Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 808/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2; art. 170 ust. 2; art. 153;
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 98 poz 483
law: Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzone w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w H., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2016 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy"), po rozpoznaniu wniosku P. KG z siedzibą w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "PEEK & CLOPPENBURG OD 1911" o nr [...] udzielonego na rzecz P. KG z siedzibą w [...], na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 z póz. zm. dalej "p.w.p.") stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] września 2012 r. prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "PEEK & CLOPPENBURG OD 1911" o nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W sierpniu 2007 r. Urząd Patentowy przyznał na rzecz P. KG z siedzibą w [...] (dalej "uprawniony") prawo ochronne na słowno-graficzny znak towarowy "PEEK & CLOPPENBURG OD 1911", przeznaczony do oznaczania towarów i/lub usług w klasach 18 i 35 ([...]), dalej "sporny znak".

W październiku 2015 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek P.. KG z siedzibą w [...] (dalej "wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak z powodu jego nieużywania.

Wnioskodawca, jako podstawę prawną swojego żądania podał art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. (Dz.U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 ze zm.). powołując się na fakt posiadania prawa do firmy Peek & Cloppenburg oraz na fakt posiadania na terytorium Polski szeregu znaków towarowych Peek & Cloppenburg zarejestrowanych lub zgłoszonych na jego rzecz dla towarów i/lub usług w klasach 18, 25 i 35. Wyjaśnił, że przez blisko 15 lat używania znaków Peek & Cloppenburg stały się one znakami renomowanymi m.in. w odniesieniu do odzieży jako takiej, nakryć głowy, toreb, pasków, rękawiczek oraz w zakresie sprzedaży i pośrednictwa w sprzedaży tych produktów.

Wnioskodawca powołał się również na zawartą w art. 20 Konstytucji RP, konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej, skonkretyzowaną w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807), dalej s.d.g.

Zdaniem wnioskodawcy ma on interes prawny w wygaszeniu spornego znaku, jako zawierającego w całości nie tylko oznaczenie jego przedsiębiorstwa, ale i znak towarowy Peek & Cloppenburg, kojarzony w Polsce przez potencjalnych odbiorców z Domami Mody Peek & Cloppeburg; a także z tego powodu, że może stanowić on dla niego przeszkodę w rejestracji późniejszych znaków towarowych Peek & Cloppenburg, zawierających element Peek & Cloppenburg, a także w używaniu tego oznaczenia dla towarów lub usług podobnych do tych, dla których został zarejestrowany znak sporny.

Wnioskodawca stwierdził, że rozpoczęcie używania spornego znaku przez uprawnionego w chwili obecnej mogłoby wprowadzić przeciętnych odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów i usług nim oznaczanych. Znak ten bowiem nigdy nie był używany na rynku polskim, podczas gdy jego oznaczenie Peek & Cloppenburg na tym rynku jest używane w funkcji firmy oraz znaku towarowego od blisko 15 lat.

W odpowiedzi na wniosek (pismo z [...] lutego 2016 r.) uprawniony wniósł o umorzenie postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak z powodu braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do takiego żądania, albo - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania, o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak.

Uprawniony podniósł, że wnioskodawca nie wykazał po swojej stronie istnienia interesu prawnego w tej sprawie, ponieważ nie wyjaśnił, jaki konkretnie przepis miałby stanowić podstawę tego interesu. Zarzucił, że wnioskodawca nie wskazał także żadnych, konkretnych praw wyłącznych dla potwierdzenia swojego interesu prawnego.

