Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2005/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie : asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. S. A. z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2005/05

Uzasadnienie

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta miasta W. uchyliła decyzję Wojewody [...] dnia [...] lipca 2005 r. , nr [...] i stwierdziła nabycie z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr [...][...], nie mającej założonej księgi wieczystej i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2002 r. P. SA zwróciły się do Wojewody [...] o wydanie decyzji, w trybie art.200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdzającej, iż P. SA z siedzibą w W. stało się użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako działka nr [...] (obecnie nr [...] ) w obrębie [...] o powierzchni [...] ha.

Postępowanie w sprawie z powyższego wniosku zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. do czasu zakończenia postępowania z wniosku Gminy W. złożonego w dniu [...] czerwca 2002 r. o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia opisanej powyżej nieruchomości przez Gminę W. na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W. z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Po wniesieniu odwołania przez P. S. A. Wydział w W. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze stwierdzając brak przymiotu strony odwołującej się.

Wyrokiem z dnia 12 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego o braku przymiotu strony P. SA oraz stwierdził, że organy obydwu instancji nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący ustalenia rodzaju uprawnień skarżącej P. SA do spornej nieruchomości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] odmówił stwierdzenia z mocy prawa przez Gminę W. spornej nieruchomości w trybie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych". Organ wskazał przy tym, że zachodzą przesłanki wyłączające możliwość komunalizacji, gdyż w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe "P." legitymowało się tytułem prawnym do tej nieruchomości w formie prawem przewidzianej na mocy art. 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" Skoro przedmiotem komunalizacji mogą być tylko składniki majątkowe należące do Skarbu Państwa, pozostające w dyspozycji gminy lub jednostek nadzorowanych przez organy stopnia podstawowego a przedsiębiorstwo państwowe P. jest podległe i nadzorowane przez organ centralny i posiadające tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość nie mogła być objęta komunalizacją.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Gminy W., uchyliła zaskarżoną decyzję i stwierdziła nabycie z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności spornej nieruchomości w trybie art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych .

W uzasadnieniu wskazano, że dla skutecznego skomunalizowania mienia w trybie art.5 ust.1 powołanej powyżej ustawy wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych, a mianowicie należało uwzględnić stan faktyczny i prawny z dnia wejścia w życie tego przepisu, mienie które zamierzano skomunalizować winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa, należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych i nie polegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy. Ówczesny stan faktyczny i własnościowy spornej nieruchomości, jako mienie Skarbu Państwa nie jest kwestionowany, natomiast sporna jest kwestia należenia tego mienia przed dniem 27 maja 1990 r.- w rozumieniu art.5 ust.1 omawianej ustawy. Mieniem należącym do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż Państwo, państwowych osób prawnych. Prawo zarządu nieruchomością nie podlegało domniemaniom, gdyż obejmowanie przez państwowe osoby prawne, jak i wydzielanie i przekazywanie im przez właściwy organ, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd następowało w tamtym czasie trybie art.38 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. " o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ." Z przepisu tego wynika, że zarząd był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości. Zarząd był ustanawiany wyłącznie dla konkretnie oznaczonego składnika a nie wywodzący się z ogólnie obowiązującego aktu normatywnego, w tym na przykład z art.4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 24 września 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe lub art.16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP. Organ odwoławczy podkreślił także, że zarządu nieruchomością sprawowanego przed 27 maja 1990 r. nie można wykazywać wyłącznie dokumentami ustalającymi opłaty z tytułu jej użytkowania lub zarządu, co potwierdza również, powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto przedsiębiorstwo państwowe P. pomimo ogólnokrajowego zasięgu jego działania i nadzorowania przez właściwego ministra, nie zostało objęte wykazem przedsiębiorstw państwowych, których mienie nie podlega komunalizacji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa oceniła, że mienie będące tylko w faktycznym posiadaniu P. nie podlega wyłączeniu z komunalizacji i nie ma do tego przedsiębiorstwa zastosowania art.11 ust.1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Wskazano na punkt 1 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r.( K 30/03, Dz.U. nr 69, poz.525 ), z którego wynika, że nie tylko wydane przez 27 maja 1990 r. ale również późniejsze regulacje ustawowe odnoszące się do mienia PKP, w tym podlegającego komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji, nie dotyczą komunalizacji mienia , o których mowa w art.5 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli nie dotyczą konkretnych składników mienia, pozostających przed 27 maja 1990 r. w zarządzie PKP, a które w efekcie należały do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Do mienia położonego na terenie województwa [...] nie mogły mieć zastosowania regulacje rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa " Polskie Koleje Państwowe", gdyż mienie to było w tamtym czasie położone na obszarze innego państwa.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka Akcyjna P. w W. działająca przez P. Spółkę Akcyjną Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów art.15 kpa w zw. z art.138 par.1 pkt.2 kpa oraz art.1.19 i art.5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art.18 ust.2 oraz art.5 ust.1 i art.11 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art.200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że stwierdzając komunalizację organ drugiej instancji pozbawił stronę możliwości obrony swoich praw w toku postępowania administracyjnego, naruszył zasadę dwuinstancyjności, z której wynika, że od każdej decyzji strona może odwołać się do wyższej instancji.

