Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 419/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust.4 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 lti f
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Przesłanka określona w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) - związana z udzieleniem bezrobotnemu pomocy finansowej - stanowi samodzielną podstawę do orzekania o utracie statusu bezrobotnego, i nie może być ona stosowana zamiennie z przesłanką wymienioną w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, tylko z tej przyczyny, że bezrobotny chcąc podjąć działalność gospodarczą i uzyskać na nią pomoc publiczną posiada wpis do działalności gospodarczej.

TEZY

Przesłanka określona w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) - związana z udzieleniem bezrobotnemu pomocy finansowej - stanowi samodzielną podstawę do orzekania o utracie statusu bezrobotnego, i nie może być ona stosowana zamiennie z przesłanką wymienioną w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, tylko z tej przyczyny, że bezrobotny chcąc podjąć działalność gospodarczą i uzyskać na nią pomoc publiczną posiada wpis do działalności gospodarczej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie utraty statusu bezrobotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego Ł. K. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 1220 (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia) złotych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Ł. K. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...], uchylającą decyzję własną z dnia 9 kwietnia 2009 r., nr [...] o utracie przez Ł. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 marca 2009 r. i orzekającą o utracie przez Ł. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 marca 2009 r.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Decyzją z dnia 9 kwietnia 2009 r., nr [...], powołując się na przepisy art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) zwanej w skrócie "ustawą o promocji zatrudnienia" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., Prezydent Miasta Opola orzekł o utracie przez Ł. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 marca 2009 r., z uwagi na otrzymanie przez niego środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 151, art. 149 § 1 i § 2, art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Prezydent Miasta Opola wznowił z urzędu postępowanie zakończone wyżej opisaną decyzją, podając, że do Powiatowego Urzędu Pracy w O. zostało doręczone zaświadczenie z dnia 18 marca 2009 r., nr [...] potwierdzające dokonanie przez Ł. K. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 18 marca 2009 r., co mogło mieć wpływ na powyższą decyzję.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta Opola, powołując się na przepisy art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia 9 kwietnia 2009 r., jednocześnie orzekając o utracie przez Ł. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 marca 2009 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż Ł. K. od dnia 18 marca 2009 r. nie spełniał wymogów osoby bezrobotnej w świetle przepisów w/w ustawy.,

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Ł. K. wskazując, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu o pozbawieniu go statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 marca 2009 r. Odwołujący podał, iż jako datę rozpoczęcia podjętej przez niego działalności gospodarczej należy przyjąć dzień 31 marca 2009 r. bowiem od tego dnia podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i jest podatnikiem podatku dochodowego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał na pojęcie "podjęcie działalności gospodarczej." Dodał, że w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w O. uzyskał informację, iż kolejność podjętych przez niego działań jest prawidłowa i fakt dokonania wpisu ewidencji przed datą otrzymania środków na prowadzenie działalności nie spowoduje utraty statusu osoby bezrobotnej. Podniósł również, że w dniu podpisywania umowy z Powiatowym Urzędem Pracy był osobą bezrobotną, więc niezrozumiałym jest dla niego, iż dokonanie wpisu działalności gospodarczej, który nie jest równoznaczny z jej podjęciem może mieć wpływ na jego status. Podkreślił, że aby otrzymać dotację na podjęcie działalności gospodarczej należy po podpisaniu umowy o przyznaniu środków najpierw dokonać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a po udokumentowaniu tego faktu, następuje przelew środków na konto osoby, która się o nie ubiegała.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 10 ust. 7, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który wszedł w życie z dniem 26 października 2007 r. Organ przyznał, iż fakt stawienia się przed organem ewidencyjnym i zgłoszenie zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z jej podjęciem. Działalność gospodarcza, w ocenie organu, następuje bowiem dopiero z chwilą podjęcia pierwszych działań faktycznych, może być zatem podjęta i prowadzona niezależnie od jej zaewidencjonowania. Organ wywiódł, iż porównując treść obecnie obowiązującego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia z wersją w poprzednio obowiązującym stanie prawnym należy zauważyć, iż ustawodawca rozszerzył katalog osób, które nie mogą posiadać statusu bezrobotnego o osoby, które nie tylko podjęły działalność gospodarczą do dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji, ale także o osoby, które zgłosiły sam zamiar prowadzenia działalności czyli uzyskały wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem organu, ustawodawca rozróżnia zatem dwa pojęcia: data wskazana w zgłoszeniu do ewidencji i wpis do ewidencji. Stąd organ uznał, że skoro Ł. K. jako osoba bezrobotna uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dniem 18 marca 2009 r. to z tym dniem powinien utracić status bezrobotnego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł Ł. K. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez orzeczenie o pozbawieniu go statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 marca 2009 r., z powodu dokonania w tym dniu wpisu do ewidencji działalności, pomimo tego, że w okresie do 30 marca 2009 r. nie podlegał na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W ocenie skarżącego, aby posiadać status bezrobotnego należy spełnić tylko jeden z warunków określonych w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, a mianowicie albo nie posiadać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, albo nie podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów. Tymczasem, zdaniem skarżącego, organ dokonał błędnej wykładni omawianego przepisu, uznając, że powodem pozbawienia statusu bezrobotnego może być sam fakt zarejestrowania się tej osoby w ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to, czy osoba ta podlega czy też nie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 8 stycznia 2010 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata R. K. G., podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wnosząc o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. W uzasadnieniu ponownie wskazano, iż organy obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia. Podniesiono, iż konstrukcja tego przepisu wskazuje bowiem na konieczność wypełnienia jednej bądź drugiej z dwóch wskazanych dyspozycji, a nie jak - w ocenie skarżącego - podaje organ obydwu razem. Wyrazem tego jest zastosowany przez ustawodawcę łącznik "albo", który pozwala na wypełnienie wskazanej normy przy zaistnieniu tylko jednego zawartego tam warunku. Zdaniem skarżącego organy przeprowadziły błędną wykładnię omawianego przepisu stosując koniunkcję pomiędzy obydwoma warunkami, co byłoby możliwe tylko i wyłącznie, gdyby użyty został łącznik "i". Ostatecznie wyjaśniając pojęcie "alternatywy", która została zastosowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f, stwierdzono, iż fakt prawdziwości jednego z dwóch zdań alternatywy tj. spełnienia jednej z dwóch przesłanek przez skarżącego powoduje prawdziwość całego zdania tj. posiadania statusu osoby bezrobotnej przez Ł. K. Podkreślono, że skarżący podjął działalność gospodarczą z dniem 31 marca 2009 r. i od tego dnia zaczął podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i zarzuty zawarte w skardze. Dodatkowo podniósł, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania. Pełnomocnik przedstawił również zaświadczenie z dnia 14 stycznia 2010 r. w przedmiocie wynagrodzenia, stwierdzające poniesione przez skarżącego koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1220 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, iż nie odpowiadają one wymogom prawa.

