Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1150/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 912
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj – Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. przy udziale G. L. sprawy ze skargi A. L., B.S. i C.O. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ekshumacji zwłok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (zwany dalej także Organem II instancji lub Organem odwoławczym), po rozpatrzeniu odwołania A.L., B.S i C.O. (dalej określane jako Skarżące lub Strony), utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] r. nr [...]. W tym orzeczeniu nieostatecznym, Organ I instancji w punkcie 1 uchylił swoją wcześniejszą decyzję z [...] r. nr [...] zezwalającą na przeprowadzenie ekshumacji zwłok zmarłego G.L., natomiast w punkcie 2 umorzył on postępowanie w sprawie ekshumacji zwłok.

Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny, po rozpatrzeniu wniosku A.L. zezwolił na przeprowadzenie ekshumacji zwłok jej męża G.L., pochowanego na cmentarzu parafialnym pw. "A" w Z., przy ul. [...] oraz zezwolił na przewiezienie zaplombowanej trumny i ponowne pochowanie na cmentarzu w miejscowości S. w Niemczech.

W dniu [...] r. do Organu I instancji wpłynął wniosek G.L. o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją ostateczną z [...] r. W uzasadnieniu swojego wniosku, wspomniany podmiot podniósł, że jako syn zmarłego G.L., bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, a o wydanej decyzji dowiedział się [...] r.

Argumenty te organ uznał za zasadne i na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147, art. 149 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej zwana kpa), postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że A.L. we wniosku o wyrażenie zgody na ekshumację, jako uprawnionych do współdecydowania w sprawie wskazała jedynie córki C.O. i B.S.. Tym samym zataiła ona istnienie innej osoby uprawnionej do złożenia wniosku, tj. G.L..

W dniu [...] r. do Organu I instancji wpłynął wniosek Skarżących

o umorzenie postępowania wznowieniowego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Organ I instancji, uznał postępowanie w sprawie za bezprzedmiotowe i decyzją z [...]

r. [...], umorzył postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny swoje rozstrzygnięcie oparł na oświadczeniu G.L., że nie domaga się on ponownego przeniesienia ciała jego ojca do Polski. Okolicznością, która przesądziła o bezprzedmiotowości postępowania było również to, że ciało zostało już przeniesione i pochowane na terenie Niemiec.

Od powyższej decyzji G.L. złożył odwołanie, żądając uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r. oraz umorzenia w całości postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji zwłok i ponownego pochówku G.L..

Decyzją z [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. W orzeczeniu tym, Organ Odwoławczy wskazał na potrzebę ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Ponadto podkreślił on, że przed wydaniem decyzji, Organ I instancji zobowiązany jest pouczyć wszystkie strony postępowania o przysługujących im prawach do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Realizując powyższe wytyczne, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przesłuchał w charakterze świadka I.L. (żonę G.L.), która zeznała, że zarówno ona, jak i jej mąż o przeprowadzeniu ekshumacji zwłok dowiedzieli się [...] r. od B.K.. Z kolei, wiadomość o wydaniu decyzji zezwalającej na przeprowadzenie ekshumacji zwłok dowiedzieli się oni dopiero z początkiem listopada 2016 r. od proboszcza Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. "A" w Z.. Źródłem informacji była kserokopia decyzji z [...] r. poświadczoną za zgodność z oryginałem przez proboszcza Parafii w dniu [...] r. Natomiast w pismach z [...] i [...]r. proboszcz Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. "A" w Z. oświadczył, że nigdy nie rozmawiał z G.L. na temat przeprowadzonej ekshumacji zwłok oraz podkreślił, że również z samej decyzji nie wynikał żaden nakaz informowania kogokolwiek o tym zdarzeniu.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, Organ I instancji decyzją z [...] r., nr [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję z [...] r., nr [...], zezwalającą na przeprowadzenie ekshumacji zwłok zmarłego G.L. (punkt 1 decyzji) oraz umorzył postępowanie w sprawie ekshumacji zwłok (punkt 2 decyzji).

