Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 711/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1-4, art. 124b, art. 128 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z 28 marca 2017 r. o nr [...], wydaną na podstawie 24 ust. 1, 4, 6, art. 126 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j Dz. z 2016 roku, poz. 2147), oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku E. P. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w J. , gmina K., oznaczonej numerami działek [...] o pow. 7.1930 ha, i 364 o pow.9.0600 ha, ujawnionych w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w K. Kw [...], a stanowiących własność S. M., poprzez udzielenie E. P. zezwolenia na przeprowadzenie prac polegających na rozbiórce napowietrznej i budowie napowietrzno - kablowej elektroenergetycznej linii średniego napięcia 15 kV relacji K. -G., kolidującej z napowietrzną linia 110 kv relecji L. G. - Ś. Helenki, przedstawionych na mapach stanowiących odpowiednio załącznik nr [...] i nr [...] do decyzji. Organ stwierdził, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polega w szczególności na uprawnieniu Spółki E. do wstępu na opisaną część nieruchomości w celu przebudowy istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej L. G. - Ś. H..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż przedsiębiorstwo E. P. realizuje, w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. Nr [...] z dnia 29 lipca 2015 roku o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zadanie polegające na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej linii 15 kV, kolidującej z napowietrzną linią 110 kV relacji L. G. - Ś. H., zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] w J. gmina K. stanowiących własność S. M.. Planowane zadanie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

Dalej organ opisał zakres planowanej inwestycji wskazując, iż na działce nr [...] obejmuje:

. demontaż odcinka linii średniego napięcia 15 kV w odcinku kolidującym z linią 110 kV;

. montaż nowej linii napowietrzno - kablowej 15 kV;

. demontaż jednego słupa i pobudowanie obok jednego słupa 15 kV kablowego na żerdzi wirowanej, fundamentu słupa, przewodów fazowych; posadowienie projektowanych slupów na fundamencie betonowym dobranym w oparciu o wyniki badań geologicznych podłoża gruntowego.

Natomiast na działce nr [...]:

. demontaż odcinka linii 15 kV w odcinku kolidującym z linią 110 kV;

. montaż nowej linii napowietrzno - kablowej 15kV;

. pobudowanie jednego nowego słupa15 kV kablowego na żerdzi wirowej, fundamentu słupa betonowego w oparciu o wyniki badań geologicznych podłoża gruntowego.

Starosta K., wskazując na treść art. 124 ust 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyjaśnił, iż udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Opierając się na dokumentacji przedłożonej przez inwestora organ stwierdził, iż warunek ten został spełniony – inwestor nie uzyskał zgody właściciela nieruchomości na ustanowienie służebności. Ponadto Starosta uznał, iż planowana inwestycja – jej zakres - zgodna jest z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W tych okolicznościach konieczne stało się wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. M., reprezentowany przez r. pr. A. K., zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1, 4, 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędnie ich zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż decyzja wydana na ich podstawie może dotyczyć wyłącznie nowo realizowanych urządzeń i instalacji, podczas gdy zaskarżona decyzja dotyczy rozbiórki urządzeń już posadowionych;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak zawarcia w osnowie decyzji określenia zakresu uprawnionych zachowań podmiotu na rzecz którego decyzja jest wydawana tj. E. SP. z o.o., podania terminu czasowego ograniczenia;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 77, 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że okolicznościach niniejszej sprawy znajduje zastosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami podczas, gdy wbrew temu co ustalił organ, nie zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie wyrażania zgody przez właściciela na wykonanie prac na jego nieruchomości; organ pominął, że inwestycja dotyczy urządzeń już istniejących i eksploatowanych, co oznacza iż organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Wojewoda decyzją z 5 czerwca 2017 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] 2017 r. w całości i orzekł odpowiednio w tym zakresie o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność S. M., dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Re jonowego w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...], położonej w gminie K., obręb J., oznaczonej geodezyjnie działką nr [...] o pow. 7.1930 ha oraz działką nr [...] o pow. 9.0600 ha, obejmującym obszar odpowiednio 46,18 m2 i 32,07 m2 poprzez zezwolenie E. sp. z o.o. Oddział Dystrybucji P. przy ul. [...], [...] na przeprowadzenie prac polegających na rozbiórce napowietrznej i budowie napowietrzno - kablowej elektroenergetycznej linii średniego napięcia 15 kV relacji K. - G., kolidującej z napowietrzną linią 110 kV relacji L. G. - Ś. H. - Ś. HCP. Przebieg trasy linii i obszar ograniczenia użytkowania przedstawiają załączniki graficzne nr [...] i nr [...] do niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, powołując się przy tym na art. 64 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepis art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, iż wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Celem publicznym w rozumieniu tej ustawy jest m.in.: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 ustawy). Tym samym planowana inwestycja mieści się w pojęciu celu publicznego.

