Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 737/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 88
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 737/18

UZASADNIENIE

W dniu 27.11.2014 r. do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania wpłynęło zawiadomienie [...]a [...]sa (dalej także jako: "skarżący") dotyczące niszczenia dwóch drzew na terenie nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...]skiej [...]. W piśmie tym wskazano, że współwłaściciel nieruchomości [...]y [...]man zam. przy ul. [...]skiej [...] dokonał wycinki (ogłowienia) dwóch drzew rosnących w ich ogrodzie przydomowym bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Nieruchomość ta stanowi współwłasność [...]a [...]sa, [...]i [...]ły oraz [...]ego [...][...]a.

W sprawie tej zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne, o czym wnioskodawca został pisemnie zawiadomiony pismem nr [...] z dnia 16.11.2014 r.

W dniu 20.11.2015 r. przeprowadzono w obecności [...]ego [...][...]a oględziny drzew, podczas których stwierdzono, że dwa drzewa - daglezje zielone zostały pozbawione wierzchołkowych części koron. Ustalono, że stan zdrowotny tych drzew jest dobry. Skarżący oświadczył do protokołu, że stan ich koron przed przycięciem był dobry oraz że korony były prawidłowo uformowane, natomiast [...]y [...][...] oświadczył, że wierzchołki koron "nie były pionowe i wiły się", a przyczyną dla której dokonał ich przycięcia było zacienianie części ogrodu pozostającej w jego użytkowaniu.

W dniu 06.06.2017 r. przeprowadzono ponowne oględziny ww. drzew, podczas których stwierdzono, że obydwie daglezje zachowały żywotność i są w dobrym stanie zdrowotnym. W oględzinach tych uczestniczył [...]y [...][...] i przedstawiciele Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania. [...] [...]s oświadczył do protokołu, że jesienią 2013 r. jedna z tych daglezji została przycięta w ponad 50% objętości korony, co także nastąpiło bez zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.

Prezydent Miasta Poznania decyzją z 29.09.2017r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2017 poz. 1257, dalej k.p.a.), działając z urzędu umorzył postępowanie w sprawie niszczenia drzew rosnących na terenie nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...]skiej [...].

Organ wskazał, że współwłaściciele nieruchomości nie dysponują dokumentacją fotograficzną tych drzew przed przycięciem, w związku z czym niemożliwe jest ustalenie jaki procent gałęzi został usunięty oraz czy były one zamierające lub zdeformowane. Nie ma zatem możliwości udowodnienia, że zabieg ten spowodował ich uszkodzenie lub zniszczenie bądź wpłynął negatywnie na ich stan zdrowotny. Organ wskazał, że z powodu braku możliwości zebrania dodatkowego materiału dowodowego, który potwierdziłby twierdzenie zgłaszającego, postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, w związku z czym umorzono je w całości.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł [...] [...]s wnosząc o:

a) uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nałożenie na uczestnika [...]ego [...][...]a administracyjnej kary pieniężnej,

b) ewentualnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,

c) przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentacji fotograficznej załączonej do odwołania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania mające wypływ na rozstrzygnięcie w sprawie tj. naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania pomimo braku jego bezprzedmiotowości oraz pomimo wystąpienia przesłanek do nałożenia na [...]ego [...][...]a administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie (ogłowienie) drzew,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak określenia, które fakty organ I instancji uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł, w szczególności nieustosunkowanie się do oświadczeń składanych przez skarżącego i wskazanie w uzasadnieniu, że w ocenie organu I instancji nie jest możliwym dokonanie ustalenia stanu faktycznego,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, w szczególności brak wezwania pełnomocnika skarżącego do przedłożenia dokumentacji fotograficznej i tym samym nieustalenie stanu faktycznego umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia w sprawie,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie poprzez pominięcie ustaleń oględzin potwierdzających przycięcie korony drzewa, nadto oświadczeń skarżącego co do ogłowienia drzew, co skutkowało brakiem nałożenia na [...]ego [...][...]a kary pieniężnej,

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów polegającą na pominięcie oświadczeń skarżącego oraz ustaleń oględzin, nadto oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, co skutkowało brakiem nałożenia na [...]ego [...][...]a kary pieniężnej,

b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 88 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (tj. z dnia 14 maja 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 627, dalej u.o.p.), poprzez jego niezastosowanie pomimo dokonanego przez [...]ego [...][...]a zniszczenia drzew, spowodowanego niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych.