W odniesieniu do kwestii używania znaku towarowego uprawniony wyjaśnił, że przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony do Urzędu Patentowego przez spółkę P. KG, która w swojej firmie wyrazy "Peek" i "Cloppenburg" zachowała od nazwisk założycieli. Zgłoszenie znaku nastąpiło w dniu [...] lipca 1998 r., a udzielenie prawa ochronnego w dniu [...] sierpnia 2005 r. Wskazał, że w dniu [...] września 2006 r. spółka będąca w niniejszej sprawie wnioskodawcą wystąpiła ze sprzeciwem wobec udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy i na skutek uznania sprzeciwu za bezzasadny doszło do wszczęcia postępowania spornego; które toczy się przed Urzędem Patentowym pod sygnaturą Sp. [...]. Zdaniem uprawionego czynienie mu zarzutu, że nie korzysta ze znaku towarowego, wobec którego toczy się pomiędzy tymi samymi podmiotami postępowanie sporne o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, należy uznać za nadużycie ze strony wnioskodawcy. Doprowadził on bowiem do tego, iż doszło do wszczęcia postępowania spornego, co wymusiło na uprawnionym daleko posuniętą ostrożność i wstrzemięźliwość w posługiwaniu się przedmiotowym znakiem towarowym, a obecnie stan ten chce wykorzystać przeciwko uprawnionemu, zarzucając mu brak aktywnego używania spornego znaku towarowego. Zdaniem uprawnionego motywacją wnioskodawcy, zdaje się być wygaszenie uprawnień przysługujących uprawnionemu do znaku spornego i ich "zawłaszczenie". Potwierdzeniem tego jest fakt, że wnioskodawca w dniu [...] października 2015 r. zgłosił do Urzędu Patentowego znak towarowy "Peek & Cloppenburg" o nr [...] dla towarów i usług, które obejmują sporny znak, a które dotychczas nie były przedmiotem ochrony w żadnym znaku wnioskodawcy. Następnie wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak.

W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Urząd Patentowy decyzją z [...] października 2016 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] września 2012 r. prawa ochronnego na znak towarowy "PEEK & CLOPPENBURG OD 1911".

Zdaniem organu wnioskodawca, wskazując na wspólne elementy występujące w obu znakach towarowych, tj. znaku spornym oraz PEEK & CLOPPENBURG o nr [...], wykazał, że jego przekonanie o kolizyjności wskazanych oznaczeń jest obiektywnie usprawiedliwione. Wnioskodawca wskazał bowiem na identyczność zarówno oznaczeń ,jak i towarów do oznaczania których zostały przeznaczone (klasa 18). Urząd Patentowy zaznaczył, że dla wykazania interesu prawnego wystarczające jest przekonanie wnioskodawcy o kolizyjności znaków pod warunkiem, że nie jest ono oczywiście bezzasadne. Skoro zakres przedmiotowy znaków towarowych wnioskodawcy i uprawnionego pokrywa się, zatem oznacza to, że rejestracja znaku spornego mogła mieć negatywny wpływ na jego sytuację prawną.

W ocenie Urzędu Patentowego także zarzut uprawnionego o nieprowadzeniu przez wnioskodawcę działalności na terytorium Polski pozostawał bez wpływu na ocenę istnienia interesu prawnego, gdyż okoliczność tego typu dotyczy co najwyżej kwestii interesu faktycznego, a nie prawnego.

Zdaniem organu, wnioskodawca wykazał swój interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak sporny PEEK & CLOPPENBURG o nr [...].

Następnie Urząd Patentowy dokonał oceny, czy zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak. Obowiązek używania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym spoczywa na uprawnionym. Wyjątek stanowią jedynie ważne powody jego nieużywania. Zgodnie bowiem z art. 169 ust. 6 p.w.p., w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.

Urząd Patentowy wskazał, że używanie znaku towarowego musi mieć miejsce na obszarze Polski, powinno mieć niedwuznaczny charakter, konieczne jest również by było rzeczywiste i poważne oraz dotyczyło towarów i usług objętych ochroną. Przez rzeczywiste używanie należy rozumieć nakładanie oznaczenia na towary i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu. Niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. termin, od którego powinien być liczony okres pięciu lat nieużywania znaku towarowego rozpoczyna swój bieg po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.

