Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 101/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 149, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W.P. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do rozpatrzenia podania skarżącej W.P. z dnia [...] r. w przedmiocie legalności wybudowania na działce nr [...] przy ul. [...] w K. budynku mieszkalnego na podstawie uchylonej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] i to w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się przewlekłości, 3. stwierdza, ze przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala wniosek skarżącej o przyznanie jej od organu sumy pieniężnej, 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej W. P. [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

IV SAB/Po 101/16

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie (dalej również: "PINB w Krotoszynie") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego przy ul. [...] na dz. nr [...] w Krotoszynie.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej również: "WINB w Poznaniu") postanowieniem, znak: [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB w Krotoszynie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 26 listopada 2014r. c sygn. akt IV SA/Po 653/14, uchylił postanowienie WINB w Poznaniu i poprzedzające je postanowienie PINB w Krotoszynie.

Pismem z dnia [...] lutego 2015r. W. B.-P. (dalej również: "skarżąca"), reprezentowana przez J. K. złożyła zażalenie do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu dotyczące bezczynności PINB w Krotoszynie w przedmiocie ponownego rozpoznania (po wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 653/14 z dnia 26.11.2014r.) podania z dnia [...] marca 2014r. Organ wojewódzki uznał zażalenie za uzasadnione w części.

PINB w Krotoszynie pismem, znak: [...] z dnia [...] lutego 2015r. ponownie rozpatrując sprawę podania skarżącej, zatytułowanego "żądanie strony z dnia [...].03.2014r. podjęcia działań naprawczych" zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności usytuowania na dz. nr [...], przy ul. [...] w Krotoszynie budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn z dnia [...] maja 1983r. Nr [...], uchylonej przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją, znak: [...] z dnia [...] lipca 2014r.

PINB w Krotoszynie po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] maja 2015 r. orzekł o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. w stosunku do budynku mieszkalnego przy ul. [...], na dz.nr [...] w Krotoszynie, wybudowanego w oparciu o decyzję Nr [...]z dnia [...] maja 1983r. udzieloną przez Naczelnika Miasta i Gminy w Krotoszynie, a następnie uchyloną przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją, znak: [...] z dnia [...].07.2014r. Organ stwierdził na podstawie zebranych dowodów, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła samowola budowlana.

WWINB w Poznaniu decyzją, znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2015r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

PINB w Krotoszynie ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nałożył na właściciela - K. M. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] grudnia 2015r. ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jako dokumentu niezbędnego do przeprowadzenia legalizacji, bowiem przedłożenie opracowania technicznego nazwanego ekspertyzą techniczną, umożliwi rozpatrzenie przedmiotowego "postępowania legalizacyjnego" i "zalegalizowanie" obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot tej sprawy.

Pismem z dnia [...] września 2015r. organ wezwał właścicielkę do dostarczenia w terminie do dnia [...] grudnia 2015r. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego na dz.nr [...], wydanej przez Burmistrza Krotoszyna.

[...] września 2015 r. W. P. wniosła zażalenie na bezczynność PINB w Krotoszynie. WINB w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. uznał je za nieuzasadnione.

PINB w Krotoszynie pismem z dnia [...] października 2015r. ponownie wezwał K. M. do dostarczenia w terminie do dnia [...] grudnia 2015r. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego na dz.nr [...]. Strona wezwania nie odebrała. Organ wystosował ponowne (trzecie) wezwanie do strony postępowania zobowiązujące do dostarczenia w wyznaczonym terminie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego budynku. Strona nie odebrała trzeciego wezwania.

W dniu [...] listopada 2015r. organ otrzymał drogą elektroniczną kopię wniosku z dnia [...] października 2015r. o ustalenie warunków zabudowy dla istniejącego budynku mieszkalnego na dz. nr [...]. W dniu [...] listopada 2015r. K. M. wniosła do organu wniosek o zawieszenie postępowania w związku z zaistnieniem zagadnienia wstępnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wniosek został uzasadniony złożeniem do Sądu Rejonowego w Krotoszynie przez K. M. wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności części nieruchomości objętej księgą wieczysta nr [...] (dz. nr geod. [...]) w Krotoszynie, na której częściowo posadowiony jest budynek w przedmiocie którego PINB w Krotoszynie prowadzi postępowanie legalizacyjne.

