Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 454/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Krajowego do rozpoznania wniosku A. P. z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Krajowego w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prokuratora Krajowego na rzecz A. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] kwietnia 2021 r. A. P. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Prokuratura Krajowego (dalej: "PK", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) wytycznych Prokuratora Prokuratury Krajowej E. J. (względnie wytycznych Prokuratury Krajowej) w odniesieniu do udziału prokuratorów w postępowaniach dotyczących zarzutów wykroczeń/przestępstw polegających na prezentowaniu w przestrzeni publicznej ludzkich płodów po zabiegu aborcji,

2) informacji do jakich jednostek prokuratury te wytyczne zostały skierowane.

Skarżący wyjaśnił, że o istnieniu wytycznych dowiedział się z artykułu prasowego autorstwa E. I. pt. [...]. Jednocześnie przytoczył fragmenty tego artykułu.

Pismem z [...] maja 2021 r. PK poinformował skarżącego, że jego wniosek jest nieprecyzyjny w stopniu uniemożliwiającym jego właściwe rozpoznanie. Ogólne odwołanie się do artykułu prasowego, bez wskazania charakteru pisma, jego daty lub numeru uniemożliwia identyfikację wnioskowanego dokumentu. Organ wskazał, iż prokurator Prokuratury Krajowej czy Prokuratura Krajowa w świetle przepisów ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2021 r., poz. 66; dalej: "p.p.") nie są uprawnieni do wydawania wytycznych. Natomiast wszystkie wytyczne wydane od 2011 r. przez Prokuratora Generalnego zostały opublikowane na stronie internetowej Prokuratury Krajowej (stronie Biuletynu Informacji Publicznej).

Kolejnym wnioskiem z [...] maja 2021 r., przesłanym pocztą elektroniczną, skarżący zwrócił się do PK o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii pism podpisanych przez Prokuratora Prokuratury Krajowej E. J., skierowanych do Prokuratorów Regionalnych [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...].

Pismem z [...] maja 2021 r. organ powiadomił skarżącego, że wnioskowana przez niego informacja ma charakter dokumentu wewnętrznego, a w związku z tym nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.").

W dniu [...] czerwca 2021 r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność PK w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] maja 2021 r., zarzucając organowi naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej, poprzez błędne przyjęcie, że informacja, której dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie mieści się w zakresie przedmiotowym konstytucyjnego prawa podmiotowego;

2) art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, iż prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej obejmuje dostęp do dokumentów, poprzez ograniczenie dostępu do dokumentów w niniejszej sprawie;

3) art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii, a prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez ograniczenie wolności otrzymywania i przekazywania informacji wskutek ograniczenia wynikającego z niej prawa do informacji i w konsekwencji uniemożliwienie publicznej debaty na temat działalności władzy publicznej;

4) art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten przewiduje, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, poprzez błędne przyjęcie, że informacja, będąca przedmiotem wniosku nie stanowi informacji publicznej i w konsekwencji nieudostępnienie informacji na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p.;

5) art. 6 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten definiuje pojęcie dokumentu urzędowego, poprzez błędne uznanie, że wnioskowane dokumenty nie mają charakteru dokumentu urzędowego, stanowiąc "dokument wewnętrzny", podczas gdy wnioskowane dokumenty stanowiące treść oświadczenia woli oraz wiedzy zostały utrwalone i podpisane przez wskazanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji i zostały skierowane do innego podmiotu będącego organem władzy publicznej, a zatem w pełni odpowiadają definicji legalnej dokumentu urzędowego, o której mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p.;

