Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1879/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 215
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. N.i B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2019 r nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. N. i B. S. utrzymał w mocy decyzją Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r., nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości oznaczonej jako "Osada włościańska zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi [...] powiatu warszawskiego poz nr [...]"- plac nr [...].

Decyzja Wojewody została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego.

Opisana na wstępie nieruchomość [...], położona przy ul [...], o pow. 699,8 m2, objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) dalej: "dekret" i przed jego wejściem w życie stanowiła własność J. i J. małż. S., którzy prawa do nieruchomości nabyli aktem notarialnym z [...] maja 1939 r. rep. Nr [...]. Z aktu owego wynikało, że na dzień transakcji część tej nieruchomości (pow. 141,5 m2) zajęta była pod ulicę, a pozostała (pow. 558,3 m2) pod plac i ogród. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości, wniesiony w trybie art. 7 dekretu, został rozpatrzony negatywnie ostateczną decyzją Prezydenta [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...].

Aktualnie przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład: części działki nr: [...] (pow. 187 m2)–zajętej pod drogę, tj. ul. [...]; części działki [...] (pow. 204 m 2), uregulowanej w księdze wieczystej [...] i zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonym adresem [...]; części działki nr [...] (pow. 278 m2) uregulowanej w księdze wieczystej [...], której grunt przylegający do budynku mieszkalnego posadowionego w obrysie działki nr [...], stanowi łącznie z tą działką funkcjonalną całość; części działki nr [...] ( pow. 8 m2) uregulowanej w księdze wieczystej [...], będącej własnością osób trzecich; a także części działki nr [...] (pow. 19 m2) uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej grunt przylegający do budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Wszystkie działki położone w obrębie geodezyjnym [...]. Następcami prawnymi dawnych właścicieli nieruchomości są B. S. i M. N., których następstwo potwierdzono postanowieniami SR dla [...] z 7 kwietnia 1994 r. II Ns 253/94; SR dla [...] z 8 maja 2006 r. II Ns 519/06 oraz SR dla [...] z 15 kwietnia 2009 r. II Ns 849/08.

Wniosek o ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomości złożył [...] maja 1991 r. ich poprzednik prawny K. S.

W następstwie rozpoznania sprawy nim zainicjowanej Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r., odmówił ustalenia na rzecz B. S. i M. N. odszkodowania, wskazując na niespełnienie w odniesieniu do części nieruchomości zajętej pod drogę ustanowionej w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204) dalej: "u.g.n." przesłanki przeznaczenia działki w przeddzień wejścia w życie dekretu pod budownictwo jednorodzinne, natomiast w odniesieniu do pozostałej jej części, przesłanki utraty możliwości faktycznego władania nią przez byłych właścicieli po dniu [...] kwietnia 1958 r.

Jeśli chodzi o zajęcie części nieruchomości drogą, organy odwoływały się do treści aktu notarialnego z [...] maja 1939 r. z którego wynikało, że już w dacie jego zawierania pod ulicą [...] znajdował się obszar 141,5 m2. Powyższe potwierdzał także sporządzony przez mierniczego przysięgłego F. T. "plan sytuacyjny części osad Nr [...] i [...] w tabeli likwidacyjnej wsi K. zapisanych przy ulicy [...] w [...] położonych" z [...] listopada 1933 r., do którego ów akt zresztą się odwoływał. Zwracały jednocześnie uwagę, że nieruchomości przeznaczone pod drogi publiczne wyłączone są z powszechnego obrotu.

W odniesieniu natomiast do pozostałej części uznawały, że wprawdzie w świetle obowiązującego dla tego terenu Ogólnego Planu Zabudowania [...] - planu strefowego, zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. (przewidującego tam zabudowę luźną lub grupową do 2 kondygnacji oraz 30 % powierzchni zabudowania), możliwa była jego zabudowa domem jednorodzinnym. Jednakże byli właścicieli faktyczną możliwość władania nieruchomością utracili przed [...] kwietnia 1958 r., co wykluczało możliwość przyznania za nią odszkodowania. Powyższe związane było z przeznaczeniem nieruchomości przed tą datą pod budowę budynku mieszkalnego dla Spółdzielni Pracy "[...]".