Do odwołania dołączono fotografię przedstawiającą m.in. dwa obcięte drzewa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z 27.04.2018r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Poznania przeprowadził postępowanie administracyjne mające wyjaśnić, czy w wyniku działań podjętych przez [...]ego [...][...]a doszło do uszkodzenia lub zniszczenia dwóch daglezji zielonych rosnących na nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...]skiej [...]. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji jesienią 2013 r. [...]y [...][...] dokonał zabiegu polegającego na ścięciu wierzchołków dwóch daglezji zielonych o obwodach mierzonych na wysokości 130 cm, wynoszących odpowiednio 39 cm i 48 cm. [...]y [...][...] jest współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej dz. nr 40/2 obręb Winiary, gmina Poznań. W przypadku zamiaru usunięcia drzewa wymagana jest zatem zgoda pozostałych współwłaścicieli wspomnianej nieruchomości. Dla właściwej oceny ww. działań należało dokonać interpretacji, czy przeprowadzony przez [...]ego [...][...]a zabieg cięć wypełnił przesłanki, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3-pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2016.1234 ze zm.) - zwanej dalej u.o.p. - i koniecznym stało się nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie, bądź zniszczenie drzewa.

Organ odwoławczy wskazał, że każdorazowe usunięcie powyżej 30 % gałęzi korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, na cele inne niż wymienione powyżej zgodnie z art. 87a ust. 4 ustawy o.o.p. jest traktowane jako uszkodzenie drzewa. Natomiast na gruncie art. 87a ust. 5 u.o.p. za zniszczenie drzewa uznaje się usunięcie gałęzi w wymiarze ponad 50% rozmiarów korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa.

Przekroczenie powyższych norm zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.o.p. jest deliktem administracyjnym sankcjonowanym karą pieniężną za uszkodzenie drzewa, bądź zniszczenie drzewa lub krzewu wymierzaną przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, że w wyniku obcięcia wierzchołków dwóch daglezji zielonych zostały naruszone przez [...]ego [...][...]a normy wyrażone w art. 87a ust. 2 i 5 u.o.p, zakazujące odpowiednio usuwania gałęzi w wymiarze 30% i 50% korony drzewa w całym okresie jego rozwoju. Jednocześnie jest to niemożność o charakterze obiektywnym, gdyż nie jest możliwe precyzyjne określenie stanu faktycznego sprzed dokonania cięć przez [...]ego [...][...]a, które pozwoliłoby na miarodajną ocenę stopnia ingerencji w koronę dwóch daglezji zielonych położonych na dz. nr [...] obręb Winiary, gmina Poznań. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż od momentu dokonania cięć jesienią 2013 r. do chwili zawiadomienia Prezydenta Miasta Poznania przez [...]a [...]sa dnia 27 listopada 2014 r. o podejrzeniu spowodowania uszkodzenia drzew, a następnie przeprowadzenia pierwszych oględzin dnia 20 października 2015 r. minął znaczny okres czasu, który dodatkowo utrudnił dokonywanie miarodajnych ustaleń w przedmiocie precyzyjnego czasu podejmowanych zabiegów pielęgnacyjnych oraz naturalnych uszkodzeń drzewa powstałych w wyniku gwałtownych zdarzeń atmosferycznych oraz w wyniku obłamywania gałęzi klonu, o czym wspominał [...]y [...][...] w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. Także dostarczona wraz z odwołaniem kolorowa fotografia nie pozwala na jednoznaczną ocenę wymiaru usunięcia gałęzi korony drzew, a na także weryfikację daty i miejsca wykonania fotografii.