PINB w Krotoszynie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. zawiesił postępowanie administracyjne w związku z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego ustalenia przez Burmistrza Krotoszyna warunków zabudowy na wniosek K. M. z dnia [...]października 2015r.

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła W. B.-P. poprzez pełnomocnika J. K. pismem z dnia [...] grudnia 2015r.

WWINB w Poznaniu postanowieniem, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2016r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie niniejsze było prowadzone w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa materialnego. Przeprowadzenie postępowania naprawczego winno się odbyć w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

W dniu [...] lutego 2016 r. do tutejszego organu wpłynęło opracowanie techniczne zatytułowane "inwentaryzacja, ekspertyza techniczna budynek mieszkalny z częścią gospodarczą" w Krotoszynie przy ul. [...]dz.nr [...], jako dokumentu niezbędnego do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.

PINB w Krotoszynie ocenił, iż przedłożone opracowanie nie spełnia wymagań jako materiał dowodowy, a następnie wezwaniem z dnia [...] marca 206r. zobowiązał autora do uzupełnienia przedłożonego opracowania, ponieważ nie zawiera konkretnych danych, na podstawie których organ orzekający mógłby dojść do wniosków w niej zawartych.

[...] marca 2016 r. W. P. wniosła do WWINB w Poznaniu zażalenie na przewlekłość postępowania PINB w Krotoszynie. WWINB w Poznaniu postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione.

Ostatecznie uzupełnione opracowanie zostało przedłożone w dniu [...] marca 2016 r.

PINB w Krotoszynie w dniu [...] marca 2016 r. wydal decyzję kończącą postępowanie w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego w Krotoszynie, przy ul. [...], na dz. nr [...], wybudowanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn Nr [...] z dnia [...] maja 1983 r., następnie uchylonej przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją, znak: [...]z dnia [...] lipca 2014 r.

Na skutek odwołania W. B. - P. z dnia [...] marca 2016r. WINB w Poznaniu decyzją znak[...] z dnia [...] czerwca 2016r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w swej decyzji wskazał m.in. że należy wyjaśnić kwestię twierdzeń W. B. - P. w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na decyzję Burmistrza Krotoszyna z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] oraz ocenić zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tych decyzji nie ma w aktach, dotyczą innego postępowania).

PINB w Krotoszynie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wezwał W. B. - P. do wyjaśnienia twierdzeń dotyczących faktu, że w niniejszej sprawie wydano już "oddzielną decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu zagospodarowania działki". W. P. w dniu [...] lipca 2016 r. odpowiedziała, że nie posiada decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego.

PINB w Krotoszynie [...] lipca 2016 r. wezwał K. M. do dostarczenia w terminie do [...] sierpnia 2016 r. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. W. B. - P. wniosła zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w Krotoszynie. WWINB w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. uznał je za bezzasadne.

K. M. [...] sierpnia 2016 r. wniosła o przedłużenie terminu do dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na fakt przekazania akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, w związku ze skargą na przewlekłość postępowania złożoną przez W. P. Wskazała, że z informacji uzyskanej z Urzędu Miejskiego w Krotoszynie, na skutek działań strony skarżącej i skargi na bezczynność Burmistrza Krotoszyna wniesionej w dniu [...] sierpnia 2016r., Urząd Miejski w Krotoszynie przesłał akta administracyjne do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu.

PINB w Krotoszynie zawiadomił strony postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy w ciągu 14 dni od dnia w którym decyzja o warunkach zabudowy stanie się ostateczna.

