Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 766/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 108 ust.1 pkt 1 ust 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 10, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Elektrycznego Politechniki C. z dnia [...] r. na [...], 2. zasądza od Rektora Politechniki C. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Rektor Politechniki C. – działając na podstawie 104 i art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. zw. dalej Kpa) – po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej także: strona, student, skarżący) od decyzji Prodziekana ds. Studenckich Wydziału [...] Politechniki C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie skreślenia go z listy studentów pierwszego semestru kierunku [...], drugiego stopnia na Wydziale [...] Politechniki C. w roku akademickim 2018/2019 — utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach na wstępie wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Prodziekan ds. Studenckich na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 z późn. zm., dalej: ustawa lub upszw) w zw. z art. 104 Kpa oraz na podstawie § 25 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów na Politechnice C. przyjętego Uchwałą nr [...] Senatu Politechniki C. z dnia [...] roku z późn. zm. w zw. z art. 263 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1669), dalej także Regulamin, skreślił stronę z listy studentów pierwszego semestru, kierunku [...], drugiego stopnia, studiów stacjonarnych Wydziału [...] z powodu niepodjęcia studiów. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż analiza całości dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy jednoznacznie dowodzi, iż student pomimo wpisania go na I rok studiów pierwszego semestru, wskazanego wyżej kierunku, (o czym ww. został prawidłowo i wyczerpująco poinformowany) nie uczestniczył w pięciu kolejnych zajęciach I semestru w ramach studiów, co świadczy o ich niepodjęciu. Niepodjęcie studiów oraz nie podpisanie aneksu do umowy zostało stwierdzone w dniu [...] r. przez Prodziekana ds. Studenckich Wydziału [...]. Podkreślił także, iż w dniu [...] r. student odmówił podpisania aneksu do umowy z dnia [...] r. (pomimo poinformowania go o fakcie, iż od roku akademickiego 2018/2019 zmianie uległ program studiów na kierunku [...] i koniecznym jest podpisanie aneksu do umowy o warunkach odpłatności, co również – jak zaznaczył – stanowi regulaminową podstawę do skreślenia z listy studentów na podstawie § 25 ust. 2 pkt 4 Regulaminu, mimo że został o tej konsekwencji poinformowany.

Nie zgadzając się z tą decyzją student wniósł odwołanie. Zarzucił w nim naruszenie art. 97 § 1 ust. 4 Kpa poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia – jak uznał – zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, pomimo iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, w jego ocenie, zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia prawidłowości decyzji Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. także w przedmiocie statusu studenta.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, że decyzją z dnia [...] r. Rektor Politechniki C. zawiesił studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Przypomniał następnie tok postępowań z udziałem studenta i zapadłych w ich toku rozstrzygnięć, wskazując, że postanowieniem z [...] r. Rzecznik Dyscyplinarny ds. studentów umorzył postępowanie dyscyplinarne z uwagi na upływ terminu umożliwiającego wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Pismem z [...] r. Rektor Politechniki C. poinformował studenta, iż ustały skutki decyzji Rektora Politechniki C. z [...] r. i może korzystać z pełni praw studenta tej Uczelni. Wyjaśnił, że w okresie od [...] r. do [...] r. nastąpiła wymiana korespondencji pomiędzy Prodziekanem ds. Studenckich Wydziału [...] Politechniki C. a stroną. W wyniku nie złożenia przez studenta wniosku o indywidualną organizację studiów w terminie do dnia [...] r. (wskazanego w piśmie z dnia [...] r. nr [...]) przedłużonego następnie do dnia [...] r. (pismo z dnia [...] r. nr [...]) Prodziekan ds. Studenckich wystąpił do Prorektora ds. Nauczania z wnioskiem o ponowne wpisanie studenta na pierwszy semestr studiów w semestrze letnim w roku akademickim 2016/2017 r., co zostało dokonane poprzez wprowadzenie powyższego do systemu [...]. Pomimo wpisania go na semestr letni w roku akademickim 2016/2017 ww. nie uczęszczał na zajęcia dydaktyczne, nie pobrał również karty okresowych osiągnięć studenta z semestru letniego, roku akademickiego 2016/2017. Decyzją z dnia [...] r. Prodziekan ds. Studenckich Wydziału [...] skreślił go z listy studentów pierwszego semestru studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku [...] z powodu nie uzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. W odpowiedzi na tę decyzję student złożył odwołanie, w którym zarzucił szereg naruszeń w szczególności sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, naruszenie art. 107 § 3, 108 § 1 Kpa, oraz art. 10 § 1 Kpa. Decyzję z [...] r. nr [...] Prorektor ds. Nauczania Politechniki C. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Wyjaśnił, iż po rozpatrzeniu odwołania oraz po weryfikacji dokumentów związanych z tokiem studiów stwierdził, iż z punktu formalnoprawnego decyzja zaskarżona została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a tym samym należy uznać ją za całkowicie prawidłową. Podniósł, iż student dokonywał zaliczeń przedmiotów niezgodnie z Regulaminem – gromadząc zaliczenia w karcie okresowych osiągnięć – poprzez dowolne wybieranie osób prowadzących przedmioty w pierwszym semestrze studiów stacjonarnych, kierunku [...] w latach akademickich 2015/2016 lub 2016/2017.

Od tej decyzji student wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w którym powtórzył, w zasadniczej kwestii, zarzuty odwołania. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Wyrokiem z 23 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 633/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] r. nr [....] wskazując, iż w aktach sprawy brak było zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia strony z listy studentów, co naruszyło art. 10 Kpa, a ujawniona wadliwość proceduralna stanowiła przeszkodę do dokonywania dalej idącej oceny zaskarżonych rozstrzygnięć tj. pod względem merytorycznym. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził w uzasadnieniu, iż "w ponownie prowadzonym postępowaniu organ wróci na etap odwieszenia studenta w jego prawach i rozważy umożliwienie skarżącemu kontynuowania kierunku studiów, przy wyrażanej przez tego ostatniego takiej woli".

Nadto z uwagi, iż student został zawieszony w prawach studenta będąc studentem pierwszego semestru w roku akademickim 2015/2016, Rektor Politechniki C. w dniu [...] r. wydał decyzję, w której orzekł o wpisaniu go na pierwszy semestr studiów stacjonarnych, drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] Politechniki C. w roku akademickim 2018/2019, w związku z czym może on korzystać z pełni praw studenta Politechniki C.. Równolegle student pismami z dnia [...] r. oraz [...]r. został poinformowany, iż w Dziekanacie Wydziału [...] oczekuje do odbioru indeks oraz o tym, iż rok akademicki rozpoczyna się od [...] r. Jednocześnie student został poinformowany o konieczności podpisania aneksu do umowy o warunkach odpłatności na studiach stacjonarnych pierwszego i drugiego stopnia z dnia [...] r. z uwagi na fakt, iż zmianie uległ program studiów na kierunku [...].

Pismem z dnia [...] r. oraz [...]r. student został poinformowany, iż w Dziekanacie Wydziału [...] oczekuje do odebrania indeks oraz karta okresowych osiągnięć studenta, natomiast zgodnie ze strukturą roku akademickiego 2018/2019 (Polecenie nr [...] Rektora Politechniki C. z dnia [...] r.) zajęcia dydaktyczne w semestrze letnim rozpoczęły się od [...] r. Pismem tym poinformowano również studenta, że od roku akademickiego 2018/2019 zmianie uległ program studiów na kierunku [...], który to kierunek aktualnie kończy się uzyskaniem tytułu mgr inż. Mając na uwadze powyższe koniecznym jest podpisanie Aneksu do umowy o warunkach odpłatności. Pismo to zawierało również informację, iż nie podpisanie aneksu w terminie 30 dni od dnia odebrania niniejszego pisma będzie podstawą do skreślenia z listy studentów.

Nie zgadzając się z decyzją z [...] r. student wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucił organowi szereg naruszeń, w szczególności sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, iż powinien być wpisany na pierwszy semestr studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...]. Tym samym wniósł o zmianę przedmiotowej decyzji i wpisanie go na drugi semestr studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w całości. Decyzją z dnia [....] r. Rektor Politechniki C. działając na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. w sprawie wpisania studenta na pierwszy semestr studiów stacjonarnych, drugiego stopnia na kierunku [...] w roku akademickim 2018/2019. Wskazał, iż po ponownej weryfikacji sprawy uznał, iż decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w sposób całkowicie prawidłowy oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. zgodnie z art. 104 Kpa oraz w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 633/18. Równocześnie wyjaśnił, iż student został prawidłowo wpisany na pierwszy semestr studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku [...] zważywszy na fakt, iż od roku akademickiego 2018/2019 zmianie uległ program studiów na kierunku [...], który to kierunek aktualnie kończy się uzyskaniem tytułu mgr inż., nie zaś mgr jak to było w poprzednich latach akademickich. Zmianie uległ również program studiów obowiązujący od roku akademickiego 2018/2019 na kierunku [...]. Zmiany te, co podniósł, nie tylko w pełni uzasadniały dokonany wpis, ale również spowodowały konieczność sporządzenia Aneksu do umowy z dnia [...] r.

W dalszych motywach wyjaśnił, że w dniu [...] r. student zgłosił się do Dziekanatu Wydziału [...] gdzie odebrał indeks wraz z kartą okresowych osiągnięć studenta, jednocześnie odmawiając podpisania aneksu do umowy. Powyższe stwierdzone zostało w notatce służbowej z dnia [...] r. którą podpisał: student, Prodziekan ds. Studenckich Wydziału [...] oraz zastępca kierownika Dziekanatu Wydziału [...]. Na Aneksie do umowy została również uczyniona stosowna notatka. W dniu [...] r. Prodziekan ds. Studenckich Wydziału [...] przeprowadził weryfikację ilości studentów, którzy rozpoczęli pierwszy semestr studiów stacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2018/2019, z której wynika, iż student nie podpisał aneksu do umowy, oraz nie uczestniczył w pięciu kolejnych zajęciach pierwszego semestru, co uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, a co znalazło odzwierciedlenie w notatce służbowej z dnia [...] r.

Kontynuując wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] student został poinformowany o fakcie wszczęcia postępowania w sprawie skreślania z listy studentów z powodu niepodjęcia studiów, oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Student nie skorzystał z przysługującego mu prawa.

W tych okolicznościach, co podniósł, przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Prodziekan ds. Studenckich – działając na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1668 z późn. zm.), w zw. z art. 104 Kpa oraz na podstawie § 25 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów na Politechnice C. uchwalonego uchwałą nr [...] Senatu Politechniki C. z dnia [...] r. z późn. zm. w zw. z art. 263 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – skreślił studenta z listy studentów pierwszego semestru, kierunku [...], drugiego stopnia, studiów stacjonarnych. Wydziału [...] z powodu niepodjęcia studiów. Stwierdził, iż analiza całości dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, iż student pomimo wpisania na pierwszy rok studiów studentów pierwszego semestru, kierunku [...], drugiego stopnia, studiów stacjonarnych. Wydziału [...] (o czym ww. został prawidłowo i wyczerpująco poinformowany) nie uczestniczył w pięciu kolejnych zajęciach pierwszego semestru w ramach studiów, co świadczy o ich niepodjęciu. Skonstatował przy tym, iż niepodjęcie studiów oraz nie podpisanie aneksu do umowy stanowiące następstwo odmowy jego podpisania stanowi regulaminową podstawę do skreślenia z listy studentów na podstawie § 25 ust. 2 pkt 4 Regulaminu Studiów na Politechnice C. przyjętego Uchwałą nr [...] Senatu Politechniki C. z dnia [...] r. z późn. zm.

W ocenie organu odwoławczego wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż nie podjęcie studiów i nie podpisanie aneksu do umowy, stanowi podstawę do skreślenia strony z listy studentów. Jego zdaniem rozstrzygnięcie to jest prawidłowo. Stwierdził, że całkowicie błędny jest zarzut, iż organ naruszył art. 97 § 1 ust 4 Kpa poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pomimo, iż rozpatrzenie sprawy i wdanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia prawidłowości decyzji Rektora z dnia [...] r.

