Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 146/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka /spr./ Protokolant Ewa Dworzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko inwestycji I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz strony skarżącej kwotę 357,oo zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy S. o przeprowadzeniu postępowania odnośnie transgranicznego oddziaływania inwestycji polegającej na wykonywaniu badań geofizycznych i prac geologicznych mających na celu poszukiwanie złoża polimetalicznego z uranem w obszarze koncesyjnym "K." w gminie S. na środowisko.

Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem A. Sp. z o.o. o określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Poszukiwanie polimetalicznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym K. w gminie S..

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W toku prowadzonego z wniosku spółki postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanego wyżej przedsięwzięcia organ prowadzący postępowanie w tym przedmiocie - Wójt Gminy S. otrzymał pismo z dnia 28 stycznia 2013 r., w którym Zastępca Dyrektora Departamentu Ocen Oddziaływania na Środowisko Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ) zwrócił się o wnikliwe przeanalizowanie zasadności wszczęcia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w związku z procedurą uzyskiwania decyzji środowiskowej przed wydaniem koncesji na wydobycie złoża polimetalicznego z uranem, dla obszaru koncesyjnego "W." jak również pozostałych obszarów koncesyjnych (tj. obszaru "R.", w gminie L., obszaru "W." w gminie R. obszaru "K." w gminie S., obszaru "D." w gminie W.).

Występujący z takim wnioskiem GDOŚ przekazał pismo z dnia 5 grudnia 2012 r. Dyrektora Wydziału Oceny Oddziaływania na Środowisko i Zintegrowanej Prewencji Ministerstwa Środowiska Naturalnego Republiki Czeskiej (dalej: MŚN RCz.), w którym strona czeska zwróciła się z prośbą, aby GDOŚ zapewnił, że w przypadku, gdy na podstawie wykonanych badań w czterech wyżej wskazanych obszarach koncesjonowanych będzie planowana realizacja wydobycia polimetalicznego złoża uranu, MŚN RCz. zostanie zawiadomione o projekcie, a sam projekt zostanie opracowany w międzypaństwowym procesie EIA, zgodnie z konwencją z dnia 14 lutego 1991 r. o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Dz. U. 1999 Nr 96, poz. 1110, dalej zwaną konwencją z Espoo). W piśmie tym jego autor zwrócił się również o przesłanie MŚN RCz. zawiadomienia o planowanym projekcie zgodnie z Konwencją w Espoo w przypadku gdy będzie planowany projekt, którego przedmiotem będzie wyszukiwanie polimetalicznych złóż uranu w podobnej odległości od czeskich granic jak koncesjonowany obszar "W.".

