Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1512/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 147 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego [...] w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność: § 2 ust. 1 pkt 1) i pkt 4), § 4 pkt 6), pkt 7) i pkt 10), § 9 ust. 2, § 11 pkt 1 lit. a), § 13 ust. 3, § 21, § 22 ust. 2 i ust. 3, § 23 ust. 3 pkt 1) oraz ust. 4 i ust. 5, a także § 24 – załącznika do zaskarżonej uchwały; 2. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Prokurator Okręgowy [...] w [...] wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie [...], której załącznikiem jest "Regulamin utrzymania czystości i porządku w Gminie [...]" (dalej: Regulamin).

Skarżący zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, tj.:

1. art. 7 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ustawa), art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez całkowite powtórzenie w § 2 ust. 1 pkt 1 Regulaminu części treści przepisu zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, co stanowi jednocześnie przekroczenie delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy;

2. przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 2 ust. 1 pkt 2 Regulaminu obowiązku umieszczenia pojemników i worków do zbierania odpadów komunalnych w miejscach niestanowiących utrudnienia dla mieszkańców, sąsiadów, użytkowników dróg itp. oraz dostępnych dla przedsiębiorcy uprawnionego do zbierania odpadów komunalnych, a także nałożenie w § 2 ust. 1 pkt 4 Regulaminu obowiązku utrzymania rejonu przylegającego do pojemników w należytym stanie sanitarno-higienicznym, w szczególności poprzez niedopuszczanie do zalegania odpadów na ziemi, podczas gdy art. 4 ust 2 pkt 2 ustawy pozwala radzie gminy na określenie warunków rozmieszczenia pojemników oraz ich utrzymania w odpowiednim stanie technicznym, sanitarnym i porządkowym, a nie na określenie warunków, w jakich powinno znajdować się miejsce ustawiania tych pojemników;

3. § 6 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez posłużenie się w § 2 ust. 1 pkt 6 Regulaminu pojęciem "należytej czystości", odnoszącym się do usuwania błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń, które jest pojęciem niedookreślonym i nieostrym, przez co akt prawa miejscowego pozbawiony jest precyzyjności i czytelności;

4. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie na właścicieli nieruchomości w § 2 ust. 1 pkt 6 lit. a Regulaminu obowiązku pryzmowania śniegu i lodu na krawędzi chodnika lub w pasie zieleni (do czasu ich uprzątnięcia), w sposób nieutrudniający ruchu pieszym, a także zakazanie w § 2 ust. 1 pkt 6 lit. b Regulaminu wyrzucania błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń na jezdnię, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy nie upoważnia rady gminy do wskazania sposobu, w jakim ma być uprzątnięte błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z części nieruchomości wskazanych w naruszonym przepisie;

5. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie w § 2 ust. 5 Regulaminu uprawnienia mycia pojazdów samochodowych poza myjniami tylko do części nieruchomości niesłużących do użytku publicznego, a w § 2 ust. 4 – napraw pojazdów poza warsztatami naprawczymi wyłącznie w miejscach, w których prace związane z naprawą pojazdów nie będą uciążliwie dla właścicieli sąsiednich nieruchomości;

6. art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i określenie w § 4 pkt 4 Regulaminu, iż odpady zielone i odpady kuchenne ulegające biodegradacji mogą być kompostowane w przydomowych kompostownikach pod warunkiem zapewnienia braku uciążliwości dla otoczenia, co stanowi bezprawną ingerencję w stosunki sąsiedzkie;

7. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie w § 4 pkt 6 i 7 Regulaminu na właścicieli nieruchomości zakazu zbierania zanieczyszczonych oraz niezgniecionych odpadów opakowaniowych, podczas gdy ustawa nie zawiera upoważnienia do nałożenia takiego zakazu;

8. art. 4 ust. 2 ustawy, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie w § 4 pkt 10 Regulaminu na właścicieli nieruchomości zakazu zagospodarowania drobnego gruzu budowlanego do utwardzenia lub naprawy zniszczonych dróg o nawierzchni gruntowej bez wcześniejszego uzgodnienia z właścicielem lub zarządcą drogi;

9. § 8 ust. 2 pkt 3 oraz § 146 ust. 1 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez posłużenie się w § 5 pkt 1 lit. d, e i f Regulaminu pojęciem "akcja wystawka", przy braku jednoczesnego zdefiniowania tego pojęcia;