W. P. pismem z dnia [...] września 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania naprawczego przez PINB w Krotoszynie sprawy: "legalności wybudowania na działce nr [...], przy ul. [...] w Krotoszynie budynku mieszkalnego na podstawie uchylonej  decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn z dnia [...] maja 1983 r. nr [...]". Skarżąca wniosła o:

– wydanie stosownego orzeczenia przez PINB w Krotoszynie bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.,

– uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez WSA w Poznaniu i zobowiązanie go do załatwienia przedmiotowej sprawy, w określonym przez WSA w Poznaniu terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez PINB w Krotoszynie w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),

– stwierdzenie, że PINB w Krotoszynie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),

– stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie - przewlekłe prowadzenie postępowania - miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.),

– przyznanie od PINB w Krotoszynie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.) - skarżąca wskazała, że musi znosić od bardzo wielu, wielu lat uciążliwości i koszty spowodowane ową samowolą budowlaną (zacienianie, mniejsza działka o powierzchnię nielegalnej zabudowy, opłacanie podatku od gruntu z którego się nie ma żadnych korzyści, a tylko w/w uciążliwości itp.),

– zasądzenie od PINB w Krotoszynie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...] zł [wynagrodzenia pełnomocnika [...]zł (1x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej [...] zł).

Skarżąca stwierdziła naruszenia prawa art. 35 § 1 k.p.a. i 12 k.p.a. polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że PINB w Krotoszynie kolejny raz wskazał nowy termin załatwienia sprawy w sposób niezgodny z przepisami, tj. termin 14 dni od dnia, w którym decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Burmistrza Krotoszyna stanie się ostateczna. Wskazała, że przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w odróżnieniu od przepisów art. 48 nie nakładają obowiązku przedstawienia przez stronę decyzji o warunkach zabudowy. A zatem brak jest podstaw do tego, aby w tym postępowaniu ocenę zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzależniać od przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla danej inwestycji.

Organ w odpowiedzi na skargę opisał przebieg postępowania i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo uzasadniona.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Ustawodawca wprowadzając do polskiego prawa pojęcie przewlekłości postępowania nie dokonał jego zdefiniowania, ani też nie dał istotnych wskazówek, które pozwoliłyby różnicować owo pojęcie od znanego już terminu bezczynność organu. Ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ani ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia przewlekłości postępowania. Należy je interpretować zatem na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy.

O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.). Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Niewyczerpanie przepisanych środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga była dopuszczalna, albowiem zarzucana przewlekłość dotyczyła przewlekłego prowadzenia przez PINB w Krotoszynie postępowania w sprawie: "legalności wybudowania na działce nr [...], przy ul. [...] w Krotoszynie budynku mieszkalnego na podstawie uchylonej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn z dnia [...] maja 1983 r. nr [...]".

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] sierpnia 2016 r. W. B. - P. wniosła zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w Krotoszynie. WINB w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. uznał je za bezzasadne.

Oznacza to, iż strona skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłość wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie legalności wybudowania na działce nr [...] przy ul. [...] w Krotoszynie budynku mieszkalnego na podstawie uchylonej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn z dnia [...] maja 1983 r., nr [...], nie został rozpoznany.

W trakcie postępowania orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 653/14 z dnia 26 listopada 2014 r.), ponadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu kilkakrotnie uchylał postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie. Organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r., wskazał, że w jego ocenie po stronie PINB w Krotoszynie "zaistniała pewna nieporadność w prowadzeniu postępowania skutkująca decyzjami kasacyjnymi WINB".

Skarżąca [...] sierpnia 2016 r. wniosła zażalenie na przewlekłość prowadzonego postępowania, które zostało uznane przez WWINB w Poznaniu w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. za niezasadne.