Organ wskazał, że istotne jest to, że drzewa stanowiące przedmiot postępowania w analizowanym okresie wykazują prawidłowy rozwój, a stan zdrowotny drzew jest dobry. Dwukrotnie przeprowadzone oględziny nieruchomości przy ul. [...]skiej [...] w Poznaniu wykazały jednocześnie, że daglezje zielone zachowały żywotność co potwierdza, że zabiegi polegające na ścięciu wierzchołków drzew zostały przeprowadzone w sposób, który nie zaburzył czynności życiowych wspomnianych drzew.

Organ odwoławczy wskazał również, że nie można się zgodzić z argumentacją [...]ego [...][...]a, który w piśmie z dnia 17 lipca 2017 r. wywodził, że przyznane na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 11 września 1995 r., [...], uprawnienie do wyłącznego korzystania z połowy ogrodu, na której zlokalizowane są dwie daglezje zielone, uprawnia zarazem do usunięcia drzew jako czynność zwykłego zarządu. Wspomniane orzeczenie sądowe nie znosi bowiem współwłasności w stosunku do części ogrodu, na której rosną drzewa, lecz jedynie modyfikuje sposób wykonywania prawa współwłasności polegający na nadaniu wyłącznego prawa do korzystania (tj. użytkowania) tego terenu [...]emu [...][...]owi.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] [...]s wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucił:

a) naruszenie przepisów postępowania mające wypływ na rozstrzygnięcie w sprawie tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, w szczególności pominięcie oświadczeń skarżącego, oświadczeń [...]ego [...]mana, pominięcie dokumentacji fotograficznej dostarczonej przez skarżącego oraz niewłaściwym dokonaniu oględzin, i tym samym nieustalenie stanu faktycznego umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia w sprawie,

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, pominięciu wniosków dowodowych oraz ocenę dowodów niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego, co skutkowało brakiem nałożenia na [...]ego [...][...]a kary pieniężnej,

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepowołanie biegłego w zakresie dendrologii, pomimo wymaganych wiadomości specjalnych w toku rozpoznawania sprawy,

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta Poznania umarzającej postępowanie pomimo braku jej bezprzedmiotowości oraz pomimo wystąpienia przesłanek do nałożenia na [...]ego [...][...]a administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie (ogłowienie) drzew

b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 88 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (tj. z dnia 14 maja 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 627) poprzez jego niezastosowanie pomimo dokonanego przez [...]ego [...][...]a zniszczenia drzew, spowodowanego niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia postanowienia organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 27.04.2018r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z 29.09.2017r. nr OS-III[...]. wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 2017 poz. 1257, dalej k.p.a.), w której organ I instancji działając z urzędu umorzył postępowanie w sprawie niszczenia drzew rosnących na terenie nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...]skiej [...].

Na wstępie Sąd wskazuje, że organ odwoławczy błędnie powołuje się w uzasadnieniu decyzji na art. 87a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 1234 ze zm.). Zgodnie z art. 87a ust. 1 u.o.p. prace ziemne oraz inne prace wykonywane ręcznie, z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń technicznych, wykonywane w obrębie korzeni, pnia lub korony drzewa lub w obrębie korzeni lub pędów krzewu, przeprowadza się w sposób najmniej szkodzący drzewom lub krzewom. Ponadto 87a ust. 2 u.o.p. przewiduje, że prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:

1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;

2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;

3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do drzew, o których mowa w art. 83f ust. 1 ustawy. Każdorazowe usunięcie powyżej 30 % gałęzi korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, na cele inne niż wymienione powyżej zgodnie z art. 87a ust. 4 ustawy o.o.p. jest traktowane jako uszkodzenie drzewa. Natomiast na gruncie art. 87a ust. 5 u.o.p. za zniszczenie drzewa uznaje się usunięcie gałęzi w wymiarze ponad 50% rozmiarów korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa.

Z omówionych powyżej norm prawnych wynika, że ustawodawca wyznaczył granicę dozwolonych zabiegów pielęgnacyjnych umożliwiającą usunięcie do 30% gałęzi korony drzewa (chyba, że mają na celu realizację działań wymienionych w art. 87a ust. 2 pkt 1-3) bez uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Wycięcie gałęzi korony drzewa w wysokości ponad 30% na cele inne niż wymienione w art. 87a ust. 2 pkt 1-3 u.o.p. stanowić będzie uszkodzenie drzewa. Kolejną kwalifikowaną granicą sankcjonowaną przez ustawodawcę jest usunięcie ponad 50% gałęzi korony drzewa, co stanowi zniszczenie drzewa.

Powyższe uregulowania nie mają jednak zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ art. 87a u.o.p. został dodany przez art. 29 pkt 10 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2015r., poz.1045) zmieniającej u.o.p. z dniem 28 sierpnia 2015 r.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 16 listopada 2015 r., natomiast zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015r., poz.1045) zmieniającej u.o.p. do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast zgodnie z art. 53 ust. 3 ww. ustawy do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że art. 87a u.o.p. wskazany przez organ odwoławczy nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wszedł w życie po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył tym samym art. 107 § 3 k.p.a., jednak uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.o.p. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 - brzmienie przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

3) zniszczenie drzewa lub krzewu;

4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa.

W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że nie jest sporne, że nie doszło do usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia, ani bez zgody posiadacza nieruchomości. Tym samym nie mają zastosowania w sprawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p. Przedmiotowe drzewa zostały obcięte (zostały pozbawione wierzchołkowych części koron) i w świetle zarzutów odwołania i skargi należało rozważyć, czy doszło do zniszczenie drzewa lub krzewu (art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p.) lub do uszkodzenia drzewa spowodowanego wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa (art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p.).

Pojęcie zniszczenia drzew nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy, a więc należy nadać mu znaczenie przyjęte w języku potocznym. Jakkolwiek brak jest definicji legalnej tego określenia, to należy zwrócić uwagę, że w art. 88 ust. 4 u.o.p. wskazano na odraczanie płatności kary wymierzonej m.in. za zniszczenie drzewa, jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności. Z zestawienia tego przepisu z pojęciem zniszczenia zawartym w art. 88 ust. 1 pkt 3 wynika po pierwsze, że pojęcie to nie obejmuje każdego przypadku uszkodzenia drzewa, lecz powinno być powiązane z żywotnością drzewa. Zniszczeniem będzie bez wątpienia taka sytuacja, w ramach której żywotność drzewa nie zostanie zachowana. Pojęcie zniszczenia będzie obejmować również sytuację, w której żywotność drzewa w następstwie niewłaściwie przeprowadzonych zabiegów pielęgnacyjnych zostanie poważnie zagrożona, choć nie ma pewności, że drzewo tę żywotność ostatecznie utraci (por. wyrok WSA w Gliwicach z 2.10.2014 r., sygn. akt. II SA/Gl 977/14, dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/)

Z akt sprawy wynika, że jesienią 2013 r. [...]y [...][...] dokonał zabiegu polegającego na ścięciu wierzchołków dwóch daglezji zielonych o obwodach mierzonych na wysokości 130 cm, wynoszących odpowiednio 39 cm i 48 cm. [...]y [...][...] jest współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej dz. nr [...] obręb Winiary. Kwestią bezsporną jest, że [...]y [...][...] nie uzyskał zezwolenia na jakiekolwiek prace dotyczące drzew objętych niniejszym postępowaniem, nadto zgoda na uzyskanie takiego zezwolenia nie została udzielona przez współwłaścicieli.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwała na przyjęcie, że w wyniku obcięcia wierzchołków dwóch daglezji zielonych doszło do ich zniszczenia lub uszkodzenia. Sąd wziął przy tym pod uwagę, iż od momentu dokonania cięć jesienią 2013 r. do chwili zawiadomienia Prezydenta Miasta Poznania przez [...]a [...]sa dnia 27 listopada 2014 r. o podejrzeniu spowodowania uszkodzenia drzew, a następnie przeprowadzenia pierwszych oględzin dnia 20 października 2015 r. minął znaczny okres czasu, który utrudnił dokonywanie miarodajnych ustaleń w przedmiocie precyzyjnego czasu podejmowanych zabiegów pielęgnacyjnych oraz naturalnych uszkodzeń drzewa powstałych w wyniku gwałtownych zdarzeń atmosferycznych oraz w wyniku obłamywania gałęzi klonu, o czym wspominał [...]y [...][...] w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r.

