Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 92/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8; art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2; art. 24 ust. 2a; art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: § 10 ust. 1; § 12; § 44 pkt 2; § 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz H. D. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania H. D. od decyzji Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] października 2019 r., znak: [...], w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych oznaczonych numerami: [...] i [...], jednostka ewidencyjna: [...] S. – miasto, uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie tego organu w całości.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. zostało wszczęte na wniosek K. Ł. postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] i [...], położonych w S.. K. Ł. wniosła o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicielki przedmiotowych działek jej matki J. Ł., na podstawie testamentu J. D. oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z [...] maja 1984 r., sygn. akt [...], a ponadto o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia [...] z [...] kwietnia 2017 r. po [...]. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że działka nr [...] nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego, natomiast działka nr [...] stanowiła lub mogła stanowić zorganizowaną całość gospodarczą z pozostałymi gruntami, związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Organ I instancji decyzją z [...] października 2019 r., orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków i ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli do działki nr [...] położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] –miasto:

- K. Ł. w udziale [...] części;

- H. D. w udziale [...] części;

Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. [...] z dnia [...] maja 1984 r., sygn. akt [...] (nabycie spadku po J. D.) oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. [...] z [...] maja 2018 r., sygn. akt [...] (nabycie spadku po J. D.), a także aktu poświadczenia dziedziczenia po [...], [...] nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., organ uznał, że wyżej wymieniona działka nr [...] nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego po J. D..

Jednocześnie organ I instancji orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków i wykazania J. Ł. jako spadkobierczyni po J. D. do działki nr [...] położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] – miasto. Organ postanowił o wykazaniu w operacie ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli działki nr [...]:

- K. Ł. w udziale [...] części;

- H. D. w udziale [...] części.

Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...] z [...] maja 1984 r. po zmarłym J. D. dziedziczy dwoje dzieci i żona, natomiast gospodarstwo rolne dziedziczy tylko syn i żona.

Od decyzji tej odwołał się H. D., kwestionując prawomocne postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] maja 1984 r., sygn. akt [...] i z [...] maja 2018 r., sygn. akt [...]. Podniósł, że jego ojciec J. D. pozostawił dwa testamenty – jeden z [...] marca 1973 r., drugi sporządzony w okresie między [...] marca 1973 r. a datą śmierci. Różnica pomiędzy testamentami polegała na tym, że w drugim testamencie J. D., żona J. D., została pozbawiona części spadkowej z powodu separacji. Część spadku pierwotnie przyznaną żonie, w drugim testamencie spadkodawca przyznał synowi.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji doszedł do wniosku, że analiza dowodów przedłożonych przez organ I instancji została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Jednak zastosowany przez organ tryb aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z przepisami, bowiem organ I instancji wydał decyzję administracyjną, w której orzekł pozytywnie o aktualizacji ewidencji, mając dokumenty potwierdzające sposób tej aktualizacji. Tymczasem zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacji informacji ewidencji gruntów i budynków dokonuje się w drodze czynności materialno-technicznych na podstawie m.in. przepisów prawa, wpisów z ksiąg wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia, natomiast w pozostałych przypadkach i przy odmowie aktualizacji wydaje się decyzję administracyjną.

Organ II instancji podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji, gdy wnioskodawczyni przedstawiła organowi dokumenty potwierdzające następstwo prawne po osobie wpisanej do ewidencji jako właściciel działek, to Starosta Z. miał prawny obowiązek ich uwzględnienia i wpisania w miejsce nieżyjącego spadkodawcy jego następców prawnych oraz wysokości przysługujących im udziałów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o przeprowadzaniu jakiegokolwiek postępowania administracyjnego mającego na celu weryfikację przedłożonych dokumentów, ponieważ organ administracji publicznej nie posiada w tym względzie żadnych kompetencji. Wydanie rozstrzygnięcia w takim stanie faktycznym i prawnym w istocie powoduje, że nastąpiło ono bez podstawy prawnej.