Skarżąca podniosła również, że przedmiotowa nieruchomość nie może podlegać komunalizacji, gdyż przedmiotem skarżonej decyzji na dzień 27 maja 1990 r. były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które nie stały się mieniem komunalnym, gdyż należały do przedsiębiorstwa państwowego " P.", wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. W stosunku do takiego mienia istniała możliwość komunalizacji przewidziana w art. 14 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, lecz Gmina W. z tej możliwości nie skorzystała a wskazany termin już upłynął.

W skardze zarzucono również, że organ drugiej instancji pominął argumentację zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004 r. oraz podkreślono, że sporna nieruchomość podlega wyłączeniu z komunalizacji, jako nie należąca do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Skarżąca wskazała na pominięcie przez organ drugiej instancji obowiązujących w Polsce powojennej regulacji prawnych dotyczących mienia poniemieckiego, oddanego przedsiębiorstwu P. zgodnie z potrzebami w związku z prowadzoną eksploatacją linii kolejowej, przy czym sporna nieruchomość stanowiła wyodrębnioną z majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanej funkcjonalnie z infrastrukturą stacji kolejowej.

W nawiązaniu do podniesionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. skarżąca zarzuciła wybiórcze przedstawienie treści tegoż wyroku, gdyż pominięto treści, które przemawiają wprost za potwierdzeniem, że Trybunał Konstytucyjny ocenia stan prawny nieruchomości P. na dzień 27 października 2000 r., jako nieruchomości pozostających w zasobie Skarbu Państwa a nie jako nieruchomości zasobu Gmin.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 października 2004 r. uchylił decyzje obu organów orzekających w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do art.170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również i inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedsiębiorstwo P. K. P. nie było utworzone w oparciu o przepisy ustawodawstwa zwykłego, lecz status jego był regulowany w drodze aktów szczególnych. Sąd stwierdził również, że organy orzekające w sprawie odnosząc się do decyzji z dnia [...] grudnia 1987 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. o opłatach z tytułu zarządu nie oceniły wagi tej decyzji w kontekście obowiązujących w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej przepisów regulujących status prawny P. a w szczególności organy nie odniosły się do treści art.11 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych( Dz.U. Nr 32, poz.191 ze zm.) w sytuacji, gdy Przedsiębiorstwo P. było podporządkowane Ministrowi Komunikacji a przedmiotowa nieruchomość była w dniu 27 maja 1990 r. we władaniu P.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wydający zaskarżoną decyzję w odniesieniu do zaleceń Sądu, w zakresie przepisów dotyczących wyłączenia przedmiotowej nieruchomości z komunalizacji, stwierdził jedynie że skoro przedsiębiorstwo P. nie zostało objęte wykazem przedsiębiorstw państwowych, których mienie nie podlega komunalizacji, to tym samym nie ma do niego zastosowania art.11 ust.1 pkt.2 ustawy komunalizacyjnej. Powyższa argumentacja organu odwoławczego nie jest trafna, gdy odnosi się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji ( Dz.U. Nr 51, poz.301). Należy bowiem stwierdzić, że przepisy te dotyczyły tylko przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez byłe rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego, co wynika z par.1 tegoż rozporządzenia. Natomiast przedsiębiorstwo P. nie podlegało tym organom. Zgodnie z obowiązującą, w dacie wejścia w życie przepisów komunalizacyjnych, ustawą z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe ( Dz.U. Nr 26 , poz.138) przedsiębiorstwem zarządza i reprezentuje je Dyrektor Generalny, powoływany i odwoływany przez Ministra Transportu Żeglugi i Łączności, a zadania PKP wykonują Dyrekcja Generalna oraz w terenie Dyrekcje Okręgowe Kolei Państwowych, nadzór nad PKP sprawuje Minister Transportu Żeglugi i Łączności.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest czy P. posiadały tytuł prawny do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...],[...] oznaczonej w obrębie [...] jako działka nr [...]. W tym kontekście należało przede wszystkim odnieść się do dokumentów przedłożonych w postępowaniu sądowym, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość była we władaniu P. co najmniej od 1958 r. oraz dokonać analizy regulacji prawnych w oparciu, o które kolej przejmowała majątek kolei niemieckich, czego organ nie uczynił.