Sąd wskazuje, że dostarczona wraz z odwołaniem kolorowa fotografia nie pozwala na jednoznaczną ocenę wymiaru usunięcia gałęzi korony drzew, a na także weryfikację daty i miejsca wykonania fotografii.

Co najistotniejsze, Sąd podziela zdanie organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie ważne jest to, że drzewa stanowiące przedmiot postępowania w analizowanym okresie wykazują prawidłowy rozwój, a ich stan zdrowotny jest dobry. Dwukrotnie przeprowadzone oględziny nieruchomości przy ul. [...]skiej [...] w Poznaniu wykazały jednocześnie, że obydwie daglezje zielone zachowały żywotność co potwierdza, że zabiegi polegające na ścięciu wierzchołków drzew zostały przeprowadzone w sposób, który nie zaburzył czynności życiowych wspomnianych drzew. Sąd wskazuje, że pojęcie zniszczenia nie jest abstrakcją i oznacza utratę żywotności lub niemożność odtworzenia korony przez drzewo. Zatem jeżeli zabiegi pielęgnacyjne, nawet przekraczające dozwolony zakres, nie doprowadziły do zniszczenia drzewa, to nie ma podstaw do zastosowania art. 88 ust.1 pkt 3 ustawy (por. W. Radecki, Ustawa o ochronie..., Warszawa 2012, s. 348).

W odniesieniu do zarzutu niepowołania przez organ biegłego z zakresu dendrologii Sąd wskazuje, że jest on bezzasadny. Pomijając nawet kwestię możliwości wydania przez biegłego prawidłowej opinii z uwagi na znaczny upływ czasu, to przede wszystkim w ocenie Sądu w świetle ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie należało uznać, że przedmiotowe daglezje zielone zachowały żywotność. Potwierdziły to dwukrotne oględziny. Tym samym nie było konieczne powoływanie biegłego dendrologa w celu wyjaśnienia okoliczności, które zostały już przez organ wyjaśnione i nie wymagały przy tym posiadania wiedzy i wiadomości specjalnych.

Sąd ubocznie wskazuje, że byłoby można rozważyć powołanie biegłego dendrologa w celu ustalenia stanu przed i po dokonaniu ingerencji w koronie drzew w odniesieniu do treści art. 87a ustawy o ochronie przyrody. Mogłoby to być pomocne przy ustaleniu procentowego wymiaru usuniętych gałęzi z korony drzew. Należałoby przy tym jednak mieć na uwadze znaczny okres czasu, który upłynął od ingerencji w koronach przedmiotowych drzew. Ponadto wskazane w art. 87a ust. 4 u.o.p. pojęcie "korona, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa", rozumiane powinno być jako stan korony istniejący w dacie wykonywania zabiegów, a nie korona hipotetyczna, która mogłaby rozwinąć się bez ingerencji czynnika ludzkiego lub sił przyrody. W ocenie Sądu takich okoliczności biegły dendrolog nie jest w stanie określić. Jednak w niniejszej sprawie przepis art. 87a u.o.p. nie miał zastosowania z powodów, które Sąd wcześniej wskazał w uzasadnieniu.

W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na jednoznaczne stwierdzenie, że przedmiotowe daglezje nie zostały zniszczone. Tym samym nie było podstaw do zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. i wymierzenia [...]emu [...][...]owi administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Błędne wskazanie przez organ odwoławczy treści artykułu 87a u.o.p. nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w świetle zebranego materiału dowodowego i stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

Końcowo Sąd wskazuje, że artykuł 105 §1 k.p.a. stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części." W niniejszej sprawie z uwagi na ustalenie, że nie doszło do zniszczenia, ani uszkodzenia przedmiotowych daglezji oraz zachowały one swoją żywotność, organy słusznie uznały postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za bezprzedmiotowe. W związku z czym zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenie postępowania w tym zakresie było zasadne.

W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.