakopanem z dnia 18 maja 2016 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał w ww. decyzji, iż, jak wynika z materiału aktowego zgromadzonego przez PINB, M. Ł., inwestor robót prowadzonych na działce ewid. nr [...] obr. [...] położonej w miejscowości Zakopane, przekazała własność lokalu nr l wraz z prawem wyłącznego użytkowania części zachodniej działki W. Ł.. Organ odwoławczy uznał, że w związku z tym obowiązek rozbiórki powinien zostać nałożony na właściciela lokalu nr l, W. Ł., który w wyniku zniesienia współwłasności działki o nr ewid.[...] w obr. [...] w Zakopanem postanowieniem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 7 lipca 2008 r. sygn. akt I Ns 572/07, a następnie nabycia od M. Ł. prawa własności lokalu nr l wraz z prawem do wyłącznego korzystania z zachodniego pasa działki o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do przedmiotu postępowania. W celu wyjaśnienia okoliczności wskazanych w decyzji kasacyjnej organu II instancji PINB w ponownym postępowaniu, wezwał M. Ł. do złożenia zeznania na piśmie w przedmiocie dysponowania przez nią nieruchomością nr ewid.[...] obr. [...] położoną w miejscowości Zakopanem na cele budowlane związane z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym, w zakresie którego prowadzone było postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na powyższe wezwanie. M. Ł. złożyła oświadczenie z dnia 15.02.2018 r., iż (...) przedmiotowa nieruchomość opisana jako dz, ewid. nr [...] w obrębie [...] Zakopanego, -[...] jest własnością mojego syna W. Ł. na podstawie umowy darowizny zawartej aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z daty 20-03-2012 roku. Nieruchomość została darowana w takim stanie jak obecnie, inwestorem byłam osobiście, jednakże z powodu ciężkiej choroby dokonałam zapisu ustanawiając służebność osobistą na moją rzecz. Stan prawny ujawniony został w treści księgi wieczystej [...], jednakże dysponuję nadal tą nieruchomością na cele budowlane jak też jestem pełnomocnikiem mojego syna ws. prowadzonych przed PINB w Zakopanem, w załączeniu oświadczenie. Z kolei w piśmie z 15.02.2018 r. W. Ł. oświadczył: (...) udzielam mojej matce M. Ł. PESEL [...] pełnomocnictwa do występowania w moim imieniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Zakopanem ws. nieruchomości położonej w Zakopanem [...], oraz potwierdzam, że moja matka dysponowała i nadał może dysponować tą nieruchomością na cele budowlane.

