Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 156/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art.260 §1-3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [..] od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 maja 2017 r. o sygn. akt I SA/Sz 156/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2016 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

[...] (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13.12.2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2016 r.

Skarżący, wezwany zarządzeniem z dnia 14.02.2017 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że nie ma możliwości uiszczenia żądanej kwoty [...] zł bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Wyjaśnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z powodu strat w uprawach rolnych spowodowanych gradobiciem i wymarznięciem upraw.

Skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną [...]. Nadto wskazał, że źródłem utrzymania małżonków jest "rolnictwo", z którego roczny dochód wynosi [...] zł, a miesięczny, [...] zł. Odnośnie do majątku, Skarżący oświadczył, że posiada:

– grunty orne i prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 102,32 ha (w tym 47 ha o wartości [...] zł, stanowiące przedmiot własności Skarżącego, a 55,32 ha

- dzierżawione),

– dom mieszkalny o powierzchni 180 m2 i wartości [...] zł,

– budynki gospodarcze o powierzchni 800 m² i wartości [...] zł,

– samochód osobowy [...], rok produkcji 2000, o wartości [...] zł,

– samochód osobowy [...], rok produkcji 2004, o wartości [...] zł,

– 4 ciągniki rolnicze, kombajn zbożowy i sprzęt towarzyszący.

Oświadczył także, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności, a odnośnie stanu majątkowego swojej małżonki podał: "współwłasność ustawowa małżeńska, brak odrębnego majątku". Skarżący zwrócił uwagę na:

– koszty działalności rolniczej w wysokości [...] zł,

– ciążący na Skarżącym kredyt na zakup ziemi w wysokości [...] zł,

– dwa kredyty "klęskowe" na kwoty: [...] zł oraz [...] zł,

– straty w rolnictwie spowodowane gradobiciem i wymarznięciem o łącznej wartości [...] zł.

W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego (zwanego dalej "Referendarzem") z dnia 7.04.2017 r., Skarżący nadesłał:

– pismo z dnia 21.04.2017 r., w którym zawarł oświadczenie, że nie otrzymał odszkodowania pieniężnego za szkody powstałe w uprawach polowych na skutek gradobicia zaistniałego w 2016 r., ponieważ przedmiotowe uprawy nie były ubezpieczone od następstw tego zdarzenia;

– zaświadczenie Oddziału ARiMR z dnia 13.04.2017 r. o uzyskanych płatnościach w 2016 r. w łącznej wysokości [...] zł (na podstawie decyzji z 15.03.2016 r.), w 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł (na mocy decyzji z dnia 15.02.2017 r.),

– wyciąg z rachunku bankowego Skarżącego za okres od dnia 1.01.2017 r. do 13.04.2017 r.

Postanowieniem z dnia 8.05.2017 r., Referendarz odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uznając, że Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz zważył przy tym, że aktualnie Skarżący jest zobowiązany do poniesienia w niniejszej sprawie wpisu od skargi w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu Referendarz wskazał na dane wynikające z dokumentów zgromadzonych zarówno w aktach administracyjnych, jak i aktach sądowych, tj.:

– protokół nr [...] komisji stwierdzającej zaistnienie w dniu 5.07.2016 r. szkody w gospodarstwie Skarżącego w postaci gradobicia, gdzie sumę strat określono na kwotę [...] zł, stanowiącą 33,20% średniej rocznej produkcji z 3 ostatnich lat wynoszącej [...] zł;

– oświadczenie Skarżącego z dnia 21.04.2017 r., że nie otrzymał odszkodowania za szkody powstałe w uprawach polowych na skutek gradobicia zaistniałego w 2016 r. ponieważ przedmiotowe uprawy nie były ubezpieczone od następstw tego zdarzenia;

– pismo ubezpieczyciela z dnia 29.07.2016 r. o wypłacie odszkodowania za szkody spowodowane gradobiciem w uprawie rzepaku ozimego w wysokości [...] zł;

– protokół, w którym komisja stwierdziła wystąpienie w okresie od 1.01-31.03.2016 r. szkodę w gospodarstwie Skarżącego z powodu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych – ujemnych skutków przezimowania zbóż (jęczmień ozimy, rzepak ozimy, pszenica ozima), oszacowanych na kwotę [...] zł, stanowiącą 24,33% średniej rocznej produkcji wynoszącej [...] zł;

– pismo ubezpieczyciela z dnia 23.05.2016 r. w sprawie wypłaty odszkodowania za szkody spowodowane złym przezimowaniem w uprawie rzepaku ozimego w wysokości [...] zł;

– oświadczenie majątkowe Skarżącego z dnia 29.09.2016 r., z którego wynika, że na roczną kwotę przychodu ([...] zł) składają się: przychody ze sprzedaży zboża w kwocie [...] zł, przychody ze sprzedaży trzody chlewnej – [...] zł, odszkodowanie – [...] zł, dopłaty obszarowe – [...] i zwrot akcyzy – [...] zł; w oświadczeniu tym Skarżący przedstawił również zestawienie wydatków związanych z prowadzoną działalnością rolniczą (zakup nawozów i środków ochrony roślin, zakup zboża, paliwa, pasz, woda, energia, części zamienne, spłaty rat kredytowych) w łącznej wysokości [...] zł, koszty utrzymania dwuosobowej rodziny w wysokości średnio [...] zł oraz spłatę kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie. W oświadczeniu tym podał dodatkowo, że posiada inwentarz żywy (300 sztuk macior, 100 sztuk warchlaków, 100 sztuk tuczników);

– zaświadczenie ARiMR, z którego wynika, że Skarżący otrzymał w 2016 r. dopłaty w wysokości [...] zł, natomiast w 2017 r. w wysokości [...] zł;

– przedłożone wyciągi z rachunku bankowego wskazujące, że Skarżący na bieżąco reguluje płatności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, stan posiadanych środków pieniężnych na dzień 3.04.2017r. wynosił [...] zł,

a suma obrotów od początku 2017 r. wynosiła [...] zł po stronie "winien", [...] zł po stronie "ma".

Mając na uwadze dane wynikające ze złożonego wniosku oraz powyższych dokumentów, w tym rachunku bankowego, Referendarz stwierdził, że Skarżący nie wykazał, iż podane we wniosku okoliczności spowodowały, że nie jest On w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Referendarz zawrócił przy tym uwagę szeroką skalę prowadzonej działalności rolniczej Skarżącego, osiągane z tego tytułu przychody oraz na fakt, że Skarżący z powodu zaistniałych w Jego gospodarstwie szkód otrzymał częściowe odszkodowanie.

Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu w dniu 12.05.2017 r.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem podjętym przez Referendarza, Skarżący w dniu 19.05.2017 r. złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 8.05.2017 r., zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), oraz wniósł o zmianę tego postanowienia, poprzez przyznanie prawa pomocy polegającego na częściowym zwolnieniu Skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie Referendarza oraz przedstawioną przez niego argumentację co do tego, że analiza formalnych dokumentów finansowych w szczególności wyciągów z rachunku bankowego pozwala stwierdzić, iż Skarżący dysponuje aktualnie środkami pozwalającymi na opłatę kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zdaniem Skarżącego, przyjęte rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i prowadzi w konsekwencji do nieuzasadnionego pozbawienia Skarżącego drogi sądowej w rozpoznawanej sprawie.

Skarżący podniósł, że wykazał, iż nie jest w stanie, ze względu na straty, jakie powstały w uprawach polowych, ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Fakt poniesionych przez Skarżącego strat rolniczych nie jest kwestionowany i pomimo zdeponowania na Jego rachunku bankowych niewielkich kwot pieniężnych, strata ta nadal nie została chociażby zrównoważona, co oznacza, że środki te stanowią umniejszenie nadal istniejących pasywów, a nie, jak błędnie wywnioskował Referendarz, powiększenie aktywów.

Skarżący wskazał także, że zdeponowanie w danym dniu na rachunku bankowym niewielkiej ilości środków pieniężnych jest niezbędne ze względu na konieczność zapewnienia warunków do podtrzymania ciągłości prowadzenia gospodarstwa rolnego w zakresie zakupu paliwa do pojazdów i maszyn rolniczych, zakupu środków ochrony roślin czy opłat za niezbędną w każdym gospodarstwie rolnym energię elektryczną. Zatem odmowa przyznania Skarżącemu prawa pomocy podjęta jedynie na podstawie formalnej analizy dokumentów finansowych, w tym wyciągów z rachunku bankowego, bez uwzględnienia specyfiki i natury ekonomiki prowadzenia gospodarstwa rolnego z pominięciem faktu wystąpienia rzeczywistych strat i dalszego utrzymywania się ich następstw finansowych jest nieuzasadniona i stanowi przejaw przewagi uwzględniania argumentów formalnych nad uwzględnianiem wniosków, jakie wynikają z zaistniałych w 2016 r. okoliczności faktycznych, w tym wciąż trwających i niewyrównanych dochodami z kolejnych upraw, które 2017 r. są w fazie wzrostu i jeszcze nie zostały zebrane, strat rolniczych, które będą w trudnym do przewidzenia zakresie wyrównane dopiero po żniwach 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:

Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).

Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta ma gwarantować możliwość realizacji, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, konstytucyjnego prawa do sądu. Jednakże, z uwagi na fakt, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie

w takiej sytuacji kosztów sądowych w celu dochodzenia swoich praw nastąpiłoby kosztem jego koniecznego utrzymania, zagroziłoby jego podstawowemu bytowi. Prawo pomocy winno być zatem przyznane stronom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, a które jednocześnie podjęły maksimum wysiłku w celu jej przezwyciężenia. Innymi słowy - strona, która nie ma wystarczających środków finansowych

na zainicjowanie sprawy sądowej, oprócz należytego wykazania swojego stanu majątkowego, winna wykazać, że dochowała należytej staranności w celu przezwyciężenia niskiej kondycji finansowej. Zwolnienie od kosztów sądowych podmiotów prowadzących działalność, tutaj rolniczą, wymaga, aby wykazały, że nie mają dostatecznych środków na ich uiszczenie, a zatem nie są w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Koszty sądowe należy traktować

na równi z wydatkami bieżącymi w gospodarstwie domowym (budżecie rodziny), a więc na równi z innymi podstawowymi wydatkami, w tym spłatą kredytu komercyjnego.

Natomiast z oświadczenia majątkowego z dnia 15.03.2017 r. wynika,

że Skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 102,32 ha, z czego 47 ha stanowi jego własność, a 55,32 ha dzierżawi, dochód miesięczny zaś uzyskiwany

przez Skarżącego z tego gospodarstwa wynosi [...] zł, który w stosunku do minimalnego wynagrodzenia, które w 2017 r. wynosi [...] zł (stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. - Dz. U. z 2016 r., poz. 1456), nie pozwala na przyjęcie, że uiszczenie kosztów sądowych w kwocie [...] zł nastąpiłoby kosztem utrzymania Skarżącego i Jego małżonki, i stanowiłoby zagrożenie

Ich egzystencji. Nadto, z oświadczeń majątkowych (z dnia 15.03.2017 r. i z dnia 29.09.2016 r.) wynika m.in., że Skarżący uzyskał kredyt w wysokości [...] zł

na zakup ziemi, zaś roczna rata z tego tytułu wynosi [...] zł, co stanowi [...] zł miesięcznie, a więc niemalże tyle, ile minimalna kwota wynagrodzenia. Także z wyciągu bieżącego rachunku bankowego Skarżącego jako rolnika indywidualnego wynika, że na dzień 3.04.2017 r. kwota [...] zł stanowiła wolne środki. Już chociażby te okoliczności świadczą, że nie było przeszkód by w ramach prowadzonego gospodarstwa część uzyskiwanych środków była przeznaczona na poniesienie kosztów sądowych. Decydując się bowiem na zainicjowanie postępowania sądowego, należy liczyć się z koniecznością ich poniesienia, chyba że strona wykaże brak możliwości w tym zakresie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rozdziny. Dopiero sytuacja, w której zapłata kosztów sądowych spowodowałby konieczność sięgania przez Skarżącego do pomocy państwa (pozbawiłaby bowiem możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, zagroziłaby egzystencji Skarżącego i Jego żony), mogłaby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy przez zwolnienie z kosztów sądowych, co nastąpiłoby kosztem budżetu państwa. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, by taka trudna sytuacja materialna miała miejsce.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przy czym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z powyższego wynika, że przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych jest okoliczność, że strona postępowania z uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków finansowych na pokrycie tych kosztów, albowiem całość środków zużywana jest na niezbędne (tj. niedające się wyeliminować albo czasowo ograniczyć) wydatki związane z utrzymaniem strony i jej rodziny.

Z przytoczonej regulacji wynika również, że ciężar dowodu spoczywa na osobie fizycznej (skarżącym), albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, gdyż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie Mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec tego, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To zaś w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło.

Dokonując analizy wniosku Skarżącego, oświadczenia i dokumentów przedłożonych na wezwanie Referendarza, dokumentów zawartych w aktach sprawy, oraz argumentacji przedstawionej we wniesionym sprzeciwie, Sąd stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu Referendarz słusznie uznał, iż kształtująca się sytuacja dochodowa i majątkowa Skarżącego nie pozwala przyjąć, że wygospodarowanie środków na opłatę kosztów sądowy, spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu Skarżącego i Jego rodziny, co przemawiałoby za przyznaniem Skarżącemu wnioskowanej pomocy.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i nie ma na utrzymaniu osób trzecich. Skarżący posiada przy tym znaczny majątek w postaci gruntów ornych (47 ha o wartości [...] zł), domu (o powierzchni 180 m2 i szacowanej przez Skarżącego wartości [...] zł), budynków gospodarczych (800 m² i wartości [...] zł), 2 samochodów osobowych oraz 4 ciągników, kombajnu zbożowego i sprzętu towarzyszącego (sprzęt rolniczy o wartości ok. [...] zł – zgodnie z oświadczeniem majątkowym z 29.09.2016 r.). Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne na szeroką skalę, tj. na powierzchni 102,32 ha w zakresie uprawy zbóż i hodowli trzody chlewnej, uzyskując roczne przychody przekraczające [...] zł (w tym ze sprzedaży zboża, trzody chlewnej, dopłat obszarowych).

Zauważyć przy tym należy, że niewątpliwie utrzymanie gospodarstwa wymaga dużych nakładów związanych z uprawą ziemi, hodowlą zwierząt, eksploatacją maszyn, utrzymaniem budynków, spłatą kredytów, na co zwrócił uwagę Skarżący w uzasadnieniu wniosku, a prowadzona działalność narażona jest na niekorzystne skutki warunków atmosferycznych, które dotknęły Jego gospodarstwo w 2016 r.

Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że Skarżący na bieżąco reguluje płatności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i - jak wynika z przedstawionego przez Skarżącego wyciągu z rachunku bankowego - stan posiadanych przez niego środków pieniężnych na dzień 3.04.2017 r. wynosił

[...] zł, a suma obrotów od początku 2017 r. wynosiła [...] zł po stronie "winien", [...] zł po stronie "ma".

W świetle powyższych okoliczności brak było podstaw do uznania Skarżącego za osobę ubogą, wymagającą pomocy ze Skarbu Państwa przez zwolnienie od kosztów sądowych. Uznać natomiast należy, że przy racjonalnym gospodarowaniu osiąganymi dochodami i posiadanym majątkiem Skarżący ma możliwość uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł oraz zgromadzić środki na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem – [...] zł, a w dalszej kolejności wpis sądowy od skargi kasacyjnej – [...] zł).

