Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 818/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22,  art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a  ust. 1,2 i 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7 w zw. z  art. 77;  art.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 4 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), art. 10 i 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454) oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania D. W. (dalej: skarżący) od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. (nr [...]) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie podjęte zostało w ramach następującego stanu faktycznego. Dnia [...] r. na drodze krajowej nr 35 miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki VOLKSWAGEN CARAVELLA o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował skarżący. W dniu kontroli przewoził dwóch pasażerów z J.G. do W. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

Na skutek przeprowadzonej kontroli D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organu I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., (nr [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że o ile należy uznać, iż postępowanie wyjaśniające zostało w istocie przeprowadzone, to wskazać trzeba, iż odbyło się ono z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony (art. 10 Kpa) oraz prawdy obiektywnej (art. 7 w zw. z art. 77 Kpa). Skarżący nie została powiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Ł. T. i tym samym była pozbawiona możliwości zadawania pytań oraz składania wyjaśnień, co stanowi naruszenie art. 79 Kpa.

Wskazano w uzasadnieniu, że także zaplanowane przesłuchanie świadków - pasażerów przewożonych przez skarżącego nie odbyło się. Należy więc przeprowadzić przesłuchanie tych świadków na okoliczności wskazywane przez stronę, albowiem podczas kontroli drogowej zostało to uniemożliwione.

Po ponownym postępowaniu D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] r., (nr [...]) Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględniając odwołanie ponownie uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie ponownie naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 i 79 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uniemożliwiając stronie uczestnictwo w przeprowadzanym dowodzie z przesłuchania świadka Ł. T. Ponadto winien rozważyć w sprawie przesłanki art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Pominięto kwestie przesłuchania świadków – pasażerów.

Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania, D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W odwołaniu skarżący wniósł o umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na niezebranie dowodów uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. W ocenie skarżącego wydana decyzja narusza przepisy prawa procesowego: art. 6, 7 i 8 Kpa oraz opiera się na dowodach, które z mocy prawa są nieważne. Przy przesłuchaniu świadków – pasażerów w dniu kontroli pozbawiono go uprawnień wynikających z art. 79 § 2 Kpa i art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ponadto w ocenie skrzącego kontrola miała miejsce w ramach prawnie zabronionej prowokacji. Przesłuchani świadkowie – pasażerowie nie byli przypadkowymi osobami, które oświadczyły, że chcą jechać w celach biznesowych do Wiednia, byli to detektywi pracujący na zlecenie świadka Ł. T., którzy działali wraz z inspektorami w sposób zaplanowany i w ściśle określonym celu. W aktami sprawy brak rportu detektywów. Tym samym ustalenia opisane w protokole kontroli zostały oparte na fałszywych dowodach, nieodzwierciedlających stanu faktycznego sprawy. Organ oparł decyzję na niewiarygodnych zeznaniach świadków - nasłanych prowokatorów, wbrew przepisom prawa i niedopuszczeniu przeciwdowodów.

Po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. organ drugiej instancji utrzymał w mocy powyższą decyzję organy pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, po wskazaniu przepisów regulujących transport drogowy w przedmiotowej sprawie i stwarzających podstawę prawną wymierzana kary, organ odwoławczy podniósł, że niewątpliwym jest fakt, iż podczas kontroli w dniu [...] r. zatrzymano do kontroli skarżącego, który przewoził dwóch mężczyzn. Przesłuchani jako świadkowie – przewożeni pasażerowie oświadczyli, iż jadą do Wiednia z J. G. i szukając transportu otrzymali numer telefonu do firmy zajmującej się przewozem osób. Telefonicznie ustalili, że za przedmiotowy kurs uiszczą opłatę w wysokości po 140 złotych lub po 35 euro.

Podniesiono w uzasadnieniu, że powyższy stan faktyczny wskazywał, że skarżący wykonywał usługę przewozową, tj. międzynarodowy transport drogowy osób z J. G. do W. Zaistniała więc przesłanek do uznania, że w dniu [...] r. faktycznie doszło do naruszenia prawa polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Podkreślono w uzasadnieniu, że wbrew temu, co twierdzi skarżący, stan faktyczny został ustalony nie tylko na podstawie zeznań pasażerów, ale i ustaleń wskazanych w protokole kontroli, który podpisał bez zastrzeżeń. Podniesiono w tym miejscu, iż protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 Kpa, który jest potwierdzeniem tego co zostało w nim zapisane. Skoro kierowca będący jednocześnie stroną nie wniósł uwag do protokołu to znaczy, iż nie miał zastrzeżeń co do prawidłowości dokonanych ustaleń. Natomiast zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, kierowca ma prawo odmówić podpisania protokołu kontroli, co powinno być odnotowane w protokole kontroli wraz ze wskazaniem przyczyn odmowy. Ponadto kontrolowany może również wnosić zastrzeżenie do protokołu kontroli. Skoro kierowca podpisał protokół bez zastrzeżeń, to należy przyjąć, iż miał świadomość jakiego rodzaju dokument podpisuje, czego on dotyczy i na jakie naruszenie wskazuje. Protokół kontroli z samego założenia ma służyć jako podstawowy dowód w sprawie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Wskazano w uzasadnieniu, że wprawdzie skarżący w chwili kontroli nie była przedsiębiorcą, niemniej podniesiono - powołując się na orzecznictwo (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 670/08) - że wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

