Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1927/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 75 i ust. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 285/11 w sprawie ze skargi A. E. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi A. E. K. (dalej: skarżąca) wyrokiem z 18 maja 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 285/11 uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., utrzymał w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Ł. w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, która rozstrzygając w oparciu o przepisy art. 75a ust. 1 i ust. 1a, art. 75i ust. 3 i art. 75j ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm., dalej: prawo o adwokaturze) ustaliła wynik negatywny A. E. K. z egzaminu na aplikację adwokacką.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym: A. E. K. została dopuszczona do egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką, przystępując do egzaminu w dniu [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna, po przeprowadzeniu egzaminu protokólarnie w dniu [...] września 2010 r. otworzyła koperty z kodami zdających i ustaliła wyniki z egzaminu sporządzając z tej czynności protokół podpisany przez wszystkich członków Komisji. Ustalono, że wynik pozytywny z egzaminu uzyskało 45 osób, a wynik negatywny 83 zdających, wśród których znalazła się A. E. K.. Ze sprawdzenia testu skarżącej sporządzono protokół podpisany przez osoby sprawdzające test w obecności wszystkich członków Komisji. Sprawdzający test jednoznacznie ustalili, że zdająca otrzymała 99 pkt.

Na podstawie powyższych ustaleń Komisja Egzaminacyjna podjęła w dniu [...] września 2010 r. uchwałę nr [...], na podstawie której ustaliła, że skarżąca A. E. K. uzyskała negatywny wynik z egzaminu na aplikację adwokacką.

W piśmie z dnia 6 października 2010 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Zarzucając naruszenie art. 75i ust. 1 i ust. 3 oraz art. 75j ust. 1 p.o.a., skarżąca wniosła o uchylenie uchwały Komisji i ponowne ustalenie ilości uzyskanych punktów, poprzez weryfikację testu w zakresie pytania nr 23. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej.

Wskazując na dokonanie oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, dotyczących przeprowadzenia egzaminu, Minister stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że jego przeprowadzenie nie naruszało przepisów prawa o adwokaturze. Uznał, iż wszystkie pytania egzaminacyjne były sformułowane jednoznacznie pozwalając na udzielenie, jako poprawnej tylko jednej ze wskazanych odpowiedzi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75i ust. 1 i ust. 3 oraz art. 75j ust. 1 prawa o adwokaturze poprzez nieprawidłowe ustalenie wyniku egzaminu wstępnego, polegające na nie uwzględnieniu faktu, że w zestawie pytań testowych na pytanie nr 23 skarżąca udzieliła prawidłowej odpowiedzi "C", a przenosząc ją na kartę odpowiedzi w wyniku pisarskiej omyłki zaznaczyła nieprawidłową odpowiedź "A", Minister Sprawiedliwości podniósł, iż żądanie skarżącej, aby wynik jej egzaminu ustalić w oparciu o druk testu, a nie karty odpowiedzi, nie znalazł oparcia w obowiązujących przepisach prawa, gdyż bez względu na przyczynę omyłki, nie można było zaliczyć udzielonej przez skarżącą odpowiedzi na pytanie nr 23 jako prawidłowej, bowiem na karcie odpowiedzi udzieliła ona odpowiedzi niezgodnej z kluczem, co czyniło niemożliwym przyznanie jej za nie punktu. Minister podniósł także, iż w ramach postępowania odwoławczego dokonał ponownego sprawdzenia karty odpowiedzi, w wyniku czego ustalił, iż zdająca uzyskała z egzaminu wstępnego 99 punktów, co stanowiło wynik negatywny. Minister podkreślił, iż decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny.

Na powyższą decyzję A. E. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu oraz zarzuciła wadliwą konstrukcje pytania nr 84.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny zasadności skargi skarżącej doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż podniesione przez stronę w skardze.

Na wstępie podkreślono, że Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej, ocenia kwestię wyniku przeprowadzonego egzaminu i bada, czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych, jako prawidłowe w kluczu testowym, jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. W ocenie Sądu I instancji zaskarżona decyzja nie czyni zadość wszystkim z wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji nie odpowiada obowiązującemu prawu.

