Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 109/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 zb, art. 9xaa, art. 9 zd i art. 12a
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdania z odbierania odpadów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...]r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 4352 (cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Miasta K. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania w zakresie gospodarowania odpadami przez P. P. , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" z siedzibą w K. .

W odpowiedzi na zawiadomienie, pismem z dnia 8 czerwca 2021 r., strona przyznała że sprawozdanie nie zostało złożone w terminie, ze względu na przeoczenie tego obowiązku, związane z dużą ilością zobowiązań zawodowych i sprawozdań, które jest obowiązana składać w związku z prowadzoną działalnością. Jednocześnie strona wniosła o odstąpienie od nałożenia kary.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta K. nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 24 400,00 zł za przekazanie po terminie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych za rok 2019. W wyniku odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku tego przekazania, decyzją z [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 9zb ust. 1aa, art. 9 xaa pkt 2 i art. 9 zd ust. 1, art. 9 zf ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2021 r., poz. 888 ze zm.), organ pierwszej instancji wymierzył stronie karę pieniężną za przekazanie po terminie sprawozdawania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych stanowiącej frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła za rok 2019 w wysokości 24 500,00 zł. W uzasadnieniu wskazano, że strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 12a ust. 1 w zw., z art. 9n ust. 1 i art. 9na ust.1, art. 9nb ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, zgodnie z którym sprawozdania podmiotu prowadzącego wskazaną działalność gospodarczą za 2019 r., przekazuje się do dnia 31 sierpnia 2020 r., za pośrednictwem Bazy Danych o Odpadach. Strona pomimo obowiązku, nie uczyniła tego w terminie, który upłynął 31 sierpnia 2020 r. Organ telefonicznie w dniu 22 kwietnia 2021 r. poinformował stronę o obowiązku złożenia wskazanego sprawozdania, co strona uczyniła w dniu 3 maja 2021 r. Sprawozdanie zostało złożone z upływem 245 dni. Wysokość kary obliczono zgodnie z 9xaa pkt 2 ustawy.

Odwołanie od tej decyzji złożyła strona reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła wymienionej decyzji naruszenie prawa i wniosła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, bądź poprzestanie na pouczeniu strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją, utrzymało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z brzmieniem art. 9nb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot zbierający odpady komunalne, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1 oraz podmiotu zbierającego odpady komunalne przyjmującego odpady komunalne od innego zbierającego odpady komunalne, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. W myśl postanowień ust. 2 wskazanego artykułu sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. Zgodnie z brzmieniem art. 9xaa pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot zbierający odpady komunalne, stanowiące frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9nb - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Kary te nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce położenia punktu zbierania odpadów komunalnych, stanowiących frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Jako, że strona nie złożyła wymaganego sprawozdania zasadne było nałożenia kary pieniężnej. Organ zaznaczył, że wysokość kary wyliczona została prawidłowo – opóźnienie w złożeniu sprawozdania wynosiło 245 dni.

Kolegium odniosło się również do możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano, że w realiach przedmiotowej sprawy znajdą zastosowanie przepisy tego działu w zakresie dotyczącym odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Brak jest bowiem w tym zakresie regulacji zarówno w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i w przepisach działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie, waga naruszenia prawa polegającego na przekazaniu po terminie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta K. za rok 2019 r. nie jest znikoma. Nadto organ wskazał, że strona nie złożyła w terminie sprawozdań za kolejne następujące po sobie okresu sprawozdawcze, tj. 2018 r., 2019 r., 2020 r., a zatem nie zaprzestała naruszenia prawa.

Skargę na decyzję Kolegium z [...] r., nr [...], do tutejszego Sądu złożyła strona reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zarzucono Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Katowicach naruszenie:

1) art. 77 § 1 w zw. z art. 189f § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu za nieterminowe złożenie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych stanowiących frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła za rok 2019;

2) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyn oraz okoliczności w oparciu o które organ uznał, że waga naruszenia polegającego na złożeniu po terminie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych stanowiących frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła nie jest znikoma, lecz ciężar naruszenia jest znaczny;

3) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że delikt, którego dopuścił się skarżący został popełniony "po raz kolejny", podczas gdy był to jeden delikt o charakterze ciągłym, obejmujący swym zakresem okres od 2018 r. do 2020 r., a jedynie samo podstępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej zostało wszczęte odrębnie w stosunku do każdego z ww. lat;

4) art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych stanowiących frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych za rok 2019 oraz zaniechania wyznaczenia skarżącemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania ciążącego na nim obowiązku.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dotyczący zawieszenia biegu terminów w czasie obowiązywania stanu epidemii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2022 r., poz. 329), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w przedmiocie wymierzania kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Zasadny bowiem okazał się ostatni zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych a to poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych stanowiących frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych za rok 2019 oraz zaniechanie wyznaczenia skarżącemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania ciążącego na nim obowiązku.