Jego zdaniem brak było podstaw do zawieszenia postępowania w powyższym zakresie z uwagi na fakt, iż wbrew twierdzeniom odwołującego rozstrzygniecie prawidłowości decyzji wydanej przez Rektora z dnia [...] r. nie można w żadnej mierze uznać za zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 ust 4 Kpa.

Na poparcie wyrażonego stanowiska przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 września 2018 r. sygn. VII SA/Wa 2936/17, w którym stwierdzono, że sądowa kontrola decyzji ostatecznej nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 10 kwietnia 2018 r. który wskazał, iż "(...)Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji..." (vide Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn.. akt 11 SA/Bk 939/17), wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.

Równocześnie powtórzył i wyeksponował, że student był wielokrotnie informowany o fakcie wpisania na pierwszy semestr studiów stacjonarnych, drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] w roku akademickim 2018/2019. Otrzymał również obszerne wyjaśnienia, w tym dwie decyzje administracyjne, z których jednoznacznie wynikało, iż został wpisany na pierwszy semestr studiów stacjonarnych, drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] w roku akademickim 2018/2019 w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2018 r. Zaakcentował, że organ administracji wielokrotnie wskazywał i podkreślał, iż semestr rozpoczyna się w dniu [...] r. Pomimo otrzymywania tych informacji student nie uczestniczył jednak z zajęciach. Podkreślił także, iż zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] r. został poinformowany o fakcie wszczęcia postępowania w sprawie skreślania z listy studentów z powodu niepodjęcia studiów oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zauważył, iż pomimo poinformowania go o wszczęciu procedury związanej ze skreśleniem z listy studentów nie skorzystał z przysługującego mu prawa, nie zapoznał się z aktami sprawy, nie wypowiedział się również co do zebranych dowodów i materiałów, nie zgłosił również w powyższym zakresie żadnych wniosków czy uwag.

Podsumowując uznał, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej, uznając, że zarówno pod względem prawnym jak i faktycznym odpowiada prawu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do skreślenie studenta z listy studentów pierwszego semestru pomimo, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie ustalona na który semestr studiów powinien być wpisany,

2) naruszenie przepisów postępowania mający w sposób istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, i ustalenia aktualnego etapu studiów;

b) art. 10 § 1 Kpa poprzez zaniechanie jego zastosowania i uniemożliwienie stronie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie.;

3) art. 97 § 1 ust. 4 Kpa poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pomimo, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia prawidłowości decyzji Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. w sprawie o nr [...]

Formułując powyższe zarzuty i podniesione na ich uzasadnienie argumenty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, jej autor, zakwestionował w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w jej petitum. Zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu, podnosząc, że organ zaniechał podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W jego ocenie lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że akta postępowania administracyjnego nie zawierają żadnego materiału dowodowego umożliwiającego merytoryczne jego zbadanie i wydanie decyzji o otrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie skreślenia studenta z listy studentów pierwszego semestru kierunku [...], drugiego stopnia na Wydziale [...] Politechniki C. w roku akademickim 2018/2019.

Nadto w jego opinii organ odwoławczy zaniechał zawiadomienia skarżącego i jego pełnomocnika o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a tym samym uniemożliwiono stronie czynnego udziału w sprawie czym naruszono art. 10 § 1 Kpa. Na poparcie wyrażonego stanowiska przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 655/13, w którym stwierdzono, że poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności tego postępowania. Przy tym, to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 Kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Zawarte w art. 10 § 1 Kpa sformułowanie – przed wydaniem decyzji – jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia, dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji.

Podsumowując oświadczył, że przez zaniechanie możliwości zapoznania się z aktami sprawy przez skarżącego przed wydaniem decyzji ostatecznej, uniemożliwiono mu złożenia wniosków dowodowych.

Ponadto wskazał, że zaniechanie zawieszenia postępowania przez organ tak I jak i II instancji do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uniemożliwia prawidłowe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Pomimo, iż rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargi na prawidłowości decyzji Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] nie jest zagadnienie wstępnym sensu stricto, to – jego zdaniem – niewątpliwie ma wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy i organ powinien go zastosować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w objętej nią decyzji. Zarzuty skarżącego ocenił jako nieuzasadnione podkreślając, że postępowanie zostało przeprowadzone uczciwie i rzetelnie, z poszanowaniem dla zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Wskazał nadto, że student posiada kilkuletni konflikt z Politechniką C., który eskaluje na inne dziedziny funkcjonowania Politechniki C.. Podał, że nie tylko skarży on do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzje dotyczące bezpośrednio jego osoby, ale również wnosi powództwa w zakresie bezpośrednio go nie dotyczącym – np. na nieważność wyborów w Politechnice C. (wskazując przy tym na: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2017 r. Sygn. Akt IV SA/Gl 268/17 oraz postanowienie Sądu Okręgowego w C. [...] Wydziału Cywilnego z dnia [...] r. sygn.. akt [...]) czy też w zakresie braku udostępnienia informacji publicznej m.in. w zakresie wydatków pokrywanych z rezerwy Rektora Politechniki C. na obsługę prawną w okresie od dnia [...] r. Ponadto wskazał, że w dniu [...] r. skarżący pojawił się na Wydziale [...] Politechniki C. i zakłócił przebieg kontroli z Państwowej Komisji Akredytacyjnej, na miejsce została wezwany patrol Policji. Również wizyta skarżącego na Wydziale [...] związana z odbiorem indeksu i karty egzaminacyjnej zakończyła się utarczką słowną i wezwaniem na miejsce patrolu Policji. Równocześnie podniósł, że skarżący posiada także w toku sprawę o zapłatę, w której wnosi o zasądzenie od Politechniki C. kwoty [...] zł tytułem utraconych korzyści z tytułu zawieszenia go w prawach studenta (postępowanie niniejsze w dalszym ciągu jest między stronami w toku).

Mając na to uwadze stwierdził, iż student nie posiada woli studiowania, a jedynie doprowadza do kolejnych postępowań sądowych które z pewnością nie przyczyniają się do rozwiązania powyższego konfliktu.

Stanowiska prezentowane tak w skardze jak i w odpowiedzi na nią strony podtrzymały na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej ppsa).

Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ppsa wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności. Ma więc obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem.

Tym samym z uwagi na uwzględnienie skargi wskazania wymaga, że rację ma strona podnosząc zarzut naruszenia art. 10 Kpa poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Podkreślenia wymaga, że zasada zapewnienia czynnego udziału strony w takiej procedurze jedną z podstawowych zasad postępowań administracyjnych w Polsce. Na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego powyższa zasada została unormowana w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Zgodnie z powinnością w niej unormowaną, organ zobowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z kolei w § 10 § 2 Kpa uregulowano wyjątki, bowiem można odstąpić od ww. zawiadomienia, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, co w sprawie jednak nie wystąpiło.

Zaznaczenia wymaga także, że jednym z jej przejawów jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego (inaczej w przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego, gdzie organ wydaje odrębne postanowienie o wznowieniu postępowania – art. 149 § 1 Kpa). Kolejny jej przejawem jest powiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, gdy organ zakończył już zbieranie dowodów, czego w sprawie zaniechano przez dwie instancje. Powiadomienie to jest szczególnym rodzajem pisma stanowiącym ochronę gwarancji praw strony do czynnego udziału w postępowaniu jest. Szczególność ta wyraża się przede wszystkim w tym, że w zawiadomieniu tym organ informuje strony o możliwości wypowiedzenia się, wyznaczając jednocześnie miejsce i termin zapoznania się z aktami sprawy. Przepisy kodeksu nie wskazują terminu, w którym strona ma możliwość wypowiedzenia się i zapoznania z aktami sprawy, jednakże okres ten powinien być na tyle długi, aby osoba miała możliwość dojazdu do organu, przeczytania akt i zastanowienia się nad ewentualnymi wnioskami oraz stanowiskiem. W doktrynie wskazuje się, że termin 7–dniowy liczony od dnia doręczenia zawiadomienia w większości postępowań administracyjnych będzie wystarczający. Wydanie decyzji kończącej sprawę w przed upływem tego terminu jest niedopuszczalne i narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a ponadto pozbawia organ możliwości zapoznania się ze stanowiskiem strony oraz możliwości ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu decyzji.

