Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 742/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] Prezydent Miasta W., działając na wniosek odmówił M. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką W. K. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że w toku analizy dokumentów stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia warunku ustawowego określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2020r. poz. 111)- dalej: " u.ś.r.", do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Organ podkreślił, że M. B. nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia na W. K., bowiem daty powstania niepełnosprawności matki W. K. nie można ustalić, a w chwili orzekania miała ukończone 79 lat.

Odwołując się od decyzji M. B. decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, podczas gdy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 190 Konstytucji. Strona wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do świadczenia.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Organ ustalił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia [...] listopada 2020 r. Jako osobę wymagającą opieki wskazano matkę wnioskodawczyni W. K. Do wniosku załączono: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] sierpnia 2012 r. w którym zaliczono W. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe oraz oświadczenie M. B., że rodzice W. K. nie żyją od 10 lat, siostra mamy ma ponad 70 lat i sama potrzebuje opieki. Organ I instancji [...] grudnia 2020 r. przeprowadził wywiad środowiskowy w trakcie którego ustalono, iż W. K. choruje na nadciśnienie tętnicze, problemy z układem kostnym. Opieka polega na codziennych czynnościach domowych, praniu, sprzątaniu, utrzymywaniu higieny osobistej, przyrządzaniu posiłków, podawaniu leków. Wskazano, że córka zamieszkuje razem z matką i nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, nie była dotychczas zatrudniona.

Kolegium ustaliło ponadto, że wnioskodawczyni już we wrześniu 2012 r. występowała z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na mamę W. K. Organ I instancji odmówił prawa do wskazanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]), SKO utrzymało decyzję w mocy. Strona złożyła skargę na wskazane orzeczenie, która została uwzględniona przez WSA w Bydgoszczy - wyrok z dnia 11 czerwca 2013 r. (sygn. akt. II SA/Bd 398/13). Uchylając decyzje Sąd wskazał, że konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie tego w jakim stopniu Wnioskodawczyni angażuje się w opiekę nad matką i czy sprawowanie opieki nie pozwala stronie na podjęcie zatrudnienia. Następnie, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] organ ponownie odmówił M. B. świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę W. K. ze względu na zakres sprawowanej opieki. Organ uznał, że codzienna pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego nie jest tożsama ze sprawowaniem stałej i długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji. Odmówiono świadczenia wobec nie spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Decyzja stała się ostateczna. Organ podał, że Wnioskodawczyni ponownie wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Podkreślił, że Skarżąca powołała się na te same okoliczności i ten sam zakres sprawowanej opieki nad matką. Z ustaleń organu wynika, iż zmianie nie uległy okoliczności dotyczące zakresu sprawowanej opieki. Z powyższych względów odmówiono przyznania stronie świadczenia decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. SKO decyzją z dnia [...] września 2020 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. W ocenie Kolegium uprzednia decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. została wydana wskutek rozpoznania takiego samego wniosku i dotyczy tego samego podmiotu i przedmiotu sprawy oraz tego samego stanu prawnego w zakresie podstaw odmowy przyznania świadczenia, przy niezmienionym stanie faktycznym. Następnie, jak podał organ, strona złożyła nowy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawach (zakończonej w 2013 r. i wszczętej na wniosek z lipca 2020 r. i wszczętej na wniosek z [...] listopada 2020 r. – rozpoznawana sprawa) zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa. W trakcie postępowania nie wykazano, aby okoliczności dotyczące podstaw i zakresu sprawowanej opieki przez wnioskodawczynię uległy zmianie. Zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy. Świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania tej opieki. Czynności życia codziennego nie stanowią czynności zajmujących cały dzień przez siedem lub większość dni w tygodniu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

W ocenie organu odwoławczego, w świetle art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpoznania sprawy albowiem poddana ocenie tego organu decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją (uprzednie rozpatrzenie tej samej sprawy decyzją ostateczną, tj. odmówiono M. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką (decyzja Wójta Gminy F. z [...] .12.2013 r.) - z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy. Następnie decyzją z [...] września 2020 r. ([...] ) uchylono decyzje organu I instancji i umorzono postępowanie ze względu na tożsamość podmiotową i przedmiotową sprawy.

Organ wyjaśnił, że na obowiązywanie zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzygniętych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną i z drugiej strony wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania. To czyni nowe postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i wymaga umorzenia postępowania. Z przeprowadzonego w trakcie postępowania wywiadu środowiskowego nie wynika, aby zaistniały nowe okoliczności dotyczące zakresu sprawowanej opieki.

Skargę do Sądu złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego. Wskazano na zmianę stanu faktycznego sprawy i pogorszenie stanu zdrowia matki skarżącej. Skarżąca sprawuje opiekę nad matką, która to opieka uniemożliwiała jej podjęcie zatrudnienia. Co więcej, zdaniem skarżącej, postępowanie w sprawie nie powinno zostać umorzone, bowiem nie zachodzi tożsamość pomiędzy sprawą już rozstrzygniętą ostateczną decyzją a obecną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.").

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. W związku z powyższym art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2021 r. i umarzająca postępowanie I instancji w całości. Podstawą tego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że w tej sprawie zostały już wydane ostateczne i prawomocne decyzje odmawiające przyznania Skarżącej wnioskowanych świadczeń, wobec nie spełnienia przez stronę przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy, a od wydania wcześniejszych decyzji (2013 r. i 2020 r.) stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie. Zachodzi w tym wypadku tożsamość spraw zainicjowanych wnioskami odpowiednio z września 2012r. oraz z lipca 2020r., co powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. i uzasadnia jego umorzenie w całości w związku z wystąpieniem przesłanki wynikającej z art. 105 § 1 k.p.a.

