Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 707/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020r. sprawy ze skargi O. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2019r.nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. określił M. [...] Sp. z o.o. w T. (dalej także: Spółka) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w wysokości [...] zł. Z uwagi na fakt, że zobowiązana spółka nie uiściła wynikającej z tej decyzji kwoty zobowiązania podatkowego, wobec spółki zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które zostało zakończone postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] marca 2018 r. o umorzeniu postępowania.

W następstwie powyższego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. orzekł o solidarnej odpowiedzialności O. K. (dalej także: Skarżący), jako byłego członka zarządu M. [...] Spółka z o.o. w T., pełniącego funkcję prezesa zarządu w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., za powstałą wskutek nieuregulowania tego zobowiązania zaległość podatkową w wysokości [...] zł, za należne odsetki za zwlokę naliczone do dnia wydania decyzji w kwocie [...]zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

W złożonym odwołaniu z dnia [...] lipca 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lipca 2019 r., Skarżący zarzucił naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o braku solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu M. [...] Sp. z o.o. w T..

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej kierując się art. 116 Ordynacji podatkowej, ponownie rozważył okoliczności potwierdzające zasadność oraz ewentualnie wyłączające orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową M. [...] Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych.

W ocenie organu odwoławczego analiza zarówno zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i zaskarżonej decyzji potwierdza, iż organ pierwszej instancji zasadnie wykazał tzw. pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, wymagane do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tj. istnienie zaległości podatkowych M. [...] Sp. z o.o. oraz pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce w czasie upływu terminu płatności tych zobowiązań.

Organ stwierdził, że zgodnie z zapisami umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] października 2012 r. w skład pierwszego zarządu na funkcję jego prezesa powołano Skarżącego. Jednocześnie ustalono, że Skarżący z dniem [...] listopada 2014 r. zrezygnował z funkcji prezesa i członka zarządu M. [...] Sp. z o.o. w T..

W zakresie przesłanki bezskuteczności egzekucji organ wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dochodził od Spółki należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2018 r. Równocześnie dochodził należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2013 r. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2018 r.

Dodatkowo organ zaznaczył, że wcześniej organ egzekucyjny prowadził wobec Spółki egzekucję administracyjną do zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wynikającej z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 w kwocie [...]zł na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2015 r. oraz do zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za marzec 2014 r. w kwocie [...]zł na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. Działania organu egzekucyjnego w toku tego postępowania egzekucyjnego nie doprowadziły do wyegzekwowania należności. Wobec powyższego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej M. [...] Sp. z o.o.

Organ odwoławczy zauważył również, że brak majątku Spółki sam Skarżący potwierdził również w odpowiedzi na wezwanie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] kwietnia 2015 r. wskazując, że Spółka nie posiada żadnych środków na rachunku bankowym bieżącym oraz w kasie.

Odwołując się do stanu faktycznego oraz akt sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż przedstawione wyżej działania organu egzekucyjnego w sposób jednoznaczny wskazują, że nie ustalono majątku Spółki, a podejmowane wszelkie możliwe czynności w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej nie doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela nawet w części.

W świetle powyższego należy podzielić stanowisko organu pierwszej instancji przedstawione w zaskarżonej decyzji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku Spółki, której wykazanie jest warunkiem wstępnym procedowania w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, stosownie do treści powołanego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uwzględniając powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności Skarżącego za objęte zaskarżoną decyzją zobowiązanie Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r.

Organ podkreślił, że obok pozytywnych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności, art. 116 Ordynacji podatkowej zawiera również przesłanki negatywne, które – jeśli zostaną skutecznie wykazane przez członka zarządu, przeciwko któremu skierowane zostało postępowanie – uwalniają go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Okolicznością determinującą odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki byłby fakt złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych, zgodził się z organem pierwszej instancji, że Skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność jako członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] listopada 2014 r. Skarżący złożył w biurze podawczym Sądu Rejonowego w T. V Wydział Gospodarczy wniosek o ogłoszenie upadłości M. [...] Sp. z o.o. w związku z wystąpieniem przesłanek dla jej ogłoszenia. Sąd Rejonowy w T. V Wydział Gospodarczy wezwał dłużnika do usunięcia braków wniosku. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie Skarżący uzupełnił braki, ale w ocenie Sądu wniosek nadal zawierał braki formalne uniemożliwiające jego rozpoznanie. W konsekwencji Sąd Rejonowy w T. Wydział V Gospodarczy zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2014 r. zwrócił wniosek o ogłoszenie upadłości. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia [...] grudnia 2014 r. Skarżący złożył w dniu [...] stycznia 2015 r. bilans sporządzony na dzień [...] października 2014 r. oraz wyjaśnienia w sprawie. Sąd Rejonowy w T. V Wydział Gospodarczy pismem z dnia [...] marca 2019 r. potwierdził, iż M. [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który został faktycznie przez Sąd zwrócony zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. z uwagi na braki formalne umożliwiające jego rozpoznanie. Organ podatkowy zauważył, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony, jednakże z uwagi na braki formalne został on przez Sąd odrzucony. W sytuacji nawet gdyby wniosek z [...] listopada 2014 r. został złożony przez Skarżącego skutecznie, a zatem skutkował ogłoszeniem upadłości spółki, to bezsprzecznie byłby on wnioskiem spóźnionym.