Uchybienie ww. obowiązkowi zawiadomienia ma doniosłe skutki w ramach postępowania administracyjnego, bowiem organ wydaje decyzję na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ale okoliczność faktyczną może uznać za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (wyjątek we wspomniany już art. 10 § 2 Kpa), a także może uzasadniać uchylenie decyzji przez organ odwoławczy (art. 81 k.p.a. w zakresie skutków naruszeń w ramach kontroli sądowej – por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 157, OSP 2007/3 poz. 26. Glosa: Taras Wojciech OSP 2007/3 str. 168).

Wskazania także wymaga, że obowiązek przesłania tego rodzaju zawiadomienia jest gwarantem zrealizowania prawa do sprawiedliwej i rzetelnej procedury z którą koreluje zasada państwa prawnego. Zgodnie z takim założeniem wymagane jest precyzyjnie i ścisłe formułowanie nie tylko zasad samego postępowania, ale również przestrzeganie tych zasad przez organy administracji. Organy muszą zwracać uwagę na przepisy przyznające uprawnienia procesowe uczestnikom postępowania, którzy jako strony mają mniej korzystną sytuację, która związana jest często ze słabą znajomością prawa. Zasada czynnego udziału strony stanowi również spełnienie postulatu zapewnienia w postępowaniu administracyjnym wewnętrznej jawności działania organów. Udział strony w każdym stadium postępowania umożliwia bieżące prezentowanie jej stanowiska w stosunku do kwestii stanowiącej przedmiot postępowania i daje stronie możliwość czuwania nad przebiegiem sprawy, tak aby doprowadzić do najkorzystniejszego z punktu widzenia strony rozwiązania. Znaczenie tej zasady wiąże się również z postępowaniem wyjaśniającym, w którym strona powinna mieć zagwarantowane prawo do zgłaszania wszelkich środków dowodowych oraz udziału w przeprowadzeniu dowodów, w tym również zadawaniu pytań świadkom, biegłym i pozostałym uczestnikom postępowania. Prawo strony do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego oznacza między innymi prawo do wnoszenia pism, uzupełniania ich treści, dołączania uzasadnień, załączników, udzielania wyjaśnień ustnych i pisemnych, uczestniczenia w rozprawie, przysłuchiwania się zeznaniom świadków i biegłych oraz innych stron. Realizacja uprawnień strony w postępowaniu jest ściśle związana z przestrzeganiem przez organ tych podstawowych zasad procesowych. Dodatkowo czynny udział stron w literaturze łączony jest z elementami kontradyktoryjności postępowania administracyjnego. Zasada ta zapewnia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, obejmuje również prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej.

Tym samym Sąd zwraca uwagę, że strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów oraz ustosunkowania się do zgłoszonych przez nią żądań (zawieszenia postępowania), przed wydaniem decyzji. Obowiązki organu, wynikające z zapewnienia realizacji tej zasady, dotyczą wszystkich faz podstępowania z wyjątkiem obowiązku wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, który dotyczy tylko etapu po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a jeszcze przed wydaniem decyzji. Obowiązek organu administracji wynikający z tej zasady obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego, a wydaniem decyzji oraz samą fazę wydania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania obowiązkiem organu jest powiadomienie o tym fakcie wszystkich stron postępowania, co wynika z art. 61 § 4 Kpa, jak również podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w przypadku wystąpienia problemów przy ustalaniu miejsca zamieszkania czy adresu do doręczeń każdej ze stron.

Prawidłowe zawiadomienie, często występujące przy wykorzystaniu różnych metod, innych od podstawowego trybu doręczeń, jest istotne ze względu na to, że data wszczęcia postępowania jest również datą aktualizacji prawa strony do czynnego udziału.

