Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1256/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 1 ust. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 15 poz 128
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w  przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora
article: art. 14 , art. 31
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 45 i art. 92, art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 292/08 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Centralnej Komisja do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ zasądza od J. B. na rzecz Centralnej Komisja do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 120 ( sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r.

w sprawie I SA/Wa 292/08 oddalił skargę J. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], działając na podstawie art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia [...] marca 2006 r., odmawiającą J. B. wszczęcia przewodu doktorskiego.

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podała, że Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji wypowiedziała się w większości przeciw uchyleniu zaskarżonej w odwołaniu uchwały Rady Wydziału. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sekcji, postanowiło więc utrzymać w mocy wyżej wymienioną uchwałę Rady Wydziału.

Wskazano, że J. B. wniósł do Centralnej Komisji odwołanie z dnia [...] marca 2006 roku od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, odmawiającej wszczęcia przewodu doktorskiego. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie wskazanych przez niego przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , a mianowicie art. 32, art. 70 ust. 1, art. 70 ust. 4 zd. 1 i art. 73 jak również naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach i tytułach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 29 ust. 1 zd. 1 tejże ustawy, naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie (Dz. U Nr 164 poz. 1365 z późń. zm.) i naruszenie § 1 ust. 1 pkt 2 - 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadaniu tytułu profesora (Dz. U. Nr 15 poz. 128 ze zm.). Zdaniem Centralnej Komisji odwołujący się dokonał niewłaściwej interpretacji powołanych przez siebie przepisów prawa. W odniesieniu do powołanych przepisów Konstytucji RP, organ administracji stwierdził, że żaden z nich nie został zastosowany w przedmiotowej sprawie, z tego powodu, że odmowa wszczęcia przewodu doktorskiego wynika z faktu nieprzedstawienia przez J. B. takiej koncepcji rozprawy doktorskiej, która by stanowiła merytoryczną podstawę do wszczęcia przewodu doktorskiego, jak również z faktu wskazania jako promotora osoby, która nie wyraziła zamiaru podjęcia się sprawowania tej funkcji. Przedstawiana przez mgr inż. J. B. koncepcja rozprawy doktorskiej akcentuje praktyczną, a zatem opisową stronę funkcjonowania instytucji skargi konstytucyjnej, pomijając istotne elementy strony teoretycznej, bez której nie jest możliwe podjęcie prac nad rozprawą. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 roku nie jest zasadny w sytuacji, w której oczywistym warunkiem pozytywnego zakończenia przewodu doktorskiego jest odpowiednia relacja współpracy między doktorantem i jego promotorem, który musi mieć możliwość podjęcia się (lub nie podjęcia się) obowiązków w przewodzie. Zdaniem Komisji nie zostały naruszone jakiekolwiek inne, w tym nie wskazane przez odwołującego się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, także te, które nie dotyczą zasad postępowania administracyjnego.

Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zwanej dalej "Centralną Komisją" złożył skargę do Sądu J. B. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia [...] marca 2006 roku. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MENIS z dnia 15 stycznia 2004 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich przez przekroczenie delegacji ustawowej, ponieważ z ustawy o stopniach i tytułach naukowych nie wynika materialnoprawny obowiązek przedstawienia "wykazu prac naukowych" jako elementu koniecznego i niezbędnego dla czynności wszczęcia przewodu doktorskiego, zasady czynnego udziału strony przez uniemożliwienia stronie ustosunkowania się w toku postępowania do zebranego przez Centralną Komisję materiału (niejawnych negatywnych opinii), art. 30 ust. 1 ustawy o stopniach i tytułach naukowych, art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji w kontekście przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a także brak podania przyczyn, z powodu których innym dowodom (opinii dr hab. P. T.) odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, art. 54 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim sąd administracyjny jest pozbawiony instrumentów niezależnej dowodowej weryfikacji recenzji, art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2006 roku sygn. akt I SA/Wa 427/06 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2007 roku sygn. akt I OSK 145/07 z dnia 16 maja 2007 roku .

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji, utrzymującej w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego J. B. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/9, OSNP z 1996 r., nr 21, poz. 315).

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że w czasie jej wydania obowiązywała ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595).

Zgodnie z art. 14 ust 2 pkt 1 tej ustawy uchwała o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora jest jedną z czynności przewodu doktorskiego.

