Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 530/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135,art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 § 1 pkt 1-10,art. 34 § 1 ,art. 34 § 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 153 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 7 , art.8,art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi B.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...].; II. uchyla postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2021 r. w B. T. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2021 r. nr [...] wydane w przedmiocie zarzutów w egzekucji administracyjnej.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], wystawionego przez Wójta Gminy [...], obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości za I i II kwartał 2020 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z kosztami upomnienia i odsetkami. Z powyższego tytułu wykonawczego wynika, że podstawą prawną jego wydania jest orzeczenie z [...] stycznia 2020 r. nr [...].

W celu wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] września 2020 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym w [...], obejmującej przyszłe nadpłaty podatku. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 11 września 2020 r., natomiast skarżącej wraz z odpisem tytułu wykonawczego 15 września 2020 r.

W dniu [...] września 2020 r. zobowiązana wniosła skargę na zajęcie innej wierzytelności pieniężnej oraz zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym. W jego treści strona zaskarżyła czynności dotyczące wydania bezpodstawnego tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2020 r. oraz zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonanej ww. zawiadomieniem. Obu czynnościom zarzuciła brak podstaw faktycznych i prawnych oraz wadliwą analizę stanu faktycznego, uniemożliwiającego wydanie jakichkolwiek orzeczeń ze szkodą dla zobowiązanej. Wskazała, że żądanie zapłaty od zobowiązanej nienależnej kwoty tytułem nieistniejącego podatku od nieruchomości, w stanie faktycznego represjonowania zawodowego, finansowego, materialnego, zdrowotnego, rodzinnego i życiowego, jest czynem przestępczym i karalnym, podobnie jak przekazanie tego zlecenia przez organ gminy do urzędu skarbowego celem ścigania nieistniejącej należności.

Skarga na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej została rozpatrzona w odrębnym postępowaniu, w którym Naczelnik postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. oddalił tę skargę. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na to rozstrzygnięcie organ odwoławczy postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. uchylił ww. postanowienie organu egzekucyjnego, uwzględnił skargę na czynność egzekucyjną i tę zaskarżoną czynność egzekucyjną uchylił.

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów, a następnie pismem z tego samego dnia skierował do wierzyciela wniosek o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] listopada 2020 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Z informacji przekazanej przez Wójta w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. wynika, że ww. postanowienie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 30 listopada 2020 r., która nie skorzystała z prawa do wniesienia zażalenia, zatem postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela stało się ostateczne.

Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2020 r., wystawionego przez Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na przepisy art. 34 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") i podkreślając wiążący dla organu egzekucyjnego charakter stanowisko wierzyciela, Naczelnik stwierdził, że decyzja na łączne zobowiązanie pieniężne o numerze [...], wydana przez Wójta Gminy [...] [...] stycznia 2020 r., dotycząca podatek od nieruchomości położonej w miejscowości D. i M. , na podstawie której został wystawiony sporny tytuł wykonawczy, jest ostateczna i prawomocna, a zatem podlega wykonaniu. Decyzja została dostarczona przez pracownika Gminy [...] (zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") na adres wskazany przez podatnika, jednak pod tym adresem odmówiono odbioru przedmiotowej decyzji. Zgodnie z art. 153 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej decyzję uznano za doręczoną w dniu odmowy jej przyjęcia oraz pozostawiono w aktach sprawy. Organ zaznaczył, że skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania od tej decyzji, zatem zgłoszony zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

