Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1700/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 11 ust 1, ust 2, ust 3, art 17 ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
article: art 66 ust 3a pkt 1, art 72 ust 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1700/11

U Z A S A D N I E N I E

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją"), wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ") sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania K. B. (dalej "skarżącego"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. K. B. – M. , [...] G., opłaty za brak sieci, GIOŚ utrzymał własne rozstrzygnięcie w mocy.

II. Zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie GIOŚ zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. GIOŚ określił wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości [...] zł ([...] złotych).

2. W dniu [...] marca 2011 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku skarżący podniósł, że w 2006 r. zapewniał sieć zbierania pojazdów poprzez zawieranie umów ze spółką P. Sp. z o.o. (dalej “zleceniobiorca"). Każda z tych umów zawiera oświadczenie zleceniobiorcy o przejęciu przez niego obowiązków nałożonych na skarżącego ustawą z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 24, poz.202), dalej “ustawy o recyklingu", jako na podmiocie wprowadzającym pojazd.

III. Rozpatrzywszy sprawę ponownie zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., GIOŚ utrzymał własną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r., uznając zarzuty skarżącego podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za nietrafne.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

1. Skarżący złożył do GIOŚ zawiadomienie o podjęciu działalności w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, zgodnie z art. 13 ustawy o recyklingu. W złożonym zawiadomieniu skarżący oświadczył, że wziął na siebie obowiązek zapewnienia sieci zbierania pojazdów (dalej “sieci") oraz poinformował, że w zakresie tworzenia sieci zbierania pojazdów współpracuje ze zleceniobiorcą. Skarżący nie podał jednakże adresów stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów działających w ramach jego sieci. Skarżący nie złożył również do organu rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci, wymaganego w art. 15 ustawy o recyklingu.

2. W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia [...] września 2010 r. GIOŚ poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. W zawiadomieniu GIOŚ wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających m.in. datę wprowadzenia pierwszego w 2006 r. pojazdu na terytorium kraju, liczbę wprowadzonych na terytorium kraju w 2006 r. pojazdów, zbycie pojazdów wprowadzonych w 2006 r. na terytorium kraju, kopii dowodów wpłaty na rachunek bankowy NFOŚiGW opłaty 500 zł (tzw. opłaty recyklingowej) za pojazdy wprowadzone na terytorium kraju w 2006 r. czy też kopii oświadczeń o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci oraz daty zawarcia z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów, czy też rozwiązania lub wygaśnięcia takich umów.

3. Pismem z dnia [...] października 2010 r. skarżący poinformował GIOŚ, iż w 2006 r. wprowadził na terytorium kraju [...] pojazdy oraz przedstawił następujące dokumenty: kopie faktur wewnątrzwspólnotowego nabycia tych pojazdów, kopie faktur potwierdzających zbycie w 2006 r. na terytorium kraju [...] pojazdów, dokument potwierdzający datę wprowadzenia pierwszego pojazdu na terytorium kraju w 2006 r. oraz odpis pisma skierowanego do zleceniobiorcy. Skarżący nie przedstawił jednakże dokumentów potwierdzających daty zawarcia z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów.

4. Biorąc pod uwagę fakt, że w 2006 r. skarżący sprzedał [...] pojazdów, dołączając do faktur wystawionych nabywcom pojazdów oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci oraz nie zapewnił ww. sieci, tj. nie stworzył własnych stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów, nie zawarł umów z żadnym przedsiębiorcą prowadzącym stację demontażu oraz nie wniósł opłaty za brak sieci, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. określono wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości [...] zł ([...] złotych).

5. W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] maja 2011 r. do złożenia wyjaśnień oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających daty zawarcia z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów, czy też rozwiązania lub wygaśnięcia takich umów, skarżący pismem z dnia [...] maja 2011 r. poinformował GIOŚ w szczególności o tym, że nie posiada tego rodzaju dokumentów, albowiem obowiązki zapewnienia sieci przejął na siebie drogą umowy zleceniobiorca. Następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący poinformował GIOŚ, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące wypełnienia przez siebie obowiązku zapewnienia sieci jakie nakłada na wprowadzających pojazdy ustawa o recyklingu.