W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające aktualizację w drodze czynności materialno-technicznej bez potrzeby wydawania decyzji, tym bardziej, że orzeka się o aktualizacji, a nie o jej odmowie. Jeżeli organ I instancji miał wątpliwości co do zakresu dziedziczenia przez J. Ł. w stosunku do działek wchodzących lub niewchodzących w skład gospodarstwa rolnego, powinien tego dowieść odrębnymi czynnościami już poza wszczęciem postępowania.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ II instancji uznał je za bezzasadne. Organ podkreślił, że skarżący w treści swojego odwołania głównie kwestionuje orzeczenie Sądu Rejonowego w Z. z [...] maja 1984 r. stwierdzające nabycie spadku po zmarłym J. D., zaś organ odwoławczy działając na podstawie przepisów prawa, nie może podważać orzeczeń sądu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł H. D. (dalej: "skarżący").

Skarżący zarzucił organowi II instancji wydanie decyzji niezgodnej z przepisami prawa. Skarżący kwestionuje prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D. oraz po J. D., a także akt poświadczenia dziedziczenia po J. E. Ł. na rzecz córki K. Ł.. Skarżący podniósł, że prawo do spadku po jego ojcu nigdy nie przysługiwało jego matce J. D., a tym bardziej jego siostrze J. D. i siostrzenicy K. Ł. – G..

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego względu sąd rozpoznał sprawę niniejszą niezależnie od zarzutów skargi, które nie odnoszą się do rozstrzygnięcia, lecz wcześniejszych orzeczeń sądów powszechnych.

Przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Ewidencja gruntów i budynków jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Definicję tę zawiera art. 2 pkt 8 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 r. z późn. zm.,) powoływanej dalej jako "Prawo geodezyjne i kartograficzne" lub "ustawa".

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in.:

- położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

- właścicieli nieruchomości, oraz innych podmiotów, wskazanych w art. 20 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. art. 22 ust. 1 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 782) zmieniającej ustawę –Prawo geodezyjne i kartograficzne z dniem 31 lipca 2020 r., ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2).

Zgodnie z art. 24 ust. 2a, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja ewidencji z urzędu następuje wówczas, gdy zmiany informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa art. 23 ust. 1 – 4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji.

Stosownie do art. 24 ust. 2b ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. pkt a – h, natomiast w pozostałych przypadkach w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2). Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c).

Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393), powoływane dalej jako "rozporządzenie".

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali (pkt 1) oraz dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa (pkt 2).

Dokumenty będące podstawą wpisu praw do gruntów, budynków i lokali określa § 12 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem podstawą uwidocznienia w ewidencji praw do gruntów są wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostateczne decyzje administracyjne, dyspozycje zawarte w aktach normatywnych oraz umowy dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35, który określa źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji oraz § 36, który wskazuje podstawy określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

Należy jednak podkreślić, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter rejestrowy, wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie prowadzi się dodatkowych postępowań w przedmiocie ustalenia, czy rozstrzygnięcia o prawidłowości tytułów własności, czy też w przedmiocie ustalenia faktycznej powierzchni nieruchomości. Spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy.

Dodać należy, że przepis § 47 ust. 3 rozporządzenia, stanowiący, że w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne uchylony został z dniem [...] stycznia 2016 r. W obecnym stanie prawnym organ nie przeprowadza zatem postępowania dowodowego i nie odbiera wyjaśnień od zainteresowanych w celu ustalenia stanu faktycznego innego niż wynikający z dotychczasowych wpisów. W przypadku, gdy istnieją podstawy do zmiany danych, wynikające z przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, a także zgłoszeń budowy, wpisów w innych rejestrach publicznych i dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, organ dokonuje aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej (art. 24 ust. 2b pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji). W przypadku, gdy przedłożone przez zainteresowanego dokumenty nie dają podstawy do aktualizacji ewidencji, organ wydaje decyzję administracyjną o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji przeprowadził stosunkowo obszerne postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, jakie nieruchomości wchodziły w skład gospodarstwa rolnego w chwili śmierci J. D. – ojca skarżącego i w dacie wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D. oraz jaki charakter miały działki nr [...] i [...] objęte wnioskiem uczestniczki postępowania i jakim podatkiem były opodatkowane w chwili wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D. (pisma organu z [...] czerwca i [...] lipca 2019 r. do Burmistrza S. – k. [...] i k. [...] akt adm. organu I instancji). Co więcej, organ poczynił ustalenia dotyczące przeznaczenia działek nr [...] i [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1973 r.