Od tej decyzji odwołanie złożyła M. Ł. domagając się jej uchylenia.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane polegające na wykonaniu obiektu budowlanego o wymiarach 8,25m x 4,4m i wysokości 7 m, powierzchni zabudowy 36,3 m2 na działce o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jak wynika z analizy przedmiotowego stanu faktycznego inwestor M. Ł. w latach 2011-2014 wybudowała na działce o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem nowy budynek mieszkalny w miejscu poprzednio istniejącego. Zatem zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego znajdzie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane. Należy przy tym wskazać, że z dniem l stycznia 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane, wprowadzona ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, która w art. 26 ust.2 stanowi, że w sprawach o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49 b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 5 ww. ustawy dotyczy nowelizacji przepisów ustawy - Prawo budowlane, będących podstawą niniejszego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że znowelizowane brzmienie przepisów ustawy - Prawo budowlane znajdzie zastosowanie również przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Jak ustalono podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 19 czerwca 2017 r. (wykonanych na skutek postanowienia MWINB nr [...] z dnia 4 maja 2017r. o uzupełnieniu materiału dowodowego): W pierwszej kolejności zdemontowane były naroża budynku, później zezbrojona była belka żelbetowa (jako fundament). Następnie wykonane zostały ściany (istniejące) od strony wewnętrznej budynku. Następnie wykonano konstrukcję dachu tzw. więźbę dachową. Następnym etapem budowy było wykonanie: - częściowego podpiwniczenia wraz z wykonaniem płyty żelbetowej wraz z schodami - po obrysie ścian piwnicy (zewnętrznych)na kondygnacji parteru wykonane zostały ściany w technologii murowanej max, -po upływie dwóch lat rozebrano ściany zewnętrzne istniejącego budynku(...) (vide: protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 19 czerwca 2017r.). Wynika z tego, że inwestor wybudował nowy budynek mieszkalny. Zgodnie z art. 28 Prbud roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a Prbud pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Aby ustalić, czy wykonanie przedmiotowego budynku mieściło się w zakresie ustawowego wyłączenia spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, należało określić, czy obszar oddziaływania tego budynku mieści się w całości na działce, na której został zaprojektowany (wzniesiony). Obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu nie mieści się na działce o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem ze względu na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie jego lokalizacji. Obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane zostały uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Lokalizacja budynku w-odległości 0,5 m od granicy z działką sąsiednią o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem, który to fakt stwierdzony został w toku oględzin z dnia 24.11.2014 r. narusza reguły ogólne określone w § 12 ust. 3 pkt 1 Rozp. war. tech., tj. ustalające odległości 3 m zabudowy od granicy działki budowlanej w przypadku budynku zwróconego w stronę tej granicy ścianą, bez otworów okiennych lub drzwiowych, lub 4 m w przypadku budynku zwróconego w stronę tej granicy ścianą zawierającą otwory okienne lub drzwiowe. Ponadto, jak wynika z Rozp. war. tech., ze względu na materiał, z którego wykonany jest przedmiotowy obiekt budowlany, tj. drewno, jego odległość w stosunku do budynku mieszkalnego znajdującego się na sąsiedniej działce powinna wynosić 12 m., podczas gdy wynosi 2 m (k. 6 akt PINB). Zatem przedmiotowy obiekt narusza także Rozp. war. tech. w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Tym samym obszar oddziaływania budynku mieszkalnego położonego pół metra od granicy z działką o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem wykracza poza granicę działki o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem. W związku z powyższym na jego realizację wymagane było zgłoszenie. Jednak należy zauważyć, że pkt l a w art. 29 ust. 1 Prbud, wyłączający spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące budynki mieszkalne jednorodzinne, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, został wprowadzony do ustawy Prbud mocą art. 1 pkt 7 lit. a tir. pierwszy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta została ogłoszona dnia 27.03.2015 r. Zgodnie zaś z art. 9 ww. ustawy - co do zasady wchodziła ona w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Z kolei art. 6 ust. l ww. ustawy stanowił, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte już w 2014 r. Tym samym należy stwierdzić, że ponieważ do postępowania tego powinna mieć zastosowanie treść ustawy Prbud w brzmieniu sprzed wspomnianej wyżej nowelizacji, budowa przedmiotowego budynku w ogóle nie mogła być zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z akt PINB (k. 12 akt PINB) wynika, że budynek został wzniesiony bez uzyskania stosownego pozwolenia - słusznie więc PINB zakwalifikował stan faktyczny niniejszej sprawy jako samowolę budowlaną. Wobec nieposiadania przez inwestora pozwolenia na budowę zastosowanie znalazł tryb uregulowany w art. 48 Prbud, normującym m.in. postępowanie w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy istnieje możliwość zalegalizowania danego obiektu budowlanego, zgodnie z regulacją powyższego przepisu. Organ I instancji słusznie wskazał, że rozpoczęcie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48-49 Prbud możliwe jest tylko w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prbud, a to zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zgodność tejże budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Obowiązującym dla działki o nr ewid.