Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 871/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. spraw ze skarg M. S.A. z siedzibą w L. na decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od listopada 2003 r., do sierpnia 2004 r. i za listopad 2004 r. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. S.A. z siedzibą w L. kwotę 20.210 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy dwieście dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Prezes Zarządu PFRON) dwoma decyzjami z [...] września 2010r. określił M. z siedzibą w Ł. ( “Skarżąca") wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) za listopad 2004 r. w kwocie 83.399,20 zł. oraz za listopad i grudzień 2003r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwie, lipiec, sierpień 2004r. w łącznej kwocie [...] zł.

Postanowieniami z [...] października 2004r. oraz [...] stycznia 2005r.. wszczęto postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań za ora od listopada do sierpnia 2004 oraz za lisotpad 2004r. w trakcie którego dokonano analizy deklaracji i wpłat na PFRON za ten okres. Decyzjami z [...] listopada 2004r. oraz [...] lutego 2005r. Prezes Zarządu PFRON określił wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za listopad 2004 r. oraz za okes os listopada do sierpnia 2004r. we wskazancyh wyżej kwotach. Wskutek złożonych przez Skarżącą odwołań decyzjami z [...] kwietnia 2010r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił zaskarżone decyzje Prezesa Zarządu PFRON i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto organ I instancji wskazał, że z informacji uzyskanej od PFRON wynika, iż od momentu wydania postanowień z [...] października 2004r. i [...] stycznia 2005r. zobowiązania i zaległości za okres od listopada 2003 do sierpnia 2004 r. i z alistopad 2004r. nie uległy zmianie, a Skarżąca w piśmach z 24 maja 2010r. nie wniosła zastrzeżeń co do wysokości kwoty zobowiązania za okres od listopada 2003 do sierpnia 2004 r. i z alistopad 2004r.

Mając zatem na uwadze treść art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 21 § 3 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p." oraz art. 21 ust. 1-2 i art. 49 ust. 1-2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) – dalej: “ustawa o rehabilitacji", a także uwzględniając art. 191 i art. 192 O.p. organ ocenił, że dokonane rozliczenie deklaracji i wpłat jest właściwe. Prawidłowe wyliczenie kwoty zobowiązań na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji za okres od listopada 2003 do sierpnia 2004 r. i za listopad 2004r. przez pracodawcę zobowiązanego do wpłat na PFRON wynosi zatem odpowiednio łącznie [...] zł. oraz [...] zł. Wobec niedokonania przez Skarżącą należnych wpłat w terminach wynikających z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, zaległość z tego tytułu wynosiła odpowiednio łącznie [...] zł. oraz [...] zł.

W odwołaniu od powyższych decyzji Skarżąca wniosła o ich uchylenie i umorzenie postępowania.

W ocenie Skarżącej wskazane w decyzjach zobowiązania wygasły wraz z odsetkami na skutek przedawnienia na podstawie art. 68, ewentualnie art. 70 § 1 O.p. Wszczęte wobec niej postępowania egzekucyjne nie spowodowały bowiem przerwania biegu terminu przedawnienia, z uwagi na fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie których zostało wszczęte (decyzje ta – jak wskazała Skarżąca - nigdy nie zostały jej doręczona).

Ponadto Skarżąca podniosła, iż wbrew stanowisku Prezesa PFRON, wniosła zastrzeżenia co do wysokości zobowiązań określonych w decyzji i zajęła stanowiska w sprawie, które zostało przedstawione w toku postępowania w pismach z 24 maja 2010 r., jednak Prezes PFRON w ogóle nie odniósł się do przedstawionych przez nią twierdzeń i dowodów.

Skarżąca wskazała rownież, iż wysokość zobowiązania mogła zostać ustalona na podstawie dokonywanych przez nią deklaracji miesięcznych wpłat na PFRON, które sporządzone zostały w sposób wadliwy. Nie uwzględniono w nich bowiem poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co miało istotny wpływ na wysokość zobowiązania wobec PFRON, a w konsekwencji na wysokość zobowiązania określonego zaskarżaną decyzją.