Dalej, analizując treść art. 124 ust. 1 oraz art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz zawarte w przepisach ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane definicje pojęć "przebudowa" i "remont" i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wojewoda uznał, iż planowane przedsięwzięcie wykracza poza prace remontowe w rozumieniu Prawa budowlanego. Prace na działce nr [...] będą polegały na demontażu napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV i montażu linii napowietrzno kablowej 15 kV, rozbiórce jednego słupa wraz z usunięciem jego fundamentu i budowie obok jednego słupa kablowego na żerdzi wirowanej, obejmującej posadowienie słupa na fundamencie betonowym, położenie przewodów fazowych i zastosowanie uziomów taśmowo-prętowych. Prace na działce nr [...] będą polegały na demontażu napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV i montażu linii napowietrzno-kablowej 15 kV oraz budowie jednego słupa kablowego na żerdzi wirowanej, obejmującej posadowienie słupa na fundamencie betonowym, położenie przewodów fazowych i zastosowanie uziomów taśmowo-prętowych. Zatem organ I instancji poprawnie zastosował w sprawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a art. 124b nie znajduje w niej zastosowania.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż ziścił się warunek zgodności zaplanowanego przedsięwzięcia z treścią ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W decyzji z 29 lipca 2015 r., znak [...], Burmistrz Miasta i Gminy K. ustalił na rzecz E. sp. z o.o. lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej linii 15 kV K. - G.. Burmistrz Miasta i Gminy K. określił granice terenu objętego decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i wskazał, że długość pasa technicznego przedmiotowej linii kablowej powinna wynosić 1,5 m. Szczegółowa analiza porównawcza mapy z nakreślonym przebiegiem linii przedstawionej przez wnioskodawcę, z mapą określającą granice terenu objętego decyzją i przebieg linii kablowej 15 kV, stanowiącą załącznik graficzny do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K., umożliwia stwierdzenie, że planowana inwestycja jest zgodna z rozstrzygnięciem lokalizacyjnym.

W przekonaniu Wojewody została też spełniona przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie, pomimo prowadzonych z nim w tej sprawie rokowań. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż inwestor podjął rokowania z właścicielem nieruchomości. Na jego podstawie jednoznacznie można stwierdzić, że postawione w czasie negocjacji warunki nie były możliwe do zaakceptowania przez żadną ze stron. Wobec faktu, iż prowadzone pomiędzy stronami negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, inwestor - spółka E. Sp. z o.o. - miał prawo wystąpić z wnioskiem o wydanie niezbędnej decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zastępującej zgodę właściciela gruntu na przeprowadzenie zamierzonych prac inwestycyjnych.

Odnosząc się do dalszych zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewoda zauważył, iż decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może określać zakresu czasowego obowiązywania tego ograniczenia. Wskazanie w decyzji terminu, w jakim inwestor miałby przeprowadzić prace, nie znajduje oparcia w treści art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami Nałożenie na inwestora obowiązku wykonania prac w określonych ramach czasowych byłoby działaniem podjętym bez podstawy prawnej.

