Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 841/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1025/09 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1025/09, po rozpoznaniu skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję z dnia 27 czerwca 2003 Nr [...] oraz decyzję wydaną przez Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w Szczecinie z dnia 13 maja 2003r. Nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu .

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 13 maja 2003 r. numer [...] Dyrektor Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w Szczecinie, po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 25 kwietnia 2003 r., działając z upoważnienia Rady Miasta Szczecin - przyznał R.S. dodatek mieszkaniowy na okres od 1 maja 2003 r. do 31 października 2003 r. w wysokości 115, 93 zł miesięcznie, w tym 3, 74 zł ryczałtu na zakup opału.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, wskutek rozpoznania odwołania R.S. od ww. decyzji, decyzją z dnia 27 czerwca 2003 r. numer [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 2 ust. 1, art. 6 oraz art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) - utrzymało w mocy decyzje organu I instancji z dnia 13 maja 2003 r.

R.S. zaskarżył powyższą decyzję SKO w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2003 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2006 r., sygn. akt SA/Sz 1534/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, umorzył postępowanie sądowe w sprawie z ww. skargi, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 24 lipca 2006 r. Nr [...], orzekając w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uznało skargę R.S. za zasadną i uchyliło w całości swoją decyzję z dnia 27 czerwca 2003 Nr [...] oraz uchyliło poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także przyznało R.S. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 1 maja 2003 r. do 31 października 2003 r. w wysokości 140,35 zł miesięcznie.

Uzasadniając decyzję wydaną w trybie autokontroli, organ II instancji wskazał, że w 2003 r. dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekraczał 160% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 110% w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 17 ust. 1). Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie czteroosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust 10. ustawy). W oparciu zaś o § 2 ust. 2 przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych - do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmowało się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Cytowany przepis stanowił podstawę prawną do obniżenia kwoty wydatków za lokal mieszkalny, przy obliczeniu dodatku mieszkaniowego.

Organ odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 stwierdzający, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem organu, wyrok ten przesądził, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem prawa.

Kolegium dokonało ponownego przeliczenia należnego R.S. dodatku mieszkaniowego w oparciu o wynikające z materiału dowodowego ustalenia, że wydatki gospodarstwa domowego strony na zajmowany lokal łącznie z ryczałtem wyniosły 251, 51 zł zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wyniosły 110,16 zł. W konsekwencji Kolegium przyznało R.S. dodatek mieszkaniowy na okres wskazany decyzji w kwocie 140,35 zł.

R.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2006 r. Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji i przyznanie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody. Zdaniem skarżącego, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych dokonano bezprawnie - z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji - zmniejszenia równoważnika za brak ciepłej wody z 30 na 20 kWh. Ponadto, R.S. wniósł o przyznanie ustawowych odsetek od dnia 1 listopada 2003 r. od kwoty 168,48 zł do dnia ich zapłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wskazując, że brak jest podstawy prawnej do wyliczenia żądanych przez skarżącego odsetek. W odniesieniu do kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym lokalu organ wyjaśnił, że do wydatków na mieszkanie można doliczyć ryczałt za brak ciepłej wody. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalacje ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych oraz równowartość 2 kWh na każdą dodatkową osobę. Lokal zajmowany przez skarżącego nie jest wyposażony w instalację CW. Dlatego też doliczono ryczałt w wysokości 7,33 zł.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1006/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2006 r. nr SKO.WT.412-1899/2003, w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wprawdzie R.S. konsekwentnie podnosił, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w zakresie w jakim zmniejsza z 30 na 20 kWh ryczałt za brak ciepłej wody w stosunku do poprzednio obowiązującego stanu prawnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych są niezgodne z Konstytucją RP i wnosił o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jednakże - w ocenie Sądu - nie zaistniały ku temu przesłanki, skoro składowi orzekającemu w sprawie wiadomo było z urzędu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wystąpił z takim pytaniem prawnym w innej sprawie (sygn. akt II SA/Sz 345/07) rozpatrywanej również ze skargi R.S.. Skład orzekający przyjął, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji kwestionowane skargą przepisy § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w przedmiocie dodatków mieszkaniowych obowiązywały i dawały Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Szczecinie podstawę prawną do takiego rozstrzygnięcia jakie zastosowano w zaskarżonej decyzji, to jest do przyjęcia - wobec ustalenia, że lokal nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody - równowartości 20 kilowatogodzin energii elektrycznej jako wydatku stanowiącego podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału.

