Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1648/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S. A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości Skarbu Państwa z mocy prawa przez gminę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. A. w W., od decyzji komunalizacyjnej Wojewody Ś. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w części dotyczącej działki nr [...], orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę R., z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w granicach administracyjnych Miasta R., w obrębie [...] P. na k. m. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr: [...], uregulowanej w Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy VIII Wydział Ksiąg Wieczystych w R. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że opisana na wstępie nieruchomość została pierwotnie ujawniona jako własność Skarbu Państwa w księdze wieczystej P. wykaz [...], na podstawie zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] listopada 1964 r.

Wojewoda Ś. wyjaśnił, że w dniu 27 maja 1990 r. żadna z opisanych na wstępie działek nie była obciążona prawem zarządu lub użytkowania, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Większość przedmiotowych działek stanowią grunty zagospodarowane drogami lub jest zajęta pod pasy drogowe. Co się zaś tyczy działki nr [...] organ I instancji wyjaśnił, że stanowi ona częściowo pas drogi publicznej - ul. Ś. w R., która została zaliczona do kategorii drogi gminnej na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] czerwca 2011 r. Pozostała część tej działki zajęta jest infrastrukturą kolejową.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. P. S.A. poinformowało, że nie uzyskało przed dniem 27 maja 1990 r. decyzji o prawie zarządu do tej działki.

W ocenie Wojewody Ś., oznacza to, że opisana na wstępie nieruchomość należała do t.o.a.p. stopnia podstawowego, a tym samym podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" na rzecz właściwej gminy - Gminy R. Organ I instancji stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 11 i art. 12 ustawy, które wyłączałyby przedmiotową nieruchomość z komunalizacji, w tym w zakresie działki nr [...].

Odwołanie od decyzji Wojewody Ś., w części dotyczącej działki nr [...] złożyły P. S. A. w Warszawie. W ocenie odwołującego się, zaskarżona decyzja Wojewody Ś. narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 Kpa poprzez brak zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Zdaniem odwołującego się, z faktu, że P. S.A. nie jest w posiadaniu dokumentu - decyzji o przekazaniu w zarząd, nie wynika, iż taki dokument nie istnieje lub nie istnieją inne dokumenty potwierdzające taką okoliczność. Tym bardziej, że na nieruchomości zlokalizowana jest infrastruktura kolejowa - linia kolejowa K. L. – N., rok budowy [...]. Z powyższego wynika, że działka ta była zarządzana przez jednostki P. Odwołujący podniósł ponadto, że prawo zarządu jego poprzednika prawnego do przedmiotowej działki wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. z 1970 r. Nr 9, poz. 76), a następnie z ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" oraz rozumienia terminu "prawo zarządu", poprzez pryzmat przyjętych w okresie PRL, odnośnie własności państwowej, koncepcji prawnych i uwarunkowań ustrojowo-ideologicznych. Mając na uwadze powyższe, zdaniem odwołującego się, przedmiotowa działka nie spełniała przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 ustawy.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] stycznia 2015 r. stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, mieniem właściwych gmin.

Organ odwoławczy podkreślił, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, tj. dzień 27 maja 1990 r. W pierwszej kolejności organ administracji publicznej winien ustalić, czy w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowe mienie stanowiło własność Skarbu Państwa, a następnie po pozytywnym ustaleniu w tym zakresie - czy należało w tym dniu do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy. Po ustaleniu, że mienie spełniało przesłanki do jego komunalizacji z mocy prawa, organ winien w dalszej kolejności ustalić, czy nie wystąpiły negatywne przesłanki wskazane w art. 11-art. 12 ustawy.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Dla ustalenia, czy nieruchomość ta należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do". Zarówno wydzielanie, jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne przekazywanych im przez właściwy organ państwa, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd, następowało przed dniem 27 maja 1990 r., w trybie określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) – zwanej dalej "uggwn", a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które przeszło potem w zarząd, czy jeszcze wcześniej, decyzjami władz państwowych, wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych.

