Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 652/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 1pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 142
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego L. M. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na: rozbudowie gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni tuczu na dz. nr ewid.[...] obręb [...], Gmina [...], powiat miechowski, województwo małopolskie. W decyzji organ określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, wymagania dot. ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, nie określono wymagań w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie, wskazał na cechy przedsięwzięcia. Podkreślono zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu i wskazano na złożenie pisma z uwagami społeczeństwa (podpisy [...] osób) i odpowiedź na ten protest przez pełnomocnika Inwestora. Wskazano na czynności, które ma podjąć Inwestor w celu minimalizacji uciążliwości zapachowych jak i środowiska wodno-gruntowego. Wskazano na uzyskane w toku postępowania opinie i uzgodnienia i uwzględnienie warunków z nich wynikających w wydanej decyzji. Przywołano mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa w tym dotyczące kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wg. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 103 oraz § 3 ust. 2 pkt 3). Przeprowadzono wielokryterialną analizę omawiając aspekty planowanej inwestycji.

Od tej decyzji odwołanie złożył L. M. kwestionując wydaną decyzje jak i postanowienie RDOŚ i wnosząc o jego uchylenie. Zarzucono decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego tj. art. 7, 77 § 1, 8, 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia; art. 71 ust. 2 ustawy poprzez wydanie decyzji w stosunku do przedsięwzięcia które już w części zostało zrealizowane a zatem nie jest przedsięwzięciem "planowanym", art. 80 ust. 2 ustawy poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz w oparciu o niedokładną analizę raportu (m.in. bez uwzględnienia etapu realizacji przedsięwzięcia, analizy odoru). W uzasadnieniu odwołania wskazano brak przeanalizowania możliwych konfliktów społecznych i nieuwzględnienie, że inwestor już starał się o uzyskanie decyzji, a starania te zakończyły się prawomocnym wyrokiem WSA II SA/Kr 407/16.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 59, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 80, art. 82, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2016, poz. 353 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 103 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustala na wniosek M. O. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na: rozbudowie gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni tuczu na dz. nr ewid.[...] obręb [...], Gmina [...], powiat miechowski, województwo małopolskie. Organ wskazał, że przedsięwzięcie dotyczy planowanej przez M. O. inwestycji polegającej na rozbudowie gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni tuczu na dz. nr ewid.[...] obręb [...]. Działka jest częściowo zabudowana (od wschodniej strony). Zagospodarowanie analizowanej części terenu pod inwestycję stanowią: dom mieszkalny, 2 chlewnie tuczu (po realizacji inwestycji inwestor planuje wygasić hodowlę w jednej chlewni) oraz budynki gospodarcze. Niezabudowaną część terenu inwestycyjnego stanowią przede wszystkim grunty orne. Po przeprowadzeniu inwestycji dojazd do gospodarstwa odbywać się będzie od wschodniej strony terenu inwestycyjnego. SKO w [...] stwierdziło, że w ramach planowanej inwestycji planuje się modernizację istniejącego budynku tuczu. Modernizacja polegać będzie na podjęciu prac związanych z poprawą dobrostanu zwierząt, zwiększeniem powierzchni życiowej oraz montażem nowoczesnych technologicznie systemów wentylacji, karmienia i pojenia. Budynek zostanie również podłączony do zbiornika głównego na gnojowicę w celu zmniejszenia częstotliwości wywożenia jej na pola. Realizacja inwestycji wiązała się będzie także z wygaszeniem hodowli tuczu w jednej z dwóch istniejących chlewni. Zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje ponadto budowę: silosów na paszę - 4 szt. do 12 ton każdy, głównego zbiornika na gnojowicę o pój. do 1053 m3, zbiornika spustowego o poj. do 100 m3, zbiornika na ścieki socjalno-bytowe o poj. do 5 m3, konfiskator na padłe sztuki, agregat prądotwórczy o mocy do 24 kW. W rozważnej sprawie organ I instancji stwierdził, iż przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji w tym zakresie. Planowane przedsięwzięcie wymienione zostało bowiem w § 3 ust. 1 pkt 103 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. - określającym iż do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia: nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1 a tej ustawy przy czym w myśl § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia

do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51 (tj. według § 2 ust. 1 pkt 51 w liczbie nie mniejszej niż 210DJP-przyp. Kolegium), w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie: a/ w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone: mieszkaniowych, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów

zieleni nieurządzonej niezaliczonych do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, b) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. W takim wypadku zatem konieczne było wydanie decyzji w tej sprawie. W rozważanej sytuacji obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tj. w drodze ostatecznego postanowienia (k80) przez Wójta Gminy [...]. W takim wypadku zatem konieczne było przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu. Zgodnie z wymogami art. 33 ustawy - organ I instancji wydał obwieszczenie w którym podał do publicznej wiadomości m.in., iż zostało wszczęte przedmiotowe postępowanie i istnieje możliwość składania uwag i wniosków. Należy wskazać, iż jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska; zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 10-15. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Miechowie o zajęcie stanowiska. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie - postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] uzgodnił pozytywnie w zakresie ochrony środowiska, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ww. przedsięwzięcie i określił warunki jego realizacji, stwierdził brak konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, stwierdził brak konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (karta akt 92-94). Podobnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Miechowie pismem z dnia [...] października 2017 r. (karta akt 90-91) zaopiniował pozytywnie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia określając warunki techniczne i organizacyjne ograniczające oddziaływanie projektowanego przedsięwzięcia. Należy także zauważyć, iż w toku postępowania złożony został protest lokalnej społeczności w formie listy osób protestujących "przeciwko budowie chlewni O. M. w [...]". Lista ta zawiera podpisy [...] osób. W toku postępowania inwestor przedłożył także raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na Środowisko z września 2017 r. sporządzony przez L. N. Kierownika zespołu projektowego i K. B. specjalistę ds. ochrony środowiska. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych zgodnie, z art. 80 ust. 1 jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje następnie decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach także po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy). W rozważnej sytuacji jednakże Gmina [...] nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co potwierdza zaświadczenie z 13 kwietnia 2017 r. wydane z up. Wójta Gminy. Przechodząc zatem do ponownej analizy powyższych kwestii organ wyjaśnił, iż organ I instancji niewątpliwie wziął pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, ustalając zgodnie z tymi dokumentami tj. postanowieniem RDOŚ w Krakowie jak i opinią PPIS w Miechowie warunki realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu odwołania wskazano jednak na brak przeanalizowania możliwych konfliktów społecznych i nieuwzględnienie, że inwestor już starał się o uzyskanie decyzji, a starania te zakończyły się prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie. Wskazano na uchylenie decyzji organu I i II instancji w tej sprawie przez WSA w Krakowie i nieznaczną zmianę nowego wniosku w stosunku do uprzedniego. W kontekście powyższych zarzutów organ zauważył, że przeanalizowanie możliwych konfliktów społecznych jest przynależne do etapu sporządzania raportu co wynika wprost z art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy, natomiast organy mają obowiązek wzięcia pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Raport oddziaływania na środowisko sporządzony w sprawie kwestie te omawia (strony 101-104 Raportu, str. 111). Miedzy innymi stwierdzono, iż niski próg zapachowy substancji odorotwórczych emitowany z hodowli zwierząt sprawia, że nawet w niewielkich stężeniach mogą powodować dyskomfort zapachowy. Ponieważ wartości dla amoniaku i siarkowodoru dla stężeń uśrednionych dla jednej godziny nie przekraczają progów wyczuwalności, należy stwierdzić, iż inwestycja nie będzie źródłem znaczących uciążliwości zapachowych. Odpowiedni system wentylacji przyczyni się do utrzymania optymalnych warunków mikroklimatu wewnątrz budynków. Zastosowanie pełnych rusztów znacząco wpłynie na ograniczenie emisji amoniaku. Ryzyko wydzielania się odorów zostanie zminimalizowane poprzez aplikację efektywnych mikroorganizmów do odchodów zwierząt. Stwierdzono, że specjalna kompozycja mikroorganizmów EM likwiduje kożuch na powierzchni gnojowicy oraz odór. W wyniku