W tym kontekście organy powoływały się na zaświadczenie lokalizacyjne nr [...] z [...] czerwca 1957 r., wyrażające zgodę na lokalizacją szczegółową ww. budynku wraz załącznikiem w postaci szkicu, na którym zaznaczonym literowo terenem przeznaczonym pod inwestycję o powierzchni 1000 m2, przy kubaturze projektowanego domu mieszkalnego 6.337 m2 i przewidywanym rozpoczęciu inwestycji od 1957 r. Wskazywały także na zwrócenie się przez Spółdzielnię Pracy "[...]", pismem z [...] sierpnia 1957 r., do [...] Związku Spółdzielczości Pracy o wydanie decyzji w sprawie przekazania na jej własność parceli gruntu pod budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] róg [...], z zaplanowanym termin rozpoczęcia prac od [...] września 1957 r. Teren ten przekazany została w zarząd i użytkowanie ww. Spółdzielni decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1957 r. nr [...], a potwierdzeniem faktycznego jego objęcia we władanie ibył protokół zdawczo - odbiorczy z [...] września 1957 r. W ocenie organów o rozpoczęciu prac związanych z przywołana inwestycją przed [...] kwietnia 1958 r. (wykluczających możliwość faktycznego władania działką przez byłych właścicieli) świadczy także pismo J. i J. S. datowane na [...] września 1957 r., w którym wzywali do zaprzestania wykopów pod budowę domu, w odpowiedzi na co, [...] Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej informował ich, że wobec niezłożenia w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, nie było po stronie [...] Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej, obowiązku informowania dawnych właścicieli o przekazaniu gruntu przy ul. [...] ww. Spółdzielni pod budowę budynku mieszkalnego.

Wojewoda zwracał przy tym uwagę, że badając sposób i obszar zajętości nieruchomości na cele realizacji inwestycji w kontekście przesłanki faktycznej możliwości władania, w przypadku, gdy nieruchomość ma być zabudowana kubaturowo, nie można uznać, że terenem niezbędnym inwestorowi była wyłącznie powierzchnia budowli. Należało bowiem uwzględnić także powierzchnię wokół budynku, niezbędną do przeprowadzenia prac budowlanych i późniejszego z niego korzystania zgodnie z jego przeznaczeniem. Jeśli więc szkic sytuacyjny, będący załącznikiem do zaświadczenia lokalizacyjnego nie wskazywał dość precyzyjnie, jaka powierzchnia użytkowa nieruchomości, poza powierzchnią zarezerwowaną pod budowę, została zajęta w związku z przekazaniem Spółdzielni, należy mieć na uwadze, że z pewnością była to powierzchnia większa, niż sama kubatura budynku.

Na decyzję Wojewody [...], M. N. i B. S. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 i § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutów i dowodów opisanych przez nie w odwołaniu, w wyniku czego postępowanie administracyjne nie miało charakteru dwuinstancyjnego, a organ II instancji, analogicznie jak organ I instancji, pominął okoliczności istotne w sprawie, co w konsekwencji spowodowało utrzymanie w mocy wadliwej decyzji;

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. - poprzez błędną ocenę dowodów oraz zaniechanie wszechstronnego rozważenia i wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które polegało na:

a) nieuzasadnionym zaaprobowaniu decyzji I instancji wydanej na podstawie okoliczności faktycznych odnoszących się jedynie do części nieruchomości tj. części działki nr [...] i części działki nr [...];