W tak przedstawiającym stanie sprawy Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia [...] r. - wydanym na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U Nr 199 poz. 1227 ze zm., dalej powoływanym jako u.o.o.ś.) orzekł o przeprowadzeniu postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonywaniu badań geofizycznych i prac geologicznych mających na celu poszukiwanie złoża polimetalicznego z uranem w obszarze koncesyjnym "K." w gminie S.. Nakładając taki obowiązek organ I instancji ustalił zakres dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia postępowania w postaci: wniosku inwestora o wydanie decyzji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z dnia 6 września 2011 r.; raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykonanego w sierpniu 2011 r. i stanowiącego załącznik do wniosku inwestora; karty informacyjnej przedsięwzięcia; uzupełnienia do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokonanego na żądanie RDOŚ we W., przesłanego przy piśmie wnioskodawcy z dnia 10 listopada 2011 r.; uzupełnienia do raportu oddziaływania inwestycji na środowisko dokonanego na żądanie Wójta Gminy S., dokonanego przy piśmie wnioskodawcy z dnia 4 grudnia 2012 r.; postanowienia RDOŚ z dnia [...] r. oraz postanowienia DPWIS z dnia [...] r. Organ wydający postanowienie zobowiązał również wnioskodawcę do sporządzenia w języku czeskim wymienionej dokumentacji w wersji pisemnej i elektronicznej oraz dostarczenie jej w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że popiera stanowisko wyrażone przez MŚN RCz. określone w piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że lokalizacja inwestycji planowana jest w bliskiej odległości od granicy Republiki Czeskiej i granic Karkonoskiego Parku Narodowego. Podniósł, że na tym obszarze znajduje się wyrobisko górnicze, występują szkody górnicze po byłej kopalni wydobywającej złoża rud uranu oraz brak jest rekultywacji terenu obszaru koncesji po działalności wydobywczej. Organ I instancji wskazał również na zagrożenia środowiskowe oraz zdrowie ludzi i fauny, do których miałoby dojść przy poszukiwaniu, rozpoznawaniu, a w konsekwencji wydobyciu rud pierwiastków promieniotwórczych, a później ich transporcie i utylizacji odpadów niebezpiecznych na terenie Unii Europejskiej. Według organu za prawidłowością podjętego postanowienia przemawia także waga i zawiłość sprawy oraz prawo udziału społeczeństwa w postępowaniu administracyjnym. W końcowej części uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie transgranicznego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wypowiedział się RDOŚ we W., w uzasadnieniu postanowienia nr [...] z dnia [...] r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 104 ust. 1 w zw. 108 ust. 1 u.o.o.ś. poprzez bezpodstawne uznanie, iż przedsięwzięcie polegające na poszukiwaniu polimerycznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym "K." w Gminie S. ma znaczące transgraniczne oddziaływanie na środowisko.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w całości zaskarżone postanowienie.

Przedstawiając podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na przepis art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 108 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., po czym wyjaśniło, że współpraca z Republiką Czeską w zakresie ocen oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym prowadzona jest w oparciu o Konwencję z Espo. Ponadto zarówno Polskę, jak i Czechy obowiązują dyrektywy unijne regulujące procedurę ocen oddziaływania na środowisko zarówno dla projektów planów i programów (dyrektywa 2001/42/WE w sprawie oceny oddziaływania niektórych planów i programów na środowisko), jak i przedsięwzięć (dyrektywa Rady 2011/92/EU w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska). Obie te dyrektywy odwołują się do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym.

Według Kolegium kryterium, które przesądziło o konieczności przeprowadzenia postępowania transgranicznego jest, oprócz bliskiego z granicą Republiki Czeskiej położenia obszaru koncesyjnego K., również jego położenie w pobliżu Karkonoskiego Parku Narodowego oraz pasma górskiego [...], co wypełnia dyspozycję wynikającą z ust. 1 lit. b cyt. wyżej załącznika nr III do Konwencji. W ocenie Kolegium środowisko jest chronione najlepiej wówczas, gdy podejmowane są środki zapobiegające wyrządzeniu szkody, co jak wiadomo jest skuteczniejsze niż ich naprawa.

Na powyższe postanowienie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła A. Sp. z o.o.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty okazały się zasadne. Dlatego też wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 476/14) uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium.

Sąd stwierdził, że kwestią sporną w sprawie jest zasadność przeprowadzenia postępowania transgranicznego dotyczącego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu utrzymując w mocy wydane w tej sprawie przez Wójta Gminy S. postanowienie z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nie przeprowadziło prawidłowo postępowania dowodowego i nie wyjaśniło dokładnie stanu faktycznego sprawy.

Oceniając konieczność przeprowadzenia transgranicznego postępowania Kolegium powinno przede wszystkim dysponować całym materiałem aktowym zgromadzonym w postępowaniu w sprawie określania środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na poszukiwaniu polimerycznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym K.. Oceniając bowiem zasadność przeprowadzenia takiego postępowania organ odwoławczy musi dysponować możliwością oceny wszystkich okoliczności, które mają znaczenie z punktu widzenia zastosowanej przez organ I instancji normy prawnej wynikającej z przepisu art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 108 ust. 1 u.o.o.ś. W innym przypadku rozpatrzenie zażalenia jest niemożliwe, ponieważ wydawane wówczas rozstrzygnięcie podejmowane jest w warunkach dowolności w ocenie materiału dowodowego. Akta sprawy na podstawie których orzekał organ II instancji nie zawierały podstawowych dla sprawy dokumentów w postaci: wniosku inwestora o wydanie decyzji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami, postanowienia RDOŚ z dnia [...] r. oraz postanowienia DPWIS z dnia [...] r.

Dysponowanie powyższymi dokumentami, w kontekście podnoszonych w zażaleniu twierdzeń uniemożliwiało organowi odwoławczemu, zdaniem Sądu, dokładne wyjaśnienie kwestii zasadności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "Poszukiwaniu polimerycznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym K." w Gminie S.". Jak wynika natomiast z treści zażalenia kwestia zasadności przeprowadzenia postępowania jest sporna i powinna zostać dokładnie wyjaśniona.

W szczególności autor zażalenia kwestionując prawidłowość postanowienia organu I instancji powołując się na podstawowy dokument zgromadzony w postępowaniu jakim jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, że w tym dokumencie wprost przewiduje się, iż w ogóle przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało transgranicznie na środowisko. Również w powołanym w zażaleniu postanowieniu RDOŚ we Wrocławiu z dnia [...] r., którym pozytywnie uzgodniono realizacje przedsięwzięcia, zdaniem wnoszącego zażalenie, znalazło się stwierdzenie, iż "planowane przedsięwzięcie ze względu na ograniczony wpływ na środowisko nie spowoduje transgranicznego oddziaływania". Słusznie zatem, według oceny Sądu autor zażalenia zwraca uwagę na brak dowolności w ocenie, czy należy wszczynać postępowanie transgraniczne, czy też można tę procedurę pominąć. Wyznacznikiem jest więc tutaj pojęcie "znacznego transgranicznego oddziaływania na środowisko". Nie każde zatem transgraniczne oddziaływanie będzie pociągało za sobą obowiązek przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania. Taka konieczność będzie występowała tylko wówczas gdy możliwości oddziaływania będą miały charakter znaczny. W ocenie Sądu bez dysponowania wskazanymi wyżej dokumentami taka ocena nie jest możliwa, co powoduje, że podejmując w takich warunkach rozstrzygnięcie organ odwoławczy dopuszcza się naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdził, że przesłane akta administracyjne nie zawierają żadnego dowodu potwierdzającego wpływ transgraniczny przedsięwzięcia na środowisko w stopniu znacznym. W szczególności ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika na jakiej podstawie organ odwoławczy przyjął, że oddziaływanie transgraniczne planowanego przez spółkę przedsięwzięcia wynika ze względu na niewielką odległość obszaru koncesyjnego "K." do granicy z Republiką Czeską oraz jego położenia w pobliżu Karkonoskiego Parku Narodowego i pasma górskiego "Jizerskie Hory". Organ odwoławczy nie wykazał aby istniały jakiekolwiek podstawy do zakwestionowania raportu w tym zakresie. Sąd za niedopuszczalną uznał ocenę Kolegium, dyskwalifikującego treść raportu, tylko z uwagi na brak poparcia przestawionych w nim tez stosownymi dowodami. Jeżeli Kolegium uznało, że stwierdzenia zawarte w raporcie są w tym zakresie zbyt ogólnikowe i dowolne, to powinno wezwać spółkę do przedstawienia stosownych dowodów na poparcie zajętego w sprawie stanowiska.

Sąd podkreślił przy tym, że przedmiotem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest wyłącznie poszukiwanie złóż metodą geofizyczną oraz wykonanie jednego odwiertu kontrolnego. Powyższe postępowanie nie dotyczy badania oddziaływania na środowisko ewentualnego późniejszego rozpoznawania i wydobycia złóż. W tym też zakresie powinna być wyłącznie rozważania kwestia transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia.

