Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 161/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 a  par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi U. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2016r. [...] Wójt Gminy [...], na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, na wniosek U. U. odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...] gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze ewidencyjnym [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka o numerze ewidencyjnym [...] z uwagi na to, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie administracyjnym, gdyż zachodzą okoliczności formalnoprawne wykluczające możliwość wszczęcia takiego postępowania, co oznacza że jego wszczęcie jest bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, iż wnioskiem z [...].2016r. U. U. wystąpiła o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...] gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów nr ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położone w obrębie geodezyjnym [...] gm. [...]. Działka o nr [...] ewid. będąca przedmiotem rozgraniczenia nie sąsiaduje bezpośrednio z działką o nr [...], a więc wszczęcie postępowania nie jest zasadne. Wnioskodawczyni wezwana do wyjaśnienia, pismem z [...].2016r. podtrzymała wniosek. W tej sytuacji zdaniem organu zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdyż z innych uzasadnionych przyczyn nie może być ono wszczęte. Jednocześnie organ wskazał, że zostanie wydane odrębne postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego przedmiotowej nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki o numerach [...]

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że brak podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego tj. działki nr [...] z działka nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] z uwagi na przeszkody formalnoprawne. Wywiodła, że działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do działki strony nr [...], natomiast działka o nr [...] jest współwłasnością T. S. i małżonków J. i T. S. . Działka nr [...] sąsiaduje natomiast z działką nr [...] i rozgraniczenie tej działki ma wpływ na granice z jej działką o nr [...] Działka nr [...] znajduje się bezpośrednio przy działce dojazdowej do jej działki. Strona uważa, że szerokość wjazdu z drogi głównej na jej działkę powinna być szersza, a wtedy zmianie uległyby granice działki [...] Nadto w odrębnym piśmie, reprezentujący stronę adwokat, zarzucił naruszenie art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez ustalenie, że jedynie grunty przyległe do gruntu będącego własnością wnioskodawczyni mogą stanowić przedmiot postępowania o rozgraniczenie gruntów.

Postanowieniem z dnia [...] 2016r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że istotą sporu w sprawie jest kwestia dopuszczalności przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego między nieruchomością wnioskodawcy (działka nr ewid.[...]), a nieruchomością nie graniczącą bezpośrednio z nieruchomością wnioskodawcy (działka nr ewid.[...]). Jak wynika z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1629) rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Celem zatem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością. Taka regulacja oznacza, że istota sporu o rozgraniczenie jest ustalenie zasięgu prawa własności sąsiadujących nieruchomości obrazowany przez spór co do przebiegu granic (vide wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2016r. sygn. II SA/Sz 1114/15).

Wskazując orzecznictwo sądowe organ wskazał, że nie można podzielić stanowiska skarżącej, jako by postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyć mogło również nieruchomości nie graniczących (nie sąsiadujących) ze sobą. Wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości nr Ew. [...] (co potwierdza odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] 2016r. oraz informacja w aktach) ma zatem interes prawny do wystąpienia o rozgraniczenie swojej nieruchomości z działkami bezpośrednio sąsiadującymi tj. działka nr [...] i nr [...]. W takiej sytuacji wniosek skutecznie wszczyna postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia, a organ I instancji wskazał, że w tym zakresie wyda odrębne postanowienie. Natomiast żądanie rozgraniczenia swojej nieruchomości od nieruchomości położonej dalej, nie po sąsiedzku, nie znajduje umocowania w przepisach prawa materialnego. Argumentacja skarżącej, iż dokonanie takiego rozgraniczenia pozwoliłoby na zmianę granic działki nr [...] nie stanowi o istnieniu podstawy prawnej zgłoszonego żądania.

Organ wskazał, iż nie zasługuje na uwzględnienie również przedstawiony przez pełnomocnika zarzut naruszenia art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z którym przy ustalaniu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Przepis ten dotyczy zatem technicznego sposobu dokonywania konkretnego rozgraniczenia, a nie odnosi się do kwestii zakresu dopuszczalności postępowania rozgraniczeniowego. Wywód pełnomocnika dotyczący możliwości rozgraniczenia także nieruchomości nieprzynależnych, nie znajduje umocowania w tym przepisie. Pełnomocnik wskazał na użycie łącznika "lub", jednak przepis art. 31 ust. 2 ww. ustawy nie zawiera go w ogóle w swej treści. Prawdopodobnie pełnomocnikowi chodziło o przepis art. 29 ust. 2. Jednak Kolegium wyjaśniło, rozgraniczenie może dotyczyć wyłącznie nieruchomości graniczących ze sobą. Wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego, zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania.

