Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 935/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: art. 1 § 1 - § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 11, art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 10
journal: Dz.U. 2018 poz 2164
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2020 r. sprawy ze skargi "(...)"S.A. z siedzibą w "(...)" na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia "(...)" lutego 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia "(...)" października 2019 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz strony skarżącej "(...)"S.A. z siedzibą w "(...)"kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej też jako "organ I instancji" lub "Wojewódzki Inspektor") decyzją z dnia [...] października 2019 roku nr 1, nakazał P. S. A. z siedzibą w P. (dalej też jako "skarżąca", "spółka" lub "strona") prawidłowe oznakowanie partii produktu o nazwie: "Cukier brązowy 500 g" (nr partii [...], data produkcji 02.09.2019, wielkość partii magazynowej 700 kg (1400 opakowań a'500 g), cena brutto za opakowanie 500 g (ze strony internetowej: sklep.diamant.pl) - 3,99 zł, wartość partii 5586 zł brutto) oraz nadać swej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem organu I instancji, nazwa wyrobu "cukier brązowy" sugeruje bowiem, że jest to cukier nierafinowany buraczany lub trzcinowy. Dopiero na podstawie wykazu składników można stwierdzić, że produkt jest wyrobem złożonym z cukru i karmelu (co potwierdza również jego receptura, z której wynika, że do produkcji używa się Cukru białego oraz Karmelu Caramelin – 03).

W związku z wniesionym przez spółkę odwołaniem od ww. decyzji, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej też jako "organ odwoławczy", "Główny Inspektor" lub "GIJHARS"), decyzją z dnia [...] lutego 2020 roku nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty w ten sposób, że zakazał skarżącej wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie "Cukier brązowy 500 g". Organ jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej też jako "k.p.a."), art. 29 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. 2019 r., poz. 2178), w związku z art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. a i b, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. 2019 r., poz. 2178 – dalej także jako "ustawa o jakości"), art. 7 ust. 1 lit. a i d, art. 7 ust. 2, art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. L 304 z 22.11.2011, str. 18, ze zm.), art. 8 ust. 1 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm., Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił, że strona, jako producent artykułów rolno-spożywczych, powinna zadbać o wypełnienie obowiązków rzetelnie i zgodnie z przepisami prawa żywnościowego. Tymczasem zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy podzielił ocenę Wojewódzkiego Inspektora, że nazwa cukier brązowy może sugerować konsumentowi, iż ma do czynienia z produktem lepszym, wyższej jakości aniżeli zwykły cukier biały z dodatkiem karmelu. W takiej sytuacji nawet konsument świadomy swoich wyborów może zostać wprowadzony w błąd. GIJHARS podkreślił, że rozporządzenie nr 178/2002 przewiduje generalną zasadę prawa żywnościowego, czyli zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów dotyczących spożywanej przez nich żywności i uniemożliwienie jakichkolwiek praktyk, które mogłyby wprowadzić konsumentów w błąd. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem producenta jest znajomość przepisów prawa i dołożenie należytej staranności w oznakowaniu produkowanych przez siebie artykułów rolno-spożywczych. Jednocześnie GIJHARS, powołując się na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt. II GSK 2023/14, wskazał, że w przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego, którego nazwa handlowa jest niezgodna z przepisami prawa żywnościowego, organ Inspekcji JHARS powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, tj. wydać decyzję zakazującą wprowadzanie do obrotu artykułu rolno- spożywczego. Zdaniem organu wydanie tego rodzaju decyzji, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że doszło do jej wydania na niekorzyść strony. Skutek prawny wydania decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu jest tożsamy ze skutkiem prawnym wydania decyzji o nakazie poddanie artykułu rolno-spożywczego prawidłowemu oznakowaniu, gdyż po dostosowaniu nazwy do obowiązujących przepisów, produkt będzie mógł znaleźć się w obrocie.

Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2020 roku, zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji na jej niekorzyść,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie uwzględniono argumentów przedstawionych przez skarżącą w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania, a także poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji,

2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011, poprzez niewłaściwe uznanie, że nazwa produktu "Cukier brązowy" nie oddaje jego cech i charakteru,

- art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011, poprzez nieprawidłowe uznanie, że nazwa produktu "Cukier brązowy" wprowadza w błąd konsumenta,

- art. 3 pkt 10 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie przedmiotowego produktu jako produkt zafałszowany, a w konsekwencji nałożenie zakazu wprowadzania go do obrotu.