W rozpoznawanej sprawie uprawniony przyznał, że nie podjął żadnych działań w celu wykazania używania spornego znaku towarowego. Wskazał natomiast na przyczyny usprawiedliwiające nieużywanie znaku, uznając żądanie wnioskodawcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak za bezzasadne. Argumentował, że ważnym powodem, który usprawiedliwia nieużywanie znaku jest postępowanie sądowe prowadzone przeciwko niemu. W tej sytuacji niepodjęcie używania spornego znaku w ustawowym terminie nie było wolą uprawnionego, ani też nie nosi znamion jego winy. Wskazywał też, że nieprzerwanie, od roku 2001 spółki z grupy P. KG w [...] angażowane są na skutek działań wnioskodawcy w spory sądowe, w związku z korzystaniem z oznaczenia Peek & Cloppenburg.

W ocenie Urzędu Patentowego powyższe okoliczności nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia stanowiska uprawnionego. Odwołując się do orzecznictwa sadów administracyjnych organ wskazał, że postępowanie sprzeciwowe nie jest ważną przyczyną nieużywania znaku.( wyrok NSA z 14 grudnia 2010 r., II GSK 1088/09).

Fakt toczącego się postępowania administracyjnego sam przez się nie uzasadnia nieużywania posiadanego znaku, tym bardziej uprawniony powinien liczyć się z żądaniem jego wygaszenia ( wyrok NSA z 20 września 2007 r., II GSK 127/07). Decyzja wprowadzająca zakaz używania znaku, a takiego aktu w przedmiotowej sprawie nie było, powoduje że nadal uprawnionemu przysługiwało prawo ochronne do posiadanego znaku towarowego. Konieczność powstrzymywania się od używania znaku przez czas trwania postępowania o jego unieważnienie nie wynika z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, przeciwnie, zgodnie z art. 153 ust. 1 p.w.p., dopóki prawo ochronne do znaku towarowego przysługuje, dopóty strona uprawniona ma wyłączne prawo używania tego znaku. Nieużywanie znaku z tej przyczyny, że toczyło się postępowanie w sprawie jego unieważnienia, stanowiło wyłączną decyzję spółki, której nie można nadać znaczenia zachowania podyktowanego ważnymi powodami. Prowadzenie przez podmioty sporów dotyczących praw ochronnych na inne znaki towarowe nie jest ważnym powodem nieużywania spornego znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Podobnie, jak i zamiar wprowadzenia do obrotu gospodarczego towarów chronionych spornym znakiem towarowym.

Uwzględniając te okoliczności Urząd Patentowy uznał, że niepodjęcie używania spornego znaku w ustawowym terminie, wbrew twierdzeniom uprawnionego, było jego wolą i nosi znamiona winy w tym sensie, że stanowi naruszenie obowiązku używania znaku towarowego, o którym mowa w art. 153 p.w.p. Powołanie się przez uprawnionego na wstrzemięźliwość w zakresie używania znaku spornego z uwagi na nie tyle ryzyko unieważnienia znaku spornego, co pewność zaistnienia sporu sądowego nie może być uznane za "ważny powód nieużywania" znaku spornego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., ponieważ wskazane przez uprawnionego postępowania sądowe nie dotyczyły stricte znaku spornego, a jedynie jak wskazał uprawniony, spory te dotyczyły korzystania z oznaczenia Peek & Cloppenburg.

Zdaniem organu, okoliczności wskazane przez uprawnionego do znaku spornego, tj. toczące się między stronami postępowania, w tym zwłaszcza o unieważnienie prawa ochronnego na znak sporny i zagrażające mu w ślad za nim postępowanie sądowe nie mogły stanowić ważnych powodów nieużywania znaku spornego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

P. KG z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego z [...] października 2016 r., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania:

- art.77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i przeanalizowania całokształtu okoliczności faktycznych sprawy,

- art. 107 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

2) przepisów prawa materialnego:

- art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez nieprawidłową wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż wskazane przez skarżącą okoliczności nie stanowią "ważnych powodów" nieużywania znaku towarowego, a w konsekwencji - zastosowanie tego przepisu w przypadku, w którym brak podstawy do jego zastosowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca, odwołując się do stanowiska doktryny, wywodziła, że zdarzenia o cechach siły wyższej, czyli o charakterze zewnętrznym, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia, będą niewątpliwie usprawiedliwiały nieużywanie znaku towarowego.

Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez M. T., dopuszcza się uwzględnienie, jako usprawiedliwionej przyczyny nieużywania znaku, postępowań sądowych lub administracyjnych, w tym skutków postępowania komorniczego, a zwłaszcza postępowań karnych, prowadzonych przeciwko uprawnionemu do znaku (System, str. 897-898). Z kolei w komentarzu do ustawy Prawo własności przemysłowej pod redakcją A. Michalaka prezentowany jest pogląd, że ważnym powodem, który usprawiedliwia nieużywanie znaku w rozumieniu komentowanego przepisu, jest również postępowanie sądowe prowadzone przeciwko uprawnionemu do znaku towarowego (Krótkie Komentarze Becka, Prawo własności przemysłowej, Komentarz pod red. A. Michalaka, C.H. Beck, Warszawa 2016, str. 526).

Skarżąca podniosła, że doktryna nakazuje odnosić badanie przyczyn nieużywania znaku do wzorca starannego przedsiębiorcy i uwzględniać przy tym okoliczności danej sprawy.

Zdaniem skarżącej ważnym powodem nieużywania znaku towarowego, usprawiedliwiającym brak rzeczywistego stosowania znaku, nie muszą być wyłącznie przyczyny "tkwiące poza uprawnionym".

Skarżąca uważa, że nieużywanie spornego znaku było usprawiedliwione bowiem postępowanie o unieważnienie spornego znaku towarowego toczyło się w wyniku sprzeciwu wniesionego przez podmiot będący wnioskodawcą w obecnym postępowaniu.

Wskazała, że decyzja Urzędu Patentowego, oddalająca sprzeciw została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, po czym toczyło się dziesięcioletnie postępowanie przed WSA i NSA. Te okoliczności miały zasadnicze znaczenie dla zachowania strony skarżącej w odniesieniu do kwestii używania spornego znaku. Całokształt przedsięwzięć przeciwnika świadczy bowiem niewątpliwie o silnym dążeniu do niedopuszczenia do używania znaku przez skarżącą.

Okoliczności nieużywania znaku są o tyle niezależne od strony skarżącej, że nie ma ona wpływu na działania podejmowane przez wnioskodawcę. Ponadto nie jest od strony zależny czas trwania postępowania przed sądami administracyjnymi, który dwukrotnie przekroczył pięcioletni okres dopuszczalnego nieużywania znaku. Natomiast Urząd Patentowy, zamiast wnikliwej analizy całokształtu okoliczności faktycznych, ograniczył się do oceny, że niepodjęcie używania spornego znaku w ustawowym terminie było wolą skarżącej i nosi znamiona winy w tym sensie, iż stanowi naruszenie obowiązku używania znaku towarowego, o którym mowa w art. 153 p.w.p.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z [...] grudnia 2017 r. uczestnik postępowania P. KG z siedzibą w [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując na bezzasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Uczestnik postępowania podkreślił, że zasadność przyjętego przez Urząd Patentowy stanowiska potwierdza orzecznictwo, w tym także europejskie dotyczące ważnych powodów nieużywania. Orzecznictwo to zostało szeroko zaprezentowane w złożonym piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

W rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W tych przypadkach Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.(ust. 2).