Z przepisu art. 38 ust. 2 uggwn wynikało, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości i wszystkie państwowe jednostki miały, wynikający z przepisu art. 38 i następnych uregulowań tej ustawy obowiązek uregulowania stanu prawnego gruntów faktycznie przez nie wówczas użytkowanych, niezależnie od tego, kiedy i od kogo przejętych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1697/11 dokonał wykładni pojęcia ,,należące do". W opinii Sądu pojęcie "należenia" mienia jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 uggwn, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy, zgodnie z którym, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Skoro zatem, zgodnie z art. 6 uggwn, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej. Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości należały do właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej (art. 3 ust. 1 uggwn). Z kolei w ust. 2 art. 3 uggwn stanowiła, że ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami.

Z akt sprawy nie wynika ażeby, w formie prawem przewidzianej, przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz P., co zresztą potwierdza sam odwołujący się, a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Zdaniem Komisji, nie znajduje uzasadnienia zarzut odwołującego się naruszenia przez organ I instancji art. 7 i art. 77 Kpa. Wojewoda Ś. przed wydaniem powołanej na wstępie decyzji zebrał materiał niezbędny do jej wydania, m.in. występując do odwołującego się o wskazanie, czy działka nr [...], w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie poprzednika prawnego P. S.A. Dokumenty wskazujące, że cała opisana na wstępie nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa oraz ustalenia jej stanu prawnego na tę datę dokonał Prezydent Miasta Rybnika jako wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Z akt sprawy nie wynika ażeby Wojewoda Ś. został poinformowany przez którąkolwiek ze stron postępowania, że została wydana konkretna decyzja określonego organu o ustanowieniu zarządu na rzecz poprzednika prawnego odwołującego się, której dana strona nie posiada lub nie może odnaleźć. Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej działki, jej stan prawny, który został ustalony m.in. na podstawie wyjaśnień Prezydenta Miasta R. oraz odwołującego się, organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Przyjęcie poglądu prezentowanego przez odwołującego się sprowadzałoby się w istocie do uznania, że dopóki organ I instancji nie znajdzie decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, dopóty nie może wydać decyzji komunalizacyjnej (w istocie mógłby wydać jedynie decyzję odmowną). Chybiony jest również pogląd odwołującego się, że prawo zarządu P. do przedmiotowej nieruchomości powstało z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Stanowisku temu przeczy ukształtowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyrażono pogląd, że przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym P., jako aktu o charakterze ogólnym (abstrakcyjnym), nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości, ale mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia. Z kolei akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa P. oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i również nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Natomiast, jak już wyżej wskazano, P. nie wykazało, aby dysponowało takim indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1080/09, przepis art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", stanowi w sposób ogólny, że wszelkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei, stanowią z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo P. własnością Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo to zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i zarządzie. Nie można skutecznie twierdzić, by powstanie tego prawnorzeczowego tytułu po stronie P. następowało z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tej normy w akcie administracyjnym. W konsekwencji przedmiotowa nieruchomość nie należała do P., a tym samym należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i jako taka podlegała komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy na rzecz właściwej gminy.

W niniejszej sprawie nie znajduje również zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. P. w dniu 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, iż organem założycielskim przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 760/07, LEX nr 505356). Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość była wyłączona z komunalizacji na rzecz właściwej gminy - Gminy R., w trybie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], w części dotyczącej działki nr [...], P. S.A. w W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciły: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Ś., pomimo że ta winna być chylona; 2) art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez zastosowanie norma prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego, zastosowanie legalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że prawo zarządu P. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, jak również brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do treści dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu dowodom tym organ odmówił mocy dowodowej; II. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj: 1) art. 5 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ustawy poprzez uznanie, że z powyższych przepisów wynika, iż do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że dana nieruchomość nieobjęta była prawem zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, podczas gdy przepis ten warunkuje wydanie wspomnianej decyzji ustaleniem, że należała ona do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego; 2) art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ustawy przez nieuwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie uggwn znajdowały się w posiadaniu Przedsiębiorstwa państwowego P. przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa; 3) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 981 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażenie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę, oraz że z przepisów tych wynika, iż P. gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji P. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe P. w toku jego dalszej działalności; 4) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P., oraz że grunty takie wyłączone są spod komunalizacji, jak również błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki komunalizacji, wyłączając zastosowanie tych przepisów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w obszernych motywach skargi, P. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma to, czy Przedsiębiorstwo Państwowe P., nie posiadając żadnego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do mienia nieruchomego, oznaczonego obecnie jako działka nr [...] (tej nieruchomości dotyczyło odwołanie i skarga), powołując się na regulacje prawne normujące status prawny P. i wywodząc z nich swój tytuł prawny mogło stanąć na przeszkodzie komunalizacji tegoż mienia na rzecz Gminy R.