To z kolei rozstrzygnięcie nie spotkało się z aprobatą Skarżących. Odwołanie od wspomnianej decyzji nieostatecznej wniosły: A.L., B.S. i C.O.. W swoim piśmie procesowym wystąpiły one o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 1 i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania, Skarżące zarzuciły decyzji nieostatecznej naruszenie:

1) art. 7 i art. 148 § 1 kpa - poprzez bezzasadne i pochopne przyjęcie, bez przeprowadzania w wystarczającym zakresie postępowania dowodowego, że wniosek o wznowienie postepowania został złożony w ustawowym terminie;

2) art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2017 r. poz. 912 - zwana dalej: u.c.c.z.) - poprzez bezzasadne przyjęcie, że niezawiadomienie G.L. o toczącym się postępowaniu w sprawie ekshumacji zwłok G.L., naruszało jego prawa, skoro zgodnie ze wspomnianym przepisem wyłącznie uprawnioną do składania i popierania wniosku o ekshumację była żona zmarłego – Skarżąca A.L.;

3) art. 146 § 2 kpa - poprzez zaniechania odmowy uchylenia decyzji pomimo, że w wyniku wznowienia postępowania mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, skoro wniosek o ekshumację i przewiezienie zwłok poparły żona oraz córki zmarłego G.L., a wszystkie to osoby łącznie z G.L. na stale zamieszkują w Niemczech, a zatem w kraju gdzie zwłoki zostały ponownie pochowane, blisko miejsca zamieszkania żony zmarłego i wszystkich dzieci;

4) art. 10 kpa - poprzez uniemożliwienie Stronom lub ich pełnomocnikowi wzięcia udziału w czynnościach dowodowych, w szczególności w przesłuchaniu G. i I. L..

Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, powołując się na art. 10 pkt 1 i art. 15 pkt 1 u.c.c.z. podkreślił on, że G.L. (syn zmarłego G.L.) znajduje się w kręgu osób decydujących o pochówku i ekshumacji zwłok. Jak zaakcentował Organ odwoławczy, wbrew twierdzeniom Skarżących, wniosek o ekshumację i przeniesienie zwłok w inne miejsce wymaga zgody wszystkich uprawnionych członków rodziny zmarłego, wymienionych w art. 10 u.c.c.z., a nie wyłącznie jednego z nich. We wspomnianym przepisie ustawodawca nie ustalił bowiem pierwszeństwa jednych osób (członków rodziny) przed innymi, wskazanymi w dalszych punktach art. 10 u.c.c.z. W tym zakresie, Organ II instancji odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1423/09 oraz do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 30 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 70/10. W orzeczeniach tych, wojewódzkie sądy administracyjne wyraziły stanowisko zbieżne z poglądem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w kwestii kręgu osób uprawnionych do wskazywania miejsca pochówku zmarłego, czy legitymowanych do inicjowania postępowania w przedmiocie ekshumacji.

Jednocześnie, Organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane przez Organ I instancji, odnośnie daty, w której G.L. dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W tym zakresie dał on wiarę zeznaniom żony G.L. – I.L. oraz przedstawionym przez nią materiałom dowodowym, a także oświadczeniu proboszcza Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. "A" w Z.. W konsekwencji, zdaniem Organu odwoławczego, G.L. bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym ekshumacji zwłok jego ojca - G.L.. Tym samym, w przekonaniu [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zasadne było wznowienie postępowania, na zasadach określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz uchylenie decyzji ostatecznej z [...] r. zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że wszystkie strony postępowania miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżące, reprezentowane przez pełnomocnika, powtórzyły zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo, wskazały one na naruszenie art. 7 kpa poprzez nieprzesłuchanie B.K. (K.) – osoby, która w dniu [...] r. przekazała I.L. informację o ekshumacji zwłok G.L.. W ich przekonaniu przesłuchanie wspomnianego świadka było konieczne dla wyjaśnienia, czy osoba ta przekazała, wraz z informacją o ekshumacji, także informację na temat wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Ponadto, Skarżące rozszerzyły zarzut naruszenia art. 10 kpa, wskazując także na art. 79 kpa. W ich przekonaniu, obraza wspomnianej regulacji prawnej miała miejsce poprzez uniemożliwienie Stronom lub ich pełnomocnikowi wzięcia udziału w czynnościach dowodowych w szczególności w przesłuchaniu G.L. i I.L.. Uzasadniając powyższy zarzut podniesiono, że w toku ponownego badania sprawy Organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania I.L.. O miejscu i dacie przeprowadzenia tego dowodu nie zostały jednak poinformowane ani Skarżące, ani ich pełnomocnik, a w konsekwencji prawa stron do aktywnego udziału w czynnościach postępowania administracyjnego zostały ograniczone.