Pomijając już to, że skład spadku określa się na dzień śmierci spadkodawcy, a nie dzień wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz że w aktach sprawy znajduje się akt własności ziemi, wydany na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, obejmujący działki nr [...] i [...], a ponadto fakt przynależności obu działek do gospodarstwa rolnego rodziców skarżącego potwierdził Burmistrz S. (pismo z [...] lipca 2019 r. – k. [...] akt organu I instancji), wyjaśnić przede wszystkim należy, że skład masy spadkowej ustala się w dziale spadku, a nie w postępowaniu mającym na celu aktualizację ewidencji gruntów. Opisany wyżej rejestracyjny charakter ewidencji gruntów nie pozwala na prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie przynależności określonych nieruchomości do masy spadkowej, a w konsekwencji rozstrzyganie przez organ prowadzący ewidencję o tytułach własności spadkobierców. Zauważyć należy, że już z treści wniosku uczestniczki postępowania, będącej córką spadkobierczyni J. D. wynika, że w istocie w sprawie istnieje spór o własność (wynikający ze spadkobrania), który powinien być rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu. Uczestniczka powołuje się bowiem na testament J. D. z [...] marca 1973 r. i wyrażoną w nim wolę dokonania podziału majątku spadkowego w określony sposób. Całkowicie błędne było więc rozstrzyganie przez organ I instancji w tym zakresie.

Co do zasady prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że organ I instancji nie był uprawniony do przeprowadzania postępowania administracyjnego mającego na celu weryfikację przedłożonych przez uczestniczkę dokumentów i czynienia dodatkowych ustaleń we własnym zakresie. O ile jednak zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że organ I instancji nie miał podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wniosku o aktualizację informacji w ewidencji, o tyle nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że wprawdzie forma rozstrzygnięcia jest wadliwa, ale poczynione przez organ I instancji ustalenia są prawidłowe i dają podstawę do dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów co do działek [...] i [...] w sposób wskazany w decyzji, z tym że w drodze czynności materialno-technicznej. Skoro organ nie był uprawniony do dokonywania ustaleń co do przynależności poszczególnych działek do gospodarstwa rolnego pozostałego po J. D., to nie może też na podstawie tych ustaleń wprowadzać zmian w ewidencji w drodze czynności materialno-technicznej. Nie może bowiem w postępowaniu aktualizacyjnym dokonywać ustaleń co do prawa własności i rozstrzygać sporu o własność.

Przypomnieć należy, że przepis art. 24 ust. 2b ustawy jednoznacznie określa podstawy dokonywania aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej. Żądający aktualizacji obowiązany jest przedstawić dokumenty, które uzasadniałaby zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów na podstawie powołanego art. 24 ust. 2b ustawy.

Z akt sprawy wynika, że uczestniczka postępowania złożyła [...] kwietnia 2019 r. dwa wnioski. Z treści wniosku na k. [...] akt adm. organu I instancji wynika, że uczestniczka żądała aktualizacji informacji zawartych w ewidencji na podstawie testamentu J. D. oraz postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D. w sprawie [...]. W drugim wniosku (k. [...] akt adm. organu I instancji) jako postawę aktualizacji uczestniczka wskazała akt poświadczenia dziedziczenia nr [...].

Nie ulega wątpliwości, że testament nie stanowi dokumentu uzasadniającego wpis w ewidencji gruntów. Z art. 24 ust. 2b pkt wynika, że takim dokumentem jest albo orzeczenie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia. Błędne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że przedłożone przez uczestniczkę dokumenty uzasadniają aktualizację ewidencji. Organ nie może dokonywać aktualizacji na podstawie testamentu, na który powołuje się uczestniczka, pomijając już to, że krąg spadkobierców do części ogólnej spadku oraz gospodarstwa rolnego pozostałego po J. D. określony został prawomocnie w postanowieniu sądu powszechnego z [...] maja 1984 r., sygn. akt [...] i na podstawie tego postanowienia dokonany został wpis w ewidencji gruntów co do działek nr [...] i [...].

Niemniej jednak należy zauważyć, że wpis ten, wskazujący H. D. i J. D. jako współwłaścicieli działek nr [...] i [...], jest nieaktualny co do J. D., która zmarła w 2001 r., wymaga zatem aktualizacji. Podstawą aktualizacji wpisu w tym zakresie mogą być tylko takie dokumenty, z których wynikać będzie następstwo prawne po J. D., a zatem orzeczenie sądu (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) albo akt poświadczenia dziedziczenia. Do wniosku uczestniczki o aktualizację informacji zawartych w ewidencji takie dokumenty nie zostały dołączone.

