Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 701/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.) Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 marca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku strony skarżącej G. Sp. z o. o. w K. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 16 października 2018r. wystawionych przez wierzyciela Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług.

Organ egzekucyjny w dniu 20 listopada 2018 r. doręczył zobowiązanej odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego z dnia 31 października 2018r. nr [...] w S. [...] S.A. Bank poinformował, iż zajęcie nie może być zrealizowane z powodu braku środków na rachunku.

Pismem z dnia 3.12.2018 r. G. [...] Sp. z o. o. złożyła skargę na ww. czynność egzekucyjną w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Zaskarżonej czynności egzekucyjnej zarzuciła:

1.dokonanie czynności egzekucyjnej pomimo, że należności wskazane w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uległy przedawnieniu wraz z odsetkami, tj. dokonanie czynności z naruszeniem art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.,

2.dokonanie czynności egzekucyjnej w sposób niezgodny z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 u.p.e.a. tj. brak zastosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego,

3.błędne określenie wysokości kosztów egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 31 grudnia 2018 r. nr [...] oddalił powyższą skargę , uznając , iż jest bezzasadna.

W zażaleniu G. [...] Sp. z o. o. zarzuciła powyższemu postanowieniu:

1.naruszenie art. 54 § 5a u.p.e.a. w zakresie w jakim organ egzekucyjny nie uwzględnił skargi spółki, pomimo istnienia obiektywnych przesłanek uzasadniających uchylenie zajęcia innej wierzytelności z rachunku bankowego,

2.naruszenie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak uznania, że na gruncie niniejszej sprawy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej, podczas gdy należność dochodzona na gruncie niniejszego postępowania egzekucyjnego ulega przedawnieniu w całości,

3.naruszenie art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i brak rozpatrzenia przez organ I instancji wszystkich zarzutów strony przedstawionych w skardze na czynności egzekucyjne.

4.błędne wyliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie skargi z dnia 4 grudnia 2018r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu powyższego zażalenia działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej kpa) w związku z art. 17, art. 18 art. 23 § 2 i § 4 oraz art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314, zwanej dalej u.p.e.a.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności - a nie działania będące podstawą egzekucji, a odnosząc się do zarzutów zażalenia i przywołując orzecznictwo sadów administracyjnych, podkreślił, iż skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, przysługuje co do zasady na czynności materialne i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu . Zwrócił też uwagę na to, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacji, gdy skarżącemu przysługiwała możliwość kwestionowania danej czynności egzekucyjnej za pomocą innych środków zaskarżenia, ale nie wykorzystał ich lub nie przyniosły one żądanego rezultatu. W szczególności nie jest dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a. również po upływie terminu do wniesienia zarzutów. Ponieważ podniesione przez stronę zobowiązaną przedawnienie zobowiązania oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, stanowią podstawę zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 8 u.p.e.a., to biorąc pod uwagę subsydiarność skargi na czynności egzekucyjne, przedstawione w zażaleniu zastrzeżenia mogą być wyłącznie rozpatrzone w trybie odrębnego postępowania wszczętego w wyniku zarzutów, z którego to środka zaskarżenia, co organ podkreślił, strona skorzystała (zarzuty są w trakcie rozpatrywania przez organ w odrębnym postępowaniu).Także kwestionowana przez stronę wysokość kosztów egzekucyjnych, nie mieści się w przedmiocie oceny w postępowaniu wszczętym ze skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a., gdyż , jak wcześniej wskazano, skarga ma charakter subsydiarny, co oznacza, że nie można w niej podnosić zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. Sp. z o.o. w K. zarzuciła powyższemu postanowieniu:

1.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a.naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez jego niezastosowanie i nie kierowanie się przez organ II instancji zasadą prawdy obiektywnej, a w szczególności niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

b.naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie na gruncie postępowania przed organami administracyjnymi zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, w szczególności poprzez nieuwzględnienie podniesionych przez skarżącą daleko idących zarzutów wpływających na prawidłowość prowadzonego postępowania,

c.naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez niezachowanie na gruncie niniejszej sprawy zasady dwuinstancyjności i nieprawidłowe rozważenie przez organ II instancji okoliczności podniesionych przez skarżącą w zażaleniu, a także podniesionych na wcześniejszych etapach postępowania, a których prawidłowe rozważenie rzutowałoby na ocenę prawidłowości postępowania organów egzekucyjnych, a także poprzez brak odpowiedniej analizy sprawy przez organ II instancji,