6. Z brzmienia przepisu art. 11 ustawy o recyklingu sprzed nowelizacji, która miała zastosowanie dla określania wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., wynikało w sposób jasny, że wprowadzający pojazdy ma tylko dwa sposoby tworzenia sieci zbierania pojazdów: albo tworzy stacje demontażu oraz punkty zbierania pojazdów samodzielnie, albo korzysta z już istniejących stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów. W tym drugim przypadku przepis wyraźnie wskazywał, że może to nastąpić jedynie przez zawarcie umowy ze stacją demontażu. Warunku tego nie spełnia podpisywanie umów z podmiotami innymi niż podmioty prowadzące stacje demontażu.

Skarżący nie posiadał w 2006 r. stosownych umów dotyczących zapewnienia sieci, zawartych z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. Zleceniobiorca nie był w 2006 roku stacją demontażu, nie posiadał bowiem wówczas decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu.

Skarżący nie ustanowił również zleceniodawcy swoim pełnomocnikiem, za pomocą którego możliwe byłoby podpisywanie w jego imieniu i na jego rzecz umów o utworzeniu sieci zbierania pojazdów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu, a więc spełnienie ustawowych wymogów odnośnie zapewnienia sieci.

Do zawierania ww. umów mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), co oznacza, że umowę można zawrzeć przez pełnomocnika. Stronami takiej umowy są wprowadzający pojazd i stacja demontażu, zaś pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz jednego z wymienionych podmiotów, nie jest zaś stroną tej umowy. Zgodnie z ustawą o recyklingu pojazdów sieć tworzą stacje demontażu (a nie pełnomocnicy tych stacji), z którymi wprowadzający zawierają umowy.

W świetle powyższego firma oferująca wprowadzającemu pojazd utworzoną przez siebie sieć może działać zgodnie z przepisami ww. ustawy będąc przedsiębiorcą prowadzącym stację demontażu, mającym zawarte umowy z innymi stacjami demontażu (o działanie w ich imieniu - przyp. organu). Gdy nie jest prowadzącym stację demontażu może działać wyłącznie jako pełnomocnik stacji demontażu albo wprowadzającego pojazd. Jeżeli występuje w innym charakterze - umowy z nią zawarte nie spełniają wymogu określonego w art. 11 ustawy o recyklingu pojazdów i nie stanowią podstawy do uznania, że wprowadzający wypełnił obowiązek zapewnienia sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Obowiązek powzięcia wszelkich stosownych działań zmierzających do ustalenia, czy podmioty, z którymi wprowadzający pojazd planuje podjąć współpracę, funkcjonują zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, należy przede wszystkim do wprowadzającego pojazd. Skoro wprowadzający pojazd chce się uwolnić od odpowiedzialności za samodzielne stworzenie sieci zbierania pojazdów, to powinien się upewnić czy podmiot, z którym zawiera umowę spełnia wymagania ustawy o recyklingu, tj. czy jest w rzeczywistości przedsiębiorcą prowadzącym stację demontażu, gdyż w innym wypadku nie przestaje być odpowiedzialny za utworzenie ww. sieci. Zleceniobiorca nie posiadał w 2006 r. decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu, w związku z czym umowa skarżącego ze zleceniodawcą nie zwalniała skarżącego od odpowiedzialności za samodzielne stworzenie sieci zbierania pojazdów.

7. Niesłuszny jest zarzut skarżącego odnośnie zaistnienia uchybienia urzędnika państwowego weryfikującego dokumenty składane wraz z i wnioskiem o rejestrację pojazdu tj. niepoinformowania osoby rejestrującej samochód o nieprawidłowości jednego z dokumentów - oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci zbierania pojazdów, skutkującego odpowiedzialnością Strony za ww. zaniechanie urzędnika.

Zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) rejestracji dokonuje się na podstawie wyszczególnionych dokumentów. Jest to m.in. dowód wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów, lub oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci zbierania pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, albo faktura zawierająca takie oświadczenie, jeżeli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy. Odnosząc się zatem do kwestii składanych oświadczeń o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci, nie ma znaczenia na jakich formularzach są one składane, jak również nie ma obowiązku wykazywania na oświadczeniach sposobu zapewnienia sieci zbierania pojazdów, bowiem okoliczność ta nie ma znaczenia dla rejestracji pojazdu. Ponadto oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci mogą być składane jedynie przez wprowadzających będących przedsiębiorcami, zatem urzędy rejestrujące pojazdy dokonują weryfikacji ww. oświadczeń tylko pod względem ustalenia, czy wskazanemu w oświadczeniu podmiotowi przysługuje status przedsiębiorcy, nie badają zaś prawidłowości dopełnienia przez niego obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów.

8. Zgodnie z art.15 ustawy o recyklingu - z zapewnienia sieci należy się rozliczyć poprzez złożenie GIOŚ rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci. W sprawozdaniu tym należy podać m.in. liczbę pojazdów wprowadzonych w danym roku kalendarzowym na terytorium kraju, liczbę dni w roku kalendarzowym, w których nie zapewniono sieci, wysokość należnej opłaty oraz wysokość wpłaconej opłaty. Sprawozdanie należy złożyć GIOŚ w terminie do dnia 15 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy. Wzór sprawozdania określającego opłatę za brak sieci za 2006 r. został przedstawiony w załączniku do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów (Dz. U. 2005 Nr 109, poz. 917).

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] sierpnia 2011 r., wnosząc o uchylenie tego orzeczenia oraz orzeczenia utrzymanego nim w mocy.

Uzasadniając skargę, skarżący podniósł w szczególności, co następuje:

Z art.11 ustęp 2 ustawy o recyklingu wynika, że wprowadzający pojazd zapewnia sieć wyłącznie przez własne stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów lub na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu.

Podpisując ze zleceniobiorcą umowy do każdego wprowadzonego samochodu, skarżący umocowywał ten podmiot do działania w jego imieniu. Zleceniobiorca zobowiązał się do odbioru wszystkich pojazdów zgodnie z ustawą o recyklingu (...) przez punkty zbierania pojazdów i stacje demontażu, z którymi podpisała umowy o współpracę. Zleceniobiorca zobowiązał się również do wydawania oświadczeń o podpisaniu umowy, które były jednocześnie oświadczeniami uprawniającymi do zwolnienia wprowadzającego pojazd z opłaty za brak sieci.

Oświadczenia te składały się z dwóch części. W części I zleceniodawca potwierdzał swoim podpisem, że wprowadzający pojazd podpisał co do każdego samochodu określonego numerem nadwozia VIN umowę o zapewnienie sieci zbierania pojazdów zgodnie z ustawą o recyklingu (...).

W części II wprowadzający pojazd o określonym numerze VIN składał oświadczenie, że podlega obowiązkowi zapewnienia sieci zbierania pojazdów zgodnie z ustawą o recyklingu (...) oraz że strony podpisały umowę, mocą której wprowadzający zlecił zleceniobiorcy zapewnienie sieci zbierania pojazdów zgodnie z ustawą o recyklingu (...).

O prawidłowym postępowaniu utwierdzało skarżącego, jako wprowadzającego pojazdy, stanowisko Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w zakresie oceny funkcjonowania systemu recyklingu stosowanego przez zleceniobiorcę.

Stanowisko to przekazane skarżącemu przez zleceniodawcę brzmi następująco: "Odnośnie do załączonego wzoru oświadczenia wprowadzającego informuję, że z ww. ustawy nie wynikają wprost wymagania co do formy i treści oświadczenia. Jedynym elementem wymaganym przepisami jest składane przez wprowadzającego pojazd oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci zbierania pojazdów. Inne informacje zawarte w oświadczeniu są zbędne, chociaż ich zamieszczenie nie ma znaczenia dla prawidłowości oświadczenia i nie powinno powodować odmowy rejestracji pojazdu" (Źródło: [...]).

Ponadto zleceniobiorca zapewniał w swoim piśmie, że..."na bieżąco koordynuje całą sieć i realizuje obowiązki przyjęte na siebie w wyniku zawartych umów, w związku z czym może zagwarantować swoim klientom prawidłowość i bezpieczeństwo współpracy".

