Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2776/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez województwo prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sadu") decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Skarbu Państwa (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...] (dalej "Województwa"), reprezentowanego przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Województwo mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Zaskarżona decyzja Ministra zapadła w następującym stanie sprawy:

1. Pismem datowanym na 13 czerwca 2012 r. Województwo, reprezentowane przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] (dalej "Zarząd Dróg"), wniosło do Wojewody o stwierdzenie nabycia przez Województwo z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz. 872 z późno zm.), dalej "ustawy z 13 października 1998 r." albo "ustawy", własności mienia Skarbu Państwa, stanowiącego nieruchomość gruntową, zajętą pod drogę wojewódzką nr [...] relacji [...], położoną w obrębie ewidencyjnym [...], jednostce ewidencyjnej [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki:

1) nr [...] o pow. [...] ha, arkusz mapy 3,

2) nr [...] o pow. [...] ha, arkusz mapy 1,

3) nr [...] o pow. [...] ha, arkusz mapy 1,

zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. (dalej "nieruchomość").

2. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia przez Województwo własności nieruchomości wskazanej we wniosku.

Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje:

(1). Zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego - stało się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.

(2). Na mocy art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.u. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) drogi wojewódzkie stanowią własność właściwego samorządu województwa.

(3). Na mocy Uchwały Rady Ministrów Nr 192 z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.), wydanej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60), droga nr [...] relacji [...] w skład, której wchodziły działki: nr [...] (aktualnie działka nr [...]), [...] i [...] została zaliczona do kategorii dróg krajowych.

(4). Działając na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 31 października 1998 Rada Ministrów w drodze Rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1998 r. określiła wykaz dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), w którym w załączniku nr 2 drogę nr [...] relacji [...] zaliczono do kategorii dróg wojewódzkich:

(5). Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 29 stycznia 1999 r., spisanym pomiędzy Pełnomocnikiem ds. przekształceń działającym na podstawie Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027) a Zarządem Województwa [...] dokonano przekazania sieci drogowej, obiektów mostowych, dokumentacji i majątku, w tym między innymi drogi nr [...] relacji [...].

(6). Droga została ujęta w Uchwale Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2001 r. w sprawie planu regionalnego w zakresie przebiegu dróg wojewódzkich w Województwie [...], a jej przebieg i numer nie uległy zmianie.

(7). Z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że została ona założona w 2002 roku a ujawnionym właścicielem jest Skarb Państwa.

(8). Organ prowadzący postępowanie zwrócił się do Starosty [...] (dalej "Starosty") z prośbą o przedłożenie dokumentów, potwierdzających, że działki: nr [...], nr [...] i aktualna działka nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 roku.

(9). Starosta przesłał wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. dla działek nr [...], [...] i [...], z którego wynika, że ich właścicielem był Skarb Państwa - Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...]. Natomiast w piśmie z dnia 26 listopada 2012 roku Starosta [...] stwierdził, iż nie posiada dokumentów na podstawie, których ujawniono Skarb Państwa, jako właściciela działek.

(10). Ponadto z aktualnych wypisów z rejestru gruntów wynika że właścicielem działek nr: [...] i [...] jest Województwo [...] a działki nr [...] Skarb Państwa w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...].

(11). Należy również wskazać, że działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

(12). Jak wynika z powyższego brak jest dokumentów, potwierdzających własność Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 roku, bowiem księga wieczysta została założona w roku 2002 bez podstawy prawnej, na jakiej Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Natomiast Starosta [...] stwierdził, iż nie dysponuje dokumentami, które potwierdzają, iż Skarb Państwa był właścicielem mienia w dniu 31 grudnia 1998 roku.

(13). W świetle powyższego uznać należy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r..

3. Województwo, reprezentowane przez Zarząd Dróg wniosło do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2013 r.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z dnia [...] września 2013 r. odwołanie Województwa od decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2013 r., Minister utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

Uzasadniając zaskarżone orzeczenie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. Kwestionowana odwołaniem decyzja Wojewody nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

2. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż nieruchomość objęta wnioskiem komunalizacyjnym nie stanowiła własności Skarbu Państwa.

3. Z art.60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku wynika, iż przekazywane mienie na rzecz jednostek samorządowych musi być własnością Skarbu Państwa, co nie jest podważane przez żadną ze stron postępowania.

4. Kwestią sporną jest czy w dacie orzekania w przedmiocie komunalizacji organ I instancji winien był uwzględniać stan prawny i faktyczny z dnia 1 stycznia 1999 r., czy też powinien był mieć na uwadze również stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania w przedmiocie wniosku.

5. Decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2013 r., wydana na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku posiada charakter decyzji deklaratoryjnej, aczkolwiek należy zwrócić uwagę, iż w każdym wypowiedzeniu się organu administracyjnego w postaci aktu administracyjnego tkwi pewien element tworzenia nowych stosunków, znajduje to swoje uzasadnienie w doktrynie prawa administracyjnego (Jerzy Starościak - Prawo Administracyjne, Warszawa 1977 PWN wyd.4).

6. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ I instancji, orzekający w przedmiocie komunalizacji powinien był brać pod uwagę stan faktyczny i prawny w chwili jej wydawania, albowiem w skrajnych przypadkach, gdyby nie uwzględniać powyższego, decyzja komunalizacyjna wydana w inny sposób, obarczona byłaby wadą dającą podstawę do jej uchylenia (por. wyrok z dnia 22 lipca 2011r. sygn. akt I SAlWa 2002/10, oraz wyrok 14 grudnia 2006r. sygn. akt VII SAlWa 1880/06).

7. Nie budzi wątpliwości, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Wojewody [...] nr [...], znak [...] wydana w dniu [...] kwietnia 2011r., w oparciu o art. 12 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), przeniosła prawo własności przedmiotowych nieruchomości na rzecz Województwa.

8. Wydanie przez Wojewodę w dniu [...] marca 2013 r., odmawiającej komunalizacji spornych działek uwzględniało fakt, iż nie stanowią one własności Skarbu Państwa i tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka art. 60, a mianowicie nieruchomości nie była własnością Skarbu Państwa.

9. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2013 r. i dlatego należało orzec jak w sentencji.

IV. Województwo, reprezentowane przez Zarząd Dróg, wniosło do Sądu skargę na decyzję Ministra, podnosząc że spełnia przesłanki do nabycia własności przedmiotowych nieruchomości na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku, albowiem z dniem 1 stycznia 1999 r. grunty te, stanowiące własność Skarbu Państwa, objęło we władanie. W ocenie Skargi fakt późniejszego nabycia własności tych gruntów przez Województwo na podstawie postanowień decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie ma znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia wniosku o komunalizację mienia na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku.

V. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało uwzględnić, albowiem zarówno zaskarżoną decyzję Ministra z dnia [...] września 2013 r., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2013 r., wydano z naruszeniami przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez organy. Naruszenia te obligują Sąd do wyeliminowania wspomnianych wyżej orzeczeń z obrotu prawnego.

VII. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Ministra z dnia [...] września 2013 r. było rozstrzygnięcie, czy z dniem 1 stycznia 1999 r. Województwo nabyło z mocy prawa, na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku, własność nieruchomości objętych wnioskiem o komunalizację.

1. Stan prawny we wskazanym wyżej przedmiocie przedstawia się w sposób następujący:

Przepis art.60 ust.1 wskazanej wyżej ustawy stanowi, że mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Regulując w art.60 ust.2 ustawy tryb postępowania w sprawach, o których mowa powyżej, ustawodawca wskazał, że nabycie mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa nie stosuje się.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy ma charakter deklaratoryjny i dotyczy mienia, a więc własności i innych praw majątkowych należących do Skarbu Państwa, a zatem może odnosić się także do własności nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., I SA 453/00).

Podkreślić należy, że z istoty swojej deklaratoryjna decyzja administracyjna jest tego rodzaju aktem stosowania prawa, który wprawdzie wywołuje określone skutki prawne (w tym także daleko idące), niemniej w sposób pochodny. Oznacza to, że orzeczenie tego typu nie tworzy samodzielnie nowych stosunków prawnych, podobnie jak i nie znosi, czy też nie zmienia stosunków prawnych już istniejących. Orzeczenie to potwierdza natomiast, na podstawie wyraźnego ustawowego upoważnienia, fakt zaistnienia z mocy prawa (a zatem na skutek bezpośredniego działania określonej normy prawnej) różnego rodzaju skutków prawnych, w tym w szczególności, w przypadkach przewidzianych w ustawach, może potwierdzać fakt nabycia przez określone podmioty różnego rodzaju uprawnień lub obowiązków. Rolą organu orzekającego w przedmiocie wydania tego rodzaju decyzji deklaratoryjnej jest zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność tego, czy dany podmiot spełnia określone w przepisie prawa kryteria (w tym w szczególności, czy spełniał takie kryteria w określonej w przepisie dacie), powodujące zajście z mocy prawa skutku w postaci nabycia przewidzianych w przepisie uprawnień lub obowiązków.

Stosownie do powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego o stwierdzenie nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego własności danego mienia Skarbu Państwa na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest wyjaśnienie, czy w odniesieniu do tego mienia zostały spełnione wskazane w przywołanym przepisie przesłanki, obligujące do uznania, że z dniem 1 stycznia 1999 r. własność tego mienia przeszła ze Skarbu Państwa na daną jednostkę samorządu terytorialnego.

