Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 1/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5,6,8,24
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 1-3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] r. decyzję w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Na mocy przedmiotowej decyzji organ I instancji przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) do wariantu 2.1 Międzyplon oraz 5.5 Półnaturalne łąki świeże zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Płatność do wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne została przyznana do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. do 29,24 ha. Realizacja przyznanej stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej nastąpiła na rachunek bankowy wskazany przez rolnika we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] r. (płatność zaliczkowa) oraz w dniu [...] r. (płatność końcowa).

W wyniku wznowienia z urzędu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), na mocy której uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] r. i przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2019 do wariantu 2.1 Międzyplon, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Płatność do wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne została przyznana do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. 28,00 ha. Organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu zastosował art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.).

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał w dniu [...] r. decyzję o utrzymaniu w mocy ww. decyzji. Organ odwoławczy po analizie sprawy potwierdził ustalenia dokonane przez organ I instancji dla działek ewidencyjnych nr: 1/1, 11/1, 181/1, 211 i 35/2. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w decyzji, na zamieszczonych mapach z pomiarami, wskazał powierzchnie użytkowane rolniczo oraz tereny nie włączone do maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, które nie stanowią gruntów utrzymanych w dobrej kulturze rolnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zbadał również zasadność wznowienia postępowania w niniejszej sprawie i uznał, że dowody zgromadzone w sprawie w pełni potwierdzają zasadność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w zakresie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ podał, że powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

W związku z wydaną - na skutek wznowienia - decyzją w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), na podstawie której kwoty należnych stronie płatności były mniejsze od wypłaconych na podstawie uchylonej decyzji pierwotnej, w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020). W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, na mocy której ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł. Wskazana kwota wynikała z różnicy między płatnościami wypłaconymi stronie na podstawie decyzji z dnia [...]. a płatnościami przyznanymi na podstawie decyzji z dnia [...] r.

W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o jej zmianę i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem z 2019 r. oraz o przeprowadzenie kontroli pomiarów działek rolnych na miejscu, będących podstawą wydania decyzji w tej sprawie i w związku z powyższym zmianę postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu w niniejszym postępowaniu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 5, art. 6, art. 8 ust. 1 pkt 4 i art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1341) w zw. z art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., przez nieprawidłowe uznanie, że rolnik dokonał zmniejszenia uprawy, podczas gdy w całym okresie programu deklarował powierzchnię użytków rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie i nie dokonywał żadnego zmniejszenia powierzchni;

2) błędne uznanie, że dane z ortofotomapy są prawidłowe, podczas gdy powierzchnia działek w wariancie 5.5 półnaturalne łąki świeże, nie uległa zmianie od 2018 r. i w poprzednich latach organ nie kwestionował tych powierzchni, a niezgodność w powierzchni powstała jedynie z pomiarów na ortofotomapie, w tym w szczególności zmniejszenia tego obszaru o 20,59%. To samo dotyczy wariantu 5.4 półnaturalne łąki wilgotne, gdzie powierzchnia deklarowana to 29,65 ha, a stwierdzona 28,00 ha;

3) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) przez nie rozpatrzenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego;

4) art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) Nr 640/2014 przez jego zastosowanie, podczas gdy organ na podstawie jedynie rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a MKO, nawet nie zdjęć wykonanych na ortofotomapie, ustalił mniejszą powierzchnię użytkowaną. Rolnik nie ma wpływu na pomiary dokonywane na ortofotomapach, tym bardziej, że organ co roku wielkości te zmienia bez wyjaśnienia przyczyny, a w terenie tych pomiarów nie wykonywał;

5) art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562 ze zm., dalej: ustawa PROW) przez ustalenie w czasie weryfikacji wniosku, powierzchni wymienionej we wniosku na podstawie komputerowego systemu informacji geograficznych, w tym obrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu tzw. systemu LPIS, który gwarantuje dokładność kartografii w skali 1:5000 oraz przeprowadzenia pomiaru geodezyjnego przez inspektorów terenowych w oparciu o ortofotomapę bez uwzględnienia wskazań w terenie, bezpośrednio na działce objętej pomiarem, jakich przeprowadzenia domagała się skarżąca;

