Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 28/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

28 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu 28 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. d.j.


UZASADNIENIE

E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).

Skarga w sprawie niniejszej dotyczy bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zdaniem sądu tak określony przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć podlegających kognicji sądów administracyjnych, określonym w wyżej powołanych art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575) - dalej: "k.p.c.", Kodeks ten normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). W myśl art. 476 § 2 pkt 2 i § 3 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się m.in. sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących emerytur i rent, jak również sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie. Właściwym do rozstrzygnięcia tego rodzaju spraw jest organ rentowy w rozumieniu art. 476 § 4 k.p.c. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zgodnie z art. 4778 § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych.

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem do kategorii spraw cywilnych, podlegających właściwości sądów powszechnych. W sprawach tych wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych i nie przysługuje na nie skarga sądowoadministracyjna. Wyjątkiem od powyższej reguły są decyzje wskazane w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), tj. przyznające lub odmawiające świadczenia w drodze wyjątku, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru. Od tego rodzaju decyzji nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, ale prawo wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Wówczas do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w Kodeksie postępowania administracyjnego i sprawy te podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych.

Sprawa niniejsza, której przedmiotem jest brak działania organu rentowego w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jest zatem sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny. Zarówno ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, jak i żadne inne przepisy nie przewidują kontroli sądowoadministracyjnej tego rodzaju spraw.

Wobec powyższego uznać należy, że wniesiona przez skarżącą do sądu administracyjnego skarga na bezczynność w sprawie wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Tym samym skarga ta jest niedopuszczalna i stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

d.j.