Sąd podzielił stanowisko Centralnej Komisji, że przewód doktorski może być wszczęty po spełnieniu określonych kryteriów. Jednym z nich jest przedstawienie merytorycznej koncepcji pracy doktorskiej, która to koncepcja jest poddana ocenie Radzie Wydziału czyli tej jednostki organizacyjnej, która posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie danej dyscypliny naukowej.

Zgodnie z § 1 ust 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego (Dz. U. Nr 15 poz. 128 ze zm.) osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora wraz z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego przedstawia kierownikowi jednostki organizacyjnej proponowany temat i koncepcję rozprawy doktorskiej oraz propozycję co do osoby promotora. A zatem samo złożenie wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego nie obliguje Rady Wydziału do wszczęcia tego przewodu. Niezbędne jest, by koncepcja pracy doktorskiej została pod względem merytorycznym zaakceptowana przez Radę Wydziału, która jest uprawniona do wydania uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącego, że na tym etapie Rada Wydziału obligatoryjnie winna wszcząć przewód, jeżeli zostały spełnione przesłanki wymienione w § 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia, bez oceny merytorycznej koncepcji pracy, to nie miałoby żadnego uzasadnienia wymienienie tego etapu jako elementu procesu nadania stopnia doktora.

Poza tym należy podkreślić, że art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz Statut Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r. regulują kwestie postępowania przed Centralną Komisją i specyfika postępowania przed Centralną Komisją, do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny. Autorzy poszczególnych recenzji znani są jedynie organom Centralnej Komisji prowadzącym postępowanie. Nie jest zatem zasadny podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Tym samym nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , w którym to artykule została wyrażona zasada, którą określa się mianem "prawa do sądu" . Jest to prawo jednostki, która może dochodzić swych praw przed "właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem". Specyfika postępowania przed Centralną Komisją , polegająca na wyłączeniu jawności pewnego etapu postępowania nie jest zatem naruszeniem tego artykułu Konstytucji.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 1 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku przez przekroczenie ustawowego upoważnienia. Art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) zawiera upoważnienie ustawowe do określenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Centralnej Komisji, w drodze rozporządzenia, szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Samo porównanie treści poprzednio obowiązującego Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 roku w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych z treścią aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 roku nie jest – zdaniem sądu – wystarczającą podstawą do uznania za niekonstytucyjny kwestionowanego przepisu.

Z kolei zarzut skargi, który dotyczy stanowiska organu odnośnie nie przedstawienia zgody osoby wskazanej do pełnienie roli promotora należy uznać za uzasadniony, gdyż przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 stycznia 2004 roku nie wymaga takiej zgody.

Ponadto art. 30 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 roku stanowi, że przyjęcie funkcji promotora, członka komisji egzaminacyjnej w przewodzie doktorskim, recenzenta w przewodzie doktorskim lub habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, a także sporządzenie opinii na wniosek Centralnej Komisji jest obowiązkiem nauczyciela akademickiego lub innego pracownika naukowego. W uzasadnionych przypadkach może nastąpić zwolnienie od tego obowiązku. Jednak to naruszenie przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż podstawowym powodem wydania uchwały odmawiającej wszczęcia przewodu doktorskiego było nieprzedstawienie takiej koncepcji pracy doktorskiej, która stanowiłaby merytoryczną podstawę do wszczęcia przewodu doktorskiego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną w imieniu skarżącego wniósł pełnomocnik zarzucając Sądowi:

1. Naruszenie prawa materialnego:

- przez niewłaściwe zastosowanie

a) § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia MENiS z 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym w zw. z art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym i art. 92 ust. 1 Konstytucji, art. 178 ust. 1 Konstytucji – ze względu na hierarchiczną niezgodność ww. przepisu wykonawczego z ustawą i Konstytucją, także przez wykroczenie poza upoważnienie ustawowe i wprowadzenie nieznanego ustawie i niezdefiniowanego pojęcia "koncepcji rozprawy doktorskiej", a także w pkt 3 "wykazu prac naukowych" (wymóg identyczny jak w przewodzie habilitacyjnym)

b) art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji przez zakwestionowanie uprawnienia sądu administracyjnego do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji organu administracyjnego