Strona mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Spółka podkreśliła między innymi, że w toku postępowania wskazywała argumenty przemawiające za poprawnością zastosowania nazwy "Cukier brązowy" dla przedmiotowego produktu oraz zastosowaniem innej szaty graficznej oraz oznaczeń dla cukru brązowego i cukru trzcinowego. Ponadto przywoływała także przykłady świadczące o tym, że stosowanie nazwy "Cukier brązowy" dla produktów podobnych do zakwestionowanego (będących środkiem składającym się z cukru rafinowanego i karmelu) jest powszechną praktyką rynkową, dobrze znaną konsumentom i z tego względu nie wprowadza w błąd (zarówno na rynku polskim, jak i zagranicznym). Skarżąca zarzuciła, że organ w żaden sposób nie odniósł się do przedstawionego przez nią materiału dowodowego, nie zostało to z żadnym zakresie zbadane i wzięte pod uwagę. Zdaniem spółki organ nie podjął próby zweryfikowania powyższych kwestii, utrzymując arbitralne twierdzenia co do wprowadzania konsumenta w błąd oraz niepoprawności zastosowanej nazwy. Brak znajomości praktyki nazewnictwa produktów oraz nierozeznanie się wśród artykułów dostępnych na rynku uniemożliwia prawidłową ocenę oczekiwań konsumenta oraz rozumienie przez niego nazwy "Cukier brązowy".

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W replice na odpowiedź na skargę z dnia 26 października 2020 roku skarżąca podtrzymała w całości zarzuty i wnioski zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę ze skargi P. S. A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2020 roku, w ramach wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 15, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, jak również, w konsekwencji naruszenia także prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Otóż zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy, uchylając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2019 roku, zakazał skarżącej wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie "Cukier brązowy 500 g", w oparciu o przepis art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zgodnie z powyższym przepisem wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania. Organ odwoławczy uznał, że wprowadzany do obrotu przez skarżącą artykuł rolno-spożywczy o nazwie "Cukier brązowy 500 g", jest bowiem artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumienia art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Przepis ten stanowi, że artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym jest produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

Zdaniem GIJHARS, artykuł rolno-spożywczy o nazwie "Cukier brązowy 500 g", jest produktem zafałszowanym, gdyż przez większość konsumentów kojarzony jest jako cukier nierafinowany, podczas gdy do produkcji kwestionowanego wyrobu użyto cukru białego i karmelizowanego syropu cukrowego. Co istotne, Główny Inspektor słusznie uznał, że oceny ryzyka wprowadzenia konsumenta w błąd, winno dokonywać się, przy uwzględnieniu modelu przeciętnego konsumenta. Organ odwoławczy dalej wywodzi w zaskarżonej decyzji, że (str. 9-10): "model przeciętnego konsumenta został wypracowany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zakłada on, że przeciętny konsument jest osobą należycie (dobrze, właściwie) poinformowaną uważną (ostrożną) i racjonalną (rozsądnie spostrzegawczą), wykazującą odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem. Ustalenie zatem ryzyka wprowadzenia w błąd należy przeprowadzać, uwzględniając zobiektywizowane i abstrakcyjne "domniemane oczekiwanie" takiego przeciętnego konsumenta". Finalnie organ stwierdza, że (str. 10 skarżonej decyzji): "z uwagi na fakt, że producent dopuścił się uchybień w zakresie nazewnictwa przedmiotowej partii, Główny Inspektor JHARS postanowił zakazać wprowadzenia przedmiotowej partii cukru".