zastosowania mikroorganizmów znacząco zmniejsza się emisję uciążliwych gazów związanych z produkcją zwierzęcą, zarówno w obiekcie jak i na etapie aplikacji uzdatnionego nawozu na glebę. Nowoczesny system wentylacji pozwoli na ograniczenie emisji hałasu, zużycia energii oraz przyczyni się do utrzymania optymalnych warunków mikroklimatu wewnątrz budynków. Wszelkie działania inwestora odbywać się będą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zastosowane przy inwestycji środki i rozwiązania techniczne zapewniają ochronę środowiska gruntowo-wodnego przed zanieczyszczeniem oraz ograniczają do minimum odory. Stwierdzono także w raporcie, iż postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga udziału społeczeństwa, które może zgłaszać uwagi i wnioski w ramach postępowania. Inwestor dbając o utrzymanie dobrych relacji w przyszłości z mieszkańcami wsi chętnie odniesie się do uwag oraz udzieli wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie ewentualne wątpliwości. W raporcie wskazano także, iż mimo przyjętych rozwiązań techniczno - technologicznych, budynki inwentarskie będą źródłem emisji substancji odorowych, powstających w wyniku rozkładu produktów przemiany materii zwierząt podczas chowu. Źródłem ciągłej emisji odorów do powietrza są systemy wentylacyjne. Inwestycja będzie źródłem emisji niezorganizowanej. Będzie to emisja spalin z pojazdów, poruszających się po terenie przedsięwzięcia. Podczas przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na powietrze poddano całą inwestycję bardzo szczegółowej analizie. Zamieszczone w niniejszym opracowaniu obliczenia wykazały, iż nie ma obawy przekroczenia dopuszczalnych poziomów stężeń gazów i pyłów poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. Przy zastosowaniu wszystkich opisanych metod techniczno-organizacyjnych należy uznać, iż wg obowiązujących norm działalność nie będzie uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza. Należy podkreślić zatem, iż wbrew zarzutom odwołania nie zmarginalizowano kwestii możliwych konfliktów społecznych i na tym tle w szczególności występowania odorów. W sposób racjonalny bowiem wynika z raportu, iż na terenie planowanego przedsięwzięcia będzie dochodzić do emisji odorów. Jest to normalne zjawisko występujące podczas działalności takiej jak planowana. Jednakże co również zauważono, w Polsce brak jest norm prawnych z zakresu ich emisji oraz związanych z tym uciążliwości. Z raportu wynika natomiast, jaka metodologia badań i sposób obliczeń pozwoliły na stwierdzenie, że oddziaływanie siarkowodoru i amoniaku tj. substancji w najwyższym stopniu odorogennych w obszarze analizowanym, nie przekroczy dopuszczalnych prawem norm. Organy administracji nie mogą wiec uwzględnić zarzutów dotyczących możliwego oddziaływania odorowego inwestycji, jako mogącego mieć wpływ na poprawność wydanej decyzji. Bowiem jeżeli istnieje niekorzystne oddziaływanie zapachowe planowanej inwestycji, to aktualnie nie istnieją przepisy prawa, umożliwiające uzależnienie wydania (bądź odmowy wydania) decyzji środowiskowej od poziomu emitowanego przez inwestycję odoru jako takiego. Organy mogą bowiem działać jedynie na podstawie i w granicach prawa, toteż w przypadku braku przepisu prawa odnoszącego się do problematyki "odorowej" planowanego przedsięwzięcia, organy nie mogą uwzględniać wartości pozaprawnych. Należy podkreślić, iż w kwestii odorów przepisy nie ustanawiają norm jak ma to miejsce w odniesieniu do innych emisji. Uciążliwość zapachowa (odory) jest zagadnieniem stwarzającym problemy legislacyjne praktycznie w większości krajów. W Polsce aktualnie także nie wypracowano konkretnego ustawodawstwa w tym zakresie wobec subiektywnego odczucia "odoru". Nie oznacza to jednak, że problematykę te należy zupełnie pominąć. Tak jednak nie stało się w rozważanej sytuacji i Kolegium ponownie badając sprawę w całości również dokonało własnej analizy, doprecyzowując szereg warunków, które deklaruje inwestor w celu minimalizacji uciążliwości zapachowych. Kwestie te są właśnie głównie wynikiem postępowania z udziałem społeczeństwa i Kolegium uwzględniło je w wydanej decyzji. Należy bowiem zauważyć, iż w kwestii odorów z uwagi na charakter inwestycji, przedstawione przez społeczeństwo obawy w ww. aspekcie odorów należy uznać za zasadne, chociaż co należy podkreślić, wcale te obawy nie zostały wprost wyrażone, jak bowiem Kolegium wskazało wyżej, w toku postępowania złożony został protest lokalnej społeczności w formie