- przez błędna wykładnię

c) art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy polegającą na przyjęciu, że warunkiem niezbędnym czynności wszczęcia przewodu doktorskiego jest "by koncepcja pracy doktorskiej została pod względem merytorycznym zaakceptowana przez Radę Wydziału, mimo że czynność ta ma charakter formalny, a wymienienie tego etapu charakterowi temu nie przeczy.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 134 §1 i 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nierozpoznanie treści połowy skargi (i zarzutów), zwłaszcza co do zarzutu naruszenia przez decyzję CK art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku zawarcia uzasadnienia prawnego decyzji (i wyłożeniu prawa materialnego w tym względzie) polegającego na wykładni pojęcia :"koncepcja rozprawy doktorskiej" – co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w pkt 4 skargi skarżący zdefiniował elementy esencjonalne tego niezdefiniowanego ustawowo pojęcia, co odpowiadało wymaganiom (pozytywna opinia specjalisty z zakresu prawa konstytucyjnego); skarga została przedwcześnie oddalona.

b) art. 145 § 1 lit. b w zw. z naruszeniem obowiązku zapewnienia czynnego udziału strony, który powinien polegać na możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do treści recenzji przed wydaniem ostatecznej decyzji przez CK – a co było niemożliwe z uwagi na "niejawność" tych recenzji.

W konkluzji skargi kasacyjnej jej autorka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in. na wynikający z art. 178 ust. 1 Konstytucji obowiązek przeprowadzenia przez sąd rzetelnej kontroli aktu podstawowego.

Skarżący wykazał porównawczo różnicę w treści poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych z treścią aktualnego rozporządzenia (§ 1 ust. 1 pkt 3), a różnica ta dotyczyła uprzedniej fakultatywności, aktualnie obligatoryjności "wykazu prac naukowych".

Skoro normy prawa materialnego (poprzedniej ustawy i aktualnej) istotnie się nie zmieniły, to minister nie został upoważniony do zmiany fakultatywnego charakteru wykazu na obligatoryjny. O niekonstytucyjności tego przepisu dodatkowo świadczy to, że wskutek takiej treści kwestionowanego przepisu identyczny stał się wymóg "wykazu prac naukowych" w przewodzie doktorskim i habilitacyjnym. O ile wykaz prac naukowych w przypadku wszczęcia przewodu habilitacyjnego ma umocowanie w art. 16 UoSiTN, o tyle w przypadku wszczęcia przewodu doktorskiego takiego umocowania w ustawie nie ma.

Zagadnienie niezgodności hierarchicznej norm dotyczy także § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w zakresie w jakim ten akt normatywny obliguje do przedstawienia "koncepcji rozprawy doktorskiej", w ogóle nie definiując tego pojęcia.

Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, że z art. 13 ust. 1 UoSiTN wynika, że rozprawa doktorska przygotowywana jest pod opieką promotora. Z przepisu tego, w powiązaniu z art. 14 ust. 2 pkt 1 ab inito wnioskować należy, że porządek rzeczy jest taki, że przygotowanie rozprawy doktorskiej następuje w trakcie wszczętego przewodu doktorskiego, a nie wcześniej; najpierw następuje formalna czynność wyznaczenia promotora; promotor musi formalnie i materialnie istnieć, aby sprawować opiekę nad przygotowaniem rozprawy doktorskiej.

Oznacza to również, że koncepcja rozprawy powinna być przygotowana także w toku już wszczętego przewodu, a nie na wcześniejszym etapie pozbawionym opieki naukowej.

Niezależnie od zarzutu niezdefiniowalności "koncepcji", jej oczekiwany i żądany przez Radę zakres (zaawansowana rozprawa, projekt rozprawy) oraz obligatoryjność na etapie wszczęcia przewodu są sprzeczne z ustawą.

Co do kolejnego zarzutu (1-b) wskazano, że Sąd Wojewódzki błędnie zakwestionował uprawnienia sądu administracyjnego do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji organu administracyjnego.

Zaznaczono, że elementem konstytucyjnym prawa do sądu jest "skuteczna sądowa kontrola". Zdaniem skarżącego rewizji wymaga dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii, gdyż specyfika sprawy nie może być argumentem na rzecz okrawania konstytucyjnego prawa do sądu.