Organ dodał, że jednym z załączników do wniosku o ogłoszenie upadłości był wykaz wierzycieli, z którego wynika, iż termin zapłaty zobowiązań wobec N. A. W. przypadał na dzień [...] sierpnia 2013 r., a wobec S. [...] Sp. z o.o. na dzień [...] października 2013 r. Powyższe świadczy o problemach finansowych Spółki, a przede wszystkim o trudnościach jakie Spółka miała w regulowaniu zobowiązań. Zdaniem organu bezspornym jest, że M. [...] Sp. z o.o. miała problemy z regulowaniem w ustawowych terminach należności podatkowych. Jak wynika z listy zaległości na dzień [...] czerwca 2019 r. Spółka nie uregulowała zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec 2014 r. w kwocie [...]zł. Ponadto Spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty zobowiązań podatkowych określonych decyzjami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lutego 2018 r. określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł oraz określającą Spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za III kwartał 2013 r. w kwocie [...]zł i za IV kwartał 2013 r. w kwocie [...]zł oraz wysokość kwot podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) związanego z wystawieniem faktur VAT.

Organ podkreślił, że okoliczność wydania powyższych decyzji w czasie, kiedy Skarżący nie pełnił funkcji członka zarządu Spółki, nie ma znaczenia dla oceny powstania przesłanek ogłoszenia upadłości Spółki, gdyż w sprawie istotna jest data powstania zaległości podatkowej (długu Spółki), a nie data ujawnienia tej zaległości. Zatem nawet w sytuacji, gdy zaległość z tytułu zobowiązania, które powstało w dacie pełnienia funkcji w zarządzie osoby prawnej, ujawniło się już po dacie rezygnacji z pełnienia funkcji w tym organie, przyjąć można, iż stan niewypłacalności Spółki istniał już w momencie upływu terminów płatności zobowiązania, nawet jeśli zaległość ujawniła się dopiero w momencie wydania decyzji określającej prawidłową wysokość podatku.

W ocenie organu podatkowego akta sprawy potwierdzają zatem fakt istnienia zaległości publiczno- i prywatnoprawnych, których powstanie przypadało w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu spółki.

Uwzględniając powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że Spółka w myśl art. 10 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze stała się niewypłacalna z dniem [...] października 2013 r., bowiem był to pierwszy dzień opóźnienia w zapłacie drugiego z kolei zobowiązania w podatku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z tytułu wystawienia faktur VAT we wrześniu 2013 r. Zatem ostateczna data zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przypadała na dzień [...] listopada 2013 r., bowiem najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (dzień stwierdzenia niewypłacalności) należało zgłosić w sądzie stosowny wniosek. Przedmiotowy wniosek zaś został złożony do Sądu dopiero po upływie roku, tj. w dniu [...] listopada 2014 r.

W ocenie organu podatkowego Skarżący nie wskazał również okoliczności świadczących o braku jego winy w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki po terminie. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że do naruszenia przepisów związanych ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości doszło z powodu niekompetencji księgowego. Przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. O przesłance "braku winy" można mówić, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Zdaniem organu Skarżący ponosi winę za niezłożenie takiego wniosku wcześniej, skoro miał wiedzę o istniejących zobowiązaniach spółki, a jednocześnie mógł wykonywać czynności zarządcze i brać udział w zarządzaniu spółką, znał jej sytuację majątkową i miał dostęp do jej dokumentów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził też, że Skarżący nie wykazał, aby zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W toku prowadzonego postępowania podatkowego nie przedłożył on żadnego dowodu potwierdzającego istnienie rzeczywistego, przedstawiającego identyfikowalną wartość finansową, umożliwiającą zaspokojenie zaległości podatkowej mienia Spółki.

Dodatkowo odnosząc się do twierdzeń Skarżącego w zakresie braku winy w powstaniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł organ stwierdził, że nie może być on przedmiotem niniejszego postępowania. Zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji nie określił zobowiązania podatkowego, a orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową Spółki. Organ podatkowy nie może wypowiadać się merytorycznie, co do ustaleń dokonanych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w toku kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bowiem badanie okoliczności i dowodów, bezpośrednio odnoszących się do określenia wysokości ww. zobowiązania, wykracza poza ramy tego postępowania. Postępowanie kontrolne oraz prowadzone w jego następstwie postępowanie podatkowe są postępowaniami odrębnymi od postępowania mającego na celu ocenę przesłanek warunkujących przeniesienie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki na członka zarządu.

W ocenie Dyrektora organ pierwszej instancji działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zgromadził obszerny materiał dowodowy, a następnie dokonał jego wszechstronnej oceny, zapewnił Skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania. Konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych, wywiedziona przez organ pierwszej instancji, znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów pozwala na przyjęcie tych ustaleń w sposób jednoznaczny, zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji z uwagi na brak podstaw do przyjęcia odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu M. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zarzucając:

- błąd w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw wydanej decyzji polegający na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe powstało w okresie sprawowania funkcji członka Zarządu przez Skarżącego,

- błędną wykładnię art. 116 §1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że datą powstania zobowiązania podatkowego jest okres za jaki podatek był należny, a nie data wydania decyzji podatkowej,

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że niezłożenie wniosku o upadłość doszło z przyczyn leżących po stronie odwołującego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2523 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

W myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§ 2). Zgodnie zaś z § 4 tego przepisu § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu. Odpowiedzialność osób trzecich, w tym członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma więc charakter akcesoryjny i występuje w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika, jest przy tym uzależniona od istnienia tego zobowiązania.

W świetle powyższego unormowania organ podatkowy powinien wykazać, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu M. [...] Spółki z o.o. w okresie, kiedy powstała zaległość podatkowa, bezskuteczność egzekucji oraz zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący jako prezes zarządu spółki M. [...] ponosi odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. Z. ta wynika z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lutego 2018 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., podatnicy, z wyjątkiem zwolnionych od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a i przepisów ustawy wymienionej w art. 40 ust. 2 pkt 8, są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Wobec powyższego Spółka powinna zapłacić należny podatek dochodowy od osób prawnych do dnia [...] marca 2014 r., zaś po upływie tego terminu nieuiszczona kwota podatku stawała się zaległością podatkową, stosownie do art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej.

M. [...] Sp. z o.o. złożyła w dniu [...] marca 2014 r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w T. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za rok podatkowy 2013, w którym wykazała przychód w kwocie [...]zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł, dochód w kwocie [...]zł, podatek należny w kwocie [...]zł, kwotę do zapłaty - [...] zł. Następnie w dniu [...] listopada 2014 r. Spółka złożyła korektę deklaracji CIT-8 za 2013 r., w której wykazała przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł, dochód w kwocie [...]zł, odliczenia od dochodu w wysokości [...] zł, dochód po odliczeniach [...] zł, podatek należny [...] zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. na podstawie upoważnienia z dnia [...] grudnia 2015 r. przeprowadził w Spółce kontrolę podatkową w zakresie rozliczenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za okres od I do IV kwartału 2013 r. Organ pierwszej instancji, mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonej kontroli, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł. Niezależnie od powyższego wydana została decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżący w dniu, w którym upływał termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. był członkiem zarządu M. [...] Sp. z o.o. Jak wynika z akt sprawy O. K. został ustanowiony członkiem zarządu – prezesem w umowie spółki z dnia [...] października 2012 r. i pełnił tę funkcję do dnia [...] listopada 2014 r. Data zakończenia sprawowania tej funkcji jednoznacznie wynika z treści oświadczenia Skarżącego z dnia [...] listopada 2014 r.

Skarżący prezentuje pogląd, że mające go obciążać zobowiązanie podatkowe nie powstało w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu. W jego ocenie zobowiązanie to powstało wskutek przeprowadzenia kontroli w Spółce po uprawomocnieniu się decyzji.

Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie tego zobowiązania. Wobec powyższego wydana w sprawie decyzja w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych potwierdza istnienie zobowiązania podatkowego w określonej w jej treści wysokości, które podatnik był zobligowany wykonać. Nie kreuje ona zatem zobowiązania podatkowego, jak utrzymuje Skarżący. Także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że nawet jednak wydanie decyzji deklaratoryjnej przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej nie zmienia oceny, że zobowiązanie powstało z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania - a zatem istniało już wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 684/19, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA – wraz z tam powołanym orzecznictwem NSA).

Kolejną przesłanką, którą powinien wykazać organ jest bezskuteczność egzekucji. Pojęcie bezskuteczności egzekucji nie zostało zdefiniowane ani w przepisach podatkowych, ani w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, lecz nie oznacza to, że dopuszczalne jest pojmowanie go w każdy dowolny sposób. Pojęcie to należy rozumieć zgodnie z dyrektywami wykładni językowej i powiązać je z celem postępowania egzekucyjnego. W języku potocznym pod pojęciem bezskuteczności rozumie się nieprzynoszenie pożądanych rezultatów, daremność, bezowocność ("Słownik Języka Polskiego", pod redakcją M. Szymczaka, Warszawa 1978, t. I, s.150). Celem egzekucji jest doprowadzenie do zaspokojenia roszczeń wierzyciela. W związku z powyższym o skuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc zostanie wyegzekwowana kwota długu. W uchwale z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08 (publ. ONSAiWSA z 2009 r. nr 2, poz.19) NSA uznał, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, nie jest natomiast wymagane wydanie formalnego rozstrzygnięcia w przedmiocie bezskuteczności egzekucji.

Wskazać należy, że z uwagi na to, iż spółka nie uregulowała w terminie płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych wynikającego z powołanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., działając jako organ egzekucyjny dochodził od Spółki powołanej należności na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2018 r. Równocześnie organ egzekucyjny dochodził należności z tytułu podatku od towarów i usług W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny stosował środki egzekucyjne przewidziane w ustawie z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: dokonał zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w: [...].

Podjęte w tym zakresie czynności nie doprowadziły do uzyskania żadnych kwot, gdyż [...] pismem z dnia [...] marca 2018 r. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej (Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T.) z sądową (Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla K. w K.). Jednocześnie bank wskazał, że w depozycie bankowym znajduje się kwota [...]zł, na rachunku dłużnika saldo wynosi [...] zł od dnia [...] lipca 2016 r. Z kolei [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku bankowym zobowiązanego.

Ponadto poborca skarbowy w raporcie o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z dnia [...] marca 2018 r. wskazał, że pod adresem siedziby Spółki (ul. W. 167 w T.) M. [...] Sp. z o.o. nie prowadzi działalności gospodarczej. Organ egzekucyjny ustalił ponadto, że Spółka nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik nieruchomości w Serwisie Ksiąg Wieczystych, nie figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako udziałowiec w podmiotach podlegających wpisowi do Rejestru. Ponadto Spółka nie składała deklaracji dla podatku od towarów i usług od 2015 r. Nie ustalono także przysługujących Spółce wierzytelności, do których skierowanie skutecznej egzekucji byłoby możliwe. Z uwagi na okoliczność, że wskazane działania organu egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego nie doprowadziły do wyegzekwowania należności, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego M. [...] Sp. z o.o.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w celu wyegzekwowania należności z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. również wcześniej Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadził postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do zaległości wynikającej z zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. Podjęte przez organ egzekucyjny analogiczne działania także nie doprowadziły do wyegzekwowania należności, toteż organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy wskazał także, że Skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. (por. k.54, t. 1 akt admin.) przyznał, iż Spółka, o ile mu wiadomo, nie posiada żadnych środków na rachunkach bankowych, a także w kasie. Okoliczność ta była też jednym z powodów złożenia wniosku o upadłość.

W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenia w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Jak wcześniej wskazano art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, że w przypadku, gdy egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, członek zarządu uwolniony jest od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy.

Przesłanki uwolnienia się przez członków zarządu spółki od odpowiedzialności za zobowiązania sprowadzają się do wykazania należytej staranności w działaniach zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego. Nie spełnia tego wymagania podjęcie stosownych czynności w warunkach niweczących sens postępowania upadłościowego, co wynika wprost z treści przepisu, w którym mowa o zgłoszeniu wniosku we właściwym czasie.

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że ocena czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (por. uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09). Należy przy tym zauważyć, że przepisy tej ustawy w odniesieniu do niniejszej sprawy stosuje się w brzmieniu obowiązującym w roku 2014.

W przypadku zaś podniesienia takich okoliczności za każdym razem organ podatkowy zobowiązany jest do ich rozpatrzenia i ustalenia, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Jeżeli zatem członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania podatkowego, że nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, to także wówczas obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie tej okoliczności i ewentualne wskazanie, czy w okresie pełnienia przez niego obowiązków doszło do wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości, a w konsekwencji także złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z powołanego przepisu wynika po pierwsze, że odpowiedzialność członka zarządu – jako osoby trzeciej w świetle art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej – może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Po drugie, że członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie.

Stosownie do art. 10 Prawa upadłościowego i naprawczego (dalej: p.u.n.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 tej ustawy określa niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich, czy nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych czy też niepieniężnych. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego. Ponadto, ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów. Przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku spółki i tego, czy zobowiązania przekraczają jego wartość. W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. wyroki NSA: z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13, z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13; z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2557/14, z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1318/17, z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 1138/16, z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 706/16, z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1545/16).

Artykuł 11 ust. 2 p.u.n. reguluje drugą postać niewypłacalności i dotyczy m.in. osób prawnych. Osobą taką jest niewątpliwie Spółka, za której zobowiązania odpowiada Skarżący. Podmioty takie są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich aktywów i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania. Dlatego też dla ochrony praw wierzycieli osób prawnych niezbędne jest, aby zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wartości ich aktywów. W przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 p.u.n.), a gdy dłużnikiem jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej także dzień, w którym zobowiązania przekroczyły wartość majątku dłużnika (art. 11 ust. 2 p.u.n.).

Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...] listopada 2014 r. złożył w Sądzie Rejonowym w T. wniosek o ogłoszenie upadłości M. [...] Sp. z o.o. w T.. Z powodu stwierdzonych braków Spółka została wezwana przez ten Sąd do ich uzupełnienia. Jak stwierdził Sąd Rejonowy w T. mimo częściowego uzupełnienia braków formalnych, dalsze braki uniemożliwiły rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż nie odpowiada on wymogom przewidzianym w art. 23 p.u.n. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w T. zwrócił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki.

Jak trafnie wskazał organ, w przypadku niezłożenia (nieskutecznego złożenia) wniosku o ogłoszenie upadłości, brak jest możliwości uwolnienia się członka zarządu na podstawie cytowanego wyżej art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, albowiem ta przesłanka uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności mogłaby być brana pod uwagę jedynie w sytuacji skutecznego złożenia wniosku – a nie jak w niniejszej sprawie, gdy wniosek z powodu nieuzupełnienia braków formalnych został zwrócony. Brak skutecznie wniesionego wniosku o ogłoszenie upadłości uniemożliwia uwolnienie się byłego członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, że zarządzenie o zwrocie wniosku oznacza, że Skarżący nie zgłosił wniosku prawidłowo (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 852/13, analogicznie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1253/17; publ.: CBOSA).

Niezależnie od powyższego organy podatkowe przeanalizowały sytuację majątkową Spółki i odniosły się do pojęcia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że ze znajdującego się w aktach wykazu wierzycieli załączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości wynika, że termin zapłaty zobowiązań wobec N. A. W. przypadał na dzień [...] sierpnia 2013 r., a wobec S. [...] Sp. z o.o. na dzień [...] października 2013 r., co świadczy o problemach finansowych Spółki, a przede wszystkim o trudnościach jakie Spółka miała w regulowaniu zobowiązań. Jednocześnie organ wskazał, że Spółka nie uregulowała zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec 2014 r. w kwocie [...]zł. Ponadto, Spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty zobowiązań podatkowych określonych decyzjami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lutego 2018 r.: określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w kwocie [...]zł oraz określającą Spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za III kwartał 2013 r. w kwocie [...]zł i za IV kwartał 2013 r. w kwocie [...]zł oraz wysokość kwot podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług związanego z wystawieniem w tych okresach rozliczeniowych faktur VAT na łączną kwotę [...]zł. Przedstawione okoliczności wskazują, że Spółka deklarując i realizując swoje zobowiązania podatkowe niezgodnie z przepisami prawa, w rzeczywistości generowała zaległości podatkowe, co świadczy o braku realizacji przez Spółkę swoich zobowiązań. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na uzasadnienie przywołanej wcześniej uchwały z dnia [...] sierpnia 2009 r. "przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji." (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2116/16, publ.: CBOSA). Biorąc zatem pod uwagę sposób powstania zobowiązań podatkowych, których wysokość określono Spółce oraz fakt niewykonania ciążących na Spółce zobowiązań organy w oparciu o informacje zawarte w aktach sprawy, organy wykazały, że powstanie zaległości z tego tytułu przypadało w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu spółki. Organ podkreślił przy tym, że gdy dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań oraz ilość wierzycieli. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że przesłanki wskazane w art. 11 p.u.n. mają charakter alternatywny i równorzędny, wobec czego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje każdego, kto ma prawo reprezentować dłużnika będącego osobą prawną, do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie później niż terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 891/16).