listy osób protestujących "przeciwko budowie chlewni O. M. w [...]". Lista ta zawiera podpisy [...] osób. Pismo to nie zawiera jednakże żadnych konkretnych zarzutów czy uwag do przedsięwzięcia, czy postępowania. Inwestor aby zmniejszyć uciążliwości w tym względzie zadeklarował: ograniczenie wykonywania prac w godzinach porannych i wieczornych oraz w dniach wolnych od pracy, możliwość stworzenia harmonogramów, tak aby w dniach wolnych, uroczystych bądź ważnych dla społeczeństwa z innych powodów wywóz nie następował, zaniechanie aplikacji gnojowicy w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych, zastosowanie dodatków do gnojowicy, zaoranie pól nawiezionych tak szybko jak to możliwe -nie później niż 24 godziny po nawiezieniu, zastosowanie aplikatora doglebowego gnojowicy. Innym niepokojem mieszkańców jest ochrona wód gruntowych. Również i w tej kwestii inwestor zaproponował szereg rozwiązań w zakresie szczelności zbiorników na gnojowicę, magazynowania odpadów, przechowywania padłych zwierząt, aplikacji nawozów naturalnych. Wskazane przez wnioskodawcę rozwiązania zostały pozytywnie zaopiniowane zarówno przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jak i przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Kolegium nie widzi podstaw do ich kwestionowania. Co również istotne, w ramach planowanej inwestycji planuje się modernizację istniejącego budynku tuczu. Modernizacja polegać będzie na podjęciu prac związanych z poprawą dobrostanu zwierząt, zwiększeniem powierzchni życiowej oraz montażem nowoczesnych technologicznie systemów wentylacji, karmienia i pojenia. Budynek zostanie również podłączony do zbiornika głównego na gnojowicę w celu zmniejszenia częstotliwości wywożenia jej na pola. Realizacja inwestycji wiązała się będzie także z wygaszeniem hodowli tuczu w jednej z dwóch istniejących chlewni. Wbrew zarzutom odwołania zakres inwestycji w tym właśnie, co do wygaszenia hodowli tuczu w jednej z dwóch istniejących chlewni jako wynikający z wniosku jak i z treści samego wyrzeczenia decyzji aktualnie wiąże inwestora. Zdaniem Kolegium nie bez znaczenia w sprawie jest także właściwa lokalizacja inwestycji. Tereny znajdujące się w otoczeniu działki inwestycyjnej to obszary charakterystyczne dla krajobrazu rolniczego stanowiące głównie pola uprawne, teren jest przekształcony antropogenicznie, a od strony wschodniej teren przyległy stanowi zabudowa wsi [...] za którą znajdują się użytki rolne. W kierunku północnym i południowym otoczenie terenu stanowię grunty orne warz z zabudową zagrodową (str. 12 Raportu) . Co istotne zabudowa zagrodowa charakteryzuje się zaś tym, iż składa się na nią zespół budynków. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej. Tym samym z charakterem takiej zabudowy związane są zawsze pewne uciążliwości, i zabudowa zagrodowa w przepisach prawnych jest wyraźnie odróżniona od innych inwestycji, dotyczą jej specyficzne regulacje prawne np. w zakresie dopuszczalnych poziomów dźwięku. Kolegium nie podzieliło także obaw odwołującej strony odnośnie negatywnego wpływu inwestycji na walory terenu (obszar Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskiej). Wskazano bowiem w odwołaniu, iż tak duża hodowla świń wpłynie negatywnie na środowisko i oszpeci krajobraz, obniży wartość turystyczną i wypoczynkową obszaru, zagrozi korytarzom ekologicznym. Raport zdaniem odwołującej strony kwestie te pomija. Wbrew twierdzeniom odwołania raport analizuje kwestie wpływu przedsięwzięcia na formy ochrony przyrody, zawiera również inwentaryzację przyrodniczą jak i analizuje oddziaływanie na krajobraz. Jak wskazano (str. 86 raportu) nowo projektowana chlewnia będzie stanowiła kontynuację istniejącej zabudowy zagrodowej na przedmiotowej działce. Realizacja inwestycji spowoduje pojawienie się nowego rodzaju zabudowy w krajobrazie rzeczonego terenu, dla którego budowa wielkopowierzchniewego obiektu będzie stanowiła nowy element krajobrazu. Obecność projektowanego budynku z racji tego, że nie będzie wysoki oraz nie będzie położony na terenach wywyższonych, będzie się zaznaczała w krajobrazie jedynie w bezpośredniej okolicy inwestycji. Dodatkowo Inwestor planuje wykonanie nasadzeń pasów zieleni izolacyjnej o długości ok. 99 m wzdłuż północnej ściany planowanego budynku oraz o długości ok. 90 m wzdłuż południowej ściany projektowanego zgodnie z przedstawionym planowanym zagospodarowaniem terenu.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł L. M. zarzucając naruszenie:

1/ art. 106 § 1 K.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 pkt 4 i art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 545 Prawa wodnego poprzez nieuzgodnienie planowanej inwestycji (w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także w zakresie uzgodnienia warunków realizacji inwestycji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych tj. właściwym organem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, mimo że taki obowiązek został wprowadzony do procedury wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych z dniem 1 stycznia 2018 r. i dotyczy on wszystkich spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo wodne;

2/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji;

3/ art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, które zostało już w części zrealizowane, a zatem nie jest przedsięwzięciem "planowanym";

4/ art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz w oparciu o niedokładna analizę przedstawionego przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko, opracowanego w sposób niedokładny, z pominięciem istotnych czynników wpływających na środowisko (m.in. bez analizy odoru, który będzie wydzielany przez nowy i zmodernizowany budynek chlewni oraz możliwości techniczne ograniczenia odoru).

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 14 grudnia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2018 r. M. O. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności reformacyjnej decyzji organu administracji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegające na rozbudowie gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni. Zdaniem organu, analiza raportu odziaływania przedsięwzięcia na środowisko dawała podstawy do ustalenia uwarunkowań środowiskowych dla zamierzonego przedsięwzięcia. W ocenie organu wydanie decyzji poprzedziło uzyskanie wymaganych uzgodnień i opinii. Brak natomiast podstaw prawnych do odmowy ustalenia tych uwarunkowań z powodu odoru, jaki będzie wydzielany w związku z realizacją zamierzenia. Nie zachodzą też przeszkody do ustalenia uwarunkowań z uwagi na fakt, że ma być ono realizowanie w Obszarze Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskiej. Także stanowisko, jakie zajął tut. sąd w sprawach II SA/Kr 113/15 oraz II SA/Kr 407/16 nie wpłynęło na rozstrzygnięcie organu, pomimo że dotyczyło tego samego inwestora oraz typu (chartakteru) przedsięwzięcia oraz obszaru, na jakim ma być ono realizowane. W ocenie sądu stanowisko organu jest wadliwe.

