Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 643/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 643/14 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 czerwca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Sędziowie:, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r., ze skargi Z. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, , oddala skargę., , , ,


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...], które po rozpatrzeniu wniosku Z. R. (dalej: skarżący), od - wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...], przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od 1 maja 2014 r. do 31 października 2014 r., w kwocie 326,43 zł miesięcznie utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od 1 maja 2014 r. do 31 października 2014 r., w kwocie 326, 43 zł miesięcznie, na wniosek złożony dnia 2 kwietnia 2014 r. Dodatek ten przyznano na uzupełnianie wydatków za zajmowane na podstawie stosunku prawnego najmu, przez jedną osobę, mieszkanie komunalne Gminy W., położone przy ul. [...] we W. Mieszkanie to ma 25,30 m2 powierzchni użytkowej, jest centralnie ogrzewane i są w nim instalacje doprowadzające zimną i ciepłą wodę oraz gaz przewodowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 6 i przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 100% faktycznych wydatków, ze względu na słuszny interes strony, zmiany decyzji na podstawie art. 132 k.p.a. oraz zawieszenia postępowania odwoławczego ze względu na złożony wniosek do Prezydenta W. o zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Następnie organ odwoławczy podkreślił, że dodatek mieszkaniowy, jak sama nazwa wskazuje, jest świadczeniem uzupełniającym własne wydatki zajmującego mieszkanie. Według przepisu art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), dalej: ustawa, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Organ administracji publicznej właściwy w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych nie może zatem przyznać wyższego dodatku mieszkaniowego niż 70% wydatków mieszkaniowych.

Udział w wydatkach mieszkaniowych osoby zajmującej mieszkanie, ponoszony z uzyskanych własnych środków finansowych, powinien wynosić 30% miesięcznych wydatków. Uzyskanie środków na pokrycie udziału w wydatkach mieszkaniowych spoczywa na osobie uprawnionej do uzyskania dodatku mieszkaniowego, a mogą one pochodzić na przykład z własnego majątku, własnych dochodów z zatrudnienia w różnych formach i zajęć zawodowych, z pomocy innych osób, z okresowych lub celowych zasiłków pomocy społecznej lub z pomocy instytucji charytatywnych.

Dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych tylko części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania. Zakres udzielania pomocy określa ustawa, zgodnie z którą pomoc ta ma charakter częściowy i nie pokrywa w całości wydatków na mieszkanie osoby uprawnionej do takiego dodatku.

Zaznaczono, że Rada Miejska W. nie podwyższyła, ani nie obniżyła, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokości wskaźników procentowych, o których mowa wyżej, do czego ma uprawnienie na podstawie art. 6 ust. 11 ustawy.

Wskazano, że strona - w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego - uzyskała dochód w postaci odprowadzanych za nią składek na ubezpieczenie zdrowotne (łącznie 174,60 zł). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

Zdaniem Kolegium, w powołanym przepisie, zawierającym zamknięty katalog odliczeń od przychodów oraz wskazującym czego się do tego dochodu nie wlicza, ustawodawca nie wymienił składki na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem jest ona dochodem w rozumieniu tego przepisu. Przywołano następujący pogląd judykatury: że składka zdrowotna opłacana przez PUP jest dochodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy. Cytowany przepis nie daje możliwości odliczenia od dochodu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Pogląd ów akceptuje doktryna. W szczególności Komentatorzy wskazują że do dochodu należy wliczać składki na ubezpieczenie zdrowotne, odprowadzane przez urzędy pracy za zarejestrowanych bezrobotnych bez prawa do zasiłku; składki te nie stanowią faktycznego przychodu tych osób, ale opłacane są z budżetu państwa i w świetle art. 3 ust. 3 ustawy nie podlegają odliczeniu od dochodu. Katalog zwolnień wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy ma charakter zamknięty. Ustawa zawiera własną definicję dochodu i nie odsyła w tym zakresie do innych ustaw. Dla celów dodatku mieszkaniowego mogą być uznane kwoty wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dochodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy jest zatem nie tylko świadczenie wypłacane wprost wnioskodawcy lecz również świadczenie, w wyniku spełnienia którego wnioskodawca zostaje zwolniony z długu, który ciąży na nim na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów. Zdanie pierwsze ust. 3 art. 3 ustawy nie uległo zmianie po wejściu w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734). Ustawodawca wielokrotnie zmieniał natomiast zdanie drugie ust. 3 art. 3 ustawy, poszerzając katalog wyłączeń. Ustawą z dnia 17 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych Dz.U. 64/06/447, ustawodawca rozszerzył katalog wyłączeń oświadczenia: jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 35/07/219), rozszerzono o: zapomogę pieniężną, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca, podejmując działania dla rozszerzenia katalogu wyłączeń, miał pełną możliwość uwzględnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne, lecz nie uznał, by katalog wyłączeń miał objąć również tę kategorię świadczeń. Skoro składka na ubezpieczenie zdrowotne jest dochodem pracowników i bezrobotnych otrzymujących zasiłki (i żaden z nich nie ma możliwości przeznaczać tych składek na inne cele - w tym w szczególności na wydatki mieszkaniowe), to i składka na ubezpieczenie zdrowotne, opłacana na koszt podatników przez PUP, także jest dochodem bezrobotnych, nie otrzymujących zasiłku dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy). Biorąc bowiem pod uwagę przytaczane wyżej postanowienia art. 3 ust. 3 ustawy składka odprowadzana na ubezpieczenie zdrowotne strony powinna być wliczana do jej dochodu.