W wyroku TSUE z 4 czerwca 2015 r. w sprawie C-195/14, Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że sąd krajowy powinien dokonać analizy ogółu poszczególnych elementów składających się na etykietowanie środka spożywczego celem ustalenia, czy przeciętny, odpowiednio poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument może zostać wprowadzony w błąd. W ramach wspomnianej analizy sąd krajowy powinien w szczególności wziąć pod uwagę użyte wyrażenia i obrazy oraz rozmieszczenie, wielkość, kolor, czcionkę, język, składnię i interpunkcję poszczególnych elementów umieszczonych na opakowaniu owego środka spożywczego (por. sentencję tego wyroku oraz pkt 40, 42-44 uzasadnienia). Tak orzecznictwo, jak i doktryna są zgodne, że działanie wprowadzające w błąd ma miejsce, jeżeli w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (wyrok NSA z 16 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1948/14). Zakłada się przy tym, że przeciętny konsument, tak jak przywołał w swej decyzji GIJHARS, zgodnie z modelem wypracowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości – jest osobą należycie (dobrze, właściwie) poinformowaną, uważną (ostrożną) i racjonalną (rozsądnie spostrzegawczą), wykazującą odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem, a zatem ustalenie ryzyka wprowadzenia w błąd danego przekazu należy przeprowadzać, uwzględniając zobiektywizowane i abstrakcyjne "domniemane oczekiwanie" takiego przeciętnego konsumenta (zob. A. Szymecka–Wesołowska, w: A. Szymecka-Wesołowska (red.), Bezpieczeństwo żywności i żywienia. Komentarz., Lex 2013, komentarz do art. 46, a także przywołane tam orzecznictwo TS). Taki konsument posiada umiejętność odczytywania informacji reklamowych, nie poddaje się łatwo reklamie i zawartym w niej sugestiom, przejawia pewien stopień krytycyzmu wobec reklamy (wyrok TS z 16 lipca 1998 r. w sprawie C-210/96 Gut Springenheide, Zb. Orz. 1998, I-4657).

Jednakże lektura uzasadnienia skarżonej decyzji, gdzie z jednej strony przywołuje się teoretyczny model przeciętnego konsumenta, a z drugiej stwierdza, że ten konsument zostałby wprowadzony w błąd użytą przez skarżącą nazwą produktu rolno - spożywczego, nie pozwala poznać przyczyn tak postawionej przez organ konkluzji. W istocie stwierdzenie organu o wprowadzeniu w błąd przeciętnego konsumenta poprzez użycie kwestionowanej nazwy, stanowi wyłącznie arbitralny pogląd organu, nie poparty stosowną argumentacją. Organ stawia bowiem tezę o zafałszowaniu produktu "Cukier brązowy 500 g" z uwagi na skojarzenie tej nazwy z cukrem nierafinowanym, jednakże w żaden sposób nie wyjaśnia, dlaczego przeciętny konsument, w określonych realiach rynkowych, miałby zostać wprowadzony w błąd przez skarżącą. Otóż to właśnie realia rynkowe, w ramach których "przeciętny konsument" funkcjonuje, mają tu kluczowe znaczenie dla oceny, czy istnieje ryzyko błędnego skojarzenia przez niego "cukru brązowego" z cukrem buraczanym nierafinowanym. Wypracowane w orzecznictwie i przypisywane "przeciętnemu konsumentowi" cechy, które wymienia organ odwoławczy, wskazując, że ten "przeciętny konsument" jest właśnie osobą należycie poinformowaną, uważną, ostrożną i racjonalną (rozsądnie spostrzegawczą), to punkt wyjścia, aby tak skonstruowany teoretycznie model "przeciętnego konsumenta" umiejscowić w rzeczywistym i relewantnym obszarze rynku. Dopiero konfrontacja rzetelnie ujętego modelu przeciętnego konsumenta z prawidłowo zdefiniowanymi i opisanymi praktykami rynkowymi, z którymi spotkałby się on w rzeczywistości, pozwala na zdiagnozowanie ryzyka wprowadzenia go w błąd w zetknięciu z daną nazwą produktu spożywczego. W innym przypadku, będziemy mieli od czynienia jedynie z subiektywnym stanowiskiem organu, który modelowi "przeciętnego konsumenta" dowolnie mógłby przypisywać reakcje na określone nazwy produktów, jedynie według własnych przekonań, w oderwaniu od odpowiedniego rynku, który przecież wpływa na konsumenta, budując u niego określone konotacje i nawyki zakupowe. Co istotne, strona skarżąca w toku postępowania przedstawiła swój pogląd na funkcjonowanie rynku cukru w obrocie detalicznym, wskazując, po pierwsze, jakościowe, czy też wynikające ze specyfiki produkcji, różnice pomiędzy cukrem buraczanym białym, cukrem buraczanym nierafinowanym, cukrem buraczanym brązowym powstałym wskutek łączenia cukru białego z karmelem i w końcu cukrem trzcinowym, a po drugie długotrwałą praktykę oznaczania przez producentów poszczególnych rodzajów produktów. Zdaniem skarżącej przywołane przez nią przykłady świadczyły o tym, że stosowanie nazwy "Cukier brązowy" dla produktów podobnych do zakwestionowanego (będących środkiem składającym się z cukru rafinowanego i karmelu) jest powszechną praktyką rynkową, dobrze znaną konsumentom i z tego względu nie wprowadza w błąd (zarówno na rynku polskim, jak i zagranicznym).

