Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 160/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 października 2006r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego skargę oddala


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] 2005r. U S. zwróciła się do Urzędu Miasta w [...] "o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego pod ogródek o pow. 24m2 w obrębie baru przy ul. [...] w [...]" podając, że "teren jest utwardzony kostką" i ogródek "nie koliduje z pieszymi". Jako czas zajęcia pasa drogowego podała okres od [...] 2005r. do [...] 2005r.

Pismem z dnia [...] 2005r. zawiadomiono wnioskodawczynię, że w dniu [...] 2005r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego ul. [...] obok posesji nr 1 przy barze i sklepie "[...]" polegające na ustawieniu ogródka gastronomicznego z parasolami bez zgody zarządcy drogi. Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...].2005r. naliczył karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, jednak w wyniku odwołania U. S. organ II instancji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]- uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta [...] za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] 2005r. do dnia [...] 2005r. przez U. S. decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] naliczył karę pieniężną w kwocie [...] zł.

Decyzją z dnia 27.10.2006r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w wyniku odwołania złożonego przez U. S. ponownie uchyliło decyzję organu ł instancji w całości i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ l instancji naruszył zasady procedury administracyjnej w takim stopniu, że nie można było skorzystać z treści art. 136 kpa (uzupełnienia materiału dowodowego). W szczególności organ zwrócił uwagę na podniesioną przez odwołującą się okoliczność, iż organ l instancji naliczył jej karę za zajęcie pasa drogowego również za te dni, w które faktycznie ogródka nie wystawiała. W ocenie Kolegium, o ile fakt samowolnego zajęcia pasa drogowego nie budzi wątpliwości, to jednak wysokość kary pieniężnej nałożonej na stronę zaskarżoną decyzją nie została przez organ l instancji wykazana. Zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji nie poczynił wystarczających starań w zebraniu materiału dowodowego w celu ustalenia ile faktycznie dni odwołująca się zajmowała samowolnie pas drogowy, a na podstawie dowodów zalegających w aktach sprawy nie można z całą pewnością stwierdzić tej okoliczności. Skoro okres zajmowania pasa drogowego został ustalony na podstawie protokołu spisanego w dniu [...] 2005r. potwierdzającego zajęcie pasa drogowego i notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] 2005r. na okoliczność usunięcia ogródka, to te dokumenty nie są wystarczające dla wykazania, że w okresie między tymi datami odwołująca się nieprzerwanie zajmowała pas drogowy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skoro zgodnie z przepisami pobiera się kary z uwzględnieniem "liczby dni zajmowanego pasa drogowego", to organ może naliczyć te kary wyłącznie za faktyczną ilość dni samowolnie zajętego pasa drogowego.

Na tę decyzję organu II instancji złożyła skargę U. S., która zarzuciła, że zajęcie przez nią pasa drogowego nie było samowolne, gdyż w okresie zajmowania przez nią pasa drogowego legitymowała się tytułem własności do zajmowanej nieruchomości, a fakt zwrócenia się o zezwolenie (nie rozpatrzone do chwili obecnej) wynikał "z daleko posuniętej ostrożności", gdyż na taką konieczność zwrócili jej uwagę funkcjonariusze Straży Miejskiej. Nadto skarżąca w niniejszej skardze odniosła się do wykonania przez nią kostki brukowej na terenie przeznaczonym pod pas zieleni, który to teren następnie zajęła pod przedmiotowy ogródek.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślił, że w świetle zebranych w sprawie dokumentów winna pozostać poza sporem okoliczność, że droga ul. [...] w [...] zaliczona została do kategorii dróg publicznych -gminnych, a określenie drogi publicznej zawiera art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, póz. 60 z późn. zm.) i w tej sytuacji nie ma znaczenia stan własności nieruchomości zajętej pod pas drogi publicznej. Podkreślono także, że skarżąca miała świadomość konieczności uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od zarządcy drogi o zezwolenie, gdyż o takie zezwolenie zwróciła się kilka dni przed stwierdzeniem samowolnego przez nią zajęcia tego pasa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do treści art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) i art. 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga nie jest uzasadniona.

Ma rację organ odwoławczy podkreślając, że stan własności nieruchomości zajętej na drogę publiczną nie ma znaczenia dla ustalenia zarządcy tej drogi. Świadczy o tym treść ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r, Nr 204, póz. 2086 z późn. zm.):

"Art. 1. Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Art. 2. 1. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:

1) drogi krajowe;

2) drogi wojewódzkie;

3) drogi powiatowe;

4) drogi gminne.

"Art. 7. 1. Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.

2. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.

3. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.

W szczególności art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych: "Zarządcami dróg (...) są dla dróg gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta)."

Z powyższego wynika, że własność nieruchomości zajętej na drogę publiczną doznaje ograniczeń ustawowych wynikających z powołanej wyżej ustawy o ustawą

W ślad za stanowiskiem organu odwoławczego Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie powinno pozostać poza sporem, iż droga - ul. [...] w [...] jest drogą gminną zaliczoną do tej kategorii stosownymi uchwałami zalegającymi w aktach sprawy. Poza sporem powinna być także kwestia zajęcia przez skarżącą pasa drogowego, którego definicje legalną ustala także powołana wyżej ustawa o drogach publicznych:

"Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) pas drogowy - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania droga"

Z treści art. 40 powołanej wyżej ustawy wynikają kompetencje i obowiązki zarządcy drogi, takie jak np.:

"1. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione wpkt 1-3.

3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.

4. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.

(...)

6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

(...)

12. Za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi, (...)

- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6."

Z treści przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że zarządca drogi ma kompetencje do wydawania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele m. in. takie, jak ogródek gastronomiczny przed lokalem czy sklepem, przy czym udzielając takiego zezwolenia ma jednocześnie obowiązek pobrania opłaty naliczonej zgodnie z przepisami. W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - tenże zarządca ma obowiązek wymierzyć karę pieniężną także według reguł ustalonych w powołanych przepisach ustawowych. Słusznie więc - zdaniem Sądu - organ odwoławczy zwrócił uwagę na powiązanie wysokości kary z opłatą i ilością dni zajmowania pasa drogowego. Z tego względu ilość dni zajmowania tego pasa nie powinna budzić wątpliwości i powinna być jednoznacznie wykazana przez organ administracyjny.

Sąd zwraca uwagę, że aktach sprawy zalegają dokumenty świadczące o prowadzeniu w stosunku do skarżącej także innego postępowania administracyjnego związanego z wykonaniem przez nią kostki brukowej na terenie przeznaczonym pod pas zieleni, który to teren skarżąca następnie zajęła pod przedmiotowy ogródek, jednakże z uwagi na odrębne postępowanie w tej sprawie Sąd pominął zarzuty skarżącej dotyczące tej kwestii zawarte w skardze złożonej do niniejszej sprawy.

Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zasadna jest decyzja organu II instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nakazująca organowi l instancji dokonanie ustaleń w przedmiocie liczby dni zajmowania pasa drogowego przez skarżącą, a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.