Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1218/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 2 pkt 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki(spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 z późn. zm.), art. 2 pkt 1, pkt 16, art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 4, art. 17, art. 18 ust. 1, art. 30, art. 31 ust. 6, ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm.), § 1 ust. 1 pkt 1, § 2, § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. 2010 r. Nr 39 poz. 211 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. póz. 1602), art. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 57 ust. 3 akapit pierwszy, art. 58 akapit 2, art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316, z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 65) - rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 17, art. 124 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 str. 16-99), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P w sprawie o przyznanie A C płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 12 maja 2014 r. A C złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym do działki rolnej A JPO o powierzchni 0,32 ha położonej na działkach ewidencyjnych nr 106/1 powierzchnia 0,10, nr 106/2 powierzchnia 0,05, nr 106/3 powierzchnia 0,05, nr 106/4 powierzchnia 0,12.

Do wniosku producent dołączył załączniki graficzne oraz pismo, w którym poinformował, że częściowo usunął zadrzewienia na działkach ewidencyjnych nr: 106/1, 106/2, 106/3, 106/4 oraz zwrócił się z prośbą o wyznaczenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla ww. działek oraz działki nr 307/1.

W dniu 12 grudnia 2014 r. przeprowadzono oględziny działek ewidencyjnych nr: 106/1, 106/2, 106/3, 106/4. Stwierdzono, że działki są zachwaszczone, nieużytkowane rolniczo, w związku z czym powierzchnia ewidencyjno-gospodarczej (PEG) wynosi 0,00 ha. Wykonano fotografie skontrolowanych działek. Producent został powiadomiony o kontroli w dniu 4 grudnia 2014 r.

W piśmie z dnia 26 lutego 2015 r. Kierownik BP poinformował stronę, że PEG dla działek ewidencyjnych nr: 106/2, 106/3, 106/4 wynosi 0,00, PEG dla działki ewidencyjnej nr 307/1 wynosi 1,20 ha.

W dniu 26 lutego 2015 r. Kierownik BP wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, z uwagi na to, że powierzchnia działek ewidencyjnych nr: 106/2, 106/3 wskazana w sekcji VII różniła się od powierzchni ww. działek wskazanej w sekcji VIII.

W piśmie z dnia 2 marca 2015 r. A C wskazał, że w sekcji VIII wniosku dla działki 106/2 powinno być 0,09 ha, dla działki 106/3 powinno być 0,09 ha, powierzchnia działki rolnej A powinna wynosić 0,40 ha. Ponadto strona złożyła zastrzeżenia do protokołu z oględzin. A C wskazał, iż w dniu 26 czerwca 2014 roku udał się wraz z synem na działki w miejscowości B W celem wykonania zabiegu uprawowego równoważnego koszeniu, tj. spryskaniu chwastów środkiem chwastobójczym GALLUP 360SL. Po przybyciu na miejsce okazało się, że trwają prace przy budowie/wymianie chodnika wzdłuż działek oraz są wykonywane zjazdy na działki. Ze względu na poruszanie się po terenie osób wykonujących prace oraz sprzętu budowlanego podjęli decyzję o rezygnacji z opryskiwania chwastów na działkach do czasu zakończenia tych prac. Dokonali wycinki samosiejek, oczyścili działkę z gałęzi oraz spalili je na rozpalonym ognisku. Producent wskazał, iż zrobił zdjęcia stanu prac, na których widać jego syna, trwające prace budowlane przy budowie chodnika i zjazdów oraz stan roślinności na działce w tym dniu. Producent dowiedział się, że prace skończą się około 10 lipca 2014 r. W dniu 11 lipca 2014 r. ponownie przyjechał na działki. Prace zostały zakończone. Wykonano zdjęcia chodnika i zjazdów. Zwrócił uwagę na stan gruntu na działkach w okolicach wykonanych zjazdów. Nie ma na nim żadnej roślinności. Około połowy lipca 2014 r. ponownie przyjechał z synem na działki i wykonał opryskiwaczem plackowym oprysk rosnącej roślinności chwastów. Około 14 dni po wykonaniu oprysku części roślin zwiędły. Wskazał, iż jego grunty były ugorowane, były utrzymane w dobrej kulturze zgodnie z normami, pozwalał na nich wypasać krowy. Fakt wykonania innego zabiegu zapobiegającego występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów jest bezsporny.

W związku z zastrzeżeniami producenta do oględzin działek ewidencyjnych nr: 106/1, 106/2, 106/3, 106/4, przeprowadzono w dniu 24 marca 2015 r. ponowne oględziny, w wyniku których ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi na działce 106/1 – 0,00, 106/2 – 0,01, 106/3 – 0,02, 106/4 – 0,01. Na powierzchni 0,04 ha stwierdzono ugór. Pozostałą część działki zajmują: zagajnik brzozowy (powyżej 50 drzew na ha, samosiejki oraz chwasty wieloletnie). W toku kontroli wykonano dokumentację fotograficzną.

W dniu [...]

r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję w sprawie przyznania w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 1.348,08 ha.

W piśmie z dnia 11 kwietnia 2015 r. A C wniósł zastrzeżenia do raportu z oględzin z dnia 24 marca 2015 r. Producent podniósł te same argumenty, które podniósł w piśmie z dnia 2 marca 2015 r. Ponadto wskazał, że nie zgadza się, że łączny PEG dla działek wynosi 0,04 ha. Jego zdaniem, wynosi on minimum 0,40 ha. Nie zgodził się także z twierdzeniem, że rosnące na działce drzewa to w większości samosiejki brzozy. Drzewa mają powyżej 10 lat i zgodnie z ustawą o ochronie przyrody na ich wycięcie wymagane jest zezwolenie. Drzewa nie rosną w ścisłym skupieniu i bezpośredniej bliskości, lecz są pomiędzy nimi odstępy 3 metrów a najczęściej 5 metrów. Ich posadowienie w żaden sposób nie przeszkadza w prowadzeniu upraw typu pastwiska i sadów – skarżący wskazał, że docelowo cały ten obszar będzie obsadzony sadem. Drzewa, które znajdują się na jego działkach nie stanowią także ograniczenia przy ugotowaniu gruntu. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że na obszarze działki znajdują się samosiejki oraz chwasty wieloletnie.

W dniu 29 kwietnia 2015 r. A.C złożył odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] r. Wskazał, że działki nie są zarośnięte drzewami i krzakami, lecz rosną na niej drzewa w wieku powyżej 10 lat, na których usunięcie wymagane jest zezwolenie. W 2014 r. w dobrej kulturze rolnej utrzymywał całą powierzchnię działek w B W. Znajdujące się na działkach drzewa w niczym nie przeszkadzają w utrzymywaniu np. pastwiska, sadu, czy też utrzymywanie gruntu w dobrej kulturze l rolnej. Drzewa rosną w średniej odległości od siebie min. 5 m, a więc nie występuje ich zagęszczenie, uniemożliwiające prowadzenie prac. W całości podtrzymał stanowisko zawarte w korespondencjach z dnia 2 marca 2015 r. oraz z dnia 11 kwietnia 2015 r. W jego ocenie ostatnie z pism w ogóle nie było wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMr wskazał, że zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określa art. 7 ust. 1 i 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działka rolna oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Stosownie do brzmienia art. 2 pkt 16 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego "grunty rolne - grunty, o których mowa w art. 124 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Przepis ten stanowi, że do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję do celów statystycznych.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm grunty rolne są j utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: 1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek roślin może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata.

Stosownie do brzmienia § 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm " Uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów:

niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających naprowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Stosownie do brzmienia art. 18 ust. 1 ww. ustawy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują na wniosek rolnika. Wystąpienie z wnioskiem obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych nim informacji m, in. poprzez przeprowadzenie kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu.

Organ podkreślił, że płatności przysługują na wniosek rolnika, przy zastrzeżeniu, że spełnia on warunki określone w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w przepisach wydanych na podstawie ww. ustawy. Jednym z warunków przyznania ww. płatności jest utrzymywanie gruntu rolnego zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. W przypadku ugoru wymagane jest koszenie lub przeprowadzenie innych zabiegów uprawowych zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów w terminie do dnia 31 lipca (§ 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm). Ugór nie może być porośnięty drzewami i krzewami: niepodlegającymi wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, mającymi znaczenie dla ochrony wód i gleb, nie wpływającymi na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm). Płatności przysługują do działek rolnych, minimalna powierzchnia działki rolnej wynosi 0,10 ha (art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Organ stwierdził, że powierzchnia działki rolnej A deklarowana do płatności wynosi 0,32 ha, powierzchnia ustalona w oparciu o protokół z oględzin z dnia 24 marca 2015 r. wynosi 0,04 ha (106/2 - 0,01 ha, 106/3 - 0,02 ha, 106/4 - 0,01 ha). Powierzchnia stwierdzona działki rolnej A jest zatem mniejsza od minimalnej powierzchni działki rolnej, tj. 0,10 ha, o której mowa w art. 2 pkt 1 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co skutkuje wykluczeniem jej z płatności.

Wyjaśniono, że organ w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym dowodu z oględzin (weryfikacji w terenie powierzchni PEG), która podobnie jak kontrola na miejscu najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Z weryfikacji w terenie powierzchni PEG kontroli na miejscu sporządza się raport, zaś informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach są rolnikowi przedkładane. W przypadku natomiast, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może on zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo dokonał ustaleń, co do rzeczywistej powierzchni działek rolnych wskazanych we wniosku, w ramach przewidzianych prawem możliwości. Potwierdza to rzetelnie skompletowany materiał dowodowy w postaci zdjęć, szkiców z weryfikacji terenowej oraz zapisy w protokole z kontroli z dnia 24 marca 2015 r., jak również obraz ortofotomapy, na którym oznaczono kierunki i miejsca wykonania fotografii. Zostały także zachowane uprawnienia rolnika w toku postępowania.

W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uwzględnienia żądań producenta zgłaszanych w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, a dotyczących uwzględnienia do płatności całej powierzchni deklarowanej działki rolnej A (0,32 ha). Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku wynosi 2,44 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona wynosi 2,12 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 15,09 %: powierzchnia deklarowana (2,44 ha) - powierzchnia stwierdzona (2,12 ha)] x 100%

powierzchnia stwierdzona (2,12 ha).

Organ powołał brzmienie art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym bez uszczerbku dla obniżek lub wykluczeń zgodnie z art. 58 i 60 w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. Stosownie do brzmienia art. 58 akapit drugi rozporządzenia jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. W analizowanym przypadku różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 15,09%, co skutkuje pomniejszeniem jednolitej płatności obszarowej o dwukrotność stwierdzonej różnicy: [2,12 ha - (2 x 0,32 ha)] x 910,87 zł/ha = 1 348,09 zł.

Stosownie do brzmienia art. 73 ust. 1 ww. rozporządzenia zmniejszeń nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W ocenie organu odwoławczego wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, działka rolna A o deklarowanej powierzchni 0,32 ha nie kwalifikuje się do płatności z uwagi na to, że powierzchnia ewidencyjno gospodarcza (PEG) działek ewidencyjnych, na których jest ona położona (106/1, 106/2, 106/3, 106/4), wynosi 0,04 ha i jest mniejsza od minimalnej powierzchni działki rolnej, o której mowa w art. 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (minimalna powierzchnia działki rolnej wynosi 0,10 ha). W ocenie organu odwoławczego producent nie wykazał braku winy w deklaracji powierzchni działki rolnej A większej, niż faktycznie wykorzystywano rolniczo (ugorowana). Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do odstąpienia od zastosowania pomniejszenia płatności.

Na powyższą decyzję A C wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej wykluczenia z płatności 0,32 ha gruntu i zastosowania sankcji obniżającej płatność o 582,96 zł oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący decyzjom organów I i II instancji zarzucił naruszenie art. 155, art. 6, 7, 8, art. 10, art. 77 i 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. a także naruszenie art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach wsparcia bezpośredniego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że osoby przeprowadzające kontrolę na miejscu miały uprawnienia i kwalifikacje merytoryczne do dokonywania czynności kontrolnych ponieważ stwierdziły istnienie na działkach roślin wieloletnich i nieskuteczność oprysku, co nie było prawdą. W ocenie skarżącego osoby te mogły mieć tylko kwalifikacje w zakresie dokonywania pomiarów powierzchni gruntów a w pozostałym zakresie, ujętym w protokole nie miały wymaganych kwalifikacji a mimo to zajęły stanowisko w sprawie. Ponadto skarżący powtórzył argumenty tożsame z podnoszonymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego całkowity PEG obszaru działek w miejscowości BF wynosi około 4.000 m2 i raczej jest to wielkość zaniżona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z treścią art.7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz.1164 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art.7 ust.1a wymienionej ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z treścią art.2 pkt.1 cytowanej ustawy działka rolna oznacza działkę w rozumieniu art.2 pkt.1 rozporządzenia nr 1122/2009 o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

W myśl art.2 pkt.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.U.E. L nr 316 poz.65 ze zm.) działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej;

Zgodnie z treścią art.2 pkt.16 ustawy z 26 stycznia 2007r. grunty rolne to grunty, o których mowa w art124 ust.1 akapit drugi oraz grunty obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, o których mowa w art.124 ust.2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009.