Organ odwoławczy stwierdził, że konsekwencją prawna braku przesłanki przedmiotowej jest bezwzględna niedopuszczalność postępowania administracyjnego, co uzasadniało orzeczenia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. W sytuacji bowiem, gdy wniosek o rozgraniczenie zawierał żądanie, dla którego brak jest podstawy materialnoprawne do rozpatrzenia zadania w trybie administracyjnym, to stanowiło to oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia. Organ drugiej instancji uznała zatem odmowę wszczęcia postępowania w sprawie za w pełni uprawnioną.

U. U., reprezentowana przez adwokata, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła o uchylenie i zmianę powyższego orzeczenia, zarzucając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, w postaci obrazy przepisu art. 29 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości może dotyczyć tylko gruntów bezpośrednio przyległych, podczas gdy wykładnia tego przepisu nie daje podstaw do takiej interpretacji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że analizując treść przepisu art. 29 ust. 2 ww. ustawy, aby wywieść z niego normę prawna należy w pierwszej kolejności zastosować wykładnię językową. Ustawodawca posługując się spójnikiem "lub" zarysował dwie kategorie nieruchomości, które podlegają procedurze rozgraniczenia: 1) przyległe nieruchomości, 2) inne grunty. Zdaniem autora skargi, nie ulega wątpliwości, że przyległe grunty należą do kategorii nieruchomości, które mogą być przedmiotem postępowania o rozgraniczenie, wynika to bowiem z wykładni językowej przepisu. Jednakże ustawodawca wykreował także drugą kategorię gruntów tj. "inne grunty", które wedle wykładni językowej przepisu nie muszą być przyległe do nieruchomości, której właścicielem jest wnioskodawca. Świadczy o tym zastosowanie spójnika "lub" który umożliwia wszczęcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości albo przyległej, albo nieprzyległej (innego gruntu) albo przyległej i nieprzyległej (innego gruntu).

Dalej wskazano, że nawet założywszy, że wykładnia językowa przynosi wyniki absurdalne, posługując się wykładnią systemowa i celowościową należy przyjąć, że jest możliwa sytuacja, i taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, że rozgraniczenia nieruchomości może sięgnąć tak daleko, że w istocie zmieni granice nie tylko własne, przyległych działek ale także innych gruntów. Przyjęcie odmiennej interpretacji, zdaniem autora skargi, oznaczałoby, że w sytuacji radykalnej zmiany granic nieruchomości, konieczne będzie wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego w tej sprawie i nowe rozgraniczenia nieruchomości (a co za tym idzie poniesienie nowych kosztów na geodetę). Nic nie stoi także na przeszkodzie by objąć wszystkie wskazane nieruchomości postępowaniem rozgraniczeniowym, w przypadku stwierdzenia, że granice nieruchomości nieprzyległych nie zmienią się, pozostawić granice tych nieruchomości w takim stanie w jakim są.

Zdaniem strony skarżącej, Samorządowe Kolegium odwoławcze nie przedstawiło przekonującej argumentacji, dlaczego tylko grunty przyległe mogą być przedmiotem tego postępowania, w ogóle nie odniosło się do argumentów językowych zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącej. Powołując się na domniemanie racjonalności ustawodawcy wskazano założeniem leżącym u podstaw każdej ustawy jest racjonalność ustawodawcy, który w taki a nie inny sposób ukształtował brzmienie przepisu to istnieje techniczna możliwość wszczęcia postępowania obejmującego nie tylko grunty przyległe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2016r. w przedmiocie odmowy wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia, pomiędzy stanowiącą własność skarżącej działką gruntu o nr ewidencyjnym nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...], a niegraniczącą z nią działką [...], do której skarżąca nie posiada tytułu prawnorzeczowego. Niesporne w sprawie pozostaje, i wynika z analizy akt sprawy, iż powyższe działki nie posiadają żadnych wspólnych punktów granicznych. Nieruchomość skarżącej, w skład której wchodzi między innymi działka nr [...], graniczy z działkami o nr ewid.[...] i [...], które oddzielają działkę nr [...] od działki gruntu oznaczonej nr [...], z którą sąsiadują, oznaczonej w ewidencji gruntu symbolem W (użytki rolne- grunty pod rowami). Ta działka gruntu graniczy z drogą publiczną.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że procesową podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 23 z późn.zm., dalej "K.p.a."), zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ww. przepisie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Należy również podnieść, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.

W rozpoznawanej sprawie – wbrew zarzutom i wnioskom skargi - zasadnym jest stanowisko organów obu instancji, że zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie i przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Wystąpiła bowiem "inna uzasadniona przyczyna", o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a., uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego w zakresie objętym żądaniem wniosku.

Postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy Rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1629 z późn.zm.), jak i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, celem rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Z kolei, ust. 2 tego przepisu stanowi, że rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. W myśl ust. 3 ww. przepisu rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy.