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostać zaś muszą powoływane przez Skarżącego okoliczności w postaci spłacania kredytów oraz poniesionych w 2016 r. w gospodarstwie rolnym szkód.

W ocenie Sądu, obciążenia finansowe powstałe poprzez zaciągnięcie zobowiązań kredytowych są indywidualną decyzją strony i konieczność ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzenia jakichkolwiek postępowań sądowych w żadnym razie nie może w takiej sytuacji skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ich ponoszenia, bez wykazania argumentów związanych z zagrożeniem bytu Skarżącego. Takich zaś argumentów Skarżący nie powołał, wskazując w uzasadnieniu swojego wniosku zasadniczo na to, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z powodu strat w uprawach rolnych spowodowanych złym przezimowaniem upraw i gradobiciem.

Tymczasem okoliczność poniesienia przez Skarżącego strat w gospodarstwie rolnym nie może per se przesądzać o konieczności przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Ani Referendarz, ani Sąd nie kwestionują faktu, że w 2016 r. Skarżący poniósł straty w swoim gospodarstwie, spowodowane ujemnymi skutkami przezimowania (które komisja oszacowała na kwotę [...] zł) oraz gradobicia (oszacowane na kwotę [...] zł) oraz że straty te zrekompensowano Mu tylko częściowo, poprzez wypłatę odszkodowań w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł odszkodowanie za złe przezimowanie w uprawie jęczmienia ozimego + [...] zł odszkodowanie za złe przezimowanie w uprawie rzepaku ozimego + [...] zł odszkodowanie za szkody spowodowane gradobiciem w uprawie rzepaku ozimego). Jednocześnie jednak wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy nie jest "równoważenie" strat poniesionych przez podmioty wnioskujące o przyznanie prawa pomocy. Zastosowanie prawa pomocy nie może bowiem prowadzić do ochrony czy też wzbogacania majątku osób prywatnych, które występując na drogę postępowania sądowego winny mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i - w miarę możliwości - zgromadzić i zabezpieczyć środki na jego prowadzenie.

Skoro Skarżący na posiadanym przez siebie rachunku bankowym, według stanu na dzień 3.04.2017 r., dysponował kwotą ponad dwudziestokrotnie przewyższającą należny wpis ([...] zł), to nawet przy wskazywanej przez Skarżącego konieczności posiadania środków niezbędnych do zapewnienia warunków do podtrzymania ciągłości prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie można uznać, że spełniał On przesłanki do zwolnienia Go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Także we wniesionym sprzeciwie okoliczności takich nie podniósł i nie udokumentował, poprzestając na polemice ze stanowiskiem Referendarza i twierdząc, że odmowa przyznania prawa pomocy pozbawia Go prawa do sądu.

Wobec powyższego wskazać należy, że do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w którym ujęto prawo do sądu, mogłoby dojść wówczas, gdyby Referendarz/Sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, mimo ustalenia, że strona nie ma środków finansowych niezbędnych dla wypełnienia wymogów formalnych warunkujących dostęp do sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że do takiego naruszenia doszło, albowiem odmowa przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie nastąpiła w sytuacji wykazania przez Skarżącego, że pomimo podjęcia niezbędnych działań, w sposób obiektywny, nie był On w stanie zgromadzić środków koniecznych na poczet wymaganych kosztów sądowych.

Sumując, w oparciu o dane zadeklarowane na formularzu PPF i wymienione powyżej dokumenty, brak było podstaw by uznać, że Skarżący (będący właścicielem dochodowego gospodarstwa rolnego, do którego otrzymuje dodatkowo dopłaty bezpośrednie, i posiadający środki finansowe na rachunku bankowym) jest w tak złej sytuacji finansowej, iż nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia Referendarza, Sąd, na podstawie art. 260 § 1-3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji