Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1866/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1 i § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2157/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 7 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, VII SA/Wa 2157/15, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] lipca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że we wniosku o wstrzymanie brakuje argumentacji na temat ewentualnej szkody z tytułu skierowania skarżącego w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji i tym samym Sąd nie miał żadnej możliwości oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Możliwość wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wydanie danej decyzji musi być realna i poparta rzeczowymi dowodami źródłowymi. Strona na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Brak wskazania tej szkody i jej uprawdopodobnienia uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku. Dodatkowo Sąd I instancji wskazał, że kontrolowana decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne sama w sobie nie oznacza pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom psychologicznym, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu czy jego bliskim znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Badania takie mają bowiem na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia, na podstawie orzeczenia psychologicznego, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 155), jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu (patrz: np. postanowienie NSA z 6 lutego 2015 r., II OZ 85/15).

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł N. T., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że wykonanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne nie spowoduje wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy wydanej w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...] i utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2015 r. wydaną w sprawie o sygnaturze akt [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w formie dwóch spółek prawa handlowego jest zobowiązany do osobistego nadzoru nad ich działalnością, a co za tym idzie wywiązywania się z wielu obowiązków, których wykonywanie jest ściśle powiązane z istnieniem i funkcjonowaniem tychże spółek. N. T. pełni funkcję członka zarządu w A. sp. z o.o. z siedzibą W. oraz w W. sp. z o.o. w siedzibą w W. Skarżący osobiście odpowiedzialny jest za działalność ww. spółek, która polega na prowadzeniu dwóch restauracji na terenie Warszawy oraz sprzedaży posiłków z mobilnych barów szybkiej obsługi. Podkreślono również, że obecnie podział obowiązków, jaki został ustalony przez obu członków zarządu ww. spółek, nie pozwala na to, aby jeden z nich przejął w części, czy też w całości obowiązki drugiego. Ponadto, skarżący do wykonywania swoich obowiązków wykorzystuje dane, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a przystąpienie do badań psychologicznych spowodowałoby, że skarżący swoje obowiązki musiałby powierzyć osobie trzeciej, co z kolei wiązałoby się z ujawnieniem danych osobowych, finansowych oraz know how modelu zarządzania obiema spółkami. Taki stan rzeczy poważnie narażałby obie spółki na poniesienie strat finansowych oraz wizerunkowych, co może skutkować koniecznością zaprzestania prowadzenia dotychczasowej działalności przez spółki, a tym samym ich likwidacją. Powyższa sytuacja drastycznie wpłynęłaby na sytuację materialną skarżącego, drugiego członka zarządu oraz ośmiu innych zatrudnianych przez nich pracowników. Zatrudnienie osoby trzeciej, która mogłaby przejąć obowiązki skarżącego wiązałoby się nie tylko z koniecznością wyjawienia istotnych kwestii dotyczących zarządzania spółkami, ale także niosłaby za sobą znaczne koszty finansowe. Co więcej, brak jednej z osób zarządzających będzie powodował dezorganizację pracy, także trudności w normalnym funkcjonowaniu spółek. Nadto, skarżący jest jednym z głównych pracowników spółki, podejmującym kluczowe decyzje odnoszące się do funkcjonowania prowadzonych działalności, jak i bieżących spraw spółek. W związku z powyższym w okresie, w którym musiałby się przygotowywać do badań psychologicznych, jaki się nim poddać, doszłoby do sytuacji, w której nie byłoby możliwe uzyskanie zgody na podjęcie wielu działań przez pracowników spółek, co naraziłoby je na poniesienie strat. Wskazano również, że aktualnie jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest przychód uzyskiwany z prowadzenia wspomnianych spółek.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Strona zobowiązana jest do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07).

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Jednakże Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (postanowienie NSA z dnia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. II OZ 443/10). Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (postanowienie NSA z 20 października 2015 r., I OZ 1290/15).

Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że strona skarżąca we wniosku nie wskazała, ani nie udokumentowała konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Za takie z pewnością nie można uznać twierdzeń, że podział obowiązków, jaki został ustalony przez obu członków zarządu spółek: A. sp. z o.o. z siedzibą W. oraz w W. sp. z o.o. w siedzibą w W., nie pozwala na to, aby jeden z nich przejął w części, czy też w całości obowiązki drugiego, czy też faktu, że skarżący jest jednym z głównych pracowników spółki, podejmującym kluczowe decyzje i w związku z tym w okresie, w którym musiałby się przygotowywać do badań psychologicznych, jak i się nim poddać, doszłoby do sytuacji, w której nie byłoby możliwe uzyskanie zgody na podjęcie wielu działań przez pracowników spółek, co naraziłoby je na poniesienie strat. Podane twierdzenia nie przesądzają o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem mają charakter ogólny i generalny, pozbawione są konkretnej oraz przekonującej argumentacji ściśle odnoszącej się do sytuacji wnioskodawcy. Zważywszy na powyższe, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji