Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 437/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 105 par. 1, art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 14 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. D. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 14 października 2019 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 27 sierpnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 14 września 2017 r. skarżący, na podstawie art. 162 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 [na dzień wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.]), zwanej dalej K.p.a., wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Starosty Opolskiego z dnia 10 lutego 2012 r., nr [...], którą przekształcono za odpłatnością prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr a, w udziale wynoszącym ½ części w nieruchomości położonej w [...], gmina [...], na rzecz A Spółki Jawnej z siedzibą w [...].

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...], Starosta Opolski odmówił, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji Starosty Opolskiego z dnia 10 lutego 2012 r. Organ uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego we wszczęciu przedmiotowego postępowania.

Na skutek rozpoznania zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r., nr [...], Wojewoda Opolski uchylił w całości powyższe postanowienie Starosty Opolskiego. Wojewoda stwierdził, że kwestia interesu prawnego wnioskodawcy wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz dokonania przez organ ustaleń faktycznych, jak i prawnych, a to mogło nastąpić jedynie po wszczęciu postępowania. Tym samym przepis art. 61a § 1 K.p.a. nie mógł mieć zastosowania.

Następnie zawiadomieniem z dnia 8 maja 2018 r., nr [...], Starosta Opolski poinformował skarżącego, że na podstawie art. 61 § 1 i 4 K.p.a. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji własnej z dnia 10 lutego 2012 r.

Decyzją z dnia 6 sierpnia 2018 r., nr [...], Starosta Opolski, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., nr [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 5 października 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na skutek rozpoznania skargi S. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Op 533/18, uchylił decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 5 października 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Opolskiego z dnia 6 sierpnia 2018 r. Sąd stwierdził, że kontrolowane decyzje zapadły w sytuacji, gdy organy obu instancji nie ustaliły w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania. W ocenie Sądu, nie może być wątpliwości, że A Spółka Jawna z siedzibą w [...] powinna być stroną postępowania - w rozumieniu art. 28 K.p.a. - przed organami obu instancji, bowiem na mocy decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. należy ją uznać za podmiot nabywający prawa lub obciążony obowiązkami. Organy, pomijając zatem Spółkę w postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącego na podstawie art. 162 K.p.a., naruszyły prawa procesowe tego podmiotu, zagwarantowane w art. 10 § 1 K.p.a., co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W konsekwencji Sąd uznał, że w takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., który obliguje do uchylenia decyzji w każdym wypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta Opolski zawiadomieniem z dnia 15 czerwca 2019 r., nr [...], poinformował skarżącego oraz A Spółkę Jawną, że na podstawie art. 61 § 1 i 4 K.p.a. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji własnej z dnia 10 lutego 2012 r. Z kolei pismem z dnia 8 lipca 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował strony, tj. skarżącego oraz Spółkę o uprawnieniach określonych w art. 10 § 1 K.p.a.