Z tytułu zawarcia umowy skarżący uiszczał na rzecz zleceniobiorcy przewidziane w umowie wynagrodzenie od każdego wprowadzonego samochodu.

Organy rejestracyjne uznawały przy rejestracji samochodów, że dokumenty dotyczące zapewnienia "sieci" były właściwe. Samochody były rejestrowane na terenie całego Kraju i żaden urzędnik rejestrujący samochód nie żądał do rejestracji innych dokumentów dotyczących zapewnienia "sieci". Okres weryfikacji złożonych dokumentów trwa 14 dni, po którym w miejsce wydanego wcześniej tymczasowego dowodu rejestracyjnego otrzymuje się dowód rejestracyjny stały oraz kartę pojazdu.

Jeżeli organ rejestracyjny uznał dokumenty dotyczące zapewnienia "sieci" za właściwe i wystarczające do zarejestrowania pojazdu, to skarżący jako przedsiębiorca wprowadzający pojazd nie może ponosić negatywnych skutków w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.

Ustawodawca wprowadzając zasady ogólne postępowania administracyjnego ustalił podstawowe reguły tego postępowania, dając w ten sposób wskazówki dla organów administracyjnych, a w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę informowania stron o ich prawach i obowiązkach.

Realizacja drugiej zasady polega na tym, że organy zobowiązane są czuwać nad tym, aby strony i inne osoby postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Skoro Wydziały Komunikacji stosowały się do tej zasady i przyjęły bez uwag wszystkie dokumenty a zwłaszcza te dotyczące zapewnienia "sieci", znaczy to że dokumenty były właściwe. W całym swoim postępowaniu w przedmiotowej sprawie kierowałem się zaufaniem do organów państwa, a okazuje się, że było ono nadmierne i może skutkować negatywnymi konsekwencjami.

V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GIOŚ wydana została w zgodzie z obowiązującym prawem.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

VII. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją GIOŚ było określenie na podstawie art.17 ust.1 ustawy o recyklingu zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci.

Przytoczenia wymagają następujące regulacje ustawy o recyklingu w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., mające zastosowanie w niniejszej sprawie:

(1) Wprowadzającym pojazd w rozumieniu ustawy jest przedsiębiorca będący producentem pojazdu lub przedsiębiorca dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu (art.3 pkt 14 ustawy).

(2) Wewnątrzwspólnotowym nabyciem w rozumieniu ustawy jest przywóz pojazdu z terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej w celu wprowadzenia na terytorium kraju (art.3 pkt 13 ustawy).

(3) Wprowadzający pojazd jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów, zwaną dalej "siecią", obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu, z zastrzeżeniem art.12 ust.1 (art.11 ust.1 ustawy).

(4) Wprowadzający pojazd może zapewnić sieć na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu (art.11 ust.2 ustawy).

Wprowadzający pojazd w przypadku:

1) cofnięcia pozwolenia zintegrowanego albo innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu przedsiębiorcy prowadzącemu taką stację,

2) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów,

3) rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, o której mowa w ust. 2,

- powinien w terminie 3 miesięcy zapewnić sieć (art.11 ust.3 ustawy).

Wprowadzający pojazd jest obowiązany dołączyć do faktury wystawionej nabywcy pojazdu oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci lub dowód wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2; oświadczenie może być złożone na fakturze (ust.4).

(5) Wprowadzający pojazd, który wprowadza na terytorium kraju nie więcej niż 1.000 pojazdów w roku kalendarzowym, może nie zapewniać sieci (art.12 ust.1 ustawy).

Wprowadzający pojazd, o którym mowa w ust. 1, który nie zapewnia sieci, oraz podmiot niebędący przedsiębiorcą, który dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu, są obowiązani do wniesienia, na odrębny rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju. Dowód wpłaty powinien zawierać określenie cech identyfikacyjnych pojazdu, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (art.12 ust.2 ustawy)

W przypadku gdy wprowadzający pojazd, o którym mowa w ust. 1, który nie zapewnia sieci, dokonał zbycia pojazdu, obowiązany jest przekazać niezwłocznie nabywcy pojazdu dowód wpłaty, o którym mowa w ust. 2 (art.12 ust.3 ustawy).