Autor skargi kasacyjnej naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 1 UoSiTN upatruje w tym, że warunkiem niezbędnym czynności wszczęcia przewodu doktorskiego jest zaakceptowanie przez Radę Wydziału pod względem merytorycznym koncepcji pracy doktorskiej. Według strony, wszczęcie przewodu doktorskiego jest czynnością o charakterze formalnym, a merytoryczny charakter mają uchwały "przyjęcia" oraz nadania stopnia doktora.

W ramach uchybień procesowych w zakresie art. 134 § 1 i 151 ppsa zwrócono uwagę, że doszło do nierozpoznania przez Sąd zarzutu naruszenia przez Centralną Komisję przepisu art. 107 § 3 kpa polegającego na braku w uzasadnieniu decyzji wykładni pojęcia "koncepcja pracy doktorskiej". Nierozpoznanie tego zarzutu sprawia, że skarga została oddalona przedwcześnie.

Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto, że wyłączenie jawności etapu recenzji nie usprawiedliwia rozciągnięcia tej niejawności aż do wydania ostatecznej decyzji Centralnej Komisji. Sporządzone recenzje powinny być dla strony jawne jeszcze w toku postępowania przed Komisją. Wymaga tego demokratyczny standard państwa prawa i prawo do dobrej administracji oraz prawo czynnego udziału strony i skutecznej ochrony swoich praw.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.; skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd drugiej instancji rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzuconego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to, że w skardze powinny zostać powołane konkretne przepisy prawa, którym uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnienie zarzutów ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Innymi słowy obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polegało. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności (wyrok z dnia 20 października 2005 r., I OSK 163/05, LEX nr 188715; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2006 r., II OSK 403/05, LEX 196461).

Za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący niewłaściwego zastosowania przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym (Dz. U. Nr 15 poz. 128 ze zm. – dalej jako rozporządzenie) ze względu na hierarchiczną sprzeczność tej regulacji z Konstytucją i ustawą.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym (Dz. U. Nr 65 poz. 595 ze zm. – dalej jako ustawa) – Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Centralnej Komisji, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, uwzględniając w szczególności dokumenty, jakie powinna przedstawić osoba ubiegająca się o wszczęcie przewodu doktorskiego, habilitacyjnego lub postępowania o nadanie tytułu profesora.

Stosownie do treści § 1 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora, zwana dalej "doktorantem", wraz z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego przedstawia kierownikowi jednostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopnia doktora:

1) oryginał lub uwierzytelniony odpis dokumentu stwierdzającego posiadanie tytułu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, zwanej dalej "ustawą";

2) proponowany temat i koncepcję rozprawy doktorskiej oraz propozycję co do osoby promotora;

3) wykaz prac naukowych lub twórczych prac zawodowych albo dorobku artystycznego wraz z odpowiednim zapisem dzieł artystycznych i dokumentacją ich publicznej prezentacji;

4) informację o przebiegu przewodu doktorskiego lub przewodu kwalifikacyjnego

I stopnia, jeżeli uprzednio kandydat ubiegał się o nadanie stopnia doktora lub o przyznanie kwalifikacji I stopnia.

