Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 384/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 246 par. 2 pkt2, art. 245, art. 243, art. 244
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 384/12 w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]2012 r. nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r. A. Sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku osiągnęła stratę w kwocie 9.890.506,57 zł. Z powodu podwyższenia kwoty podatku od gier Spółka zapłaciła ponad 46.000.000 zł podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Miało to zasadniczy wpływ na kondycję finansową Spółki. Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów działalności zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy, między innymi zmniejszając w porównaniu z 2009 r. liczbę zatrudnionych osób o 15. Wskaźniki rentowności sprzedaży i kapitału własnego wykazały duży spadek w stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego, jest to zjawisko wskazujące na zagrożenie dalszego istnienia firmy. Ponoszenie przez Spółkę kosztów postępowania sądowego jest wydatkiem przekraczającym jej możliwości finansowe.

Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 1.928.000 zł, wartość środków trwałych w wysokości 31.038.967,68 zł, stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 9.890.506,67 zł. Stan konta na rachunku bankowym wynosi 111.857,02 zł.

Do wniosku Spółka załączyła wyciąg z rachunku bankowego obejmujący operacje wykonane w dniu 29 lutego 2012 r. i bilans na dzień 31 grudnia 2010 r.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał Spółkę do złożenia odpisów deklaracji dla podatku od gier i dla podatku od towarów i usług z okresu ostatnich sześciu miesięcy, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r., informacji o działaniach obniżających koszty funkcjonowania w 2011 r. i 2012 r.

W odpowiedzi Spółka przedłożyła następujące dokumenty (łącznie do spraw od I SA/Ke 383/12 do I SA/Ke 388/12):

- zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. (przychody: 122.792.330,42 zł, koszty uzyskania przychodów 126.164.380,33 zł, strata: 3.372.049,91 zł,);

- deklaracje dla podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012 r., wykazujące dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju zwolnione od podatku odpowiednio w wysokościach: 10.105.622 zł, 9.597.024 zł, 10.195.187 zł, 10.028.610 zł, 9.784.740 zł, 9.814.088 zł;

- bilans na dzień 31 grudnia 2011 r., z którego wynikają aktywa o wartości 44.898.662,12 zł (w tym m.in. środki trwałe: 19.379.613,75 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach: 10.816.274 zł), oraz pasywa 44.898.662,12 zł;

- rachunek zysków i strat za 2011 r. wykazujący stratę ze sprzedaży w wysokości 2.322.662,61 zł, stratę z działalności operacyjnej w wysokości 3.744.466,67 zł, stratę z działalności gospodarczej w wysokości 3.942.462,91 zł;

- rachunek przepływów pieniężnych za 2011 r. : środki pieniężne na początek okresu w wysokości 12.316.251,94 zł, środki pieniężne na koniec okresu w wysokości 10.816.274,87 zł;

- zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym sporządzony na dzień 31 grudnia 2011 r.

- zestawienie obrotów i sald za okres od 1 do 30 kwietnia 2012 r., w tym obroty za kwiecień: "winien" 18.475.197,95 zł, "ma" 19.052.250,63 zł, obroty narastająco od początku roku obrotowego "winien" 75.940.050,12 zł, "ma" 66.198.270,67 zł;

- zestawienie obrotów i sald za okres od 1 do 31 maja 2012 r., w tym obroty za maj: "winien" 15.503.803,33 zł, "ma" 16.834.330,24 zł, obroty narastająco od początku roku obrotowego "winien" 91.443.853,45 zł, "ma" 83.032.600,91 zł;

- zestawienie obrotów i sald za okres od 1 do 31 czerwca 2012 r., w tym obroty za czerwiec: "winien" 16.353.685,92 zł, "ma" 15.625.843,09 zł, obroty narastająco od początku roku obrotowego "winien" 107.979.539,37 zł, "ma" 98.658.444,00 zł;

- strukturę zatrudnienia za styczeń 2011 r., grudzień 2011 r. i maj 2012 r. z przeciętnym miesięcznym zatrudnieniem odpowiednio: 76.97, 71.50, 69.50;

- deklaracje dla podatku od gier za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012 r., wykazujące zryczałtowany podatek od gier na automatach o niskich wygranych odpowiednio w wysokości: 3.000.000 zł, 3.344.000 zł, 3.546.000 zł, 3.330.000 zł, 3.336.000 zł, 6.620.000 zł.

Postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącej o zwolnienia od kosztów sądowych.

W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca podała, że posiadany przez Spółkę majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, a stosownie do obowiązujących przepisów nowi nabywcy nie mogliby ich eksploatować. Natomiast sprzedaż majątku nieruchomego miałaby dla Spółki charakter nieodwracalny. Na poparcie swoich twierdzeń Spółka powołała się na orzeczenia NSA oraz orzeczenie WSA w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych, co do zasady, koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

Z treści art. 246 § 2 ustawy p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie.

Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W ocenie Sądu, sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę wynikającą z bilansu sporządzonego na dzień 21 grudnia 2011 r. wartość zgromadzonych przez Spółkę środków trwałych, tj. 19.379.613,75 zł, oraz środków pieniężnych w kasie i na rachunkach: 10.816.274,87 zł, przychody w 2011 r. wynosiły 122.792.330,42 zł przy kosztach uzyskania przychodów w kwocie 126.164.380,33 zł, natomiast sprzedaż w okresie od stycznia do czerwca 2012 r. kształtowała się na poziomie około 10.000.000 zł (od 9.597.024 zł do 10.195.187 zł). Zdaniem Sądu, kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje, nie pozwalają przyjąć, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze skalę na jaką Spółka prowadzi działalność gospodarczą nie do zaakceptowania jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty te stanowią wpis od skargi i wynoszą 1.673zł (łącznie we wszystkich sprawach Spółki przed WSA w Kielcach wynoszą kwotę 23.243 zł). Kwota ta stanowi zaledwie ułamek procenta przychodu Spółki.

Za zasadnością wniosku nie przemawia również wykazana wysokość poniesionej straty za 2011r. Strata sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki i co za tym idzie sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i taka sytuacja nie miała miejsca również niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka zaprzestała prowadzić działalność gospodarczą i by utraciła płynność finansową.

Należy podkreślić, że to do oceny Sądu należy uznanie, czy strona wykazała, że spełnia stosowne przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie Spółka nie przedstawiła pełnych danych na temat swojej sytuacji materialnej, ponieważ mimo wezwania, nie złożyła wyciągów rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy. Biorąc pod uwagę datę otrzymania wezwania, winna złożyć takie wyciągi za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2012 r. Spółka nie dokonała również powyższego wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2012 r. Spółka przedłożyła na wezwanie Sądu zestawienie obrotów i sald za okres od 1 do 30 kwietnia 2012 r., od 1 do 31 maja 2012 r., oraz od 1 do 30 czerwca 2012 r., z których wynika, że obroty narastające od początku roku obrotowego wynosiły odpowiednio 66.198.270,67 zł, 83.032.600,91 zł oraz 98.658.444,00 zł. Przedłożyła też rachunek przepływów pieniężnych za 2011 r. ze środkami pieniężnymi na koniec okresu w wysokości 10.816.274,87 zł. Wielkość tych kwot pozwala przyjąć wniosek, że Spółka posiada możliwości płatnicze pozwalające na ponoszenie kosztów sądowych.

Z deklaracji podatku od gier złożonych przez Spółkę wynika, że Spółka uiściła zryczałtowany podatek od gier w miesiącach od stycznia do czerwca 2012 r. w kwocie [...]zł. Niewątpliwie kwota ta obrazuje w pewien sposób rozmiar prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, jeżeli Spółka generuje comiesięczne koszty w zakresie samego zryczałtowanego podatku od gier w kwotach od 3.000.000 zł do 6.620.000 zł, to nie można uznać, że nie posiada niezbędnych funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Nie zmienia tego twierdzenie Spółki, że w kondycja finansowa uległa pogorszeniu ze względu na fakt, że w 2011 r. zapłaciła o około 46.000.000 zł więcej podatku niż gdyby opłacała go na zasadach obowiązujących przed zmianą przepisów w 2009 r. Powoływanie się na obciążenie strony płatnościami z tytułu podatku jako na okoliczność uzasadniającą przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jest nieskuteczne, gdyż zarówno podatki jak i koszty sądowe stanowią dochód budżetu państwa i przez to są równoważne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008r. II GZ 80/08, treść wyroku dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceny Sądu co do uznania, że Spółka posiada majątek umożliwiający w pełni partycypowanie jej w kosztach postępowania nie zmienia złożona do akt struktura zatrudnienia za styczeń 2011 r., grudzień 2011 r. i maj 2012 r. z przeciętnym miesięcznym zatrudnieniem odpowiednio: 76.97, 71.50, 69.50. Wynika z niej jedynie nieznaczna redukcja etatów, nie pozwalająca wysnuć wniosku, że Spółka podjęła zdecydowane środki mające obniżyć koszty jej funkcjonowania w 2011 r. i 2012 r.

W złożonym od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2012 r. sprzeciwie Spółka skupiła się na argumentach przemawiających za brakiem możliwości niezwłocznego zbycia majątku ruchomego oraz nieodwracalnych skutków zbycia nieruchomości. W ocenie Sądu już samo posiadanie przez Spółkę wykazanego majątku ruchomego oraz nieruchomości, zwłaszcza że majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.

Na uwagę zasługuje ponadto fakt, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na rachunku bankowym w BS B. o/o K. Spółka wykazała środki w kwocie 111.857,02 zł. Sąd zauważa, że kwota ta wielokrotnie przewyższa nie tylko wpis od skargi w sprawie niniejszej, ale także we wszystkich sprawach Spółki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach. Przy czym jak już wcześniej wspomniano Spółka mimo wezwania Sądu nie złożyła wyciągów rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy.

Podsumowując należy podkreślić, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów.

W konsekwencji należało stwierdzić, że Spółka nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

W tym stanie rzeczy uznano, że Spółka nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, wobec powyższego na podstawie art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.