(6) Wprowadzający pojazd jest obowiązany do złożenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci w terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy (art.15 ust.1 ustawy).

Minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wzór sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, kierując się potrzebą ujednolicenia treści sprawozdań (art.15 ust.2).

(7) W razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci (art.17 ust.1 ustawy).

(8) Wojewoda prowadzi wykaz:

1) przedsiębiorców prowadzących stacje demontażu;

2) przedsiębiorców prowadzących punkty zbierania pojazdów (art.42 ust.1 ustawy).

Wykaz, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:

1) nazwę, siedzibę i adres albo imię, nazwisko i adres przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów;

2) adresy stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów (art.42 ust.2 ustawy).

Informację o umieszczeniu w wykazie lub usunięciu z wykazu, o którym mowa w ust. 1, wojewoda przekazuje do centralnej ewidencji pojazdów (art.42 ust.3 ustawy).

Wykaz, o którym mowa w ust. 1, wojewoda zamieszcza na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego (42 ust.4 ustawy).

Zgodnie z art.72 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym w roku 2006 r. rejestracja pojazdu była dokonywana na podstawie dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, lub oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewniania sieci zbierania pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, albo faktury zawierającej takie oświadczenie, jeżeli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy.

VIII. W świetle powyższych regulacji podstawy do określenia wysokości zobowiązania wystąpiły.

W świetle cytowanego art.3 pkt 14 ustawy skarżący posiadał w 2006 r. status osoby wprowadzającej pojazd z tego tytułu, że był przedsiębiorcą, który dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, tj. sprowadził do Polski pojazdy zakupione w innych krajach Unii. Jest to zatem jedna z trzech sytuacji, w której występuje podmiot wprowadzający pojazd (oprócz tej, która dotyczy skarżącego, chodzić może również o producenta pojazdu oraz o przedsiębiorcę dokonującego importu pojazdu).

Ustawa o recyklingu nałożyła na wprowadzających pojazdy obowiązki zmierzające do zagwarantowania możliwości recyklingu wprowadzonych pojazdów po ich wycofaniu z eksploatacji. W odniesieniu do skarżącego obowiązek ten polegał – na mocy art.11 ust.1 w związku z art.12 ust.1 i 2 ustawy o recyklingu - alternatywnie na zapewnieniu sieci albo uiszczeniu opłaty od każdego sprowadzonego pojazdu.

W 2006 r. skarżący wybrał wariant polegający na stworzeniu sieci zgodnie z art.11 ustawy o recyklingu. W konsekwencji powyższego skarżący był zobowiązany do skutecznego zagwarantowania ("zapewnienia"), że każdy właściciel pojazdu nabytego od skarżącego (a zatem zarówno osoba, która bezpośrednio nabyła samochód od skarżącego, jak i każdy kolejny nabywca tego pojazdu), który w roku 2006 podjąłby decyzję o wycofaniu tego pojazdu z eksploatacji i w konsekwencji decyzję o oddaniu tego pojazdu do stacji demontażu, będzie miał taką możliwość. Przepis art.11 ust.1 ustawy o recyklingu określał podstawowe warunki (odległość punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu od miejsca zamieszkania pojazdu), na których wspomniane wyżej uprawnienie miało być realizowane przez właścicieli pojazdów.

Odnośnie sposobu, w jakim zapewnienie, o którym mowa w art.11 ust.1 ustawy o recyklingu, miałoby być uzyskiwane przez skarżącego, wskazano w art.11 ust.2, że wprowadzający pojazd może zapewnić sieć na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. Gwoli ścisłości przyznać należy, że z formalnego punktu widzenia użycie w art.11 ust.2 ustawy słowa "może" może nasuwać sugestię, że przepis ten nie określił zamkniętego, wyczerpującego katalogu sposobów zapewnienia sieci (formalnie bowiem nie wykluczona została możliwość uzyskiwania tego zapewnienia w inny sposób). Pożądaną ścisłość i kompletność w tym zakresie przyniosła dopiero nowelizacji analizowanego przepisu, która weszła w życie w dniu 12 marca 2010 r. Stosownie do nowego brzmienia przepisu wprowadzający pojazd zapewnia sieć wyłącznie przez własne stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów lub na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu. Tym samym obecnie realizacja obowiązku obciążającego na wprowadzającym pojazd polegać może wyłącznie albo na zapewnieniu sieci przez własne stacje demontażu albo na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu (ewentualnie kombinacji tych elementów).