[...] w obr. [...] w Zakopanem planem miejscowym jest plan miejscowy uchwalony Uchwałą Nr XLVIII/632/2013 Rady Miasta Zakopane z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: ZWIJACZE, KRÓLE, HARENDA (Dz. Urz. Woj. Małop. z2013 r. póz. 7803, dalej: mpzp). Przedmiotowa działka leży w obszarze oznaczonym MN/U-1 oraz MN/U-2, którego podstawowym przeznaczeniem jest, zgodnie z § 25 ww. mpzp,- zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz usługi hotelarstwa i inne usługi nieuciążliwe. Zatem przedmiotowy budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 36,3 m2 odpowiada przeznaczeniu terenu wynikającemu z obowiązującego dla działki nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Drugą z koniecznych dla legalizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego przesłanek stanowionych przez Prbud jest okoliczność, że budynek ten nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Badając tę okoliczność, należy odwołać się do przepisów Rozp. war. tech. Zgodnie z § 12 tego rozporządzenia: 1. Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1/ 4 m —w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2/ 3 m -w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. 2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. l pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z analizy akt w niniejszej sprawie, przedmiotowy obiekt budowlany zlokalizowany jest w odległości 0.5 m od granicy z działką sąsiednią. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru urbanistycznego nazwanego: ZWIJACZE. KRÓLE. HARENDA nie przewidziano możliwości legalizacji budynków mieszkalnych bezpośrednio w granicy lub też w odległości 1.5 m od granicy. Ww. mpzp dopuszcza możliwość lokalizacji w granicy lub w odległości 1.5 m od granicy jedynie budynków garażowych i gospodarczych, i to jedynie na zapleczu działki budowlanej (§ 10 pkt 2 ww. mpzp). Zatem do niniejszego stanu faktycznego znajdą zastosowanie reguły ogólne zawarte w § 12 ust. l Rozp. war. tech. Ponieważ przedmiotowy budynek mieszkalny, jak wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu z czynności kontrolnych PINB z dnia 19.06.2017 r. (k. 75 akt PINB), od strony działki nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem nie posiada otworów okiennych, tym samym jego usytuowanie podpada pod regulację pkt 2 rozporządzenia. Znaczy to, iż wymagana prawem odległość przedmiotowego budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną wynosi 3 m. Inwestor M. Ł. nie zachowała tej odległości, naruszając tym samym przepisy techniczno-budowlane. Naruszenie to posiada stopień, który uniemożliwia doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Trudno bowiem wyobrazić sobie przesunięcie całego obiektu budowlanego, jakim jest budynek mieszkalny, na odległość odpowiadającą ww. przepisom - a jedynie tego rodzaju czynność mogłaby doprowadzić do zaistnienia stanu zgodnego z prawem. Drugą kwestią związaną z nieprawidłowym usytuowaniem przedmiotowego budynku jest jego dopuszczalna odległość od innych budynków. W tym zakresie istotna jest okoliczność, że budynek ten jest konstrukcji mieszanej: drewniano-murowanej. Kondygnacja parteru ma konstrukcję drewnianą. Nad kondygnacją parteru wykonano strop drewniany. Konstrukcja dachu jest drewniana. Drewno należy do materiałów palnych, gdyż łatwo ulega termicznemu rozkładowi. Zgodnie z § 209 ust. l Rozp. war. tech.: Budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe w rozumieniu § 226, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, dzieli się na: 1) mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi, określane dalej jako ZL. Zgodnie z § 271 ust. l Rozp. war. tech. odległość budynku kategorii ZL od innego budynku kategorii ZL powinna być nie mniejsza niż 8 m. Ze względu jednak na regulację ust. 2 ww. przepisu: Jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. l należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków - o 100%, należy stwierdzić, że minimalna odległość budynku mieszkalnego wybudowanego przez Inwestora od budynku zlokalizowanego na sąsiedniej działce o nr ewid.[...] obr. [...] w Zakopanem powinna wynosić 12 m. Jak wynika ze szkicu załączonego do protokołu oględzin z dnia 24.11.2014 r. odległość pomiędzy narożami samowolnie wybudowanego przez Inwestora budynku a narożami budynku mieszkalno-gospodarczego położonego na działce o nr ewid.[...] w obr. [...] w Zakopanem wynosi 2m. Okoliczność ta stanowi kolejne naruszenie przepisów techniczno – budowlanych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Ze względu na wspomniane wyżej niezgodności z obecnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz niemożność doprowadzenia przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem, w zakresie niezachowania przez przedmiotowy obiekt budowlany odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej. PINB zasadnie zdaniem MWINB odstąpił od legalizacji ww. budynku mieszkalnego i orzekł o jego rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 Prbud.

Zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym przez PINB w ponownym postępowaniu właścicielem lokalu nr l w budynku przy ul. [...] jest obecnie W. Ł.. Potwierdza to także oświadczenie M. Ł.. Prawem związanym z własnością przedmiotowego lokalu jest udział w [...] częściach własności działki ew. nr [...] w obr. [...]. Takie określenie prawa własności działki ewid. nr [...] obr. [...] wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 lipca 2008 r., sygn. akt I Ns 572/07. W tym samym postanowieniu dokonano podziału do użytkowania działki ewid. nr [...] obr. [...] w Zakopanem w ten sposób, że do wyłącznego użytkowania M. Ł. przyznano zachodnią część działki ewid. nr [...] obr. [...]. Na tej części działki wzniesiono budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z przeniesieniem własności nieruchomości lokalowej nr l w budynku przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr NS [...], na rzecz M. Ł. ustanowiono na tej nieruchomości lokalowej służebność osobistą polegającą na prawie zamieszkiwania i korzystania ze wszystkich pomieszczeń w dotychczasowym zakresie. W chwili więc wydania decyzji PINB nr 71/18 z dnia 3.04.2018 r., a także w chwili wydawania niniejszej decyzji MWINB, własność działki ewid. nr [...] obr. [...], na której wzniesiono budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania, przysługuje właścicielom lokali wyodrębnionych w budynku przy ul. [...]. Własność przysługuje więc W. Ł. oraz A. P. i L. P.. Wraz z przejściem na W. Ł. prawa własności nieruchomości lokalowej o nr l w budynku przy ul. [...], stał się on również uprawnionym do wyłącznego użytkowania zachodniej części działki ewid. nr [...] obr. [...], wg postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 7 lipca 2008 r., sygn. akt I Ns 572/07. Na zakreślenie kręgu adresatów niniejszej decyzji ma wpływ okoliczność, że wobec przedmiotowej działki postanowieniem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 7 lipca 2008 r., sygn. akt I Ns 572/07 dokonano podziału do użytkowania, a budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania wzniesiono na tej części nieruchomości, która mocą ww. postanowienia wydzielona została do użytkowania na rzecz M. Ł.. W niniejszej sprawie W. Ł. właściciel lokalu nr l obiektu na działce nr [...] w Zakopanem, jak wynika z akt PINB, uczestniczył w postępowaniu przed organem I instancji, zawiadamiany o czynnościach i doręczano mu wydane w niniejszej sprawie decyzje. Ponadto W. Ł. w oświadczeniu z dnia 15 lutego 2018r. potwierdził, że M. Ł. nadal może dysponować nieruchomością na cele budowlane.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. Ł. i W. Ł. stwierdzając, że jest ona dla nich krzywdząca. Wskazano, że stary dom tak jak ten obecny po remoncie stoi nadal w tym samym miejscu i nadal jest drewniany. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę obiektu nazwanego mieszkalnym, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie organów obu instancji, nie zachodziły przesłanki umożliwiające legalizację tego obiektu, z uwagi na jego posadowienie sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi tj. usytuowaniem względem działki sąsiedniej w odległości 0,5 m. od jej granicy, oraz budynku zlokalizowanego na tej działce - posadowionego w odległości 2 m. od budynku będącego przedmiotem postępowania. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazuje art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie sądu decyzja jest wadliwa.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm dalej; ustawa) wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej dyfuzji, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei przepis art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Termin budowa został przez ustawę w art 3 pkt 6 ustawy zdefiniowany, jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Ustawa definiuje także termin roboty budowlane, przez co rozumie budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 ustawy. Wywieść z tych przepisów należy, iż przepis art. 48 ust 1 ustawy należy odnosić do tych robót budowlanych, na skutek których dochodzi do wykonywania obiektu budowlanego (lub jego części) w określonym miejscu, a także jego odbudowy, rozbudowy, nadbudowy. Dyspozycją przepisu art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy objęte są natomiast wszystkie te roboty budowlane dotyczące obiektów budowlanych, które można zakwalifikować ich przebudowa, montaż i remont.