Z treści przywołanego przepisu wynika, że skutek ten jest uzależniony od łącznego spełniania przez mienie objęte postępowaniem dwóch przesłanek: 1) musi chodzić o mienie Skarbu Państwa, 2) mienie to (stanowiące własność Skarbu Państwa) musiało pozostawać we władaniu tych instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, które z dniem 1 stycznia 1999 r. zostały przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy.

Wykładnia analizowanego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że nabycie przez jednostkę samorządu terytorialnego własności mienia Skarbu Państwa w tym trybie może odnosić się wyłącznie do takiego mienia, którego własność została nabyta przez Skarb Państwa najpóźniej w dniu 31 grudnia 1998 r. O ile bowiem ustawa mówi o mieniu Skarbu Państwa, będącym we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, to oznacza to, że mienie to musiało być mieniem Skarbu Państwa już w okresie, w którym pozostawało we władaniu tych instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, które następnie, tj. z dniem 1 stycznia 1999 r. zostały przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego. W sytuacji, w której pozostawanie mienia Skarbu Państwa we władaniu instytucji i jednostek organizacyjnych, podlegających przejęciu z dniem 1 stycznia 1999 r., mogło trwać najpóźniej do 31 grudnia 1998 r. (od dnia 1 stycznia 1999 r. władanie to było już wykonywane przez podmioty o innym statusie, tj. instytucje i jednostki, przejęte już przez jednostki samorządu terytorialnego), to dzień 31 grudnia 1998 r. jest dniem, w którym prawo własności mienia, mającego podlegać komunalizacji w omawianym trybie, musiało przysługiwać Skarbowi Państwa.

Nie ulega zatem wątpliwości, że wyjaśnienie statusu właścicielskiego nieruchomości objętej wnioskiem komunalizacyjnym na dzień 31 grudnia 1998 r. jest koniecznym elementem postępowania dowodowego, przeprowadzanego w ramach procedury komunalizacyjnej, obok oczywiście wyjaśnienia kwestii władania tą nieruchomością przez podmiot wskazany w przepisie.

Wyraźnego podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 roku ustawy nie upoważniają do wywodzenia, że stwierdzenie nabycia własności mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego jest uzależnione od spełnienia się również innych przesłanek, aniżeli te wskazane w art.60 ust.1 ustawy, czy też do wywodzenia, że przeszkodę do stwierdzenia przedmiotowego nabycia mogłyby stanowić jakiekolwiek inne zdarzenia prawne, zaistniałe w okresie pomiędzy wejściem ustawy w życie a orzekaniem w przedmiocie komunalizacji. Tym samym nie ma podstaw do upatrywania takiej przeszkody w tym, że w dacie orzekania w przedmiocie komunalizacji Skarb Państwa nie jest już właścicielem przedmiotowego mienia, czy też w tym, że własność tego mienia została już nabyta przez wnioskującą jednostkę samorządu terytorialnego na innej podstawie prawnej.

Zaznaczyć w związku z powyższym należy, że przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, dotyczącego nabycia na podstawie art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku własności nieruchomości, będącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością Skarbu Państwa, nie jest rozstrzygnięcie, komu aktualnie przysługuje prawo własności nieruchomości objętej wnioskiem komunalizacyjnym, a rozstrzygnięcie, czy prawo to została nabyte przez wnioskodawcę z dniem 1 stycznia 1999 r. Na marginesie zauważyć należy, że ewentualne stwierdzenie nabycia przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności takiej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. nie jest zatem automatycznie równoznaczne z przysługiwaniem wnioskodawcy tego prawa obecnie, w sytuacji w której np. podmiot trzeci, który w okresie pomiędzy wejściem ustawy w życie ustawy a wydaniem orzeczenia komunalizacyjnego nabył prawo własności tej samej nieruchomości na postawie umowy cywilnoprawnej, skutecznie powoła się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, przewidzianą w art.5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2013 r. , poz. 707 z późn.zm.).

2. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy należy stwierdzić, co następuje:

(1). Wprawdzie organy obu orzekających w sprawie instancji stwierdziły brak spełnienia się przesłanek, upoważniających Województwo do nabycia przedmiotowych nieruchomości w ramach komunalizacji, niemniej dokonały różnej oceny prawnej stanu faktycznego sprawy.