Przedstawienie rozważań, jakie doprowadziły Sąd do takiej oceny legalności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i objętej kontrolą z mocy art. 135 P.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji, rozpocząć należy od wskazania, że postępowanie administracyjne poprzedzające ich wydanie toczyło się w trybie wznowieniowym.

Zauważyć w związku z tym należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było wadliwością prawną przewidzianą w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1 lub 145a § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (a także określonymi postanowieniami). Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zatem zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji (postanowienia). O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w pkt 1-8 art. 145 § 1 K.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Stosownie do art. 151 § 1 K.p.a., w zależności od stwierdzenia przez organ istnienia lub nie podstaw określonych w art. 145 § 1 K.p.a. lub art. 145a K.p.a., postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (pkt 1) bądź uchyleniem tej decyzji i wydaniem nowej rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2), ewentualnie decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (§ 2).

Na gruncie poczynionych wyżej uwag odnotować trzeba, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczyło utraty statusu bezrobotnego. W tym bowiem zakresie, organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia 9 kwietnia 2009 r., o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 marca 2009 r. Następnie działając z urzędu, organ ten wszczął postępowanie wznowieniowe w odniesieniu do powyższej decyzji, wskazując na przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., po czym uchylił ją decyzją z dnia [...] i orzekł o utracie przez Ł. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 marca 2009 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższą decyzję, co oznacza, iż zaakceptował w pełni rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego.

Kontynuując rozważania w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego należy wskazać na uregulowania prawne zawarte w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm. - zwaną dalej w skrócie "ustawą"), będące materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wraz z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tej materii, przepis art. 33 ust. 4 ustawy w pkt 1-11 wymienia enumeratywnie przesłanki, których wystąpienie uzasadnia pozbawienie określonej osoby statusu bezrobotnego. Zgodnie z pkt 1 omawianej regulacji tego przepisu, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Jeden z tych warunków został określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, który stanowi, iż bezrobotnym jest osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei w myśl pkt 2 art. 33 ust. 4 pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje w przypadku otrzymania przez bezrobotnego pożyczki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej albo otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2; przy czym pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności. Natomiast przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, iż starosta z Funduszu Pracy może przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związane z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia, a w przypadku gdy działalność jest podejmowana na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych, wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 4-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu.

Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż z lektury akt sprawy wynika, że skarżący zarejestrował się jako bezrobotny w dniu 16 lutego 2009 r., a zatem w tej dacie spełniał wszystkie wymogi do uzyskania statusu bezrobotnego. Dlatego też organ pierwszej instancji uznał skarżącego z dniem 16 lutego 2009 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W tym miejscu dostrzec także wypada, że w omawianej ustawie dla osoby, która uzyskała status bezrobotnego, przewidziane zostały określone uprawnienia. Jednym z nich jest możliwość przyznania bezrobotnemu, który właśnie dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, środków z Funduszu Pracy na jej podjęcie, na zasadzie cytowanego wyżej art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przy czym podkreślić również należy, że z ustawy nie wynika zakaz dla bezrobotnego, aby w trakcie trwania statusu bezrobotnego nie mógł dokonać zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, o której mowa w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Środki na podjęcie działalności gospodarczej, o jakich mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, starosta może przyznać bezrobotnemu jednorazowo. Jest to zatem pomoc publiczna na podjęcie działalności przez bezrobotnego, której by nie otrzymał, gdyby nie posiadał statusu osoby bezrobotnej. Innymi słowy, w dacie przyznawania w/w pomocy osoba (beneficjent) musi posiadać status osoby bezrobotnej, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Konsekwencją natomiast przyznanej bezrobotnemu pomocy jest pozbawienie go statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy. Przepis ten bowiem w sposób wyraźny stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który otrzymał jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. z Funduszu Pracy, przy czym "pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności". Użycie w tym przepisie sformułowania "pozbawia" oznacza obowiązek dla organu do wydania decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Przesłanka określona w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) - związana z udzieleniem bezrobotnemu pomocy finansowej - stanowi samodzielną podstawę do orzekania o utracie statusu bezrobotnego, i nie może być ona stosowana zamiennie z przesłanką wymienioną w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, tylko z tej przyczyny, że bezrobotny chcąc podjąć działalność gospodarczą i uzyskać na nią pomoc publiczną posiada wpis do działalności gospodarczej. Zakładając racjonalność ustawodawcy, należy zdaniem Sądu uznać, iż gdyby jego wolą było pozbawienie statusu bezrobotnego tylko z tego powodu, że posiada on wpis do działalności gospodarczej - na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy - wówczas nie przewidziałby innej, odrębnej przesłanki do orzekania w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego, w przypadku otrzymania przez bezrobotnego środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej - art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy. Tylko osoba posiadająca status bezrobotnego i posiadająca wpis do działalności gospodarczej może skorzystać z pomocy, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W świetle dotychczas powiedzianego należało, w ocenie Sądu, uznać, iż interpretacja przepisu art. 33 ust. 4 ustawy przyjęta przez organ I instancji w rozpoznawanej sprawie jest nieprawidłowa, bowiem organ nie dostrzegł, że przepis ten przewiduje dwie odrębne i samodzielne przesłanki będące podstawą do orzekania w przedmiocie utraty przez osobę statusu bezrobotnego. Tym samym organ błędnie przyjął, iż zachodzą podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 9 kwietnia 2009 r. uznając, iż podstawę prawną do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego stanowi art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Raz jeszcze powtórzyć wypada, iż przesłanka określona w art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego niezależną od przesłanki określonej w pkt 1 tego przepisu.

Ponadto należy zwrócić uwagę, iż organ w toku wznowionego postępowania, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), obowiązany jest ustalić czy nowa okoliczność faktyczna, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., występowała oraz czy jest dla sprawy istotna, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. Natomiast ciąg logicznego rozumowania przeprowadzony przez organ powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu nie należy ograniczać się do przywołania regulacji prawnej mającej zastosowanie w sprawie, jak to uczynił organ I instancji, ale przede wszystkim należy wskazać czym kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie i co uznał za udowodnione. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1245/08, Lex nr 475217). Reguły te odnoszą się także do postępowania wznowieniowego, zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Opola w dniu 9 kwietnia 2009 r., w sprawie pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 marca 2009 r. Ponadto organowi nie może ujść uwadze, że postępowanie administracyjne zakończone powyższą decyzją ostateczną zostało podjęte na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy, z kolei wznowienie nastąpiło z powodu "faktu wpisu do działalności gospodarczej", w wyniku którego, organ powołując się na przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy uchylił swoją decyzję i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej, z dniem zarejestrowania działalności tj. z dniem 18 marca 2009 r.

Wskazać również wypada, iż organ odwoławczy obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu odwoławczego powinna więc być zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, co wynika wprost z art. 138 kpa (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1998 r., sygn. akt III SA 1379/97, opublikowany ONSA z 1999 r., Nr 3, poz. 85). W niniejszej sprawie organ II instancji akceptując stanowisko organu pierwszoinstancyjnego sam zastosował błędną wykładnię art. 33 ust. 4 ustawy, ale także nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 K.p.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się - w wyniku wydanego postanowienia o wznowieniu postępowania - do zbadania w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana tym postanowieniem, w świetle dokonanej oceny wskazanych wyżej przepisów ustawy.

W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia, spowodowały konieczność uchylenia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku wynika z dyspozycji art. 152 P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a. stanowiący, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi. Do niezbędnych kosztów postępowania, stosownie do art. 205 § 2 P.p.s.a., zalicza się m.in. wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego. Z tych względów orzeczono, jak w pkt 3 wyroku.