Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 178/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2 , art. 183 par.1, art. 184, art. 250, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20, art.30
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędziowie NSA Stanisław Bogucki, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 września 2007 r. sygn. akt I SA/Op 138/07 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 8 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje od Skarbu Państwa - z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - na rzecz adwokata A. S. kwotę 1.800 jeden tysiąc osiemset) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. decyzją z dnia 19 grudnia 2005 r. ustalił B. C. (Skarżącej) zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. w kwocie 119.658,80 zł.

W toku postępowania Skarżąca, pomimo wezwań kierowanych do niej przez inspektora kontroli skarbowej, nie złożyła oświadczeń o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów w latach 1999-2002. Dopiero w toku przesłuchania wskazała jako źródło uzyskanych środków pracę poza granicami Polski, prezenty pieniężne oraz pożyczki, nie przedłożyła jednak umów pożyczek w formie pisemnej, nie wskazała także ile wynosiły w 2000 r. jej koszty utrzymania.

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając nieuwzględnienie przez organ I instancji faktu posiadania przez nią w 2000 r. środków finansowych zgromadzonych przed 1999 r. Jako źródło posiadanych środków finansowych wskazała oszczędności zgromadzone w związku z wykonywaną pracą za granicą, a także pożyczki. Na poparcie swych twierdzeń przedłożyła kserokopie wydruków bankowych za okres od września 1997 r. do grudnia 1999 r. Zarzuciła niepełne i nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zakwestionowała ocenę dowodu z przesłuchania świadka M. K. twierdząc, iż nie posiadał on pełnej wiedzy o jej dochodach z pracy za granicą, zaś jego zeznania są niewiarygodne.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia 8 lutego 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty 683,80 zł, w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

Wskazał, iż obliczona nadwyżka gotówki nie stwierdzona jako istniejące na koniec roku saldo rachunku bankowego albo inna konkretna wpłata, nie ma wymiaru realnego i nie może w rozumieniu art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm., dalej u.p.d.o.f.) stanowić wydatku. Z tych przyczyn decyzję organu I instancji w tej części uchylił i przyjął przychody pochodzące ze źródeł nieujawnionych w wysokości 158.633,43 zł, a zobowiązanie podatkowe obliczone stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. wyniosło 118.975 zł.

Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której podniosła, że organy w toku postępowania nie wzięły pod uwagę wszystkich przedłożonych przez nią dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe argumenty i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt I SA/Op 138/07, oddalił skargę.

Sąd wskazał art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. i wyjaśnił, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą, o ile w postępowaniu podatkowym zostanie stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających zeznany dochód, to na podatniku ciąży wykazanie, iż wydatki te znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodów lub posiadanych zasobach. Sąd podniósł, że dokonując analizy dowodów organy słusznie podkreśliły niekonsekwencję Skarżącej oraz niespójności występujące pomiędzy twierdzeniami samej Skarżącej, a treścią przedkładanych oświadczeń i wskazały, że Skarżąca unikając wskazania organom miejsca pobytu osób, które mogłyby potwierdzić fakt udzielenia jej pożyczek, a oferując jedynie oświadczenia, których nie można zweryfikować nie mając kontaktu z ich autorami, nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że poczynione przez nią wydatki w roku 2000, znalazły pokrycie w mieniu zgromadzonym przez nią w tym roku oraz w latach poprzednich, a które pochodziłoby z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Nadto wskazane przez nią dowody bądź pozostawały w oczywistej sprzeczności z dowodami zgromadzonymi przez organy podatkowe, bądź były twierdzeniami niepopartymi dowodami. Sąd zaznaczył, że reguły prowadzonego postępowania dowodowego wymagają, aby strona, która chce dowieść pewnych faktów czy okoliczności, czyniła to rzetelnie i przedkładała wiarygodne dowody.

Pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę kasacyjną i na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu:

naruszenie prawa materialnego - art. 20 i 30 u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie, że w spornej sprawie wysokość wydatków poczynionych przez Skarżącą nie znalazła w zgromadzonym przed ich poniesieniem mieniu i oszczędnościach, co spowodowało, ze nie udowodniła w sposób niebudzący wątpliwości, że miała zasoby finansowe - zgromadzone w sposób legalny, pozwalające na poniesienie wydatków w kwocie 183.694,26 zł, skutkiem czego wymierzono Skarżącej zryczałtowany podatek w wysokości 75% wartości przychodów.

Wskazując na powyższe naruszenie, wniesiono o uchylenie wyroku i nieustalanie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r., ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie. O wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku przesądził zasadniczy błąd konstrukcyjny skargi kasacyjnej, polegający na tym, iż jej autor - pełnomocnik ustanowiony z urzędu, niedostosował sformułowanych zarzutów do powołanej podstawy kasacyjnej. Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzucił on naruszenie prawa materialnego w postaci art. 20 i 30 u.p.d.o.f., bez wskazania wszakże, której z wadliwości określonych w art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a. ono dotyczy. Oddalając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny kierował się wszakże tym, iż podniesiony przez jej autora zarzut uzasadniono powołaniem się na okoliczności łączące się z uchybieniami o charakterze procesowym. W skardze kasacyjnej zakwestionowano mianowicie "stwierdzenia Sądu, iż w przedmiotowej sprawie B. C. nie udowodniła, by posiadała zasoby pieniężne jakie umożliwiły jej poczynienie w 2000 roku wydatków na poziomie na przeszło 180.000 złotych" (s. 2). Również z dalszych wywodów skargi kasacyjnej niezbicie wynika, iż pełnomocnik strony Skarżącej dopatrzył się błędów odpowiadających podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., argumentując m. in., iż Skarżąca na każdym etapie postępowania starała się wykazać, z jakich źródeł ma środki pozwalające jej na wydatkowanie sumy 183.694,26 zł. Daleki od profesjonalizmu sposób sporządzenia skargi kasacyjnej obciąża Skarżącą, uniemożliwiając w istocie - z uwagi na treść art. 183 § 1 zdanie pierwsze u.p.p.s.a. (związanie granicami skargi kasacyjnej) - zweryfikowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności ujętych w niej twierdzeń i zarzutów.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przyznano na podstawie art. 250 u.p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 ustawy p.p.s.a.