Pismem z dnia [...] września 2016 r. PINB w Krotoszynie zawiadomił strony postępowania o fakcie zwłoki w załatwieniu sprawy "wybudowania na działce nr [...], przy ul. [...]w Krotoszynie budynku mieszkalnego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn z dnia [...] maja 1983 r. nr [...] uchylonej przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją, znak: [...] z dnia [...] lipca 2014 r.", w terminie określonym w zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2016 r. w związku z koniecznością zebrania dodatkowego materiału dowodowego. Organ wskazał, że K. M. - inwestor, została zobowiązana do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości i przedłużył termin załatwienia sprawy, ustalając go na 14 dni od dnia, w którym decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Burmistrza Krotoszyna stanie się ostateczna.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie dla ustalenia wystąpienia przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ, kluczowa jest ocena, czy PINB w Krotoszynie w sposób prawidłowy przedłużył termin do załatwienia sprawy.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że organy nadzoru budowlanego prowadziły przedmiotowe postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Miasta i Gminy Krotoszyn z dnia [...] maja 1983 r., Nr [...] udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce położonej w Krotoszynie, przy ul. [...] (uchylona decyzją Wojewody Wielkopolskiego, znak: [...] z dnia [...] lipca 2014 r.). WWINB w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. uchylił postanowienie PINB w Krotoszynie z [...] grudnia 2015 r. zawieszające postępowanie administracyjne i wskazał, że PINB w Krotoszynie prowadził postępowanie w niewłaściwym trybie. Podkreślił, że przedmiotowe postępowanie naprawcze powinno odbyć się w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

Sąd podkreśla, że inwestor, który wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja, tak jak w niniejszej sprawie, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Stąd nie ma zastosowania tryb, wynikający z art. 48 Prawa budowlanego, lecz niezbędne jest zastosowanie trybu legalizacji z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie prowadziły postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które to przepisy, w odróżnieniu od przepisu art. 48 ust. 2 pkt b Prawa budowlanego nie nakładają obowiązku przedstawienia przez stronę decyzji o warunkach zabudowy. Analiza treści art. 51 ust. 1 pkt 3 wskazuje, że w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, organ prowadzący postępowanie w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wykładnia funkcjonalna i systemowa tego przepisu (który dotyczy przecież doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem) prowadzi do wniosku, że w toku legalizacji należy zbadać zgodność Inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest jednak podstaw do tego, aby w tym postępowaniu powyższą ocenę uzależniać od przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla danej inwestycji. Tym samym uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu legalizacyjnym opartym na przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a w konsekwencji kwestia ta nie mogła stanowić podstawy do przedłużenia terminu załatwienia wniosku strony i uzależnienia tego terminu od daty uprawomocnienia się decyzji ustalającej warunki zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1451/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt. II SA/Po 69/16, CBOSA).

Sąd wskazuje, że PINB w Krotoszynie bezzasadnie wydłużył termin załatwienia sprawy do 14 dni po dniu, w którym decyzja Burmistrza Krotoszyna o ustaleniu warunków zabudowy stanie się ostateczna. Tym samym organ czekając na wydanie decyzji niemającej wpływu na rozstrzygnięcie, które musi podjąć, działał nieefektywnie i przewlekle.

Sąd wskazuje, że organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, załatwiając wniosek skarżącej, powinien wziąć pod uwagę wyżej wskazaną wykładnię i treść art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

W opinii Sądu w niniejszej sprawie przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla oceny, czy przewlekłość organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena.

Organ w niniejszej sprawie podejmował działania w jego ocenie zmierzające do wyjaśnienia sprawy, wzywał strony postępowania do czynnego udziału w postępowaniu, informował strony o podejmowanych działaniach. Błędem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie było niewłaściwe zastosowanie trybu legalizacji określonego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Organ pozostawał w błędnym przekonaniu, że do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędne jest przedłożenie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości objętej postępowaniem legalizacyjnym. W ocenie Sądu działanie organu nie było celowe, a wynikało z błędnej interpretacji przepisów Prawa budowlanego.

Wprawdzie każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w kpa (art. 12, art. 35, art. 36 tej ustawy), jednak nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej przez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie sprawy administracyjnej. Przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy pozoruje swoją aktywność.

Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Rezultatem dokonanej przez Sąd oceny działań skarżonego organu było stwierdzenie w punkcie 3 sentencji wyroku, iż zaistniała przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami (punkt 1 sentencji wyroku) oraz na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wolsztynie dopuścił się przewlekłości (punkt 2 sentencji wyroku), która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa. Z tych samych względów Sąd stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w punkcie czwartym sentencji wyroku oddalił wniosek skarżącej o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 5 sentencji wyroku, na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.