Analizując tą kwestię należy zacząć od tego, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - staje się w dniu wejścia życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Przy czym - jak trafnie podniosła Komisja – "należenie" mienia do przedsiębiorstwa państwowego rozumieć trzeba jako kategorię prawną, a nie faktyczną. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486), dokonując wykładni art. 5 ust. 1, wyjaśnił bowiem, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należało do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem wówczas przedsiębiorstwo państwowe wykonywało względem tego mienia różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne płynące z ustanowionego zarządu.

Wymaga podkreślenia, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy pod względem systemowym był powiązany z przepisem art. 6 ust. 1 uggwn, który przewidywał domniemanie prawne, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby przeciwstawić się komunalizacji mienia osoba faktycznie mieniem tym władająca musiała w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niej w sensie prawnym, a nie faktycznym. Udowodnienie władania mieniem w sensie prawnym (także mieniem wykorzystywanym częściowo pod infrastrukturę kolejową) wymagało przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art. 38 ust. 2 uggwn lub aktów (np. decyzji administracyjnych, protokołów przekazania mienia) wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu gospodarki gruntami, dokumentujących określony tytuł prawny (użytkowanie, zarząd i użytkowanie, zarząd).

Tymczasem z informacji przedłożonych przez Prezydenta Miasta R. w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. wraz z załączonym do niego wypisem i wyrysem z obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R., zatwierdzonego uchwałą W. w K. Nr [...] z dnia [...] maja 1979 r. (Dz. U. W. z dnia [...] maja 1979 r. Nr [...], poz. [...]) wynika, że sporna działka nr [...] znajdowała się wówczas na obszarze o przeznaczeniu kolejowym ([...] - tereny kolejowe). Z zaświadczenia Sądu Rejonowego w R. (sądu wieczystoksięgowego) z dnia [...] lipca 2010 r. oraz wydruku z elektronicznej księgi wieczystej Kw nr [...] wynika, że w dacie 20 maja 1990 r. działka nr [...] była zapisana w Kw P. wyk. [...] i jako właściciel tej nieruchomości ujawniony był tylko Skarb Państwa na podstawie zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] listopada 1964 r., wpisano do Kw [...] września 1965 r. Księgę wieczystą Kw nr [...] dla spornego gruntu założono w 1993 r. W wypisie z rejestru gruntów, wskazującego na stan spornej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m2 sklasyfikowana była jako "rowy" (symbol W). Ze stanowiska przedstawionego przez Prezydenta Miasta R. w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. wynika, że nieruchomości zapisane w Kw nr [...] (a więc także działka nr [...]) nie były w dniu 27 maja 1990 r. obciążone prawem zarządu i użytkowania. P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. poinformowała organ, że według wiedzy tej Spółki w dniu 27 maja 1990 r. P. nie uzyskało tytułu prawnego, tj. decyzji potwierdzającej prawo zarządu do działki nr [...].

Zatem uznać należy, że Przedsiębiorstwo Państwowe P. w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymowało się tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], który komunalizacji stałby na przeszkodzie.

Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów skargi Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że tytuł prawny Przedsiębiorstwa Państwowego P. do działki nr [...] można wywieść z przepisów aktów prawnych, na podstawie których utworzono przedsiębiorstwo państwowe P. (por. m.in. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1259/05, I OSK 1457/06, I OSK 1947/06 i I OSK 187/07). Obowiązująca w dniu 27 maja 1990 r. ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" ,czy przepisy poprzednich aktów prawnych regulujących tę materię nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa zarządu. Przepisy tych aktów prawnych nie wskazywały expressis verbis, że do konkretnego mienia będącego w dyspozycji P., temu przedsiębiorstwu służy określony tytuł prawny (zarząd powierniczy, użytkowanie, zarząd i użytkowanie, zarząd). W regulacjach tych brak również uregulowań określających sposób i organ właściwy do potwierdzania uprawnień P. do mienia będącego w jego dyspozycji, dlatego też uzyskanie przez P. władania gruntem winno nastąpić na podstawie właściwych przepisów regulujących gospodarkę gruntami publicznymi. Nie można zaakceptować stanowiska, że P. S.A. ma możliwość dokumentowania w zewnętrznym obrocie prawnym tytułu prawnego do oznaczonego, co do tożsamości mienia, którym dysponuje, poprzez ogólne powołanie się na przepisy aktów normatywnych określających status prawny Przedsiębiorstwa Państwowego P.

Nie można również podzielić stanowiska, że w niniejszej sprawie może mieć znaczenie przepis art. 80 uggwn (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 1991 r. jeżeli chodzi posiadaczy gruntów państwowych (art. 80 ust. 2 uggwn) wykracza poza datę komunalizacji. Poza tym potwierdzenie nabycia zarządu w trybie tego przepisu nie następowało z mocy samego prawa, lecz na podstawie konstytutynwnej decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd wydawanej przez rejonowy organ rządowej administracji ogólnej.

Zdaniem Sądu, powoływanie się przez stronę skarżącą na przepisy art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w sprawie nabycia mienia w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest chybione. Przepisy powołanej ustawy, która weszła w życie po dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego aktualnie własność ogólnonarodową (państwową), przekazywanego w trybie art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli decyzjami konstytutywnymi, nie mogą natomiast odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym. W kwestii znaczenia przepisu art. 34a dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) - który wprowadza przepis art. 34a - odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej, czego konsekwencją jest umorzenie postępowań przewidziane w art. 5 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. Przepis art. 34a nie dotyczy natomiast niezakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa.

Trafnie wskazuje P. S.A., że organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji skoncentrował się na zagadnieniu braku po stronie P. tytułu prawnego do spornego mienia. Wobec braku wykazania się przez P. S.A. dokumentem potwierdzającym prawo zarządu swego poprzednika prawnego oraz brakiem tego rodzaju dowodów w zasobach organu właściwego do spraw geodezji i gospodarki mieniem, czy sądu wieczystoksięgowego – mienie podlegało komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skoro przedmiotowy grunt był 27 maja 1990 r. w faktycznej dyspozycji P., a więc w grę nie wchodziło władanie gruntem w sensie prawnym przez inne podmioty wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, to wówczas działało domniemanie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 uggwn wskazujące, że grunt państwowy jest zarządzany przez terenowy organ administracji państwowej. Takimi organami w zakresie gospodarki gruntami do dnia 27 maja 1990 r. były rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego (art. 3 uggwn).

Rację ma Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 11 ustawy wskazujący przeszkodę do komunalizacji, ponieważ Przedsiębiorstwo Państwowe P. nie zostało wymienione w wykazie przedsiębiorstw zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301). Nie ma dowodu na to, że 27 maja 1990 r. mienie to faktycznie służyło wykonywaniu zadań publicznych przez organy administracji rządowej lub organy władzy państwowej (był to teren o przeznaczeniu kolejowym). Nie budzi natomiast wątpliwości to, że P. miało status przedsiębiorstwa państwowego.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej Spółki, że dla niniejszej sprawy mógł mieć znaczenie przepis art. 42 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1987 r. Nr35, poz. 201 ze zm.). Samo wyposażenie przez organ założycielski tworzonego przedsiębiorstwa państwowego w takie składniki mienia, jak grunty Skarbu Państwa, mogło bowiem nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów uggwn (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1995 r., sygn. akt III CZP 70/95, OSNC 1995/10/1450). Sam akt utworzenia przedsiębiorstwa nie kreował tytułu prawnego do mienia nieruchomego.

Biorąc to wszystko pod uwagę i nie dopatrując się wskazywanych w skardze naruszeń prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.