Pomimo tego, że przepisy ustawy o recyklingu nie zawierają żadnych regulacji odnośnie charakteru prawnego, czy też niezbędnych elementów umowy mającej zapewniać sieć, nie może ulegać wątpliwości, mając na uwadze zarówno jasno sformułowaną intencję ustawodawcy, wynikającą z art.11 ust.1 ustawy, jak i treść art.11 ust.3 tego aktu (określającą obowiązki wprowadzającego zarówno w razie utraty przez podmiot, z którym wprowadzający zawarł umowę zdolności do wywiązania się z niej, jak też w razie rozwiązania tej umowy), że zapewnienie sieci w formie umowy z wyspecjalizowanym podmiotem nie może mieć li tylko charakteru formalnego. Nie ogranicza się ono jedynie do samego faktu zawarcia przez wprowadzającego jakiejkolwiek umowy, ale istotnym jest, aby umowa ta istotnie tworzyła realną możliwości oddania każdemu uprawnionemu pojazdu wycofanego z eksploatacji do wyspecjalizowanego podmiotu. W konsekwencji powyższego na wprowadzającym ciąży zobowiązanie do wynegocjowania treści tego rodzaju umowy i jej wyegzekwowania w taki sposób, który umożliwi jej wykonanie.

Stanowczego podkreślenia wymaga, że w żadnym wypadku zawarcia przez wprowadzającego umowy z wyspecjalizowanym podmiotem nie można traktować jako równoznacznego ze zwolnieniem wprowadzającego z odpowiedzialności za wykonanie administracyjnoprawnego obowiązku zapewnienia sieci, czy też jako równoznacznego z przeniesieniem tego obowiązku na inny podmiot. Z punktu widzenia przepisów ustawy o recyklingu, w tym w szczególności z punktu widzenia sankcji z art.17 ust.1 ustawy zobowiązanym niezmiennie i nieprzerwanie pozostaje wprowadzający pojazd. Do jego obowiązków, jaki już wskazano wcześniej, należy dbałość o zawarcie umowy w kształcie pozwalającym zrealizować cel, o którym mowa w art.11 ust.1 ustawy, a w razie trudności z realizacją umowy, podjęcie przeciwko kontrahentowi stosownych kroków prawnych, ewentualnie rozwiązanie umowy i zawarcie nowej umowy w terminie 3 miesięcy (art.11 ust.3 ustawy). Niewywiązanie się z tych obowiązków przez wprowadzającego stanowi w efekcie przesłankę do zastosowania wobec niego sankcji z art.17 ust.1 ustawy.

Zważywszy na istotę prowadzenia działalności gospodarczej całkowicie zrozumiała i naturalna jest stała dążność przedsiębiorców do ograniczania kosztów prowadzenia tej działalności, w tym również do ograniczania kosztów związanych z wykonaniem obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku dopuszczenia przez przepisy prawa alternatywnego sposobu wykowania tychże obowiązków (np. samodzielne zapewnienie sieci albo zlecenie odbioru pojazdów innym podmiotom) całkowicie uprawnionym jest dokonywanie przez wprowadzających kalkulacji pod kątem ustalania, która z tych opcji będzie tańsza. Rachunek ekonomiczny nie może jednak uzasadniać działań pozornych, nieskutecznych, nie realizujących celów stawianych przez prawo.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy umowy, jakie skarżący zawarł ze zleceniobiorcą w 2006 r. można uznać za skuteczne zapewnienie przez skarżącego sieci w 2006 r.

Z wyjaśnień skarżącego wynika, że zapewnienie przez niego sieci polegało na sukcesywnym zawieraniu ze zleceniobiorcą kolejnych umów, z których każda dotyczyła jednego pojazdu. Każda umowa zawierana była na formularzu sporządzonym przez zleceniobiorcę (umowy o tej samej treści).

Do skargi skarżący załączył przykładowy egzemplarz jednej z umów zawartych ze zleceniobiorcą (k.159).

