Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1248/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,8,9,11, 77, art. 80 kap z zw. z art. 107 par. 1 i 3 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c , art. 200 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata R. S. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent , po rozpatrzeniu wniosku T. K. z dnia 30 czerwca 2015 r., odmówił przyznania stronie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego w [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że T.K. zwrócił się z prośbą o pomoc w formie zasiłku stałego po tym, jak W. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] roku uchylił orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane przez P. Zespół Orzekania o Niepełnosprawności i zaliczył skarżącego do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji podniósł, że skarżący już wcześniej korzystał z pomocy społecznej. W związku z uzależnieniem od alkoholu wielokrotnie był pouczany przez pracowników socjalnych o konsekwencjach wynikających z marnotrawienia przyznanych świadczeń z pomocy społecznej na alkohol w postaci utraty prawa do pomocy społecznej w każdej formie. Podpisując kolejne kontrakty socjalne odnośnie całkowitej abstynencji i podjęcia leczenia z uzależnienia od alkoholu w okresie [...], skarżący był świadomy konsekwencji wynikających z niedotrzymania uzgodnień. W związku z brakiem spodziewanych efektów zawieranych kolejno kontraktów socjalnych w [...] roku dokonano zamiany realizacji pomocy na formę niepieniężną. Działania te nie przyniosły efektu i od [...] r. T.K. pozbawiony został świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. W [...] r. pracownik socjalny zaproponował T. K. gorące posiłki w Centrum Socjalnym "", jednakże odmówił on zgody na taką formę pomocy.

Organ wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika,

że skarżący nadal nie wyraża woli do podjęcia działań zmierzających do zmiany dotychczasowego stylu życia poprzez podjęcie leczenia odwykowego. Ponownie dnia [...] r. skarżący odwiedził Ośrodek Pomocy Społecznej pod wpływem alkoholu. Następnego dnia w trakcie wywiadu pracownik socjalny także wyczuł od skarżącego alkohol. Skarżący oświadczył, że ze względu na zły stan zdrowia nie pije alkoholu i przyjmuje lek, który wspomaga leczenie uzależnienia. Po sprawdzeniu opakowania z zawartością leku stwierdzono, że jest nienaruszone. Fakt ten według organu świadczy, że skarżący próbuje wprowadzić w błąd służby socjalne, by nie oczekiwano od niego podjęcia terapii odwykowej. Podczas aktualnego rozeznania sytuacji materialno-bytowej skarżący odmówił ponownie podjęcia leczenia i podpisania kontraktu socjalnego w związku ze stwierdzonym zespołem zależności alkoholowej. W [..] roku podczas pobytu w Z K odbył terapię odwykową. Dodatkowo zaświadczenie lekarskie z [...] r. potwierdza zespół zależności alkoholowej jako schorzenie współistniejące. Ponadto, skierowanie do szpitala na oddział terapii uzależnienia od alkoholu z [...] r. wydane na prośbę skarżącego potwierdza problem z nadużywaniem alkoholu.

Organ stwierdził, że wszelkie działania T.K. nastawione są na uzyskanie pomocy przy jednoczesnej braku chęci do zmiany postawy życiowej.

W dalszym ciągu skarżący przychodzi do Ośrodka Pomocy Społecznej w stanie po spożyciu alkoholu i uważa, że nie robi nic złego. Wielkokrotne próby czynione ze strony Ośrodka w kierunku zmiany prowadzonego przez skarżącego szkodliwego dla zdrowia stylu życia, tj. zawierane kontrakty socjalne oraz zmiana realizacji pomocy na formę niepieniężną, nie przyniosły żadnych rezultatów. W związku z tym, organ, odwołując się do treści art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), stwierdził, że w sprawie zachodzi marnotrawienie własnych zasobów finansowych i brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co pozwala na odmowę przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego w [...] r.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Wskazał, że nie zgadza się

