Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 419/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 88. 89
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: § 1 i 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 219 poz 2229
law: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie  drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych A. G. oraz J. G.-P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 217/16 w sprawie ze skarg A. G. oraz J. G.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycinkę drzew oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 217/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargi A. G. i J. G.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 28 stycznia 2015 r., nr SKO.4102.117.2015, w przedmiocie kary pieniężnej za wycinkę drzew.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. G. i J. G.-P..

J. G.-P. wyrok zaskarżyła w całości. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazała art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku:

1. odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze administracyjnej w punkcie 1.1. i 1.2. oraz wyjaśnienia dlaczego przedmiotowe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, oraz

2. braku uzasadnienia co do przesłanek zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy przepisów art. 88 i 89 ustawy prawo o ochronie przyrody w brzmieniu nieobowiązującym w czasie powstania przedmiotowego deliktu administracyjnego, co w konsekwencji spowodowało niewyjaśnienie stanu prawnego sprawy, a także doprowadziło do sytuacji, w której Sąd nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem do czego był zobowiązany.

W oparciu o powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, od przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym.

A. G. oparł skargę kasacyjną na podstawach wynikających z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. to jest naruszeniu przepisów o postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania oraz przepisów prawa materialnego przez wadliwą jego interpretację:

I. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

a) art. 151 P.p.s.a. oraz art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 61 par. 4 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7, 8, 10 , 15 K.p.a. oraz 141 § 4 p.p.s.a. przez przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania a organ odwoławczy wyjaśnił kwestie prawidłowości wszczęcia postępowania z zachowaniem zasad prowadzenia postępowania administracyjnego;

b) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. przez przyjęcie, że w odpowiedzi na skargę może wskazać dlaczego zastosowano art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody;

c) art. 151 P.p.s.a. naruszenie postanowień art. 85 § 1 K.p.a. oraz § 1 i 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229) w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz związku z art. 7 K.p.a., 8 K.p.a. przez uznanie, że oględziny przeprowadzono prawidłowo;

d) art. 151 P.p.s.a. poprzez naruszenie postanowień art. 84 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 i 8 K.p.a. określających na jakich zasadach w postępowaniu administracyjnym można posłużyć się, dowodem z opinii biegłego, to jest skorzystanie z tego środka w zakresie w jakim nie było do tego podstaw;

e) art. 153 P.p.s.a. w zw. z § 1 i 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229) oraz art. 85 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dokonanie oceny prawnej, z której wynika, że oględziny zostały przeprowadzone prawidłowo, a zakres przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego był prawidłowy.

II. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię:

art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045)

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r. Do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje więc zastosowanie art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Sąd pierwszej instancji przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona przez A. G. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Bezzasadna jest teza, według której, doszło do naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na wadliwe wszczęcie postępowania administracyjnego. Opis naruszenia sformułowany w omawianym zarzucie nie jest kompletny, ale z argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem skarżącego, wadliwe wszczęcie postępowania powinno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W konsekwencji, zdaniem wnoszącego kasację, nie było podstaw do zastosowania decyzji opartej na art. 138 § 2 K.p.a. Dodać jeszcze można, że wadliwe wszczęcie polegało, według skarżącego, na braku prawidłowego określenia w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania przedmiotu prowadzonego postępowania, jego podstawy prawnej i kręgu stron.

W związku z tym od razu skonstatować trzeba, że według art. 105 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części.

Przedmiotem wszczęcia postępowania administracyjnego może być wyłącznie sprawa indywidualna rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Granice przedmiotowe wszczęcia postępowania administracyjnego wyznacza art. 1 pkt 1 K.p.a. przez ustanowienie przesłanek stosowania przepisów ogólnego postępowania administracyjnego. O przedmiocie postępowania administracyjnego przesądza regulacja w przepisach materialnego postępowania administracyjnego (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 374).

W sytuacji, w której nastąpiło zdarzenie faktyczne wyczerpujące przesłanki deliktu administracyjnego określonego w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.), a zatem organ administracji publicznej był z urzędu zobowiązany, w oparciu o obowiązującą podstawę materialnoprawną, do załatwienia merytorycznego sprawy administracyjnej nielegalnego usunięcia drzew w formie decyzji administracyjnej, nie ma mowy o bezprzedmiotowości.