WSA z urzędu stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 prawa o adwokaturze w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

WSA uznał za wadliwą konstrukcję pytania nr 91, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

A. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

B. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmieniać zaproponowaną cenę,

C. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny"

W ocenie Sądu I instancji przez wprowadzenie w odpowiedzi "A" informacji o terminie składania ofert, pytanie mogło być mylące, a niewątpliwie było nieprecyzyjne.

Postępowanie o udzielenie zamówienia, zgodnie z art. 2 pkt 7a i art. 69 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759 ze zm., dalej: p.z.p.) polega także na przesłaniu zaproszeń do składania ofert. Natomiast przez ofertę rozumie także zapytanie o cenę, w którym najkorzystniejsza oferta to oferta z najniższą ceną, którą wykonawca składa zamawiającemu w postępowaniu zapytania o cenę. Zamawiający wraz z zaproszeniem do składania ofert w postępowaniu zapytania o cenę jest obowiązany jednocześnie przesłać wykonawcom specyfikację istotnych warunków zamówienia, to w istocie oferty wykonawców sprowadzają się wyłącznie do określenia ceny, gdyż pozostałe warunki zamówienia są zawarte w owej specyfikacji. Innymi słowy cena i oferta złożona przez wykonawcę w tym postępowaniu będą pojęciami tożsamymi, gdyż jedynym kryterium zamówienia (wyboru oferty) będzie cena. Zatem z tym dniem oświadczenia woli wykonawców, co do oferowanej przez nich ceny, zostają ujawnione zamawiającemu i nie podlegają zmianie.

Niedokładności i mylący charakter odpowiedzi "A" i odpowiedzi "C" wynikają zdaniem WSA z faktu, że w zamówieniu publicznym zapytania o cenę, oferta jest utożsamiona z ceną w niej podaną. Innymi słowy ofertą jest cena. W odpowiedzi z pkt "A" podano, że "każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert", a w odpowiedzi z pkt "C", że "wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny", co by miało świadczyć o tym, że oferta nie sprowadza się do określenia ceny. Sąd I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 69 p.z.p. zapytanie o cenę to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający kieruje pytanie o cenę do wybranych przez siebie wykonawców i zaprasza ich do składania ofert. Jeżeli więc jest to tryb zamówienia publicznego i to polegający na składaniu ofert to brak jest przesłanek ustawowych do wyeliminowania z tego trybu zamówienia publicznego możliwości stosowania przepisu art. 84 ust. 1 p.z.p., zgodnie z którym wykonawca może, przed upływem terminu do składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę. W ocenie WSA przepis art. 72 ust. 1 nie jest sprzeczny z art. 84 ust. 1 p.z.p., jak i nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 ust. 1 p.z.p. Przepisy te określają zgoła odmienne sytuacje, bowiem art. 72 ust. 1 p.z.p. wprowadza zakaz negocjacji zaproponowanej ceny i oferowania w postępowaniu zapytania o cenę różnych cen w jednej ofercie zakazując jednocześnie wykonawcy zmianę ceny po otwarciu oferty. Natomiast przepis art. 84 ust. 1 p.z.p. pozwala wykonawcy nie tylko na wycofanie się z postępowania w trybie zapytania o cenę, lecz także pozwala na wycofanie oferty i na złożenie innej, pod warunkiem, że nastąpi to przed upływem terminu do składania ofert, z którym to terminem dopiero zamawiający może zapoznać się z cenami podanymi w ofertach przez wszystkich wykonawców.

WSA wskazał, iż zgodnie z art. 75i ust. 1 prawa o adwokaturze egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. W ocenie Sądu I instancji, obie propozycje odpowiedzi na pytanie nr 91 zawarte w pkt "A" i "C" można było uznać za prawidłowe, bowiem odnosiły się do różnych stanów faktycznych, które mogą wystąpić w postępowaniu w trybie zapytania o cenę. Zatem omawiane pytanie nr 91 i propozycje odpowiedzi na to pytanie nie spełniały kryterium z art. 75i ust. 1, co powinno wyrażać się następstwem w podejściu do oceny odpowiedzi skarżącej na to pytanie, bowiem zaznaczyła ona na karcie odpowiedzi odpowiedź "A". WSA stwierdził, że w świetle regulacji p.z.p., nie do zaakceptowania jest pogląd, na podstawie którego wykonawca przystępujący do zamówienia w trybie zapytania o cenę nie mógłby wycofać się z tego postępowania (art. 84 ust. 1 p.z.p.). Jeżeli może natomiast zgodnie z tym przepisem wycofać się z tego postępowania to przysługuje mu również prawo do wycofania wcześniejszej oferty i złożenia w to miejsce innej, oczywiście do czasu, gdy nie upłynął termin do składania ofert, gdyż przepis art. 72 ust. 1 p.z.p. nie pozbawia oferenta tej możliwości. Odpowiedź "A" nawiązywała do oferty, która w postępowaniu zapytania o cenę w istocie sprowadzała się do ceny. Jeżeli tak, to pytanie odnoszące się do trybu zapytania o cenę nie wykluczało możliwości wskazanej w art. 84 ust. 1 p.z.p. pod warunkiem nienaruszalności terminu do składania ofert. Należy natomiast w ocenie Sądu I instancji zauważyć, że samo pytanie nie precyzowało sytuacji, do której się odnosiło, na tyle, by można było wykluczyć jako prawidłową odpowiedź "A".

Skoro skarżąca otrzymała 99 punktów a wykazane zostało, iż pytanie nr 91 w teście zostało skonstruowane wadliwie należało zaskarżoną decyzję uchylić, mając na względzie treść przepisu art. 75i ust. 3 prawa o adwokaturze.

Działając w imieniu Ministra Sprawiedliwości pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku wnosząc o uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kasator zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 75i ust. 1 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez przyjęcie, że pytanie nr 91 testu konkursowego na aplikację adwokacką sformułowane było w sposób niezgodny z ww. przepisami ustawowymi, gdyż przez wprowadzenie w odpowiedzi "A" informacji o terminie składania ofert, pytanie mogło być mylące , a niewątpliwie było nieprecyzyjne, obie propozycje odpowiedzi zawarte w punktach "A" i "C" można było uznać za prawidłowe podczas, gdy treść pytania z propozycjami odpowiedzi w pełni zgodna była z przywołanymi normami ustawy Prawo o adwokaturze, tylko jedna na nie odpowiedź wskazana w punkcie "C" jest prawidłowa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. E. K. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z zm.)dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183§2 p.p.s.a.nie występowała. Wynik postępowania kasacyjnego był zatem rezultatem oceny zarzutów zgłoszonych w rozpoznawanym środku odwoławczym.

Zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawa z art. 174 pkt.1 p.p.s.a., na której oparto skargę kasacyjną, usprawiedliwiają zawarty w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku. Objęty zarzutami skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. obliguje Sąd administracyjny do uchylenia decyzji w całości lub części, w razie stwierdzenia naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. organ wiąże zaś z naruszeniem art. 75i ust. 1 oraz 75i ust.3 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez przyjęcie, że pytanie nr 91 testu na aplikację adwokacką sformułowane było w sposób niezgodny z wymienionymi przepisami ustawowymi, gdyż pytanie mogło być mylące i było nieprecyzyjne.

Na wstępie należy przypomnieć, że art. 75i ust. 1 powołanej ustawy, w dacie przystąpienia skarżącego do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką stanowił, że "egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt", a art. 75 i ust.3 stanowi, że "pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał co najmniej 100 punktów".

Przepis art. 75i ust.1 prawa o adwokaturze w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie był przedmiotem wykładni. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela pogląd, że treść przytoczonego przepisu w istocie jest jasna i przy tak jednoznacznie sformułowanych wymogach nie powinna nasuwać wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisu wynika bowiem wprost, że konsekwencją wprowadzenia reguły testu jednokrotnego wyboru jest wykluczenie pytań zawierających propozycje odpowiedzi, z których więcej niż jedną należałoby uznać za prawidłową.

Wprowadzając takie rozwiązanie prawne ustawodawca przesądził zatem, że test egzaminacyjny, sprawdzający wiedzę w zakresie niezbędnym do skutecznego ubiegania się o przyjęcie na aplikację adwokacką, nie może zawierać pytań obejmujących kwestie sporne w doktrynie i orzecznictwie, jak też pytań na które udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia dodatkowych założeń, niewynikających z treści pytania, ani też pytań obejmujących zagadnienia prawne, na które więcej niż jedna odpowiedź może zostać uznana za prawidłową.

Zarzuty skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie wskazują, że organ w istocie nie podważa tak przedstawionego rozumienia art. 75i ust.1 prawa o adwokaturze, lecz kwestionuje prawidłowość oceny Sądu I instancji , iż pytanie testowe o numerze 91 zostało sformułowane sprzecznie z ww. wymogami.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione są zarzuty Ministra Sprawiedliwości odnośnie dokonanej w zaskarżonym wyroku oceny sformułowania pytania nr 91 i udzielonej na nie odpowiedzi.

Pytanie to brzmiało następująco: Zgodnie z ustawą – prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

A. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

B. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny. a wykonawcy mogą zmienić zaproponowaną cenę,

C. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny".

Według klucza odpowiedzi prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 72 ust. 1 p.z.p.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w pytaniu tym nie ma błędu rodzącego wątpliwość przy wyborze jednej spośród trzech wskazanych odpowiedzi. Bowiem brzmienie pytania odpowiadało unormowaniu przyjętemu w art. 72 ust. 1 p.z.p. Przepis ten bowiem wyraźnie stanowi, że " każdy z wykonawców może zaproponować tylko jedną cenę i nie może jej zmienić. Nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny." Dokonanie wyboru prawidłowej odpowiedzi sprowadzało się zatem do wskazania odpowiedzi trzeciej "C".

Stanowisko, iż konstrukcja pytania nr 91 była wadliwa Sąd I instancji oparł na założeniu , że w postępowaniu w trybie zapytania ocenę pojęcie "ceny" i "oferty" są pojęciami tożsamymi, gdyż jedynym kryterium zamówienia jest cena. Ponadto, że art. 72 ust. 1 p.z.p. nie jest sprzeczny z art. 84 ust.1 p.z.p. jak i nie jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 84 ust.1p.z.p. Brak też w postępowaniu zapytania o cenę przesłanek ustawowych do wyeliminowania z tego trybu możliwości stosowania art. 84 ust.1 p.z.p. W konkluzji rozważań Sąd I instancji podaje, że wykonawca może przed upływem terminu składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę, pod warunkiem nienaruszalności terminu do składania ofert, dlatego obie propozycje odpowiedzi "A" i "C" można uznać za poprawne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę ze stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić.

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. prawo zamówień publicznych reguluje osiem trybów udzielenia zamówienia publicznego. Charakter tych postępowań jest różny. Jednym z nich jest dokonanie zamówienia przez zapytanie o cenę. Jest to prosty sposób dokonania zamówienia, w którym zamawiający kieruje pytanie o cenę do wybranych przez siebie wykonawców i zaprasza ich do składania ofert. Tryb ten jest uproszczony i ograniczony przedmiotowo. Istota postępowania prowadzonego w trybie zapytania o cenę sprowadza się do porównania cen złożonych ofert. Nie należy jednak zapominać, że wybór wykonawców musi przy tym zapewnić konkurencję , sprawny przebieg postępowania, a to oznacza, że zamawiający nie może ich wybrać jako przypadkowych. Chodzi o takich wykonawców, którzy są na danym rynku potencjalnie najlepsi i gwarantuje złożenie najkorzystniejszej oferty (vide orzeczenie GKO z 26 lutego 2001r. DF/GKO/Odw. 279 /471-472, niepubl.). Mimo, że niewątpliwie w tym trybie postępowania kryterium oceny ofert jest cena, to nie zwalnia wykonawców z obowiązku prawidłowego przedstawienia w ofercie niezbędnych dokumentów wymaganych omawianą ustawą i specyfikacją istotnych warunków zamówienia. Konkludując powyższe, twierdzenie Sądu I instancji, że ofertę należy utożsamić jedynie z ceną jest zbytnim uproszeniem.