Wojewoda podzielił natomiast zarzut, iż osnowa decyzji organu I instancji została niewłaściwie sformułowana. Dyspozycja art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości. Tylko bowiem wobec części obszaru nieruchomości, która została wskazana w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może być wydana decyzja o zezwoleniu na jej zajęcie. Tym samym wskazanie obszaru ograniczenia prawa własności nieruchomości, stanowiącego najistotniejszy element decyzji wydawanej w tego typu sprawach, powinno zostać zawarte w osnowie decyzji, a nie dopiero w jej uzasadnieniu, jak miało miejsce w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewoda za wadliwie sformułowaną część rozstrzygnięcia uznał fragment odnoszący się do uprawnień inwestora, mających powstać w wyniku tego rozstrzygnięcia. Organ I instancji orzekając, że "ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polega w szczególności na uprawnieniu Spółki (...) do wstępu na opisaną nieruchomość w celu przebudowy istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej L. G. — Ś. H." wykroczył poza swoje kompetencje kognicyjne, pozwalając inwestorowi na dokonanie nie tylko przebudowy linii K. - G., ale również na czynności polegające na przebudowie innej linii przebiegającej przez działki - linii L. G. - Ś. H. - Ś. H., która nie została objęta decyzją lokalizacyjną Burmistrza Miasta i Gminy K. z 29 lipca 2015 r.

Zaznaczono także, że organ wydający decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest władny zmieniać ustaleń przyjętych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i jest tym samym związany parametrami z niej wynikającymi. Nie jest zatem możliwa w niniejszym postępowaniu zmiana miejsca, w którym ma zostać wykonana inwestycja celu publicznego. Z tych względów nie było zasadne uwzględnienie wniosków odwołującego dotyczących przeprowadzenia wizji lokalnej i dowodu z opinii biegłego na okoliczność, że możliwe jest przeprowadzenie inwestycji w inny sposób.

Skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewody wniósł S. M. reprezentowany przez r. K. zarzucając:

I. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. naruszenie art. 75 K.p.a. ,77 K.p.a., 80 K.p.a. i 107 K.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego polegające na:

a. błędnym ustaleniu, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż ziścił się warunek zgodności zaplanowanego przedsięwzięcia z treścią ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podczas gdy z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 29 lipca 2015 r. wynika, że ma ona polegać na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej linii 15 kV kolidującej z napowietrzną jednotorową linia 110 kV relacji L. G.- Ś. H. zaś przedsięwzięcie ma polegać na posadowieniu nowego słupa na działce nr [...] przy jednoczesnym pozostawieniu słupów już istniejących;

b. błędne ustalenie, iż planowana inwestycja jest zgodna z rozstrzygnięciem lokalizacyjnym, podczas gdy z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie wynika, że mają być w ramach inwestycji budowane nowe słupy, a tym bardziej z decyzji lokalizacyjnej nie wynika, w którym miejscu nowe słupy miałyby być posadowione, dodatkowo potwierdza to fakt, iż decyzja lokalizacyjna dotyczyła przebudowy urządzeń istniejących, a nie stawiania nowych słupów w innym miejscu, niż istniejące;

c. pominięcie dowodów zgłoszonych przez stronę w piśmie z dnia 5 maja 2017 r., co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż zaskarżona decyzja nie uwzględnia uzasadnionego interesu właściciela nieruchomości przy planowaniu inwestycji, w szczególności, że z decyzji lokalizacyjnej nie wynika, iż miały być budowane nowe słupy na nieruchomości skarżącego, ponadto skarżący nie domaga się zmiany miejsca w którym ma być prowadzona inwestycja jako całość, ale kwestionuje stawianie nowych urządzeń tj. słupów, które nie są objęte pojęciem " przebudowa", a to właśnie przebudowa był przedmiotem decyzji lokalizacyjnej;