Sąd stwierdził ponadto, że powołany zarówno w postanowieniu wydanym przez organ I instancji jak i w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. stanowi, że postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko przeprowadza się w razie stwierdzenia możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, pochodzącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek realizacji planowanych przedsięwzięć objętych decyzjami, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 10, pkt 14 i pkt 18, jeżeli w ramach postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzjami o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 10, pkt 14 i pkt 18 u.o.o.ś są odpowiednio: 1) decyzja o pozwoleniu na budowę, decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 2) decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej; 3) decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego; 4) decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji.

Już zatem lektura powołanych przez orzekające w sprawie organy administracji przepisów prawa dostarczyła, w ocenie Sądu, wątpliwości dotyczących prawidłowości rozstrzygnięcia. Sąd jednoznacznie podkreślił, że żadna z powołanych wyżej decyzji nie odnosi się do postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Jest to postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącego oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "Poszukiwanie polimetalicznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym K. w gminie S.". Jeżeli zatem organ II instancji uznał, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia transgranicznej oceny oddziaływania dla wyżej wymienionego przedsięwzięcia to takie postępowanie, w świetle powołanego przepisu, przeprowadza się w razie stwierdzenia możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, pochodzącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek realizacji planowanych przedsięwzięć objętych decyzjami budowlanymi wymienionymi w art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 10, pkt 14 i pkt 18, jeżeli w ramach postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie była dla nich przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko. Z taką sytuacją, według Sądu, nie mamy jednak do czynienia w badanej sprawie, ponieważ prowadzone jest postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem jeżeli już orzekające w sprawie organy zdecydowały się przeprowadzić takie postępowanie, to na etapie na jakim znajduje się obecnie sprawa, podstawą wydania postanowienia o którym mowa w art. 108 ust. 1 u.o.o.ś. stanowić mógł przepis art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a ewentualnie ust. 2 tego przepisu. Zgodnie z tym ostatnim przepisem postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko przeprowadza się na wniosek innego państwa, na którego terytorium może oddziaływać przedsięwzięcie. Jest to jednak odrębna podstawa od tej opisanej w ust. 1 w pkt 1 i pkt 2, choć nie można wykluczyć i takiej sytuacji, gdy obie te postawy będą mogły znaleźć zastosowanie w jednym postępowaniu.

Kolejną wątpliwością jest fakt, że pomimo powołania w podstawie prawnej wydanych w sprawie postanowień, orzekające organy w przedstawionej w uzasadnieniach argumentacji powołały się na skierowane do GDOŚ pismo MŚN RCz wywodząc na tej podstawie zasadność przeprowadzenia postępowania transgranicznego. Według Sądu rozpoznającego pierwszą skargę, w tym zakresie doszło do istotnej nadinterpretacji powyższego pisma. Sąd wyraźnie zaznaczył, że w żadnym fragmencie pisma strona czeska nie zwróciła się o przeprowadzenie transgranicznego postępowania już na etapie wydania decyzji środowiskowych dla poszukiwań polimerycznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym "K." w Gminie S., a polegających na poszukiwaniu złóż metodą geofizyczną oraz wykonaniu jednego odwiertu kontrolnego. W piśmie tym czeskie ministerstwo ochrony środowiska wyraźnie zaznacza, że rozważenie konieczności przeprowadzenia transgranicznego postępowania dotyczy "przyszłości" i tylko przypadku "gdy na podstawie wykonanego badania we wszystkich czterech obszarach koncesyjnych będzie planowana realizacja wydobycia polimetalicznego złoża uranu". Z powyżej przytoczonej treści pisma z dnia 5 grudnia 2012 r. jasno zatem wynika, że kwestia przeprowadzenia transgranicznego postępowania, jeżeli ma być rozważana w kontekście zastosowania przepisu art. 104 ust. 2 u.o.o.ś. dotyczy nie przedsięwzięcia polegającego na poszukiwaniu złóż metodą geofizyczną oraz wykonanie jednego odwiertu kontrolnego ale planowanej realizacji wydobycia polimetalicznego złoża uranu.

