Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1068/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13b ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 60 pkt 7, art. 67
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu uiszczenia opłaty dodatkowej za postój pojazdu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej - organ odwoławczy, Kolegium, SKO) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez S.K. (dalej – Strona, Skarżący), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. (dalej – organ I instancji) z dnia [...]r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w stosunku do należności miasta K. z tytułu opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za postoje pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] w strefie płatnego parkowania miasta K. ujętych w wezwaniach o numerach: [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r. oraz [...] z dnia [...]r., w łącznej kwocie [...] zł.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskami z dnia: 14 marca 2019 r., 25 marca 2019 r. oraz dwoma z dnia 2 kwietnia 2019 r. Skarżący zwrócił się do organu I instancji z żądaniem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu dodatkowych opłat za nieuiszczenie opłat ujętych w wezwaniach o numerach: [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r. oraz [...] z dnia [...]r. Do każdego z pism dołączono potwierdzenie przelewu na kwotę [...] zł.

Organ I instancji w postanowieniu z dnia [...]r. wskazał, że wszystkie powyższe należności ujęte zostały w jednym upomnieniu nr [...] z dnia [...]r. Zauważył także, że Strona w istocie kwestionuje obowiązek zapłaty powyższych opłat, co jednoznacznie wynika z tytułów przelewów załączonych do wniosków. Tymczasem, jak stwierdził organ I instancji, możliwość kwestionowania istnienia obowiązku wniesienia wspomnianych opłat istnieje jedynie w toku postępowania egzekucyjnego w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.). Zdaniem organu I instancji, pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 767/16. Natomiast w stosunku do wskazanych należności nie została wszczęta egzekucja administracyjna. Z powyższych względów uznano, że na obecnym etapie niedopuszczalnym jest orzekanie w przedmiocie nieistnienia obowiązku zapłaty.

Zażaleniem z dnia 24 kwietnia 2019 r. Strona zakwestionowała postanowienie organu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że od 1 stycznia 2010 r. zgodnie z art. 61 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych do niepodatkowych należności budżetowych stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, a zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych oraz art. 40a ustawy o drogach publicznych opłata dodatkowa jest właśnie taką należnością. Z tego też względu, zdaniem Strony, do wspomnianej opłaty stosuje odpowiednio dział III Ordynacji podatkowej. Natomiast z racji na brak przeszkód prawnych przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie nadpłaty winny być stosowane wprost w sytuacji analogicznej jak pobranie nienależnego podatku. Oznacza to, że organ winien wszcząć w niniejszej sprawie postępowanie na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Negując istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej wskazano, że jest ona administracyjną karą pieniężną w rozumieniu art. 189b k.p.a. Zatem jej egzekwowanie musi być poprzedzone wydaniem decyzji wymierzającej ową karę.

Zdaniem Skarżącego, organ I instancji pominął także fakt, że przy wykładni przepisów w niniejszej sprawie należy brać pod uwagę rekomendację nr R (91) 1 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich w sprawie sankcji administracyjnych przyjętą w dniu 13 lutego 1991 r. Zasada piąta tej rekomendacji przewiduje, że wszelkie postępowania mogące owocować nałożeniem sankcji administracyjnej, jakie zostały wszczęte wobec osoby, powinny prowadzić do decyzji kończącej postępowanie. Innymi słowy, w opinii Strony, w Państwie prawa niemożliwe jest nakładanie sankcji z mocy samego prawa.

Wobec powyższego, według Skarżącego, przedstawiona w postanowieniu pierwszoinstancyjnym wykładnia odmawia stosowania Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, co pozostaje w sprzeczności z art. 61 i art. 67 ustawy o finansach publicznych.

Końcowo pod wątpliwość Skarżący poddał upoważnienie osoby, która podpisała postanowienie z dnia [...]r.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne.

W motywach wskazano, że art. 61a k.p.a. ustanawia dwie autonomiczne podstawy wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, z których pierwsza obejmuje wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a druga – zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Następnie wskazano, że zastosowanie art. 61a k.p.a. z przyczyn przedmiotowych, należy oceniać w niniejszej sprawie w kontekście możliwości zastosowania instytucji nadpłaty uregulowanej w Ordynacji podatkowej do opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania.

Następnie wyjaśniono, że zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U z 2015 r. poz. 460 z późn. zm. – dalej u.d.p.) za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa rada gminy. Dodano przy tym, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 664/15). W konsekwencji tego Kolegium przyjęło, że opłata dodatkowa posiada przymiot niepodatkowej należności publicznoprawnej w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869 – dalej u.f.p.).

Jak podniosło SKO, zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. – dalej o.p.). Podkreśliło także, że efektem zastrzeżenia odpowiedniego stosowania nie zawsze jest przejmowanie całej regulacji, do której dokonywane jest odesłanie.

W ocenie Kolegium, sygnalizowany problem powstaje przy stosowaniu przepisów dotyczących nadpłaty do opłat za parkowanie. Opłaty te powstają bowiem z mocy prawa bez składania deklaracji. Jej nieuiszczenie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W takim wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowień, wydanych w tym postępowaniu (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61; postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1196/14; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 27 maja 2019 r. sygn. akt II SAB/Gl 16/19).