Natomiast konieczność zapoznania strony z wynikami postępowania pociąga za sobą dodatkowy obowiązek dla organów jakim jest konieczność wzięcia pod uwagę wypowiedzi stron i ustosunkowanie się do nich. Jest to szczególnie potrzebne, gdy strona dla poparcia swoich wypowiedzi powołuje określone dowody, czy też – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie zgłasza wniosek o zawieszenie postępowania uzasadniając go potrzebą powstrzymania się od orzekania ponownie o jego statusie studenta do czasu rozstrzygnięcia o tym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, i w następstwie tego wniosku oczekuje na stanowisko organu w tym przedmiocie. Skoro zatem wolą ustawodawcy organ ma obowiązek pouczyć stronę o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, toteż konsekwencją tego jest, iż powinien także w pewnych sytuacjach nawet wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie (tak też: WSA w Krakowie w wyroku z 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 569/07). Brak takiego oświadczenia w aktach sprawy oraz dowodu, że organ prowadzący postępowania odpowiednio pouczył stronę o przysługującym jej prawie, może prowadzić nawet do wniosku, że organ prowadzący postępowania naruszył obowiązek art. 10 § 1 Kpa (tak też WSA w Warszawie w wyroku z 10 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 411/07 oraz WSA Lublinie w wyroku z 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 268/13; WSA w Krakowie w wyroku z 9 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 655/13; a także NSA w wyroku z 23 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1125/13).

Sformułowanie ustawowe "przed wydaniem decyzji" wskazuje, że chodzi tu o etap postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia Dotyczy to postępowania przed organem tak pierwszej jak i drugiej instancji.

Uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 Kpa musi odnieść skutek, albowiem powołująca go strona podnosiła, o czym szerzej powyżej, chociażby na konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się inne postępowanie z przedmiotu jej praw studenta oraz wynikającego z jego charakteru procesowego jej stosunku materialnego określającego jej obowiązki i prawa studenta danego semestru na (zob. także: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSA WSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, z. 3, poz. 26). Zwłaszcza, że – co oświadczyła – miało to wpływ na jej aktywność m.in. w zakresie składania wniosków dowodowych. Nie sposób nie dostrzec związku tych postępowań kreujących jej stosunek tak procesowy jak i wynikający z niego materialnoprawny, i tym samym nie powtórzyć, że strona skarżąca po powzięciu wiedzy o wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] r. nr [...] skreślającej ją z listy studentów pierwszego semestru kierunku [...], drugiego stopnia na Wydziale [...] Politechniki C. w roku akademickim 2018/2019 wnosiła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Gliwicach skargi na decyzję Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] r. w sprawie wpisania jej na pierwszy semestr studiów stacjonarnych, drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] Politechniki C. w roku akademickim 2018/2019. Artykułując ten wniosek w odwołaniu z [...] r. (data wpływu do organu [...] r.) – obszernie go przy tym motywując – wskazała, że decyzja z [...] r. rozstrzygała de facto o jej sytuacji prawnej studenta i wiążącym ją z Uczelnią stosunkiem prawnym kreującym jej pozycję jako studenta, czyli analogicznie jak zaskarżona decyzja. W tych realiach skarżący uznał, że zaniechanie zawieszenia postępowania przez organ I instancji do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii określonej przez niego jako "zagadnienia wstępnego" przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uniemożliwia prawidłowe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Wskazał, że rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargi na prawidłowości decyzji Rektora Politechniki C. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] ma wpływ na rozpoznanie tej sprawy i organ, w jego ocenie, powinien uwzględnić jego wniosek o zawieszenie postępowania, czego oczekiwał. Tymczasem nie rozstrzygając tego wniosku, nie informując strony o jego uwzględnieniu bądź też nie uwzględnieniu, ale i nie zawiadamiając o zamiarze wydania decyzji oraz możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym po zakończeniu postępowania, wydał zaskarżaną decyzję z [...] r., czym – zdaniem Sądu – naruszył, jak uznaje strona skarżąca, zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu stypizowaną w art. 10 Kpa. To naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia albowiem prowadziło do wydania decyzji bez ustosunkowania się do wniosków strony i bez umożliwienia jej wypowiedzenia się w toku postępowania. Podjęta polemika z zarzutami czy to w zaskarżonej decyzji, czy w odpowiedzi na skargę nie czyni zadość powinności organu zawiadomienia o zakończeniu postępowania i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonych decyzji ma zatem ocena działań ale i zaniechań procesowych organów pierwszej i drugiej instancji w zakresie realizacji obowiązku zapewnienia skarżącemu jako stronie postępowania czynnego udziału w nim. Wskazania wymaga, że całość materiałów zgromadzonych w jego toku nastąpiła przed zawiadomieniem strony o jego wszczęciu a zatem także poza udziałem strony w jego gromadzeniu.