Odnosząc się natomiast do kwestii kręgu stron postępowania w sprawie ekshumacji ciała zmarłego, pełnomocnik Skarżących powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyrokach z 25 września 1972 r. sygn. akt II CR 353/72 oraz z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt V CSK 201/15. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy przyjął, że w art. 10 ust. 1 u.c.c.z. ustalono kolejność osób uprawnionych do pochowania zwłok.

W efekcie, pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, Organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Identyczne zapatrywanie zaprezentował pełnomocnik G.L. (Uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W piśmie datowanym na [...] r., poza wnioskiem o oddaleniem skargi, wystąpił on również o zasądzenie solidarnie od Skarżących na rzecz Uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed organami administracyjnymi oraz sądem administracyjnym wg norm przepisanych oraz kosztów złożenia pełnomocnictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wniosek ten Sąd formułuje pomimo, że w działaniach Organu I instancji, zaaprobowanych przez Organ odwoławczy dostrzega pewne uchylenia procesowe. W przekonaniu Sądu, niedoskonałości te nie oddziałują jednak na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a także na legalność poprzedzającego ją orzeczenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W konsekwencji, nie uzasadniają one uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.

W przedmiotowej Skarżące sformułowały różnego rodzaju zarzuty – zarówno procesowe, jak i oparte na analizie przepisów prawa materialnego. Rozpoczynając od kwestii najistotniejszej – prawa G.L. (syna zmarłego G.L.) do udziału w postępowaniu w przedmiocie ekshumacji jego ojca należy zauważyć, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interesem prawnym jest zaś uprawnienie określonego podmiotu do przyznania mu ochrony prawnej, wynikające z określonej normy prawnej. W przekonaniu Sądu, status G.L. jako strony postępowania w przedmiocie ekshumacji zwłok jego ojca (jego interes prawny w uzyskaniu określonego rozstrzygnięcia organu administracyjnego) był oparty na treści art. 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.c.c.z. Ustawodawca nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że ekshumacja zwłok może być dokonana na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok (por. art. 15 ust. 1 pkt 1 u.c.c.z.). Krąg tych osób został zaś wskazany w art. 10 ust. 1 u.c.c.z.

Sąd nie miał przy tym wątpliwości co do tego, że także G.L. był władny wypowiadać się (wnioskować lub odmawiać swojej akceptacji) w sprawie ekshumacji zwłok jego ojca i nie jest tak, że jedyną uprawnioną w tym względzie jest żona zmarłego - A.L.. Dzieje się tak, ponieważ prawo do pochowania zwłok osoby zmarłej wraz z prawem do ekshumacji, pamięć o zmarłym (prawo do kultu osoby zmarłej) ponad wszelką wątpliwość jest prawnie chronionym dobrem osobistym każdego człowieka (por. art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, por. także wyrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 1977 r., sygn. akt I CR 234/77 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 31 marca 1980 r., sygn. akt II CR 88/80). Dlatego właśnie dla Sądu było oczywiste to, że wbrew argumentowi podnoszonemu w skardze, wspomniane uprawnienie nie przysługuje wyłącznie żonie zmarłego – A.L.. Twierdzenia takiego nie uzasadnia bowiem treść art. 10 ust. 1 u.c.c.z. – okoliczność, że pozostały małżonek jest wymieniony na pierwszym miejscu wśród podmiotów uprawnionych do pochowania zmarłego.

Pomijając zresztą przedstawione już argumenty, gdyby istotnie było tak, że żona zmarłego, jako osoba wskazana na pierwszym miejscu w katalogu podmiotowym zawartym w art. 10 ust. 1 u.c.c.z., jako jedyna i z pominięciem innych podmiotów wskazanych w tym samym przepisie była uprawniona do pochówku zmarłego, a także do występowania o jego ekshumację, powstaje pytanie o to, dlaczego inicjując postępowanie w przedmiocie ekshumacji, A.L. - jako strony, poza sobą - wskazała: B.S. oraz C.O. (córki zmarłego). Jeżeli bowiem wyłącznie ona, jako żona zmarłego, uprawiona była do jego pochówku, a co za tym idzie, także do występowania o ekshumację, nie było sensu oznaczać jako stron postępowania administracyjnego także jego córek. Jeśli zaś córki zmarłego, były jednak stronami, to dlaczego organowi administracyjnemu nie ujawniono jeszcze jednego podmiotu z tego kręgu osób, czyli G.L. (syna zmarłego)? Wszak zarówno córki, jak i syn zmarłego są zstępnymi, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.c.c.z. Prawo do kultu osoby zmarłej wszystkim im przysługuje bowiem na takich samych zasadach.

Z wszystkich tych względów, Sąd nie miał wątpliwości co do tego, że w postępowaniu Organu I instancji zakończonym zgodą na ekshumację, doszło do obrazy art. 15 ust. 1 u.c.c.z. Nastąpiło to poprzez niezawiadomienie G.L. o toczącym się postępowaniu w sprawie ekshumacji zwłok G.L., to zaś naruszało jego wyartykułowane wcześniej prawa. Determinują one status G.L. jako strony postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji konieczne stało się wyjaśnienie innej kwestii wyartykułowanej w skardze - ustalenie, czy G.L. we właściwym czasie wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego, uprzednio zakończonego decyzją ostateczną. Kwestia ta była tym bardziej istotna, że jako okoliczność wymagającą zbadania wyartykułował ją Organ II instancji uchylając poprzednie rozstrzygnięcie Organu I Instancji, mocą którego umorzono wznowione postępowanie administracyjne.

Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z uwagi na fakt, że strona, bez własnej winy nie brała w nim udziału (por. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak natomiast ustalono we wznowionym postępowaniu administracyjnym, G.L. o przeprowadzeniu ekshumacji zwłok dowiedział się [...] r. od B.K.. Wiadomość o wydaniu decyzji zezwalającej na przeprowadzenie ekshumacji zwłok uzyskał on jednak dopiero z początkiem listopada 2016 r. od proboszcza Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. "A" w Z. (por. zeznania I.L.). Źródłem informacji była kserokopia decyzji z [...] r., poświadczoną za zgodność z oryginałem przez proboszcza Parafii, w dniu [...] r. Tym samym, zeznanie I.L. (żony G.L.), złożone na okoliczność daty dowiedzenia się przez G.L. o decyzji o ekshumacji znalazło potwierdzone w dokumencie prywatnym wystawionym przez administratora cmentarza. Natomiast w pismach z [...] i [...] r. proboszcz Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. "A" w Z. oświadczył, że nigdy nie rozmawiał z G.L. na temat przeprowadzonej ekshumacji zwłok oraz podkreślił, że również z samej decyzji nie wynikał żaden nakaz informowania kogokolwiek o tym zdarzeniu. Tym samym, nie znalazła potwierdzenia teza formułowana przez Skarżące, które zwracały uwagę na spóźnione złożenie przez G.L. wniosku o wznowienie postępowania.

Co do podnoszonego w skardze zarzutu braku przesłuchania B.K. należy zaś zauważyć, że zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. powinność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest domeną organu. On też, w myśl art. 12 § 1 k.p.a., przestrzegając zasady szybkości i prostoty postępowania powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. To do administracji należy więc wybór takich środków dowodowych, które umożliwia wnikliwe i szybkie załatwienie sprawy Jedynym ogranicznikiem w tym względzie jest zaś wymóg praworządności oraz prawdy obiektywnej w działaniu administracji, wyrażony w art. 7 i 8 k.p.a.

W związku z tym, należy przyjąć, że w imię zasady szybkości i prostoty, Organ I instancji był władny dobierać takie środku dowodowe, które nie spowodują nadmiernej przewlekłości postępowania, a jednocześnie służyć będą ustaleniu prawdy materialnej. W przekonaniu Sądu, tak właśnie stało się w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji miał podstawy ku temu, aby nie przesłuchiwać B.K.. Osoba ta informowała bowiem G.L. (oraz jego żonę – I.L.) o dokonanej ekshumacji, a nie o decyzji w tym przedmiocie. Jak zaś ustalił Organ I instancji, wiadomość o decyzji w przedmiocie ekshumacji G.L. uzyskał dopiero z początkiem listopada 2016 r. Jak wiadomo, wtedy właśnie proboszcz Parafii przedstawił G.L. kserokopię decyzji ekshumacyjnej, poświadczoną za zgodność z oryginałem z datą [...] r. W tej sytuacji, nie wniosłoby niczego istotnego do sprawy przesłuchanie B.K., jako osoby, która nie informowała G.L. o decyzji ekshumacyjnej ( i nie była adresatem tego rozstrzygnięcia, czy podmiotem, który zobowiązany był mu się podporządkować).