W tym kontekście Kolegium wskazało, że żaden z trybów przewidzianych w Ordynacji podatkowej dla stwierdzenia nadpłaty określonych w art. 75 § 1 i 3 o.p. nie jest adekwatny do obliczania i pobierania opłat dodatkowych za parkowania. W konsekwencji, w ocenie Kolegium, odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej o nadpłacie na zasadzie wynikającej z art. 67 u.f.p., wyłącza możliwość złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w opłacie dodatkowej za parkowanie. SKO dodało, że opisana specyfika tej opłaty powoduje, że brak jest w obowiązujących przepisach o nadpłacie takiego uregulowania, którego zastosowane odpowiednio, umożliwiałoby merytoryczne rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie.

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że niniejsze rozstrzygniecie nie uszczupli praw podatnika, gdyż będzie mógł on przedstawić swoje stanowisko w postępowaniu rozpatrującym zarzuty egzekucyjne, a po jego zakończeniu otrzymać ewentualny zwrot uiszczonych uprzednio kwot.

W skardze z dnia 16 lipca 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Strona zakwestionowała postanowienie Kolegium wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia go poprzedzającego, a także o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Argumentując skargę podniesiono, że opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową (art. 60 pkt 7 u.f.p. w związku z art. 40a u.d.p.), do której – w myśl art. 61 w związku z art. 67 u.f.p. – stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego oraz dział III Ordynacji podatkowej. Brak jest przy tym przeszkód, aby regulacje Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty stosować wprost w sytuacji analogicznej jak pobranie nienależnego podatku. Dlatego też złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłaty dodatkowej winno skutkować wszczęciem postępowania na podstawie art. 74a o.p. w związku z art. 67 u.f.p. Zdaniem Skarżącego, przepisy dotyczące nadpłaty nie są sprzeczne z naturą opłaty dodatkowej. Natomiast odmowa stosowania do opłat dodatkowych regulacji dotyczących opłat publicznoprawnych jest skutkiem powstania nieuprawnionej praktyki.

Autor skargi zaprzeczając, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie powstaje z mocy prawa stwierdził, że nawet gdyby tak było, to charakter opłaty i podatku jest w istocie taki sam, gdyż są to bezzwrotne należności publicznoprawne. Dlatego też nie znajduje uzasadnienia twierdzenie o braku podstaw stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do opłat dodatkowych.

Skarżący uznał, że stanowisko SKO dotyczące postępowania egzekucyjnego jest bezprzedmiotowe, gdyż należność nie została uiszczona w wyniku egzekucji, ale dobrowolnej wpłaty. Motywacja osoby, która uiściła należność publicznoprawną jest bez znaczenia dla stwierdzenia nadpłaty, bo obojętne jest czy uiściła ją przez pomyłkę, czy też w obawie przed egzekucją. Rozumowanie SKO prowadzić może do absurdów, bo w sytuacji gdy obywatel omyłkowo opisze nienależny przelew jako opłatę za parkowanie to nie będzie mógł już odzyskać tej kwoty.

Końcowo Skarżący zarzucił, że Kolegium nie odniosło się do twierdzenia, że opłata dodatkowa jest w myśl art. 189b k.p.a. administracyjną karą pieniężną, co wskazuje, że kara ta nie istnieje dopóki nie zostanie wymierzona w formie decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór koncentruje się wokół tego, czy przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie nadpłaty znajdują zastosowanie do opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia należności za postój w strefie płatnego parkowania. Zatem problem dotyczy tego, czy w sytuacji pobrania nienależnej opłaty dodatkowej można ubiegać się o stwierdzenie powstania nadpłaty i jej zwrot. Ocenie podlega więc prawidłowość zastosowania przez Kolegium art. 61a § 1 k.p.a.

Skarżący przyjmuje, że w tego typu sytuacji nic nie stoi na przeszkodzie, aby potraktować tego rodzaju przypadek analogicznie do pobrania nienależnego podatku, a tym samym przeprowadzić postępowanie przewidziane dla instytucji nadpłaty unormowanej w Ordynacji podatkowej. Odmiennego zdania są organy. Wskazują one, że opłata za postój w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy prawa, a jej nieuiszczenie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W opinii organów, zobowiązany właśnie w ramach postępowania egzekucyjnego może dowodzić nieistnienia obowiązku korzystając z zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Kolegium zauważa również, że żaden z trybów uregulowanych przepisami o nadpłacie (art. 75 § 1 i art. 75 § 3 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 o.p.) nie jest adekwatny do obliczania i pobierania opłaty za parkowanie, a tym samym wyłączona jest możliwość stosowania przepisów o nadpłacie do opłaty dodatkowej.

Przechodząc do meritum problemu przywołać należy w pierwszej kolejności art. 61a § 1 k.p.a. Stanowi on, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy: żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1948/18, Lex nr 2599859).

Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym stosownie do art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Opłatę dodatkową pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). Opłata dodatkowa wraz z odsetkami za zwłokę podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 u.d.p.).

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej). Zauważyć należy, że dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji, ustawodawca bowiem nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (zob. wyroki NSA: z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1683/15, Lex nr 2269861; z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2152/11, Lex nr 1340118).

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd odwołujący się twierdzeń uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt III CZP 88/10 (Lex nr 612266) - z którym co do zasady należy się zgodzić - że procedura egzekwowania opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania, stosowana w przypadku przyjęcia, że konieczność uiszczenia tej opłaty wynika bezpośrednio z przepisu prawa, sprawia, iż prawo do sądowej kontroli stanowiska wierzyciela w razie sporu co do tego, czy po stronie określonej osoby powstał obowiązek uiszczenia takiej opłaty, może być realizowane dopiero na etapie egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu k.p.a. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. Dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego niezbędne jest ustalenie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, oczywiście w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku (zob. wyroki NSA: z dnia z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1684/13, Lex nr 1595977; z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt I OSK 2298/19, Lex nr 2725426).

Stanowisko to jednak dotyczy sytuacji, gdy wobec niepodporządkowania się obowiązkowi uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, a następnie powinności wniesienia opłaty dodatkowej, przeciwko kierującemu zostaje wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wykonania wspomnianego obowiązku. Zatem pozostaje nierozwiązana sytuacja - co było zasygnalizowane w skardze - gdy z różnych przyczyn dojdzie do zapłaty opłaty, która okazała się nienależna zarządowi drogi (zarządcy drogi).

Kontynuując rozważania stwierdzić należy, że art. 2 § 2 o.p. stanowi o stosowaniu przepisów działu III Ordynacji podatkowej (i to stosowaniu wprost a nie odpowiednio) do opłat, do których ustalania lub określenia uprawnione są inne organy, niż organy podatkowe - o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten do dnia 31 grudnia 2015 r. odnosił się wprost także do niepodatkowych należności budżetowych, a później zasadę tę wyrażono w art. 67 u.f.p., który stanowi, że do spraw dotyczących środków publicznych w postaci niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, stosuje się (tym razem odpowiednio) przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Oba te przepisy czytane łącznie pozwalają zatem na wyprowadzenie z nich normy prawnej, że do niepodatkowych należności budżetowych należy stosować przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w zakresie nieuregulowanym w przepisach (ustawach) odrębnych; pewne wątpliwości może budzić tylko to, czy przepisy te winny być stosowane wprost, czy też odpowiednio. Nie budzi wątpliwości natomiast, że dodatkowa opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania stanowi należność publicznoprawną, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p., a do której z mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie dział III Ordynacji podatkowej. Dział ten (tj. dział III Ordynacji podatkowej) normuje szereg kwestii, począwszy od zobowiązań podatkowych, również w aspekcie ich powstawania, wygaśnięcia, przedawnienia, powstawania nadpłaty, a skończywszy na prawach i obowiązkach następców prawnych oraz odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Wynika stąd, że do opłaty dodatkowej stanowiącej niepodatkową należność budżetową znajduje zastosowanie dział III Ordynacji podatkowej. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie w strefie płatnego parkowania nie mogłaby wygasnąć przez przedawnienie lub potrącenie (art. 59 § 1 pkt 9 i pkt 3 o.p.), nie mogłaby stanowić nadpłaty w przypadku zapłacenia jej nienależnie (art. 72 § 1 o.p.), nie mogłaby także zostać objęta ulgą (art. 67a § 1 o.p.). Pogląd ten został zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2019 r. o sygn. akt II FSK 2600/18 (Lex nr 2645870) i znalazł akceptację innych składów orzekających NSA (np. wyroki NSA: z dnia 4 października 2019 r. sygn. akt I GSK 559/19, Lex nr 2726500; z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt I GSK 511/19, Lex nr 2723055). Ponadto dodać należy, na co też zwrócił uwagę NSA w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2019 r. o sygn. akt II FSK 2600/18, że odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacja podatkowa do spornej opłaty, a które może przybierać postać stosowania wprost w całości, stosowania z modyfikacjami lub odmowy ich stosowania, nie daje podstaw z uwagi na treść art. 2 § 2 o.p. do odmowy ich stosowania w ogóle nawet w przypadku uznania, że przepisy działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetowych stosuje się tylko odpowiednio, a nie wprost.

Podsumowując stwierdzić należy, że skoro opłata dodatkowa jest niepodatkową należnością budżetową to znajdują do niej zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a więc i uregulowania dotyczące nadpłaty, które w myśl art. 67 u.f.p. należy stosować odpowiednio. W tej sytuacji niezasadnym jest twierdzenie organów obu instancji o wystąpieniu przeszkody dla wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu uiszczonej opłaty dodatkowej. Uznać wobec tego należy, iż doszło do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 60 pkt 7 i art. 67 u.f.p.

Mając to na względzie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej p.p.s.a), zobowiązując organy aby uwzględniły przedstawione powyżej stanowisko.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.