Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 758/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 4 lit. d) i e), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], nakładającą na M. D. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. "[...]" M. D. karę pieniężną w wysokości 85.000 złotych.

Rozstrzygnięcie organu zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W dniu [...] maja 2009 r. w O. na ulicy L., na drodze powiatowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku na oś 8 t, zatrzymany został do kontroli pojazd ciężarowy marki T. o nr rej. [...]. Kierował nim P. B., przewożący w imieniu M. D. ładunek pospółki z miejscowości S. do O. Po odjęciu możliwych błędów ważenia stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm nacisków osi:

– nacisk 18,23 t na podwójną oś pojazdu – przekroczenie o 3,73 t,

– nacisk 40,17 t na potrójnej osi pojazdu – przekroczenie o 18,37 t.

Przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Z decyzji organu I instancji wynika, że kara pieniężna za powyższe naruszenie za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś wynosi 6.000 zł, zaś za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi wynosi 79.000 zł (łącznie 85.000 zł). Rozpoznający odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem zarówno w sferze ustaleń faktycznych i jego oceny, jak i wysokości nałożonej kary.

Na niniejszą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że orzekające w sprawie organy obu instancji uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie wyjaśniły w sposób należyty daty rejestracji pojazdu, która ma znaczenie do rozumienia pojęcia "oś wielokrotna".

W skardze kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uznał ją za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz. zasądził od M. D. - PPHU "[...]" na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 4450 (cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponowne rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 26 marca 2012 r. oddalił skargę M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. o nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożyła M. D. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem zwrotu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazując na naruszenie prawa materialnego, podała błędną wykładnię § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262 ze zm.). Naruszenie przepisów postępowania jako istotnych i mających wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Chodzi o art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 68 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). W uzasadnieniu podała, że podstawowe znaczenie w sprawie ma prawidłowa klasyfikacja osi kontrolowanego pojazdu, gdyż załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. przyporządkowuje karę pieniężną w zależności od przekroczenia nacisku na konkretnej prawidłowo sklasyfikowanej osi. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie zajął jednoznacznego stanowiska w tej kwestii, bowiem brak jest oceny, co uniemożliwia ustosunkowanie się kasatora do tej kwestii. Wynika to z tego, że nie ustosunkowano się do zarzutów podnoszonych dotychczas, a które wynikają z braku odniesienia się do protokołu z kontroli. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji brak jest także motywów tego rozstrzygnięcia, jak również przepisów prawa materialnego, w oparciu o które organ dokonał kwalifikacji osi. Sąd I instancji nie ustosunkował się także do argumentów poruszonych w skardze a dotyczących błędnego ustalenia wysokości kary pieniężnej. Niewłaściwie zastosowano podstawę prawną kary. Przyjęta sprzeczność wersji kwalifikacji osi kontrolowanego pojazdu przy braku oceny Sądu I instancji, uniemożliwia sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Sąd II instancji nie może dokonywać samodzielnych ustaleń, a brak prawidłowego sporządzenia uzasadnienia uniemożliwia zajęcie stanowiska w sprawie. Z tego też powodu zarzuty w zakresie naruszenia art. 141 § 4 ustawy powołanej wyżej w zarzutach skargi akcyjnej są uzasadnione a wyrok Sądu I instancji w związku z tym jako sprzeczny z prawem. Należy zatem uchylić wyrok, aby dokonać oceny zarzutów podnoszonych przed Sądem I instancji. Wniesienie skargi kasacyjnej stało się wobec tego konieczne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uznał ją za uzasadnioną i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 322/12 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. D. kwotę 3650 (słownie: trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd II instancji uznał, że zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc braków w uzasadnieniu wyroku, za uzasadniony. Zdaniem NSA, uzasadnienie wyroku nie zawierało istotnych ustaleń oraz stanowiska Sądu co do podnoszonych zarzutów, co prowadzi do wniosku, że ocena rozstrzygnięcia nie daje się skontrolować. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien rozpatrzyć zarzuty skarżącej w kontekście oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2011 r. o sygn. II GSK 1077/10, gdyż wywody dotychczasowe, a więc zawarte w wyroku zaskarżonym, wymogów tych nie spełniają. Dopiero ustosunkowanie się i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli na ocenę – czy dokonano prawidłowego zastosowania lub wykładni przepisów prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Zarzuty, podnoszone w skardze zarówno w zakresie naruszenia przez organy prawa materialnego jak i przepisów postępowania nie mogą się ostać z przyczyn następujących.

Według oceny Sądu stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Organy nie popełniły również uchybień odnośnie zastosowania przepisów prawa materialnego.

