Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 39/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1 i art. 87 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa, , , po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2850/15 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Przedmiotem zażalenia E. K. (dalej: skarżąca, strona) jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2850/15, mocą którego odrzucono jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W motywach orzeczenia Sąd podał, że uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca podała, iż jest osobą w starszym wieku, schorowaną, o niewielkim "rozeznaniu prawnym". Skarżąca uważała, że skoro dwa urzędy rozpoznały jej sprawę, to nie przysługiwał jej już żaden środek zaskarżenia, a pouczenie zrozumiała błędnie. W dniu 11 września 2015 r. syn poinformował ją, że w podobnych sprawach (dotyczących obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zakupu nieruchomości od Lasów Państwowych) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podatek od czynności cywilnoprawnych jest nienależny. W przekonaniu skarżącej jej wiek, stan zdrowia i inne okoliczności uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a tym samym danie szansy na odzyskanie znacznej dla niej kwoty nienależnie pobranego podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przytoczywszy treść art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że uwzględnienie wniosku jest możliwe, gdy strona wykaże, iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Strona musi też wykazać, że zachowała siedmiodniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku i w tym celu wykazać czas ustania przyczyny uchybienia terminu.

W rozpoznawanej sprawie wskazaną przez skarżącą przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi był jej wiek, stan zdrowia oraz niezrozumienie pouczenia zawartego w decyzji organu II instancji.

Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2015 r. została doręczona skarżącej 2 czerwca 2015 r. Zawierała ona prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Skarżąca skargę do Sądu wniosła jednak dopiero 16 września 2015 r.

Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podeszły wiek skarżącej oraz zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu. Nie zawsze samo powoływanie się na chorobę czyni miarodajnym twierdzenie strony, iż uchybienie terminu było przez nią niezawinione. W ocenie Sądu uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie zwalnia strony od obowiązku udowodnienia istnienia powoływanych okoliczności oraz wykazania, że z powodu niemożliwych do przezwyciężenia trudności nie mogła ona dokonać czynności w terminie bez swojej winy. Tymczasem skarżąca nie wskazała żadnej dokumentacji dowodzącej, by w okresie od dnia wydania wyroku do dnia złożenia przedmiotowego wniosku przebywała w szpitalu bądź by jej stan zdrowia uległ pogorszeniu.

Ponadto Sąd podzielił pogląd reprezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym niezrozumienie prawidłowych pouczeń zawartych w zawiadomieniu o rozprawie nie jest przeszkodą, która uniemożliwia stronie dotrzymanie terminu. Okoliczność ta nie usprawiedliwia braku winy w działaniu strony i uchybienia terminu.

Z tych względów Sąd nie mógł uznać, że wskazane przez skarżącą okoliczności stanowią przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego wysiłku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. przez niezastosowanie na skutek błędnej oceny stanu sprawy i uznania, że nie doszło do niezawinionego uchybienia terminu. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 88 p.p.s.a. przez bezpodstawne odrzucenie jej wniosku.

Skarżąca powtórzyła argumentację przedstawioną we wniosku, zgodnie z którą ze względu na wiek, stan zdrowia i niezrozumienie sprawy nie złożyła w terminie "odwołania" od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca podała, że mieszka sama, ma kłopoty z pamięcią i zapomniała o sprawie, a z synem nie ma codziennego kontaktu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny, dokonawszy analizy treści zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że choć w sentencji użyto zwrotu "odrzucić wniosek", to z jego uzasadnienia, tj. podanej podstawy prawnej oraz argumentacji, bez wątpienia wynika, że wniosek skarżącej został rozpoznany merytorycznie, a Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i w konsekwencji go oddalił. Również argumentacja skarżącej w zażaleniu dotyczy merytorycznej oceny jej wniosku dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Wyżej wskazany błąd w sentencji zaskarżonego orzeczenia należy więc traktować jako oczywistą omyłkę pisarską.

Przechodząc do meritum sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił, że warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, co jednoznacznie wynika z treści art. 87 § 2 w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą skarżąca temu wymogowi nie sprostała. Oświadczenie skarżącej o jej wieku i stanie zdrowia a także o problemach z pamięcią jest gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami, choćby dokumentacją medyczną. Ponadto skarżąca nie wskazała na żadne nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w tej sprawie w terminie. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu przyznała, że musi w sprawach urzędowych korzystać z pomocy innych osób, bowiem ma problemy z poruszaniem się i pamięcią, a jej rozeznanie w kwestiach prawnych jest niewielkie. Innymi słowy skarżąca przyznała, że ma świadomość swoich ograniczeń i że mają one charakter trwały. W celu właściwego zabezpieczenia swoich interesów skarżąca winna więc była zapewnić sobie stosowną pomoc przy prowadzeniu "spraw urzędowych". Okoliczności wskazane przez nią we wniosku o przywrócenie terminu nie świadczą o tym, że nie złożyła ona skargi w terminie bez swojej winy.

Na marginesie należy dodać, że oczekiwanie skarżącej, by w niniejszej sprawie Sąd przeprowadził dowód z zeznań jej syna, nie ma podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne mogą przeprowadzać wyłącznie uzupełniające dowody z dokumentów.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.