(2). Podkreślić zatem należy, że orzekający w sprawie Wojewoda, jako przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku Województwa uznał wyłącznie brak podstaw do uznania, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Utrzymując w mocy decyzję Wojewody, Minister stwierdził wprawdzie także, że "z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż nieruchomość ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa" (ocena ta nie została jednakże uzasadniona w oparciu o szczegółową analizę materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji), niemniej zasadnicze znaczenie w sprawie przypisał okoliczności, że Skarb Państwa nie jest właścicielem nieruchomości w dacie orzekania w przedmiocie wniosku Województwa - w następstwie przejścia własności nieruchomości na Województwo na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r., udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

(3). W świetle poczynionych wcześniej wywodów ocenę tę uznać należy za nieprawidłową i stanowiącą o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisu prawa materialnego, tj. art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że:

(-) z punktu widzenia oceny istnienia podstaw do stwierdzenia na podstawie przywołanego przepisu nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własności mienia Skarbu Państwa, istotny jest stan prawny tej nieruchomości z dnia rozpatrywania wniosku komunalizacyjnego (w tym w szczególności istotna jest okoliczność, czy mienie objęte wnioskiem stanowi w dniu jego rozpatrywania nadal własność Skarbu Państwa),

(-) z punktu widzenia oceny istnienia podstaw do stwierdzenia na podstawie przywołanego przepisu nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności mienia Skarbu Państwa, istotna jest okoliczność, że własność tego mienia została po wejściu w życie ustawy z dnia 13 października 1998 roku nabyta przez jednostkę samorządu terytorialnego, wnioskującą o stwierdzenie komunalizacji na podstawie innych zdarzeń prawnych (np. w wyniku wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej).

Uznać należy, że wskazane wyżej naruszenie przepisu prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji czego stanowi przesłankę do uchylenia decyzji Ministra na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.

(4). Co do zasady zatem trafne jest stanowisko Wojewody, wyrażone w decyzji z dnia [...] marca 2013 r., że istota sprawy sprowadza się do oceny tego, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe nieruchomości stanowiły mienie Skarbu Państwa, czy też nie. Trafnie również uznał organ I instancji, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie wskazanej wyżej kwestii z uwagi na fakt, iż: 1) pomimo ujawnienia Skarbu Państwa w ewidencji gruntów jako właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. organ ewidencyjny, tj. właściwy starosta, nie dysponuje dokumentacją, na podstawie której wpis ten był dokonany, 2) księga wieczysta nieruchomości, również ujawniająca jako właściciela nieruchomości Skarb Państwa, założona dopiero w 2002 r., także nie zawiera wzmianki o podstawie dokonanego wpisu, uniemożliwiając ustalenie daty nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa.

(5). Podkreślić jednakże należy, że niezależnie od trafności przytoczonych powyżej ocen Wojewody, prawidłowo prowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające winno było obejmować nie tylko zasięgnięcie informacji na temat dokumentacji odnoszącej się do przedmiotowej nieruchomości, zgromadzonej w ewidencji gruntów (obowiązku tego Wojewoda dopełnił), ale również (zwłaszcza w obliczu braków we wskazanej wyżej dokumentacji) podjęcie kroków, zmierzających do uzyskania wiedzy na temat zawartości akt księgi wieczystej nieruchomości (poprzez bezpośrednie zwrócenie się do sądu wieczysto – księgowego, ewentualnie poprzez zwrócenie się do wnioskującego Województwa o przedłożenie tego rodzaju informacji). Samo oparcie się na treści załączonego do akt sprawy wypisu z księgi wieczystej nieruchomości uznać należy za niewystarczające. Zaniechanie przeprowadzenia wskazanych wyżej czynności dowodowych przez Wojewodę powoduje konieczność uznania decyzji tego organu za orzeczenie wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie powyższego uchybienia obliguje Sąd do uchylenia decyzji Wojewody na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art.135 p.p.s.a., stanowiącym, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

(6). Wskazanych wyżej uchybień w przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez Wojewodę nie dostrzegł również Minister. Oznacza to, że przytoczona wcześniej ocena organu odwoławczego odnośnie tego, że na dzień 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, sformułowana została przez organ odwoławczy również w oparciu o zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, niekompletny materiał dowodowy, a zatem jest przedwczesna. Powyższe należy kwalifikować jako naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie powyższego uchybienia obliguje Sąd do uchylenia decyzji Ministra również na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.

(7). Z racji wskazanych wyżej uchybień, obciążających decyzje organów obu instancji, decyzje te należało wyeliminować z obrotu prawnego.

(8). W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpatrzy wniosek Województwa o stwierdzenie komunalizacji nieruchomości objętych wnioskiem, wykonując sformułowane wyżej zalecenia odnośnie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Podkreślenia wymaga również, że wnioskodawcą, stroną i adresatem orzeczeń administracyjnych w niniejszej sprawie jest Województwo, które na mocy załączonej do skargi uchwały Zarządu Województwa z dnia [...] października 2012 r. nr [...], reprezentowane jest przez pełnomocnika [...] – Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]. Podmiotem będącym pełnomocnikiem Województwa nie jest zatem Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Powyższe należy uwzględnić w treści decyzji.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c i art.200 p.p.s.a.