Stwierdzono w uzasadnieniu, że uchybienia skarżącego w zakresie przestrzegania przepisów o transporcie drogowym nie wynikały z żadnych nadzwyczajnych, nieprzewidzianych okolicznościami zdarzeń. Bowiem niewiedza skarżącego co do obowiązujących przepisów prawa nie może być okolicznością wyłączającą obiektywną odpowiedzialność. Tym samym w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, przewidujący odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej.

Odnosząc się do innych zarzutów wskazano, że kontrola dokonana w dniu 29 marca 2010 r. nie została zainicjowana oraz sprowokowana przez inspektów. Kontrolujący podjęli tylko czynności kontrolne na skutek otrzymanej informacji od obywatela. Powołując się na orzecznictwo (wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., sygn. II GSK 1158/11), wskazano, że nawet skorzystanie przez pracowników administracji z oferty przejazdu skarżącego chociażby w celu sprawdzenia, czy strona wykonuje tę usługę w granicach dozwolonych prawem jest dopuszczalne, a zeznania tych osób złożone w postępowaniu kontrolnym stanowią równoprawny dowód z protokołem kontroli.

W ocenie organu II instancji, D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 Kpa), oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 Kpa. Zatem odwoływanie się skarżącego do naruszenia w toku postępowania art. 6, 7 i 8 Kpa.

Odnośnie wątpliwości związanych z brakiem pełnego materiału dowodowego, wskazano w uzasadnieniu, iż dowód w postaci raportu detektywów niewątpliwie znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy i strona miała możliwość w toku całego postępowania zapoznania się z tym dokumentem. Podniesiono, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do oceny, czy świadkowie będący detektywami naruszyli ustawę o usługach detektywistycznych. Jeśli strona tak uważa, to powinna zwrócić się do właściwego organu nadzorującego tego rodzaju działalność regulowaną

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu, że pozbawiono skarżącego uprawnień wynikających z art. 79 § 2 Kpa i art. 70 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Przesłuchanie świadka Ł.T. w ostateczności miało miejsce w obecności strony, która brała udział w jego przesłuchaniu i zadawała pytania. Natomiast ponowne przesłuchanie zaś świadków – pasażerów nie zostało przez organ I instancji zrealizowane z powodu braku możliwości doręczenia im wezwań. Wskazano w tym miejscu, że co do zasady organ rozpatrujący sprawę nie musi uwzględniać tego wniosku strony

W skardze skarżący podniósł, że prowadzone w sprawie postępowanie narusza przepisy:

- art. 6 Kpa, który mówi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa,

- art. 7 Kpa, który mówi, że w toku postępowania organy administracji państwowej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- art. 8 Kpa, który mówi, m. in. że organy administracji publicznej są obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.

Zarzuciła także prowadzenie kontroli w sposób nieetyczny, poprzez:

Oparcie rozstrzygnięcia sprawy na dowodach, które z mocy prawa są nieważne.

Oparcie kontroli na prawnie zabronionej prowokacji.

Podtrzymał wszystkie zastrzeżenia wniesione w toku postępowania i stwierdził, że stan faktyczny był zupełnie inny, niż wskazany przez organ. Nie świadczył zarobkowej usługi transportowej, zabrał jedynie okazyjnie dwie osoby, nie przyjął od tych osób pieniędzy i nie uzyskał korzyści, była to czynność jednorazowa

Podkreślił w skardze, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] r. oparta była na prawnie zabronionej prowokacji. Bowiem świadek Ł. T. zeznał, iż zatrzymanie było zamierzone, ustalone przy współpracy pomiędzy pracownikami Inspekcji i detektywami przez niego wynajętymi. Zatem w momencie zatrzymania go przez inspektorów mieli oni świadomość, że przesłuchuje podstawionych detektywów, a nie pasażerów jadących do Wiednia.