Tryb zapytania o cenę jest sposobem dokonywania zamówienia, w którym każdy wykonawca może zaproponować tylko jedną cenę i dlatego nie może jej zmieniać (art.72 ust.1p.z.p.). Zamawiający może udzielić zamówienia i zawrzeć umowę tylko i wyłącznie z tym wykonawcą, który zaoferował najniższa cenę.W trybie zapytania o cenę w art. 72 ust. 1 p.z.p. przewidziano zakaz prowadzenia negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny. Przepis ten nie wyłącza natomiast możliwości prowadzenia negocjacji w innych sprawach, aniżeli cena. Zamawiający może więc prowadzić negocjacje w takich sprawach, jak terminy dostaw, miejsce dostaw, spełnienie świadczenia częściami, etc. Właśnie tej sytuacji dotyczy pytanie nr 91, które oparte jest wprost na treści przepisu art. 72 ust. 1 p.z.p.

Przepis art. 84 ust.1 p.z.p. natomiast stanowi, że przed upływem terminu do składania ofert wykonawca może zmienić lub cofnąć ofertę.

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że termin składania ofert, o którym mowa w art. 84 ust. p.z.p. podawany jest w zamówieniach prowadzonych w trybach przetargowych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a trybach z ogłoszeniem także w ogłoszeniu. Natomiast do zamówień w trybie zapytania o cenę na podstawie art. 73 p.z.p. stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 1 p.z.p., który odnosi się do obowiązku zamawiającego wyznaczenia wykonawcom terminu do składania ofert. Termin ten musi uwzględniać czas niezbędny do przygotowania i złożenia oferty. Ustawodawca ze względu na uproszczony tryb nie wyznaczył tu żadnego terminu minimalnego.

Odnosząc się jednak do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyrok co rozumienia omawianych wyżej przepisów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 84 ust.1 p.z.p. nie stoi w żaden sposób w kolizji z art. 72 ust. 1 p.z.p., gdyż może dochodzić do zmiany oferty złożonej w trybie zapytania o cenę, ale zmiana nie może dotyczyć zaproponowanej już ceny, z uwagi na wyraźny zakaz ustawowy, może natomiast dotyczyć np. zmiany treści złożonego oświadczenia lub zmiany dokumentów. W trybie zapytania o cenę może dochodzić także do uzupełnienia i wyjaśnienia oświadczeń i dokumentów (art.26 p.z.p.). Ponadto jak słusznie podnosi autor skargi kasacyjnej, sprecyzowanie którego elementu miała by dotyczyć zmieniona oferta – zmiany ceny – byłoby czynieniem dodatkowych założeń wykraczających poza treść pytania, co było by niedopuszczalne w świetle wyżej zaprezentowanej wykładni art. 75i ust.1 prawa o adwokaturze. Kontynuując te rozważania, jeżeli nie dopuszczalne jest czynienie dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania, a takie założenie pod warunkiem nienaruszalności terminu do składania ofert wprowadził Sąd I instancji, by uznać prawidłowość odpowiedzi "A", to zarzut skargi kasacyjnej , iż zaskarżony wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego został podjęty z naruszeniem przepisów prawa materialnego jest uzasadniony.

Reasumując powyższe, ustawa prawo zamówień publicznych w art.72 ust.1 wyraźnie i wprost zakazuje dokonywania zmiany zaproponowanej ceny. Skoro ustawodawca zdecydował się na taki odrębny tryb udzielenia zamówienia jakim jest zapytanie o cenę, to jest oczywistym, że każdy z wykonawców może zaproponować tylko jedną cenę i nie może jej zmienić. Zdanie drugie tego przepisu, wskazujące, że "nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny" jest tylko potwierdzeniem słuszności tej wykładni. Kwestionowane przez Sąd I instancji pytanie oraz wynikającą z niego odpowiedź oparto wprost na treści omawianego przepisu art. 72 ust.1 p.z.p. i dlatego uznać trzeba, że odpowiada ono wymogom określonym w art. 75 i ust. 1 prawo o adwokaturze, gdyż ma charakter jednokrotnego prawidłowego wyboru.

Tym samym ocena Sądu I instancji co do nieprawidłowego i niezgodnego z założeniami tego przepisu sformułowania pytania nr 91 jest chybiona, a w konsekwencji chybiona też jest ocena nie prawidłowego zastosowania art. 75 i ust.3 prawa o adwokaturze.

Wobec uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. został uchylony, a sprawa została przekazana do wojewódzkiego sądu administracyjnego do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji powinien ponownie rozpoznać skargę na decyzje Ministra Sprawiedliwości mając na uwadze wiążącą ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości , z uwagi na trudną sytuacje materialną strony skarżącej .