Stwierdzono, że organ pierwszej instancji uznając zatem, że składki na ubezpieczenie zdrowotne płacone przez Powiatowy Urząd Pracy we W. w miesiącach styczeń, luty i marzec 2014 r., stanowią dochód skarżącego (jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, zarejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.), nie naruszył art. 3 ust. 3 dodatkach mieszkaniowych

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym (w realiach niniejszej sprawy 466,33 zł). Uwzględnienie art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oznacza, że stronie przysługuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 326,43 zł.

Końcowo Kolegium wyjaśniło, że rozpoznawało wyłącznie odwołanie. Po pierwsze dlatego, że postepowanie odwoławcze ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym (stwierdzeniem nieważności decyzji), po drugie w postępowaniu odwoławczym – pod sankcją nieważności – niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej odwołaniem decyzji.

W złożonej skardze skarżący domagał się "1.Wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich orzeczeń wydanych w sprawie, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Art 156 § 1 punkt 2 kpa. Wbrew ustawie o pomocy społecznej oraz, że Kolegium orzeka w sprawach w sposób dowolny za każdym razem odmiennie interpretując prawo, w zależności, jak mu to wygodnie. 2. Domagam się stwierdzenia słusznego interesu strony do zmiany decyzji Prezydenta W. ze względu na istniejące zagrożenie dla życia i zdrowia wnioskodawcy, jakie niesie za ona sobą, będąc jedynie namiastką pomocy. 3. Domagam się od SKO wydania dalszych częściowych decyzji dopełniających na moje wnioski o stwierdzenie Nieważności i zmianę decyzji Prezydenta W. z dnia [...] w oparciu o art. 156 i 155 kpa."

W uzasadnieniu skargi skarżący domagał się przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 100% ponoszonych przez niego kosztów utrzymania zajmowanego lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentacje wydaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zważyć przy tym należy, że przedmiotem oceny sądowej była decyzja Kolegium z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...], przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od 1 maja 2014 r. do 31 października 2014 r., w kwocie 326,43 zł miesięcznie.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna, albowiem organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej interpretacji postanowień art. 6 ust. 10 ustawy w kontekście stanu faktycznego sprawy.

Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem uzupełniającym własne wydatki zajmującego mieszkanie. Według przepisu art. 6 ust. 10 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać - co do zasady - 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Organ administracji publicznej właściwy w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych, jest związany wskazaną regulacją prawną i nie może przyznać wyższego dodatku mieszkaniowego niż 70% wydatków mieszkaniowych. Nie może zatem uczynić zadość żądaniu skarżącego przyznania dodatku mieszkaniowego do 100 %.

Ustawodawca uznał, że udział w wydatkach mieszkaniowych osoby zajmującej mieszkanie, ponoszony z uzyskanych własnych środków finansowych, powinien wynosić 30% miesięcznych wydatków. Uzyskanie środków na pokrycie udziału w wydatkach mieszkaniowych spoczywa na osobie uprawnionej do uzyskania dodatku mieszkaniowego, a mogą one pochodzić na przykład z własnego majątku, własnych dochodów z zatrudnienia w różnych formach i zajęć zawodowych, z pomocy innych osób, z okresowych lub celowych zasiłków pomocy społecznej lub z pomocy instytucji charytatywnych.

Dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych tylko części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania. Zakres udzielania pomocy określa ustawa, zgodnie z którą pomoc ta ma charakter częściowy i nie pokrywa w całości wydatków na mieszkanie osoby uprawnionej do takiego dodatku.

Rada Miejska W. nie podwyższyła, ani nie obniżyła, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokości wskaźników procentowych, o których mowa wyżej, do czego ma uprawnienie na podstawie art. 6 ust. 11 ustawy.

Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, że skarżący - w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego - uzyskał dochód w postaci odprowadzanych za nią składek na ubezpieczenie zdrowotne (łącznie 174,60 zł). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa W przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

W powołanym przepisie, zawierającym zamknięty katalog odliczeń od przychodów oraz wskazującym czego się do tego dochodu nie wlicza, ustawodawca nie wymienił składki na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem zasadnie przyjął organ odwoławczy, że jest ona dochodem w rozumieniu tego przepisu.

Wobec tego trafnie wskazano, że składki na ubezpieczenie zdrowotne płacone przez Powiatowy Urząd Pracy we W. w miesiącach styczeń, luty i marzec 2014 r., stanowią dochód skarżącego (jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, zarejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym (w realiach niniejszej sprawy 466,33 zł). Uwzględnienie art. 6 ust. 10 ustawy oznacza, że stronie przysługuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 326,43 zł.

Końcowo przypomnieć trzeba, że wyliczenie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania organu, jest to wyliczenie matematyczne i nie może być zwiększone lub zmniejszone niezależnie od sytuacji życiowej czy innych okoliczności w sprawie.

Organy obu instancji dokonały zatem prawidłowego obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego przysługującego skarżącemu.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało zatem wydane w wyniku prawidłowego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności – na podstawie danych zawartych we wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w konsekwencji prawidłowego zastosowania przepisów ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.