W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, że po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie, miał możliwość zapoznania się z uzasadnieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I OSK 1192/07 z dnia 9 lipca 2008 r. W uzasadnieniu tym NSA wskazał, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (sygn. akt P 4/05 ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 r., Nr 84 poz. 587) jest derogacja całego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. z dniem ogłoszenia tego wyroku w Dzienniku Ustaw, ponieważ: "Uznanie za sprzeczny z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, zawierającego delegację do wydania rozporządzenia powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji." Sąd podał, że takiej ewentualności nie rozważał, ponieważ inaczej zrozumiał wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uważając, iż konsekwencją tego wyroku jest wyłącznie derogacja tych przepisów rozporządzenia, które wymienione były w pytaniach prawnych przedstawionych Trybunałowi Konstytucyjnemu i które zostały wymienione w sentencji tegoż wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R.S. zaskarżając go w części oddalającej skargę, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako wydanych w oparciu o delegację z art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, naruszającą zasadę wyrażoną w art. 92 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05, Trybunał Konstytucyjny uznał, iż przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Powyższy wyrok został ogłoszony 18 maja 2006 r.i z tym dniem przepis uznany za niekonstytucyjny utracił moc. Zdaniem skarżącego, konsekwencją uznania za sprzeczny z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy, musi być przyjęcie, że również wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji. Zatem od dnia 18 maja 2006 r. w kwestii ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych obowiązuje stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko na podstawie przepisów ustawy mogą być rozstrzygane tego rodzaju sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie nie mogło ustalać wysokości dodatku mieszkaniowego dla R.S. w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r., gdzie występuje zmniejszenie równoważnika za brak ciepłej wody z 30 na 20 kilowatogodzin. Skarżący podniósł, że Sąd I instancji oddalając skargę dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie uznając, iż podstawą do podjęcia decyzji wobec R.S. mogło być ww. rozporządzenie. Mając na uwadze okoliczność, że organ zobowiązany był wydać decyzję w oparciu o przepisy ustawy, a nie rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1418/08 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1006/06 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

NSA wskazał w uzasadnieniu wyroku, że zaskarżony wyrok dotyczył decyzji wydanej na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, według których ustalono wysokość dodatku mieszkaniowego dla R.S.. Rozporządzenie to zostało wydane w wykonaniu delegacji zamieszczonej w art. 9 ust. 1, który to przepis w pkt 1 upoważnił Radę Ministrów do określenia szczegółowego wykazu i wysokości wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych został uznany za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego analiza treści art. 9 ust. 1 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że nie zawiera on wytycznych dotyczących treści rozporządzenia. Wytycznych takich nie zawiera także ust. 2 tego artykułu, który jest rozwinięciem (uszczegółowieniem) ust. 1, a więc dotyczy problemu zakresu spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu. Wobec kategorycznego sformułowania art. 92 ust. 1 Konstytucji, nakładającego obowiązek zawarcia w upoważnieniu do wydania aktu wykonawczego, wytycznych dotyczących treści aktu, każde upoważnienie ustawowe, co do którego nie jest możliwe wskazanie jakichkolwiek treści ustawowych, które pełniły rolę "wytycznych dotyczących treści aktu" jest sprzeczne z Konstytucją. Przepis art. 9 ustawy o dodatkach, ani inne przepisy tej ustawy nie zawierają wytycznych co do treści rozporządzenia (OTK-A 2006, nr 5, poz. 55).

W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Powyższy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 86, pod poz. 587 z dnia 18 maja 2006 r. i z tym dniem zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji przepis uznany za niekonstytucyjny utracił moc obowiązującą.

NSA podkreślił, że uznanie za sprzeczny z Konstytucją przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, zawierającego delegację do wydania rozporządzenia powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy w zakresie objętym pkt 1 dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji. Zatem, od dnia 18 maja 2006 r. w kwestii ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych obowiązuje stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko na podstawie przepisów ustawy mogą być rozstrzygane te sprawy. Ustalenie dodatku mieszkaniowego dla R.S. nastąpiło z powołaniem się na przepisy rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie, wysokość dodatku mieszkaniowego została ustalona na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817). Rozporządzenie to zostało wydane w wykonaniu delegacji zamieszczonej w art. 9 ust. 1, który to przepis w pkt 1 upoważnił Radę Ministrów do określenia szczegółowego wykazu i wysokości wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiący podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.

Podał, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P.4/05 przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych został uznany za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego analiza treści art. 9 ust. 1 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że nie zawiera on wytycznych dotyczących treści rozporządzenia. Wytycznych takich nie zawiera także ust. 2 tego artykułu, który jest rozwinięciem (uszczegółowieniem) ust. 1, a więc dotyczy problemu zakresu spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu. Wobec kategorycznego sformułowania art. 92 ust. 1 Konstytucji, nakładającego obowiązek zawarcia w upoważnieniu do wydania aktu wykonawczego, wytycznych dotyczących treści aktu, każde upoważnienie ustawowe, co do którego nie jest możliwe wskazanie jakichkolwiek treści ustawowych, które pełniłyby rolę "wytycznych dotyczących treści aktu" jest sprzeczne z Konstytucją. Przepis art. 9 ustawy o dodatkach, ani inne przepisy tej ustawy nie zawierają wytycznych co do treści rozporządzenia (OTK – A 2006 r., Nr 5, poz. 55).