d. błędne ustalenie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w niniejszej sprawie były prowadzone rokowania, podczas gdy wszelka korespondencja dotyczyła warunków ustanowienia służebności przesyłu; błędne ustalenie, iż pisma z 2013 r. i jedno pismo z 2015 r., stanowiły początek negocjacji z uwagi na znaczny upływ czasu między ich rozpoczęciem, a datą złożenia wniosku; również wezwanie z dnia 25 stycznia 2017 r. i kolejne pismo z lutego 2017 r. nie mogą stanowić dowodu na prowadzenie negocjacji, gdyż z ich treści jednoznacznie wynika, iż proponowane przez wnioskodawcę warunki nie podlegały negocjacji i wnioskodawca żądał podpisania służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie [...]zł pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego lub administracyjnego, ponadto wezwanie dotyczy innego obszaru niż wskazano we wniosku oraz nie zawiera informacji co do sposobu realizacji przedsięwzięcia, ponadto wynagrodzenie proponowano wyłącznie za ustanowienie służebności przesyłu, a nie za czasowe ograniczenie prawa własności;

e. błędne ustalenie, iż w niniejszej sprawie strony nie doszły do porozumienia z tego względu, że warunki postawione w czasie negocjacji nie były możliwe do zaakceptowania przez żadną ze stron, podczas gdy w ocenie skarżącego, "rokowania" (skarżący nie może zgodzić się z twierdzeniem, że pisma wnioskodawcy stanowiły rokowania) były jedynie pozorne, gdyż proponowane wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie [...]zł było rażąco zaniżone w stosunku do zakresu służebności przesyłu proponowanego przez wnioskodawcę zaś wnioskodawca nie wyjaśnił w rzetelny sposób na prośbę skarżącego przyczyn, dla których nie jest możliwe inne posadowienia słupów, a to świadczy o tym, iż propozycje te miały wyłącznie charakter pozorny i wnioskodawca nie dążył do osiągnięcia porozumienia;

2. naruszenie art. 6 K.p.a., 7 K.p.a., 8 K.p.a., 9 K.p.a., 64 § 2 K.p.a., 77 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, w szczególności z pominięciem słusznego interesu skarżącego, niedostateczną analizę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie oraz niedostateczne wyjaśnienie sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż w okolicznościach niniejszej sprawy znajduje zastosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

3. naruszenie art. 107 § 1 K.p.a., poprzez brak zawarcia w osnowie decyzji określenia zakresu uprawnionych zachowań podmiotu na rzecz którego decyzja jest wydawana oraz zaniechania podania terminu czasowego ograniczenia co w istocie oznacza, że nie mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności ale z jego pozbawieniem;

4. naruszenie art. 61 K.p.a. i art. 124 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie było wszczęte na wniosek inwestora zatem organ był związany treścią wniosku i nie mógł z urzędu modyfikować zakresu wniosku co oznacza, że decyzja winna stanowić powtórzenie osnowy wniosku, a w przypadku sformułowania żądania w sposób naruszający wymogi art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniosek nie powinien być uwzględniony.

II. naruszenie prawa materialnego, tj:

art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, podczas gdy warunkiem jej wydania jest prowadzenie rokowań, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, co jest następstwem błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;