10. art. 4 ust. 2 ustawy, poprzez wskazanie w § 5 pkt 2 Regulaminu sposobu, w jaki właściciel nieruchomości ma gromadzić odpady wielkogabarytowe na własnej nieruchomości;

11. art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i określenie w § 9 ust. 2 Regulaminu pojemności pojemników, w które zostaną wyposażone Punkty Gromadzenia Odpadów, poprzez posłużenie się tak zwanymi "widełkami", a więc przy wskazaniu także pojemności maksymalnej, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, iż regulamin powinien określać minimalną pojemność pojemników lub worków;

12. art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i określenie w § 11 pkt 1 lit. a Regulaminu pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów na terenach przeznaczonych do użytku publicznego na chodnikach, przystankach komunikacji publicznej w parkach w postaci koszy na śmieci poprzez posłużenie się tak zwanymi "widełkami", a więc przy wskazaniu także pojemności maksymalnej, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, iż regulamin powinien określać minimalną pojemność pojemników lub worków;

13. art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy, poprzez przyjęcie przez Gminę w § 13 pkt 3 Regulaminu, że szczelny zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomowa oczyszczalnia ścieków powinny być zlokalizowane w sposób umożliwiający dojazd pojazdu asenizacyjnego, podczas gdy zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy regulamin określa tylko częstotliwości i sposób pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego, a nie sposób zlokalizowania tych zbiorników;

14. art. 4 § 2 pkt 6 ustawy w związku z § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez nałożenie na osoby utrzymujące zwierzęta domowe w § 21 Regulaminu obowiązku ponoszenia pełnej odpowiedzialności za zachowania tych zwierząt, co stanowi powtórzenie regulacji zawartych w innych ustawach;

15. art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy i § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie na właścicieli psów w § 22 ust. 2 i 3 Regulaminu ograniczeń w zakresie możliwości zwolnienia psa ze smyczy na terenie przeznaczonym do użytku publicznego, co stanowi powtórzenie regulacji zawartej w ustawie o ochronie zwierząt;

16. art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej, jak również naruszenie § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" i zbędne wskazanie w § 23 ust. 3 pkt 1 Regulaminu, że na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod warunkiem posiadania budynków gospodarskich przeznaczonych do hodowli zwierząt, spełniających wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81), a także zbędne wskazanie w § 23 ust. 4 Regulaminu, że osoby prowadzące chów zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej zobowiązane są przestrzegać przepisów sanitarno- epidemiologicznych, co stanowi powtórzenie regulacji zawartej w aktach prawa powszechnie obowiązującego;

17. art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w § 23 ust. 3 pkt 2 Regulaminu i zobowiązanie osób utrzymujących zwierzęta gospodarskie do prowadzenia hodowli w sposób niebędący uciążliwym dla środowiska, z ograniczeniem emisji, co stanowi nieuprawnioną ingerencję w stosunki sąsiedzkie;

18. art. 4 ust. 1 i 2 pkt 7 ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez zobowiązanie w § 23 ust. 5 Regulaminu hodowców pszczół do ustawiania uli w odległości co najmniej 10 m od granicy nieruchomości w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, co stanowi nieuprawnioną ingerencję w stosunki sąsiedzkie;

19. art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez zobowiązanie w § 24 Regulaminu jedynie właścicieli zwierząt gospodarskich wykorzystywanych do celów leczniczo-sportowo-rekreacyjnych do usuwania odchodów zwierzęcych, pozostałości karmy lub ściółki pozostawionych na ulicy, na placach i innych miejscach publicznych, podczas gdy określone w art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczą właścicieli wszelkich zwierząt gospodarskich i nie przewidują możliwości ograniczenia obowiązku usuwania wskazanych nieczystości do pewnego rodzaju zwierząt.

Wskazując na powyższe, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów przedmiotowej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...], reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła o jej oddalenie w zakresie dotyczącym stwierdzenia nieważności § 2 ust. 1 pkt 1) i 6) oraz ust. 4, § 4 pkt 6) i 7), § 5 pkt 1) lit. d), e) i f), § 11 pkt 1) lit. a), § 13 pkt 3), § 23 ust. 3 pkt 1) i 2), ust. 4 i 5 oraz § 24, pozostawiając skargę do uznania Sądu w pozostałym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie w części.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 147 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5) i 6), stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, z kolei z jej art. 94 wynika, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, zaś zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.

W myśl art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Natomiast rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) mówi w § 6, że przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Z kolei z § 8 ust. 2 pkt 3) w związku z § 143 tego rozporządzenia, wynika, że w aktach prawa miejscowego należy unikać posługiwania się nowo tworzonymi pojęciami lub strukturami językowymi, chyba że w dotychczasowym słownictwie polskim brak jest odpowiedniego określenia. Natomiast § 118 w związku z § 143 rozporządzenia wskazano, że w aktach prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. W końcu § 146 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia stanowi, że w akcie normatywnym formułuje się definicję danego określenia, jeżeli znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały (Dz. U. z 2016 r. poz. 250), regulamin miał określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony)

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Przepisy powyższe uległy zmianie z dniem 6 września 2019 r. z mocy art. 1 pkt 4) ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579). Jednocześnie na podstawie art. 9 ust. 1 tej ustawy w pierwotnym brzmieniu, rada gminy była obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach w brzmieniu dotychczasowym do przepisów tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, tj. do 6 września 2020 r.

Zwrócić też należy uwagę, że [...] listopada 2019 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie [...], której załącznikiem był "Regulamin utrzymania czystości i porządku w Gminie [...]". W § 2 tej uchwały wskazano, że traci moc uchwała w tym samym przedmiocie, tj. zaskarżona. W dalszej kolejności, [...] kwietnia 2020 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie [...], której załącznikiem jest "Regulamin utrzymania czystości i porządku w Gminie [...]", a w § 2 tej uchwały wskazano, że traci moc uchwała w tym samym przedmiocie nr [...]z dnia [...] listopada 2019 r.

Zważywszy na powyższe, ocena zaskarżonej uchwały miała znaczenie wyłącznie historyczne, a jednocześnie zarzuty sformułowane w skardze co do uchwały już nieobowiązującej odnoszą się do przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w znowelizowanym brzmieniu, co jednak w zasadniczej części nie wpływa na meritum sprawy, gdyż zmiana ustawy sprowadza się to do nowej systematyki art. 4 ust. 2, z wyjątkiem kwestii związanych z rozszerzeniem sposobu zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości o worki.

Skarga dotyczy następujących przepisów Regulaminu:

1. § 2 ust. 1. Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku na terenie nieruchomości poprzez:

pkt 1) wyposażenie nieruchomości w pojemniki i worki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie ich w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (...);

pkt 2) umieszczenie pojemników i worków do zbierania odpadów komunalnych w miejscach nie stanowiących utrudnienia dla mieszkańców, sąsiadów, użytkowników dróg itp. oraz dostępnych dla przedsiębiorcy uprawnionego do odbierania odpadów komunalnych, zwanego dalej przedsiębiorcą;

pkt 4) dbanie o czystość i porządek na terenie nieruchomości także poprzez utrzymanie jej należytego stanu sanitarno-higienicznego, w szczególności w rejonie przylegającym do pojemników poprzez niedopuszczanie do zalegania odpadów na ziemi;

pkt 6) usuwanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części tych nieruchomości, które służą do użytku publicznego, w sposób zapewniający należytą ich czystość, z wyłączeniem miejsc na których jest dopuszczalny płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych z zachowaniem następujących warunków:

lit. a) dopuszcza się możliwość pryzmowania śniegu i lodu na krawędzi chodnika lub w pasie zieleni (do czasu ich uprzątnięcia), w sposób nie utrudniający ruchu pieszym,

lit. b) zakazuje się wyrzucania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń na jezdnię.

ust. 4. Naprawy pojazdów poza warsztatami samochodowymi mogą być przeprowadzane w obrębie nieruchomości, jeżeli nie spowodują zanieczyszczenia wód, gleby i powietrza oraz uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.

ust. 5. Mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się wyłącznie w miejscach dozwolonych, tj. na terenie nieruchomości niesłużących do użytku publicznego, z zastrzeżeniem, że powstające ścieki odprowadzane są do kanalizacji sanitarnej lub gromadzone w szczelnych zbiornikach bezodpływowych; w szczególności ścieki takie nie mogą być odprowadzane bezpośrednio do zbiorników wodnych lub do ziemi oraz do kanalizacji deszczowej.