6) art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (Dz. U. UE. L 2013.347.549), w myśl którego państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu, przez pominięcie wniosku o kontrole w terenie;

7) art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy (...) przez jego naruszenie i odmowę udzielania stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i niezapewnienie stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

8) posłużenie się w sposób niewłaściwy lub budzący wątpliwości co do prawidłowości, urządzeniem do wykonywania pomiarów - system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazując na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm., dalej: ustawa o ARiMR) podał, że przepis ten przewiduje wydanie decyzji w przypadku dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. W szczególności nie jest konieczne wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której nastąpiła wypłata płatności. Wystarczające do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samo stwierdzenie ich nieprawidłowej wypłaty.

Organ podał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na mocy wydanej w dniu [...] r. decyzji przyznał skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW) na rok 2019, do wariantu 2.1 Międzyplon oraz 5.5 Półnaturalne łąki świeże zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Płatność do wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne została przyznana do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. 29,24 ha. Jednak w wyniku aktualizacji ortofotomapy, która została zaimplementowana do systemu ARiMR po dniu [...] r. stwierdzono, że faktyczne powierzchnie działek rolnych zgłoszonych we wniosku na rok 2019 są mniejsze od powierzchni, jakie organ I instancji przyjął w ww. decyzji. Konsekwencją tego ustalenia było wznowienie z urzędu postępowania zakończonego ww. decyzją, a następnie wydanie w dniu [...] r. decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Z treści przedmiotowej decyzji wynika, że organ I instancji przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2019 w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne oraz w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości mniejszej niż w uchylonej decyzji. Beneficjentka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. i wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). W związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] r. decyzję w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Na mocy tej decyzji, organ I instancji przyznał skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2019 w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne oraz w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości mniejszej niż w uchylonej decyzji z dnia [...] r. Beneficjentka ponownie nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. zawartym w decyzji i wniosła odwołanie od tej decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Z akt sprawy wynika, że skarżąca wniosła skargę od decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. Zdaniem organu, skarga wniesiona do WSA nie wstrzymuje prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) na rok 2019, ponieważ jest to nowe postępowanie wszczynane do decyzji ostatecznej.

Organ podał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. rozstrzygnął w przedmiotowej decyzji o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w wysokości mniejszej niż w uchylonej decyzji z dnia [...] r. Okoliczność ta stanowiła dla organu podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, wypłaconych na mocy wydanej w dniu [...] r. decyzji. Następstwem wszczęcia postępowania z urzędu było wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020). Na mocy tej decyzji organ ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości [...] zł. Powyższa kwota stanowi różnicę pomiędzy kwotą płatności przyznaną w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne oraz w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże wynikającą z decyzji z dnia [...] r. a kwotą przyznanej płatności w decyzji z dnia [...] r., wydanej w wyniku wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego. Ustalając w przedmiotowej sprawie kwotę nienależnie pobranych płatności organ kierował się stanem faktycznym ustalonym w wiążącej go decyzji z dnia [...] r. W postępowaniu zakończonym tą decyzją, organ I instancji przeprowadził analizę powierzchni poszczególnych działek rolnych, w stosunku do których stwierdził rozbieżności pomiędzy aktualnymi obrazami ortofotomap cyfrowych a ustaleniami zawartymi w decyzji pierwotnej z dnia [...] r.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, za bezzasadne należy uznać zarzuty zawarte w odwołaniu. Okoliczności i analizy, których w ocenie strony zabrakło w zaskarżonej decyzji były przedmiotem odrębnego postępowania, w którym ustalono określony stan faktyczny. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. organ I instancji wskazał jakich działek rolnych dotyczy zawyżenie powierzchni określone na podstawie aktualnych ortofotomap. Zarzuty i uwagi zawarte w piśmie odwoławczym były przedmiotem analizy w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) oraz postępowania odwoławczego zakończonego decyzją organu II instancji z dnia [...] r. i w związku z tym nie stanowią przedmiotu analizy w toczącym się postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Z akt sprawy wynika, że strona skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie organu II instancji.