z zaskarżoną decyzją i jej uzasadnieniem. Podniósł, że ustalenia poczynione przez organ I instancji są niezgodne ze stanem faktycznym, a tym samym jego sytuacją życiowo-bytową. Zdaniem odwołującego się bezpodstawnie zrobiono z niego alkoholika. Skierowano go na terapię uzależnienia od alkoholu, uczęszczał na nią, ale z po rozmowie z panią psycholog i kierowniczką terapii, miały one stwierdzić, że nie jest on uzależniony od alkoholu. W [...] skarżący dostarczył trzy zaświadczenia lekarskie od trzech niezależnych lekarzy, w tym lekarza psychiatry, że nie jest uzależniony od alkoholu. Pracownicy socjalni nie wzięli pod uwagę tych zaświadczeń. W dalszej części odwołania opisał swoją trudną sytuację życiową, w tym finansową, która uzasadnia przyznanie zasiłku stałego.

Po rozpatrzeniu wyżej wymienionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej SKO) decyzją z dnia [...] numer [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podjętej decyzji SKO podtrzymało stanowisko organu I instancji, iż okoliczności przedmiotowej sprawy przemawiają za odmową przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. W treści uzasadnienia organ II instancji wskazał przesłanki otrzymania zasiłku stałego określone w ustawie o pomocy społecznej. Na ich podstawie doszedł do wniosku, że T.K. kwalifikuje się do otrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, bowiem jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jednocześnie SKO podkreśliło, że z mocy art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązane są do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. SKO, przywołując treść art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazało, że w okolicznościach sprawy odmowa prawa do wnioskowanej pomocy jest jak najbardziej uzasadniona. Organ podniósł, że od [...] roku organ I instancji odmawia odwołującemu się świadczeń z zasiłku stałego oraz celowego na zakup żywności z uwagi na niewywiązywanie się przez niego z uzgodnień kontraktu socjalnego, nieutrzymywanie abstynencji. Odwołujący się od tego czasu nie zmienił swojego postępowania, nadal spożywa alkohol i pod jego wpływem przychodzi do M OP S domagając się przyznania pomocy. Zdaniem organu II instancji T.K. musi mieć świadomość, że brak współdziałania może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń nawet osobie spełniającej kryteria przyznawania pomocy z opieki społecznej.

Na powyższą decyzję SKO skarżący T.K. osobiście wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając ją za bardzo krzywdzącą i bezzasadną w stosunku do niego. Skarżący wskazał, że nie jest osobą uzależnioną od alkoholu, organy nie biorą pod uwagę dostarczanych pism od lekarzy, że "nie nadaje się na leczenie alkoholowe". Ponadto zaznaczył, że nie jest prawdą brak jego współpracy z pracownikami socjalnymi w celu rozwiązania jego trudnej sytuacji życiowej. Wielokrotnie pisał podania o pomoc w postaci zasiłku okresowego i za każdym razem organ odmawiał z uwagi na marnotrawienie przyznawanych środków. Decyzja odmawiająca przyznania zasiłku pozbawia go środków do życia. Do skargi dołączył kserokopię orzeczenia W Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] o zaliczeniu go do stopnia niepełnosprawności - umiarkowanego oraz kserokopię potwierdzenia uczestnictwa na mitingach grupy "", " " i spotkaniach dla ofiar przemocy przy klubie abstynenta "" , z której wynika uczestnictwo skarżącego w mitingach w [...] r. Skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi.

W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę w całości. Ponadto zarzucił:

1) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 105 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji zarówno co do podstawy faktycznej jak i zastosowanej podstawy prawnej, w szczególności brak rozważań organu co do sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego, nieustalenie, czy skarżący kwalifikuje się do podjęcia leczenia odwykowego, także w kontekście orzeczonej niepełnosprawności, oraz czy faktycznie podjął leczenie (zachowawcze) lub terapię mającą na celu abstynencję alkoholową (na co mógł wskazywać fakt posiadania przez T. K. tabletek .), co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Podnosząc powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

Ponadto na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo

o adwokaturze i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270

z późn. zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na swoją rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w wysokości 150 % stawki minimalnej. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego, mając na względzie treść § 20 cyt. rozporządzenia, oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte nawet w części.