2. § 4. Ustala się następujące zasady w zakresie prowadzenia selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych:

pkt 4) odpady zielone i odpady kuchenne ulegające biodegradacji mogą być kompostowane w przydomowych kompostownikach pod warunkiem zapewnienia prawidłowego przebiegu procesu kompostowania w warunkach tlenowych oraz braku uciążliwości dla otoczenia;

pkt 6) odpady opakowaniowe należy zbierać w taki sposób, aby nie były one zanieczyszczone w szczególności resztkami żywności, tłuszczami, olejami, farbami itp.;

pkt 7) odpady opakowaniowe z papieru, metali, tworzyw sztucznych oraz opakowania wielomateriałowe należy w miarę możliwości trwale zgnieść przed ich włożeniem do pojemnika lub worka;

pkt 10) dopuszcza się zagospodarowanie drobnego gruzu budowlanego do utwardzenia lub naprawy zniszczonych dróg o nawierzchni gruntowej, po wcześniejszym uzgodnieniu z właścicielem lub zarządcą drogi;

3. § 5. Szczegółowe zasady prowadzenia selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie wielorodzinnej do sześciu lokali:

pkt 1) właściciele nieruchomości zobowiązani są do selektywnego zbierania odpadów komunalnych według następujących zasad:

lit. d) zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny należy przekazywać do punktów zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, do punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub podmiotom prowadzącym okresowe akcje zbierania tych odpadów ("akcja wystawka"),

lit. e) odpady wielkogabarytowe oraz zużyte opony należy przekazywać do punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub podmiotom prowadzącym okresowe akcje zbierania tych odpadów ("akcja wystawka"),

lit. f) odpady budowlane, rozbiórkowe i poremontowe, wytwarzane w ramach remontów prowadzonych we własnym zakresie należy samodzielnie dostarczyć do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w ramach zryczałtowanej opłaty w ilości do 2m3 w roku, a odpady poremontowe wielkogabarytowe mogą być przekazywane podmiotom prowadzącym okresowe akcje zbierania tych odpadów ("akcja wystawka");

pkt 2) odpady wielkogabarytowe należy zbierać w miejscu nieutrudniającym korzystania z nieruchomości oraz terenów do niej przyległych i umożliwiającym łatwy dostęp podmiotowi odbierającemu odpady komunalne. Odpady te powinny być gromadzone nie wcześniej niż 24 godziny przed wyznaczonym terminem odbioru, uzgodnionym z organizatorem zbiórki.

4. § 9. ust. 2. Punkty Gromadzenia Odpadów (PGO), których utworzenie dopuszcza się dla terenów rekreacyjnych i ogródków działkowych, zostaną wyposażone w pojemniki 1100 litrów – 7000 litrów.

5. § 11. Określa się rodzaje pojemników do zbierania odpadów na terenach przeznaczonych do użytku publicznego:

pkt 1) chodnikach, przystankach komunikacji publicznej, w parkach:

lit. a) kosze uliczne o pojemności od 35 do 70 litrów.

6. § 13. Ustala się zasady rozmieszczania urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych i gromadzenia nieczystości płynnych:

pkt 3) szczelny zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomowa oczyszczalnia ścieków powinny być zlokalizowane w sposób umożliwiający dojazd pojazdu asenizacyjnego.

7. § 21. Osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane do zachowania bezpieczeństwa i środków ostrożności, zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do użytku publicznego; ponoszą też pełną odpowiedzialność za zachowanie tych zwierząt.

8. § 22.

ust. 2. Zwolnienie psa ze smyczy jest dozwolone jedynie w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi i tylko w sytuacji, gdy posiadacz psa ma możliwość sprawowania kontroli nad jego zachowaniem. Pies, zwolniony ze smyczy musi posiadać nałożony kaganiec.

ust. 3. Zwolnienie psów ze smyczy jest dozwolone wyłącznie na terenie nieruchomości należycie ogrodzonej, w sposób uniemożliwiający jej opuszczenie przez psa i wykluczający dostęp osób trzecich.

9. § 23.

ust. 3. Na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod następującymi warunkami:

pkt 1) posiadania budynków gospodarskich przeznaczonych do hodowli zwierząt spełniających wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81);

pkt 2) wszelka uciążliwość hodowli dla środowiska, w tym emisje będące jej skutkiem zostaną ograniczone do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona.

ust. 4. Prowadzący chów zwierząt gospodarskich na terenach wymienionych w ust. 3. zobowiązani są przestrzegać przepisów sanitarno-epidemiologicznych.

ust. 5. Hodowcy pszczół, zobowiązani są ustawiać ule w odległości co najmniej 10 m od granicy nieruchomości w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich.

10. § 24. Właściciele zwierząt gospodarskich wykorzystywanych do celów leczniczo-sportowo-rekreacyjnych mają obowiązek usuwania odchodów zwierzęcych, pozostałości karmy lub ściółki pozostawionych na ulicach, placach i innych miejscach publicznych.

Sąd podzielił stanowisko skarżącego, co do części przepisów zaskarżonej uchwały.

Jeżeli chodzi o § 2 ust. 1 pkt 1) Regulaminu, to w istocie stanowił on powtórzenie art. 5 ust. 1 pkt 1) ustawy, zawartego w jej Rozdziale 3 zatytułowanym "Obowiązki właścicieli nieruchomości". Regulacja ta nie jest więc objęta delegacją z art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy, a ponadto stanowi powtórzenie innego przepisu prawa powszechnie obowiązującego.

W odniesieniu do § 2 ust. 1 pkt 4), to zwrócić należy uwagę, że wykraczał on poza delegację ustawową, bowiem art. 4 ust. 2 ustawy nie dawał podstaw do nałożenia obowiązku dbania o czystość i porządek na terenie nieruchomości także poprzez utrzymanie jej należytego stanu sanitarno-higienicznego, w szczególności w rejonie przylegającym do pojemników. Dopiero dodanie art. 4 ust. 2 pkt 2a) nowelizacją ustawy dokonaną ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) pozwoliło na określenie w regulaminie, że miejsca gromadzenia odpadów mają być utrzymane w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym.

Również § 4 pkt 6) i 7) Regulaminu stanowiły przekroczenie delegacji ustawowej przez ustanowienie nakazów zbierania wskazanych w nich rodzajów odpadów niezanieczyszczonych i trwale zgniecionych. Ustawa nie upoważnia do formułowania tego typu nakazów.

Podobnie § 4 pkt 10) Regulaminu narusza art. 4 ust. 2 ustawy, który nie upoważnienia do regulowania kwestii zagospodarowania drobnego gruzu budowlanego do naprawy i utwardzania dróg.

W odniesieniu do § 9 ust. 2, to zwrócić należy uwagę, że art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy stanowił jedynie o minimalnej pojemności, nie dając radom gmin możliwości ustalania pojemności maksymalnej lub jak to wskazano w kwestionowanym przepisie – "widełkowo". Stąd też w tym przypadku organ przekroczył delegację ustawową.

To samo dotyczy § 11 pkt 1) lit. a) Regulaminu, gdzie również określono pojemność koszy ulicznych "od-do", zamiast poprzestać na pojemności minimalnej.

Z kolei § 13 ust. 3 Regulaminu naruszał art. 4 ust. 2 pkt 3) ustawy, który nie daje uprawnienia do określenia lokalizacji szamb i przydomowych oczyszczalni, a tylko do ustalenia częstotliwości ich opróżniania.

Co do § 21 oraz § 22 ust. 2 i 3, to stanowiły one powtórzenie art. 77 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2019 r. poz. 821 ze zm.), art. 431 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), a także art. 10a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856 ze zm.). Tym samym kwestionowane przepisy Regulaminu naruszały art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy, przekraczając delegację ustawową.

§ 23 ust. 3 pkt 1) i ust. 3 Regulaminu naruszały art. 4 ust. 2 pkt 7) ustawy. pierwszy z kontestowanych przepisów zbędnie odnosił się do posiadania budynków gospodarskich, zaś drugi zbędnie zobowiązywał do przestrzegania przepisów sanitarno-epidemiologicznych, bowiem stanowią o tym normy prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim powołanej wyżej ustawy o ochronie zwierząt.

W odniesieniu do § 23 ust. 5 stwierdzić należy, że naruszał on zasadę proporcjonalności, a w konsekwencji art. 4 ust. 2 pkt 7) ustawy. W istocie ten przepis Regulaminu arbitralnie narzucał warunek niemożliwy do spełnienia dla części nieruchomości, które musiałyby mieć wymiary co najmniej po ponad 20 metrów szerokości i długości. Nie wiadomo przy tym jakimi przesłankami kierował się organ stanowiący ustalając wymóg takiej, a nie innej odległości od granicy nieruchomości, w szczególności odpowiedzi na to pytanie nie daje odpowiedź na skargę.

Wreszcie § 24 Regulaminu także był naruszeniem powołanego ostatnio przepisu ustawy, z którego nie wynikało ograniczenie obowiązku usuwania odchodów zwierzęcych, pozostałości karmy lub ściółki tylko do zwierząt gospodarskich wykorzystywanych do celów leczniczo-sportowo-rekreacyjnych. Ustawa nie różnicowała w żaden sposób rodzajów zwierząt gospodarskich, zaś w niniejszym przypadku doszło do nieuprawnionego zawężenia ich kręgu.