Zauważyć też należy, iż terminy przebudowa i remont są także zdefiniowane ustawą. I tak przebudowa, to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a ustawy). Z kolei remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 8 pkt 8).

Materiał fotograficzny zamieszczony w aktach administracyjnych (w szczególności na k. 40) a także dostarczony przez skarżącą z pismem procesowym z dnia 23 lutego 2021 r. oraz oświadczenie, jakie złożyła w trakcie kontroli dokonanej przez PINB w Zakopanem w dniu 18 czerwca 2017 r. pozwala jednoznacznie stwierdzić, że w tym samym miejscu, co obiekt będący przedmiotem postępowania był posadowiony drewniany budynek gospodarczy o rozmiarach zbliżonych jak nie identycznych, co obiekt kontrolowany przez organ, a jego realizacja nie polegała na rozbiórce starego budynku i wybudowaniu na tym samym miejscu budynku nowego, ale na wymianie poszczególnych elementów budynku starego (ściany, dach) na nowe elementy konstrukcyjne oraz na modernizacji obiektu polegającej na położeniu fundamentów i podpiwniczeniu. W ocenie sądu prac tych nie należy zatem kwalifikować, jako budowy obiektu budowlanego o jakiej mowa w art. 48 ust 1 oraz art. 3 pkt 6 ustawy, ale o wykonaniu robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie istniejącego obiektu tj. pracach opisanych w art. 3 pkt 7a oraz pkt 8 ustawy a kwalifikowanych przez art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy. W ocenie sądu nie jest bowiem prawnie obojętna technika wykonaniu prac budowlanych dla dokonania oceny czy doszło do budowy czy odbudowy obiektu budowlanego tj. jego wyburzenia i realizacji obiektu nowego nawet o tych samych wymiarach i na tym samym miejscu, co obiekt wyburzony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r. II OSK 2515/18) czy wykonywano roboty budowlane w efekcie których, na przestrzeni czasu, etapami wymieniane są poszczególne elementy istniejącego obiektu budowlanego na elementy nowe, choćby towarzyszyły temu prace polegające na modernizacji tak remontowanego obiektu. Powtórzyć należy, iż o ile prace budowlane polegające na rozbiórce obiektu istniejącego i jego odbudowie w tym samym miejscu należy zakwalifikować, jako budowę obiektu budowlanego, co w razie braku wymaganego pozwolenia na budowę należy zakwalifikować do postępowania, o którym mowa w art. 48 ustawy, to stopniową wymianę elementów konstrukcyjnych budynku należy traktować jako jego remont, a prace polegające na modernizacji obiektu jak np. wykonanie fundamentów, jako przebudowę, co w razie braku wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zaliczyć należy do procedury naprawczej o której mowa w art. 50 – art. 51 ustawy.

Co do kwestii posadowienia przedmiotowego obiektu względem działki sąsiedniej oraz zabudowy na tej działce należy wskazać, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm (dalej; rozporządzenie) wg stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2.

Co do zasady zatem kwestia posadowienia budynku względem działki sąsiedniej jest objęta przepisami rozporządzenia o ile obiekt ten był projektowany bądź realizowany pod rządami tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie organ nie ustalił wprawdzie, w jakim czasie przedmiotowy obiekt w kształcie przed dokonaniem prac zakwalifikowanych przez sąd, jako remont i przebudowa był zrealizowany, ale wydaje się być oczywistym, iż był on wybudowany na długo przed wejściem w życie rozporządzenia. Przepisy w nim zawarte mają więc w stosunku do przedmiotowego obiektu tylko ograniczone zastosowanie. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r. II OSK 641/17 przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mogą mieć zastosowanie do budynków już istniejących w ograniczonym zakresie (nadbudowa, rozbudowa, przebudowa, zamian sposobu użytkowania, bezpieczeństwo pożarowe, wymiary schodów, oświetlenie awaryjne). Zatem w przypadku zakwalifikowania przez organy wykonanych przez skarżącego kasacyjnie robót budowlanych jako remontu, przepisy powołanego rozporządzenia z 2002 r. nie znajdą w sprawie zastosowania.

Przytoczyć należy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2011 r. II OSK 112/10, w którym wskazano, iż 1. Nie można podzielić poglądu, że budynku wybudowanego zgodnie z prawem nie można przebudować bez zmiany jego gabarytów i zmienić sposobu użytkowania w sytuacji, gdy aktualnie nie spełnia on norm dotyczących sytuowania budynków określonych w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). 2. Przebudowa obiektu i zmiana sposobu użytkowania jest możliwa w stosunku do budynków już istniejących, pobudowanych zgodnie z prawem, ale aktualnie już niespełniających wymogów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych, nawet jeżeli nie jest możliwe jego dostosowanie do aktualnych wymogów.

