Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 74/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-12-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w O. w przedmiocie nadzoru administracyjnego nad sędziami z powodu niewykonania ustawowego obowiązku postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 września 2021 r. M. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w O. w przedmiocie braku nadzoru nad podległymi sędziami z powodu niewykonania przez nich, od ponad 3 lat, ustawowego obowiązku z art. 607g Kodeksu postępowania karnego w stosunku do wyroków o sygn. akt: [...], [...], [...], [...], objętych "ENA [...]". Jednocześnie skarżący wniósł w skardze o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata, to jest o prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Sprawa dotycząca przyznania prawa pomocy została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt II SPP/Op 94/21 i prawomocnym postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na bezzasadność jego skargi.

Natomiast skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 74/21, a następnie - celem nadania jej prawidłowego biegu - przesłana do Prezesa Sądu Okręgowego w O. z informacją o obowiązku nadesłania odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w O. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ wyjaśnił, że obszar działalności sądów powszechnych objęty skargą w zakresie weryfikacji prawidłowości czynności procesowych podejmowanych w sprawie procedur karnych i karnych wykonawczych przez Sąd wykonania kary w rozumieniu art. 3 § 1 K.k.w. w fazie wykonania kar objętych Europejskim Nakazem Aresztowania (ENA), wydanym w stosunku do skarżącego, nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, lecz organów sądów powszechnych w ramach przyznanych im ustawowo kompetencji (ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2020 r. poz. 2072, zwana dalej w skrócie "u.s.p."). Dalej organ wyjaśnił, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane w trybie właściwym dla rozpoznawania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", a zatem nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Skarga na działalność sądu rejonowego (w tym wypadku Sądu Rejonowego w K.) lub prezesa sądu podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (art. 41b u.s.p.) oraz wydanego na podstawie art. 41e u.s.p. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 524).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.).

W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a nadto kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi, powtórzyć przyjdzie, że skarżący objął skargą bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w O. w przedmiocie nadzoru administracyjnego nad sędziami w zakresie niedopełnienia przez nich obowiązku ustawowego poinformowania organów innego państwa o wykonaniu kary pozbawienia wolności. Ocena treści skargi uprawnia stwierdzenie, że stanowi skargę wniesioną w trybie art. 41a cyt. wcześniej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, nadal zwanej w skrócie "u.s.p.". Zgodnie z art. 41b u.s.p. organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu (§ 1). Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (§ 2). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (§ 3).

Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozpoznanie wniesionej przez M. P. skargi nie należy do kognicji sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane w trybie właściwym dla rozpatrywania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów sądów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 P.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Skarga M. P. wyrażająca jego niezadowolenie z bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w O. podlega rozpoznaniu na podstawie powołanych wcześniej przepisów u.s.p. oraz wydanego na podstawie art. 41e u.s.p. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych, przez prezesa sądu apelacyjnego.

Podkreślić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 gwarantuje każdemu prawo do sądu, stwarzając domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177 Konstytucji). Tym samym konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami, jednak z zastrzeżeniem, że w przypadku wątpliwości to po stronie sądów powszechnych leży domniemanie kompetencji w rozstrzygnięciu danej sprawy.

Stosownie do powiedzianego wyżej, w ocenie Sądu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonego przede treścią art. 3 P.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną, podlegającą odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji postanowienia.