Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4340/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.),

- art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669, późn. zm.), w związku z:

- art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 2, art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669, z późn. zm.),

- art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.),

- § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 774),

po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] września 2014 r. wniesionego przez M. K., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: Ubojnia i Przetwórstwo Mięsne M. K., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], nakładającej karę pieniężną w wysokości 1.200,00 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej o nazwie:

- "Kiełbasa dolnośląska", kiełbasa wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona - partia produkcyjna 20,0 kg (luzem), w cenie sprzedaży netto 12,29 zł/kg, brutto: 12,90 zł/kg (5 % VAT), o wartości brutto 258,00 zł, termin przydatności do spożycia 25.01.2014 r., termin przydatności jest jednocześnie numerem partii produkcyjnej, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 21-24 stycznia 2014 r. przez inspektorów Wydziału Kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych [...], działających na podstawie upoważnienia Nr 08/2014 z dnia 20 stycznia 2014 r., u przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ubojnia i Przetwórstwo Mięsne, M. K., M., [...] S. dokonano sprawdzenia jakości m.in. artykułu:

- "Kiełbasa dolnośląska", kiełbasa wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona - partia produkcyjna 20,0 kg (luzem), w cenie sprzedaży netto 12,29 zł/kg, brutto: 12,90 zł/kg (5 % VAT), o wartości brutto 258,00 zł, termin przydatności do spożycia 25.01.2014 r., termin przydatności jest jednocześnie numerem partii produkcyjnej.

W toku kontroli pobrano próbkę z ww. partii artykułu rolno-spożywczego w celu przeprowadzenia oceny organoleptycznej, analiz laboratoryjnych oraz sprawdzenia prawidłowości znakowania w zakresie spełnienia zadeklarowanych przez producenta dla ww. wyrobu.

Na podstawie wyników analizy laboratoryjnej przeprowadzonej na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Centralnym Laboratorium [...] w [...] (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].01.2014 r.), w przedmiotowej partii wędlin stwierdzono obecność cząstek kości.

Strona w dokumencie pod nazwą Norma Zakładowa Nr 2/III z dnia 04.12. 2012 r. "Kiełbasa dolnośląska" oraz recepturze "Kiełbasa dolnośląska" wskazuje między innymi używanie jako surowca wyłącznie mięsa wieprzowego pochodzącego z tusz zwierząt rzeźnych tj.: mięso wieprzowe kl. II a 20 %, mięso wieprzowe kl. II b 60 %, mięso wieprzowe kl. III 20 %. Przywołana przez producenta klasyfikacja mięsa jest tożsama z klasyfikacją określoną w Polskiej Normie PN-A-82014: 1997 "Mięso i przetwory mięsne. Mięso bez kości do produkcji przetworów z mięsa rozdrobnionego".

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ I instancji wszczął postępowanie w wyniku którego wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. Od tej decyzji M. K. wniosła odwołanie.

Strona podnosiła, że w toku kontroli przebadane zostały dwie partie różnych produktów (kiełbas). W jednej z partii stwierdzono obecność cząstek kości, w drugiej nie, pomimo, że obie partie zostały wyprodukowane z takiej samej partii surowca.

Ponadto wskazywała, że termin przydatności do spożycia pobranych partii do badania upłynął 25.01.2014 r., zaś wyniki badań otrzymał on dopiero 27.02.2014 r., co pozbawiło odwołującą się możliwości powtórnego przeprowadzenia analizy fizyko-chemicznej zakwestionowanej partii.