6) art. 4 ust. 3 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. będące w posiadaniu takich informacji, poprzez nieudostępnienie w niniejszej sprawie informacji publicznej, w której posiadaniu jest organ.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: zobowiązanie PK do załatwienia wniosku z [...] maja 2021 r.; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny; zasądzenie od PK na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy, a także jego ocenę prawną. Stwierdził, że z informacji prasowych wynika, iż wnioskowane dokumenty zawierają określone stanowisko organu względem zagadnienia budzącego społeczne emocje, a mianowicie prezentowania w przestrzeni publicznej banerów zawierających fotografie zakrwawionych szczątków ludzkich. Zdaniem skarżącego, stanowisko urzędu prokuratorskiego, mającego hierarchiczną strukturę, wpływa na sposób interpretacji prawa przez podległe jednostki prokuratury. To zdaje się tłumaczyć aktywność procesową prokuratur w zaskarżaniu wyroków uznających odpowiedzialność wykroczeniową sprawców wykroczeń polegających na prezentowaniu w przestrzeni publicznej wielkoformatowych zdjęć martwych płodów ludzkich. W ocenie skarżącego, takie stanowisko przekłada się na ograniczenie możliwości poszukiwania ochrony prawnej przez osoby pokrzywdzone składające zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia wykroczeń związanych z ww. ekspozycjami.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący odniósł się do pojęcia informacji publicznej, dokumentu urzędowego i dokumentu wewnętrznego. Według skarżącego, niewątpliwie wnioskowana informacja stanowi dokument urzędowy, gdyż spełnia każdy element legalnej definicji tego pojęcia, ujętej w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. W żądanych dokumentach zawarta jest bowiem treść oświadczenia woli, jak również wiedzy (odnośnie sposobu rozumienia granic wolności słowa przysługujących jednostce i zadań prokuratury w tym zakresie); została ona utrwalona i podpisana przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, tj. Prokuratora Prokuratury Krajowej E. J. w ramach jej kompetencji, a także jest skierowana do innego podmiotu, tj. do Prokuratorów Regionalnych. Nawet gdyby uznać, że wnioskowana informacja nie stanowi dokumentu urzędowego, to prawo do informacji publicznej obejmuje swym zakresem dostęp do wszelkich dokumentów będących w posiadaniu podmiotów zobowiązanych. Dokumenty, o których udostępnienie skarżący wystąpił do PK, nie służyły wymianie informacji czy uzgadnianiu poglądów, ale stanowiły władcze - wpisane w istotę władzy publicznej - określenie sposobu działania jednostek prokuratury niższego szczebla przez jednostkę prokuratury wyższego szczebla.

W odpowiedzi na skargę PK wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z "dokumentami", lecz z pojedynczym pismem adresowanym do Prokuratora Regionalnego w P. Celem tego pisma było wyłącznie gromadzenie materiałów oraz uzgadnianie poglądów i stanowisk w zakresie postępowań o wykroczenia, w tym przypadku o wykroczenia przewidziane w art. 51 i 141 Kodeksu wykroczeń. Przedmiotowe pismo zostało sporządzone w ramach struktury organizacyjnej prokuratury i wymiany korespondencji pomiędzy podległymi jednostkami prokuratury. Ponadto znajduje się ono w tzw. zbiorze dokumentów "Ps", zaś akta tego typu są zbiorem dokumentów wykorzystywanych przy wykonywaniu obowiązków służbowych przez prokuratora i stanowią techniczny instrument mający ułatwić gromadzenie informacji.

Organ wskazał, że art. 1 § 1 p.p. jednoznacznie ustanawia zasadę jednolitości prokuratury, wedle której wszyscy prokuratorzy tworzą jednolitą strukturę organizacyjną, a co za tym idzie działania poszczególnych prokuratorów stanowią integralną część prokuratur jako całości. Oznacza to, iż żądany dokument nie był skierowany do podmiotu zewnętrznego, jak to sugeruje skarżący. Jest to dokument wewnętrzny, sporządzony w ramach struktury organizacyjnej prokuratury, który zawiera ocenę przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Nie przesądza on o sposobie zakończenia postępowania, gdyż w tym zakresie wydanie rozstrzygnięcia należy do sądu. Poza tym pismo to stanowi wskazówkę dotyczącą korzystania z uprawnień procesowych prokuratora jako strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie podnosi się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że PK – jako organ władzy publicznej - jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.

Przedmiotem sporu między stronami jest natomiast to, czy objęte żądaniem pismo stanowi informację publiczną, w szczególności dokument urzędowy, czy też ma charakter dokumentu wewnętrznego.

Wprawdzie u.d.i.p. nie definiuje wprost pojęcia "informacji publicznej", wskazując jedynie w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, lecz w doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że "informację publiczną" stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Podkreśla się przy tym, iż przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi ustawową regulację konstytucyjnej normy zawartej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, która daje obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności".

Doktryna oraz orzecznictwo, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio.

Przepisy u.d.i.p. nie definiują również pojęcia "dokumentu wewnętrznego", które zostało wypracowane w orzecznictwie na tle wykładni art. 6 ust. 2 u.d.i.p. zawierającego definicję "dokumentu urzędowego". Analiza dotychczasowych orzeczeń sądów administracyjnych pozwala przyjąć, że dokumenty o charakterze wewnętrznym, to dokumenty, które: (1) służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk; (2) mogą określać zasady działania w określonych sytuacjach, mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu, np. analizy, opinie, sprawozdania; (3) służą wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzają o kierunkach działania organu i nie są w związku z tym wiążącym wyrazem stanowiska organu; (4) mają jedynie charakter organizacyjny i porządkowy (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10; z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 666/12; z 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1883/14; z 20 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2649/15 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Omawiana materia była również przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu prawnym do wyroku z 13 listopada 2013 r., sygn. akt P 25/12 (OTK-A 2013 nr 8, poz. 122) wskazał, że z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają jednak treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Zatem przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw (vide wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 315/17).