Następnie Starosta Opolski decyzją z dnia 27 sierpnia 2019 r., na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja z dnia 10 lutego 2012 r. została wydana w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459, z późn. zm.), a w dniu jej wydawania nieruchomość oznaczona jako działka nr a stanowiła własność Skarbu Państwa i ustanowione było na niej prawo użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym ½ części. Organ stwierdził, że w prowadzonym w tamtym czasie postępowaniu wystąpiły wszelkie niezbędne przesłanki do dokonania przedmiotowego przekształcenia, zaś skarżący nie był stroną tego postępowania. Starosta podkreślił, że skarżący w oświadczeniu zawartym w akcie notarialnym z dnia 20 grudnia 2010 r., Rep. [...], zrzekł się przysługującego mu prawa współużytkowania wieczystego w udziale wynoszącym ½ części nieruchomości - działki nr a, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Wówczas właścicielem pozostał Skarb Państwa oraz Spółka A jako użytkownik wieczysty w udziale wynoszącym ½ części. Dalej organ wskazał na konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, że podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony. Wyjaśnił też, że pojęcie strony zostało określone w art. 28 K.p.a., zaś posiadanie takiego statusu nie jest uzależnione od subiektywnej oceny podmiotu powołującego się na interes prawny. Interes prawny istnieje wtedy, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem Starosty, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania, ani interesu takiego nie dopatrzył się organ rozpoznający wniosek. Starosta omówił również przesłanki zawarte w art. 162 § 1 K.p.a. i uznał, że skarżący nie wykazał żadnej z nich. Końcowo, ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, odnotował, że dojazd do nieruchomości oznaczonej nr b i c jest umożliwiony przez działkę nr d stanowiącą własność Skarbu Państwa w ½ części niewydzielonej oraz Spółki A w ½ części niewydzielonej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący - odnosząc się do art. 162 § 1 K.p.a. - zarzucił oczywistą i rażącą obrazę przepisów K.p.a. oraz uchybienie godności urzędu Starosty. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 14 października 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że skarżący nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Starosty Opolskiego z dnia 10 lutego 2012 r. Wyjaśnił, że stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. będzie osoba (jednostka organizacyjna) wymieniona w art. 29 K.p.a. lub w przepisach odrębnych, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej. Podkreślił też, że obowiązującą regułą zarówno w zakresie przyznania uprawnienia, jak i realizacji przyznanego uprawnienia jest rozporządzalność uprawnieniem przez jednostkę. Interes prawny w domaganiu się wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. mogą mieć tylko podmioty, którym przysługuje prawo do rozporządzania przyznanym uprawnieniem. Skarżący zaś nie należy do tej kategorii podmiotów, nie może więc - zdaniem organu - skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. Dalej Wojewoda przedstawił sposób rozumienia bezprzedmiotowości postępowania, stanowiącej podstawę do zastosowania instytucji umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W tym zakresie wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, a taka sytuacja niewątpliwie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych przyczyn Wojewoda uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.

W skardze skierowanej do tut. Sądu S. D. wniósł o zmianę powyższej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Domagał się również zasądzenia kosztów postępowania. W motywach skargi zakwestionował stanowisko Wojewody uznające, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również pod względem celowości. Zdaniem skarżącego, doszło bowiem do naruszenia art. 28 K.p.a. Dalej argumentował, że wskazane w tym przepisie pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa (najczęściej materialnego), z którego można wywieść dla danego podmiotu prawa lub obowiązki. Skarżący przywołał szereg orzeczeń, w których sądy administracyjne dokonały wykładni pojęcia "interes prawny" i w tym zakresie podsumował, że oceniając interes prawny należy mieć na względzie związek pomiędzy normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 3 grudnia 2019 r. skarżący podtrzymał wnioski zawarte w skardze, dodatkowo podnosząc, że zaskarża decyzję w części jej uzasadnienia.

Na rozprawie sądowej skarżący podtrzymał skargę. Natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te odpowiadają przepisom prawa.

Przed przedstawieniem przyczyn, które zdecydowały o takiej ocenie Sądu, w pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiotem badania w rozpoznawanej sprawie była decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 14 października 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 27 sierpnia 2019 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego prowadzonego na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 10 lutego 2012 r., nr [...]. Podstawę wydania kontrolowanych decyzji stanowił art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W związku z tym, w niniejszej sprawie ocena Sądu ograniczona została do problematyki umorzenia postępowania i związanej z tym kwestii jego bezprzedmiotowości. Podkreślić też trzeba, że decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie (w jej znaczeniu materialnym), bo nie kształtuje żadnego stosunku prawnego w zakresie uprawnień czy obowiązków strony, a jedynie znosi prowadzone postępowanie. Bezprzedmiotowość, o jakiej mowa w art. 105 § 1 K.p.a., wiąże się bowiem z sytuacją braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Tak więc bezprzedmiotowość zachodzi w przypadku, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Jeśli chodzi o przyczyny o charakterze podmiotowym w orzecznictwie przyjmuje się, że występują one m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 K.p.a. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1837/11 i podane tam orzecznictwo, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na aprobatę zasługuje również pogląd, wedle którego istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 467/11).