Jak się wskazuje w literaturze (op. cit., str. 276) "Decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania może być podjęta, o ile łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze, znak zarejestrowany (lub różniący się od zarejestrowanego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru) nie był używany rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. nie był nakładany na towar (opakowanie) i wprowadzony do obrotu w Polsce lub na towar (opakowanie) przeznaczony na eksport, nie był używany w reklamie w związku z wprowadzeniem oznakowanych towarów do obrotu lub dostępnych na rynku krajowym. Po drugie, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych). Po trzecie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat. Rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przerywa bieg wskazanego okresu. Skutek powyższy nie powstaje w przypadku, o którym mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony. (Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vail w: "Prawo Własności Przemysłowej, Przepisy i omówienie" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r.)

Nie wydaje się decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego z omawianej przyczyny, jeżeli istnieją ważne powody jego nieużywania.(...) Trudno o ocenę, czy chodzi o ten sam "ciężar gatunkowy" powodów. Próbując zakreślić granicę tych powodów, można przyjąć, że powinny to być poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej "nieobciażające" uprawnionego, których nie można przypisać jego niedbałości lub niezaradności. (por.wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2014 r.,VI SA/Wa 1077/14).

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że z art. 169 ust. 1 p.w.p. wynika obowiązek używania znaku towarowego.

Ponadto, przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski (art. 153 p.w.p.). Wynikająca z udzielonego prawa ochronnego możliwość nieskrępowanego wykorzystywania własnego znaku towarowego w prowadzonej działalności gospodarczej jest jednym z przejawów realizowania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej.(por.wyrok NSA z 9 lutego 2010 r., II GSK 335/09).

Strona skarżąca przyznała, że nie używała spornego znaku. Podnosiła natomiast, że wobec długoletniego, toczącego się postępowania, dotyczącego wniesionego sprzeciwu przez drugą stronę, zaistniały ważne powody nieużywania znaku.

Dlatego też spór prawny w rozpatrywanej sprawie nie odnosi się do faktów, lecz do kwestii wymagającej odpowiedzi na pytanie czy ważnym powodem usprawiedliwiającym nieużywanie danego znaku może być toczące się pomiędzy stronami postępowanie o unieważnienie tego znaku.

W tym miejscu wypada zauważyć, że interpretacja "ważnych powodów" usprawiedliwiających nieużywanie zarejestrowanego znaku, była już przedmiotem rozważań w judykaturze oraz orzecznictwie sądowym.

Obszerny wywód w tym przedmiocie zawarty jest w piśmie uczestnika postępowania. Wymienia się w nim i cytuje obszerne fragmenty orzeczeń sądowych, w tym ETS oraz NSA.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ważnym wyrokiem rozstrzygającym ten precedensowy problem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1088/09.

Sąd uważa, że konieczne jest zatem przytoczenie fragmentu uzasadnienia tego wyroku.

"Nie można również podzielić stanowiska skarżącej, że ważnym powodem nieużywania znaku była sprawa o unieważnienie jego rejestracji. Do ważnych powodów można zaliczyć przeszkody natury faktycznej i prawnej." Jak słusznie podnosił Urząd Patentowy mogą stanowić je zdarzenia zewnętrzne o charakterze siły wyższej niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Nie można za takie uznać okoliczności związanych ze zwykłym ryzykiem gospodarczym, które dotyczy bieżącej działalności każdego przedsiębiorcy. Jak zasadnie uznała judykatura przeszkodą natury prawnej, uniemożliwiającą używanie znaku towarowego, może być na przykład indywidualny akt administracyjny wprowadzający zakaz używania znaku (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r. w sprawie II GSK 127/07). Takiego aktu jednak w przedmiotowej sprawie nie było, dlatego J. nadal przysługiwało prawo ochronne do posiadanego znaku towarowego, a fakt toczącego się postępowania administracyjnego sam przez się nie uzasadniał nieużywania posiadanego znaku przez J., tym bardziej, że powinna się liczyć z żądaniem jego wygaszenia. Konieczność powstrzymywania się przez J. od używania znaku przez czas trwania postępowania o jego unieważnienie nie wynika z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, przeciwnie, zgodnie z art. 153 ust. 1 p.w.p., dopóki prawo ochronne do znaku towarowego skarżącej przysługiwało, dopóty miała ona wyłączne prawo używania tego znaku. Zatem Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż: "nieużywanie znaku z tej przyczyny, że toczyło się postępowanie w sprawie jego unieważnienia, stanowiło wyłączną decyzję spółki, której nie można nadać znaczenia zachowania podyktowanego ważnymi powodami."