Organ podkreślił, że decyzje ostateczne w rozumieniu k.p.a., to decyzje, od których nie służy odwołanie, a zatem te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Tym samym decyzja z dnia [...] r. utrzymana w mocy przez organ II instancji stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Rozstrzygnięcie powzięte w tej decyzji stało się ostateczne, przez co jej ustaleniami faktycznymi i konsekwencjami związany jest zarówno organ, jak i strona.

Odnosząc się do odwołania strony, organ wskazał, że w myśl obowiązujących przepisów, pomiar na ortofotomapie jest podstawową metodą ustalania powierzchni kwalifikowanej do płatności przez organy ARiMR. W tym zakresie organ odwołał się do art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Pomiar na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie. Ortofotomapy pozyskiwane są przez ARiMR w trybie art. 12 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pomiar na ortofotomapie jest podstawową metodą ustalania powierzchni kwalifikowanej do płatności przez organy ARiMR. Wobec powyższego przeprowadzenie przez organ I instancji kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności powierzchni w oparciu o ortofotomapy było prawnie i faktycznie w pełni uzasadnione.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, organ wskazał na art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182, dalej: ustawa o PROW) oraz art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Kwota ustalona decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r. w łącznej wysokości [...] zł stanowi płatność nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., str. 69, ze zm.).

W konsekwencji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., że w niniejszym przypadku kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w odniesieniu do kampanii 2019 nie wynikała z pomyłki organu, który w momencie wydawania decyzji, tj. na dzień [...] r. nie posiadał pełnej wiedzy co do stanu użytkowania gruntów zgłoszonych przez stronę we wniosku pomocowym na rok 2019 w zakresie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie może być zatem mowy o tym, że błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach, skoro to sam producent rolny odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności. W świetle powyższego brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 i tym samym odstąpienia od windykacji nienależnie pobranych środków finansowych. Tym samym, zgodnie z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, powstał obowiązek zwrotu nienależnej płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego za rok 2019 w łącznej wysokości [...] zł.

W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1 z dnia 23 grudnia 1995 r., ze zm.), który stanowi o okresie przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynoszącym cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika. W rozpatrywanej sprawie jako datę dopuszczenia się nieprawidłowości przyjąć należy dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności w roku 2019, bowiem dopiero z tą datą zmniejszenie powierzchni deklarowanej do płatności stało się faktem. Nie upłynął zatem okres 4 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, a to oznacza, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w kwestii tego, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie został przekroczony, wynikający z art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, termin 18 miesięcy, liczony od zatwierdzenia nieprawidłowości, na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość w niniejszej sprawie jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r., która została doręczona stronie w dniu [...] r. W związku z tym nie minął 18-miesięczny okres uprawniający Agencję do występowania o zwrot płatności nienależnie wypłaconych.

