Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 152/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 161 § 1 pkt 3, art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Dzierżoniowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu Wrocławskiego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu

postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz

art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wniósł o

rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego

ze Starostą Powiatu Dzierżoniowskiego, przez wskazanie organu właściwego

do rozpoznania wniosku T. H., w sprawie przyznania zwrotu wydatków

i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 10 lipca 2014 r. Starosta Powiatu

Dzierżoniowskiego przekazał według właściwości Staroście Powiatu Wrocławskiego,

wniosek T. H. o przyznanie w trybie art. 102 ustawy z dnia 17

czerwca1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 poz. 599

ze zm.) kosztów dozoru pojazdów przechowanych na terenie parkingu prowadzonego

w Jordanowie Śląskim.

W dniu 10 października 2014 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego przekazał w/w

wniosek do Starosty Powiatu Dzierżoniowskiego wskazując, iż wszystkie pojazdy będące

w posiadaniu T. H. zostały usunięte z drogi na terenie powiatu

dzierżoniowskiego, a zatem właściwy do rozpatrzenia wniosku jest Starosta Powiatu

Dzierżoniowskiego.

W dniu 24 grudnia 2014 r. T. H. wystąpił ponownie bezpośrednio

do Starosty Powiatu Wrocławskiego z wnioskiem o przyznanie kosztów dozoru

i przechowywania pojazdów.

We wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...] oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r.

(nr [...]) Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił przyznania

kosztów dozoru, wskazując, iż nie jest organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego

żądania, uzasadniając, iż kompetencje Starosty w rozpoznawanej sprawie wyznacza

zakres terytorium, w obszarze którego Starosta ma legitymację do działania

i podejmowania władczych rozstrzygnięć. Wnioskodawca podał, że w uzasadnieniach

rozstrzygnięć przyjęto, że to miejsce usunięcia pojazdu decyduje o tym, który organ jest

właściwy do orzekania w sprawie kosztów przechowywania pojazdów.

1

Sygn. akt I OW 152/16

Starosta Powiatu Wrocławskiego wskazał, że nie może orzekać wobec pojazdów

usuniętych z dróg, nie zlokalizowanych w granicach administracyjnych powiatu

wrocławskiego. W ocenie organu, stanowiska powyższego nie zmienia fakt prowadzenia

działalności gospodarczej na terenie powiatu wrocławskiego, albowiem Starosta,

wykonując zadanie publiczne realizuje je z udziałem podmiotów spoza tej administracji,

jednakże wyznaczonych przez tenże organ. Wobec nieistnienia stosunku

administracyjnego pomiędzy T. H., który nie był wytypowany

do usuwania pojazdów z dróg powiatu wrocławskiego, brak jest podstaw dla przyjęcia

konieczności zwrotu kosztów wykonywania zadania publicznego, nie objętego

kompetencją Starosty Wrocławskiego. Skoro miejsce zdarzenia oraz wykonania usługi,

polegającej na usunięciu pojazdu nastąpiło na terenie powiatu dzierżoniowskiego tylko

ten powiat jest zobowiązany do ponoszenia kosztów dozoru. Pogląd przeciwny

sprzeczny byłby z istotą i ratio legis przepisów, dotyczących konieczności realizacji

zadania publicznego, polegającego na usuwaniu pojazdów i orzekaniu o ich przepadku.

W ocenie organu, kompetencje starosty wyznacza zasięg terytorialny, tj. miejsce w

którym usunięto pojazd i gdzie nastąpiło zdarzenie, powodujące powstanie konieczności

przechowywania pojazdów. Zdaniem organu pogląd o tym, iż kompetencje danego

organu wyznacza miejsce usunięcia pojazdu jest uzasadniony choćby brzmieniem

art. 6106 § 2 k.p.c., który wyraźnie określa, iż właściwość miejscową sądu w sprawach

przepadku pojazdów, ustala się ze względu na miejsce, z którego usunięto pojazd.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Dzierżoniowski wniósł o umorzenie

postępowania lub też o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku

T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów

usuniętych z drogi, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego.

W uzasadnieniu odpowiedzi Starosta Dzierżoniowski potwierdził okoliczności

stanu faktycznego sprawy i wskazał, że z wniosku o rozstrzygnięcie sporu

kompetencyjnego wynika, że wnioskodawca prowadził postępowanie administracyjne

w sprawach dotyczących wszystkich pojazdów wskazanych we wniosku T.

H. i wydał w tych sprawach rozstrzygnięcia. We wniosku wskazano bowiem

na numery decyzji z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...])

oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]), chociaż

rozstrzygnięć tych nie dołączono do wniosku.

Zdaniem Starosty Dzierżoniowskiego, jeśli wnioskodawca wydał rozstrzygnięcia

w sprawie wniosku strony, to należy przyjąć, że organ ten posiada postanowienia sądu

Sygn. akt I OW 152/16

o orzeczeniu przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu wrocławskiego, bowiem

przedmiotowe rozstrzygnięcia powinny być podejmowane dopiero po zakończeniu

postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130 a

ust. 10 lit. f ustawy Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.).