Okoliczności podane przez skarżącego nie świadczą o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie deliktu polegającego na nielegalnym usunięciu drzew.

Ewentualny brak precyzyjnego określenia, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z urzędu, podstawy prawnej sprawy administracyjnej może stanowić naruszenie przepisów postępowania, a w konsekwencji może to mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem decyzji kończącej wszczęte postępowanie. Nie oznacza jednak bezprzedmiotowości postępowania, czy też sytuacji procesowej polegającej na niewszczęciu postępowania.

Konieczne jest spostrzeżenie, że art. 61 § 3 K.p.a. nie reguluje daty wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony. Pierwszą czynnością wobec strony może być zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 K.p.a.), ale także inna pierwsza czynność w postępowaniu, np. przesłuchanie świadka, oględziny (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1981 r., sygn. akt SA 654/81, ONSA 1981/1/15; B. Adamiak, op. cit. s. 378). W niniejszej sprawie nie tylko zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, ale także zawiadomiono o wyznaczeniu oględzin.

W trakcie postępowania administracyjnego oraz prowadzonego w jego ramach postępowania wyjaśniającego organ ma obowiązek wyczerpującego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz tego, jakie normy prawa materialnego znajdują zastosowanie w razie zaistnienia tych zdarzeń faktycznych.

Rzecz jasna, jest wymagane pewne minimalne sprecyzowanie zakresu przedmiotowego i podmiotowego wszczynanego postępowania. Przede wszystkim po to, aby było wiadomo w jakiej sprawie administracyjnej postępowanie jest wszczynane oraz jakie osoby mają prawo brać udział w czynnościach procesowych wszczętego postępowania. W niniejszej sprawie to wymaganie zostało spełnione. Zarówno z zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i z dalszych czynności procesowych organu wynika jasno, jaki delikt jest przedmiotem postępowania oraz jakie osoby zostały uznane za strony.

Skoro nie było podstaw do umorzenia postępowania, obowiązkiem organu odwoławczego było zbadanie, czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w razie takiej oceny, dalszym obowiązkiem było zbadanie, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Wbrew wywodom analizowanej kasacji, Sąd pierwszej instancji w ślad za Kolegium trafnie uznał, że zachodziły przesłanki wydania decyzji kasacyjnej. Przede wszystkim, organ pierwszej instancji nie rozważył znaczenia, dla niniejszej sprawy, przepisu art. 53 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045 ze zm.), zgodnie z którym, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza.

Wydanie decyzji kończącej postępowanie bez uwzględnienia przepisu regulującego wybór normy materialnej stanowiącej podstawę rozstrzygania stanowiło uchybienie przepisom postępowania. Skoro zaś ustaleniom podlegają okoliczności istotne z punktu widzenia prawa materialnego, wyjaśnienie to powinno, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, nastąpić z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.).

Nie stanowią uchybienia mającego wpływ na rozstrzygnięcie rozważania Sądu pierwszej instancji w zakresie podstaw prawnych wskazywanych przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy oraz przytoczenie stanowiska Kolegium w tej mierze podanego w odpowiedzi na skargę. Konieczne jest odnotowanie, że Wójt Gminy Kamienica Polska wskazał jako podstawę prawną przepis art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. W uzasadnieniu decyzji stwierdził zaś, powołując się na przepisy art. 53 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045), że z przepisów tych wynika, iż do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Ten brak precyzji w zakresie przytoczenia przepisu przejściowego art. 53 ust. 3 oraz nieuwzględnienie dalszej części tej normy (stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza) świadczył o konieczności prowadzenia postępowania i wydania decyzji kończącej postępowanie z uwzględnieniem i rozważeniem znaczenia dla sprawy norm przejściowych, o czym już była mowa w poprzedzających uwagach. Efekt ten jest możliwy do osiągnięcia z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności, przez wydanie decyzji kasacyjnej, niezależnie od tego, jak podstawa została wskazana w tej decyzji.

