Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1442/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt. 8, art. 151 § 1, art. 161 § 1 pkt. 3, art. 183 § 1 i 2, art. 174 pkt. 1 i 2, art. 133 § 1, art. 134, art. 141 § 4, art. 184, art. 209 i art. 210, art. 250, art. 258-261
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 364/11 w sprawie ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 364/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1) i przyznał wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (2).

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 19 sierpnia 2011 r., powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, W.S. złożył do Wójta Gminy Klembów wniosek o wydanie odpisu zarządzenia z dnia 27 lipca 2007 r., nr [...] wraz z załącznikami.

Zobowiązany organ pismem z dnia 1 września 2011 r. poinformował, że żądana informacja publiczna znajduje się na stronie internetowej BIP pod adresem www.bip.klembów.pl w zakładce prawo lokalne, zarządzenia wójta.

W.S. w dniu 13 października 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy Klembów w sprawie nierozpoznania jego wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r.. W uzasadnieniu skargi podał, że pod podanym adresem internetowym żądana informacja nie jest dostępna, gdyż umieszczona pod nim informacja dotyczy zarządzenia o nr [...]. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy Klembów do udostępnienia żądanej informacji publicznej, ukaranie go grzywną i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że brak dostępu do treści zarządzenia na stronie internetowej może wynikać z przyczyn technicznych, a zatem z przyczyn niezależnych od organu. Podał, że w dniu 1 września 2011 r. skarżący został poinformowany że żądana informacja publiczna znajduje się na stronie internetowej BIP, co wyczerpuje obowiązki organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej wynikające z obowiązujących przepisów.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wnioskowany przez skarżącego odpis zarządzenia nr [...] jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Zamieszczenie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza zatem obowiązek jej udostępnienia na wniosek.

W rozpoznawanej sprawie skarżący podał, że wskazana przez organ zakładka w BIP zawiera inne zarządzenie. Natomiast organ konsekwentnie twierdził, że żądana przez skarżącego informacja publiczna została zamieszczona na wskazanej stronie, o czym skarżący został poinformowany.

Przedstawione przez organ wyjaśnienia związane z umieszczeniem żądanej informacji w BIP nie dają podstaw do przyjęcia, że w dacie wniesienia skargi zobowiązany organ pozostawał w bezczynności. Sąd I instancji podkreślił, że brak możliwości dostępu do informacji na stronie internetowej może wynikać z przyczyn niezależnych od podmiotu zamieszczającego informację. W konsekwencji brak możliwości dostępu do informacji nie oznacza, że informacja ta nie została zamieszczona przed wniesieniem skargi, ponieważ ewentualny błąd techniczny nie przesadza o bezczynności organu, który tę wiadomość zamieścił.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.S. podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.:

art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw, z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na przyjęciu, iż organ w momencie wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej,

art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 151 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ udostępnił żądaną informację publiczną już po wniesieniu skargi na bezczynność w tym przedmiocie, co dawało jedynie możliwość umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy z akt postępowania nie wynika, by żądana informacja publiczna została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej przed dniem wniesienia skargi.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji skarżący kasacyjnie podniósł, że oddalenie skargi dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej może nastąpić jedynie w przypadku ustalenia, że organ informację tą udostępnił przed dniem wniesienia skargi. Z tego względu kwestią kluczową staje się precyzyjne ustalenie momentu zamieszczenia wnioskowanej informacji w BIP, a w konsekwencji momentu, w którym skarżący mógł wspomnianą informację stamtąd pozyskać. W przekonaniu wnoszącego skargę kasacyjną udostępnienie pod linkiem do zarządzenia nr [...] innego dokumentu - zarządzenia nr [...], nie może z przyczyn oczywistych zostać uznane za udostępnienie zarządzenia nr [...], nawet jeśli nastąpiło wskutek błędu czy omyłki informatyka. Udostępnienie informacji musi być realne i wykonalne. Wadliwie działający link - choćby wskutek niedopatrzenia osoby administrującej stroną internetową organu - oznacza faktyczny brak udostępnienia informacji. Ustalenie poczynione przez Sąd I instancji jakoby udostępnienie informacji miało miejsce przed wniesieniem skargi było zatem wadliwe, przez co Sąd ten naruszył art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. Wadliwość ta skutkowała jednocześnie niezasadnym zastosowaniem art. 10 ust. 1 ustawy. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy zwłaszcza, że realna możliwość zapoznania się z treścią dokumentu nastąpiła dopiero w dniu 4 października 2011 roku.

Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podkreślił, że fakt udostępnienia informacji już po wniesieniu skargi przesądzać winien o konieczności umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wójt Gminy Klembów wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, jednak żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie.

W ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 151 i art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Przepis art. 133 P.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I instancji, z którą nie zgadza się skarżący kasacyjnie. Naruszenie tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże konkretne zdarzenia wynikające z akt sprawy, których Sąd I instancji nie uwzględnił oraz ich wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.

Zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną nie został w żaden sposób uzasadniony.

Z kolei art. 141 § 4 P.p.s.a. nakazuje Sądowi pierwszej instancji przedstawienie w uzasadnieniu wyroku zwięzłego stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. W związku z tym zarzutem zauważyć należy, że zgodnie z art. 184 P.p.s.a. błędne uzasadnienie tylko wówczas może stanowić przesłankę do wzruszenia zaskarżonego wyroku, gdy rzutuje na treść rozstrzygnięcia. Jeśli mimo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu nie ma podstaw do jego kwestionowania. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w omawianym przepisie. Przypomnieć należy, iż wszelkie naruszenia przepisów postępowania tylko wówczas mogą stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał w jaki sposób wskazane uchybienie miałoby wpłynąć na treść zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szczegółowo wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia wyjaśniając dlaczego uznał, że organ nie pozostaje w bezczynności.

Gdy chodzi o zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. to wskazać należy, że jest to przepis kompetencyjny i nie zostało w uzasadnieniu skargi kasacyjnej omówione, gdzie kasator upatruje jego naruszenia. Natomiast oceniając ten zarzut w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 151 § 1 i art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a. analiza uzasadnienia tego zarzutu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie zawiera ono niezbędnego elementu jakim jest wykazanie, że naruszenie przez Sąd I instancji wymienionych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna oprócz ogólnikowego powołania się taki skutek naruszenia, w żaden sposób nie próbuje nawet wskazać z czego ów skutek wynika i na czym polega.

Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji. ( por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011r. I OSK 513/11 LEX nr 1069664 ).

Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że skoro skarżący skutecznie nie podważył ustaleń Sądu I instancji, że wnioskowana przez niego informacja w dniu 8 września 2011r. była dostępna na stronach BIP, to Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę uznając, że organ nie jest bezczynny w sprawie, zamiast jak chce tego skarżący umorzyć postępowanie.

Przepis art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.

Sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego ( por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012r. I FSK 1838/11 Lex nr. 1103907 i z dnia 13 września 2011r. I FSK 1184/11 Lex nr. 964573 ).

W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność organu pochodzi z dnia 8 września 2011r. W tej dacie organ nie pozostawał bezczynny, co słusznie skutkowało oddaleniem skargi i nie było podstaw do umorzenia postępowania. Organ pismem z dnia 1 września 2011 r. poinformował bowiem skarżącego, że żądana informacja publiczna znajduje się na stronie internetowej BIP pod adresem www.bip.klembów.pl w zakładce prawo lokalne, zarządzenia wójta. Udzielenie w ustawowym terminie powyższej informacji wyczerpuje, w przekonaniu Sądu, obowiązki organu wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przejściowy brak dostępu do danych tego ustalenia nie zmienia. W przypadku trudności z dostępem do znajdujących się w BIP żądanych danych skarżący powinien poinformować o tym fakcie organ lub podmiot zarządzający danymi.

Przechodząc do oceny zarzutów o charakterze materialnym w postaci błędnego zastosowania przez Sąd art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy przypomnieć jego treść. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.

Zaprezentowane w skardze kasacyjnej uzasadnienie zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego sprowadza się w istocie do zakwestionowania przez skarżącego ustaleń Sądu I instancji, że żądana przez niego informacja publiczna została udostępniona poprzez jej zamieszczenie na stronach Biuletynu Informacji Publicznej.

Organ administracji publicznej nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku wówczas, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej. Konsekwencją wprowadzenia określonej informacji do publicznego obiegu jest wyraźne ograniczenie możliwości wnioskowania o udzielenie informacji publicznej, jeśli została ona zamieszczona uprzednio w Biuletynie Informacji Publicznej. Tryb wnioskowy jest, więc możliwy dopiero po ustaleniu, czy informacja została zamieszczona w Biuletynie. Jeśli wynik tych ustaleń jest pozytywny, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma prawo nieudzielenia informacji w trybie wnioskowym, powołując się na fakt udostępnienia jej w Biuletynie Informacji Publicznej. Zasadność powyższego stanowiska potwierdza zarówno orzecznictwo (por. np. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SAB 372/03, opubl. [w:] "Wokanda" z 2004 r. Nr 5, poz. 33 oraz z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt OSK 205/04, Lex nr 158987, jak i piśmiennictwo (por. M. Bernaczyk, Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2008 r., s. 150-151). W niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało podważone, że organ dokonał publikacji żądanego przez skarżącego zarządzenia nr [...] na stronie internetowej. Natomiast okoliczność, że ze względów np. technicznych czy tez błędu administratora strony internetowej, żądany dokument nie "wyświetlił" się na stronie nie pozwala na uznanie, że organ pozostaje w bezczynności.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej i na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P p s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a