Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 715/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 82 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska -, Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz - spr., Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2171/06 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 rok oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2171/06 oddalił skargę K. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] wydaną w przedmiocie zawieszenia wypłaty dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] (pkt 39) ppłk rez. K. O. został z dniem [...] maja 2006 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Wykonując ten rozkaz Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] zawiesił oficerowi wypłatę dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 r., w wysokości 5/12 kwoty uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby do czasu spełnienia przesłanek określonych w art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) - zwanej dalej również ustawą. W uzasadnieniu decyzji powołano się na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. o zastosowaniu wobec wymienionego środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych starszego specjalisty Oddziału [...] Dowództwa Wojsk Lądowych. Zgodnie z dyspozycją art. 92 ust. 1 ustawy, zawieszono wypłatę przedmiotowego świadczenia pieniężnego.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 95 pkt 3 ustawy przewiduje, iż żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych, związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Bez wątpienia w dacie zwolnienia wymienionego żołnierza, był on zawieszony w czynnościach służbowych. Uchylenie tego środka zapobiegawczego nastąpiło już po zwolnieniu ze służby i związane było z bezprzedmiotowością jego dalszego stosowania. Organ odwoławczy zaznaczył, że w myśl art. 92 ust. 2 ustawy wypłata dodatkowego uposażenia rocznego, za rok w którym nastąpiło zwolnienie ze służby, możliwa będzie wyłącznie w przypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Taką przesłanką nie jest zniesienie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych.

Zdaniem organu odwoławczego dokonanie przez żołnierza wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w trakcie toczącego się postępowania karnego, nie może być traktowane jako sposób obejścia przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. O. zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 95 pkt 2 i art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 7-9, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uchylenie wobec niego środka zapobiegawczego winno skutkować również uchyleniem decyzji zawieszającej wypłatę niewykorzystanego uposażenia rocznego za 2006 r.

Rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 92 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowy. Sąd zasadniczo podzielił argumentację organu odwoławczego zaznaczając, że zawieszenie świadczeń, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, może być przerwane tylko wtedy, gdy zaistnieje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 92 ust. 2 ustawy, tj. umorzono postępowanie karne lub dyscyplinarne albo uniewinniono żołnierza prawomocnym wyrokiem sądu. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, a zatem organ nie był uprawniony do wypłaty skarżącemu dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 r..

Jako podstawę prawną wyroku Sąd podał art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.

K. O., reprezentowany przez radcę prawnego A. R., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w drugiej instancji.

Skarżący zarzucił wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie wobec skarżącego, w sytuacji, gdy przed zwolnieniem K. O. z zawodowej służby wojskowej prokurator wojskowy z dniem 31 maja 2006 r. uchylił zastosowany wobec niego środek zapobiegawczy - zawieszenie w czynnościach służbowych i oceny Sądu w tym względzie nie uwzględniają faktu, że w takim przypadku zawieszenie wypłaty dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 r. nie znajdowało uzasadnienia w powołanym przepisie art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie skargi mimo dającego się stwierdzić naruszenia prawa materialnego przez organ odwoławczy, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 133 § 1 zd. 1w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i w związku z art. 134 p.p.s.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania, jest w szczególności konsekwencją oceny, że zwolnienie ze służby wojskowej poprzedzało uchylenie środka zapobiegawczego zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. że w dacie zwolnienia ze służby ([...] maja 2006 r.) skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych, a już na pewno w pierwszym dniu płatności uposażenia i innych należności wymienionych w art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierzy zawodowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zaznaczył, że zawieszenie wypłaty dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 r. nie znajdowało uzasadnienia w powołanym przepisie art. 92 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącego przepis ten należy interpretować w ten sposób, że zawieszenie należności od najbliższego terminu płatności uposażenia, ma uzasadnienie, jeżeli w dacie od najbliższego terminu płatności uposażenia, żołnierz pozostaje tymczasowo aresztowany lub ma zastosowanie wobec niego środek zapobiegawczy - zawieszenie w czynnościach służbowych. Skarżący nie był tymczasowo aresztowany, a także, w dacie od najbliższego terminu płatności należności wskazanych w art. 92 ust. 1 ustawy, nie utrzymywano wobec niego środka zapobiegawczego - zawieszenia w czynnościach służbowych. Dlatego też nie było podstaw ustawowych do zawieszenia przedmiotowych płatności w sprawie. Art. 92 ust. 2 ustawy nie wyklucza wskazanej wyżej normy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania sprowadza się w gruncie rzeczy do kwestionowania okoliczności faktycznej, a mianowicie tego, że skarżący w dniu zwolnienia ze służby wojskowej był zawieszony w czynnościach służbowych. Konstruując nadmiernie rozbudowany i nieprecyzyjny w swej treści zarzut skarżący kasacyjnie nie wskazał jednocześnie na czym opiera swoje twierdzenie, iż w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie był zawieszony w czynnościach służbowych. Jak bowiem wynika ze stanu faktycznego, przyjętego za ustalony przez Sąd pierwszej instancji, zwolnienie skarżącego ze służby wojskowej nastąpiło z dniem [...] maja 2006 r. Natomiast Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. uchylił postanowieniem środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w dniu [...] czerwca 2006 r. Zatem oczywistym jest, iż w dniu [...] maja 2006 r. - dniu rozwiązania stosunku służbowego - zawieszenie w czynnościach służbowych było nadal obowiązującym wobec skarżącego środkiem zapobiegawczym.

Wobec powyższego zarzut naruszenia, wskazanych w skardze kasacyjnej, przepisów postępowania nie mógł zostać uznany za posiadający usprawiedliwione podstawy.

Niezasadny jest równie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni i zastosowania art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu art. 92 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy jest prawidłowa. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych wskazywał wypłata jakich należności ulega zawieszeniu w przypadku zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych. Jednym z rodzajów należności objętych regulacją omawianego przepisu są należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Do tych należności zalicza się dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby (art. 95 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy).

Z redakcji art. 92 ust. 1 ustawy wynika, że określenie "od najbliższego terminu płatności" odnosi się wyłącznie do płatności uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym, a więc do świadczeń płatnych cyklicznie. Natomiast nie odnosi się ono do wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W przepisie tym wyraźnie rozróżniono obie grupy świadczeń pieniężnych, wiążąc określenie "najbliższy termin płatności" z wypłatą uposażenia zasadniczego i dodatków o charakterze stałym. W drugiej grupie świadczeń ujęto zaś należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Wypłata tych należności powiązana jest ściśle z rozwiązaniem stosunku służbowego, a więc uprawnienie do otrzymania tego typu świadczeń pieniężnych powstaje w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a nie "w najbliższym terminie płatności". To pojęcie związane jest wyłącznie z wypłatą świadczeń powtarzalnych, należnych cyklicznie jak uposażenie zasadnicze (wynagrodzenie za pracę).

Nie można również Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa materialnego, gdyż uznał, że organ prawidłowo zastosował omawiany przepis. Niewłaściwe zastosowanie przepisu polega na błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej.

W związku z tym, że skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie stanu faktycznego przyjętego za ustalony przez Sąd pierwszej instancji niemożliwym jest uwzględnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W sytuacji kiedy nie podważono skutecznie ustaleń stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny związany jest tą oceną, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że brak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania uniemożliwia skuteczne kwestionowanie zastosowania prawa materialnego. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 20.01.2006, I FSK 507/05, Lex nr 187513). Zatem skoro z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych wynika, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2006 r., zaś środek zapobiegawczy zawieszenia w czynnościach służbowych został uchylony z dniem [...] czerwca 2006 r. to zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe zastosowanie przez organy wojskowe art. 92 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.