Dalej podtrzymał stanowisko, że organ I i II instancji oparł rozstrzygnięcie sprawy na dowodach, które z mocy prawa są nieważne. Przy przesłuchaniu świadków – pasażerów w dniu [...] r pozbawiono bowiem go uprawnień wynikających z art. 79 § 2 kpa - prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu i zadawania pytania świadkom, a także z art. 70 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym - wykonywania czynności kontrolnych przez inspektorów (a taką zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy jest czynność przesłuchania świadków), w obecności kontrolowanego. Poprzez to przesłuchanie chciał udowodnić, że świadkowie zeznawali nieprawdę.

Ponadto skarżący podniósł w skardze, że organ II instancji w decyzji z dnia [...]r. pouczył organ I instancji o konieczności przesłuchania świadków – pasażerów, organ I instancji nie wykonał tego zalecenia. Zatem skoro organ I instancji nie jest w stanie przesłuchać świadków w przedmiotowej sprawie, dowody przesłuchania świadków z dnia [...] r. są nieważne z mocy prawa.

W skardze podniesiono także, że nie ma podstaw prawnych do uznania, że protokół kontroli posiada szczególna moc dowodową i nie wniesienie do niego uwag w dniu kontroli uzasadnia pominiecie przeciwdowodów Złożył zastrzeżenia do protokołu pismem z dnia [...] r. Podtrzymał stanowisko, że jego przewóz wykonywany samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 6 osób. niemiał charakteru zarobkowego. Pasażerów przewoził okazyjnie, w celu obniżenia kosztów podróży, a jego podróż do W. nie miała na celu świadczenia usługi przewozu, lecz załatwienie spraw osobistych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko, że okolicznością bezsporną przedmiotowej sprawy jest, że w czasie kontroli skarżący przewoził z J.G. do W. dwóch pasażerów oraz że nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego. Stanowisko, że choć kontrola została zainicjowana na skutek donosu obywatelskiego, nie można uznać by stanowiła, jak twierdzi strona, "niedozwoloną prawnie prowokację". Nie ma bowiem przeszkód, by inspektor transportu drogowego wszczął kontrolę na skutek uzyskanych informacji o prawdopodobnym naruszeniu przepisów ustawy o transporcie drogowym..

Podkreślono, że nie znajduje uzasadnienia zarzut oparcia rozstrzygnięcia na dowodach, które są z mocy prawa nieważne, poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w przesłuchaniu świadków - pasażerów. Bowiem art. 79 § 2 Kpa nie odnosi się do uprawnień podmiotu, który nie stał się jeszcze stroną postępowania. Czynności kontrolne mogą dopiero spowodować wszczęcie postępowania, w którym należy zapewnić stronie czynny udział. Nie można jednak stwierdzić, by uprawnienia określone w art. 79 § 2 k.p.a. znajdowały zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie podjął jeszcze decyzji w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazano także, że ponowne przesłuchanie ww. świadków nie mogło nastąpić z uwagi na brak możliwości doręczenia tym osobom wezwań na przesłuchanie. Podkreślono, że ustalenie, czy pasażerowie rzeczywiście jechali do Wiednia, czy nie, jaki był cel wyjazdu, czy też czy ktoś może potwierdzić ten wyjazd nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podniesiono w odpowiedzi, że postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie to postępowanie administracyjne, a kara pieniężna nałożona na stronę nie stanowi sankcji za naruszenie przepisów prawa karnego czy prawa wykroczeń. Nie ma również podstaw do podważania zachowania detektywów. Czynności kontrolne nie były wykonywane przez detektywów, lecz przez inspektorów transportu drogowego, tj. ustawowo uprawnione do tego osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lic. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli przywołanego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaznaczyć bowiem trzeba, że w pierwszej kolejności Sąd ocenia prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te rzutują na prawidłowość stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

Istota zagadnienia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w oparciu o ustalony stan faktyczny, organy Inspekcji - wobec osoby fizycznej nie będącej przedsiębiorcą - prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity – Dz. U. 2012 r. poz. 1265) – zwanej dalej "ustawą transportową". Idzie głownie o art. 3 ust.1 pkt 1. W myśl którego przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób.

Organ przyjął, że skarżący w dniu kontroli wykonywał zarobkowa usługę przewozowa, tj. międzynarodowy transport drogowy osób z Jeleniej Góry do Wiednia. Potwierdzili to przesłuchani w trakcie kontroli świadkowie – pasażerowie znajdujący się w kontrolowanym samochodzie.

Skarżący stwierdził, że jego przewóz wykonywany samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 6 osób nie miał charakteru zarobkowego. Pasażerów przewoził okazyjnie, w celu obniżenia kosztów podróży, a jego podróż do Wiednia nie miała na celu świadczenia usługi przewozu, lecz załatwienie spraw osobistych. Podniósł, że przy przesłuchaniu świadków – pasażerów w czasie kontroli pozbawiono go uprawnień wynikających z art. 79 § 2 Kpa - prawa brania udziału w przeprowadzeniu dowodu i zadawania pytania świadkom, a także z art. 70 ust. 4 ustawy transportowej - wykonywania czynności kontrolnych przez inspektorów (a taką, zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy transportowej, jest czynność przesłuchania świadków), w obecności kontrolowanego.