Zgodzić się należy, że stanowiskiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że utworzone rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r.( Dz.U. 1948, Nr 43, poz.312) przedsiębiorstwo " Polskie Koleje Państwowe" prowadziło eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji, obejmując je w zarząd i użytkowanie i nabywając na własność majątek ruchomy, ale dotyczyło to tylko tego majątku, który należał poprzednio do polskiego Ministerstwa Komunikacji. Przemawia za takim stanowiskiem treść art.4 tegoż rozporządzenia, w którym ustawodawca stwierdził wprost, że chodzi o majątek zarządzany " dotychczas " przez Ministerstwo Komunikacji oraz brzmienie art.6 według, którego cały majątek " oddany w myśl art.4 przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe" w użytkowanie i zarząd lub na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa". Jednakże skarżąca w całym postępowaniu konsekwentnie podnosiła, że przedmiotowe mienie zostało jej przekazane w trybie przewidzianym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych ( Dz.U. Nr 47, poz.354) oraz w oparciu o uchwałę Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska. Według przepisów tegoż rozporządzenia przekazanie nieruchomości, gdy polega ono na oddaniu w zarząd i użytkowanie bez zobowiązania do dokonania inwestycji zastępczych dokonywało się w formie protokołu zdawczo - odbiorczego a w pozostałych przypadkach w drodze umowy zawartej w formie prawem przewidzianej ( par.9.ust.1 ). Natomiast w par.15 przewidział ustawodawca przypadek szczególny, gdy Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania mógł w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych potrzebami inwestycyjnymi, upoważnić wykonawcę do objęcia nieruchomości przed wydaniem orzeczenia o przekazaniu.

Należy też zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz.U. Nr 3, poz.17). Według art.2 tej ustawy na własność Państwa bez odszkodowania przechodzą przedsiębiorstwa: przemysłowe, górnicze, komunikacyjne, bankowe, ubezpieczeniowe oraz handlowe Rzeszy Niemieckiej i byłego Wolnego Miasta Gdańska, Obywateli Rzeszy Niemieckiej, niemieckich i gdańskich osób prawnych z wyłączeniem osób prawnych prawa publicznego, spółek kontrolowanych przez obywateli niemieckich albo przez administrację niemiecką lub gdańską. Przedsiębiorstwa niemieckich i gdańskich osób prawnych prawa publicznego przechodzą na własność odpowiednich polskich osób prawnych. Według art.3 ust.1 C za odszkodowaniem przejmuje Państwo przedsiębiorstwa komunikacyjne ( kolei żelaznych normalnych i wąskotorowych, kolei elektrycznych, komunikacji powietrznej ), przy czym przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie przepisu art.3 przechodzą na rzecz Państwa w całości wraz z majątkiem ruchomym i nieruchomym ( art.6 ). Według, zaś par.30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa ( Dz.U. Nr 16, poz.62 ) właściwy Minister ogłasza w Monitorze Polskim wykazy przedsiębiorstw górniczych, przemysłowych, komunikacyjnych i telekomunikacyjnych przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art.3 ust.1 lit.C ustawy wyżej wymienionej. Przy przejmowaniu na własność przedsiębiorstw komunikacyjnych wyłączona została droga postępowania przed Komisją do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw a o przejęciu orzekał właściwy Minister ( par.16 i 30 rozporządzenia z 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa). Ponadto na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych ( Dz.U. Nr 11, poz.55)zarządzanie kolejami po ich zmilitaryzowaniu przeszło na Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego lub na upoważnione przez niego osoby. Dekret ten obowiązywał do 20 lipca 1949 r. ( Dz.U. 1949 r., Nr 42, poz.305).