Ustalenie granic nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego następuje wówczas, gdy granice nieruchomości nie zostały wcześniej ustalone; były ustalone, ale stały się sporne lub brak jest dokumentów pozwalających na określenie pierwotnego położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych. W konsekwencji ustalając w postępowaniu rozgraniczeniowym granice nieruchomości, tym samym określa się, do jakiego miejsca w terenie sięga prawo własności przysługujące właścicielom gruntów sąsiednich (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 1982 r., ISA 1425/82, OSP 1984, Nr 3, poz. 46, wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1124/11). Oznacza to, że w tym postępowaniu są realizowane przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony własności. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 u.p.g.k.). W doktrynie przyjmuje się, że rozgraniczenie jest urzędowym ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, a jego istotą jest ustalenie, do jakich granic sięga prawo właściciela (por. Stanisław Rudnicki, Prawo obrotu nieruchomościami, Warszawa 1999, s. 814 ).

Ustawodawca, określając w art. 30 ust. 4 P.g.k., iż postępowanie rozgraniczeniowe wymaga wydania postanowienia o jego wszczęciu - odmiennie niż w K.p.a., gdzie samo podanie wszczyna postępowanie administracyjne - tym samym nałożył na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Obejmuje ono m.in. badanie czy zachodzą do tego podstawy, a w szczególności czy osobie składającej wniosek przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu oraz czy postępowanie może się toczyć z uwagi na brak wcześniejszego ustalenia granic nieruchomości ostateczną decyzją organu administracji lub prawomocnym postanowieniem sądu (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1124/11 , wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1685/14, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 419/14, E. Stefańska, op. cit. t. 10 do art. 30 ).

P.g.k. nie określa wprost kręgu podmiotów będących stronami postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego dla ustalenia komu przysługuje legitymacja strony takiego postępowania konieczne jest sięgnięcie do art. 28 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie przyjmuje, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (por. wyroki NSA : z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby albo rozstrzyga o prawach i obowiązkach innego podmiotu, które wpływają na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Interes prawny powinien wywodzić się z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a więc nie tylko z przepisów prawa administracyjnego. Interes prawny dający określonemu podmiotowi status strony postępowania administracyjnego może wynikać także z norm prawa cywilnego ( por. A. Wróbel /w/, M. Jaśkowska, A. Wróbel, K.p.a. Komentarz , Kraków 2005, s. 259 oraz wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r., ONSA 2003, nr 4; wyrok SN z dnia 13 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 128/02 ).

W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się, że stronami w postępowaniu rozgraniczeniowym są właściciele (współwłaściciele) i użytkownicy wieczyści rozgraniczanych nieruchomości, podmioty, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tych nieruchomości, a także ich samoistni posiadacze, osoby korzystające z nieruchomości, a nie będące właścicielami. Zważyć bowiem należy, iż z samoistnym posiadaniem kodeks cywilny wiąże szereg uprawnień, które mogą m.in. prowadzić do nabycia nieruchomości – art. 231 k.c., art. 172 i nast. k.c.

Stronami postępowania o rozgraniczenie są zatem wszyscy ci, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia (por. St. Rudnicki Komentarz do kodeksu cywilnego, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003, str. 121). Wskazać należy, iż dokładne określenie podmiotów, które powinny występować w tym postępowaniu gwarantuje poprawność dokonanych na gruncie czynności.

W rozpoznawanej sprawie jej istota sprowadzała się do oceny, czy dopuszczalne jest w trybie cytowanych przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego skuteczne wszczęcie przez skarżącą i prowadzenie przez organ administracji publicznej wnioskowanego postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...] (stanowiącej niespornie przedmiot własności skarżącej) oraz działki oznaczonej nr [...]. Przy czym istotne w tym zakresie pozostaje, że działka nr [...] graniczy (sąsiaduje) z nieruchomością oznaczoną nr ewidencyjnym działki [...] (stanowiącą współwłasność T. S. oraz J. i T. S. ) oraz działką nr [...] (własność gminy [...]). W piśmie uzupełniającym z [...].2016r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do jej działki, działka [...] sąsiaduje z działka [...] i rozgraniczenie tej działki ma wpływ na granice z jej działką o nr [...]. Z akt sprawy wynika, iż wniosek w zakresie rozgraniczenia nieruchomości skarżącej z działkami nr [...], podlegał odrębnemu rozpoznaniu. Nie budzi wątpliwości, że działka nr [...] nie stanowi własności skarżącej, nie powołuje się ona także na żaden inny tytuł prawny przyznający jej interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego tej działki ewidencyjnej, od graniczących z nią nieruchomości (w szczególności działek nr [...]). Zważyć przyjdzie, że skarżąca nie wywodzi także, ani nie wynika z akt sprawy, iżby posiadała jakiekolwiek prawo rzeczowe do nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...].