Zgodnie z wskazanym art. 70 ust. 4 ustawy transportowej, Inspektor wykonuje czynności kontrolne w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Taką czynnością jest niewątpliwie przesłuchiwanie świadków w trakcie dokonywania kontroli drogowej. Wskazać należy, że art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy transportowej - w wersji obowiązującej w dniu kontroli – stanowił, że w toku kontroli inspektor może przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Przepis nie zawierał żadnych w tym zakresie uwarunkowań, czy ograniczeń co do obecności strony w tych czynnościach. Dopiero z dniem 1 stycznia 2012 r. do art. 73 ustawy transportowej dodany został ust.1a, przez art. 1 pkt 14 ustawy zmieniającej z dnia 16 września 2011 r.(Dz. 2011. Nr 244, poz. 1454), w brzmieniu: "W przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej". Mowa jest tu o możliwości wykluczenia, a nie o wykluczeniu strony.

W świetle powyższych rozwiązań prawnych, mając na względzie, że w rozpatrywanej sprawie kierujący pojazdem był osobą posiadającą tytuł prawny do pojazdu i osobą na którą miała być nałożona kara pieniężna, nie istniały żadne przeszkody aby zapewnić skarżącemu czynny udział w tych czynnościach (przesłuchania świadków), z zastosowaniem uprawnień wynikających z art. 79 § 2 Kpa. Tego w przedmiotowej sprawie nie uczyniono.

Wskazać należy dodatkowo, że w decyzji z dnia [...] r. uchylającej po raz pierwszej decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu kary w wysokości [...] zł, Główny Inspektor Transportu Drogowego jednoznaczne stwierdził, że należy przeprowadzić przesłuchanie tych świadków (pasażerów) na okoliczności wskazywane przez stronę, albowiem podczas kontroli drogowej zostało to skarżącemu uniemożliwione.

W toku dalszego postepowania administracyjnego, jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji tego nie uczynił, a organ odwoławczy nie wykonanie tego zalecenia zaakceptował w dalszym toku postępowania. Nie można bowiem uznać, jako uzasadnienie powyższego zachowania organu Inspekcji, gołosłowne powołanie się na okoliczność, że ponowne przesłuchanie tych świadków w toku postępowania nie mogło nastąpić z uwagi na brak możliwości doręczenia tym osobom wezwań na przesłuchanie.

Podkreślić należy, że dochowanie zasady zawartej w art. 79 § 2 Kpa ma szczególne znaczenie wówczas, gdy organ widzi, że strona podejmuje próby aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, w szczególności gdy kwestionuje wiarygodność i moc środków dowodowych wykorzystanych przez organ. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Skarżący domagał się przesłuchania tych świadków –pasażerów w jej obecności, organ odwoławczy uznał jego racje, nakazując dokonanie takiej czynności. W tej sytuacji jedynie zapoznanie się przez skarżącego z wynikami przeprowadzonego dowodu nie czyni zadość zasadom czynnego i bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu dowodu, w szczególności prowadzi do pozbawienia możliwości zadawania pytań, składania wyjaśnień. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zatem naruszenie art. 79 Kpa, polegające na odebraniu skarżącemu możliwości zweryfikowania dowodu, podważa uznanie tego dowodu przez organ za wiarygodny i powoduje ocenę postępowania dowodowego organu jako arbitralnego.

Jak już wskazano, zeznania tych świadków – pasażerów, był istotna dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie i przyjęcia przez organy inspekcji, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz drogowy osób bez licencji.

Powyższe, zdaniem Sądu, nie pozwala uznać, że w toku postępowania organ inspekcji zbadał istotną okoliczności faktyczną związaną z niniejszą sprawą oraz przeprowadził wszystkie dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 Kpa, 79 kpa), oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. W konsekwencji przedwczesna jest jednoznaczna ocena w zakresie, czy w sprawie miało miejsce wykonywanie przez skarżącego jako osobę fizyczna zarobkowego przewozu osób bez licencji.

W toku dalszego postępowania, organ inspekcji winien w ramach posiadanych środków prawnych doprowadzić do przesłuchać wskazanych świadków w obecności skarżącego, chyba, że jest to obiektywnie niemożliwe. Po tych czynnościach, wypowiedzieć się w przedmiocie istoty sprawy - wykonywania zarobkowego przewóz drogowy osób przez skarżącego.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.