b) nieuzasadnionym przyjęciu za organem I instancji, że protokół zdawczo-odbiorczy z [...] września 1957 r. odnosi się do całości nieruchomości (tj. wszystkich działek ewidencyjnych, które zostały w późniejszym czasie wyodrębnione), co skutkowało błędnym uznaniem, że utrata faktycznego władania odnosi się do całej nieruchomości, a co za tym idzie nie zostały spełnione przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n., podczas gdy przedmiotowy protokół w rzeczywistości dotyczy obszaru oznaczonego literami [...] na szkicu sytuacyjnym Biura Urbanistycznego Nr [...], który stanowi integralną część zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] czerwca 1957 r.;

c) stwierdzeniu, iż w odniesieniu do powierzchni zajętej przez Spółdzielnię Pracy "[...]" "z pewnością była to powierzchnia większa, niż sama kubatura budynku", co jednoznacznie świadczy o tym, iż organ II instancji dokonał negatywnych ustaleń w sprawie jedynie na podstawie przypuszczeń, a nie na podstawie zebranych dowodów;

d) w odniesieniu do części działki [...] i [...] - nieuwzględnieniu przy rozstrzygnięciu sprawy:

• zaświadczenia Urzędu Dzielnicy [...] z [...] stycznia 1996 r.,

• decyzji Urzędu Dzielnicy W. [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1980 roku,

• spisu spraw dotyczących nieruchomości przy ul. [...] nr [...],

• pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z [...] października 1972 r.,

• pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z [...] października 1966 r.

- z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że nie jest uprawnione twierdzenie, iż pozbawienie władztwa nad ww. częścią nieruchomości nastąpiło przed dniem [...] kwietnia 1958 r.;

e) w odniesieniu do przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne - nieuwzględnieniu przy rozstrzygnięciu sprawy:

• prywatnej opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu [...] czerwca 2017 r. przez geodetę Pana M. G.,

• notatki służbowej sporządzonej przez inspektor M. K. z [...] maja 1991 r.,

- z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że cała nieruchomość znajduje się w obszarze zaznaczonym na planie kolorem oznaczającym przynależność do strefy "[...]", dopuszczającym budownictwo jednorodzinne;

f) w odniesieniu do części działki nr [...] - nieuwzględnieniu przy rozstrzygnięciu sprawy:

• pisma Państwowego Inspektoratu Sanitarnego dla [...] z [...] lutego 1961 r., aktu notarialnego rep. [...] z [...] października 1961 r.,

• zaświadczenia z [...] maja 1961 r. o zatwierdzeniu projektu domu mieszkalnego na posesji numer [...] przy ul. [...],

• potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowalnego z [...] października 1979 r.,

• dziennika budowy z [...] maja 1961 r., decyzji nr [...] z [...] marca 1962 r.,

• protokołu oględzin budynku z [...] maja 1966 roku, zatwierdzenia projektu z [...] kwietnia 1961 r.,

-z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że pozbawienie władztwa nad ww. częścią nieruchomości nastąpiło po dniu [...] kwietnia 1958 r.;

g) w odniesieniu do części działki [...] - nieuwzględnieniu przy rozstrzygnięciu sprawy:

• decyzji z dnia [...] czerwca 1973 roku, pisma M. P. z [...] listopada 1975 r.,

• pisma Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. [...] z [...] marca 1965 r.,

- z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że pozbawienie władztwa nad ww. częścią nieruchomości nastąpiło po dniu [...] kwietnia 1958 r.;

Ponadto zarzuciły decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 u.g.n. - poprzez błędną wykładnię polegającą na:

a) nieuzasadnionym zrównaniu pojęć "działka" i "nieruchomość" w wyniku czego organ II instancji, tak jak I instancji, nie analizował przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 u.g.n. w odniesieniu do poszczególnych działek składających się na nieruchomość, a w konsekwencji pominął, iż faktyczna utrata posiadania każdej z działek nastąpiła w różnych terminach, jednak z pewnością po dniu [...] kwietnia 1958 r.;

b) nieuprawnionym zastosowaniu wykładni rozszerzającej pojęcia "pozbawienie faktycznej możliwości władania", w wyniku czego uznano, że (i) przekazanie części nieruchomości na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] września 1957 r. potwierdza utratę władztwa w dacie sporządzenia tego protokołu oraz, że (ii) zajęcie części nieruchomości przez Spółdzielnię Pracy "[...]" jest równoznaczne z pozbawieniem faktycznego władztwa nad wszystkimi działkami wchodzącymi w skład nieruchomości;

c) nieuprawnionym zastosowaniu wykładni rozszerzającej pojęcia "przeznaczenia pod budownictwo jednorodzinne", polegającej na uznaniu, że nawet gdy zgodnie z aktami planistycznymi dana nieruchomość była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, to okoliczność faktycznego zajęcia nieruchomości pod ulicę, powoduje niemożność przyznania odszkodowania (co miało miejsce w przypadku skarżących), choć art. 215 ust. 2 u.g.n. przytoczonego kryterium nie uwzględnia.

Zdaniem skarżących, gdyby Wojewoda nie powielił bezrefleksyjnie twierdzeń organu pierwszej instancji i przeanalizował materiał dowodowy przez nie wskazany, decyzja I instancji nie zostałaby utrzymana w mocy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w uzasadnieniu skargi, wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie były rozstrzygnięcia organów podjęte w sprawie o ustalenie odszkodowania za grunt nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "u.g.n." Przepis ten przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów u.g.n. dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po [...] kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po [...] kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.

Zgodnie zatem z nim przyznanie odszkodowania uwarunkowane zostało, w odniesieniu do działki (a tego dotyczyło postępowania zakończone zaskarżoną decyzją), kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) objęcia nieruchomości (działki) działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., 2) możliwości przeznaczenia jej przed dniem wejścia w życie dekretu pod budownictwo jednorodzinne, 3) pozbawienia poprzedniego właściciela (jego następcy prawnego) faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r. Brak spełnienia choćby jednej z nich powodował brak podstaw do odszkodowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1041/07, Lex nr 463539). Przy czym czym należy mieć na względzie, ze przesłanka możliwości przeznaczenie działki pod budownictwo jednorodzinne, odnosi się do prawnej możliwość pobudowania domu jednorodzinnego, a nie faktycznej jej zabudowania tego rodzaju obiektami. W konsekwencji zatem oceniać ją należało co do zasady przez pryzmat obowiązującego w przeddzień wejścia w życie dekretu na ternie [...] planu ogólnego zabudowania, a także obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216). Z kolei "faktyczna możliwość władania" odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego. Obejmuje więc –jak wyjaśniły organy i z czym skarżące nie polemizują - sytuację, gdy poprzedni właściciel lub jego następca prawny miał realną możliwość korzystania z nieruchomości (działki), choćby tego nie czynił. Przez samo natomiast pojęcie "działki" rozumieć należy geodezyjnie wyodrębniony ciągły obszar gruntu, co odpowiada aktualnemu pojęciu działki ewidencyjnej, z tym że odnosić to należy do stanu z przed wejścia w życie dekretu. Innymi słowy chodzi w tym przypadku o utratę możliwości władania oznaczona częścią powierzchni ziemskiej, stanowiącej w przeddzień wejścia w życie dekretu jedno ciało geodezyjne.

W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem jest, że przedmiotowa nieruchomość objęta była działanie dekretu i stanowiła wówczas jedno ciało geodezyjne - plac (działkę) nr [...] o pow. 699,8 m.2. Złożony w trybie art. 7 dekretu wniosek przyznanie do niej prawa użytkowania wieczystego został zaś rozpoznany negatywnie. Bezsporne jest także następstwo prawne skarżących po byłych jej właścicielach. Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu i znajdują oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Spełniony została zatem pierwszy warunek, o którym mowa w art. 215 ust. 2 u.g.n.

Istota sporu sprowadza się natomiast do dwóch zagadnień: po pierwsze - czy z faktu zajęcia części nieruchomości (o pow. 141,5 m2) w przeddzień wejścia w życie dekretu pod ulicę, przy jednoczesnym ustaleniu w obowiązującym wówczas Ogólnym Planie Zabudowania [...] z 1931 r. dla tego obszaru przeznaczeniu planistycznego "pod zabudowę luźną lub grupową do 2 kondygnacji oraz 30 % powierzchni zabudowania", wynika brak możliwości jej przeznaczenia pod zabudowę jednorodzinną, a po wtóre – czy w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości, w tym tej, która nie została w latach pięćdziesiątych ub. wieku zabudowana budynkiem mieszkalnym (wchodzącej aktualnie w skład działek ew. nr nr. [...],[...] i [...] z obrębu [...]) utrata faktycznej możliwości nią władania przez byłych właścicieli nastąpiła przed wskazaną w przepisie datą. Takie bowiem ustalenie stanu faktycznego legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do tych aspektów sprawy w pierwszej kolejności wskazać wypada, że lokalizacji w przeddzień wejścia w życie dekretu drogi (ulicy [...]) na części obszaru wchodzącego w skład dawnego placu nr [...] - w świetle dokumentów zgromadzonych aktach - nie sposób zakwestionować. Potwierdza to zarówno treść aktu notarialnego z [...] maja 1939 r. rep [...] (k. [...]), na mocy którego małżonkowie J. i J. S. nabyli przedmiotową nieruchomość jak i plan sytuacyjny z [...] listopada 1933 r. sporządzony przez mierniczego przysięgłego F. T. Usytuowanie drogi w planie jest tożsame z jej położeniem odzwierciedlonym w szkicach sytuacyjnych [...], stanowiących załączniki do zaświadczeń lokalizacji szczegółowej z [...] listopada 1957 r. nr [...] (k. [...]) oraz z [...] czerwca 1957 r. nr [...] (k. [...]). Uprawnione jest więc wnioskowanie, że stan taki istniał także w dniu [...] listopada 1945 r. (przeddzień wejścia w życie dekretu). Oczywistym jest więc, że ta część nieruchomości, pod zabudowę jednorodzinną przeznczona być nie mogła. Bez znaczenia dla tej konstatacji pozostaje fakt, że ogólny plan zabudowania także w obszarze stanowiącym drogę (która nie została tam uwidoczniona) przewidywał "zabudowę luźną lub grupową do 2 kondygnacji oraz 30 % powierzchni zabudowania". Godzi się bowiem zauważyć, że z istoty tego rodzaju planów wynika, że linie regulacyjne odgraniczające poszczególne obszary, jeśli chodzi o ciągi komunikacyjne, uwzględniane były wyłącznie w przypadku głównych arterii (art. 10 rozporządzenie Prezenta RP o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli), a do takich ulica [...] nie należała. Pozostałe natomiast ujmowane były w planach szczegółowych (art. 11 ww. rozporządzenia). Rozporządzenie to określało także wzajemne odległości linii zabudowy sytuowanej przy publicznych ulicach (art. 14). Nie sposób zatem racjonalnie założyć, że ze względu li tylko na niewyodrębnienie w ogólnym planie z 1931 r. ciągu komunikacyjnego na obszarze przeznaczonym do zabudowy (którego wyodrębniać plan ów nie musiał), dopuszczał on możliwość jej realizacji w granicach drogi. Stąd jako nieuprawnione uznać należy twierdzenie skarżących jakoby "fakt przechodzenia przez część nieruchomości ulicy jest irrelewantny, bowiem z art. 215 ust. 2 u.g.n. nie wynika aby należało brać tę okoliczność pod uwagę". W konsekwencji także, odmowa przyznania odszkodowania za tę cześć nieruchomości (wchodzącą aktualnie w skład działki ew. nr [...]) odpowiada prawu, a zarzut naruszenia ww. przepisu pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Prawidłowo także organy uznały, że za pozostałą część nieruchomości, w związku z przejęciem jej przez Spółdzielnię Pracy "[...]" w zarząd i użytkowania na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] września 1957 r., a przez to utratą możliwości faktycznego nią władania przez byłych właścicieli przed wskazaną w art. 215 ust. 2 u.g.n. datą, odszkodowanie nie może być przyznane.

