Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1476/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 133
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie Barbara Adamiak NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 827/06 dotyczącego skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach publicznych oraz masy całkowitej pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 827/06 oddalił skargę P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej pojazdem, w którym zostały przekroczone dopuszczalne naciski na osie oraz masa całkowita pojazdu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia organów, które uznał za prawidłowe oraz następującą własną ocenę prawną.

W dniu [...] grudnia 2005 r., na drodze krajowej nr [...], w miejscowości M. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] prowadzony przez J. B.. Po dokonaniu pomiaru nacisku osi i masy całkowitej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś napędową o 6,44 tony (nacisk na oś wynosił 22,44 tony), na pierwszą pojedynczą oś w przyczepie o 2,17 tony (nacisk na oś wynosił 12,7 tony). Masa całkowita pojazdu została przekroczona o 14,66 ton (rzeczywista masa całkowita 56,66 ton). Powyższe dane potwierdzał protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu.

Decyzją z [...] stycznia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) nałożył na właściciela pojazdu P. S. karę pieniężną w wysokości 15 960 zł. Powołany w podstawie przepis za przejazd pojazdami nienormatywnymi nakazuje wymierzenie kary pieniężnej.

W wyniku odwołania od tej decyzji, w którym strona kwestionowała zasadność wymierzenia kary, Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję w dniu [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w przedmiotowym stanie faktycznym, zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach i masy całkowitej pojazdu, określonej w załączniku do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 179, 1486) pod pozycjami: lp. 7 pkt 1 lit. d/ i e/ oraz lp. 7 pkt 9 lit. d/ i e/, lp. 9 pkt 11 lit. c/ na łączną kwotę w wysokości 15 960,00 zł. W jego ocenie argumenty podnoszone przez stronę nie mogą stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność. Nieistotny jest status podmiotu w chwili orzekania przez organy administracji publicznej, gdyż jedynym miernikiem słuszności nałożonej kary jest nienormatywność zatrzymanego do kontroli pojazdu.

Skargę na decyzję ostateczną złożył P. S. wnosząc o jej uchylenie i podając jako podstawy skargi naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których poruszać mogą się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 10 ton w związku z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i naruszenie art. 13g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez błędne zastosowanie tych przepisów do skarżącego, który nie kierował przedmiotowym pojazdem, a kierująca nim osoba nie była jego pracownikiem. Kierujący pojazdem otrzymał polecenie przywozu drzewa jedynie w dopuszczalnym tonowo rozmiarze. Niewyjaśniona została sprawa winy za przeładowanie samochodu. Wobec nieprowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego w dacie wydania decyzji obu instancji nie ma do niego zastosowania art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz załącznik do ustawy nowelizującej.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, iż organy prowadząc postępowanie i wydając decyzją nie uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, rozpatrzyły go, wydały trafną decyzję i przedstawiły argumentacją na poparcie zajętego stanowiska.

Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skarżącego decyzje organów obu instancji nie naruszają też przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 13g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmian niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1486) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których poruszać się mogą pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 10 ton.

Droga krajowa nr [...] w miejscowości M. objęta jest wykazem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 10 ton.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wykazał nienormatywność zespołu pojazdów należących i wykonujących przewozy na potrzeby własne przedsiębiorcy P. S.. Skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu, którego masa lub nacisk osi są większe od dopuszczalnych.

Pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8, i 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58, poz. 515). W tej sprawie wyniki pomiarów, zawarte w protokole kontroli potwierdzają to, że pojazd był nienormatywny. Zasadnie wymierzono skarżącemu karę pieniężną w drodze decyzji, a jej wysokość określono zgodnie z załącznikiem do ustawy.

Sąd nie uznał za zasadny zarzutu skarżącego, iż winę za przekroczenie obowiązujących przepisów ponosi osoba zastępująca okazyjnie kierowcę zatrudnionego przez stronę.

W ocenie Sądu odpowiedzialność przewidziana w art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych ma charakter obiektywny. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne. Obowiązkiem organu administracyjnego nakładającego karę pieniężną jest wykazanie, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Do obowiązków przewoźnika należy takie załadowanie towaru, aby pojazd nie przekraczał określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Za stan techniczny pojazdu i sposób jego załadowania w pełni odpowiada przewoźnik lub właściciel pojazdu, którego w toku kontroli reprezentuje kierowca. Każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie sprawdzać nie tylko sam proces załadunku towaru na pojazd, ale również wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu. Właściciel samochodu ciężarowego, który powierza dokonanie przewozu ładunku, zgodnie z obowiązującym prawem w pełni ponosi odpowiedzialność za działanie zatrudnionego przez siebie kierowcy. Także fakt zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej nie wyłącza – zdaniem Sądu – odpowiedzialności przewoźnika. Kryterium odpowiedzialności z art. 13g ustawy o drogach publicznych jest nienormatywność zatrzymanego do kontroli pojazdu. Ustawa nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika z powodu zaprzestania wykonywania przez niego działalności gospodarczej. Rozumowanie przeciwne prowadziłoby do nadużyć prawa.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej ustawą P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. S. reprezentowany przez adwokata W. B. i opierając ją o obie podstawy z art. 174 ustawy P.p.s.a. zarzucił:

– naruszenie art. 133 § 1 tej ustawy przez wydanie wyroku wbrew treści akt sprawy, z których wynika, że P. S.j w chwili orzekania przez organ I instancji i Sąd nie prowadził działalności gospodarczej, zaś osoba prowadząca samochód nie była jego pracownikiem i w związku z tym nie może mieć do niego zastosowania art. 13g ust. 1 i art. 40 ustawy o drogach publicznych i w konsekwencji niedopuszczalnym było wymierzenie mu kary na podstawie przepisów załącznika do ustawy, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

– naruszenie art. 13g ust. 1 i art. 40c ustawy o drogach publicznych oraz pkt 1 p. 7, pkt 1 lit. d/ i e/ załącznika do ustawy przez niewłaściwe zastosowanie tejże podstawy prawnej przy wymierzeniu kary pieniężnej skarżącemu za przedmiotowy czyn.

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację z odwołania i skargi do WSA, wywodząc, iż prowadzący pojazd nie był pracownikiem skarżącego, a kierował pojazdem w zastępstwie kierowcy, który zachorował. Skarżący zlecił przewóz drewna w ilości 27 kubików, lecz kierujący pojazdem nie znając przepisów załadował 40 kubików i przejechał z takim ładunkiem 3 km zanim został zatrzymany do kontroli. Na te okoliczności strona zawnioskowała świadków, których nie przesłuchano, a to zdaniem strony świadczy o braku winy skarżącego. Nie wzięto pod uwagę faktu, iż skarżący w tym czasie nie prowadził już przedsiębiorstwa. Stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a z tychże wyraźnie wynika, że wobec nieuwzględnienia wniosków dowodowych P. S. nie wyjaśniono sprawy w zakresie jego winy za przeładowanie jego samochodu towarowego, nie przesłuchując zawnioskowanych przez niego świadków a przede wszystkim nie przesłuchując jadącego z nim S. K., a więc nie wyjaśniono okoliczności, że kierujący wówczas okazyjnie J. B. miał przewieźć jedynie 27 kubików drewna. Nie przeprowadzono dowodu z dokumentacji tego przewozu, w tym dowodu z ilości załadowanego drewna w Leśnictwie Z.. Przeto jest w pełni uzasadniony prawnie wniosek skargi kasacyjnej o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do jej ponownego rozpoznania. W ramach art. 190 P.p.s.a. – polecenie Sądowi spowodowania przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącego świadków oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentacji, dotyczącej załadunku przedmiotowego drewna na samochód w Leśnictwie Z., a w szczególności czy z dokumentacji wynika załadowanie jedynie 27 kubików drewna, czy też 40 kubików.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Sąd drugiej instancji stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 powołanej ustawy nie miała miejsca stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do zbadania postawionych w skardze kasacyjnej dwóch zarzutów.

Za chybiony uznał Sąd odwoławczy zarzut naruszenia przepisu art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Jak wynika z akt sprawy rozprawa przed Sądem I instancji odbyła się w dniu 5 lipca 2006 r. a po jej zamknięciu został wydany wyrok. Podstawę ustaleń Sądu stanowiły materiały postępowania wyjaśniającego, które zostały prawidłowo ocenione zarówno przez organy obu instancji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Nie jest trafnym twierdzenie skargi kasacyjnej jakoby fakt zaprzestania przez P. S. prowadzenia działalności gospodarczej w dacie wydania decyzji i powierzenie przewozu innej osobie miały znaczenie decydujące w ocenie prawnej kontrolowanego przewozu, w którym ustalono przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku i masy pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w obszernym uzasadnieniu wyjaśnił istotę odpowiedzialności na podstawie przepisów art. 13 ust. 1 i art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) trafnie stwierdzając, iż przewoźnik odpowiada za każde naruszenie obowiązków określonych w przepisach prawa, w tym przypadku w art. 61 ust. 6, 8 i 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58, poz. 515). Od odpowiedzialności tej nie zwalnia fakt zaprzestania działalności gospodarczej jak również powierzenie czynności załadowania towaru i kierowania pojazdem innej osobie.

Odpowiedzialność administracyjna nie jest bowiem zależna w tym przypadku od zarejestrowania działalności gospodarczej lub od winy sprawcy ewentualnego wykroczenia drogowego. Na podstawie art. 13 ust. 1 i art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych odpowiada korzystający z drogi publicznej, a taką osobą jest właściciel pojazdu dokonujący konkretnego przejazdu i przewożący ładunek nienormatywnym pojazdem bez zezwolenia. Wymierzenie kary pieniężnej P. S. za przejazd pojazdem nienormatywnym nie naruszało przepisów prawa materialnego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 powołanej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) uznając zasądzoną kwotę za współmierną do udziału pełnomocnika w rozpoznaniu sprawy.