art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie, iż w niniejszej sprawie cele publiczne nie mogą być realizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości co w praktyce oznacza, że wnioskodawca ma prawo swobodnego wyboru między złożeniem wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, a złożeniem wniosku o wywłaszczenie przez ograniczenie w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Strona skarżąca podniosła także, iż w przypadku uznania przez Sąd, iż budowa nowych słupów mieści się w zakresie "przebudowy linii średniego napięcia 15 kV" to także na tej podstawie winna być wydana decyzja odmowna, gdyż art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wyłącznie nowo realizowanych instalacji i urządzeń, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, skoro bowiem linia średniego napięcia już znajduje się na nieruchomości skarżącego, jest stale eksploatowana to w istocie nastąpiło już ograniczenie korzystania przez właściciela nieruchomości. Zgłoszono także, jako nowy dowód w sprawie, zawiadomienie o czynnościach przyjęcia przebiegu granic nieruchomości z dnia 16 czerwca 2017 r. podnosząc, że wynika z niego, iż ustalenie granic jest związane z realizacją mapy do celów projektowych pod modernizację linii średniego napięcia w kolizji z linią 110 kV, co oznacza, iż załączniki załączone do wniosku zostały opracowane na podstawie nieaktualnych map, co znajduje dodatkowo potwierdzenie w tym, na załączniku graficznym do decyzji lokalizacyjnej jest wskazana działka nr [...], podczas gdy przedmiotowy wniosek dotyczy działki nr [...], a to w ocenie skarżącego stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji, jako wydanych na podstawie wadliwych dokumentów, a zatem z niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 5 czerwca 2017 r., uchylająca na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2017 r., i orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność S. M., położonej w gminie K., obręb J., oznaczonej geodezyjnie działką nr [...] o pow. 7.1930 ha oraz działką nr [...] o pow. 9.0600 ha, obejmującym obszar odpowiednio 46,18 nr i 32,07 m2, poprzez zezwolenie Spółce E. - Oddział Dystrybucji P. na przeprowadzenie prac polegających na rozbiórce napowietrznej i budowie napowietrzno - kablowej elektroenergetycznej linii średniego napięcia 15 kV relacji K. - G., kolidującej z napowietrzną linią 110 kV relacji L. G. - Ś. H. - Ś. H.. Przebieg trasy linii i obszar ograniczenia użytkowania przedstawiają załączniki graficzne nr [...] i nr [...] do tej decyzji.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszeń prawa procesowego i materialnego. Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji w wymaganym stopniu zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2016 r., poz. 2147 ze zm, dalej w skrócie: "u.g.n."). W myśl art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do treści art.124 ust. 2 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Z kolei art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Na tym tle normatywnym Sąd stwierdził, że skarga S. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż prawidłowo organy orzekające przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące dopuszczalność zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, unormowanej w art. 124 u.g.n. – która to ingerencja w prawo własności (prawo użytkowania wieczystego) nieruchomości stanowi jedną z postaci wywłaszczenia w rozumieniu art. 112 ust. 2 u.g.n., z wszystkimi tego faktu konsekwencjami. Planowana inwestycja – polegająca na rozbiórce napowietrznej i budowie napowietrzno - kablowej elektroenergetycznej linii średniego napięcia 15 kV relacji K. - G., kolidującej z napowietrzną linią 110 kV relacji L. G. - Ś. H. - Ś. H..– obejmuje swym zakresem m.in. założenie i przeprowadzenie na nieruchomości (działki [...] i [...]) przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w rozumieniu art. 124 ust. 1 zd. pierwsze u.g.n.

Realizacja tej inwestycji znajduje swoje oparcie w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 29 lipca 2015 r. nr [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej 15 kV kolidującej z napowietrzną jednotorową linią 110 kV relacji L. G. – Ś. H., ustalającej przebieg tej linii w sposób zbieżny z określonym następnie we wniosku spółki E. S.A., wszczynającym kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie. Wnioskodawca – E. spółka z o.o. z s. w P. – jest "inną osobą" (prawną) w rozumieniu art. 124 ust. 2 u.g.n.

