Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 219/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 15
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 38, art. 39, art. 49
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
article: art. 3, art. 37
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: art. 4, art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 77, art. 79a, art. 81
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. M. (dalej: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

w S. (dalej "organ odwoławczy") z [...] maja 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu s. z siedzibą

w S. (dalej "organ I instancji") z [...] lutego 2020 r. nr [...]

w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Strona złożyła 31 maja 2019 r. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW2014-2020). We wniosku strona zadeklarowała realizację wariantu 2.1 – międzyplony, na powierzchni 33,90 ha oraz wariant 5.4 – półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 3,59 ha. Podczas kontroli na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w dniach 16-18 grudnia 2019 r. oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że działki rolne A1, J1 są częściowo położone na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych. Zadeklarowana we wniosku powierzchnia w wariancie 2.1 jest o 0,17 ha większa od powierzchni stwierdzonej w kontroli gospodarstwa w terenie. Natomiast w wariancie 5.4 płatność została przyznana do powierzchni 3 ha przez wzgląd, że tylko ta powierzchnia mogła zostać zakwalifikowana jako TUZ.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] lutego 2020 r. organ I instancji:

I. przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2019 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

- wariant 2.1 Międzyplony w wysokości [...] zł;

- wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł;

II. przyznał stronie kwotę na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w łącznej wysokości [...] zł;

III. ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię:

- zobowiązanie Wariant 2.1 Międzyplony podjęte w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchnię 33,73 ha;

- zobowiązanie Wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchni 3 ha.

Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu, organ odwoławczy decyzją z [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), w związku z § 2 rozporządzania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L Nr 181, str. 48).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, do której został złożony wniosek, wynosiła 36,90 ha. W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej

w ramach Wariantu 2.1 Międzyplony wynosi 33,73 ha. powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej.

Podczas kontroli na miejscu stwierdzono, że działki rolne A1 i J1 są częściowo położone na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych. Tym samym, płatność została naliczona jedynie do działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych deklarowanych przez stronę we wniosku. Zatem na działce rolnej A1 uwzględniono powierzchnię 1,53 ha i na działce rolnej J1 uwzględniono powierzchnię 9,51 ha.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na 2019 r. Ustaleń tych dokonano

w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku strony. Powierzchnia stwierdzona po kontroli na miejscu wyniosła 33,73 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej wyniosła 0,17 ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych

w ramach Wariantu 2.1 Międzyplony a powierzchnią potwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła zatem 0,50%. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu 2.1 Międzyplony wyniosła 33,73 ha. Na podstawie powyższych ustaleń, organ odwoławczy utrzymał w mocy ustalenia organu I instancji i przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w Wariancie 2.1 Międzyplony w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że we wniosku została przez stronę zadeklarowana realizacja wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 3,59 ha. Deklaracja obejmuje działkę ewidencyjną nr [...] na powierzchni 3,59 ha. Podczas przeprowadzonej kontroli kwalifikowalności organ dokonał weryfikacji deklaracji trwałych użytków zielonych i stwierdził, że na działce ewidencyjnej nr [...] uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielonych w sposób ciągły (które nie były objęte płodozmianem), były prowadzone na powierzchni 3 ha.

W związku z powyższym organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej

w ramach Wariantu 5.1 Półnaturalne łąki wilgotne wynosi 3 ha. Na podstawie powyższych ustaleń, organ odwoławczy utrzymał w mocy ustalenia organu I instancji i przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w Wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł.

Od decyzji tej strona wniosła skargę do tutejszego sądu, której zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a."), polegające na niezapewnieniu stronie zapoznania się z całokształtem zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz przed wydaniem decyzji organu I instancji;

2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej

wyrażonej w art. 7 k.p.a., polegające na:

• podjęciu przez organ odwoławczy, jak i organ I instancji wybiórczych i stronniczych czynności, które zdaniem obu organów miałyby przemawiać przeciwko stronie,

z pominięciem czynności i dowodów (znanych organowi pierwszej instancji) jednoznacznie przemawiających na korzyść strony;

• niezastosowaniu przez organ zasady weryfikacji warunków kwalifikowalności wyrażonej w art. 39 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014

z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L Nr 227, str. 69; dalej "rozporządzenie 809/2014"), zgodnie z którym "kwalifikowalność działek rolnych weryfikuje się za pomocą wszelkich odpowiednich środków",

• nieprzeanalizowaniu przez organ odwoławczy, czy w przedmiotowej sprawie nie został naruszony art. 49 ust. 2 rozporządzenia 809/2014, zgodnie z którym "kontrole na miejscu nie mogą być przeprowadzane przez inspektorów, którzy uczestniczyli

w kontrolach administracyjnych tej samej operacji" - zdaniem strony organ I instancji ten przepis naruszył;

3. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyć strony, wyrażonej w art. 7a § 1 k.p.a., polegające na tym, iż:

• pomimo występowania różnych interpretacji przepisu art. 38 ust. 2 rozporządzenia 809/2014, zgodnie z którym "powierzchnię działek rolnych mierzy się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Unii normy techniczne" – skarżony organ przyjął interpretację niezgodną z orzecznictwem i niesłusznie niekorzystną dla strony,

• pomimo występowania różnych interpretacji art. 38 ust. 4 rozporządzenia 809/2014, zgodnie z którym "maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może w żadnym przypadku przekraczać 1,0 ha w wartościach bezwzględnych" – skarżony organ przyjął interpretację niezgodną z orzecznictwem i niesłusznie niekorzystną dla strony;

4. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady utrwalonych praktyk

rozstrzygania spraw, wyrażonej w art. 8 § 2 k.p.a., polegające na tym, iż organ odwoławczy i organ I instancji z niezrozumiałych względów nie uwzględnili prawomocnego wcześniejszego pomiaru powierzchni działki, dokonanego zgodnie

z wymogami prawa i zasadami technicznymi;

5. organowi odwoławczemu skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, polegające na:

• niezgodnym ze stanem rzeczywistym podaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powierzchni mierzonych gruntów;

• niezgodne ze stanem rzeczywistym określenie użytkowania przedmiotowych gruntów;

• ujęcie w zaskarżonej decyzji powierzchni JPO, która nie była kontrolowana (kod DR46);

• powołanie się w zaskarżonej decyzji na raport [...] pomimo, iż

w rzeczywistości organ w tym zakresie kontroli nie przeprowadził – to dotyczy innego

programu;

• pomimo, iż raport wskazuje przewidzianą prawem tolerancję błędu świadczącą o tym, że powierzchnie gruntów zostały przeze mnie podane prawidłowo – w zaskarżonej decyzji organ błędnie interpretując zapisy raportu, niesłusznie nie uwzględnił strefy buforowej i w/w dopuszczalnego marginesu błędu;

• organ nie uwzględnił wcześniejszej (w 2019 r.) – dokładniejszej i precyzyjniejszej kontroli geodezyjnej, przyjmując niesłusznie jako rzekomo bardziej wiarygodną kontrolę tzw. "z ręki", która jest znacznie mniej dokładna;

6. zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 7 Konstytucji RP, polegające na niezastosowaniu przez organ odwoławczy oraz organ I instancji przepisów prawa, wskazanych w poprzednich punktach skargi.

Opierając się na powyższych zarzutach skarżący wniósł o:

• rozstrzygnięcie skargi w oparciu o art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oraz o rozstrzygnięcie skargi na korzyść skarżącego;

• przyjęcie jako dowodów w sprawie załączonych do skargi fotografii spornych gruntów;

• uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Szczecinie, wydane na mocy art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz.U. z 2020 r. poz. 857). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wskazuje, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Rozpatrywana sprawa dotyczy płatności dla sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na na rok 2019.

Kwestionując zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie, Skarżący podniósł głównie zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które w istocie sprowadzają się do niezastosowania lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa procesowego oraz wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego.

W dniu 31 maja 2019 roku, Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2019 rok. We wniosku Wnioskodawca zawnioskował o przyznanie płatności w wariancie 2.1 - Międzyplon do powierzchni 33,90ha oraz w wariancie 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne do powierzchni 3,59ha.

W dniach od 16 do 18 grudnia 2019 roku w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę gospodarstwa w ramach działania rolno-środowiskowo- klimatycznego, której wyniki mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z § 2 rozporządzania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.) jeżeli:

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

- realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,

- spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego stanowi z kolei, iż przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 38 rozporządzania Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, powierzchnię działek rolnych mierzy się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Unii normy techniczne, a ponadto przepis przewiduje możliwość uwzględnienia całkowitej powierzchni działki rolnej, pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego. W innych przypadkach należy uwzględnić powierzchnię faktycznie użytkowaną.

Kontrola w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzona została w sposób rzetelny przez posiadających odpowiednie kwalifikacje inspektorów terenowych. Inspektorzy poprzez posiadane wykształcenie dają pewność, iż kontrola dokonana została w sposób prawidłowy, a jej wyniki nie budzą wątpliwości. Dodatkowo wskazać należy, iż stwierdzenia poczynione przez inspektorów terenowych potwierdza załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna obrazująca stan działek zadeklarowanych przez Wnioskodawcę oraz szkice pomiarowe zawierające informacje o zasięgu obszarów uwzględnionych w stwierdzonej powierzchni każdej działki rolnej oraz położeniu obszarów niekwalifikujących się do płatności a zlokalizowanych na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych. Po zakończeniu kontroli w terenie, trwa proces weryfikacji pracy inspektorów terenowych. Przeprowadzana jest kontrola formalna jakości wykonanych pomiarów oraz oceny stwierdzonej uprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że raport z kontroli otrzymany przez Skarżącego został zweryfikowany i zatwierdzony przez pracowników ARiMR jako niezawierający błędów, co zostało odnotowane w raporcie.