Wskazać należy, że w świetle art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne podlega umorzeniu wtedy, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania, o jakiej mowa w powyższym przepisie, oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć - na podstawie przepisów prawa materialnego - o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA z 21 września 2009 r., sygn. II OSK 1393/09).

W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Na obowiązywanie zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzygniętych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną i z drugiej strony wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Brak więc prawnych możliwości podjęcia przez organ ponownego rozstrzygnięcia konkretnej sytuacji określonej osoby z tej przyczyny, że w jej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i dotąd nie została ona wyeliminowana z obrotu. To czyni nowe postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i wymaga umorzenia postępowania.

Podkreślenia wymaga, że decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy, gdyż nie załatwia sprawy merytorycznie. Badanie przez Sąd zgodności z prawem takiej decyzji wymaga oceny, czy zasadne jest stanowisko organu, że w danej sprawie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że występuje tożsamość stanu faktycznego tej sprawy ze stanem faktycznym spraw rozstrzygniętych ostatecznymi, wskazanymi powyżej, decyzjami z 2013 r. i 2020r.

W rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w całości wskazując na jej bezprzedmiotowość, bowiem, jak wskazał, wnioskodawczyni kilkukrotnie występowała z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę W. K. Organy odmówiły prawa do wskazanego świadczenia ze względu na zakres sprawowanej opieki wskazując, że codzienna pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego nie jest tożsama ze sprawowaniem stałej i długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji. Odmówiono świadczenia wobec nie spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Podkreślono, że zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy). Czynności życia codziennego nie stanowią czynności zajmujących cały dzień przez siedem lub większość dni w tygodniu. W ocenie organu, przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie powstały nowe okoliczności prawotwórcze w sprawie obligujące organy do dokonania merytorycznej oceny zasadności żądań skarżącej w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Podkreślenia wymaga, że w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego liczy się cel, jakim jest opieka nad osobą niepełnosprawną. Przy wieloletniej niepełnosprawności orzeczonej w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności nie zachodzi res iudicata. Organ za każdym razem, gdy wpłynie wniosek powinien badać stan faktyczny pod kątem konieczności zapewnienia opieki nad osobą niepełnosprawną, a w szczególności w przypadku osób w podeszłym wieku, u których zmiany w zakresie zdolności do samodzielnej egzystencji są nieprzewidywalne z dnia na dzień.

Ocena materiału dowodowego, dokonana zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, prowadzi do wniosku że między sprawami ostatecznie zakończonymi w 2013r. i 2020r. a postępowaniem w przedmiotowej sprawie zachodzą takie różnice okoliczności faktycznych, które dają podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Doszło zatem do zmiany okoliczności faktycznych, które mają prawotwórczy charakter. Zmiana ta polega na dalszym pogorszeniu stanu zdrowia matki strony, co uniemożliwia podjęcie skarżącej jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Tymczasem, celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie środków utrzymania opiekunom osób spełniających warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy opiekunowie nie posiadają innych źródeł dochodów, w szczególności ustawodawca wskazał na zatrudnienie.

W konsekwencji, za trafny uznać należy argument skargi, iż w sprawie nie mamy do czynienia z identycznym stanem faktycznym, jak we wcześniejszych postępowaniach.

Wskazać w tym miejscu należy, że podstawę materialnoprawną wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz Skarżącej oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2021 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powyższego przepisu wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania ciągłej opieki nad osobą niepełnosprawną. Ustawodawca przewidział, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w dwóch stanach faktycznych: 1) gdy osoba ubiegająca się o świadczenie faktycznie rezygnuje z wykonywanej dotychczas pracy, 2) gdy dana osoba w ogóle nie podejmuje zatrudnienia. Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna w tych przypadkach musi być spowodowane potrzebą wykonywania opieki nad osobą niepełnosprawną, co oznacza, że pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki musi istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nie leży w kompetencji organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego ocena stanu zdrowia osoby wymagającej opieki. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1854/19 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Czyniąc to, organy, przekraczają kompetencje ustawowe i wkraczają w uprawnienia organów uprawnionych do orzekania w tym zakresie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573), do wypowiadania się o stanie niepełnosprawności powołane są zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja; 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2021 r. poz. 857, poprzednio Dz.U. z 2018, poz.2027 t.j.), powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o:

1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia;

2) stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia;

3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy, zwane dalej "orzeczeniami o wskazaniach do ulg i uprawnień". Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Wobec powyższego, organy uznając, że matka skarżącej samodzielnie wykonuje czynności życia codziennego i nie wymaga stałej opieki, podważyły rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym Miejski Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w orzeczeniu z [...] .08.2012 r. zaliczył matkę skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności, wskazując, że konieczna jest stała lub długotrwała opieka lub pomoc innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dla osoby spokrewnionej, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (córka osoby niepełnosprawnej spełnia ten warunek) organ ma obowiązek zbadania przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub nie podejmowania pracy zarobkowej. Przesłanka ta przy wydanym orzeczeniu o znacznym niepełnosprawności nie daje organowi uprawnień do badania możliwości pogodzenia pracy i opieki na osobą niepełnosprawną. Wyboru dokonuje osoba składająca wniosek. Opieka nad osobą niepełnosprawną jest wykonywana w miejsce zatrudnienia, za co opiekun otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne. Organy pomocy mogą zawsze w ramach nadzoru zweryfikować czy opiekun wywiązuje się ze swoich obowiązków, w sytuacji gdy zrezygnował z pracy lub jej nie podejmuje.

Wskazać należy, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Przy czym opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostająca z tą opieką w związku przyczynowo – skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 480 zł rozstrzygnięto zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).