Przede wszystkim nie sposób zgodzić się z tym, że organ przed wydaniem decyzji uzyskał wymagane prawem uzgodnienia. Zgodnie bowiem z art. 77 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm. (dalej. u.i.o.s.) w brzmieniu nadanym jej przez art. 509 pkt 9 lit a ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 z późn. zm.), jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei art. 545 ust 1 ustawy prawo wodne stanowił, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 i 1566) oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy niniejszej ustawy oraz ustawy zmienianej w art. 509 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wprawdzie przepis ten zmienił się w dacie 26 kwietnia 2018 r. (do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy obowiązujące przed datą 1stycznia 2018 r.) ale zaskarżona decyzja była wydana w dacie 9 marca 2018 r. - a zatem w czasie kiedy istniał wymóg uzgodnienia decyzji z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych. Sąd zwraca uwagę na dwie kwestie. Uzgodnienie jest farmą współdziałania organów administracji charakteryzującą się silnym związaniem – stanowisko organu uzgadniającego jest obligujące dla organu, który występuje o uzgodnienie, w oparciu o wyraźny przepis matarialnoprawny, który ten wymóg formułuje. Zgodnie z art. 106 § 1 K.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Wydanie decyzji bez wymaganego uzgodnienia czy też wbrew uzgodnieniu jest uchybieniem, które przesądza o wadliwości decyzji, samoistnie uzasadniającej eliminację jej z obrotu prawnego. Druga kwestia to ta okoliczność, że organ orzeka w stanie prawnym i faktycznym, jaki obowiązuje w dacie tego orzekania. Jeżeli w tej dacie wymagane było uzgodnienie, które nie uzyskał organ I instancji, bo kiedy on orzekał obowiązek taki nie istniał, organ II instancji powinien rozważyć czy uchylić tą decyzję do ponownego rozpatrzenia i uzupełnienia braku, czy też brak uzgodnienia uzupełnić w własnym zakresie. Wydanie decyzji utrzymującej decyzję organu I instancji w mocy jest w tym stanie tj. bez wymaganego uzgodnienia, niedopuszczalne. Jeżeli przepis interpolarny wyraźnie stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się ustawę w nowym brzmieniu, organ II instancji nie może tych wskazań zignorować. Wydanie decyzji bez wymaganego uzgodnienia jest w sposób oczywisty wadliwe (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 czerwca 2018 r. II SA/Go 277/18). Także fakt, że już po wydaniu decyzji ustawa zmienia brzmienie i od 26 kwietnia 2018 r. do spraw wszczętych i niezakończonych uzgodnienie nie jest wymagalne, nie konwaliduje wadliwości decyzji wydanej w czasie kiedy taki obowiązek istniał.

Dalej wskazać należy, że organ dostrzegając, iż teren planowanej inwestycji położony jest w Obszarze Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskie ustanowionego uchwałą nr XVIII/303/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 lutego 2012 i wymieniając jako jeden z zakazów wskazany tam w § 3 ust 1 pkt 2 zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska (...) nie dostrzega w tym zakazie żadnych konsekwencji, pomimo że planowane przedsięwzięcie to właśnie przedsięwzięci mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust 1 u.i.o.s. Przepis ten stanowi, iż przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Przedmiotowe zamierzenie to przedsięwzięcie mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.s. Przepis § 3 pkt 2 uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskiej stanowi, iż zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na ochronę przyrody Obszaru lub dla których nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli zatem zdaniem organu zamierzone przedsięwzięcie, pomimo że jak wskazuje w decyzji zmieni przeznaczenie gruntów rolnych na służące do produkcji zwierzęcej i będzie wiązało się ze znacznym zwiększeniem odoru wytwarzanego przez tą produkcję (str. 18) nie wpłynie niekorzystnie na ochronę przyrody powinien szczegółowo stanowisko to uzasadnić (wykazać,) mając na względzie tak określone w art. 23 ust 1 ustawy o ochronie przyrody względy, dla których obszar ten ustanowiono - między innymi zaspakajaniem potrzeb związanych z turystyką, wypoczynkiem i funkcją korytarzy ekologicznych. Żadnych takich ustaleń ani też rozważań organ nie poczynił. Istotnie problem odoru aczkolwiek wydaje się być szczególnie istotny w terenach o charakterze choćby częściowo mieszkaniowym czy turystycznym, nie jest normowany przepisami ogólnie obowiązującymi, (aczkolwiek ustawodawca obowiązek uregulowań takich widział - art. 222 ust 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 799 z późn. zm., co jednak nie zaowocowało wydaniem stosownych przepisów wykonawczych) to jednak organ prowadzący postępowanie o ustalenie uwarunkowań środowiskowych ten aspekt tak jak inne dotyczące ewentualnego negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu z uwzględnieniem uwarunkowań dla których obszar ten ustanowiono powinien poddać analizie, ewentualnie zakazując w tym zakresie uzupełnić raport.

