Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 398/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1,2 i art. 44, art. 8, art. 9 k.p.a.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie: Sędzia WSA Anna Sękowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2018 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. wydanym na podstawie art. 59 § 1 i 2 k.p.a. i art. 16 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji L. [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł S. M. będącemu odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie na terytorium Polski, bez dokonania zgłoszenia właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] września 2017 r. S. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania o decyzji [...] [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za przywiezione nielegalnie z N. na terytorium Polski odpadów o kodzie 16 01 10*, 16 01 22, 16 08 01. Decyzja została doręczona M. A.-M. pełnomocnikowi strony w dniu [...] lutego 2017 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. We wniosku z dnia [...] września 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania S. M. wyjaśnił, że wykonał postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], zobowiązaniu go do zagospodarowania ww. odpadów, a następnie w dniu [...] listopada 2016 r. wyjechał za granicę, gdzie przebywał do [...] czerwca 2017 r. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek zostanie złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione łącznie ww. cztery przesłanki, gdyż wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez stronę z uchybieniem 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny terminu. Z wniosku strony o przywrócenie terminu wynika, że S. M. przebywał za granicą w dacie doręczenia jego pełnomocnikowi decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2017 r., tym niemniej strona wyjaśniła że od dnia [...] czerwca 2017 r. przebywała na terytorium Polski. Wynika z tego, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji był wskazany przez stronę [...] czerwca 2017 r. Tymczasem dopiero w dniu [...] września 2017 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wynika z tego, że strona nie dotrzymała 7–dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ stwierdził, że z uwagi na wskazane uchybienia formalne należało odmówić wnioskowi strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...]. [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. S. M. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 8 § 1 oraz art. 9 w zw. z art. 58 § 2 k.p.a. poprzez brak udzielenia przy odbiorze decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...]. informacji dotyczącej terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; - art. 58 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu winien być liczony od dnia [...] czerwca 2017 r.; - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez braki w uzasadnieniu postanowienia i niedostateczne "gołosłowne" twierdzenia organu. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wbrew stanowisku organu datą, w której ustała przyczyna dla której został uchybiony termin na wniesienie odwołania był [...] czerwca 2017 r. , ale dzień [...] września 2017 r. odbioru decyzji, tym samym doszło do naruszenia art. 58 § 2 k.p.a. Uzasadnia to uchylenie postanowienia. W ocenie skarżącego organ naruszył art. 8 i 9 k.p.a., bowiem składając w dniu odbioru decyzji nie został poinformowany o treści art. 58 § 2 k.p.a. Składając w dniu [...] września 2017 r. odwołanie stosując się do pouczenia decyzji, nie został poinformowany przez pracowników urzędu, że w tym przypadku termin ten ulega skróceniu do 7 dni. Wobec tego nie powinien ponosić negatywnych skutków zaniechania swoich obowiązków informacyjnych określonych w art. 9 k.p.a. Skarżący podniósł, że jego żona M. A.-M. nie zgłaszała pełnomocnictwa w nowym postępowaniu odnośnie wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. W ogóle nie powinna być adresatem decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając , że w dniu [...] stycznia 2017 r. [...]. [...] Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej S. M. będącemu odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie na terytorium Polski, bez dokonania zgłoszenia właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 44 k.p.a. zostało uznane za doręczone w dniu [...] stycznia 2017 r. Wydana w dniu [...] lutego 2017 r. decyzja organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej została zgodnie z art. 44 k.p.a. uznana za doręczona w dniu [...] lutego 2017 r. W dniu [...] września M. M. odebrała w siedzibie organu I instancji kopię zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji, a następnie w dniu [...] września 2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek S. M. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ podkreślił, że skarżący nie dotrzymał 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z treści wniosku i skargi wynika, że do kraju powrócił w dniu [...] czerwca 2017 r. Nawet gdyby przyjąć, że datą ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia odwołania jest dzień [...] września 2017 r., w którym decyzja została odebrana, to i tak skarżący nie dotrzymał 7 dniowego terminu do złożenia wniosku, który upływał w dniu [...] września 2017 r. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się notarialne upoważnienie dla M. A.-M. z dnia [...] października 2010 r. do reprezentowania S. M. przed urzędami, instytucjami, osobami prawnymi i fizycznymi, organami administracji rządowej i samorządowej, sądami, bankami o urzędami gmin urzędami miejskimi, [...], urzędem skarbowym, przed dostawcami mediów, do zawierania umów i aneksów, składania pism, wniosków, podań i odwołań, do odbioru z urzędów dokumentów, odbioru i kwitowania korespondencji, przekazów pieniężnych i przesyłek poleconych oraz wszelkich innych czynności, jakie w ramach tego pełnomocnictwa mogą okazać się konieczne. Organ stwierdził, że bez wpływu na okoliczność niedotrzymania przez skarżącego 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ma fakt, że odbioru kopii zawiadomienia o wszczęciu postępowania i decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. dokonała M. A.-M., wskazując, że jest do tego uprawniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...]. [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...]. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego. Przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo zaadresowana. Doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłki w dniu [...] lutego 2017 r., a następnie w dniu [...] lutego 2017 r., pozostawiając zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej w ciągu 14 dni. Adresat nie odebrał przesyłki w związku z czym została ona zwrócona nadawcy [...] lutego 2017 r. Wynika z tego, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło stosownie do art. 44 § 1-4 k.p.a., czyli w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.