W myśl art.124 ust.1 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. U.E. L nr 30 poz.16 ze zm.) do celów niniejszego tytułu »wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych« oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję do celów statystycznych.

Zgodnie z treścią § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. nr 39 poz.211 ze zm.) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach;

3) (uchylony);

4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2, na których znajdują się:

a) murawy kserotermiczne (6210), zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (6410) lub

b) siedliska gatunków motyli: przeplatki aurinia (1065), czerwończyka nieparka (1060), czerwończyka fioletka (4038), modraszka nausitous (6179), modraszka telejus (6177), lub

c) siedliska gatunków ptaków: błotniaka łąkowego (Circus pygargus), wodniczki (Acrocephalus paludicola)

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 października, pod warunkiem że rolnik w terminie do dnia 9 czerwca danego roku złoży oświadczenie o występowaniu na łące lub pastwisku danego siedliska do właściwego w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i wsparcia specjalnego kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez tę Agencję, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw;

5) w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

W myśl § 2 wymienionego rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca:

1) koszeniu lub

2) innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Zgodnie z treścią § 4 cytowanego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Z wymienionych przepisów wynika, że jedną z przesłanek przyznania płatności obszarowej jest utrzymywanie gruntu rolnego zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy w którym złożono wniosek o przyznanie płatności. Utrzymywanie gruntu rolnego zgodnie z normami ma natomiast miejsce wówczas gdy prowadzona jest na nich uprawa roślin lub ugorowanie przy czym grunt jest ugorowany gdy podlega co najmniej raz w roku (do 31 lipca) koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Grunty nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem opisanym w § 4 pkt.1 rozporządzenia z 11 marca 2010r. oraz w § 4 pkt.2 wymienionego rozporządzenia (gdy drzewa i krzewy nie wpływają na prowadzoną na gruncie produkcję roślinną a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar).

W niniejszej sprawie A C zgłosił do płatności bezpośrednich na 2014r. działki rolne o powierzchni 2,44 ha w tym działkę rolną A o powierzchni 0,32 ha położoną na działkach ewidencyjnych nr 106/1(0,10 ha), 106/2(0,005 ha), 106/3(0,05 ha) i 106/4 (0,12 ha). W dniu 12 grudnia 2014r. przeprowadzono oględziny wymienionych działek i stwierdzono, że są one zachwaszczone i nieużytkowane rolniczo. W związku z zastrzeżeniami zgłoszonymi przez skarżącego w dniu 24 marca 2015r. przeprowadzono ponowne oględziny wymienionych działek stwierdzając, że na powierzchni 0,04 ha znajduje się ugór zaś pozostała powierzchnia nie kwalifikuje się do płatności gdyż występują na niej samosiejki drzew, wieloletnie chwasty oraz zagajnik brzozowy. Wynika to wprost z protokołów oględzin ( w aktach administracyjnych) oraz ze zdjęć wykonanych podczas oględzin (płyta CD k.29, kserokopie zdjęć k.34 – 48 akt sądowych).

Analiza zdjęć potwierdza ustalenia dokonane w czasie kontroli Zdjęcia te faktycznie wskazują, że na działkach nr 106/1, 106/2, 106/3 i 106/4 znajdują się wieloletnie chwasty, samosiejki drzew oraz dość liczne brzozy. Do płatności obszarowych uprawnione są tylko takie grunty, które nie są porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem sytuacji określonych w § 4 pkt.1 rozporządzenia z 11 marca 201r. W niniejszej sprawie żaden taki wyjątek nie wystąpił. Skarżący nie wykazał aby miała miejsce sytuacja, o której mowa w § 4 pkt.1 wymienionego rozporządzenia. Nadto ilość drzew na spornych działkach znacznie przekracza wielkość 50 sztuk na 1 hektar. Należy zaznaczyć, ze działka A ma powierzchnię 0,32 ha a na niektórych zdjęciach można policzyć około 30 drzew na jednym zdjęciu (np. zdjęcia F 3, F 8, F 9, F 1). Organy administracji słusznie uznały, że jedynie powierzchnia 0,04 ha działki A kwalifikuje się do płatności. Powierzchnia ta jest mniejsza od minimalnej powierzchni działki rolnej – 0,10 ha (art.2 pkt.1 ustawy z 26 stycznia 2007r.) co skutkuje wykluczeniem działki A z płatności obszarowej.

Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do płatności wynosi 2,44 ha zaś powierzchnia stwierdzona to 2,12 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła 15,09 %. Wobec tego, iż różnica ta była większa niż 3% a mniejsza niż 20% organy administracji trafnie zmniejszyły jednolitą płatność obszarową o dwukrotność stwierdzonej różnicy zgodnie z treścią art.58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Po dokonaniu stosownych wyliczeń płatność ta wynosiła 1348,09 zł. Prawidłowość tego wyliczenia nie była zresztą kwestionowana.

Organy administracji słusznie uznały, że nie istniały przesłanki odstąpienia od zmniejszenia płatności, o których mowa w art.73 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z treścią tego przepisu zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności nie był zgodny ze stanem faktycznym gdyż do płatności zadeklarowano działkę A o powierzchni 0,32 ha a faktycznie do płatności kwalifikowała się jedynie powierzchnia 0,04 ha. Skarżący nie wykazał także braku swojej winy w zadeklarowaniu do płatności większej powierzchni działki A. W związku z czym brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania pomniejszenia płatności.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż kontrole w dniach 12 grudnia 2014r. i 24 marca 2015r. przeprowadziły osoby nie posiadające odpowiednich kwalifikacji. Oględziny w obu wymienionych dniach przeprowadzili inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy posiadali uprawnienia do wykonania tych czynności (posiadanie odpowiedniego wykształcenia, odbycie odpowiedniego szkolenia). Wbrew zarzutowi skargi wymienieni inspektorzy posiadali kwalifikacje do przeprowadzenie oględzin. Skarżący nie wykazał, że inspektorzy takich kwalifikacji nie mieli. Okoliczność, że A C nie zgadza się z ustaleniami protokołów oględzin z 12 grudnia 2014r. i z 24 marca 2015r. nie oznacza braku kwalifikacji inspektorów terenowych.

W ocenie sądu nie ma istotnego znaczenia zarzut skargi, iż na spornych działkach rosną drzewa powyżej 10 lat, których usunięcie wymaga zezwolenia zaś ich zagęszczenie nie uniemożliwia utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej. Należy zaznaczyć, że płatności obszarowe przysługują do gruntów rolnych, które nie są porośnięte drzewami i krzewami (z wyjątkami określonymi w § 4 pkt.1 i 2 rozporządzenia z 11 marca 2010r., które nie występują w niniejszej sprawie). Nadto z protokołu oględzin z 24 marca 2015r. oraz wykonanych tego dnia zdjęć wynika, że ilość drzew na spornych działkach znacznie przekracza wielkość 50 sztuk na hektar. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut skargi, iż płatność nie powinna być pomniejszona gdyż działka A była utrzymywana zgodnie z normami. Skarżący podniósł, że w miesiącach luty – marzec 2014r. skosił kępy roślinności zaś w miesiącach czerwiec i lipiec 2014r. wyciął samosiejki oraz spryskał chwasty środkami chemicznymi.

Należy zaznaczyć, że utrzymywanie gruntów rolnych zgodnie z normami jest wymagane przez cały rok kalendarzowy w którym złożono wniosek o przyznanie płatności. Tymczasem z protokołów oględzin z 2 grudnia 2014r. i z 24 marca 2015r. oraz załączonych zdjęć na płytach CD wynika, że działkach ewidencyjnych nr 106/1,106/2, 106/3 i 106/4, poza zagajnikiem brzozowym, znajdowały się samosiejki drzew oraz chwasty i to wieloletnie. Wskazuje to, że wymienione działki nie były utrzymywane zgodnie z normami w rozumieniu § 1 ust.1 rozporządzenia z 11 marca 2010r.

Reasumując sąd uznał, ze skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że na działce A jedynie powierzchnia 0,04 ha kwalifikowała się do płatności. Pozostała powierzchnia tej działki nie była utrzymywana zgodnie z normami w znaczeniu o którym mowa w § 1 ust.1 rozporządzenia z 11 marca 2010r. Wobec tego, że powierzchnia stwierdzona działki A była mniejszą od 0,10 ha skutkowało to wykluczeniem tej działki z płatności., Organy administracji trafnie zmniejszyły jednolitą płatności obszarową na 2011r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę A C.

k.p.