Zaprezentowane argumenty sprawiają, że w przekonaniu Sądu brak jest też podstaw dla zaaprobowania kolejnego zarzutu podniesionego w skardze – tezy o bezzasadnym i pochopnym przyjęciu, bez przeprowadzania w wystarczającym zakresie postępowania dowodowego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Dzieje się tak, ponieważ wskazany wcześniej materiał dowodowy, zgromadzony przez Organ I instancji stanowi potwierdzenie tego, że zasadnie przyjęto, iż G.L. we właściwym czasie wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie znalazł zaś powodów do tego, aby poddawać w wątpliwość oświadczenia proboszcza Parafii co do daty poinformowania G.L. o decyzji ekshumacyjnej (pisemne oświadczenie oraz kserokopię decyzji ekshumacyjnej potwierdzonej za zgodność z oryginałem w dniu [...] r.). Trudno się temu dziwić, skoro dokumenty te znalazły swoje potwierdzenie w treści zeznań I.L..

Sąd nie znalazł ponadto podstaw do podzielenia kolejnego zarzutu podniesionego w skardze - naruszenia przez Organ odwoławczy art. 146 § 2 k.p.a. W ocenie Skarżących, miałoby się to przejawiać zaniechaniem odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, w której wyrażono zgodę na ekshumację pomimo, że w wyniku wznowienia postępowania mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nie sposób zgodzić się z tą tezą. Wszak, dotychczasowa, ostateczna decyzja w przedmiocie ekshumacji zawiera akceptację dla wydobycia zwłok z grobu oraz ich przewiezienia i pochowania w Republice Federalnej Niemiec. Na skutek wznowienia postępowania, Organ I instancji uchylił zaś swoją poprzednią decyzję. W konsekwencji, nie sposób więc twierdzić, że w wyniku wznowienia postępowania mogła zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skoro bowiem postępowanie administracyjne dotknięte było kwalifikowana wadą (a tak było w przedmiotowej sprawie), po jego wznowieniu nie mogło zapaść (i nie zapadło) orzeczenie w swej treści powielające dotychczasowe rozstrzygnięcie w sprawie. Tym samym, nie znalazł potwierdzenia prezentowany wcześniej argument, podniesiony w piśmie Skarżących, inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne.

Na koniec należy podkreślić, że Organ I instancji dopuścił się zasygnalizowanej przez Skarżące, obrazy art. 10 § 1 k.p.a. Stało się tak, ponieważ żadna z tych osób nie została zawiadomiona o terminie przesłuchania świadka – I.L.. Niewątpliwie, w ten sposób niezgodnie z prawem ograniczono czynny udział tych stron w postępowaniu podatkowym. Jednocześnie, należy zauważyć, że zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Dzieje się tak, ponieważ ma ona prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (por. art. 79 § 1 k.p.a.).

Dostrzegając zasygnalizowane uchybienie procesowe popełnione w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej, zaaprobowanej następnie przez Organ odwoławczy, należy zauważyć, że nie miało ono jednak wpływu na wynik sprawy. Organy administracyjne obydwu instancji informowały bowiem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym, pomimo ewidentnego naruszenia prawa przejawiającego się tym, że w przesłuchaniu I.L. nie uczestniczyła żadna ze Skarżących ani ich pełnomocnik, prawo tych podmiotów do czynnego udziału w postępowania było jednak honorowane. Istniała bowiem możność zapoznania się z dokumentacją organu administracyjnego, czy sformułowania żądania powtórzenia określonego dowodu w obecności Skarżących. To zaś, że wspomniane podmioty nie skorzystały z tej sposobności, nie może implikować uchylenia zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Organu I instancji.

Dlatego, z wszystkich zaprezentowanych wcześniej względów, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).

Wbrew żądaniu wyrażonemu w piśmie procesowym z [...] r., Sąd nie zasądził solidarnie od Skarżących na rzecz Uczestnika (G.L.) kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed organami administracyjnymi oraz sądem administracyjnym, wg norm przepisanych oraz kosztów złożenia pełnomocnictwa. Stało się tak, ponieważ orzekanie o kosztach postępowania administracyjnego znajduje się poza obszarem kognicji sądu administracyjnego. Z kolei, w postępowaniu sądowoadministracyjnym zwrot niezbędnych kosztów postępowania przysługuje wyłącznie skarżącemu (por. art. 200 p.p.s.a.). A contrario, poza zakresem podmiotów uprawnionych do uzyskania zwrotu kosztów lokuje się uczestnik postępowania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 538 – 539).