Podkreślenia wymaga fakt, że w myśl art. 37 ust. 7 ustawy z dnia 05 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Wnioskodawca miał możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie, w terminie 14 dniu od dnia doręczenia raportu z kontroli do Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji, co do jakości wyników z kontroli. Strona nie skorzystała z tego prawa.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że zgodnie z art. 4 i art. 27 ustawy PROW do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy KPA, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W prowadzonych postępowaniach organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 KPA nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe oznacza, że ograniczeniu uległy niektóre z podstawowych zasad obowiązujących w postępowaniu ogólnoadministracyjnym – zasada prawdy obiektywnej (art. 7 KPA), zasada informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 KPA) oraz zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 KPA). Wobec czego organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a także do udzielenia stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz – do zapewnienia stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z kolei strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane do przedstawienia dowodów oraz do udzielenia wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt I GSK 268/18).

W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przytoczonych przepisów wynika, że KPA jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie, tj. rolniku składającym wniosek. Organ I instancji, mimo tak rozłożonego ciężaru dowodu, przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej przyznania przedmiotowej płatności. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest co do swej istoty zasadna, Zarzut uchybienia obowiązkom do zapewnienia Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (w związku z art. 10 Kpa) jest bezzasadny. W kontekście powyższej regulacji, gdy Skarżący nie złożył żądania o zapewnienie czynnego udziału w sprawie i możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, zarzut o uchybienia organu w tym zakresie jest bezpodstawny. Podkreślić należy i to organ nie podejmował jakikolwiek działań bez udziału Strony. W sprawie nie został zebrany dodatkowy materiał dowodowy, aniżeli ten, z którym Strona zapoznała się w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji (tj. wniosek złożony przez Stronę, raport z kontroli, który został przesłany.

W kontekście przywołanych powyżej regulacji nie można również zgodzić się z zarzutem Strony o naruszenie art. 7 kpa, ponieważ w postępowaniu o przyznanie płatności ONW – organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czyli wniosek o przyznanie płatności, który zainicjował wszczęcie postępowania w sprawie płatności czy wszystkie inne dowody w tym postępowaniu zgromadzone. Organ w tym postępowaniu nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania, gdyż drugi z wymienionych przepisów został w całości zastąpiony przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach zawierający odmienną niż k.p.a. regulację dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem jego zbierania z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 192/10, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego oceny przez sądy administracyjne przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego wynika, iż w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o płatnościach organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyroki NSA: z dnia 25 października 2011 r.. sygn. akt 11 GSK 1075/10: z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt 11 GSK 88/11. baza orzeczeń nsa.gpv.pl). W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania ".

Odnosząc się do naruszenia art. 39 ust. 1 rozporządzenia 809/2014. który stanowi, że kwalifikowalność działek rolnych weryfikuje się za pomocą wszelkich odpowiednich środków, w tym za pomocą dowodów przedstawionych przez beneficjenta na wniosek właściwego organu. Weryfikacja ta, w stosownych przypadkach, obejmuje również sprawdzenie uprawy. W tym celu, w uzasadnionych przypadkach, wymaga się dodatkowych dowodów, należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wzywania Strony do przedłożenia innych dowodów, ponieważ kontrolujący posiadali wszystkie dane (np. lokalizację działek, powierzchnię ewidencyjną oraz deklarację rolnika) niezbędne do przeprowadzenia prawidłowej kontroli w terenie. Powierzchnia działek rolnych Strony w kontroli na miejscu została ustalona prawidłowo. Kontrola gospodarstwa w dniach od 16 do 18 grudnia 2019 roku przeprowadzona została w ramach działania rolno-środowiskowo- klimatycznego, gdzie również oprócz sprawdzenia dokumentacji dot. ww. programu i warunków jego spełnienia, sprawdza się również powierzchnie kwalifikujące się do płatności.

Nie został również naruszony art. 49 ust. 2 rozporządzenia 809/2014, ponieważ inspektorzy przeprowadzający kontrolę w terenie nie uczestniczą w kontrolach administracyjnych tej samej operacji, ponieważ weryfikację raportów zajmują się inne osoby do tego powołane.

Kontrola w gospodarstwie Strony została przeprowadzona w myśl art. 38 rozporządzania Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, powierzchnię działek rolnych mierzy się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Unii normy techniczne, a ponadto przepis przewiduje możliwość uwzględnienia całkowitej powierzchni działki rolnej, pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego. W innych przypadkach należy uwzględnić powierzchnię faktycznie użytkowaną. Pomniejszenia dokonane przez inspektorów zostały Stronie wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do naruszenia ust. 4 przywołanego przepisu należy wskazać, że został on zmieniony, a obecne jego brzmienie to: jedna wartość bufora tolerancji powinna być zdefiniowana dla wszystkich pomiarów powierzchni wykonanych z wykorzystaniem GNSS lub orto-zobrazowań. Do tego celu stosowane narzędzia pomiarowe powinny być zwalidowane o przynajmniej jedną klasę bufora tolerancji niżej niż jedna wartość. Jednakże jedna wartość tolerancji nie może przekraczać 1,25 m.

Organ w zaskarżonej decyzji w tabeli dotyczącej wyników z kontroli na miejscu wykazywał deklarowaną uprawę główną (nie poplon), natomiast w raporcie z kontroli na miejscu kontrolujący mierzyli uprawę, którą zastali na gruncie czyli mieszankę łubinu, gorczycy oraz facelii, co zostało odnotowane w protokole pokontrolnym. Zatem zarzut Strony, że w grudniu kontrolujący mierzyli nieistniejącą uprawę jest bezzasadny.

Kontrolujący zastosowali kod DR46 (działka rolna nie podlegająca kontroli) do działek deklarowanych do innych płatności niż rolno-środowiskowo-klimatyczne, jednakże pomiaru działek dokonywali, ponieważ tak jak Strona wskazuje w skardze dla działki głównej A zastosowano powyższy kod, natomiast do jej działki podrzędnej o tej samej deklarowanej powierzchni co działka A czyli 1,58ha już zastosowano kod po pomiarach czyli DR50 (Granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku), to samo dotyczy działki rolnej 1. Dla spornych działek organ I instancji musiał wykluczyć powierzchnie znajdujące się na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych, co zostało Stronie wykazane w zaskarżonej decyzji.

Jak również wykazano w decyzji, w przypadku działek z kodem nieprawidłowości DR52 oraz DR53 nie można mówić o tolerancji pomiaru, ponieważ kody te odnoszą się do pół zagospodarowania czyli tzw. PEG. W raporcie z kontroli na miejscu, która wskazuje, że wartość powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu może ulec zmianie w wyniku czynności podejmowanych przez ARiMR w ramach obsługi wniosku o przyznanie płatności. W tym przypadku powierzchnie stwierdzone w kontroli z zastosowanym kodem nieprawidłowości DR52, DR53 należało zweryfikować z dopuszczalną powierzchnią PEG. Strona wskazuje, że organ niesłusznie zarzuca niezaoranie gruntu tuż przy słupkach granicznych. Producent rolny do przyznania płatności deklaruje jedynie powierzchnię użytkowaną rolniczo, a nie powierzchnię ewidencyjną działki. Skoro Strona nie ma możliwości użytkowania gruntu przy słupkach granicznych, co jest zrozumiałe nie powinna tej powierzchni deklarować do przyznania pomocy.

Odnosząc się do zarzutu wyłączenia ściętych przez PKP drzew, organ wskazuje, że z akt dostępnych organowi oraz kodów pokontrolnych nie można uznać, że tymczasowemu wyłączeniu został poddany obszar ze ściętymi drzewami. Z działki rolnej D kontrolujący wyłączyli skupiska drzew, a każde wyłączenie zostało oznaczone na szkicu pomiarowymi i udokumentowane materiałem zdjęciowym. Między innymi fotografie o nr 33, 34, 36, 44 oraz 46. Zatem powierzchnia działki rolnej D została pomniejszona z innych powodów niż wskazuje Strona.

W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że ustalenia dokonane zostały prawidłowo, zaś ich ocena nie jest dowolna. W decyzjach organy obu instancji przywołały prawidłowe przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie do w przypadku zmniejszenia płatności bezpośrednich wynikającego z weryfikacji zgłoszonej powierzchni. Na ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji wpływu nie mogły mieć podnoszone w skardze okoliczności o charakterze wyłącznie proceduralnym. Rozpatrując wniosek o przyznanie płatności organy były zobowiązane był do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Przepisy te, prawidłowo powołane i przytoczone w decyzjach obu instancji, nakazywały mu dokonanie stosownych pomniejszeń płatności, co stanowiło konsekwencję przyjęcia innej powierzchni działek, niż wnikająca z wniosku o płatność.

Nie stwierdziwszy zatem, aby zaskarżona decyzja zawierała wady nakazujące jej uchylenie, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.