W konsekwencji powyższych ustaleń, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził, że wystąpiły przesłanki uzasadniające utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła organowi, że wydając zaskarżoną decyzję ARiMR wykazała się brakiem podstawowej wiedzy na temat dokładności pomiarów. Stwierdzenie organu, że "Pomiar na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie" świadczy o kompletnym braku kompetencji pracownika ARiMR wydającego powyższą decyzję. Skarżąca wyraziła zdziwienie, że taki szkolny błąd jest powielany przy kolejnych decyzjach i odwołaniach, bez próby wyjaśnienia. Podniosła, że ARiMR posiada Biuro Kontroli na Miejscu, gdzie pracują ludzie, którzy codziennie dokonują pomiarów w terenie, posiadają wiedzę i doświadczenie jakie różnice są między kontrolą w terenie a na ortofotomapach, przy trudnych działkach. Zaznaczyła, że podstawową wiedzę można uzyskać również u geodety, który potwierdzi, że najdokładniejszy pomiar, to pomiar w terenie. Skarżąca wskazała, że kontrola na ortofotomapach wychodzi dokładnie na działkach bez drzew i krzewów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami na działce może być 100 drzew/ha, jeżeli są oddalone od siebie w takiej odległości, że można pomiędzy nimi dokonywać zabiegów agrotechnicznych. Przy dużych koronach drzew, osoba zza biurka nie jest wstanie rozróżnić koron drzew i cieni, pod którymi wykonywane są zabiegi agrotechniczne, dlatego przy spornych działkach zleca się kontrolę w terenie. Dodatkowo pomiar z ortofotomapy zależy również od doświadczenia osoby dokonującej pomiarów zza biurka. Skarżąca przedstawiła niedokładność pomiarów z ortofotomapy wykonywanych na jej działkach przez ARiMR w latach 2014/2015 oraz niedokładność kontroli przy pomocy ortofotomapy przeprowadzonej na działkach w 2020 r. na podstawie tych samych orofotomap. Zaznaczyła, że w 2014 r. była aktualizacja ortofotomap, po których wychodził błędny pomiar. Po kontroli w 2015 r. ARiMR naniosła poprawki na ortofotomapę i do kolejnej aktualizacji ortofotomap, czyli do 2019 r. nie było problemów. Za 2014 r. ARiMR naliczyła dotację zgodnie z kontrolą w terenie, uznając jej większą dokładność niż zza biurka na podstawie ortofotomapy.

Skarżąca ponadto zarzuciła bezprawne obciążenie jej sankcjami karnymi w wysokości x3 pobranej płatności za 2019 r. Stwierdziła, że skoro ARiMR nie skontrolowała prawidłowo powierzchni działki, to ona nie powinna dokonać zwrotu płatności, a tym bardziej nie powinna być obciążona sankcjami karnymi. Dodatkowo zarzuciła nie wzięcie pod uwagę przesłanki, która wyklucza obowiązek zwrotu powyższych płatności - dnia [...] r. ARiMR przeprowadziła kontrolę w terenie powyższych działek.

Skarżąca podniosła, że przy jej trudnych działkach ze względu na zadrzewienia, które zakłamują obraz satelitarnych zdjęć, nie można prawidłowo ustalić kwot nienależnie pobranych płatności bazując tyko na kontroli administracyjnej na podstawie ortofotomapy, która jak wykazano powyżej jest pomiarem niedokładnym. Skarżąca wskazała, że taka sama sytuacja miała miejsce w 2014 r. przy kolejnych aktualizacjach ortofotomap, dlatego była przesłanka, aby dopuścić kontrolę w terenie i rozwiązać problem. Pracownicy ARiMR w 2014/2015 r. rozwiązując taką samą sprawę wykazali się dużo większą kompetencją i doprowadzili do wyjaśnienia sprawy, a w tym roku pracownicy ARiMR niestety nie stanęli na wysokości zadania, wykazali się brakiem kompetencji oraz udowodnili jakimi błędami jest obciążona kontrola administracyjna przy użyciu ortofotomapy. W ocenie strony, w tych okolicznościach nie ma możliwości, aby prawidłowo ustalić kwotę nienależnie pobranej płatności, a obciążanie skarżącej sankcjami karnymi w wysokości x3 za 2019 r. jest bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.

W piśmie z dnia [...] r. stanowiącym polemikę skarżącej z udzieloną przez organ odpowiedzią na skargę, strona podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie opierającą się na wykazaniu niedokładności pomiarów dokonanych na podstawie ortofotomapy i różnicy pomiędzy tym pomiarem a kontrolą w terenie.

W ocenie skarżącej, w całej sprawie zabrakło przede wszystkim kompetencji urzędników, zwykłej ludzkiej przyzwoitości i zdroworozsądkowego podejścia do sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, na zgodny wniosek strona – art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna. Analizując wydane w sprawie decyzje, jak również akta administracyjne, Sąd doszedł do przekonania, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które powinno skutkować jej uchyleniem.

Przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznych. Zarzuty skargi w niniejszej sprawie koncentrują się przede wszystkim na kwestionowaniu ustaleń organu w zakresie powierzchni użytkowania działek dokonanych w oparciu o ortofotomapy. Zdaniem skarżącej wiarygodne byłyby ustalenia dokonane na podstawie pomiarów w terenie, a czego organ nie przeprowadził. Przeciwne stanowisko zajmuje organ.

W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.

Podać należy, że zgodnie z art. 29 ust.1 ustawy o ARIMR - w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie - ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (tak stanowi art. 29 ust. 2 ww. ustawy o ARiMR).

Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, a także 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. W ocenie Sądu, organy zbadały, właściwie oceniły i uzasadniły przesłanki zwrotu określone w tym przepisie. Materialnoprawne warunki odzyskiwania nienależnie pobranych środków publicznych z tytułu płatności rolnych określają akty prawa unijnego, wiążące całkowicie i jednolicie stosowane bezpośrednio przez wszystkie państwa członkowskie. W stanie prawnym niniejszej sprawy podstawę prawną ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności stanowią przepisy ustawy z dnia [...] r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 217). Zgodnie z art. 44 tej ustawy:

1. Nienależne kwoty pomocy i pomocy technicznej podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. Właściwość i tryb ustalania nienależnych kwot pomocy i pomocy technicznej są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczących ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013, organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do nienależnych kwot pomocy z tytułu kary administracyjnej, o której mowa w art. 97 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, w przypadku gdy beneficjent pomocy, której warunkiem przyznania w pełnej wysokości jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w tytule VI rozporządzenia nr 1306/2013 oraz przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, nie podjął działań naprawczych.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że płatności na 2019 r. zostały przyznane i wypłacone skarżącej na wniosek złożony w dniu [...] r. Producent rolny ubiegał się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) do wariantu: 2.1 Międzyplony do powierzchni 81,64 ha, 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne do powierzchni 29,65 ha oraz 5.5 Półnaturalne łąki świeże do powierzchni 4,10 ha. W tym zakresie została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzja z dnia [...] r. przyznająca płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne. Następnie w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] r., wydaną m.in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B., uchylił swoją wcześniejszą decyzję dotyczą przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i przyznał płatności (łącznie kwota niższa niż wynikająca z ww. decyzji z dnia [...] r). Powodem wznowienia był fakt wykonania nowych ortofotomap przedstawiających faktyczny stan użytkowania działek w 2019 r. Na podstawie nowych ortofotomap wyznaczone zostały mniejsze maksymalne kwalifikowane obszary (MKO) w odniesieniu do działek o nr.: 1/1, 11/1, 181/1, 183, 211, 35/2. Decyzja ta (wydana po wznowieniu postępowania) została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] r. Skarga wniesiona na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Bd 553/21 (wyrok nieprawomocny).

Jak już wyżej podano, zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim na kwestionowaniu ustaleń organu dokonanych w oparciu o nowe ortofotomapy. Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, że w podanym wyroku z [...] r. sygn. akt I SA/Bd 553/21 WSA w Bydgoszczy przesądził kwestię zasadności dokonania ustaleń na podstawie ortofotomap. I tak w uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr [...] państwa członkowskie dopilnowują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Z treści tego przepisu wynika, że podstawowym rodzajem kontroli jest kontrola administracyjna, natomiast kontrola na miejscu (wizytacja terenowa) ma charakter uzupełniający.

Ponadto, w myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.

W tym kontekście należy zauważyć, że państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym [...], zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat. Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanej powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez ARiMR. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu (por. postanowienie NSA z dnia [...] r., sygn. akt I GSK 799/18).