W kontekście powyższych uregulowań prawnych zasadny jest zarzut skargi, że organ odwoławczy pominął regulacje prawne w oparciu, o które kolej przejmowała majątek byłych kolei niemieckich, co ma szczególne znaczenie w kontekście złożonego przez skarżącą protokołu przekazania spornej nieruchomości w 1958 r. Szczególnie w okresie, gdy kolej była zmilitaryzowana podlegała innym zasadom zarządzania, mogły być wydawane polecenia kierowane do zmilitaryzowanej jednostki a zatem mogły mieć mniej sformalizowany charakter. Organ powinien zatem ustalić, czy sporna nieruchomość była poprzednio częścią kolei niemieckiej i kiedy została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jaki sposób nastąpiło objęcie jej we władanie przez PKP.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa czyniąc rozważania, czy skarżąca posiadała tytuł prawny do sprawowania zarządu poprzestała na stwierdzeniu, że zgodnie z art.38 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. 1985, Nr 22, poz.99 ) zarząd mógł być ustanawiany drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości. Wskazała także powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r.( III CZP 81/93, OSNCA 1994, z.2, poz.27), że zarząd nieruchomością przed 27 maja 1990 r. mógł być ustanawiany wyłącznie dla konkretnie oznaczonego składnika majątkowego. Wymienione wyżej orzeczenie nie może mieć jednak zastosowania do mniejszej sprawy, gdyż przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego było zagadnienie, czy dopuszczalne jest stwierdzenie nabycia przez państwową osobę prawną prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków na podstawie art.2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. Nr 79, poz.464 ), jeżeli grunty te stanowiły współwłasność Skarbu Państwa ( gminy) i innych osób. Z tezy i uzasadnienia tego orzeczenie wynika, że nie ma zastosowania do niniejszej sprawy.

Nie zostało natomiast wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy, że tytuł prawny do konkretnej nieruchomości mógł powstać także na mocy przepisów regulujących powstanie oraz funkcjonowanie tej jednostki. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym " Polskie Koleje Państwowe" ( Dz.U. Nr 26, poz.138 ze zm.), która w art.16 stanowiła, że : "PKP gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę ."Z przepisu tego wynika zatem, że mienie PKP stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a Przedsiębiorstwo wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Orzekając o komunalizacji organ odwoławczy nie rozważył, jak to zalecał Wojewódzki Sad Administracyjny, czy uregulowania zawarte w powyższej ustawie nie stały na przeszkodzie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. W tym kierunku poszły bowiem późniejsze rozwiązania ustawowe, uwzględniające odrębność i specyfikę PKP w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. Nr 80, poz.720). W kontekście tej ustawy za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, kiedy podnosi nietrafną ocenę przez organ odwoławczy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. ( K 30/03, publ. OTK -A 2005/2/35 ). Organ odwoławczy stwierdził bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z powyższego wyroku Trybunału wynika, że nie tylko wydane przed 27 maja 1990 r., ale również późniejsze regulacje ustawowe dotyczące mienia PKP w tym podlegającego komercjalizacji restrukturyzacji i prywatyzacji, nie dotyczą komunalizacji mienia, o których mowa w art.5 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli nie dotyczą konkretnych składników pozostających przed 27 maja 1990 r. poza zarządem PKP . Tymczasem Trybunał Konstytucyjny oceniał stan prawny nieruchomości pozostających we władaniu PKP na dzień 27 października 2000 r., jako nieruchomości pozostających w zasobach Skarbu Państwa. Trybunał natomiast podkreślił w uzasadnieniu, że "gminy zainteresowane nieruchomościami Skarbu Państwa, w tym posiadanymi przez PKP, mogły się starać o ich przekazanie od 27 maja 1990 r. tj. przez 13 lat od wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, w oparciu o jej art.5 ust.3 i 4. Powyższe rozważania nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem rozpoznania.

Nietrafny jest natomiast zarzut skarżącej naruszenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową zasady dwuinstancyjności, bowiem jeśli organ drugiej instancji dochodzi do wniosku, że decyzja organu I instancji jest wadliwa, to w pierwszej kolejności powinien rozważyć wydanie decyzji reformatoryjnej, a dopiero jeśli nie jest to możliwe orzec kasacyjnie. W tej kwestii jest już ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne ( m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999, I SA 2127/98, publ.Lec 48721; 26 listopada 1999, I SA 37/99, publ.48670 ; 2 grudnia 1999 r., I SA 632/99,publ. Lex 48722 ; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r., III SA/ Wa 173/05, publ. Palestra 2005 r., nr 9-10, poz. 200 ).

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego, czy naruszył art.7 i 77 kpa, przy czym uchybienia te miały istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu naruszony został również przepis art. 5 ust.1 i art.11 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. Nr 32, poz.191 ze zm.).

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy w wyżej wskazanym kierunku, w szczególności ustosunkuje się do dokumentów przedłożonych przez skarżącą ( k. 36 akt I SA/Wa 319/03 dołączonych do nin. sprawy) w kontekście przepisów obowiązujących w dacie wskazanej w tych dokumentach tj. w 1958 r. i następnie dokona ponownej analizy, czy przedmiotowa nieruchomość istotnie stanowiła mienie, które można byłoby zakwalifikować, jako mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów władzy państwowej w rozumieniu art.5 ust.1 ustawy komunalizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy art.145 par.1 pkt.1 lit. a i c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) orzekł, jak w sentencji wyroku.