Uzasadnienie uzupełnienia skargi stanowi rozwinięcie podniesionego zarzutu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co nastepuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd stwierdził,

iż nie narusza ona prawa.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią przepisów art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, instytucja polityki państwa jaką jest pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, w związku z czym wspiera ona osoby i rodziny

w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Stosownie zaś do treści art. 4 ww. ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywania ich trudnej sytuacji życiowej. Jednym z rodzajów pomocy w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej jest zasiłek stały.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1

w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny

z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.

Z kolei art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny,

o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W ustępie 1 i 2 komentowanego przepisu zostały zatem wymienione rodzaje negatywnych zachowań beneficjentów, które mogą stanowić podstawę między innymi do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Pierwszym z nich jest marnotrawstwo własnych zasobów finansowych lub przyznanego świadczenia.

Z przypadkiem marnotrawienia będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy świadczeniobiorca przeznacza środki na coś, co nie jest niezbędną potrzebą bytową, wydaje pieniądze niegospodarnie, rozrzutnie. Drugim z nich jest szeroko pojęty brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny

w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.

Przystępując do oceny zgodności z prawem działania organów administracyjnych w niniejszej sprawie niezbędnym jest wskazanie, iż w przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż skarżącemu nie przysługuje wnioskowany zasiłek stały w miesiącu [...] r. ze względu na obydwie przesłanki, tj. marnotrawstwo własnych zasobów finansowych oraz brak współdziałania skarżącego w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej.

W stanie faktycznym sprawy organy uznały, że skarżący marnotrawi własne zasoby finansowe, bowiem nadużywa alkoholu i przeznacza środki na zakup napoi alkoholowych. Organy powołały się na okoliczność, że u skarżącego potwierdzono zaświadczeniem lekarskim z [..] r. zespół zależności alkoholowej jako schorzenie współistniejące. Podczas pobytu w Z K w [...] skarżący odbył terapię odwykową. Nadto skierowanie do szpitala na oddział terapii uzależnienia od alkoholu z [..] wydane na prośbę skarżącego potwierdza jego problem z nadużywaniem alkoholu. Podstawą odmowy przyznania świadczenia był również fakt stawiania się skarżącego w Ośrodku Pomocy Społecznej w stanie po spożyciu alkoholu oraz odmowa współdziałania skarżącego z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej.

W ocenie Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy potwierdza ustalone przez organy okoliczności faktyczne, wskazujące zarówno na marnotrawstwo własnych zasobów finansowych, jak i brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w celu poprawy jego sytuacji życiowej. Ustalenia takie potwierdzają dokumenty załączone do akt administracyjnych, a w szczególności notatki służbowe sporządzone przez pracowników M. O.P.S.

Z notatek tych wynika, że w dniach [...] r. T.K. zgłosił się do Ośrodka, gdzie podczas rozmowy z wyżej wymienionym, pracownicy socjalni wyczuli od niego woń alkoholu. Na spożycie alkoholu w dniu [...] r. przez T.K. miał wskazywać także sposób prowadzenia przez niego rozmowy oraz wygląd i zachowanie. Także z kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż w trakcie wywiadu z T. K., przyjętym do Szpitala w dniu [...]., stwierdzono pozostawanie pacjenta pod wpływem alkoholu. Dodatkowo w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia skierowania z dnia [...] do szpitala psychiatrycznego na oddział terapii uzależnienia od alkoholu, wydana na prośbę samego skarżącego. W tym stanie rzeczy słusznie organy obu instancji ustaliły, że powyższe dokumenty potwierdzają fakt nadużywania przez skarżącego alkoholu, co wiąże się z przeznaczeniem przez niego środków pieniężnych na napoje alkoholowe, a zatem na przeznaczeniem ich na cel definitywnie niezwiązany z podstawowymi potrzebami bytowymi. Przeznaczanie przez skarżącego środków pieniężnych, czy to pochodzących z zasiłków, czy choćby nawet własnych, na alkohol oznacza marnotrawstwo środków, jakimi skarżący dysponuje.