Mając na uwadze stwierdzone uchybienie należy, także wskazać, że nienaruszalnym prawem strony jest możliwość uczestniczenia w postępowaniu, bycia poinformowanym o jego przebiegu oraz zebranym materiale dowodowym. Istotna pozostaje również wyrażona w art. 10 § 1 in fine Kpa możliwość wypowiedzenia się jej w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pozostaje ona gwarancją, że w toku sporu, już po przeprowadzeniu postępowania, strona ma możliwość odniesienia się do wszelkich materiałów dowodowych zebranych w toku sprawy.

Powyższe uchybienia stanowiły bezpośrednie naruszenie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 i 2 Kpa, z których to przepisów wynika nie tylko ogólny obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w całym toku postępowania (od momentu jego wszczęcia aż do formalnego zakończenia), lecz także dodatkowo obowiązek uprzedniego zawiadomienia strony o przeprowadzonych czynnościach dowodowych. W przedmiotowej sprawie, co także istotne, organ w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie wskazał przy tym na już zgromadzone dowody stanowiące podstawę orzekania w sprawie, a pozyskane przed jego oficjalnym wszczęciem.

Wskazania wymaga także, że jakkolwiek w orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że samo naruszenie obowiązków procesowych związanych z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu bez wykazania choćby potencjalnego związku pomiędzy tym naruszeniem a wynikiem sprawy nie stanowi samoistnie podstawy do pozbawienia zaskarżonych decyzji mocy obowiązującej, to jednak w niniejszej sprawie tego rodzaju hipotetyczny związek został wykazany, albowiem strona skarżąca wskazała, że pozbawienie jej prawa udziału w czynnościach dowodach i nie zawieszenie postępowania o co wnioskowała pozbawiło ją możliwości kwestionowania prawidłowości i wiarygodności ustaleń. Ponadto, co podniosła, przed wydaniem decyzji nie została odrębnie zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 Kpa). W sprawie pośrednio doszło również do naruszenia treści art. 81 Kpa, albowiem strona skarżąca – ze względu na sposób dowodzenia przyjęty przez organ – nie miała realnej możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu.

Na zakończenie zauważenia wymaga także, że o ile na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie, to nie oznacza to, że organ może pozostawić ten wniosek bez rozpoznania, nie załatwiając go w prawem określonej formie, zwłaszcza w sposób umożliwiający stronie powzięcie wiedzy o sposobie jego załatwienia przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie poinformowanie strony przed rozstrzygnięciem o odmowie zawieszenie postępowania z wniosku strony ma bezpośredni wpływ na podejmowane przez nią działania. Rację ma strona skarżąca twierdząc, że uniemożliwiono jej w ten sposób składanie wniosków dowodowych. Wszak oczekując na rozstrzygniecie w przedmiocie zawieszenia postępowania zbyteczne stało się, co podnosiła, wnioskowanie przez nią o przeprowadzenie dowodów.

Wskazania wymaga, że co do formy załatwienia wniosku o zawieszenie postępowania, to w orzecznictwie dominuje pogląd, że następuje to postanowieniem o odmowie zawieszenia, na które stronie nie przysługuje zażalenie (por. np. wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r., sygn. II GSK 2865/17). Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ nie tylko nie wydał postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania ale też nie zawiadomił strony o sposobie załatwienia jej wniosku przed wydaniem decyzji i nie pouczył jej o możliwości zajęcia stanowiska oraz wypowiedzenia się w sprawie przed ostatecznym jego zakończeniem.

Tym samym, wobec stwierdzonego naruszenia prawa, na tym etapie przedwczesne jest orzekanie o merytorycznym rozstrzygnięciu.

Mając na względzie przytoczoną wyżej argumentację, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji, o zasądzeniu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, która je poniosła, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.