Zgodnie z art. 92 Konstytucji rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że ustawodawca jest obowiązany tak budować ustawowe upoważnienie, by na jego podstawie możliwa była odpowiedź na trzy pytania: kto ma prawo wydania aktu, co w tym akcie ma zostać uregulowane i jak mają być uregulowane dane kwestie (zob. sygn. K 55/05). Trybunał Konstytucyjny przypomina, że wszelkie upoważnienie ustawy, w odniesieniu do którego nie da się wskazać żadnych treści ustawowych, które pełniłyby rolę "wytycznych dotyczących treści aktu", jest sprzeczne z Konstytucją. Brak owych wytycznych stanowi warunek wystarczający uznania niekonstytucyjności upoważnienia, nawet jeżeli pozostałe wymagania, o których mówi art. 92 ust. 1 Konstytucji zostaną spełnione. Powoduje to - w odpowiednim zakresie - utratę mocy obowiązującej przepisu zawierającego delegację ustawową. Rodzi to konsekwencje także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia wykonawczego do ustawy, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją (zob. sygn. K 55/05). Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 grudnia 1999 r., "art. 92 Konstytucji nie zdefiniował pojęcia «wytycznych», trudno też dla ustalenia tej definicji odwoływać się do koncepcji «pojęć zastanych», bo polskie prawo konstytucyjne nie używało dotąd pojęcia «wytycznych» w takim rozumieniu. Na podstawie językowego rozumienia można uznać, że «wytyczne», to wskazówki co do treści aktu normatywnego, wskazania co do kierunku merytorycznych rozwiązań, które mają znaleźć w nim wyraz (zob. Stanowisko Rady Legislacyjnej w sprawie «konstruowania» upoważnień do wydawania rozporządzeń, "Przegląd Legislacyjny" 1998, nr 3-4, s. 18, s. 185-190). Skoro bowiem art. 92 ust. 1 mówi o «wytycznych dotyczących treści aktu», to nie ulega wątpliwości, że wskazania zawarte w ustawie muszą dotyczyć materialnego kształtu regulacji, która ma być zawarta w rozporządzeniu. Wskazania dotyczące spraw proceduralnych (np. nakazujące, by ustanowienie rozporządzenia następowało «w porozumieniu» czy «po zasięgnięciu opinii») nie mogą zastąpić wytycznych merytorycznych, o których mowa w art. 92 ust. 1" (sygn. K. 10/99; zob. też wyrok TK z 26 października 1999 r., sygn. K. 12/99, OTK ZU nr 6/1999, poz. 120). Należy jednocześnie przypomnieć, że "wytyczne dotyczące treści aktu" mogą przybierać rozmaitą postać redakcyjną. Mogą one mieć zarówno charakter "negatywny" (tzn. wykluczenie ze wszystkich wchodzących w rachubę rozstrzygnięć aktu wykonawczego do ustawy tych, których ustawodawca sobie nie życzy), jak i charakter "pozytywny" (np. wskazanie kryteriów, którymi powinien się kierować twórca rozporządzenia, normując przekazany mu zakres spraw, wskazanie celów, jakie ma spełniać dane unormowanie, czy funkcji instytucji, której ukształtowanie ustawa powierzyła rozporządzeniu).

W każdym razie, ustawa musi zawierać albo pewne wskazania wyznaczające treści (kierunki rozwiązań), jakie mają być zawarte w rozporządzeniu, albo eliminujące pewne treści (kierunki rozwiązań). Sposób sformułowania wytycznych, zakres ich szczegółowości i zawarte w nich treści są w zasadzie sprawą uznania ustawodawcy. Całkowity brak wytycznych przesądza o niekonstytucyjności upoważnienia; stanowi oczywistą obrazę art. 92 ust. 1 zdania drugiego Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny akcentuje jednocześnie, że "wytyczne" nigdy nie mogą mieć czysto blankietowego charakteru (np. poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że rozporządzenie określi "ogólne zasady") (zob. sygn. K. 12/99, sygn. K. 10/99 i sygn. K 55/05). Podkreślenia wymaga to, że w orzecznictwie Trybunału jest akceptowany pogląd, zgodnie z którym "wytyczne" nie muszą być zawarte w przepisie formułującym upoważnienie do wydania rozporządzenia - możliwe jest też ich pomieszczenie w innych przepisach ustawy, o ile tylko pozwala to na precyzyjne zrekonstruowanie treści tych wytycznych (zob. sygn. K. 12/99, sygn. K. 10/99 i sygn. K 55/05). Trybunał Konstytucyjny zaznacza ponadto, że upoważnienie ustawowe do wydania aktu wykonawczego może zezwalać na modyfikację treści ustawy za pomocą rozporządzenia, ale to pozwolenie musi być wyrażone wprost w przepisie upoważniającym (zob. wyrok TK z 12 lipca 2007 r., sygn. U 7/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 76). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w § 115 i § 116 zasad techniki prawodawczej. Zgodnie z tą regulacją, akt wykonawczy do ustawy nie może w sposób samoistny zmieniać ani modyfikować treści norm zawartych w aktach hierarchicznie wyższych, chyba że jest to wyraźnie dopuszczone w przepisie upoważniającym. W tym ostatnim przypadku mamy do czynienia z rozstrzygnięciem ustawodawcy, a nie podmiotu, który wydaje rozporządzenie (zob. S. Wronkowska, op. cit., s. 237). Od woli ustawodawcy zależy, w jaki sposób będzie ukształtowana treść rozporządzenia i w jakim stopniu akt podustawowy zmieni lub zmodyfikuje przepisy zawarte w ustawie (ibidem), uzasadnienie wyroku TK z dnia 19 czerwca 2008 r., P 23/07, TK-A 2008/5/82).

