Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4250/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-31 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia odmówić M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Pismem z 14 października 2014 r. skarżąca, M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia Pani B. K. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej ze skarżącą w okresie od dnia 2 listopada 2010 r. do dnia 20 grudnia 2010 r.

Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy

w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek akcentowała problemy spółki z płynnością finansową. We wniosku wskazała, iż na dzień 25 marca 2015 r. spółka posiadała na rachunkach bankowych kwotę [...] zł. Zobowiązania wobec podwykonawców na dzień

25 marca 2015 r. wynosiły [...] zł, natomiast należności od klientów – [...] zł. Podniosła, że zobowiązania spółki rosną z każdym dniem, co związane jest m.in. z realizacją projektów, spłatą zobowiązań podatkowych, gromadzeniem na subkoncie środków na wypłaty poborów dla pracowników oraz spłatą kredytu obrotowego.

Z oświadczenia o majątku i dochodach skarżącej wynika, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych to [...] zł,

a strata za okres od stycznia do grudnia 2014 r. według bilansu wyniósł [...] zł. Ponadto skarżąca wskazała stany 11 posiadanych przez nią kont bankowych na łączną kwotę [...] zł.

W roku 2012 spółka, przy przychodzie w wysokości [...] zł, uzyskała dochód w kwocie [...] zł, natomiast w roku 2013 przy przychodzie w wysokości [...] zł dochód wyniósł [...] zł (do wniosku załączono sprawozdanie finansowe za rok 2013 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Nadesłany przez stronę skarżącą rachunek zysków i strat za rok 2014 wskazuje, iż strona skarżąca w roku 2014 przy przychodach w kwocie [...] zł uzyskała dochód w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do wezwania Sądu, dotyczącego nadesłanie wyciągów

z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, skarżąca odwoływała się do specyfiki działalności spółki podnosząc, iż w każdym miesiącu realizowanych jest kilka tysięcy transakcji, dlatego też wydruk ww. wyciągów opiewałby na setki stron, co byłoby dla strony zbyt kosztowne.

Postanowieniem referendarza sądowego z 16 czerwca 2015 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Od powyższego postanowienia skarżąca w terminie wniosła sprzeciw, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazała na pogarszającą się sytuację finansową oraz brak środków finansowych na posiadanych rachunkach bankowych. Podniosła również, iż zobowiązania spółki wobec podwykonawców wynoszą obecnie [...] zł, dlatego też wykazywana strata powiększyła się do kwoty [...] zł. Dodatkowo skarżąca podniosła, że nie posiada środków na rachunkach bankowych.

Do sprzeciwu nie załączono żadnych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych

i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246

§ 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów

(art. 255 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy został spełniony połowicznie. W wykonaniu zarządzenia z 31 marca 2015 r. (k. 93), pismem z 27 kwietnia 2015 r. (k. 94) skarżąca została wezwana do nadesłania dokumentów potwierdzających sytuację finansowa spółki tj.:

- rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2013;

- dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 r. i 2015 r. – np. odpisu księgi rachunkowej na koniec grudnia 2014 r. oraz lutego 2015 r.;

- wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.

Wykonując wezwanie skarżąca wniosła o możliwość nienadsyłania wyciągów

z posiadanych rachunków wskazując na znaczne koszty związane z wykonaniem wezwania z uwagi na specyfikę działalności spółki.

Dokonując analizy nadesłanych dokumentacji, dotyczących stanu majątkowego skarżącej spółki, należy wskazać, iż w latach 2012-2013 przy bardzo dużych przychodach netto ze sprzedaży (odpowiednio [...] zł i [...] zł) spółka uzyskała znaczny dochód (odpowiednio [...] zł oraz [...] zł). Także w roku 2014 przy znacznym wzroście przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do roku 2013 spółka osiągnęła dochód w kwocie [...] zł. Jednocześnie podkreślić należy, że o ile 2013 rok zamknął się przychodem netto na poziomie [...] zł, to w roku 2014 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty [...] zł. Zarazem nastąpił wzrost kosztów wytworzenia produktów: koszty działalności operacyjnej w roku 2013 wyniosły [...], natomiast koszt wytworzenia sprzedanych produktów w roku 2014 wyniósł [...]. Ponadto skarżąca w roku 2014 r. poniosła koszty ogólnego zarządu w wysokości [....] zł.

Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanego w 2014 r. mniejszego niż w poprzednim roku dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę

w stosunku do roku 2013. Świadczy o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków przeznaczonych na wytworzenie sprzedanych produktów, w tym wynagrodzenia pracownicze. Na uwagę zasługuje także duża skala wydatków na koszty ogólnego zarządu ([...] zł), na które składają się m.in. wynagrodzenia oraz świadczenia na rzecz kierownictwa i pracowników zarządu, koszty podróży służbowych, koszty biurowe. Koszty te są niezwiązane z bezpośrednimi kosztami wytworzenia sprzedawanych produktów, a ich skala świadczy o bardzo dobrej kondycji finansowej spółki.

Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii zachwiania płynności finansowej spółki, spowodowanej znacznym wzrostem wartości zobowiązań wobec podwykonawców oraz należności od klientów, wskazać należy, że w przypadku trudności z odzyskaniem wierzytelności strona skarżąca może wystąpić na drogę postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, w ocenie Sądu, ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ciąży na skarżącej spółce, a jego konsekwencje nie stanowią

w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych (v. postanowienie NSA z 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1265/14).

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia powinno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Koszty sądowe należy traktować jako bieżące wydatki w budżecie firmy, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Dlatego też wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być sporządzony w sposób rzetelny, uwzględniający wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy a wskazane w nim okoliczności, stosownie do wytycznych wynikających z treści art. 255 p.p.s.a, powinny być na żądanie Sądu należycie udokumentowane.

Dla potrzeb niniejszej sprawy nadmienić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd odnośnie ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się bowiem, iż rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie,

o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy. Tym samym to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione (v. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 758/04, LEX nr 203329).

W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna analizowana w oparciu o przedstawione przez stronę dokumenty oraz złożone wyjaśnienia nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.