Wskazane wyżej okoliczności stanowią podstawę do umorzenia niniejszego

postępowania, bowiem wnioskodawca prowadząc postępowanie administracyjne

i wydając rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T. H., uznał swoją

właściwość i wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego jest

bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji decyzja organu może zostać poddana kontroli

jedynie w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia będzie orzekał

o właściwości lub jej braku (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 września 2008 r.,

sygn. akt II OW 59/08 i postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2007 r.,

sygn. akt I OW 94/06).

Starosta Dzierżoniowski dodał, że gdyby w ocenie Sądu wniosek o umorzenie

postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, to organem właściwym do rozpoznania

wniosku strony, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego. Uzasadniając swoje stanowisko

wskazał, że Starostę Dzierżoniowskiego nigdy nie łączyła z T. H.

umowa o usuwanie pojazdów z dróg powiatu dzierżoniowskiego i na ich przechowywanie

na prowadzonym przez niego parkingu. Pojazdy wymienione we wniosku T.

H. zostały przez niego usunięte z terenu Powiatu Dzierżoniowskiego na teren

Powiatu Wrocławskiego na zlecenie Policji, na podstawie łączącej ich umowy. W związku

z powyższym powiat dzierżoniowski nie uzyskał prawa własności do tych pojazdów.

Starosta Dzierżoniowski wskazał, że w kwestii dotyczącej właściwości miejscowej

starosty w sprawach opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów wypowiedział

się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2012 r.,

sygn. akt I OW 38/12. W uzasadnieniu do tego postanowienia NSA wskazał na art. 130a

ust.10g ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiący, że jednostka prowadząca parking

strzeżony w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10

ww. przepisu, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę. W ocenie NSA

z przepisu tego należy wnosić, że tym właściwym miejscowo starostą jest starosta

powiatu, na obszarze którego przechowywany jest pojazd. W uzasadnieniu do tego

postanowienia Sąd zawarł ponadto następującą tezę - "Ponieważ właściwość miejscowa

starosty, wykonującego orzeczenie sądu musi umożliwiać mu wykonywanie prawa

miejscowego obowiązującego w danym powiecie, właściwość miejscowa tego organu

3

Sygn. akt I OW 152/16

musi odpowiadać właściwości miejscowej rady powiatu, która uchwaliła to prawo.

Zarówno organem powołanym do wniesienia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku

usuniętego z drogi pojazdu, właściwym jest starosta miejsca przechowywania pojazdu,

jak i jest on właściwy do orzekania w sprawie kosztów z tytułu przechowywania

w/w pojazdu".

Starosta Dzierżoniowski zaznaczył, że nie posiada akt przedmiotowej sprawy,

bowiem wszelkie dokumenty związane z pojazdami zostały przekazane T.

H. przy piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 p.p.s.a sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość

między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi

kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory

kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór

o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania

organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania

i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą

zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy,

gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy tożsamej strony

(stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy

prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy

administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której

odmówiono nadania biegu postępowaniu. Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych

przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a.

ma odpowiednie stosownie do postępowania wszczętego wnioskiem. Przez spór,

o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa

ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo

każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać

w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji

(por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B.

Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32).

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej

sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny

Sygn. akt I OW 152/16

spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Powiatu

Dzierżoniowskiego, o to który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku T.

H. o zwrot wydatków i wynagrodzenie z tytułu dozoru pojazdów usuniętych

z drogi. Wobec wydania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postanowienia z dnia 18

grudnia 2015 r. o odmowie przyznania kosztów za usunięcie i przechowywanie, a także

wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...]

o nr rejestracyjnym [...], spór kompetencyjny przestał być aktualny. Jeden

z organów administracji - Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał orzeczenie, zatem

uznał swą właściwość. Decyzja ta mogła zostać poddana kontroli w drodze instancji

i wówczas organ wyższego stopnia winien orzec o właściwości organu I instancji

do rozpoznania wniosku, bądź jej braku. W tym zakresie, jedynie na marginesie Naczelny

Sąd Administracyjny podnosi, że Starosta Powiatu Wrocławskiego już w dniu [...] marca

2015 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania zainicjowanego w/w wnioskiem

T. H., która to decyzja została uchylona przez SKO we Wrocławiu

i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w których to orzeczeniach

organy nie wyraziły wątpliwości w zakresie właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny

jednocześnie wskazuje, że organ drugiej instancji w stanie faktycznym i prawnym tej

sprawy, miał obowiązek w toku kontroli instancyjnej, wypowiedzieć się w zakresie

właściwości organu I instancji.

Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek

Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 19 lipca 2016 r., o rozstrzygnięcie negatywnego

sporu kompetencyjnego, jest bezprzedmiotowy w sytuacji wydania decyzji w sprawie,

której dotyczy wniosek.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161

§ 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. 1

5