Decyzjami z [...] stycznia 2011r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.

Organ wyjaśnił, iż wysokość zobowiązań za okres od listopada 2003r. do sierpnia 2004r. oraz za listopad 2004 r. została wyliczona przez samą Skarżącą w złożonych deklaracjach. W ocenie organu nie można dać wiary informacjom Skarżącej, z których wynika, że deklaracje Skarżącej złożone zostały w sposób wadliwy. Skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą wielokrotnie przed okresem, którego dotyczy niniejsze postępowanie, składała deklaracje jako zobowiązana do wpłat na PFRON, co znajduje potwierdzenie w pismach Skarżącej z 24 maja 2010 r. W ocenie organu, jako profesjonalista, miała więc świadomość możliwości obniżenia wpłat na PFRON w przypadku zatrudniania osób niepełnosprawnych. Fakt zatrudnienia takich osób nie został jednak wykazany w złożonych deklaracjach. Z związku z powyższym, w opinii organu brak jest przesłanek do uznania, że sporządzone przez Skarżącą deklaracje (w których kwoty są tożsame z kwotami określonymi przez PFRON) zostały sporządzone w sposób wadliwy. Dodatkowo organ podkreślił, że Skarżąca informując o nieuwzględnieniu osób niepełnosprawnych w składanych deklaracjach, nie wskazała żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności.

Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącej o wygaśnięciu zobowiązań z uwagi na ich przedawnienie. Wyjaśnił, iż decyzjami z [...] listopada 2004r. oraz [...] lutego 2005r organ I instancji określił wysokość zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od listopada 2003 do sierpnia 2004 r. i za listopad 2004r. Z uwagi na nie dokonanie przez Skarżącą wpłat ten sam organ wystawił tytuły wykonawcze, na podstawie których zostały zajęte rachunki bankowe Skarżącej. Ponadto organ wskazał, że zarówno wystawienie tytułów wykonawczych, jak i dokonanie zajęcia rachunku bankowego nastąpiło w okresie przed uchyleniem decyzji organu I instancji, a zatem istniała podstawa prawna do dokonania tych czynności. Powyższe w ocenie organu oznacza, że zobowiązanie Skarżącej nie przedawniło się, gdyż został przerwany bieg terminu przedawnienia.

Dodatkowo organ wskazał, iż uchylenie decyzji organu I instancji nie oznacza zakończenia postępowania, które trwa nadal, aż do jego zakończenia prawomocną decyzją. Decyzją zaś z [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzje organu I instancji z [...] listopada 2004r. oraz [...] lutego 2005r i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniósł również, iż decyzji administracyjnej przysługuje domniemanie legalności, co oznacza, że do chwili jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności decyzja może być wykonywana przez stronę uprawnioną.

Ponadto organ ustosunkowując się do twierdzenia Skarżącej o wskazanych w piśmie z 24 maja 2010 r. dowodach wyjśnił, iż w pismach tych Skarżąca przywołała m.in. odpisy złożonych przez nią deklaracji, których ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie podważa.

W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, zaskarżone decyzje zostały wydane w sposób prawidłowy, z zachowaniem zasad postępowania i brak jest podstaw do ich uchylenia.

W skardze na powyższe decyzje Skarżąca wniosła o stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 i pkt 3 O.p., ewentulanie o ich uchylenie oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:

- art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w takiej samej wysokości jaka wynikała ze złożonej deklaracji, podczas gdy na podstawie art. 21 § 3 O.p. organ jest uprawniony wyłącznie do określenia wysokości należności publicznoprawnej w wysokości innej niż wskazana przez zobowiązanego, wobec czego nie istnieje podstawa prawna do wydania rozstrzygnięcia, które będzie powielało złożoną deklarację, a na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 O.p. nieważna jest decyzja, która została wydana bez podstawy prawnej; rozstrzygnięciu takiemu można jednocześnie zarzucić rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w przypadku, w którym sąd administracyjny uznałby, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza wydanie decyzji bez jakiejkolwiek podstawy prawnej;