W wyniku kontroli administracyjnej po wznowieniu postępowania ustalono, że powierzchnie działek ewidencyjnych o nr: 1/1, 11/1, 181/1, 183, 211 i 35/2 zostały zawyżone. Zdaniem wówczas orzekającego WSA, organ prawidłowo uwzględnił aktualną wielkość maksymalnego kwalifikowanego obszaru uprawniającego do przyznania płatności i zasadnie nie uznał powierzchni działek deklarowanej przez Skarżącą. Należy zauważyć, że we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. producent rolny zgłosił do wariantu 5.4 działki rolne o łącznej powierzchni 29,65 ha, do wariantu 5.5 działki rolne o łącznej powierzchni 4,10 ha, a do wariantu 2.1 działki rolne o powierzchni 81,64 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi do wariantu 5.4 - 28,00 ha, do wariantu 5.5 - 4,40 ha, a do wariantu 2.1 - 81,64 ha.

Obecnie – podobnie jak w poprzedniej sprawie ze skargi na decyzję wydaną w wyniku wznowienia postępowania - Strona nie zgadza się z ustaloną nową powierzchnią działek. Kwestionuje ustalenia organu i domaga się przeprowadzenia kontroli w terenie. Sąd tych zarzutów już poprzednio nie podzielił w wyroku o sygn. akt I SA/Bd 553/21 wyjaśniając, że organ w prowadzonym postępowaniu oparł się na ustaleniu powierzchni działek w oparciu o system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał, że ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt I GSK 1214/19). Na podstawie nowych ortofotomap wyznaczone zostały mniejsze maksymalne kwalifikowane obszary (MKO) zgłoszonych działek. Sąd zauważył, że zadeklarowany przez stronę obszar podlega weryfikacji dokonywanej przez organ i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Ponadto wymiana lub aktualizacja ortofotomapy dokonywana jest cyklicznie i w momencie pozyskania aktualnej ortofotomapy organ dokonuje ponownej kontroli administracyjnej, ustalając czy nie wystąpiły rozbieżności w powierzchni zgłaszanych działek. Organ nie miał też obowiązku zwrócić się do Biura Kontroli na Miejscu o weryfikację powierzchni przedmiotowych działek, gdyż obie kontrole (administracyjna i na miejscu) mają równoprawne znaczenie. Zatem ustalenie powierzchni do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji ocenił jako wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (por. wyrok z dnia [...]., sygn. akt I GSK 721/18).

W powyższym wyroku Sąd ocenił także zarzut nieprawidłowego nałożenia sankcji argumentując, że ze względu na stwierdzone uchybienia, organ nie mógł odstąpić od nałożenia sankcji przewidzianych w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr [...]. Jako prawidłowe ocenił wyliczenie różnic między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.

W związku z powyższym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia [...]. sygn. akt I SA/Bd 553/21, obecnie nie może być ponownie oceniana kwestia zasadności odwołania się przez organ do wielkości użytkowanych działek z ortofotomap, a w konsekwencji wysokości należnych płatności i zastosowanych sankcji. Dla sprawy objętej niniejszym postępowaniem dotyczącej nienależnych płatności, wiążące jest ostateczne rozstrzygnięcie organów wydane po wznowieniu postępowania w przedmiocie należnej płatności. Obecnie tut. Sąd nie może ponownie oceniać tych samych zagadnień, które były przedmiotem kontroli w granicach poprzedzającej sprawy, czyli jaka jest wysokość płatności należnej oraz czy i jakie powinny być zastosowane sankcje.

Wobec tego, że wypłacono wyższą kwotę tytułem płatności niż - wynikająca z ostatecznej decyzji po wznowieniu postępowania - należna płatność, to stanowisko organu, że otrzymana przez Skarżącą pomoc rolno-środowiskowo-klimatyczna stała się pomocą pobraną nienależnie, jest prawidłowe. W konsekwencji za nieuprawnione należy ocenić wywody skargi dotyczące niezasadnego odwołania się przez organ do ortofotomap zamiast przeprowadzenia pomiarów w terenie.