d.naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 31 grudnia 2018 r., podczas gdy postanowienie to powinno zostać zmienione zgodnie z żądaniem zażalenia, w szczególności mają na uwadze zakres zgłoszonych zarzutów,

e.naruszenie art. 7 § 2 w zw. z art. la pkt 12 lit. a w zw. z art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), poprzez zastosowanie wobec Skarżącej środka egzekucyjnego, który nie jest współmierny i nie jest najmniej uciążliwy dla Skarżącej,

f.naruszenie art. 54 § 5a u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną pomimo, że zachodziły przesłanki uzasadniające jej uwzględnienie w całości, co skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej czynność egzekucyjnej,

g.naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuznanie za uzasadnione twierdzeń Skarżącej, że doszło do przedawnienia należności głównej wraz z odsetkami, a także poprzez uznanie, że Skarżąca nie była uprawniona do podniesienia takiego zarzutu w skardze,

h.naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez błędne określenie wysokości kosztów egzekucyjnych, na podstawie przepisów, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.

Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o:

1.na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

2.na podstawie art. 135 p.p.s.a., o uchylenie również postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w K. z dnia 31 grudnia 2018 r., znak [...] w całości,

3.na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. , naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.(art.151 p.p.s.a.).

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W ocenie Sądu skargę należało oddalić albowiem zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu, powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Kontroli w niniejszym postępowaniu poddane zostały postanowienie organów obu instancji oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż instytucja skargi na czynności egzekucyjne została uregulowana w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314- dalej jako u.p.e.a.), który w § 1 stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano z kolei czynność egzekucyjną, jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Odrębnym trybem, w ramach którego zobowiązany może szukać ochrony w postępowaniu egzekucyjnym są z kolei zarzuty zgłaszane na podstawie art. 33 u.p.e.a., którymi zobowiązany zapoczątkowuje spór m.in. o dopuszczalność egzekucji, wymagalność obowiązku, czy też podaje w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego. Dopuszczenie możliwości wytoczenia w trybie art. 54 u.p.e.a. zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. oznaczałoby w praktyce umożliwienie ich rozpatrzenia po upływie 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Skargę wnosi się bowiem w dłuższym, 14-dniowym terminie od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). Prowadziłoby to również do zlania się dwóch trybów, co do których ustawodawca zamierzał zachować odrębność.

Rację mają organy, iż w orzecznictwie oraz w doktrynie podkreśla się odrębność tych dwóch trybów, z zastrzeżeniem, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, przysługuje, co do zasady na czynności materialne i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4503/97; z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3474/06). Zatem skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacji, gdy skarżącemu przysługiwała możliwość kwestionowania danej czynności egzekucyjnej za pomocą innych środków zaskarżenia, ale nie wykorzystał ich lub nie przyniosły one żądanego rezultatu. W szczególności nie można podnosić w skardze okoliczności, które mogą być podstawą zarzutów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03). Nie jest dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a. również po upływie terminu do wniesienia zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11).

Z uwagi na to zasadnie skarżone organy zaakcentowały powyżej opisane kwestie, podkreślając, iż skarga na czynność egzekucyjną ze swej istoty nie może zmierzać do unicestwienia postępowania egzekucyjnego i nie polemizuje z zasadnością jego wszczęcia w ogóle, lecz zmierza do skłonienia organów egzekucyjnych, aby te prowadziły czynności egzekucyjne w sposób prawidłowy. Zatem organy prawidłowo nie odniosły się merytorycznie do zarzutu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania, braku zastosowania środka najmniej uciążliwego oraz błędnego wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego jako nie podlegających zgłoszeniu w tym trybie postępowania.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał, że zarzuty skargi na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną nie mogły zostać uwzględnione, jako dotyczące bezpośrednio zarzutów egzekucyjnych, które po ich zgłoszeniu po pierwsze podlegają rozpoznaniu w innym trybie, w zastrzeżonym 7 dniowym terminie do ich zgłoszenia, a nadto zostały w toku tego odrębnego postępowania rozpatrzone. Także kwestia wyliczenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego nie mieści się w przedmiocie oceny w postępowaniu wszczętym ze skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a.

Z uwagi na powyższe, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargę