Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 768/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3, pkt 4,  art. 5 ust. 1, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 lit. h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] o nałożeniu na G. S. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] września 2015 r. Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli w S. zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem wykonywano międzynarodowy transport drogowy rzeczy – samochodów marki [...] i [...]. Pojazdem kierował P. L. W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca wykonywał transport drogowy rzeczy z Danii do Polski na rzecz G. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. W trakcie kontroli okazano m.in.: dowód rejestracyjny pojazdu i przyczepy, faktury dotyczące przewożonych pojazdów, zaświadczenie na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wypis tego zaświadczenia. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli Nr [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na G. S. (dalej jako "skarżący") karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Karę pieniężną wymierzono na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 późn. zm.), dalej jako "u.t.d.".

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 4 pkt 4 u.t.d., zawierającego definicję niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne). Warunki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby można było mówić o wykonywaniu transportu drogowego na potrzeby własne.

Organ ustalił, że w dniu kontroli kierowca pojazdu nie był pracownikiem skarżącego. Z tej przyczyny wykonywany przewóz nie miał charakteru przewozu na potrzeby własne. Skarżący wykonywał zatem krajowy, zarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Transport drogowy to także przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej. Wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na transporcie drogowym rzeczy odbywa się na podstawie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, którego skarżący w dniu kontroli nie posiadał. Z tej przyczyny nałożenie kary pieniężnej na podstawie lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy było uzasadnione.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na braku urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy, organ stwierdził, że przejazd przedmiotowym zespołem pojazdów nie podlegał wyłączeniom z zakresu stosowania u.t.d., rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L z dnia 31 grudnia 1985 r., nr 370, str. 8) oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r., nr 102, str. 1). Jedną z kategorii pojazdów lub zespołu pojazdów zwolnioną z obowiązku instalowania tachografu są pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używane do niehandlowego przewozu rzeczy. Masa całkowita kontrolowanego pojazdu nie przekraczała 7,5 tony. Przewóz jednak nie miał charakteru niehandlowego, a zatem nie podlegał w/w wyłączeniu.

Organ odwoławczy uznał, że nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c u.t.d. Z przepisu tego wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożył G. S., wnosząc o jej uchylenie, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d.

W myśl art. 4 pkt 3 u.t.d., transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 u.t.d. – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 u.t.d., przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1 art. 33 u.t.d., nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych;

2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.);

3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego (art. 33 ust. 2 u.t.d.).

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy wykonywany przez skarżącego w dniu [...] września 2015 r. przewóz spełniał warunki przewozu na potrzeby własne.

Na wstępie podnieść należy, że zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Trzeba również podkreślić, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej.

Zgodnie z informacją z Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej, G. S. wykonuje działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek.

W dniu kontroli – [...] września 2015 r. skarżący przewoził zespołem pojazdów samochód osobowy marki [...] i samochód osobowy marki [...].

Przewożone samochody osobowe były własnością skarżącego. Okoliczność zakupu wyżej wymienionych pojazdów przez skarżącego potwierdzają faktury z dnia [...] września 2015 r. (k. 23 i 24 akt adm.).

Prawidłowo organ uznał, że wykonywany przez skarżącego w dniu [...] września 2015 r. przewóz nie miał charakteru przewozu na potrzeby własne. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika bowiem, że nie był on zatrudniony na umowę o pracę u skarżącego (k. 20 akt adm.). nie został zatem spełniony warunek przewozu na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. (pojazd nie był prowadzony przez pracownika przedsiębiorcy).

Skoro wykonywany przewóz nie spełnia warunków przewozu na potrzeby własne, to jest to transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.t.d. W myśl tego przepisu transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga zaś uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 5 ust. 1 u.t.d.).

Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że skarżący nie posiadał zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. W tych okolicznościach sprawy, organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną na podstawie l.p.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, stwierdzić należy co następuje.

W myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa art. 3 rozporządzenia nr 561/2006.

Rozporządzenie nr 561/2006, stosownie do art. 3 lit. h tego rozporządzenia, nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

Masa całkowita zespołu pojazdów w niniejszej sprawie nie przekraczała 7,5 tony (5700 kg – k. 29 akt adm.). Pierwsza przesłanka wyłączenia stosowania rozporządzenia nr 561/2006 została zatem spełniona.

Nie została spełniona druga przesłanka, ponieważ przewóz w niniejszej sprawie, nie miał charakteru niehandlowego. Pojęcie " niehandlowego przewozu rzeczy" nie zostało zdefiniowane w rozporządzeniu. Wykładni tego pojęcia dokonał Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 3 października 2013 r., w sprawie C-317/12. Trybunał stwierdził , że pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy", o którym mowa w art.3 lit. h w/w rozporządzenia należy w pierwszej kolejności odnosić do zwyczajowego znaczenia tego pojęcia . Przewóz o którym mowa w tym przepisie, nie ma związku z działalnością zawodową lub handlową i przewóz taki nie jest wykonywany w celu osiągnięcia dochodów. Tak więc niehandlowy przewóz drogowy oznacza przewóz dokonywany przez osobę fizyczną , który nie jest związany z wykonywaną przez tę osobę działalnością zawodową.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 516/12 stwierdził zaś, że niehandlowy przewóz rzeczy, o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 to przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, w szczególności zaś – niewykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej

W rozpatrywanej sprawie skarżący wykonywał zadanie przewozowe związane (pomocniczo) z działalnością gospodarczą i z tego względu przewóz ten nie mógł być uznany – w świetle obowiązujących przepisów - za niehandlowy przewóz drogowy wykonywany na prywatne potrzeby. Jak wyżej podniesiono, zakup pojazdów objętych kontrolą dokonany był w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, co zostało potwierdzone fakturami zakupu tych pojazdów.

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wyłączenie pojazdów, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006, nie miało zastosowania w rozpoznawanej sprawie i w związku z tym przedsiębiorca miał obowiązek wyposażyć pojazd w urządzenie rejestrujące, zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85.

Brak tachografu w trakcie kontroli w pojeździe potwierdzają zeznania kierowcy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organy administracji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dowody te zostały następnie prawidłowo ocenione, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jest szczegółowe i wyczerpujące, wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których organ oparł swoje ustalenia. Uzasadnienie zawiera też szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.)