Zdaniem strony z dokumentów kontrolnych nie wynikało też, że pobrana próbka kiełbasy będzie badana pod kątem obecności cząstek kości.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych odwołując się do definicji jakości handlowej zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wskazał, że brak w oznakowaniu wyrobu deklaracji dotyczącej obecności cząstek kości w mięsie użytym do produkcji kiełbasy pozwala zakwalifikować tę partię wyrobu jako artykuł rolno-spożywczy o niewłaściwej jakości handlowej. Nieprawidłowość ta stanowi istotne naruszenie interesów konsumenta.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych: Mięśnie szkieletowe ssaków i ptaków gatunków uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi wraz z przeponą i żwaczem, z wyłączeniem serca, języka, mięśni głowy innych niż żwacze, mięśni nadgarstka, stępu i ogona, wraz z naturalnie zawartą lub przynależną tkanką (mięso ssaków i ptaków), z wyłączeniem mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiące składnik środka spożywczego, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia "mięso", z podaniem nazwy wskazującej na gatunek zwierzęcia, z którego ono pochodzi, jeżeli zawartość tłuszczu i tkanki łącznej w tym mięsie nie przekracza:

1) 25% tłuszczu i 25% tkanki łącznej - w przypadku mięsa ssaków innych niż króliki i świnie oraz mieszanek mięsa z przewagą mięsa ssaków;

2) 30% tłuszczu i 25% tkanki łącznej - w przypadku mięsa świń;

3) 15% tłuszczu i 10% tkanki łącznej - w przypadku mięsa ptaków i królików.

W ocenie organu z powyższego wynika zatem, iż przez mięso należy rozumieć jedynie mięśnie szkieletowe wraz z przeponą i żwaczem.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podniósł, że w zakwestionowanym produkcie o nazwie: "Kiełbasa dolnośląska," kiełbasa wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona – partia produkcyjna 20,0 kg (luzem), producent wykazał na etykiecie następujący skład: mięso wieprzowe 73 %, woda, tłuszcz wieprzowy, sól, skrobia ziemniaczana, błonnik pszenny, przyprawy naturalne i ich ekstrakty, stabilizator E 451, cukier gronowy, wzmacniacz smaku E 621, białko zwierzęce wieprzowe, substancja zagęszczająca E 407a, przeciwutleniacz E 316, substancja konserwująca E 250.

Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami laboratoryjnymi (Sprawozdanie z badań nr [...]z dnia [...].01.2014 r., Aneks do sprawozdania z badań nr [...]z dnia [...].02.2014 r.) w produkcie zostały wykryte niezadeklarowane cząstki kości. Zgodnie z przywołaną powyżej definicją mięsa, nie jest dopuszczalna obecność w nim kości.

Zdaniem organu producent powinien wykazać w składzie obecność cząstek kości w wyrobie gotowym, czego nie zrobił ukrywając przed konsumentem prawdziwy skład produktu.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wywodził rzetelność oznakowania składu produktu jest kluczowa do zapewnienia konsumentowi prawa do informacji, które jest podstawowym prawem konsumenta. Przeciętny konsument nie jest w stanie przeprowadzać badań laboratoryjnych kupowanych przez siebie produktów spożywczych, tym samym jedynym źródłem wiedzy o produkcie pozostaje jego wygląd oraz skład uwidoczniony na etykiecie.

Uniemożliwienie konsumentowi zapoznania się z rzeczywistym składem produktu wypacza główne cele, jakie stawia prawo żywnościowe.

W ocenie organu powyższe działanie stanowi także naruszenie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przywołującego art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który pod literką a stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego braku wskazania, że kontrola będzie obejmowała obecność cząstek kostnych oraz wapnia.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazał, że organy IJHARS zobowiązane są do zbadania zgodności produktu ze wszystkimi przepisami prawa żywnościowego a także deklarację producenta.

Powołując art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organ wskazał, że Laboratorium Specjalistyczne w [...] posiada akredytację PCA (nr AB 370). W związku z powyższym, w/w laboratorium jest w pełni uprawnione do przeprowadzenia analizy próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, tym bardziej, że posiadają wprowadzony system zarządzania jakością, który odnosi się nie tylko do akredytowanych metodyk, lecz obejmuje również wszystkie metodyki, na podstawie których wykonywane są analizy.

Organ podkreślił też, że strona została poinformowana o możliwości skorzystania z przebadania wtórnika próbki w Protokole Kontroli z dnia [...].01.2014 r., znak: [...] (str. 8).