Kwestię wadliwego przeprowadzenia dowodów z oględzin oraz z opinii biegłego poprzedzić należy spostrzeżeniem, że wadliwości te należą do uchybień procesowych, które skutkują uchyleniem zaskarżonego wyroku, jeśli mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Abstrahując na razie od zasadności zarzutów naruszenia art. 151 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 84 § 1 K.p.a., art. 85 § 1 K.p.a. oraz § 1 i 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), stwierdzić trzeba, że ewentualne naruszenia procesowe zarzucane organowi pierwszej instancji tylko umacniają tezę o konieczności wydania decyzji kasacyjnej. Nadto, sytuacja procesowa, w której dojdzie do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, pozwala na ocenę dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego jedynie w aspekcie oceny prawnej dokonanych czynności procesowych, nie zaś dokonanych ustaleń faktycznych.

Poddając omawiane zarzuty tak ukierunkowanej analizie, można sformułować następujące uwagi. W świetle art. 75 § 1 oraz art. 84 § 1 K.p.a. nie ma podstaw do podzielenia poglądu o bezpodstawności powoływania biegłych w sprawach deliktów polegających na bezprawnym usunięciu drzew z nieruchomości. Zakazu takiego nie można było także wyprowadzać z unormowania § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Z przepisu tego wynikał obowiązek przeprowadzenia oględzin. Brzmienie tego przepisu, a także relacja między aktem rangi ustawy oraz rozporządzeniem, wskazują na bezzasadność twierdzenia o niedopuszczalności powołania biegłego. Jest zaś oczywiste, że potrzeba posłużenia się dowodem z opinii biegłego wynika z okoliczności konkretnej sprawy.

Nie można wykluczyć jakiegokolwiek udziału biegłego w ustaleniu stanu faktycznego. Co do zasady, biegły dysponujący wiadomościami specjalnymi, nie jest powołany do ustalenia stanu faktycznego, lecz do wyjaśnienia i naświetlenia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Jest "pomocnikiem" organu administracji w ustaleniu lub ocenie stanu faktycznego (Barbara Adamiak, za K. Piaseckim, op. cit. s. 473). Biegłego nie można zatem obarczać obowiązkiem organu, do którego należy wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie, a także ocena materiału dowodowego. W sprawach o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy gdy dysponuje się wiadomościami specjalnymi, organ jest jednak obowiązany wykorzystać dowód z opinii biegłego również w ustaleniu faktów, przy czym udział rzeczoznawcy w ustaleniu faktów nie następuje w oderwaniu od tych czynności procesowych, które poprzedzają wypowiedzi biegłego, np. zeznania świadków, oględziny, przesłuchanie stron (por. B. Adamiak, op. cit. s. 474; Tadeusz Żyznowski [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I", pod red. H. Doleckiego i T. Wiśniewskiego, LEX 2013, pkt 2 do art. 278). Taką rolę można, w postępowaniu w sprawie nielegalnego usunięcia drzew, zwłaszcza dużej ilości roślin, tak jak w niniejszej sprawie, powierzyć biegłemu do spraw dendrologii. Rzeczoznawca tej specjalności może przecież ocenić rodzaj i wiek usuniętych drzew, a także okres w którym doszło do usunięcia.

Taki charakter czynności rzeczoznawcy, który wykorzystując wiedzę specjalistyczną uzupełnia zebrany materiał dowodowy co do okoliczności faktycznych, a następnie ocenia ustalenia faktyczne z punktu widzenia wiadomości specjalnych, występuje także na tle unormowań procesowych zawartych w innych, niż ustawa o ochronie przyrody, aktach normatywnych z zakresu materialnego prawa administracyjnego. Na potrzeby niniejszego wywodu wystarczy jedynie wspomnieć o roli rzeczoznawców do spraw ruchu drogowego (kolejowego, lotniczego), którzy w postępowaniu dowodowym biorą udział w ustaleniu przebiegu wypadków komunikacyjnych, a następnie formułują specjalistyczna ocenę na temat np. przyczyn wypadku. Podobny jest charakter czynności diagnostycznych oraz orzeczniczych jednostek orzeczniczych, o których mowa w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Ustaleń faktycznych poprzedzających sformułowanie oceny specjalistycznej dokonują także rzeczoznawcy majątkowi sporządzający operaty szacunkowe na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Sąd pierwszej instancji, stwierdzając, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie stanowiło w niniejszej sprawie naruszenia art. 84 § 1 K.p.a. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, nie naruszył zatem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym także formułując wskazania do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a.