Biorąc pod uwagę z jednej strony powyższe poglądy prawne, a z drugiej strony treść przedłożonego przez organ na wezwanie Sądu objętego wnioskiem dokumentu (niepodlegającego udostępnieniu skarżącemu), Sąd doszedł do przekonania, iż nie może on zostać uznany za dokument o charakterze wewnętrznym, a wręcz przeciwnie - jest to dokument urzędowy. Wskazane we wniosku skarżącego pismo z [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...], podpisane przez Prokuratora Prokuratury Krajowej E. J. i skierowane do Prokuratora Regionalnego w P. przedstawia ocenę prawną (opinię) dotyczącą sprawy publicznej jaką jest prezentowanie w miejscu publicznym transparentów (banerów) przedstawiających płody ludzkie po zabiegu aborcji, czyli zakrwawione szczątki ludzkie. Przyznaje to organ w odpowiedzi na skargę, wskazując, iż dokument "został skierowany w ramach struktury organizacyjnej prokuratury i zawiera ocenę przepisów powszechnie obowiązującego prawa , która zdaniem osoby podpisującej to pismo jest prawidłowa".

W ocenie Sądu, żądane pismo nie posiada charakteru organizacyjnego, porządkowego, technicznego, nie zostało sformułowane w procesie legislacyjnym, nie stanowi wewnętrznej opinii służącej do powstania aktu będącego formą działalności PK, nie służy wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, konsultacji, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, ani nie ma charakteru niewiążącego. Zawiera bowiem określone wytyczne – nakazy podjęcia przez adresata przedmiotowego pisma konkretnych działań, w tym działań wymagających współpracy z innymi podmiotami władzy publicznej. Zatem omawiane pismo nie ma charakteru organizacyjnego czy technicznego (np. nie określa sposobu kompletowania akt, gromadzenia materiałów sprawy), lecz odnosi się do prezentowania przez prokuratorów stanowiska merytorycznego na pewnym etapie postępowań sądowych w sprawach o wykroczenia przewidziane w art. 51 i art. 141 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r., poz. 2008).

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że pismo PK stanowi "wskazówkę dotyczącą korzystania z uprawnień procesowych przez prokuratora jako strony postępowania". Przeczy temu treść żądanego pisma, sformułowania w nim użyte, oczekujące przyjęcia określonych postaw w konkretnych sytuacjach procesowych. Nie bez znaczenia jest przy tym kontekst ustrojowy, związany z hierarchiczną organizacją prokuratury oraz służbową podległością prokuratorów względem przełożonych, co znajduje swój wyraz także w przepisach art. 13 § 1 i 3 p.p., a także w treści przedmiotowego pisma.

Z tych względów uznać należało, że objęte wnioskiem pismo z [...] sierpnia 2019 r. nie nosi cech dokumentu wewnętrznego, lecz stanowi podlegający udostępnieniu dokument urzędowy. Cechę materialną dokumentu urzędowego stanowi fakt, iż został on sporządzony przez odpowiedni organ administracji publicznej oraz w zakresie jego działania (vide I. Kamińska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, uwaga 33 do art. 6).

Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają uznanie zasadności skargi oraz zobowiązanie PK do załatwienia wniosku skarżącego z [...] maja 2021 r. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozpoznając ww. wniosek, organ rozważy, czy udostępnić żądane pismo skarżącemu, czy też zachodzą przeszkody w jego udostępnieniu, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. W tym ostatnim przypadku PK wszechstronnie uzasadni swoje stanowisko w decyzji.

W punkcie drugim sentencji wyroku Sąd w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, iż bezczynność organu nie była rażąca. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak również w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Opisane wyżej okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Nieudostępnienie skarżącemu żądanego pisma wynikało z odmiennej oceny prawnej co do charakteru tego dokumentu, a tym samym możliwości jego udostępnienia jako informacji publicznej.

Z tej też przyczyny Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie żądania wymierzenia PK grzywny. Jak się podkreśla w orzecznictwie, stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony (vide wyrok NSA z 7 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1029/21). Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide wyrok NSA z 12 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 927/21). Powyższe sytuacje nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie.

Zawarte w punkcie czwartym sentencji wyroku postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego (obejmujących kwotę wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł) oparte zostało na przepisie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a.