Organ jednakże w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do tej argumentacji, zbywając ją powołaniem się na brak konieczności prowadzenia badań statystycznych, przy opracowywaniu modelu przeciętego konsumenta na danym rynku. Czym innym jest jednakże prowadzenie badań statystycznych w obszarze relewantnego rynku, do czego bynajmniej na gruncie oceny zaistnienia przesłanek z art. 29 ustawy o jakości organ nie jest zobowiązany, a zupełnie czym innym odwzorowanie tego rynku w oparciu o dostępne dane, aby umieścić w nim właśnie ten wypracowany model przeciętnego konsumenta. Tylko wówczas bowiem moglibyśmy mówić o zobiektywizowanej ocenie ewentualnego zafałszowania produktu z uwagi na użycie określonej nazwy. Tymczasem organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn, dla których pominął twierdzenia zawarte w odwołaniu. Warto natomiast przypomnieć, że prawidłowo przygotowane rozstrzygnięcie organu administracji – w świetle wymagań stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a. – nie tyle ma być obszerne, bo tego ustawodawca nie wymaga, ale jasne, konkretne i przekonujące, do czego z kolei obliguje ustanowiona w art. 11 k.p.a. zasada procesowa. Siła argumentacyjna aktu stosowania prawa nie wyraża się w ilości zamieszczonych w jego uzasadnieniu słów, ale w spójności, klarowności i logice wywodu. Tych przymiotów zaskarżonej decyzji brakuje i z tego powodu dotknięta jest ona naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. o istotnym wpływie na wynik sprawy, bowiem być może, gdyby organ zmierzył się z argumentacją odwołania, wynik tego postępowania byłby inny.

Tu jeszcze raz podkreślić należy, że u podstaw rozstrzygnięcia organu legło wyłącznie użycie przez spółkę nazwy: "cukier brązowy", gdyż na opakowaniu prawidłowo określono sam skład produktu. Sporna kwestia dotyczy więc wyłącznie asocjacji konsumenta pomiędzy samą nazwą produktu a jego składem, czy też odmiennym etapem produkcji, po zakończeniu którego jest oferowany w sprzedaży (przed, czy po procesie rafinacji). Aby jednakże o takim skojarzeniu można mówić, niezbędnym jest właśnie skonfrontowanie cech przypisywanych przeciętnemu konsumentowi z praktykami rynkowymi. Truizmem jest bowiem konstatacja, że rynek artykułów rolno – spożywczych ulega ciągłemu przeobrażeniu z uwagi na zmianę oferty, świadomości konsumentów, kanałów dystrybucji i informacji, towarzyszącej sprzedawanym produktom. W realiach niniejszej sprawy, skoro organ nie wyjaśnia, dlaczego konsument byłby skłonny utożsamiać "cukier brązowy" z cukrem nierafinowanym buraczanym, Sąd nie ma możliwości skontrolowania prawidłowości tak postawionej tezy. Co więcej, organ odwoławczy nie jest także konsekwentny w swej narracji. Z jednej strony bowiem wskazuje wyłącznie, że nazwa "cukier brązowy", może sugerować konsumentowi, że ma do czynienia z cukrem buraczanym nierafinowanym. Z drugiej natomiast GIJHARS podzielił ocenę organu I instancji, że wykryta nieprawidłowość, jaką jest użycie nazwy "cukier brązowy", stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011. Organowi odwoławczemu umknęło jednakże, że zdaniem Wojewódzkiego Inspektora nazwa "cukier brązowy" sugeruje, że jest to cukier nierafinowany buraczany lub trzcinowy. Nie jest więc wiadomym, czy GIJHARS podzielił w całości ocenę organu I instancji, odnośnie ryzyka wprowadzenia przez skarżącą w błąd konsumenta poprzez użycie nazwy "cukier brązowy" sugerującej, że może być to zarówno cukier trzcinowy, jak i cukier nierafinowany buraczany, czy też wyłącznie odnośnie tego ostatniego rodzaju produktu. Zdaniem Sądu jest to istotne uchybienie organu odwoławczego, gdyż w istocie nie pozwala na zakreślenie relewantnego kręgu produktów, pod które, zdaniem GIJHARS, podszywa się nazwa "cukier brązowy". A przecież produkt w postaci cukru wytwarzanego z tej samej rośliny, ale wprowadzanego do obrotu na wcześniejszym etapie produkcji (bez rafinacji), jest zupełnie odmiennym produktem niż cukier wytwarzany z innej rośliny. Koniecznym jest więc dokonanie przez organ odrębnej analizy odnośnie ryzyka wprowadzenia klienta w błąd poprzez użycie kwestionowanej nazwy w stosunku do każdego z tych produktów, z uwzględnieniem, co wymaga ponownego podkreślenia, realiów rynkowych w zakresie funkcjonujących w obrocie handlowym oznaczeń oraz świadomości klientów.