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ skarżący nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Starosty Opolskiego z dnia 10 lutego 2012 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr a, w udziale wynoszącym ½ części tej nieruchomości, położonej w [...], na rzecz A Spółki Jawnej z siedzibą w [...]. W ocenie organów, skarżący nie wykazał również żadnej z przesłanek określonych w art. 162 K.p.a., który stanowił podstawę jego wniosku z dnia 14 września 2017 r.

Odnotować jeszcze trzeba, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Op 533/18, którym uchylono wydane wcześniej decyzje organów obu instancji. Powyższe ma wpływ na zakres kontroli tut. Sądu przy rozpoznaniu sprawy, ponieważ przy badaniu legalności obecnie ocenianych decyzji organów administracji należało mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające na odstąpienie od wiążącej oceny wyrażonej w ww. wyroku WSA, zatem Sąd był związany zarówno ustaleniami, jak i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w tym wyroku.

Oceniając obecnie zakwestionowane przez skarżącego decyzje, stwierdzić należy, że organy prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonego wyroku. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że zgodnie z wytycznymi Sądu, Starosta Opolski w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zawiadomił A Spółkę Jawną pismem z dnia 15 czerwca 2019 r. o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz pismem z dnia 8 lipca 2019 r. poinformował wszystkie strony postępowania, w tym również Spółkę o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a.

Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:

1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;

2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.

Decyzja wydana na podstawie art. 162 K.p.a. jest decyzją w nowej sprawie, odrębnej od tej, w której zapadła decyzja, objęta wnioskiem o stwierdzenie jej wygaśnięcia. Natomiast oceny, czy konkretnemu podmiotowi przysługuje status strony w takim postępowaniu należy dokonywać na zasadach ogólnych, tj. na tle wykładni art. 28 K.p.a., w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 489/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 798/13).

Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym dany podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06).

Jak trafnie wywodziły organy, od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

W kontekście tak rozumianego interesu prawnego, w ocenie Sądu, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania o wygaśnięcie decyzji Starosty Opolskiego z dnia 10 lutego 2012 r., co w rezultacie skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Trafnie zauważyły organy, że skarżący nie był stroną postępowania, w którym zapadła ta decyzja. Ponadto skarżący nie może powołać się na żadną normę prawa materialnego, na podstawie której mógłby żądać wszczęcia postępowania co do wydania lub kwestionowania spornej decyzji. Podkreślenia wymaga, że skarżący w dacie wydania decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. na rzecz Spółki A nie był już użytkownikiem wieczystym działki nr a w [...]. W oświadczeniu zawartym w akcie notarialnym z dnia 20 grudnia 2010 r., Rep. [...], zrzekł się bowiem przysługującego mu prawa współużytkowania wieczystego w udziale wynoszącym ½ części nieruchomości - działki nr a, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Innymi słowy, w ocenie Sądu, nie ma żadnego związku pomiędzy sferą indywidulanych praw i obowiązków skarżącego wynikających z norm prawa materialnego a decyzją Starosty Opolskiego z dnia 10 lutego 2012 r., co wyklucza przyznanie mu statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie rodzi dla niego żadnych uprawnień ani obowiązków. Decyzja ta nie dotyczy również w jakimkolwiek zakresie przysługującego skarżącemu prawa własności do jego nieruchomości nr b. Natomiast - jak już wyjaśniono wyżej - z istoty postępowania administracyjnego wynika, że w konkretnej sprawie dopiero istnienie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 K.p.a., umożliwia organowi administracyjnemu merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Skarżący jest zaś podmiotem, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, a więc nie jest legitymowany do wzruszenia decyzji w trybie art. 162 K.p.a.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy przepisy prawa dostarczyły podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, będącą następstwem braku interesu prawnego skarżącego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazła wyraz w uzasadnieniach decyzji spełniających wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.