Dalej wskazać należy, iż wprawdzie decyzja o ustaleniu uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia ma charakter związany a jedynym aktem prawa miejscowego, co do którego zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z zapisami tego prawa organ ma obowiązek stwierdzić jako warunek wydania decyzji pozytywnej (art. 80 ust 2 u.i.o.ś.) jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to jednak zapisu tego nie można uznać jako regulację kompleksową. Sprzeczność lokalizacji zamierzenia z zapisami planu miejscowego jest niewątpliwie podstawą do odmowy dokonania ustalenia, ale jeżeli sprzeczność ta wynika z innych aktów prawa miejscowego organ nie może kwestii tej nie zauważyć. Szczególnym przypadkiem są regulacje dotyczące obszarów chronionego krajobrazu. Jak wynika bowiem z zapisów w ustawy o ochronie przyrody tj. art. 24 ust 1 pkt 2 oraz art. 24 ust 3 ocena czy dane przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko może być w obszarze chronionego krajobrazu realizowane, jest dokonywane na etapie oceny oddziaływania na środowisko. Stanowi o tym wprost art. 24 ust 3 – zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu.

Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji (art. 61 ust 2 u.i.o.ś.). Tak więc organ ten dokonując oceny oddziaływania na środowisko zamierzenia które ma być zlokalizowane w obszarze chronionego krajobrazu musi mieć na uwadze zakazy o których mowa w aktach tworzących ten obszar. Naruszenie zakazu musi skutkować wydaniem decyzji negatywnej – odmawiającej ustalenia uwarunkowań środowiskowych, tylko bowiem organ prowadzący postępowanie w przedmiocie ustalenia uwarunkowań środowiskowych w ramach których prowadzi też ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma kompetencję do oceny czy zamierzenie nie naruszy zakazów ustanowionych zapisami prawa miejscowego – w szczególności dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Na żadnym innym etapie procesu inwestycyjnego organy nie mają kompetencji by oceny takiej dokonywać. W postępowaniu kontrolowanym przez sąd organ oceny takiej nie przeprowadził Organ w zasadzie problemu tego nie dostrzegł (str. 22), co także samodzielnie przesądza o istotnej wadliwości decyzji uzasadniającej eliminację jej z obrotu prawnego.

W końcu wskazać należy, iż dla zamierzenia podobnego – budowy budynku inwentarskiego oraz modernizacji istniejących chlewni w stosunku do tego samego inwestora oraz na tym samym obszarze organy wydawały decyzje o ustaleniu uwarunkowań środowiskowych, które to decyzje orzeczeniami tut. sądu w tym wyrokiem prawomocnym wydanym w sprawie II SA/Kr 113/15 zostały uchylone. Wprawdzie inwertor złożył nowy wniosek i formalnie postępowanie prowadzone jest w innej sprawie jednak organy powinny wziąć pod uwagę stanowisko jakie sąd w orzeczeniach tych zaprezentował. Poglądy wyrażone w tych wyrokach podziela także sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. W szczególności organ winien zbadać, czy modernizacja chlewni objęta wnioskiem o wydanie decyzji srodowiskowej to zamierzenie inwestycyjne czy fakt już dokonany. Jak wynika bowiem z akt spraw II SA/Kr 113/15 oraz II SA/Kr 407/16 wnioskodawca (inwestor) modernizacji chlewni czy też ich remontu już dokonywał. Sama zaś decyzja środowiskowa nie służy swoistej "legalizacji" prac już wcześniej wykonanych ale poprzedza wydanie decyzji i koncesji o których mowa w art. 72 u.i.o.ś.

Ponownie rozpoznać sprawę organ dokona oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko mając na uwadze wskazania, o których mowa wyżej w szczególności co do zakazu realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko oraz dopuszczalnych wyjątków od tego zakazu w Obszarze Chronionego Krajobrazu Wyżyny Miechowskiej a także oceni czy wnioskiem objęte są nowe prace modernizacyjne (na czym ma polegać owa modernizacja) czy ewentualnie prace już wykonane co do których ustalenie uwarunkowań środowiskowych jest wykluczone.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt II sentencji).