Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1338/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-03-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 255, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 199, art. 252 par. 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. G na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżący S. G. reprezentowany przez r.pr. M. M. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znalazł się w ciężkiej sytuacji finansowej. Nie może pracować, choruje. Podał, że żona usunęła go z nieruchomości w L. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Posiada nieruchomość w L. oraz mieszkanie o powierzchni [...] m². Nie posiada innych wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Znajduje się na utrzymaniu rodziców, których dochodem są renty w wysokości [...] zł i [...] zł. miesięcznie. Dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 11 września 2012r. ważne do września 2014r. oraz skierowanie do szpitala z kwietnia 2011r. i kartę leczenia szpitalnego z 2011r.

Z uwagi na fakt, że wniosek skarżącego o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a."), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.

Zobowiązano przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów stałych, jak i dorywczych, jakie uzyskuje skarżący i pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami (decyzje ZUS, PIT za 2012r.).

Następnie wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi wnioskodawca realnie dysponuje. Zobowiązano skarżącego do podania wyniku z prowadzonej działalności gospodarczej jego żony oraz do opisania posiadanych, dzierżawionych i wynajmowanych nieruchomości, wraz z podaniem jakie przynoszą dochody i jakich kosztów wymaga ich utrzymanie.

Wezwano także skarżącego do podania jakie posiada i użytkuje samochody oraz do przedstawienia szczegółowego spisu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, gdyż wysokość ponoszonych kosztów z tego tytułu wskazuje także na wielkość środków, jakimi skarżący rzeczywiście rozporządza.

Powyższe wezwanie, prawidłowo doręczone pełnomocnikowi w dniu 7 lutego 2014r., do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi.

Przepis art. 246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżący). W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach koniecznego utrzymania (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a).

Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06).

Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, na podstawie art. 255 p.p.s.a. można wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów.

Wspólne, bowiem zamieszkanie z innymi osobami uzasadnia ocenę, że skarżący wraz z nimi współtworzy wspólne gospodarstwo domowe. W konsekwencji dochody i obciążenia finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową skarżącego domagającego się skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy. Wyjaśnienia wymagała także sytuacja finansowa i majątkowa rodziców i żony skarżącego.

Zauważyć przy tym należy, że nawet rozdzielność majątkowa małżeńska nie wyklucza prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z żoną skarżącego w rozumieniu instytucji prawa pomocy. Okoliczności te wymagały zatem pogłębionego wyjaśnienia, stąd konieczność wezwania skarżącego na mocy art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych oświadczeń woli i przedłożenia dokumentów źródłowych (tak też NSA w postanowieniu z dnia 10 marca 2011 r., II FZ 67/11, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Skarżący powoływał się na fakt że choruje. Przedstawił jednak kserokopie dokumentacji medycznej z 2011r. Wyjaśnienia wymagała zatem jego rzeczywista i aktualna sytuacja zdrowotna, czy ma możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, albo czy korzysta z pomocy społecznej w tym zakresie lub podejmuje czynności zmierzające do uzyskania prawa do renty.

Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżący nie złożył żadnych dodatkowych oświadczeń wiedzy, co do stanu rodzinnego, majątkowego i finansowego, a także nie przedłożył pomocnych w tym zakresie dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy chociażby w części. Wniosek skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy nie odzwierciedlał bowiem pełnej i rzeczywistej sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej wnioskodawcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl).

W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja rodzinna i finansowa wnioskodawcy nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.

Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

/-/ K.Witkowicz-Grochowska