Tak organ pierwszej instalacji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęły ten przepis przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, nie dostrzegając, że obowiązywał on tak w dacie orzekania przez organ pierwszej jak i drugiej instancji. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że stosuje się go w całym okresie obowiązywania stanu epidemii. Organ administracji stwierdzając w toku czynności upływ terminów wymienionych w przywołanym przepisie zobowiązany był powiadomić o tym stronę jednocześnie wyznaczając termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu – czego jednak w niniejszej sprawie nie uczynił.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 9nb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot zbierający odpady komunalne, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1, oraz podmiotu zbierającego odpady komunalne przyjmującego odpady komunalne od innego zbierającego odpady komunalne, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. Niniejsza sprawa dotyczyła przekazania po terminie sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zbierania odpadów komunalnych za rok 2019. nb. Wprawdzie należy podzielić twierdzenie organu, że podmiot zbierający odpady komunalne, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań, przekazywanych wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy, ale w przypadku roku 2019 , w przepisie art. 12a ustawy zawarto szczególną regulację, a mianowicie sprawozdania za 2019 r., o których mowa w art. 9n ust. 1, art. 9na ust. 1 i art. 9nb ust. 1, przekazuje się w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r. Tak więc w tym przypadku skarżący obowiązany był złożyć sprawozdanie za 2019 r. nie do 31 stycznia roku następującego po okresie sprawozdawczym, czyli do 31 stycznia 2020r, jak przyjął to organ, lecz do 31 sierpnia 2020 r., a uczynił to dopiero w dniu 3 maja 2021 r., czyli, jak prawidłowo wyliczył organ, z opóźnieniem 245 dni. Zatem nie jest zasadne i prawdziwe stwierdzenie organu, iż Skarżący nie może skutecznie powoływać argumentu wprowadzonego stanu epidemii, gdyż do naruszenia obowiązku doszło przed wprowadzeniem ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

Wbrew stanowisku organu odwoławczego należy podzielić twierdzenie strony skarżącej, że doszło do naruszenia art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, gdyż przepis ten winien mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Jak stwierdzono powyżej wskazany przepis wprowadził obowiązek organu do zawiadomienia strony o uchybieniu terminu w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, a wbrew twierdzeniom organu obowiązek ciążący na skarżącym do złożenia sprawozdania upłynął już w czasie stanu epidemii, gdyż za datę jej ogłoszenia przyjmuje się 14 marca 2020 r., a obowiązek przedłożenia sprawdzania określony w art. 12a ustawy – to 31 sierpnia 2020 r.

Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty skargi.

Jak stanowi art. 9nb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot zbierający odpady komunalne, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1, oraz podmiotu zbierającego odpady komunalne przyjmującego odpady komunalne od innego zbierającego odpady komunalne, jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. Sprawozdanie to jest przekazywane (ust. 2) wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. Ustawodawca przewidział również ściśle określone sankcje za niewykonanie tego obowiązku. Zgodnie z art. 9xxa ust.1 pkt 2 ustawy, podmiot zbierający odpady komunalne, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1, który przekazuje [...] po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9nb - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Wskazane przepisy są jasne i nie wymagają dokonywania jakiejkolwiek wykładni poza językową. Precyzyjnie została w nich określona przesłanka kary oraz jej wysokość. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że została spełniona przesłanka wymierzenia kary. Sprawozdanie za 2019 r. zostało przez skarżącego złożone dopiero 3 maja 2021 r. i okoliczność ta nie jest sporna. Wysokość kary też nie budzi wątpliwości. Wyliczono ją poprzez pomnożenie stawki kary (100 zł) poprzez liczbę dni (245).

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przez organy art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy tej ustawy z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.jedn. Dz.U. 2018 r., poz. 265).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze poczynione powyżej ustalenia.