Przypomnieć należy, że celem postępowania rozgraniczeniowego, zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 P.g.k. jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością, co zasadnie podkreśliły organy administracji publicznej obu instancji. Zwrócić zatem należy uwagę, że przedmiotem rozgraniczenia są nieruchomości, a nie działki ewidencyjne. Taka regulacja oznacza, że istotą sporu o rozgraniczenie, który może być zainicjowany w opisanym wyżej trybie administracyjnym, jest spór o zasięg prawa własności sąsiadujących nieruchomości, obrazowany przez spór co do przebiegu granic. Całkowicie błędne i nieuprawnione jest zatem stanowisko prezentowane w skardze oraz w zażaleniu, iż postępowanie rozgraniczeniowe może służyć rozstrzyganiu ewentualnych sporów nie dotyczących konkretnych granic graniczących ze sobą nieruchomości, lecz potencjalnych sporów co do zasięgu prawa własności innych podmiotów do innych nieruchomości i przebiegu granic pomiędzy niegraniczącymi żadnym nawet punktem nieruchomościami. Pogląd ten jest sprzeczny z wykładnią powyższych przepisów prawa, w tym istotą i celem instytucji rozgraniczenia. Ewentualny Interes faktyczny skarżącej we wzruszeniu granic nieruchomości sąsiedniej wobec jej nieruchomości, z dalszą nieruchomością, nie może stanowić podstawy do wywodzenia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej [...] księga ta obejmuje nieruchomość gruntową położoną w powiecie radziejowskim, gminie [...], miejscowościach [...] i D., o pow. [...] HA składającą się z 3 działek ewidencyjnych: nr [...] i nr [...] (łąki trwałe), w obrębie ewidencyjnym [...] oraz nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...] (grunty orne). Nie zostało ustalone i nie podnosi tego strona skarżąca, aby działka gruntu oznaczona nr [...] sąsiadowała, graniczyła w jakikolwiek sposób z opisaną wyżej nieruchomością lub jej częścią.

Wskazać ponownie należy, iż w myśl art. 29 ust. 1 ww. ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Zgodnie z ust. 2, rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.

W ocenie Sądu, zaprezentowana w skardze wykładnia art. 29 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest błędna. Jej autor wywodzi, że z wykładni językowej przepisu wynika, iż przedmiotem postępowania o rozgraniczenie oprócz gruntów przyległych, mogą być także "inne grunty", które nie muszą być przyległe do nieruchomości, której właścicielem jest wnioskodawca. Świadczy o tym zastosowanie spójnika "lub" który umożliwia wszczęcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości albo przyległej, albo nieprzyległej (innego gruntu) albo przyległej i nieprzyległej (innego gruntu). Stanowisko to należy uznać za błędne i sprzeczne zarówno z wynikami prawidłowej wykładni językowej art. 29 ust. 2 P.g.k, jak i wykładni systemowej oraz funkcjonalnej przedmiotowej normy prawnej.

Wskazać przyjdzie, iż prawidłowa wykładnia normy art. 29 ust. 2 prowadzi do wniosku, że rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi (do niej) nieruchomościami lub przyległymi do tej nieruchomości - innymi gruntami (gruntami nie będącymi nieruchomościami). W omawianym trybie administracyjnym dokonać zatem można jedynie rozgraniczenia konkretnej nieruchomości (w celu ustalenia przebiegu granic), z przyległymi do niej nieruchomościami lub innymi gruntami. Musi istnieć spór co do przebiegu granicy lub punktów granicznych pomiędzy przyległymi nieruchomościami.

Zwrócić należy uwagę, iż ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zawiera własnej definicji pojęcia nieruchomość. Legalną definicję nieruchomości zawiera art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Podstawowym kryterium dla bytu prawnego pojęcia nieruchomości jest istnienie prawa własności. Nadto, przepis ten jest podstawą rozróżnienia nieruchomości gruntowych, budynkowych i lokalowych, przy czym rozgraniczaniu podlegają wyłącznie nieruchomości gruntowe, albowiem tylko w tym przypadku może powstać wątpliwość co do przebiegu ich granicy (lub granic) na gruncie. W myśl definicji zawartych w art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, "nieruchomość gruntowa" – oznacza grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności (pkt 1), a pod pojęciem "działka gruntu" należy rozumieć niepodzielną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skoro rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, a pomiędzy nieruchomością skarżącej, w skład której wchodzi działka nr [...], a gruntem oznaczonym nr [...] położone są inne nieruchomości w taki sposób, że działka nr [...] nie może posiadać żadnych granic czy wspólnych punktów granicznych z działką nr [...], brak jest materialnoprawnych podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego we wnioskowanym zakresie. Prawidłowo zatem organy orzekły na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 29 P.g.k. o odmowie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn.zm.), oddalił skargę.