Ponadto, jak podkreśla się w doktrynie, pojęcie ważnych powodów nieużywania znaku powinno być interpretowane zgodnie z art. 19 ust. 1 porozumienia TRIPS. W myśl tego przepisu, ważne powody nieużywania znaku towarowego to "okoliczności, które powstały niezależnie od woli właściciela znaku towarowego, które stanowią przeszkody dla używania tego znaku, takie jak restrykcje przywozowe lub inne wymogi rządowe dotyczące towarów lub usług chronionych znakiem towarowym". Zgodnie z wyrokiem Sądu Pierwszej Instancji w sprawie Il Ponte Finanziaria, przeszkody dla używania znaku, o których mowa w cytowanym przepisie, mogą wynikać z uregulowań krajowych, które przykładowo nakładają ograniczenia w zakresie wprowadzania do obrotu towarów oznaczanych danym znakiem towarowym. Zdaniem Sądu w takich wypadkach można wskazywać na wspomniane uregulowania jako na usprawiedliwiony powód nieużywania znaku (wyrok TSUE z dnia 13 września 2007 r. w sprawie Il Ponte Finanziaria SpA przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-234/06, EU:C:2007:514, pkt 46).Joanna Sitko,Komentarz do art.169 ustawy - Prawo własności przemysłowej, Lex ).

W doktrynie uznaje się bowiem, że do tego rodzaju ważnych powodów zalicza się przeszkody natury faktycznej lub prawnej, którym nie można przypisać niedbałości czy niezaradności uprawnionego. Będą to zdarzenia o cechach siły wyższej, czyli o charakterze zewnętrznym, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Natomiast takiego skutku nie wywołają zdarzenia faktyczne typu: trudności handlowe, gospodarcze, wewnątrzorganizacyjne czy zaniedbania w prowadzeniu działalności gospodarczej, a także niedopełnienie wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność wytwarzania towarów lub świadczenia usług. Do przeszkód zawinionych przez uprawnionego nie zalicza się natomiast przeszkód natury prawnej, np. wynikający z aktu indywidualnego administracji lub aktu normatywnego zakaz wprowadzania do obrotu towarów, dla których dany znak jest zastrzeżony.(por. wyrok NSA z 21 marca 2017 r. , II GSK 2790/15).

Biorąc pod uwagę ten kierunek interpretacji przesłanki "ważnych powodów" nieużywania znaku można stwierdzić, że skoro celem rejestracji konkretnego oznaczenia jest używanie go w obrocie gospodarczym, zatem przyszły uprawniony musi liczyć się ze wszelkimi konsekwencjami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej. W tą działalność wpisane jest ryzyko, że inny podmiot, korzystając z przysługujących mu uprawnień, może wystąpić o unieważnienie zarejestrowanego znaku.

W konsekwencji za nietrafne należy uznać zarzuty skargi, że ważnym powodem, który usprawiedliwia nieużywanie znaku w rozumieniu art. 169 p.w.p., może być postępowanie sądowe prowadzone przeciwko uprawnionemu do znaku towarowego. Jak już wyżej wspomniano jedyną okolicznością mogącą usprawiedliwiać nieużywanie znaku w takiej sytuacji może być jedynie ustanowiony zakaz używania znaku w drodze aktu administracyjnego bądź aktu normatywnego czy też właśnie orzeczenia sądowego.

Reasumując powyższe rozważania, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie nosi cech dowolności, organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy.

Z tych względów Sąd podzielił stanowisko organu co do istnienia podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.