Wbrew twierdzeniom strony w sprawie nie doszło do naruszenia art. 64 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do powyższego przepisu ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Z kolei definicją pojazdu nienormatywnego zawiera art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Z ustaleń poczynionych przez organ i niekwestionowanych przez stronę wynika, że pojazd skarżącej został zatrzymany na ulicy L. w O., która jest drogą powiatową i dopuszczalny jest na niej ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton.

Ważenie samochodu odbyło się w legalizowanym punkcie kontroli wagowej w miejscowości A. (parking [...]), gdzie dokonano pomiaru na przenośnych wagach statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...], [...] stwierdzając po odjęciu możliwych błędów ważenia, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na podwójnej osi pojazdu o 3,73 tony i na potrójnej osi pojazdu o 18,37 ton. W tym stanie rzeczy prawidłowo organy uznały, iż pojazd skarżącej jest nienormatywny i brak jest zezwolenia na przejazd takiego pojazdu.

Samochód strony przewoził materiał sypki tj. pospółkę. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 17 grudnia 2004 r. zezwolenie może być wydane w przypadku przewożenia materiałów niepodzielnych. Tak więc zgodnie z przepisami nie ma możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, którym jest przewożony ładunek podzielny, a więc w takich przypadku przedsiębiorca powinien go załadować na tyle, aby jego pojazd był normatywny dla kategorii drogi, po której się porusza.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, który odmawia słuszności twierdzeniu skarżącej, iż skoro nie można uzyskać zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego, to nie można za jego brak nałożyć na nią kary pieniężnej. Zezwolenie na przejazd pojazdów nienormatywnych jako wyjątek od reguły jest wydawane tylko wtedy, gdy nie ma technicznej możliwości przewiezienia ładunku w sposób zgodny z obowiązującymi normami (np. przewóz przedmiotów niepodzielnych).

W niniejszej sprawie przewożona była pospółka, a więc ładunek podzielny tak więc kierowca powinien załadować go tyle, aby poruszając się daną drogą nie dopuścić do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi.

Sąd uznał również za niezasadny kolejny zarzut skargi tj. naruszenia art. 67 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Uzyskana bowiem zgodnie z powyższym przepisem przez stronę decyzja na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy nie zwolniła jej z obowiązku uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 64 Prawa o ruchu drogowym.

Kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu jest sankcją administracyjną związaną z naruszeniem warunków wykorzystywania drogi publicznej a nie samych warunków technicznych pojazdu (art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Przechodząc do zarzutu błędnej kwalifikacji kontrolowanych osi w pojeździe skarżącej należy wskazać, że jak to wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu, data pierwszej rejestracji tego pojazdu miała miejsce w dniu [...] stycznia 2001 r. a więc przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., nr 32, poz. 262). Stąd też rozumienie pojęć "osi pojedynczej" i "osi wielokrotnej" zostało podane w § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia.

Zgodnie z tym przepisem przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1m a przez oś wielokrotną zespół złożony z dwóch lub więcej osi zwanych "osiami składowymi", w których odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m. Tak więc w świetle rozporządzenia zakwalifikowanie osi jako oś wielokrotna następuje wyłącznie na podstawie odległości pomiędzy poszczególnymi osiami. Ustalenie czy oś podwójna i oś potrójna są osiami napędowymi, czy też takimi nie są lub czy na jednej z nich znajdowały się opory bliźniacze nie ma znaczenia w sprawie.

Wprawdzie istnieje rozbieżność w treści protokołu kontroli odnośnie rodzaju osi, na co wskazywała skarżąca, jednakże okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze treść § 4 ust. 3 rozporządzenia podane w protokole kontroli odległości między osiami wskazują na to, że organ prawidłowo zakwalifikował je jako osi wielokrotne. Sama strona przyznała, że odległość pomiędzy dwiema pierwotnymi osiami wynosi 1,6 m zatem jest to oś wielokrotna składająca się z dwóch osi składowych, kolejne osie kontrolowanego pojazdu oddalone są od siebie następująco: trzecia od czwartej o 1,35 m a czwarta od piątej o 1,38 m.

Zatem jest to oś wielokrotna składająca się z trzech osi składowych. Tak więc wbrew twierdzeniom strony organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisu § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez błędne zakwalifikowanie osi w pojeździe.

Wobec stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych nacisków na podwójnej i potrójnej osi pojazdu organy prawidłowo zastosowały do ustalonego stanu faktycznego w sprawie prawo materialne tj. art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych i lp. 6 pkt 4 lit. d) e), lp. 6 pkt 6 lit. d) e) załącznika 2 do tej ustawy i nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości łącznej 85000 złotych.

Wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu w myśl art. 151 p.p.s.a.