- art. 70 § 1 O.p. oraz art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., ponieważ czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone na podstawie decyzji, która została uchylona, a postępowanie egzekucyjne zostało następnie umorzone; wobec powyższego nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, a zaskarżona decyzja została wydana po jego upływie, a zatem jej wydanie było niedopuszczalne; powinnością organu było umorzenie postępowania na podstawie art. 208 § 1 O.p.;

- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez brak podjęcia działań służących prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej oraz naruszenie podstawowych reguł postępowania dowodowego polegające na niezebraniu materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko organu w sytuacji, gdy jedyną przesłanką do określenia wysokości zobowiązania było oświadczenie Spółki zamieszczone w deklaracji, a żaden inny dowód nie został przeprowadzony.

W odpowiedzi na skargi Minister Pracy i Polityki Społecznej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o ich oddalenie.

W toku rozprawy w dniu 17 listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do treści art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.), połączył sprawy wynikające z obu opisanych wyżej skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

Ponadto wskazać należy na obowiązującą w postępowaniu sądowo - administracyjnym zasadę, iż sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Podstawą wyroku mogą więc być tylko takie ustalenia organu, które są odpowiednio udokumentowane, a także takie, które znajdują odzwierciedlenie w aktach postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organ. Zasada ta koresponduje z art. 187 § 1 O.p., według którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zebrane dowody, na podstawie których wydano decyzję, powinny być zawarte w aktach postępowania.

Skargi analizowane według powyższych kryteriów okazały się uzasadnione, aczkolwiek sąd nie podzielił wszystkich podniesionych w nich argumentów.

Odnosząc się do oceny legalności zaskarżonych decyzji oraz zarzutów podnoszonych przez Skarżącą w pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na PFRON Spółki. Skarżąca stawia zarzut upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z odpowiednio końcem 2008r. w części dotyczącej zobowiązań za 2003r. i z końcem 2009r. w części dotyczącej zobowiązań do wpłat za poszczególne miesiące 2004r

Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak stanowi natomiast § 4 cytowanej normy, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.

Sąd zauważa, iż w aktach sprawy znajdują się jedynie nie poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów, dotyczące prowadzonej przez organ I instancji korespondencji z urzędem skarbowym w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej na podstawie wystawionych wobec niej tytułów wykonawczych. W aktach sprawy nie ma żadnych innych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby dokonanie weryfikacji prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Sąd wyjaśnia, że kwestię wszczęcia postępowania egzekucyjnego normuje art. 26 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm., dalej zwane "u.p.e.a."). Z treści tego przepisu wynika, że do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dochodzi w dwojaki sposób z chwilą albo doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (w rozpoznawanej sprawie Skarżącej), albo doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie to nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Z powyższego wynika, że wszczęcie egzekucji w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (np. bankowi) zawiadomienia o zajęciu jest skuteczne, jeżeli poprzedza doręczenie zobowiązanemu (podatnikowi) odpisu tytułu wykonawczego. Innymi słowy wszczęcie egzekucji zawsze wymaga doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis powyższy, różnicuje jedynie datę wszczęcia egzekucji w zależności od tego, czy wcześniej doręczono zawiadomienie o zajęciu, czy też odpis tytułu wykonawczego. Pozwala to przyjąć, że o ile doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego – dokonane wcześniej zajęcie wierzytelności (prawa majątkowego) uczynione zostało w ramach egzekucji administracyjnej. Taki też był cel wprowadzenia tego przepisu.

Z akt administracyjnych spraw nie wynika tymczasem, że w odniesieniu do zobowiązań z tytułu składek na PFRON za okres od listopada 2003 do sierpnia 2004 i z listopad 2004r., mimo wystawienia tytułów wykonawczych, doszło do ich doręczenia Skarżącej. Takim dowodem nie może być nie poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pisma od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. informująca, iż w dniu 30 października 2009 r. zajęto rachunki bankowe Skarżącej, a następnie w dniach 2 listopada 2009 r. i 3 listopada 2009 r. doręczono odpisy tytułów wykonawczych wraz z zajęciami. Trudno zatem uznać, że organy administracji obu instancji badały kwestię wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób, który odpowiadał treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie posiadanych akt sprawy nie może stwierdzić, że w odniesieniu do należności objętych tytułami wykonawczymi za wrzesień 2004 r. nie doszło do przedawnienia zobowiązań Spółki oraz czy czynności egzekucyjne, o których powiadomiono Skarżącą, zostały podjęte przed upływem terminu przedawnienia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyraźnie podkreśla, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala ocenić czy decyzje organów były zasadne. Mając natomiast na uwadze obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę czynnego, aktywnego gromadzenia przez organ dowodów (kwestia ciężaru dowodu) oraz obowiązek ich stosownego udokumentowania (art. 191 O.p.) braki w tym materiale musiały doprowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji. Rolą organu odwoławczego będzie zatem wyjaśnienie tej kwestii w sposób odpowiadający art. 187 § 1 O.p. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Jest to ważne do stwierdzenia, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na PFRON Skarżącej za okres od listopada 2003 do sierpnia 2004r. i za listopad 2004r .

Podkreślić przy tym należy, że dla skuteczności przerwania biegu przedawnienia bez znaczenia pozostaje fakt, że decyzje, na postawie których wystawiono tytuły wykonawcze i dokonano czynności egzekucyjnych zostały uchylona w następstwie rozpoznania odwołania Skarżącej. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy uchylenie decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy umożliwia ono prowadzenie postępowania podatkowego i jego kontynuację, nie wywołuje skutków materialno-prawnych jak w przypadku decyzji stwierdzających nieważność decyzji, lecz tylko skutki procesowe. Nie są to skutki ex tunc - a więc powstałe od wydania tej decyzji, lecz ex nunc - a więc powstałe dopiero od dnia jej uchylenia. Oznacza to, że uchylenie tych decyzji nie spowodowało pozbawienia podjętych zgodnie z prawem środków egzekucyjnych ich mocy prawnej oraz skutków prawnych, które zostały przez nie wywołane. Z żadnego przepisu prawa podatkowego ani też przepisów o postępowaniu egzekucyjnym nie wynika, by w takim przypadku skutki prawne występowały z mocy prawa. Chodzi o to, że skutek prawny pozbawiający prawnej skuteczności czynności przerwania biegu terminu przedawnienia nie występuje w przypadku uchylenia decyzji podatkowej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tym samym (o ile nie wchodzą w grę przyczyny wygaśnięcia zobowiązania podatkowego) nie uniemożliwia to organowi podatkowemu ukształtowania na nowo zobowiązania podatkowego, chyba że postępowanie podatkowe zostałoby umorzone jako bezprzedmiotowe. Podobnie rozstrzygnął również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt II FSK 351/05 czy też w wyroku z 18 października 2005 r., sygn. akt II FSK 2390/04.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 21 § 3 O.p., poprzez przyjęcie, że organ jest uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania również w sytuacji, gdy określa zobowiązanie w tej samej wysokości jak wykazane w deklaracji Sąd zauważa, iż zgodnie z przepisem art. 21 § 3 O.p. organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że: podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniami, które nie dotyczą rozpoznawanej sprawy, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości określonej w tym przepisie. Do powyższych wpłat, w myśl art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych, określone w tej ustawie, przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu.

Z gramatycznej wykładni art. 21 § 3 O.p. w związku z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wynika wprost, że w sytuacji, gdy Prezes Zarządu PFRON stwierdzi, że zobowiązany do wpłaty na Fundusz nie dopełni jednego z trzech wymienionych w art. 21 § 3 O.p. obowiązków - wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Fundusz.

Oznacza to, że teza, iż Prezes Zarządu PFRON jest uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania wyłącznie w sytuacji, gdy określa zobowiązanie w innej wysokości niż wykazane w deklaracji, jest błędna i w sposób nieuprawniony zawęża interpretację omawianego przepisu.