Ponadto strona wiedziała, jaki jest termin przydatności produktów, których próbki zostały pobrane do badań. Pomimo powyższego przedsiębiorca nie zdecydował się na skorzystanie z przysługujących mu uprawnień. Dobrowolne niekorzystanie z przysługujących stronie uprawnień nie rzutuje na prawidłowość podjętych przez organy IJHARS działań.

Odwołując się do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organ wskazał, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły o niewłaściwej jakości handlowej, to wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 500 zł (pięćset złotych) i nie może być wyższa niż pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzającego do obrotu.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podkreślił, że kara pieniężna, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jest sankcją administracyjną którą organ kontrolny jest zobowiązany zastosować w każdym przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej.

Powołując art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organ wskazał, że wielkość przychodu przedsiębiorcy zadeklarowana w PIT-36 za 2013 rok wyniosła 4.728.786,54 zł.

Zdaniem organu w świetle ustaleń dokonanych przez organ I instancji, prawidłowe jest uznanie, że strona nie wprowadziła artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej umyślnie, a jedynie z powodu braku należytej staranności, tj. z winy nieumyślnej.

Oceniając zakres naruszenia, organ wskazał, że łączna wielkość zakwestionowanej partii produkcyjnej artykułu była niewielka, gdyż wynosiła zaledwie 20 kg, zaś jej wartość brutto wyniosła 258,00 zł. Tym samym wprowadzenie do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej naruszyło interesy nieznacznej liczby konsumentów.

Odnosząc się do stopnia szkodliwości organ wskazał, że niewykazanie w składzie cząstek kości w przypadku produktów, które sprzedawane są jako produkty składające się wyłącznie z mięsa, przypraw oraz dozwolonych substancji dodatkowych, stanowi o średnim stopniu szkodliwości. Prawidłowo oznaczony skład, jest podstawową formą realizacji prawa konsumenta do informacji. W niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów prawa. Powyższe, zdaniem organu, przemawia za przypisaniem stwierdzonemu naruszeniu średniego stopnia szkodliwości.

Oceniając dotychczasową działalność organ stwierdził, że organy IJHARS nie prowadziły dotychczas wobec strony postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę niewielki zakres naruszenia, średni stopień szkodliwości, wielkość obrotów oraz fakt, iż w toku dotychczasowej działalności nie stwierdzono nieprawidłowości w działalności przedsiębiorstwa M. K., organ uznał za prawidłowe wymierzenie stronie kary w wysokości 1.200,00 zł.

Na opisaną wyżej decyzję skargę wniosła M. K.

Skarżąca zarzucała naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz wydanie decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie z naruszeniem stanu faktycznego.

Skarżąca podnosiła, że według otrzymanego sprawozdania z badań w badanej próbce stwierdzono obecność cząstek kości, jednakże skarżąca nie otrzymała żadnej informacji w przedmiocie parametrów dotyczących ilości stwierdzonych cząstek kości. Przy tym niezrozumiałym dla skarżącej było, że w drugiej kontrolowanej kiełbasie zwyczajnej nie stwierdzono obecności cząstek kości, pomimo że obie partie kiełbas wyprodukowane zostały z tej samej partii surowca mięsnego.

Nadto skarżąca podnosiła, że w jej obecności została przeprowadzana przez inspektorów WIJHARS z [...] ocena organoleptyczna kontrolowanych przetworów mięsnych w tym kiełbasy dolnośląskiej i wynik nie wykazał żadnych nieprawidłowości, co więcej nie stwierdzono obecności cząstek kości. W zakresie terminu przydatności do spożycia pobranych partii do badania skarżąca informowała, że termin upłynął 25 stycznia 2014 r. zaś wyniki badań otrzymała dopiero 27.02.2014 r., co pozbawiło ją możliwości powtórnego przeprowadzenia analizy fizyko- chemicznej zakwestionowanej partii kiełbasy pobranej do badania.