W zażaleniu na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości, zobowiązana zarzuciła mu naruszenie art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a także niezastosowanie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. oraz wniosła o jego zmianę i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualne uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, powołując się na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"), wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte [...] lipca 2020 r. (data wpływu tytułu wykonawczego z [...] lipca 2020 r. do organu egzekucyjnego), wobec czego zastosowanie znajdują przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Następnie, odnosząc się do treść art. 33 u.p.e.a, w szczególności § 1 pkt 1, organ nadzoru zaznaczył, że pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego. Oznacza to, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego w sprawie ww. zarzutów, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. To związanie dotyczy także organu odwoławczego. Dyrektor IAS zaznaczył, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem postanowienia z [...] listopada 2020 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie złożonych zarzutów. Wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z [...] lipca 2020 r., wyjaśniając, że tytuł ten obejmował nieuregulowaną należność, wynikającą z decyzji z [...] stycznia 2020 r., ustalającej podatek od nieruchomości położonych w miejscowościach D. i M.. Z postanowienia wierzyciela wynika, że pod adresem wskazanym przez podatnika odmówiono odbioru decyzji, w związku z czym uznano ją za doręczoną w dniu odmowy jej przyjęcia oraz pozostawiono w aktach sprawy, zgodnie z art. 153 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Strona nie wniosła odwołania od ww. rozstrzygnięcia, w związku z czym decyzja jest ostateczna i prawomocna, a zatem podlega wykonaniu. Ponadto, z akt sprawy wynika, że postanowienie Wójta z [...] listopada 2020 r. w sprawie stanowiska wierzyciela nie zostało zaskarżone, wobec czego stało się ostateczne. Dyrektor IAS stwierdził, że zarzut nieistnienia obowiązku należało uznać za nieuzasadniony. Kierując się stanowiskiem wierzyciela nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak i do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie organ nadzoru zaznaczył, że podniesiony w zażaleniu zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) nie został wniesiony przez zobowiązaną w zarzutach z [...] września 2020 r. Natomiast zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zgłoszenie do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego. Określone przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty są szczególnym środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu wyłącznie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgłoszony zarzut jest zatem spóźniony i dlatego nie może być rozpatrzony przez organ odwoławczy. Na marginesie Dyrektor IAS wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie zarzutów nie jest możliwe podnoszenie przez zobowiązaną innych kwestii aniżeli te, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. W związku z tym nie odniósł się do kwestii wskazanych w pismach z [...] września 2020 r. i [...] stycznia 2021 r., niestanowiących podstaw do wniesienia zarzutów.

W skardze na opisane wyżej rozstrzygnięcie, wnosząc o jego zmianę i uznanie za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2020 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, strona zarzuciła mu:

1. obrazę art. 34 § 4 u.p.e.a. przez błędne uznanie przez organy obu instancji stanowiska wierzyciela za wiążące przy braku podstaw faktycznych i prawnych. Zdaniem skarżącej, Wójt uznaniowo i dowolnie określił podatek od nieruchomości, opierając się na ogólnych i odgórnie przyjętych metodach określenia stawek podatku oraz sposobu ich wymierzania, wzbogacając bezpodstawnie organ władzy lokalnej z oczywistym pokrzywdzeniem zobowiązanej, narażając na stratę i szkodę. W opinii skarżącej, uznanie przez Naczelnika postanowienia wierzyciela za ostateczne to automatyczne, systemowe i bezprawne przyjęcie twierdzeń jednego organu władzy fiskalnej przez drugi organ władzy fiskalnej;

2. niezastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowiącego, że podstawą zarzutu w prowadzeniu egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku, który nie może być wymagalny oraz błąd co do osoby zobowiązanej, ponieważ nieistniejący i niewymagalny obowiązek nie może obciążać i zobowiązywać nikogo. Tym samym nieistniejący, niewymagalny obowiązek, brak osoby zobowiązanej, wyklucza dopuszczalność egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, wykonujący czynności fiskalne sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym, jest organem niewłaściwym;

3. enumeratywnie wymienione podstawy art. 33 § 1 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie stanowią de facto sformalizowane ograniczenie prawa zobowiązanej w stanie faktycznej przewagi władzy fiskalnej nad podmiotem fizycznym, tworząc systemowe nadużycie organów władzy fiskalnej;

4. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym i nieuzasadnionym przyjęciu, że Wójt jest uprawnionym organem władzy fiskalnej do poboru podatku oraz że prawidłowo określił wysokość podatku, sprzecznie ze stanem faktycznym i prawnym.

W uzasadnieniu wniesionej skargi strona wskazała, że zarzuty wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. są szczególnym środkiem zaskarżenia i obrony praw podatnika -podmiotu zobowiązanego dla wykazania nadużyć i nieprawidłowości organu egzekucyjnego. Nie mogą być stosowane i traktowane jednostronnie, jako przeszkody z negatywnym skutkiem dla skarżącej. Nieuregulowana należność wynikająca z decyzji z [...] stycznia 2020 r. jest samowolnym orzeczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej podniesionych.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności uznania przez organ egzekucyjny oraz organ nadzoru zarzutu nieistnienia obowiązku dochodzonego w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w kontrolowanym postępowaniu organy słusznie przyjęły, że zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., tj. przepisy dotychczasowe, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z chwilą wpływu tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego, tj. w dniu [...] lipca 2020 r.

W kontekście przytoczonego przepisu intertemporalnego wskazać należy, że w stanie prawnym przed 30 lipca 2020 r. sąd administracyjny jest zobowiązany w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zbadać legalność stanowiska wierzyciela, jako wydanego w granicach tej samej sprawy, nawet w sytuacji, gdy nie zostało ono - jak w rozpoznawanej sprawie - zaskarżone w administracyjnym toku instancji (por. wyroki: NSA z 11 czerwca 2019 r. II FSK 2024/17; WSA w Gdańsku z 13 marca 2019 r., I SA/Gd 1121/18; WSA w Gliwicach z 27 lutego 2018 r., I SA/Gl 1182/17; WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 maja 2020 r., I SA/Go 191/20 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl regulacji zawartej w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., w celu weryfikacji działań organów egzekucyjnych zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów. Określenie przez ustawodawcę 7-dniowego terminu na ich wniesienie, liczonego od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, ma gwarantować zobowiązanemu możliwość zanegowania postępowania w jego początkowej fazie. Przyjmuje się, że zarzuty są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i stanowią one dla zobowiązanego podstawowy środek ochronny przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wyliczone w art. 33 § 1 u.p.e.a. i są sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to m.in., że ich podstawą mogą tylko i wyłącznie okoliczności wymienione we wspomnianym art. 33 § 1 u.p.e.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., II FSK 1469/10). Natomiast kontrola sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Zaznaczenia nadto wymaga, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów, z tym, że w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Należy zauważyć, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu nadzoru wynika, iż podtrzymał on stanowisko organu egzekucyjnego, z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela, o którym to związaniu jest mowa w powołanym wyżej przepisie art. 34 § 1 u.p.e.a. Takie związanie organów rozpoznających zarzuty nie budzi wątpliwości w świetle powołanego przepisu, podlega jednak ocenie sądu rozpoznającego skargę na postanowienie organu nadzoru wydane w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Rozpoznając zatem wniesiony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawie zajęcia stanowiska, w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., wierzyciel jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku stanowiącego podstawę zarzutu na podstawie dokonanej analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu należy uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Opolu z 26 lutego 2008 r., II SA/Op 391/07). W orzecznictwie wskazuje się także, że zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów jest nie tylko prawem, lecz także obowiązkiem wierzyciela: "Ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, a nie istnieje norma prawna, która pozwalałaby wierzycielowi na odmowę badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym." (wyroki NSA z: 8 marca 2012 r., II FSK 1631/10; 31.01.2012 r., II FSK 1412/10).