W świetle powyższych uwag nie jest trafna teza skarżącego, o tym, że organ był uprawniony, w zakresie postępowania wyjaśniającego, do przeprowadzenia jedynie dowodu z oględzin.

Szczegółowa ocena dowodu z oględzin, a także dowodu z opinii biegłego oraz rezultatów postępowania dowodowego nie mieści się w zakresie oceny prawnej (art. 153 P.p.s.a.). W pojęciu oceny prawnej mieści się bowiem stanowisko sądu na temat interpretacji przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w sprawie, które zostało zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia (patrz: wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2562/10, ONSA i wsa 2013/1/8; Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WKP 2018, pkt 3 i 4 do art. 153).

Nie odpowiada rzeczywistości zarzut nieodniesienia się Sądu pierwszej instancji do zarzutów związanych z bezprzedmiotowością i naruszenia w ten sposób art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji na stronie 11 uzasadnienia rozważył zagadnienie bezprzedmiotowości w świetle tezy o bezprzedmiotowości budowanej przez skarżącego na kanwie art. 61 § 4 K.p.a. Dodać warto, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Takie stanowisko Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do zarzutu bezprzedmiotowości sformułował.

W świetle powyższych uwag przedwczesne jest kompletne i stanowcze odniesienie się do materialnej podstawy kasacji. Raz jeszcze powtórzyć można, że uchybienia w zakresie wyboru podstawy materialnej wymierzenia kary pieniężnej przez organ pierwszej instancji legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji Kolegium. Wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. G., odnoszące się do kwestii podstawy prawnej, nie podważają zatem prawidłowości stanowiska Kolegium w omawianym zakresie.

Skarga kasacyjna J. G.-P. również nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. jest bezzasadny.

W myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Powtórzyć można, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 62/11).

Sąd pierwszej instancji, w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia wskazał na zaistnienie przesłanek zastosowania decyzji kasacyjnej, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Ustalenie stanu faktycznego, również w zakresie podmiotu, który dopuścił się usunięcia drzew, które może mieć wpływ na ocenę, czy doszło do usunięcia drzew bez zezwolenia, czy też do zniszczenia zadrzewień bez zgody posiadacza nieruchomości, nastąpi w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy przed organem pierwszej instancji.

Dodać jeszcze należy, że podważenie stanu faktycznego zaakceptowanego w zaskarżonym wyroku, co do zasady, nie jest możliwe z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a.

Powtórzyć można, że nie odpowiada rzeczywistości zarzut nieodniesienia się Sądu pierwszej instancji do zarzutów związanych z bezprzedmiotowością i naruszenia w ten sposób art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji na stronie 11 uzasadnienia rozważył zagadnienie bezprzedmiotowości w świetle tezy o bezprzedmiotowości budowanej przez skarżącego na kanwie art. 61 § 4 K.p.a. Sąd pierwszej instancji odniósł się wystarczająco do zarzutu bezprzedmiotowości.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia co do przesłanek zastosowania przepisów art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nieobowiązującym w czasie powstania przedmiotowego deliktu administracyjnego. Skoro Sąd pierwszej instancji zaakceptował zaskarżoną decyzję, która jest aktem kasacyjnym skutkującym ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji, to wypowiedź Sądu w zakresie podstawy materialnoprawnej nie mogła być pełna. W tej sytuacji procesowej, w kwestii materialnej wystarczające jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ pierwszej instancji przyjął wadliwą podstawę prawną przy ustalaniu wysokości kary, nie zastosował bowiem względniejszych reguł wymaganych przepisem intertemporalnym.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargi kasacyjne.

Na zakończenie można zauważyć, że wątpliwości budzi data, którą opatrzona została zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W konsekwencji data ta została wskazana także w wyroku Sądu pierwszej instancji oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niedokładność tę może i powinna usunąć sama strona postępowania sądowego, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Przed sprostowaniem decyzji we wskazanym zakresie, nie ma podstaw do zastosowania w postępowaniu kasacyjnym przepisu art. 156 § 1 i 3 P.p.s.a.