Zdaniem Sądu za prawidłowe również należy uznać stanowisko organu, że w sprawie brak jest podstaw do odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych. Jak już wyżej podano, zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia [...] r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013, organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy. Zasadnie organ podnosi, że stosownie do art. 29 ust. 4 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jeżeli kwota nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, która została ustalona w decyzji, o której mowa w ust. 3, nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość [...] euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego dla danego funduszu Unii Europejskiej zgodnie z odrębnymi przepisami, kwota przyznanych płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest wypłacana w wysokości pomniejszonej o ustaloną kwotę nienależnie lub nadmiernie pobraną; przepisu ust. 10 nie stosuje się.

Ponadto art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania płatności nienależnej. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza [...] EUR, nie licząc odsetek; lub ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a [...] EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Sąd zauważa, że mając na uwadze powyższe regulacje prawne organy dokonały oceny sprawy i zasadnie stwierdziły, że brak podstawy do odstąpienia od odzyskiwania nienależnych płatności. Wyliczenie stosowne zawarto na s. 7 decyzji organu I instancji i potwierdzono na s. 8 zaskarżonej decyzji. Ustalenia te nie budzą wątpliwości wobec wielkości należnej i pobranej płatności (powyżej [...] EUR).

Prawidłowo też organ dokonał ustaleń w zakresie odsetek za zwłokę przywołując i stosując art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności.

Nie budzą też zastrzeżeń tut. Sądu ustalenia dotyczące art. 7 ust. 3 (akapit pierwszy) ww. rozporządzenia nr [...], zgodnie z którym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku (akapit drugi), gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Rację ma organ, że kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w odniesieniu do kampanii 2019 nie wynikała z pomyłki organu, który w momencie wydawania decyzji w dniu [...] r. nie posiadał wiedzy co do faktycznego stanu użytkowania gruntów zgłoszonych przez stronę we wniosku pomocowym. To beneficjent podał nieprawidłową powierzchnię gruntów i dopiero weryfikacja merytoryczna przez organ tych danych – z odwołaniem się do ortofotomap – pozwoliła na wykrycie nieprawidłowości po stronie beneficjenta. Trudno też przyjąć, że beneficjent w zwykłych okolicznościach nie mógł podać prawidłowych powierzchni gruntów, który to obowiązek go obciążał. W konsekwencji powyższego rację ma Dyrektor ARiMR, że brak jest podstaw do odstąpienia od windykacji nienależnie pobranych środków finansowych na podstawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...].

W pełni też na aprobatę zasługują ustalenia co do niezaistnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Na podstawie tego przepisu, okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika. Jednakże na podstawie art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia. Termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę (konieczne jest wyraźne odniesienie takiej czynności do określonej nieprawidłowości). W przypadku programów wieloletnich w każdym przypadku okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Pod pojęciem dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć co do zasady:

- datę złożenia wniosku o przyznanie płatności (w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe deklaracje),

- lub datę zaprzestania realizacji zobowiązania (w przypadku płatności w ramach PROW),

- lub upływ terminu na wykonanie określonych działań (w przypadku braku realizacji obowiązków związanych z utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów).

W kontrolowanej sprawie jako datę dopuszczenia się nieprawidłowości zasadnie przyjęto dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności w roku 2019. Nie budzi zatem wątpliwości, że nie upłynął okres 4 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, a tym samym nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych.

W ocenie tut. Sądu nie został także przekroczony, wynikający z art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, termin 18 miesięcy liczony od zatwierdzenia nieprawidłowości, na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość była decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r., która została doręczona stronie w dniu [...] r. W związku z tym nie minął 18-miesięczny okres uprawniający Agencję do występowania o zwrot płatności nienależnie wypłaconych, skoro w niniejszej sprawie wydano decyzję [...] r. doręczoną [...] r.

W tej sytuacji Sąd podziela stanowisko organu, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. W sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności, w wysokości wskazanej w decyzji pierwszoinstancyjnej, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Tym samym, zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr [...], powstał obowiązek zwrotu nienależnej płatności za rok 2019 w łącznej wysokości [...] zł.

Mając na uwadze, że organ nie naruszył przepisów prawa, w tym wskazanych w skardze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.