Warto również zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 października 2008 r., I GSK 1210/07 (baza internetowa) stwierdził, że wytyczne nie muszą być nazbyt szczegółowe. Skoro rozporządzenie jest funkcjonalnym uzupełnieniem ustawy, to ustawa powinna pozostawić organowi upoważnionemu pewną samodzielność w unormowaniu materii, której rozporządzenie dotyczy. Istotne jest, aby podmiot wydający rozporządzenie mógł prawidłowo odczytać intencje ustawodawcy (por. M. Żabicka - Kłopotek: Wytyczne jako element upoważnienia do wydania rozporządzenia, Przegląd Sejmowy 2006/3/str. 40 - 41).

Uwzględniając przedstawione powyżej rozważania należało uznać, iż kwestionowana przez skarżącego regulacja przedmiotowego rozporządzenia mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Rozporządzenie sprecyzowało ogólne pojęcie dokumentów zawarte w wytycznych. Dokumenty winna przedstawić osoba ubiegająca się o wszczęcie przewodu doktorskiego. Jeżeliby przyjąć, jak to podnosi skarżący, że wytyczne dotyczące treści rozporządzenia winny odnosić się do pojęcia "koncepcji rozprawy doktorskiej", to w istocie rzeczy wydanie rozporządzenia stałoby się bezprzedmiotowe. Nadto taki wniosek potwierdza wykładnia systemowa ustawy. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy stanowi, że rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub artystycznego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.

W świetle powyższego przepisu uzasadniony jest wniosek, że przedstawienie koncepcji pracy doktorskiej przez osobę ubiegającą się o wszczęcie przewodu doktorskiego nie jest zmianą, modyfikacją przepisów ustawy, lecz ich logiczną konsekwencją.

Z kolei wymóg przedstawienia wykazu prac naukowych należy oceniać w powiązaniu z pozostałymi dokumentami wymienionymi w omawianym przepisie. Niewątpliwie wykaz prac naukowych wraz z wymaganą koncepcją rozprawy doktorskiej służyć ma ocenie uprawnionego organu, poprzedzającej podjęcie uchwały w przedmiocie wszczęcia przewodu doktorskiego. Dodać przy tym należy, że obowiązek złożenia wykazu nie oznacza jeszcze, że istnienie lub brak dorobku naukowego jest warunkiem wszczęcia przewodu doktorskiego. Omawiany przepis rozporządzenia nie może być bowiem interpretowany sprzecznie z art. 12 ustawy, który nie przewiduje warunku, aby osoba ubiegająca się o stopień doktora miała dorobek naukowy

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, że zdaniem skarżącego brak kontroli w postępowaniu sądowym ustaleń zawartych w recenzjach narusza konstytucyjny standard prawa do sądu. Pogląd ten jest nietrafny. W orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji w przedmiocie nadania stopni naukowych.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95 (OSNP 1996, nr 21, poz. 315) stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy wskazał:

Okoliczność, że - skarżący uważa, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że - w końcu - w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jego poglądów in merito i uznali je za nietrafne lub nieudowodnione, a postępowanie przed CKK (wedle przyjętych zasad) nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat - nie może jednak prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż są one nie umotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom - czy to w dziedzinie nauki, sztuk czy też innej wiedzy łącznie nawet z rzemiosłem - musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy(...). Nie znaleziono jednak dotąd lepszego i uczciwszego sposobu przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych, niż powoływanie recenzentów a następnie tajne głosowanie decydujące o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. To prawda, że w piśmiennictwie wypowiadane są również poglądy, iż decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione (bo przecież niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska) i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (także sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2007 r., I OSK 2030/06 (LEX nr 361573) wyjaśnił, że w sprawach o nadanie stopni naukowych, w których ocena rozprawy doktorskiej czy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego kandydata pod kątem spełnienia wymogów stawianych przez ustawę wymaga specjalistycznej wiedzy sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji kończącej postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego, to znaczy czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w tego rodzaju sprawach, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji.

Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 sierpnia 2007 r., I OSK 1187/07 (LEX nr 364667) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w sprawach o nadanie stopni naukowych oraz tytułu naukowego, w których to sprawach ocena dorobku kandydata wymaga specjalistycznej wiedzy, Sąd Administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji kończącej postępowanie w tego rodzaju sprawach, to znaczy bada czy decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w tych sprawach. Nie jest natomiast rolą Sądu Administracyjnego i być nie może wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach naukowych, jak i stanowisku sekcji Centralnej Komisji zawierającej propozycję rozstrzygnięcia sprawy dla Prezydium Centralnej Komisji, ze względu właśnie na wiadomości specjalistyczne. Takie stanowisko znalazło wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle rozpoznawanych spraw pod rządem ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 z późn. zm.), a które jest w tym zakresie aktualne również przy rozpoznawaniu spraw w oparciu o ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Odnosząc się do wywodów skargi kasacyjnej zaznaczyć trzeba, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego, dopuszczalne są pewne ograniczenia tego prawa. Skarżący natomiast pomija pewną specyfikę postępowania w sprawie o nadanie stopni naukowego, o której świadczy – z mocy art. 29 ustawy – nakaz "jedynie" odpowiedniego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosowania w postępowaniach dotyczących nadania stopni naukowych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sam ustawodawca wprowadził zatem istotne odmienności tego postępowania. Nadto skarżący nie zauważa, ze sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem (art. 1 p.p.s.a.), co implikuje zakres kontroli sądowej.

Warto wskazać, że na konstytucyjne prawo do sądu składa się w szczególności: 1) prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed sądem (niezależnym, bezstronnym i niezawisłym); 2) prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, zgodnej z wymogami sprawiedliwości i jawności; 3) prawo do wyroku sądowego, tj. prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd (wyrok TK z 9 czerwca 1998 r., sygn. K. 28/97, OTK ZU Nr 4/1998, poz. 50 oraz wyrok TK z 16 marca 1999 r., sygn. SK 19/98, OTK ZU 1999, Nr 3/1999, poz. 36).

W uzasadnieniu wyroku TK z dnia 10 maja 2000 r. K 21/99 (OTK 2000 z. 4, poz. 109) podniesiono, że nie istnieje w żadnym systemie prawnym bezwzględne i absolutne prawo do sądu - które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony swych praw na drodze sądowej. To stwierdzenie należy odnieść do wszystkich kategorii praw, bowiem samo ukształtowanie postępowania przed sądem w sposób respektujący określone procedury (co do zasad inicjowania postępowania, terminów procesowych i materialnych, opłat, reprezentacji stron przed sądem, rygorów postępowania dowodowego etc.) stanowi istotne i rzeczywiste ograniczenie prawa do sądu, konieczne jednak ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa. W konsekwencji należy więc stwierdzić, że konieczność ochrony w demokratycznym państwie takich wartości jak: bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób nie może uzasadniać zamknięcia drogi sądowej w odniesieniu do praw objętych zakresem zastosowania art. 77 ust. 2 konstytucji, może natomiast co najwyżej uzasadniać pewne ograniczenia ochrony sądowej, przejawiające się w odmiennym ukształtowaniu zasad postępowania sądowego w stosunku do ogólnych reguł proceduralnych (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2008 r., SK 57/06, OTK-A 2008/4/63).

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Stanowisko skarżącego wyraża mylne przekonanie, że rada wydziału wyższej uczelni nie jest uprawniona do merytorycznej oceny przedstawionej przez kandydata koncepcji pracy doktorskiej.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej między innymi w przedmiocie wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Wykładnia językowa tego przepisu uzasadnia wniosek, że rada wydziału nie ma obowiązku, jak sugeruje to skarżący wszczęcia przewodu doktorskiego, lecz może podjąć uchwałę o odmowie wszczęcia z przyczyn merytorycznych, czy też z przyczyn formalnych, np. nieprzedłożenie wymaganych dokumentów o których mowa w § 1 rozporządzenia. Potwierdza to także użycie w art. 31 ustawy zwrotu "osoba ubiegająca się o wszczęcie przewodu doktorskiego". Organ trafnie wskazał, iż nie można mówić o prawie podmiotowym do wszczęcia przewodu doktorskiego.