Treść umowy obejmuje w szczególności następujące elementy:

(-) Tytuł "Umowa zlecenia dotycząca zapewnienia sieci zbierania pojazdów".

(-) Określenie przedmiotu umowy "Przedmiotem niniejszej umowy jest zapewnienie przez Polską Sieć działającą na zlecenie Wprowadzającego Pojazd sieci zbierania pojazdów zwaną dalej "siecią" zgodnie z Ustawą z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz.202) zwanej dalej "Ustawą" w celu zapewnienia obowiązków Wprowadzającego Pojazd".

(-) Szczegółowe określenie obowiązków zleceniobiorcy: "Działając na zlecenie Wprowadzającego Polska Sieć zobowiązuje się do:

- Odbioru wszystkich pojazdów zgodnie z "Ustawą" przez Punkty Zbierania Pojazdów i Stacje Demontażu, z którymi Polska Sieć podpisała umowę o współpracę,

- Funkcjonowania i bieżącego koordynowania "sieci" zbierania pojazdów na terytorium RP,

- Wydania oświadczenia o podpisaniu niniejszej umowy będącego jednocześnie oświadczeniem uprawniającym do zwolnienia Wprowadzającego Pojazd z opłaty za brak "sieci", o której mowa w "Ustawie"".

Odnosząc treść powyższej umowy (a w konsekwencji treść wszystkich zawartych przez skarżącego umów) do treści art.11 ust.2 ustawy o recyklingu, stanowiącej że wprowadzający pojazd może zapewnić sieć na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu należy stwierdzić, co następuje:

(1) Umowy te nie były zawierane z przedsiębiorcą prowadzącym stacje demontażu, a z podmiotem, który wyłącznie według własnego oświadczenia miał podpisane umowy punktami zbierania pojazdów i stacjami demontażu (umowy nie konkretyzują tych podmiotów ani bezpośrednio ani poprzez np. odwołanie się do stosownego załącznika do umowy).

(2) Umowy te nie umocowywały zleceniodawcy, który miałaby działać jako pełnomocnik skarżącego, do zawierania w imieniu skarżącego umów z punktami zbierania pojazdów i stacjami demontażu.

(3) W umowach tych, zawartych ze skarżącym, zleceniobiorca nie działał jako pełnomocnik przedsiębiorcy lub przedsiębiorców prowadzących punkty zbierania pojazdów i stacje demontażu, w związku z czym umowa ta nie doprowadziła do zawarcia ze skarżącym umów w imieniu tych podmiotów.

(4) Zawarcie tych umów nie doprowadziło do zwarcia w jakimkolwiek zakresie jakichkolwiek umów z przedsiębiorcami prowadzącymi punkty zbierania pojazdów i stacje demontażu.

(5) Przedmiotem zobowiązania zleceniobiorcy wobec skarżącego było zatem wyłącznie przyrzeczenie, że pojazdy zostaną odebrane przez nieustalone, określone jedynie rodzajowo podmioty trzecie, nie będące stroną umowy (przedsiębiorców prowadzących punkty zbierania pojazdów i stacje demontażu).

(6) Umowę tę należałoby w tej sytuacji zakwalifikować jedynie jako umowę, o której mowa w art.391 w związku z art.65§2 i art.351’ k.c., tj. jako umowę, w której zastrzeżono, że osoba trzecia (w niniejszej sprawie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i stacje demontażu) zaciągnie określone zobowiązanie albo spełni określone świadczenie (w niniejszej sprawie odbiór pojazdów). Stosownie do art.391 k.c. ten, kto takie przyrzeczenie uczynił (w niniejszej sprawie zleceniobiorca), odpowiedzialny jest za szkodę, którą druga strona (w niniejszej sprawie skarżący) ponosi przez to, że osoba trzecia odmawia zaciągnięcia zobowiązania albo nie spełnia świadczenia. Może jednak zwolnić się od obowiązku naprawienia szkody spełniając przyrzeczone świadczenie, chyba że sprzeciwia się to umowie lub właściwości świadczenia.