Skarżąca nadmieniła, że dokonano powtórnej kontroli w dniu 16.06.2014 r. w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości w badanym produkcie.

Zdaniem skarżącej sporna partia kiełbasy dolnośląskiej została wyprodukowana zgodnie z normą zakładową Nr 2/III i procesem technologicznym takim samym jak później zbadana kiełbasa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014. 1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. 2012.270 j.t.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zgodnie z powołanym przepisem kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno- spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, w tym ustawy o jakości- handlowej artykułów rolno-spożywczych. Oznacza to, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeśli w przepisach o jakości handlowej zostały one określone, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli producent zadeklarował ich spełnienie.

Stosownie do art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002.

W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

W przedmiotowej sprawie, w zakwestionowanym produkcie o nazwie: "Kiełbasa dolnośląska," kiełbasa wieprzowa, średnio rozdrobniona, wędzona, parzona - producent wykazał na etykiecie następujący skład: mięso wieprzowe 73 %, woda, tłuszcz wieprzowy, sól, skrobia ziemniaczana, błonnik pszenny, przyprawy naturalne i ich ekstrakty, stabilizator E 451, cukier gronowy, wzmacniacz smaku E 621, białko zwierzęce wieprzowe, substancja zagęszczająca E 407a, przeciwutleniacz E 316, substancja konserwująca E 250.

Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami laboratoryjnymi (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].01.2014 r., Aneks do sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...].02.2014 r.) w produkcie zostały wykryte niezadeklarowane cząstki kości.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U.2014.774 j.t.) Mięśnie szkieletowe ssaków i ptaków gatunków uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi wraz z przeponą i żwaczem, z wyłączeniem serca, języka, mięśni głowy innych niż żwacze, mięśni nadgarstka, stępu i ogona, wraz z naturalnie zawartą lub przynależną tkanką (mięso ssaków i ptaków), z wyłączeniem mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiące składnik środka spożywczego, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia "mięso", z podaniem nazwy wskazującej na gatunek zwierzęcia, z którego ono pochodzi, jeżeli zawartość tłuszczu i tkanki łącznej w tym mięsie nie przekracza:

1) 25% tłuszczu i 25% tkanki łącznej - w przypadku mięsa ssaków innych niż króliki i świnie oraz mieszanek mięsa z przewagą mięsa ssaków;

2) 30% tłuszczu i 25% tkanki łącznej - w przypadku mięsa świń;

3) 15% tłuszczu i 10% tkanki łącznej - w przypadku mięsa ptaków i królików.

Z powyższego wynika zatem, iż przez mięso należy rozumieć jedynie mięśnie szkieletowe wraz z przeponą i żwaczem, nie jest dopuszczalna obecność w nim kości.

Jak słusznie wskazywał organ, producent powinien wykazać w składzie obecność cząstek kości w wyrobie gotowym, czego nie zrobił ukrywając przed konsumentem prawdziwy skład produktu.

Brak w oznakowaniu wyrobu deklaracji dotyczącej obecności cząstek kości w mięsie użytym do produkcji kiełbasy pozwolił zakwalifikować tą partię wyrobu jako artykuł rolno-spożywczy o niewłaściwej jakości handlowej. Nieprawidłowość ta stanowi istotne naruszenie interesów konsumenta.

Słusznie wywodził organ, iż rzetelność oznakowania składu produktu jest kluczowa do zapewnienia konsumentowi prawa do informacji, które jest podstawowym prawem konsumenta. Jedynym miarodajnym źródłem wiedzy o produkcie jest bowiem jego skład uwidoczniony na etykiecie.

Słuszne jest zatem stanowisko Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, iż uniemożliwienie konsumentowi zapoznania się z rzeczywistym składem produktu wypacza główne cele, jakie stawia prawo żywnościowe.