Ponadto, mając na uwadze stanowisko doktryny, zaznaczenia wymaga, że organ wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność, gdyż wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na dowodach zdobytych przez organ i przezeń sprawdzonych, a istotnym naruszeniem tej zasady byłoby orzekanie na podstawie danych znanych osobiście organowi, ale niemających oparcia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy (zob. E. Iserzon, J. Starościak, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory, formularze", Warszawa 1970, s. 155, i powołane tam orzeczenia Naczelnego Trybunału Administracyjnego, który np. w orzeczeniu z dnia 1 kwietnia 1924 r., L. rej. 516/23, ZW 348, stwierdził, że niemożność stwierdzenia w aktach administracyjnych okoliczności decydujących dla oceny legalności orzeczenia stanowi wadliwość postępowania; analogicznie A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Lex 2014, Komentarz do art. 80, teza 4).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że stanowisko wierzyciela o istnieniu egzekwowanego obowiązku, a tym samym o nieuznaniu zarzutu skarżącej zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., nie zostało poparte niezbędnym w tym zakresie materiałem źródłowym, który pozwoliłby na weryfikację jego wiarygodności, a w rezultacie uznanie, że podjęte przez wierzyciela rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Uzasadnienie negatywnego zweryfikowania zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku zostało sprowadzone przez wierzyciela do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu ostateczną i prawomocną, a zatem podlegającą wykonaniu decyzję dotyczącą podatku od nieruchomości. Ponadto wierzyciel wskazał, że została podjęta próba doręczenia decyzji przez pracownika urzędu na adres wskazany przez podatnika, ale wobec odmowy odbioru decyzję uznano za doręczoną zgodnie z art. 153 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy brakuje jednak zarówno decyzji, jak notatki służbowej dotyczącej próby jej doręczenia. Natomiast z samego stanowiska wierzyciel nie wynika jaka dokładnie decyzja zapadła, ani na jaki adres pracownik urzędu próbował ją doręczyć, jeżeli z akta sprawy nie wynika jaki adres podała strona. Wójt nie wyjaśnił również, kto pod tym adresem odmówił przyjęcia korespondencji. Brak dokumentów oraz wyjaśnień w powyższym zakresie uniemożliwia kontrolę stanowiska wierzyciela, co do istnienia obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, w szczególności, czy w obrocie prawym znajduje się decyzja konkretyzująca ten obowiązek. W ocenie Sądu dopiero na podstawie skompletowanego materiału dowodowego możliwe jest zweryfikowanie stanowiska w kwestii zasadności wniesionych zarzutów. Postanowienie wierzyciela zapadło więc z naruszeniem art. 34 § 1 u.p.e.a., co powodowało, że automatycznie prawo naruszały również postanowienia organu egzekucyjnego i organ nadzoru, które to organy były związane stanowiskiem wierzyciela.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Ponadto, tylko prawidłowo zgłoszone zarzuty, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). Tym samym niedopuszczalne jest uzupełnianie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego na etapie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarzut, o którym mowa art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. jako spóźniony nie mógł być rozpatrzony przez organ odwoławczy.

W świetle zasygnalizowanych mankamentów zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ulega jednak wątpliwości, że doszło w niej do naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. nr 256 ze zm., dalej: K".p.a."), gdyż wierzyciel nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Nie dopełnił również wynikającego z art. 77 § 1 K.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i tym samym uchybił art. 80 K.p.a., z którego wynika powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Takie działanie niewątpliwe skutkowało także naruszeniem zasady zaufania, o której stanowi art. 8 K.p.a.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wierzyciel będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniające w celu ustalenia okoliczności istnienia obowiązku, egzekwowanego na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Następnie, stosownie do poczynionych ustaleń, ponownie wyda postanowienie zawierające stanowisko w sprawie zgłoszonego przez skarżącą zarzutu. Po uzyskaniu wyrażonego przez wierzyciela stanowiska ponownie orzeknie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny.

Na marginesie Sąd wskazuje, że uwadze organu umknęło, iż stosownie do treści art. 34 § 1a u.p.e.a jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Dostrzeżenie zatem, że wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a. obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, a nie o jego nieuwzględnieniu (por. wyroki NSA z 5 lipca 2017 r. sygn. II FSK 1688/15, a także z 28 kwietnia 2015 r. sygn. II FSK 844/13). W okolicznościach niniejszej sprawy z uzasadnienia wniesionych przez skarżącą zarzutów należy wyprowadzić wniosek, że kwestionuje ona istnienie dochodzonego obowiązku i domaga się de facto merytorycznej kontroli decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia przez organ tytułu wykonawczego. Natomiast z rozstrzygnięcia wierzyciela wynika, że decyzja z [...] stycznia 2020 r., stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z [...] lipca 2020 r., jest ostateczna i prawomocna. W konsekwencji, jeżeli organ na podstawie zabranego materiału dowodowego wykaże istnienie egzekwowanego obowiązku, to z uwagi na fakt, że ww. decyzja stała się ostateczna, ponowne rozpatrywanie ww. zarzutu musiałoby skutkować stwierdzeniem jego niedopuszczalności.

W rezultacie stwierdzenie w toku sądowoadministracyjnej kontroli istotnych braków zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stanowiło podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru, lecz również poprzedzających je postanowień organu egzekucyjnego i przede wszystkim wierzyciela, którego wadliwe, ale ostateczne postanowienie wiązało organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru.

Z tych powodów Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.