Wystąpienie stanu niewypłacalności w 2013 r. z uwagi na nieuregulowanie zobowiązań zarówno wobec kontrahentów, jak i organów podatkowych (a nie czynności kontrolne organów podatkowych) uzasadniała przyjęcie za spóźnione, w świetle art. 21 ust. 1 p.u.n., złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu [...] listopada 2014 r. nawet przy założeniu, że byłoby ono skuteczne. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji przeczy jednocześnie zarzutowi Skarżącego o braku ustaleń co do chwili rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (por. s. 14 decyzji, t. 2, k. 420-v. akt admin.).

Odnosząc się do kwestii braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości, co stanowi przesłankę wyłączającą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, należy zgodzić się z organem podatkowym, że Skarżący braku winy w tym zakresie nie wykazał.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci lekkomyślności lub niedbalstwa, które zakłada brak "świadomości" ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych. Jednocześnie w przypadku wskazywania przesłanek dotyczących odpowiedzialności lub braku winy, członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu finansów kierowanej przez siebie spółki, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów. Członek zarządu podejmując się pełnienia tej funkcji, zobowiązany jest posiadać wiedzę i umiejętności pozwalające mu na zarządzanie nie tylko w interesie spółki, jej wspólników czy też zatrudnianych pracowników, ale również ochronę interesów wierzycieli (por. wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 1651/16 oraz z dnia z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2116/16).

Skarżący braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki upatruje w uchybieniach, których dopuścił księgowy M. D. w zakresie przygotowania dokumentacji związanej z wnioskiem o upadłość. Wadliwe przygotowanie przez księgowego dokumenty były podstawą zwrotu wniosku o upadłość, co zdaniem Skarżącego nie pozwala na uznanie, że do naruszenia przepisów związanych ze złożeniem wniosku o upadłość nastąpiło z jego winy. Dołożył on najwyższych starań w celu skompletowania i złożenia wniosku, a nierzetelność certyfikowanego przez Ministerstwo Finansów doradcy nie może obciążać Skarżącego jako członka zarządu Spółki.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie wskazał, że Skarżący podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu powinien uwzględniać okoliczność, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej Spółki. Z odpowiedzialności tej nie zwalnia, co do zasady, okoliczność powierzenia zagadnień księgowych w Spółce wykwalifikowanym do tego pracownikom i co za tym idzie brak ewentualnej, wiedzy członków zarządu o istnieniu zaległości podatkowej.

Sąd w pełni podziela w tym zakresie pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że "przesłanki uwalniającej odwołującego od przedmiotowej odpowiedzialności podatkowej nie stanowi fakt, iż księgowość spółki prowadzona była przez firmę zewnętrzną, doradcę podatkowego, czy głównego księgowego. Powyższe może być więc jedynie podstawą roszczeń cywilnoprawnych, a nie uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki. Osoba, która wyraziła zgodę na powołanie jej do zarządu spółki ze świadomością, że sprawami spółki faktycznie nie będzie się zajmować, a będzie się nimi zajmowała inna osoba lub firma zewnętrzna, i godziła się na taki stan rzeczy, w pełni ponosi ryzyko działalności tej spółki i odpowiedzialność za nietrafne przedsięwzięcia gospodarcze, czy też wręcz działania na szkodę spółki osób dopuszczonych za jej zgodą do faktycznego zarządzania spółką" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 1258/18, publ.: CBOSA).

Jednocześnie Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, co stanowi kolejną przesłankę uwalniającą od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki stosownie do art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na jego brak wskazują też informacje wynikające z akt sprawy, gdzie Skarżący w piśmie do Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] grudnia 2014 r. stwierdził, że Spółka nie posiada żadnego majątku trwałego oraz wyposażenia.

Mając na uwadze, że organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawnych, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

T. Wójcik H. Adamczewska-Wasilewicz M. Łent