Trafne jest natomiast stanowisko, że niedokonanie przez zobowiązanego wpłat na Fundusz, przy jednoczesnym dopełnieniu przez niego pozostałych obowiązków, tj. dokonania samoobliczenia wpłaty, złożenia wymaganej deklaracji uprawnia Prezesa Zarządu PFRON do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt. II FSK 1062/08).

Kolejnym, istotnym w ocenie Sądu naruszeniem, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy jest niewyjaśnienie w sposób prawidłowy kwestii dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania Skarżącej. W odwołaniach i skargach został podniesiony zarzut, iż deklaracje miesięczne wpłat na PFRON dokonywane przez Skarżącą zostały sporządzone w sposób wadliwy, gdyż nie uwzględniono w nich poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co miało istotny wpływ na wysokość zobowiązania Spółki wobec PFRON, a w konsekwencji na wysokość zobowiązania określoną zaskarżaną decyzją Prezesa Zarządu PFRON.

Zdaniem Skarżącej postępowanie organów pozostaje w sprzeczności z zasadą ogólną postępowania podatkowego, zgodnie z którą obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wskazanie faktycznych podstaw dokonanego wymiaru. Skarżąca podnosi zarzut, iż żaden z organów nie przeprowadził żadnego postępowania mającego na celu ustalenie ilości zatrudnionych osób z wyłączeniem zatrudnienia tych osób które nie powoduje powstania obowiązku wpłat na rzecz funduszu. Tym samym w opinii Skarżącej zostały naruszone przepisy art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Sąd podkreśla, że odesłanie w art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji do przepisów O.p. oznaczało bezwzględny obowiązek stosowania zasad określonych w tym przepisie w zakresie prowadzenia postępowania. Wśród tych zasad postępowania w art. 122 O.p. ukształtowana została zasada prawdy obiektywnej. Jest to naczelna zasada postępowania, ma bowiem fundamentalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób przedstawić jej rzeczywisty obraz i uzyskać postawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się w sposób prawidłowy do jednej z zasadniczych kwestii decydujących o sposobie rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, podnoszonej w toku postępowania kwestii sporządzania w sposób wadliwy spornej deklaracji złożonych przez Skarżącą.

Podkreślenia wymaga raz jeszcze, że postępowanie podatkowe wszczynane jest i prowadzone w celu rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Kierując się zasadą prawdy obiektywnej, która została wyrażona w art. 122 O.p. organy podatkowe mają zatem obowiązek podejmować w toku postępowania wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Rozwinięcie zasady prawdy obiektywnej stanowi przepis art. 187 O.p., który formułuje regułę przeprowadzenia postępowania dowodowego, nazwaną zasadą zupełności (kompletności). Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organ, rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć żadnego dowodu (zob. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla: Ustawa - Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Warszawa 2003, s. 497).

Biorąc pod uwagę treść art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ odwoławczy winien uzupełnić materiał dowodowy sprawy o dokumenty źródłowe lub inne dowody (szczegółowe wyjaśnienia Skarżącej na okoliczność sporządzenia spornych deklaracji), które umożliwiłyby dokonanie weryfikacji sposobu obliczenia wysokości zobowiązań Skarżącej z tytułu wpłat na PFRON. Sąd zauważa, iż sporne deklaracje zawierają oświadczenie, iż dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym, a osoba, która wypełnia deklarację jest świadoma odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy przy wypełnianiu deklaracji.

Ustalenia poczynione w postępowaniu dowodowym winny znaleźć z kolei odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, w których organ winien również szczegółowo odnieść się do ewentualnych dowodów przedstawionych przez Skarżącą dotyczących wadliwego sporządzenia deklaracji miesięcznych. Jeżeli w ponownym postępowaniu przeprowadzonym przez organ odwoławczy Skarżąca takowych dowodów nie przedstawi, zasadne będzie przyjęcie, iż sporne deklaracje miesięczne wpłat na PFRON są prawidłowe.

Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje, orzekając o zakresie, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu stosownie do art. 152 p.p.s.a.