Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2114/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Jerzy Siegień (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. G., J. G., T. G. i S. G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uwłaszczenia państwowych osób prawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1992 r., na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Fabryki Mebli S.A. w B. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w B. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] ha oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Na wniosek M. G. z dnia [...] listopada 2002 r. było prowadzone postępowanie o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji - w zakresie odnoszącym się do tej części byłych działek nr [...] i [...], które weszły w skład działki nr [...] (powstałej z działki nr [...]), w wyniku którego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] maja 2003 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, bowiem wniosek o zwrot nieruchomości, wywłaszczonej w latach pięćdziesiątych, został złożony po dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej.

Pismem z dnia [...] października 2003 r. M. G. wystąpił o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego, wskazując na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Wojewoda [...] wznowił to postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] września 2004 r. odmówił uchylenia decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 1992 r.

Decyzja powyższa została uchylona decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, wobec niewyjaśnienia niektórych okoliczności sprawy. Ustalono ponadto, że wniosek o wznowienie został złożony w terminie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 1 k.p.a., Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 1992 r.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. wydanej po wznowieniu postępowania uwłaszczeniowego i odmawiającej uchylenia decyzji uwłaszczeniowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że w świetle akt właścicielem działek nr [...], nr [...] i nr [...], wywłaszczonych w 1953 r., był J. G., którego jednym ze spadkobierców jest M. G. (działający także w imieniu pozostałych spadkobierców). Część działki nr [...] i część działki nr [...] weszła następnie w skład działki nr [...], powstałej z działki nr [...]. Ani do dnia 5 grudnia 1990 r., tj. do dnia uwłaszczenia przez ustawodawcę państwowych i komunalnych osób prawnych, ani do dnia wydania decyzji uwłaszczeniowej, nie były zgłoszone roszczenia osób trzecich (roszczenia te zostały zgłoszone dopiero wnioskiem o zwrot nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2002 r.). Skoro więc nie były ujawnione roszczenia osób trzecich, osoby te nie mogły być stronami w trakcie postępowania uwłaszczeniowego i tym samym organ wojewódzki nie miał obowiązku zawiadamiać tych osób o tym postępowaniu. Postępowanie o zwrot nie jest wszczynane z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek osób zainteresowanych. Natomiast w postępowaniu uwłaszczeniowym nie jest możliwe badanie kwestii ewentualnej zbędności nieruchomości na cel przewidziany w wywłaszczeniu, ta sprawa wiąże się z postępowaniem dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Uwłaszczenie oznacza przekształcenie prawa zarządu w prawo rzeczowe, wymienione w art. 2 ust. 1-2 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. Działki objęte decyzją uwłaszczeniową stanowiły własność Skarbu Państwa, co potwierdza zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego w B. z dnia [...] lipca 1991 r. oraz ustanowiono na nich prawo zarządu. A zatem wobec niezgłoszenia roszczeń osób trzecich, organ wojewódzki mógł wydać decyzję potwierdzającą fakt uwłaszczenia.

Wznowienie postępowania nastąpiło w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wyjdą na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności lub nowe dowody istniejące uprzednio, a nie znane organowi wydającemu decyzję. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające nie stwierdziły, aby takie okoliczności zaistniały. W szczególności nie zostało też wykazane, aby Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowych nieruchomości, a zbycie tych nieruchomości na rzecz osoby trzeciej nastąpiło już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, a wiec nie jest to żaden nowy fakt, który istniał przed datą tej decyzji.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z [...] listopada 2006 r. złożyli M. G., J. G., T. G. i S. G., podnosząc w niej, że nie zgadzają się oni ze stwierdzeniem, iż w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności lub dowody istniejące uprzednio, a nie znane organowi wydającemu decyzję uwłaszczeniową.

W aktach uwłaszczeniowych z 1992 r. są nieprawidłowe dane dotyczące nabycia przedmiotowych gruntów pod Fabrykę Mebli. Jest tam informacja, że nabyto je na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. Jest to nieprawdą, gdyż część gruntów nabyto w 1950 i 1953 r. w wyniku wywłaszczeń. Przy zakładaniu ksiąg wieczystych w piśmie Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 1991 r. podano te same nieprawdziwe dane.

Skarżący podkreślili, że nie kwestionują własności Skarbu Państwa. Uważają natomiast, że występuje przesłanka do uchylenia decyzji uwłaszczeniowej ze względu na nieprawdziwe dane o nabyciu tych gruntów przez Skarb Państwa. Przepis art. 146 k.p.a. mówi, że nie uchyla się decyzji jeżeli w wyniku postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca decyzji dotychczasowej. W przypadku gdy nie został zebrany pełny materiał dowodowy, nie można natomiast przyjąć, że nie mogłaby zapaść inna decyzja kwestionowana we wniosku o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie może zostać uwzględniona.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową. Wznowienie postępowania nie służy usuwaniu wad decyzji administracyjnej, lecz wyłącznie usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na treść decyzji oraz jej skutki prawne, w wypadkach wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., które uzasadniają wznowienie postępowania.

Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w nim przesłanki. Ma to miejsce wtedy, gdy dowód, bądź okoliczność faktyczna:

- są istotne dla sprawy,

- istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej,

- nie były znane organowi, który wydał tę decyzję,

- wyszły na jaw po wydaniu decyzji.

Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy zatem rozumieć jedynie taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

We wniosku o wznowienia postępowania uwłaszczeniowego oraz w skardze skarżący wskazali, że w aktach uwłaszczeniowych z 1992 r. są nieprawidłowe dane dotyczące nabycia przedmiotowych gruntów pod Fabrykę Mebli S.A. w B. Jest tam informacja, że nabyto je na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r., gdy tymczasem część gruntów nabyto w 1950 i 1953 r. w wyniku wywłaszczeń.

Prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że okoliczność powyższa nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym istotnym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego. Uwłaszczenie państwowych osób prawnych, na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), dotyczyło gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, oddanych tym podmiotom w zarząd. Bez znaczenia w tym postępowaniu było natomiast w jakim trybie grunty te zostały nabyte przez Skarb Państwa.

Podkreślić należy ponadto, że zgodnie z art. 149 § 2 i 151 § 1 k.p.a., właściwy organ po wznowieniu postępowania jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia (faza pierwsza), a dopiero po ustaleniu zaistnienia tych przyczyn, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (faza druga). Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, a tym samym do uchylenia decyzji uwłaszczeniowej, to brak jest również podstaw do ponownego rozstrzygania sprawy uwłaszczenia co do istoty.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.