Kwestia ta ma także istotne znaczenie, w świetle argumentacji podnoszonej przez skarżącą, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak też na etapie skargi. Spółka podkreśla bowiem, że nazwa "cukier brązowy" nie może być zarezerwowana wyłącznie dla cukru trzcinowego czy nierafinowanego, gdyż takie właśnie synonimizowanie pojęć "brązowy", "trzcinowy" i "nierafinowany" mogłoby wprowadzać konsumentów w błąd. Ponadto skarżąca wskazuje, że producenci różnych rodzajów cukrów wyraźnie odróżniają określenia "nierafinowany", "trzcinowy" i "brązowy" w oznakowaniu produktów. Jej zdaniem, w obrocie handlowym, nazwa "cukier brązowy" odnosi się do produktu dwuskładnikowego złożonego z cukru rafinowanego oraz karmelu i w takim rozumieniu funkcjonuje w świadomości konsumentów. Organy obu instancji zupełnie pominęły jednakże argumentację skarżącej. W ocenie Sądu, tym samym dopuściły się naruszenia przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tylko i wyłącznie uzasadnienie decyzji spełniające powyższe kryteria gwarantuje zachowanie podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na sytuację prawną strony (art. 9 k.p.a.) oraz przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.). Naruszenie powyższe ma poważne implikacje co do niemożności dokonania oceny zaskarżonej decyzji w kontekście prawidłowości zastosowania przepisów materialnoprawnych, gdyż skutkowało brakiem prawidłowego skonstruowania modelu przeciętnego konsumenta na konkretnym, relewantnym rynku – rynku detalicznej sprzedaży cukru. Dlatego też w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do ustalenia wzorca przeciętnego konsumenta w powyższym obszarze, w tym w zakresie jego świadomości odnośnie poszukiwanych produktów, z uwzględnieniem realiów tego rynku, w oczywisty sposób kształtujących nawyki klientów i dopiero wówczas zbada, czy w stosunku do tak zbudowanego modelu odbiorcy zachodzi ryzyko wprowadzenia go w błąd poprzez użycie nazwy "cukier brązowy".

Reasumując, Sąd uznał, że zarówno organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Inspektor, dopuścili się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji koniecznym jest uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2019 roku. Przedwczesna tym samym byłaby ocena naruszeń przepisów materialnoprawnych. Będzie ona możliwa dopiero po ustaleniu stanu faktycznego przez organy i poddania go subsumpcji w kontekście właściwych przepisów materialnoprawnych.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 2018 roku, poz. 265), na które złożyły się: 200 złotych tytułem wpisu sądowego oraz 480 złotych tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym i 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.