Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 61/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak- Sikora Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wypłaty nagrody rocznej 1) uchyla zaskarżoną oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji; 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją personalną z dnia "[...]"maja 2001 r. Dyrektor Zakładu Karnego w K. zwolnił z dniem 25 maja 2001 r. R. B. ze służby więziennej z powodu orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby w więziennictwie.

We wniosku z dnia 18 kwietnia 2004 r. były funkcjonariusz wniósł o wypłacenie należnej, a nie wypłaconej w dniu zwolnienia ze służby, nagrody rocznej za 2001 r.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, Dyrektor Zakładu Karnego w K., powołując się na przepisy art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761) oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 119, poz. 1266), decyzją z dnia 15 października 2004 r., odmówił R. B. wypłacenia nagrody rocznej za 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie art. 106 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi. Jednak uznał, iż stosownie do § 11 ust. 1 powołanego w podstawie prawnej decyzji rozporządzenia, które określa warunki ich przyznawania, wypłata nagrody rocznej w roku 2001 następuje na zasadach określonych w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urz. MS Nr 4, póz. 37). Dyrektor Zakładu Karnego podał też, że zgodnie z powołanym przepisem w dniu 19 kwietnia 2001 r. decyzją zbiorczą Nr "[...]" pod pozycją Nr "[...]" przyznano wnioskodawcy nagrodę roczną w 2001 r. w pełnej wysokości. Natomiast nagroda roczna za 2001 r. nie została wypłacona, bowiem w 2002 r. R. B. nie był już funkcjonariuszem Służby Więziennej.

W odwołaniu z dnia 29 października 2004 r. R. B. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i przyznanie należnej mu nagrody za 2001 r.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia 25 listopada 2004 r., Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, iż Dyrektor Zakładu Karnego w K., stosownie do § 11 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. przyznał R. B. przysługującą w 2001 r. nagrodę roczną. Wskazał, iż od 1997 r. nagrody roczne wypłacane były funkcjonariuszom "z góry", co wynikało m.in. z brzmienia § 5 ust. 2 w związku z § 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. W świetle powyższego, stwierdził, iż nagroda roczna za 2001 r. była wypłacona R. B. w 2001 r. również "z góry", bowiem § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r. odsyła do zasad określonych we wskazanym wyżej zarządzeniu. Wyjaśnił jednocześnie, że wypłata nagród w roku 2002 miała oparcie w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145), które jako że weszło w życie w marcu 2002 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zatrudnionych w tym czasie w Służbie Więziennej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2004 r. R. B. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie jego sprawy, podnosząc, iż w poprzednich pismach informował organy administracji publicznej o nie wypłaceniu nagrody rocznej za 2001 r.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych decyzji wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności.

W niniejszej sprawie, Sąd uwzględnił skargę, bowiem w toku kontroli legalności decyzji podjętych przez organy administracji publicznej stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, w której spór toczy się o to, czy skarżącemu przysługuje prawo do nagrody rocznej za 2001 r.

Zauważyć należy, że organy administracji publicznej słusznie uznały, że sprawę wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych reguluje art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Niewłaściwie jednak zastosowały w rozpoznawanej sprawie przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 106 ust. 3 tejże ustawy. Po pierwsze, organy obu instancji niewłaściwie przyjęły, że w odniesieniu do skarżącego w kwestii wypłaty nagrody rocznej za 2001 r. zastosowanie miały przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej. Po drugie, w sposób wadliwy zinterpretowały przepisy tego zarządzenia, jak i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg.

Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, organy administracji publicznej uznały, iż wypłata nagrody rocznej, którą skarżący otrzymał w 2001 r. stanowiła realizację jego uprawnienia do tej nagrody za 2001 r. Swoje stanowisko w tym zakresie organ odwoławczy uzasadnił tym, że zgodnie z zarządzeniem z dnia 5 września 1997 r. przedmiotowe nagrody przyznawane były "z góry", tzn. nagroda była wypłacana w roku, za który ją przyznawano. W ocenie Sądu, taka interpretacja przepisów powołanego zarządzenia nie jest słuszna. Wprawdzie § 5 ust. 1 tego zarządzenia stanowił, iż nagrodę roczną przyznaje się z dniem 26 kwietnia, ale nie określał jednocześnie, czy dotyczy to roku, w którym następuje jej nabycie, czy też roku następnego. Zgodnie natomiast z § 2 tegoż zarządzenia, warunkiem nabycia prawa do nagrody rocznej w pełnej lub ograniczonej wysokości było wykonywanie obowiązków służbowych przez okres roku kalendarzowego lub co najmniej jego części. W tej zaś sytuacji, trudno jest uznać, aby wypłata nagrody rocznej mogła nastąpić przed nabyciem uprawnień do jej otrzymania. Istotny jest też obowiązujący sposób wyliczenia wysokości nagrody, bowiem uwzględniana jest wysokość otrzymanego wynagrodzenia, a nie wynagrodzenia przyszłego.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy niewłaściwie zinterpretował również § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r. uznając, że odnosi się on do nagród rocznych należnych funkcjonariuszom Służby Więziennej za 2001 r. i tym samym nietrafnie zastosował w sprawie przepisy zarządzenia z dnia 5 września 1997 r. Zauważyć natomiast należy, że ze względu na treść § 12 rozporządzenia z 19 grudnia 2000 r. zarządzenie to w tym okresie już nie obowiązywało, a jedyny wyjątek dotyczący stosowania uchylonego zarządzenia stanowił właśnie § 11 ust. 1 rozporządzenia, który odnosił się tylko i wyłącznie do wypłaty nagrody rocznej w 2001 r., do której prawo powstało z tytułu służby pełnionej w 2000 r. Zgodnie z tym przepisem, wypłata nagrody rocznej w 2001 r. następuje według zasad określonych w zarządzeniu z dnia 5 września 1997 r., z zastrzeżeniem ust. 2. W ustępie tym uregulowano kwestię wypłaty nagród rocznych za 2000 r. w odniesieniu do funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej, którym na podstawie zarządzenia z dnia 5 września 1997 r. prawo do nagrody rocznej w ogóle nie przysługiwało. Skoro zatem ust. 2 omawianego przepisu formułował odstępstwo od zasady wyrażonej w ust. 1, to nie może ulegać wątpliwości, iż zasada ta dotyczyła także nagród wypłacanych za 2000 r.

Tym samym, stwierdzić należy, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r., tj. z dniem 1 stycznia 2001 r., nabycie prawa do nagrody rocznej za 2001 r. następowało w oparciu o przepisy tego rozporządzenia, natomiast nabycie prawa do nagrody rocznej za 2000 r., z zastrzeżeniem § 11 ust. 2 rozporządzenia, w oparciu o przepisy zarządzenia z dnia 5 września 1997 r. Zauważyć jednocześnie należy, że zasadę stosowania dotychczasowych przepisów w odniesieniu do nagród za rok poprzedzający datę wejścia w życie przepisów wykonawczych zachowano także w kolejnym 2002 r., w którym zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg. § 11 tegoż rozporządzenia stanowi bowiem, iż wypłata nagrody rocznej za 2001 r. następuje na zasadach dotychczasowych.

Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że zgodnie z § 7 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r., nagrodę roczną przyznaje się nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który przysługuje nagroda, z tym, że funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną przyznaje się nie później niż w ostatnim dniu służby. Skoro zaś w niniejszej sprawie skarżący został zwolniony ze służby więziennej z dniem 25 maja 2001 r. to z tym dniem powinna być mu wypłacona, niezależnie od przyznanej mu w dniu 19 kwietnia 2001 r. nagrody za 2000 r., nagroda roczna za 2001 r. Zauważyć przy tym należy, że brak jest przeszkód prawnych do przyznania funkcjonariuszowi i wypłacenia w jednym roku kalendarzowym dwóch nagród rocznych, z których jedna będzie należna za rok ubiegły, a druga za rok w którym funkcjonariusz odchodzi ze służby, oczywiście pod warunkiem spełnienia przesłanek do jej uzyskania.

W toku ponownego rozpoznaniu sprawy, organ I instancji powinien ustalić, czy wypłata skarżącemu nagrody rocznej za 2001 r. powinna nastąpić w oparciu o przepis §11ust. 4 wskazanego wyżej rozporządzenia z 19 grudnia 2000 r., czy też o przepis § 1 ust. 6 tego rozporządzenia. Ustalenia w powyższym zakresie będą miały wpływ na wysokość przyznanej nagrody rocznej.

Na zakończenie zauważyć należy, że stanowisko składu sędziowskiego orzekającego w niniejszej sprawie zgodne jest z dotychczasowym orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w tym przedmiocie (por. wyroki z dnia 28 stycznia 2004 r., sygn. akt 2 II SA 2863/02, z dnia 6 lutego 2004 r., sygn. akt 2 II SA 815/03, z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt 2 II SA 3900/02, 2 II SA 4100/02 i 2 IV SA 4171/02, z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 594/04 oraz z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt II S A/Ol 716/04).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zgodnie z art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.