Z cytowanego przepisu wynika, że w sytuacji gdy adresat nie odbierze przesyłki w terminie 14 dni, ustawa nakazuje uznać taką nieodebraną przesyłkę za doręczoną i pozostawić w aktach sprawy, co też został uczynił w tej sprawie organ I instancji. W tych warunkach słusznie uznał organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w dniu [...] lutego 2017 r. Konsekwencją uznania, że decyzja organu I instancji została doręczona we wskazanym wyżej dniu jest to, że od następnego dnia rozpoczął biec 14-dniowy do wniesienia odwołania przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a., który upływał w dniu [...] marca 2017 r.. Z akt sprawy niezbicie wynika, że M. A.-M. – żona skarżącego, działająca na podstawie jego pełnomocnictwa udzielonego w formie aktu notarialnego, odebrała osobiście w organie I instancji kopię decyzji w [...] września 2017 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył w organie w dniu [...] września 2017 r. Przepis art. 58 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z powyższej regulacji wynikają następujące przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie tj.: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności dla której określony był termin; uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Zatem odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania następuje jeżeli nie zostaną spełnione wszystkie wymienione przesłanki. Innymi słowy do odmowy wystarczy niespełnienie przez stronę chociażby tylko jednej przesłanki. Wnosząc prośbę o przywrócenie terminu strona powinna nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. Ustanie przyczyny uchybienia terminowi to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez stronę, która dołożyła należytej staranności. Spóźnienie wniosku o przywrócenie terminu skutkuje odmową przywrócenia terminu. Jednocześnie, termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie może być przywrócony (art. 58 § 3 k.p.a.). Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2018 r., II OSK 1476/17, CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że prośba o przywrócenie terminu została wniesiona z uchybieniem 7-dniowego terminu do jej zgłoszenia. Skarżący bowiem uzyskał wiedzę o wydaniu decyzji z [...] lutego 2017 r. organu I instancji w dniu [...] września 2017 r., w którym to jej odbiór potwierdziła M. M. - żona skarżącego, działająca z jego pełnomocnictwa. Zatem z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a nie jak przyjął organ w dniu [...] czerwca 2017 r. Wobec tego termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upływał więc [...] września 2017 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu złożono w dniu [...] września 2017 r. Jak wskazano powyżej, siedmiodniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu, określony w art. 58 § 2 k.p.a. ma charakter ustawowy, nie podlega on przywróceniu a spóźnienie się z wnioskiem skutkuje automatycznie odmową jego uwzględnienia bez potrzeby badania przesłanki braku winy strony w jego uchybieniu. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 9 k.p.a. wskazać należy, wprawdzie zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak również mają czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek to jednak przepis ten nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Z treści tego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego porad co do zasadności czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego. Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. W żadnej mierze nie można wymagać od organu, by w ramach obowiązków z art. 9 k.p.a. zastępował stronę w jej aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 k.p.a., polega jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie. Skarżący reprezentowany przed organem przez pełnomocnika nie wykazał aby organ z tak rozumianego obowiązku nie wywiązał się. Stąd też zarzut ten nie jest zasadny. Niezasadny jest również zarzuty skargi naruszenia art. 8 k.p.a., bowiem organ odwoławczy zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy w sprawie. Załatwienie sprawy nie po myśli skarżącego nie świadczy automatycznie o naruszeniu przez organ odwoławczy zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, orzekając na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 3 tej ustawy.