Podzielając wyżej przytoczone poglądy wskazać należy, iż niedopuszczalnym jest (poza wyjątkiem o którym mowa w § 2 ust 1 rozporządzenia) prawne ingerowanie w legalnie istniejący obiekt budowlany niespełniający warunków wynikłych z przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., chyba że na skutek robót budowlanych nastąpiłoby zbliżenie istniejącego już obiektu do działki sąsiedniej (jego rozbudowa) co jak się wydaje w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wyjątek o którym mowa w § 2 ust 1 rozporządzenia (§ 207 ust. 2.) dotyczy przepisów przeciwpożarowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 18 stycznia 2018 r. II SA/Ke 511/17 w stosunku do użytkowanych budynków istniejących na datę wejścia w życie rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.) mają również zastosowanie warunki techniczne w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określone tym rozporządzeniem, w szczególności w przepisach § 235 tego rozporządzenia, jeżeli budynki te uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Zatem odstępstwo od wymagań bezpieczeństwa pożarowego wprowadzonych przepisami rozporządzenia z 2002 r. możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy budynek już istniejący na datę wejścia w życie tych przepisów jest użytkowany i nie zagraża życiu ludzi, przy czym przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się do użytkowanych budynków istniejących z uwzględnieniem § 2 ust. 2 tego rozporządzenia.

Stanowisko wyrażone w wyżej prezentowanym orzeczeniu w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. W ocenie sądu fakt niespełnienie warunków technicznych, ze względu na wymagane prawem odległości od istniejących budynków i rodzaj użytych materiałów do ich wykonania należy rozpatrywać wyłącznie, jako uprawnienie organu nadzoru budowlanego do zobowiązania właścicieli takich obiektów w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy do dokonania robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie sądu organ winien ustalić a następnie rozważyć czy obowiązek, o którym mowa wyżej nie należy nałożyć także na właściciela działki sąsiedniej i zlokalizowanego na niej budynku, także nadmiernie zbliżonego do działki skarżącej. Postępowanie naprawcze organ prowadzi bowiem z urzędu a jedną z przesłanek wszczęcia takiego postepowania jest fakt stwierdzenia wykonania robót budowlanych

w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 ust 1 pkt 2 ustawy).

Organ winien mieć też na względzie możliwość, jaką daje mu przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania:

1) budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 ,

2) budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 , o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 1-4 i 6 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2011 r. II SA/Lu 101/11 przebudowa obiektu i zmiana sposobu użytkowania jest możliwa w stosunku do budynków już istniejących, ale aktualnie już nie spełniających wymogów p.b. i przepisów wykonawczych, nawet jeżeli nie jest możliwe jego dostosowanie do aktualnych wymogów, chociażby dlatego, że § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) na to zezwala.

Podzielając wyżej zaprezentowane stanowisko wskazać należy, iż organ jest uprawniony do zobowiązania właściciela obiektu niespełniającego określonych rozporządzeniem wymogów ochrony przeciwpożarowej do przedłożenia takiej ekspertyzy (czynność o której mowa w art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy) a następnie stosownie do zaleceń z niej wynikających nakazać wykonanie odpowiednich prac zabezpieczających.

Co do kwestii zakwalifikowania przedmiotowego obiektu, jako mieszkalnego (jak się wydaje dotychczas tj. przed jego przebudową i remontem pełnił on inna funkcję) to brak podstaw w materiale dowodowym, żeby stwierdzić, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji funkcję mieszkaniową obiekt ten pełnił, co dokumentują zdjęcia wnętrza budynku. Jeżeli budynek nie pełnił dotychczas funkcji mieszkaniowej, to nie ma formalnych przeszkód, by funkcję taką mógł pełnić w przyszłości (mowa o tym w wyżej przytoczonym orzecznictwie) ale wymaga to przeprowadzenia odrębnego postępowania o którym mowa w art. 71 ustawy.

Ponownie zapoznając sprawę organ zastosuje się do powyższych wskazań tj. zakwalifikuje wykonane roboty budowlane jako remont i przebudowa obiektu budowlanego oraz rozważy nałożenie na inwestora obowiązek wykonani robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lub zobowiązanie go do przedłożenia ekspertyzy technicznej, o której mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia a dalsze czynności uzależnij od treści tej ekspertyzy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.