(7) Założywszy nawet, że brak wymaganego wprost przepisem art.11 ust.2 ustawy o recyklingu nawiązania bezpośredniego stosunku prawnego z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu, a nawiązanie przez skarżącego stosunku prawnego o innym charakterze (ze zleceniobiorcą, działającym w charakterze zbliżonym do pośrednika) nie dyskwalifikowałby automatycznie wartości tych umów z punktu widzenia art.11 ust.2 ustawy o recyklingu (chodziłoby tu o zastosowanie szerszej wykładni tego przepisu, motywowanej względami celowościowymi), o tyle kategorycznego podkreślenia wymaga, że warunkiem koniecznym byłoby w tej sytuacji wskazanie w umowach zawartych przez skarżącego ze zleceniobiorcą konkretnych, zindywidualizowanych przedsiębiorców prowadzących stacje demontażu, z którymi zleceniobiorca miał podpisane umowy. Chodziłoby zatem wyłącznie o taką sytuację, w której miejsca realizacji przez właścicieli pojazdów uprawnień wskazanych w art.11 ust.2 ustawy o recyklingu byłyby ustalone już przy zawarciu umowy pomiędzy skarżącym a zleceniobiorcą. W innym przypadku twierdzenie o zapewnieniu sieci uznać należy za niewiarygodne. Nie można uznać, aby wskazane wyżej umowy stwarzały właścicielom pojazdów wycofanych z eksploatacji, a wcześniej nabytych od skarżącego, realną możliwość oddania tych pojazdów do punktów zbierania pojazdów lub stacji demontażu.

(8) W konsekwencji powyższych okoliczności uznać należy, że umowy zawarte przez skarżącego nie mogły stanowić skutecznego wykonania przez skarżącego obowiązku zapewnienia sieci.

Nie można podzielić argumentu skargi, że sam fakt niezakwestionowania przez organy administracji właściwe w przedmiocie rejestracji pojazdów oświadczeń o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci, wystawionych przez zleceniobiorcę, a przedkładanych przez osoby, które na były pojazdy od skarżącego, należy traktować jako urzędowe potwierdzenie właściwego sposobu zapewnienia sieci przez skarżącego. Podkreślić należy, że w świetle art.72 ust.1 pkt 9 Prawa o ruchu drogowym okazanie przedmiotowego oświadczenia miało służyć wyłącznie ustaleniu, czy osoba rejestrująca pojazd jest obowiązana przedłożyć dowodu uiszczenia opłaty recyklingowej, czy też nie. Związana z tym weryfikacja treści oświadczenia miała w związku z tym charakter ściśle ograniczony i formalny (mogła polegać wyłącznie na ustaleniu, że oświadczenie takie istotnie zostało złożone w dokumencie przedłożonym przez osobę dokonującą rejestracji pojazdu oraz na badaniu kompletności danych identyfikujących pojazd). Natomiast przepis art.72 w żadnym wypadku nie uprawniał pracowników właściwych organów do weryfikowania merytorycznej prawidłowości składanych oświadczeń pod kątem tego, czy stwierdzone w nich objecie danego pojazdu siecią było uzasadnione w świetle art.11 ustawy o recyklingu.

Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania administracyjnego organ orzekający w przedmiocie opłaty umożliwił skarżącemu zajęcie stanowiska w sprawie i przedstawienie dowodów, które mogłyby wykazać zapewnienie przez skarżącego sieci w 2006 r. Skarżący dowodów takich nie przedłożył, w tym szczególności nie przedłożył żadnej dokumentacji, w której zleceniobiorca potwierdzałby realne istnienie sieci w 2006 r. (tj. to, że w 2006 r. miał podpisane umowy z konkretnie wskazanymi stacjami demontażu).

Nie zasługuje również podniesiony przez skarżącego zarzut, że w 2006 r. nie doszło do sytuacji, w której osoba, która nabyła od skarżącego pojazd, chciałaby skorzystać z możliwości jego demontażu, a zatem, że ewentualne uchybienia przy zapewnieniu sieci nie przyniosły realnej szkody. Przepisu ustawy o recyklingu nie przewidują możliwości wzięcia takiej okoliczności pod uwagę przy stosowaniu instytucji, o której mowa w art.17 ust.1.

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art.151 p.p.s.a.