W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Powyższy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 86, pod poz. 587 z dnia 18 maja 2006 r. i z tym dniem zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji przepis uznany za niekonstytucyjny utracił moc obowiązującą.

Podkreślił, iż uznanie za sprzeczny z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zawierającego delegację do wydania rozporządzenia powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji.

W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, iż od dnia 18 maja 2006 r. w kwestii ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych obowiązuje stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko na podstawie przepisów ustawy mogą być rozstrzygane sprawy w tym przedmiocie.

Zdaniem Sądu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny mieć na względzie fakt, iż na skutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje wyłącznie stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, i tylko w oparciu o określone tam kryteria wyliczyć należy kwoty wnioskowanego świadczenia z uwzględnieniem powyższych wskazań.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, zaskarżając go w całości, zarzuciło:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 4 pkt 7 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych z dnia 28 grudnia 2001 r. poprzez przyjęcie, że obowiązuje wyłącznie stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko w oparciu o określone tam kryteria wyliczyć należy kwoty wnioskowanego świadczenia;

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie podanie w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że iż zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Podkreślenia wymaga fakt, iż w ustawie o dodatkach mieszkaniowych brak jest sposobu obliczania należnego ryczałtu.

Wskazano, iż z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. syg. akt P 4/05 wynika, że nie zostało uchylone w całości rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, ale jedynie § 2 ust. 2 tego rozporządzenia. Nie mogą być także stosowane przepisy rozporządzenia określające wydatki w gospodarstwach domowych, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego czyli § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Wydatki te bowiem są szczegółowo wymienione w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Ustawa zaś w żadnym przepisie nie określa sposobu obliczania ryczałtu na zakup opału.

Podkreślono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organom administracyjnym wydanie decyzji jedynie na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ustawie tej jednak brak jest sposobu obliczenia należnego R.S. ryczałtu za brak instalacji ciepłej wody, WSA w Szczecinie także nie wskazał w jaki sposób ryczałt ten należałoby obliczyć, dlatego też nie można obliczyć należnego stronie dodatku mieszkaniowego.

Zatem dokonana przez WSA w Szczecinie wykładnia przepisów prawa jest niewystarczająca do zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania toczącego się po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, wobec czego naruszony został przepis art. 141 §4 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, chociaż powołanej w niej argumentacji nie można odmówić słuszności.

Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając sprawę ponownie w myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ), określanej dalej jako Ppsa , związany był wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009r. I OSK 1418/08 zawarte zostało kategoryczne stanowisko zgodnie z którym " od dnia 18 maja 2006r. w kwestii ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych obowiązuje stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko na podstawie przepisów ustawy mogą być rozstrzygane te sprawy".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że uznanie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr. 71, poz. 734 ze zm. ) powoduje utratę mocy obowiązującej wszystkich przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr. 156, poz. 18 17 ze zm. ).

W zaskarżonym wyroku będąc związany dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa Sąd I instancji , nie mógł wyrazić odmiennego poglądu, gdyż naruszyłby w ten sposób art. 190 Ppsa, chociaż w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006r. P4/05 Trybunał Konstytucyjny stwierdził cyt. " Jeżeli chodzi o zakwestionowany w pytaniu prawnym przepis rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, należy przypomnieć, że utrata mocy obowiązującej uznanego za niezgodny z Konstytucją przepisu ustawowego, upoważniającego do wydania rozporządzenia, automatycznie pociąga za sobą także utratę mocy obowiązującej wydanego na jego podstawie rozporządzenia. Zatem stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, sprawia, że tym samym tracą moc obowiązującą wydane na jego podstawie przepisy rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Jako podstawa wydania tego rozporządzenia został wskazany cały art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bez wyszczególnienia, które przepisy zawarte w art. 9 ustawy są podstawą poszczególnych przepisów rozporządzenia. Ustalenie, które przepisy tego rozporządzenia tracą moc obowiązującą, jest zadaniem organów powołanych do stosowania prawa, w szczególności - sądów."

Z powyższego wynika więc, że uznanie za sprzeczny z Konstytucją RP art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych spowodowało utratę mocy obowiązującej tych przepisów rozporządzenia , których podstawą był art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy oraz że rolą organów stosujących prawo jest poczynienie ustaleń w tym zakresie.

W tym miejscu celowe wydaje się też przypomnienie, że zgodnie z art. 190 Ppsa zdanie drugie, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie w istocie kwestionuje wykładnię prawa przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2009r. i jako oparta na takich podstawach już choćby z tego powodu nie mogła zostać uwzględniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie naruszył też powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

W myśl art. 174 pkt. 1 Ppsa zarzut naruszenia prawa materialnego jako podstawa skargi kasacyjnej może dotyczyć błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisu prawa.

Sąd I instancji nie stosował art. 6 ust. 4 pkt. 7 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stąd też zarzuty w tym zakresie należy uznać za nietrafne.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.