Z akt sprawy nie wynika również, by uczestniczka żądająca aktualizacji przedłożyła jakiekolwiek dokumenty, które uzasadniałyby zmianę wielkości udziałów współwłaścicieli ujawnionych obecnie w ewidencji gruntów do działek nr [...] i [...]. W szczególności nie przedstawiła postanowienia sądu o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, z którego wynikałoby, że działka nr [...] nie wchodziła w skład należącego do spadku po J. D. gospodarstwa rolnego.

Ponownie podkreślić należy, że organ nie ma kompetencji do ustalania, jaki był skład spadku po J. D., w szczególności zaś, które działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego. W konsekwencji, wbrew stanowisku organu II instancji wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji nie mógłby na skutek wniosku uczestniczki o aktualizację ewidencji dokonać w drodze czynności materialno-technicznej zmiany wpisu co do działki nr [...], polegającej na ujawnieniu w ewidencji także następcy prawnego spadkobiercy, który nie dziedziczy gospodarstwa rolnego. Zmiana taka mogłaby być dokonana jedynie na podstawie jednego z dokumentów, wymienionych w art. 24 ust. 2b ustawy, wyraźnie określającego podstawę zmiany. Bez przedstawienia takiego dokumentu, w szczególności postanowienia sądu w sprawie działu spadku, wyraźnie określającego skład spadku po J. D., zmiana wpisu dokonana być może tylko w zakresie następstwa prawnego po J. D., o ile przedłożone zostaną wymagane dokumenty w formie prawem przewidzianej.

Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem powołanych przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Podkreślić należy, że uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie organ odwoławczy przesądził w sposób nieuprawniony, że przedstawione przez uczestniczkę dokumenty dawały podstawę do dokonania czynności materialno-technicznej, polegającej na aktualizacji ewidencji w sposób wskazany w decyzji organu I instancji, do czego – jak wykazano wyżej – nie było żadnych podstaw. Z tego powodu decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się w ogóle do rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie odmowy aktualizacji.

W myśl art. 135 p.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie powołanego przepisu sąd uchylił także decyzję organu I instancji, ponieważ stwierdzone naruszenie prawa dotyczy również postępowania przed organem I instancji. Jak wyjaśniono wyżej, nie było podstaw do rozstrzygania o aktualizacji w drodze decyzji. Wprawdzie w akapicie pierwszym punktu 2 decyzji organ odmówił aktualizacji w zakresie żądania ujawnienia w ewidencji J. Ł., co zgodnie z art. 24 ust. 2c ustawy następuje w drodze decyzji, jednak zważywszy na konieczność ponownego, całościowego rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji w całości.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni dokonaną przez sąd ocenę prawną i rozstrzygnie o wniosku uczestniczki. Celowe jest wezwanie wnioskodawczyni do sprecyzowania zakresu żądania, jak wynika bowiem z akt sprawy we wniosku na k. 7 akt adm. uczestniczka domagała się wpisania jej matki J. Ł. jako współwłaścicielki działek nr 315 i [...] na podstawie testamentu J. D. i postanowienia sądu w sprawie I Ns [...], natomiast we wniosku na k. [...] złożonym tego samego dnia brak jest zakresu żądania, a jedyny powołany w tym wniosku dokument to akt poświadczenia dziedziczenia po [...] i protokół jego sprostowania. Dopiero jednoznaczne określenie treści żądania pozwoli na ocenę, czy przedłożone przez uczestniczkę dokumenty uzasadniają dokonanie zmian w ewidencji i w jakim zakresie.

Należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu o dokonanie aktualizacji ewidencji na wniosek, organ jest związany treścią wniosku i w przypadku stwierdzenia braku podstaw do dokonania zmiany zgodnie z wnioskiem, powinien odmówić aktualizacji informacji zawartych w ewidencji.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że dotyczą one wcześniejszych prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych i nie odnoszą się do przedmiotu zaskarżonej decyzji. Wywody skarżącego wskazują na istnienie sporu o spadek po J. D., rozstrzygnięcie którego nie należy do kompetencji organu administracji w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów.

Z tych względów i na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.