Przedmiotem przekazania wówczas, jak wynika z treści protokołu uczyniono teren oznaczony na szkicu sytuacyjnym stanowiącym integralną cześć zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] czerwca 1957 r. dotyczącego budowy budynku mieszkalnego literami [...]. Miało ono przy tym oparcie w decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1957 r. nr [...] (k. [...]), w której zaznaczono, że granice przekazywanego ternu mogą ulec zmianie. Tak też się stało w niniejszej sprawie, w efekcie wydania [...] listopada 1957 r. (k. [...]) kolejnego zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] (anulującego zaświadczenie z [...] czerwca 1957 r.), którym obszar inwestycji zwiększono z 1000 m2 do 1650 m2, a co za tym idzie także powiększono wówczas obszar, na którym Spółdzielnia sprawowała władztwo, które ustało dopiero w lat siedemdziesiątych ub. Wieku. Kiedy to na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1973 r. nr [...] (k. [...]) orzeczono o wygaszeniu przynależnego jej prawa użytkowania terenu przy ul. [...]. Zestawiając treść szkicu sytuacyjnego obszaru objętego nową decyzją lokalizacyjną (oznaczonego tak jak przy pierwszym zaświadczeniu literami [...]), ze szkicem rozliczenia dawnej działki (placu) nr [...] w obecnych działkach ewidencyjnych (stanowiącym załącznik nr [...] do opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę M. G. z [...] czerwca 2017 r. - k. [...]), dostrzec można, że granice objętej we władanie Spółdzielni nieruchomości obejmowały teren ograniczony od strony północno-zachodniej linią drogi (ul. [...]), a od południowo-zachodniej granicami aktualnych działek nr [...] i [...] (a więc zarówno cz. aktualnej działki nr [...] o pow. 204 m2 -zabudowanej w całości budynkiem, jak i przylegającej do niej cz. działki nr [...] o pow. 278 m2, której teren – jak wskazywał geodeta, a w ślad za nim organ - jest funkcjonalnie związany z budynkiem ). Poza jej władaniem pozostały jedynie niewielkie fragmenty dawnego placu nr [...], które od 1961 r. znalazły się w granicach nowo utworzonych działek ew. nr [...] i [...], aktualnie oznaczonych nr [...] (9 m2) i [...] (19 m2).

Ze znajdującego się w aktach archiwalnych pisma byłego właściciela z [...] września 1957 r. (k.8), gdzie domaga się ona wstrzymania prowadzenia przez Spółdzielnię wykopów na przedmiotowej nieruchomości wynika przy tym, że co najmniej na dzień jego wystosowanie rozpoczęła ona prace przygotowawcze do inwestycji. Ich koincydencja czasowa ze sporządzeniem protokołu zdawczo-odbiorczego, pozwala na wyprowadzenie wniosku, że data formalnego przekazania nieruchomości w zarząd i użytkowanie Spółdzielni jest miarodajna dla określenia momentu realnej utraty przez byłych właścicieli możliwości zarówno efektywnego korzystania z tego ternu, jak i potencjalnego jego wykorzystania, ze względu na działania na tym obszarze ww. podmiotu. Pośrednio potwierdzał to skądinąd syn byłych właścicieli (K. S.), który występując w roku 1991 r. o odszkodowanie (k. [...]) powoływał się na zajęcie nieruchomości przez Spółdzielnię "[...]" pod budowę domu. Ustaleń tych nie podważają przywoływane w skardze dokumenty w postaci: zaświadczenia Urzędu Dzielnicy [...] z [...] stycznia 1996 r. (k. [...]); decyzji Naczelnika Dzielnicy W. [...] nr [...] z [...] stycznia 1980 r. (k. [...]); spisu spraw dotyczących nieruchomości przy ul. [...] (k. [...]); pism Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z [...] października 1966 r. i [...] października 1972 r. (k. [...] i [...]). Wynika z nich jedynie, że budynek objęty zaświadczeniem lokalizacyjnym posadowiony w granicach aktualnej działki nr [...], wybudowany został w latach 1958-1960, co w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z ustaleniami organu, że na teren nieruchomości Spółdzielnia weszła już w roku 1957 i wówczas rozpoczęła przygotowanie gruntu pod inwestycję (wyłączając przez to możliwość władania nim przez byłych właścicieli). Także sam brak odnotowania w spisie spraw dotyczących nieruchomości przy ul. [...] jakiejkolwiek korespondencji wpływającej do organu w okresie pomiędzy 1950 a 1961 r, nie może być wystarczający do kwestionowania tych ustaleń.

Brak natomiast jakiegokolwiek potencjału inwestycyjnego niezajętych wówczas przez spółdzielnię terenów, co związane jest z ich niewielką powierzchnią powierzchnię (wynoszącą łącznie 27 m2) i kształtem (wąski klin), jak też geodezyjnym niewyodrębnienie z działki nr [...] przed dniem wejścia w życie dekretu, powoduje, że utratę możliwości władania częścią tejże działki zajętej przez Spółdzielnię rozciągać należy także na owe "resztówki" - znajdujące się w granicach aktualnych działek nr [...] i [...],. Zbędne było więc rozpatrywanie okoliczności w jakich doszło do zagospodarowania ww. działek jako takich, w tym ustalania daty ich zabudowania . Tym bardziej, że zabudowa ta realizowana była na obszarze (przy ul. [...]), który z dawnym placem nr [...] jedynie sąsiadował. W tym natomiast zakresie skarżące oczekiwały przeprowadzenia dodatkowych ustaleń, a wobec ich zaniechania, wyprowadzały zarzut naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów postępowania. Ten zaś, wobec wyrażonego stanowisk Sądu, uznać należy za nietrafny.

Wbrew też temu co twierdzą skarżące, z uzasadnienia decyzji nie wynika by organ wojewódzki (a wcześniej Prezydent [...]) zakwestionował przeznaczenie planistyczny terenu dawnego placu nr [...], wynikające z zapisów ogólnego planu zabudowania [...] zatwierdzonego [...] sierpnia 1931 r. Przeciwnie, odwołuje się on wprost do jego treści na str. [...] uzasadniania decyzji. Stąd zarzut nieuwzględnienia w kontekście owego przeznaczenia planistycznego danych ujętych w opinii geodezyjnej z [...] czerwca 2017 r., pozostaje chybiony. Wyrażone natomiast w notatce służbowej z [...] maja 1991 r. (k. [...]) stanowisko o możliwości przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości przed 1945 r. pod budownictwo jednorodzinne - co można odczytywać jako możliwość takiego wykorzystania również terenów zajętych pod ulicę – traktować należy wyłącznie jako subiektywny pogląd autora tej notatki, którym organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę nie był związany. Stąd brak odniesienia się do niej, czy też jej nieuwzględnienie w toku rekonstruowania stanu faktycznego sprawy, nie mógł być rozpatrywany w kategoriach naruszenie zasad ogólnych procedury administracyjnej, czy ustalonych w kodeksie reguł postępowania dowodowego.

Konkludując stwierdzić należy, że przy rozstrzyganiu sprawy organ nie naruszył przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Uzasadnienie podjętej przezeń decyzji zostało sporządzone w sposób umożliwiający rekonstrukcje racji decyzyjnych, którymi kierował się formułując swoje stanowisko, co umożliwiało ocenę poprawności wyprowadzonych przezeń konkluzji, które skład orzekający w sprawie podziela. To natomiast, że Wojewoda zaakceptował ustalenia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy z materiału dowodowego nie wynikało by były one błędne, nie jest wystarczającym argumentem do skutecznego postawienia mu zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postepowania. W związku z czym także zarzut naruszenia art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. ocenić należy jako chybiony.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r, poz. 2325), orzekł jak w sentencji.