Skład orzekający rozpoznający niniejszą sprawę powyższe ustalenie uznał

za prawidłowe. Tym samym Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącego, że nie jest on uzależniony od alkoholu, na co miałyby wskazywać wydawane przez lekarzy zaświadczenia stwierdzające brak podstaw do leczenia odwykowego. Podkreślić należy, że podstawą odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej w [...] r. było wyłącznie stwierdzenie przez organy faktu marnotrawstwa przez wnioskującego własnych zasobów finansowych na alkohol oraz brak współpracy z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej T.K.. Z tego też względu nie było konieczne w rozpoznawanej sprawie ustalanie przez organy, czy skarżący stricte cierpi na zespół zależności alkoholowej, lecz jedynie ustalenie okoliczności wymienionych w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, a zatem faktu przeznaczania środków na alkohol oraz braku współpracy z pracownikami socjalnymi.

W związku z powyższym nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącego tj. naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 105 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewystarczajace zaskarżonej decyzji zarówno co do podstawy faktycznej jak i zastosowanej podstawy prawnej, w szczególności brak rozważań organu co do sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego, nieustalenie, czy skarżący kwalifikuje się do podjęcia leczenia odwykowego, także w kontekście orzeczonej niepełnosprawności, oraz czy faktycznie podjął leczenie (zachowawcze) lub terapię mającą na celu abstynencję alkoholową (na co mógł wskazywać fakt posiadania przez T.K. tabletek).

Zdaniem Sądu organy wydając sporne decyzje nie dopuściły się naruszenia wskazanych przez pełnomocnika przepisów postępowania. Podkreślić należy,

że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Organy administracji publicznej ustaliły w sposób wyczerpujący

i niebudzący wątpliwości stan faktyczny sprawy, wykazując wszelkie istotne dla sprawy okoliczności, to jest takie, które pozwolą na trafne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie, organ II instancji, wprawdzie lakonicznie, jednakże trafnie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, że decyzja organu I instancji mieści się w granicach uznania administracyjnego oraz wskazał na podstawę prawną swojej decyzji.

Zaznaczyć należy, że mylnie utożsamia pełnomocnik skarżącego kwestię odmowy skarżącego poddania się leczeniu odwykowemu jako przesłanki określonej

w art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W istocie bowiem podstawą odmowy przyznania zasiłku stałego dla T.K. w miesiącu czerwcu

2015 r. stanowiły przesłanki wskazane w obu ustępach artykułu 11. Z tego też względu, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy miały okoliczności związane z marnotrawstwem przez wnioskującego o zasiłek własnych zasobów finansowych na napoje alkoholowe oraz brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co obejmowało nie tylko kwestię podjęcia przez skarżącego leczenia odwykowego, ale przede wszystkim niewywiązywanie się przez wyżej wymienionego z wcześniej zawartych kontraktów socjalnych, nieutrzymywanie abstynencji, stawianie się pod wpływem alkoholu w MOPS, niewykazywanie zainteresowania zmianą stylu życia.

Z przedstawionych okoliczności faktycznych znajdujących potwierdzenie

w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym wynika, zdaniem Sądu, jednoznacznie, że zaistniały przesłanki wskazane w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej tj. przesłanka braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym

w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, przy czym przesłanka ta nie może być sprowadzana wyłącznie, jak to ujmuje pełnomocnik skarżącego, do odmowy poddania się leczeniu odwykowemu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a w szczególności decyzji organu I instancji, jednoznacznie wynika, że brak współdziałania T.K. z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej dotyczy całokształtu okoliczności związanych z sytuacją życiową wnioskującego o pomoc społeczną, w tym brakiem zainteresowania zmianą stylu życia i zawarcia uzgodnień w kwestii podjęcia leczenia odwykowego, jak również niedotrzymywaniem dotychczasowych uzgodnień, powstrzymywaniem się od nadużywania alkoholu czy niewyrażaniem zgody na otrzymywanie środków pomocy społecznej w formie innej niż pieniężna.

Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła w celu "wyjścia" z systemu pomocy społecznej i umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wyrok z dnia 4 lutego 2015 r., III SA/Kr 252/14)

Niewątpliwie celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, poprzez "wspieranie" ich w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Wspieranie to odbywa się po myśli art. 4 ustawy o pomocy społecznej, przy współdziałaniu osób korzystających z pomocy w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek współdziałania należy interpretować z uwzględnieniem zasad i celów pomocy społecznej, tych zaś skarżący całkowicie nie respektuje. Z uzasadnienia decyzji odmawiających przyznania zasiłku stałego w [...] roku wynika, że w związku z uzależnieniem od alkoholu skarżący był wielokrotnie pouczany przez pracowników socjalnych o konsekwencjach wynikających z marnotrawienia przyznanych świadczeń z pomocy społecznej na alkohol w postaci utraty prawa do pomocy społecznej w każdej formie. Podpisując kolejne kontrakty socjalne odnośnie całkowitej abstynencji i podjęcia leczenia z uzależnienia od alkoholu w okresie [...] skarżący był świadomy konsekwencji wynikających z niedotrzymania uzgodnień. W związku z brakiem spodziewanych efektów zawieranych kolejno kontraktów socjalnych [...]r. dokonano zamiany realizacji pomocy na formę niepieniężną. Działania te nie przyniosły efektu. Podkreślić należy, że skarżący nie godził się na inne, niepieniężne formy pomocy społecznej. Istotne jest również to, że skarżący z jednej strony formalnie deklarował chęć odbycia leczenia odwykowego (czemu dawał wyraz również na rozprawie w dniu [...] r.), z drugiej jednak zarówno w odwołaniu, jak i skardze od decyzji organu II instancji negował fakt nadużywania alkoholu oraz konieczności leczenia. Tymczasem to w interesie osoby ubiegającej się o pomoc leży wyczerpujące przedstawienie swojej sytuacji życiowej i podejmowanie wszelkich czynności ułatwiających organowi ustalenie tej sytuacji i wykonanie ustawowych obowiązków. Celem pomocy społecznej jest bowiem wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej w przezwyciężeniu trudności. Organ nie może udzielić jednak takiego wsparcia, gdy osoba ubiegająca się o pomoc nie przejawia zainteresowania sprawą, lekceważy podejmowane przez pracowników organu próby współpracy z nią, przedstawia wyłącznie postawę roszczeniową, jednocześnie krytykując zachowania pracowników organu pomocy społecznej.

Organ pomocy społecznej podejmując uznaniowe rozstrzygnięcia w sprawie zasiłków stałych, kierując się dyrektywą negatywną określoną w art. 11 ust. 2 ustawy

o pomocy społecznej nawet w sytuacji, w której przesłanki pozytywne są spełnione, może odmówić przyznania świadczenia, o ile zaistnieje brak współdziałania

z pracownikiem socjalnym w rozumieniu art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Wobec powyższego uznając, że w sprawie orzekające organy podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie szczegółowo zbadały i rozważyły stan faktyczny sprawy, utrwalając w aktach sprawy wyniki jego badania oraz że w ramach poczynionych ustaleń prawidłowo i zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stwierdziły, że kwalifikują się one i stanowią uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w [...] roku, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi, uznając ją za bezzasadną.

O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw.

z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461, t.j.). Na wysokość zasądzonych kosztów postępowania składa się kwota

[...]zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika za reprezentację przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powiększona o kwotę [...] złotych tytułem należnego podatku od towarów i usług.

Zgodnie z § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata

w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Ocena przesłanek określenia wysokości wynagrodzenia adwokata, wskazanych w § 2 ust. 1 w powiązaniu z § 19 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, wskazuje, zdaniem Sądu, że brak jest podstaw do podwyższenia stawki wynagrodzenia obrońcy za udzieloną z urzędu pomoc, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekraczała granic zwykłej staranności profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie aktywność pełnomocnika sprowadzała się w gruncie rzeczy do sformułowania jednego pisma procesowego z dnia [...] r., tj. uzupełnienia skargi wniesionej osobiście przez skarżącego T.K. oraz stawiennictwa pełnomocnika na rozprawie w dniu [...] r.

W związku z powyższym mając na uwadze także nieskomplikowany charakter sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przyznania adwokatowi R. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwoty wyżej niż minimalna, tj. wynikająca ze wskazanych przepisów cytowanego rozporządzenia, które znajdują zastosowanie

w niniejszej sprawie, z uwagi na treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zgodnie z którym

to przepisem, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.