W ocenie Sądu, zasadne były zatem zarzuty względem przedstawionych wyżej § 2 ust. 1 pkt 1) i pkt 4), § 4 pkt 6), pkt 7) i pkt 10), § 9 ust. 2, § 11 pkt 1 lit. a), § 13 ust. 3, § 21, § 22 ust. 2 i ust. 3, § 23 ust. 3 pkt 1) oraz ust. 4 i ust. 5, a także § 24 – załącznika do zaskarżonej uchwały.

Z uwagi powyższe, na podstawie art. 147 § 1 ppsa, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanej części, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. sentencji.

W ocenie Sądu, pozostałe zarzuty skargi były chybione. Dotyczy to § 2 ust. 1 pkt 2) i 6) lit. a) i b), a także ust. 4 i 5, § 4 pkt 4), § 5 pkt 1) lit. d), e) i f) oraz pkt 2, jak też § 23 ust. 3 pkt 2).

Przede wszystkim, zobowiązanie właścicieli nieruchomości do umieszczenia pojemników i worków do zbierania odpadów komunalnych w miejscach niestanowiących utrudnienia dla mieszkańców, sąsiadów, użytkowników dróg itp. oraz dostępnych dla przedsiębiorcy uprawnionego do odbierania odpadów komunalnych – stanowiło wypełnienie delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 2) ustawy, więc § 2 ust. 1 pkt 2) Regulaminu nie stanowi jego naruszenia.

Zdaniem Sądu, nie był niedookreślony, ani nieostry § 2 ust. 1 pkt 6) przez posłużenie się pojęciem "należytej czystości". Wprawdzie przepis ten był określony dosyć ogólnie, ale w sposób prosty, jasny i zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy. Pojęcie to odnosi się bowiem do powszechnego rozumienia i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych, zwłaszcza że dalsze jednostki redakcyjne, tj. lit. a) i b) – precyzowały warunki utrzymania czystości i porządku, stanowiąc dopuszczalne i wręcz konieczne uszczegółowienie delegacji ustawowej. Na marginesie zauważyć trzeba, że formułując zarzut w tej mierze, skarżący odnosi się do brzmienia ustawy obowiązującego od 6 września 2019 r. w sytuacji, gdy zaskarżona uchwała została podjęta według jej brzmienia przed tą datą i stanowił o tym art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. b).

Także zarzut względem § 2 ust. 4 i 5 odnosi się do brzmienia ustawy sprzed 6 września 2019 r., więc skarżący winien odwołać się do jej art. 4 ust. 2 pkt 1) lit. c). Ustalenie, że naprawy pojazdów poza warsztatami samochodowymi mogły być przeprowadzane w obrębie nieruchomości, jeżeli nie powodowały uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, zaś mycie pojazdów samochodowych poza myjniami mogło odbywać się wyłącznie na terenie nieruchomości niesłużących do użytku publicznego – również nie przekraczało delegacji ustawowej, gdyż stanowiło jej niezbędne uszczegółowienie.

Z kolei § 4 pkt 4 Regulaminu nie stanowił ingerencji w stosunki sąsiedzkie, bowiem odnosił się wynikającej z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) możliwości kompostowania odpadów, a nie nakładał obowiązek w tym względzie, zaś określenie ogólnych warunków tego procesu było niezbędne, zwłaszcza że zawierało ogólne dyrektywy, a nie konkretne nakazy lub zakazy.

Sąd nie uznał także za zasadny zarzut dotyczący § 5 pkt 1) lit. d), e) i f). Z przepisów tych wynikało, że wskazane w nich rodzaje odpadów mogły być przekazane podmiotom prowadzącym okresowe akcje ich zbierania, na co użyto pojęcia "akcja wystawka", więc wbrew twierdzeniom skarżące przepisy te definiowały to pojęcie, które zresztą w powszechnym języku nie budzi żadnych wątpliwości.

Natomiast wskazanie w § 5 pkt 2) Regulaminu sposobu, w jaki miały być zbierane odpady wielkogabarytowe było dopuszczalne, zwłaszcza że sposób ten określony był ogólnie i zabezpieczał przed zbyt długim składowaniem takich odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych.

Wreszcie § 23 ust. 3 pkt 2) nie stanowił żadnej ingerencji w stosunki sąsiedzkie, gdyż przepis ten wprost zakładał ograniczenie jego regulacji do nieruchomości, na których prowadzona była hodowla zwierząt gospodarskich.

W związku z powyższym, skarga w pozostałej części podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 151 ppsa.