W tym miejscu Sąd pragnie podzielić stanowisko Wojewody, iż planowany zakres robót budowlanych nie pozwala zaliczyć planowanej inwestycji do remontu. Zaznaczyć, przy tym należy, iż okoliczność, że chodzi o obiekty liniowe ma znaczenie przy ocenie rozumienia pojęcia "remontu". Nie można dokonywać wykładni tego pojęcia przez odwoływanie się do orzecznictwa sądowego wypracowanego na gruncie przepisów Praw budowlanego dotyczącego budynków, czy innych obiektów budowlanych, bowiem przy wykładaniu pojęcia remontu należy mieć na uwadze, że chodzi o szczególne inwestycje, jakimi są niewątpliwie energetyczne linie przesyłowe. W przypadku, gdy w wyniku planowanych prac ma dojść do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów lub kabli, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego to wówczas nie można mówić o remoncie istniejącej linii elektroenergetycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 111 listopada 2017 r. o sygn. akt I OSK 983/17 – dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skoro planowane prace przewidują, m.in. likwidację jednego słupa i posadowienie dwóch nowych słupów kablowych to nie można mówić o pracach remontowych co wyklucza zastosowanie w sprawie przepisu art. 124 b u.g.n.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż przepis art. 124 u.g.n. znajduje zastosowanie nie tylko przy całkowicie nowych inwestycjach. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2618/16 ( dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii. Tak więc okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową. Zaznaczyć przy tym należy, iż decyzja wydana w trybie art. 124 u.g.n. nie reguluje bowiem uprawnień inwestora w zakresie rozpoczęcia robót budowlanych, a stanowi jedynie o dysponowaniu przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Prace budowlane natomiast inwestor będzie mógł prowadzić dopiero po uzyskaniu stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego.

W zakresie zgodności wprowadzonego ograniczenia z ww. decyzja lokalizacyjną z 29 lipca 2015 r., zauważyć należy, iż teren tego ograniczenia pokrywa się z przebiegiem linii energetycznej określonym w decyzji lokalizacyjnej. Do takiego wniosku prowadzi porównanie załączonych do wniosku E. P. mapki określające przebieg linii energetycznej podlegającej robotom budowlanym i pas ograniczenia konieczny do wykonania planowanych prac (załącznik nr [...] do zaskarżonej decyzji) oraz złącznik graficznego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 29 lipca 2015 r. Na taką ocenę nie ma wpływu fakt, iż na załączniku do decyzji lokalizacyjnej z 2015 r. projektowana linia przebiega m.in. przez działkę działka [...], podczas gdy na mapkach przedłożonych przez inwestora na północ od działki drogowej nr [...],w tym miejscu zlokalizowana jest działka [...]. Podział działki nr [...] na działki [...] i [...] nie miał wpływu na ustalenie zgodności określenia lokalizacji ustanowionego ograniczenia z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej. Ponadto dopiero w przypadku innego ustalenia przebiegu granic, niż to wynika z dokumentacji kartograficzno-geodecyzjnej, na podstawie której zapadła zaskarżona decyzja, możliwe będzie ewentualne wzruszenie tej decyzji. Stąd też wskazana w skardze informacja z 16 czerwca 2017 r. (tj. z daty późniejszej niż data zaskarżonej decyzja) o czynnościach przebiegu granic dla celów ewidencji gruntów, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Nie można też zgodzić się z argumentem, iż o wadliwości zaskarżonej decyzji świadczy brak określenia w decyzji lokalizacyjnej z 2015 r. lokalizacji planowanych dwóch nowych słupów kablowych. Jak wynika z dokumentacji nowe słupy zlokalizowane będą w dotychczasowym przebiegu istniejącej już linii K. – G., w miejscach przejścia linii napowietrzną w linię kablową (podziemną). Zlokalizowane będą one w pasie określonym w decyzji lokalizacyjnym, a ich posadowienie nie wymaga zmiany szerokości pasa technicznego określonego w tej decyzji. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. W niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera precyzyjne wskazanie jakiego obszaru dotyczy, co wynika zarówno z sentencji decyzji Wojewody jak i załącznika graficznego. Zważyć należy, że załącznik graficzny do decyzji stanowi jej integralną część ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Podsumowując ten fragment rozważań stwierdzić należy, iż Sąd nie podzielił zarzutów strony skarżącej dotyczących niezgodności zaskarżonej decyzji z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 29 lipca 2015 r.

Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko Wojewody, iż treść rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji była nieprawidłowa w zakresie w jakim wykraczała poza ustalenia decyzji lokalizacyjnej tj. obejmowała także prace związane z przebudowę linią wysokiego napięcia L. G. - Ś. Helenki, która to inwestycja nie była objęta ww. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy K.. Z tej też przyczyny organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję Starosty [...] z 28 marca 2017 r. i rozstrzygnął sprawę co do istoty na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a

W ocenie Sądu spełniony został również warunek, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. – inwestor wykazał, iż przed złożeniem wniosku o ograniczenie sposób korzystania z nieruchomości podjął rokowania z jej właścicielem w celu uzyskanie zgody na wykonanie planowanych prac – wskazują na to znajdujące się w aktach sprawy 4 pisma potwierdzające rokowania przeprowadzone w listopadzie i grudniu 2013 r., a także skierowane do skarżącego, już po wydaniu decyzji lokalizacyjnej, wezwanie do zawarcia umowy o ustanowione służebności przesyłu z 25 stycznia 2017 r. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela przy tym stanowisko prezentowane w judykaturze, iż strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje momentu zakończenia rokowań. Zatem rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., I OSK 2054/16 - dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy niemożność uzyskania zgody właściciela (użytkownika wieczystego) oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Jednocześnie należy zważyć, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 u.g.n. nie podlegają ocenie same warunki negocjacji czy też proponowana kwota odszkodowania (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SA/Ke 96/17- dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie propozycje składane przez inwestora niewątpliwe docierały do adresata - właściciela nieruchomości - i wynikał z nich cel ograniczenia prawa własności na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego oraz proponowane wynagrodzenie. Stąd też zarzuty strony skarżącej dotyczące o braku lub "pozorności" rokowań nie mogły być przez Sąd uwzględnione.

Wojewoda słusznie zauważył, iż wskazywanie w decyzji wydawanej w oparciu o przepis art. 124 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do przeprowadzenia na nieruchomości inwestycji celu publicznego nie znajduje oparcia w jego treści. Skoro zaś ustawa nie nakłada na organ orzekający obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to jego ustalenie na podstawie powyższego przepisu byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Z przepisów u.g.n. wynika, że jeżeli ustawodawca chce ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie np. w art. 124b ust. 3 u.g.n., który stanowi, że "Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2016 r. o sygn. akt I OSK 1570/16 - dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zwrócić przy tym należy uwagę na charakter zajęcia z art. 124 u.g.n., które ze względu na przedmiot z reguły nie ma charakteru czasowego, przynajmniej w sensie tymczasowości i doraźności. Założenie ciągów, przewodów czy linii służących do przesyłu mediów z zasady ma charakter stały i ogranicza właściciela w całym czasie istnienia i funkcjonowania urządzeń. Warunek precyzyjnego określenia czasu zajęcia, ze względu na interes właściciela, mógłby ewentualnie być formułowany w przypadku inwestycji już w zamiarze tymczasowych i przewidzianych do istnienia w określonym czasie, co w sprawie nie ma miejsca. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wprowadzone decyzją ma charakter stały i nie jest ograniczone datą końcową (patrz wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r. o sygn. akt I OSK 2383/15 - dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Wskazuje na to treść art. 124 ust. 5 u.g.n. zgodnie z którym właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Odnosząc się do zarzutu braku określenia w decyzji sposobu dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wskazać należy, że Wojewoda wyraźnie, w osnowie rozstrzygnięcia, wskazał powierzchnię poszczególnych działek podlegającą ograniczeniu w korzystaniu. Ponadto w złączniku wskazano granice obszaru ograniczenia. W ocenie Sądu, takie określenie przestrzenne zakresu ograniczenia korzystania z prawa własności, jakie zastosowano w decyzji organu II instancji, przy uwzględnieniu załączników graficznych, obrazujących przebieg i powierzchnię pasa technologicznego, odpowiada wymogom art. 124 ust. 1 u.g.n.

Na zakończenie przypomnieć należy, iż na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty właścicielowi przysługuje odszkodowane (art 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 3 u.g.n.) Ponadto jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości (art. 124 ust. 5 u.g.n.).

W tych okolicznościach Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.