Nie sposób przyjąć, aby rada wydziału w każdym przypadku miała obowiązek wyrażać zgodę na rozpoczęcie przewodu doktorskiego przez każdą osobę, niezależnie od wartości merytorycznej przedstawionej koncepcji przewodu doktorskiego.

Godziłoby to w cele (istotę pracy doktorskiej) wyrażone w art. 13 ust. 1 ustawy. Nie można spełnienia wymogów warunkujących wszczęcie przewodu doktorskiego sprowadzać tylko do formalnego złożenia stosownych dokumentów. Wówczas nieadekwatny byłby wymóg podejmowania uchwały przez radę wydziału w tym przedmiocie. Przedstawienie koncepcji rozprawy doktorskiej służy do merytorycznej oceny uprawnionego organu i w rezultacie przekonania, że stan rzeczywistej i merytorycznej wiedzy kandydata daje szanse by przewód doprowadzić do pozytywnego zakończenia.

W ocenie Sądu kwestionowana przez skarżącego niedookreśloność pojęcia "koncepcji rozprawy doktorskiej" jest celowa, albowiem pozwala właściwemu organowi na wykorzystanie stosownego luzu decyzyjnego.

Nie można bowiem tracić z pola widzenia konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych, rozumianą jako konstytucyjnie chronioną sferę wolności prowadzenia badań naukowych i kształcenia w ramach obowiązującego porządku prawnego.

Autonomia oznacza samodzielność w granicach prawa do podejmowania aktów prawnych regulujących prawa czy obowiązki określonych podmiotów. W przypadku uchwały dotyczącej wszczęcia (odmowy wszczęcia) przewodu doktorskiego rada wydziału musi mieć możliwość dokonania merytorycznej oceny koncepcji pracy doktorskiej, aby stwierdzić, czy cele jakie ustawodawca wiąże z rozprawą doktorską będą mogły zostać zrealizowane.

Należy dodać, że skarżący miał możliwość przedstawienia swoich racji przed członkami rady wydziału w toku dyskusji w przedmiocie jego wniosku. Jak wskazano wyżej istotnym elementem składowym prawa do sądu są gwarancje sprawiedliwości proceduralnej, które w niniejszej sprawie zostały zachowane.

Jako nietrafny należało również ocenić zarzut, iż sporządzone recenzje powinny być jawne dla strony jeszcze w toku postępowania przed wydaniem ostatecznej decyzji. Wyrażając taki pogląd autor skargi kasacyjnej pomija specyfikę postępowania o nadanie stopni naukowych.

Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2007 r., I OSK 1187/07 (LEX nr 364667) wskazał, że recenzje naukowe sporządzone w trakcie postępowania o nadanie stopnia naukowego nie stanowią w ścisłym słowa znaczeniu opinii w rozumieniu art. 84 k.p.a., który to przepis w § 2 odsyła w zakresie regulacji sytuacji prawnej biegłego do przepisów dotyczących świadków, z którymi to kandydat może polemizować. Recenzje natomiast są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego. Skoro, zatem kandydat na stopień naukowy nie może polemizować z recenzjami wydanymi w danej sprawie, to nie jest wadą, że recenzji nie doręcza się stronie do czasu wydania decyzji w sprawie.

Nadto w sprawie nie można pominąć przepisu art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W rozpoznawanej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2006 r. w sprawie I SA//Wa, 427/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 145/07.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podzielając rozważania prawne WSA. Ocena prawna znalazła wyraz w tezie wyroku:

Komisja do Spraw Stopni i Tytułów ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. W razie odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie. Nie ma zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Zawarte w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji uwagi merytoryczne nie mają mocy obowiązującej i nie mogą przesądzać o treści rozstrzygnięcia przyjętego po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Szczególny przedmiot tego postępowania powoduje, że nie można stosować art. 7, art. 79 § 1 i § 2, art. 81 k.p.a. do rozpoznania spraw w tym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze za nietrafny należało uznać zarzut odnoszący się do wymogów, jakie spełniać powinno uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji. Zakres kontroli sprawowanej przez ten organ determinuje treść decyzji i jego uzasadnienia.

Dlatego nie zachodziła potrzeba, jak twierdzi skarżący, aby Komisja w uzasadnieniu prawnym decyzji "wyłożyła prawo materialne" poprzez wykładnię pojęcia "koncepcji rozprawy doktorskiej".

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 ppsa.