Jednocześnie stwierdzenie w kontrolowanym produkcie składnika (kości) niezadeklarowanego w składzie tego produktu wypełnia hipotezę art. 40a ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż w drugim badanym produkcie o nazwie: "Kiełbasa zwyczajna" nie wykryto cząstek kości, mimo iż strona twierdziła, że obydwie partie kiełbas wyprodukowano z tego samego surowca, nie podważa prawidłowości wyniku badań w odniesieniu do zakwestionowanego produktu. Mięso może być surowcem niejednorodnym i prawidłowy wynik badań w odniesieniu do jednej partii kiełbasy nie uwalnia strony od odpowiedzialności za drugi produkt, nawet jeśli był on wyprodukowany z tej samej partii mięsa. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do wyników badań produktów pobranych w czasie kontroli przeprowadzonej w późniejszym terminie. Prawidłowe wyniki badań produktów przebadanych w wyniku kontroli przeprowadzonej w innym terminie, nie podważają wyników badań kwestionowanego produktu, ani nie uwalniają strony od odpowiedzialności za ten produkt.

Co do podnoszonego braku możliwości przebadania próbki kontrolnej stwierdzić należy, że skarżąca nie została pozbawiona możliwości przebadania tej próbki. Jak prawidłowo wskazał organ skarżąca została poinformowana o możliwości skorzystania z przebadania wtórnika próbki, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli. Skarżąca znała też termin przydatności produktów pobranych do badań i nie zdecydowała się na skorzystanie z możliwości przebadania wtórnika próbki.

Brak przebadania wtórnika próbki nie podważa prawidłowości wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne w [...], które to laboratorium posiada stosowną akredytację.

Co do zarzucanego braku wskazania parametrów dotyczących ilości stwierdzonych cząstek kości, wskazać należy, że obecność nawet najmniejszej ilości kości w produkcie, który w swoim składzie deklarowanym przez producenta nie zawiera takiego składnika uznać należy za niezgodną z powołanymi wyżej przepisami.

Słusznie zatem produkt o nazwie: "Kiełbasa dolnośląska", został uznany za produkt o niewłaściwej jakości handlowej.

Zgodnie z dyspozycją art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organy ds. jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych miały zatem obowiązek wymierzyć producentowi produktu karę pieniężną, która nie mogła być niższa niż 500 zł i nie wyższa niż pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzającego do obrotu.

Zgodnie z art. 40a ust. 5 w/w ustawy, przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

Organ wskazywał, że wielkość przychodu przedsiębiorcy zadeklarowana w PIT-36 za 2013 rok wyniosła 4.728.786,54 zł. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych prawidłowo uznał, że skarżąca nie wprowadziła do obrotu artykułu o niewłaściwej jakości handlowej umyślnie, a jedynie z powodu braku należytej staranności, tj. z winy nieumyślnej. Prawidłowo też w ocenie Sądu uznano, że zakres naruszenia nie był znaczny wobec tego, że łączna wielkość zakwestionowanej partii produkcyjnej była niewielka (20 kg), zaś jej wartość brutto wyniosła 258,00 zł.

Zdaniem Sądu ustalenia te korelują z ustaleniami stanu faktycznego wobec czego nie można zarzucić im dowolności.

Sąd podziela też stanowisko organu co do przypisania stwierdzonemu naruszeniu średniego stopnia szkodliwości. Zasadnie wywodził organ, że niewykazanie w składzie cząstek kości w przypadku produktów, które sprzedawane są jako produkty składające się wyłącznie z mięsa, przypraw oraz dozwolonych substancji dodatkowych stanowi naruszenie prawa, a także narusza prawo konsumenta do rzetelnej informacji o produkcie spożywczym.

Biorąc pod uwagę niewielki zakres naruszenia, średni stopień jego szkodliwości, wskazaną przez organ wielkość obrotów oraz fakt, iż jak wskazał organ dotychczas wobec skarżącej nie były prowadzone postępowania administracyjne uznać należy, że wymierzona przez organ kara w kwocie 1.200 zł jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia. Kara ta w ocenie Sądu spełni zarówno swą funkcję penitencjarną, jak i zapobiegawczą.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.