Z przytoczonych powyżej powodów w ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 476/14), dla prawidłowego zastosowania w niniejszej sprawie przepisów u.o.o.ś. koniecznym jest zapoznanie się przez organ odwoławczy z całością zgromadzonego w sprawie materiału aktowego w tym w szczególności raportu oraz uzgodnienia RDOŚ. Aby zatem Kolegium mogło w sposób prawidłowy odnieść się do stawianych w zażaleniu zarzutów, koniecznym było dysponowanie całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przeprowadzenie bowiem przez Kolegium rozprawy nad zarzutami spółki nie mając całości zgromadzonego w sprawie materiału aktowego stanowi naruszenie zasad ogólnych prawdy obiektywnej, zasady praworządności i zasady dwuinstancyjności. Kolegium powinno więc zgromadzić i zbadać cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i na tej dopiero podstawie raz jeszcze podjąć rozstrzygnięcie, uwzględniając przy tym wyrażone wyżej przez Sąd stanowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. rozpoznając ponownie zażalenie na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] r. , po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie o wskazane przez Sąd akta administracyjne, postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Jako podstawę materialnoprawną swojego orzeczenia tym razem powołało przepis art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2 oraz art. 108 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podało, że na gruncie niniejszego postępowania istotne znaczenie odgrywa przede wszystkim nie tylko Konwencja z Espoo, lecz również Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko a także ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Kolegium stwierdziło, że co prawda Republika Czeska powołała się w istocie na pkt 14 załącznika do Konwencji z Espoo w odniesieniu do wydobywania złóż uranu, jednak strona czeska zainteresowana jest również postępowaniem w przedmiocie wyszukiwania polimerycznych złóż uranu. Tym samym okoliczność niepowołania się przez stronę czeską na dyrektywę nie oznacza, że nie należy brać pod uwagę uregulowań prawa europejskiego. Są to bowiem uregulowania wzajemnie się uzupełniające, a nie wykluczające. W istocie na gruncie niniejszego postępowania, jak oceniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie będzie miał zastosowania pkt 14 załącznika Konwencji w Espoo lecz przepisy prawa krajowego i Dyrektywa. W tej sytuacji Kolegium ponownie przystąpiło do oceny znaczenia pisma strony czeskiej w kontekście przepisu art. 104 ust. 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko o wszczęcie postępowania transgranicznego. W ocenie organu odwoławczego dopóki nie zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie transgranicznego oddziaływania na środowisko, nie ma możliwości wcześniejszego, precyzyjnego określenia treści żądania, bowiem konkretne dane dotyczące realizowanego przedsięwzięcia przesyłane są na późniejszym etapie postępowania, już po wszczęciu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Biorąc zatem pod uwagę poszczególne etapy i sformułowania wniosku co do konieczności precyzyjnego i jednoznacznego doprecyzowania jego treści, niemożliwym byłoby wszczęcie postępowania na wniosek innego państwa. Dopiero po wydaniu postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia postępowania transgranicznego, dokumentacja jest przekazywana Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska a następnie państwu narażonemu. Stąd też według Kolegium zawiadomienie zawarte w piśmie organu administracji publicznej Republiki Czeskiej zgodnie z Konwencją w Espoo potraktować należy jako wniosek w rozumieniu art. 104 ust. 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko. Trudno wymagać aby Republika Czeska jednoznacznie, zgodnie ze standardami przyjętymi w Polsce, sformułowała wniosek o wszczęcie postępowania. W kontekście art. 7 dyrektywy, sformułowania "żądanie" nie można sprowadzać do formalnego wniosku w wąskim rozumieniu przepisów krajowych. Pojęcia "żądanie" czy "wniosek" nie należy w tym aspekcie zawężać, a interpretować w świetle prawa międzynarodowego. Republika Czeska nie jest bowiem zobowiązana do uwzględniania specyficznego porządku prawnego innego państwa, skoro inne państwo związane jest postanowieniami Konwencji z Espoo. Dalej Kolegium wskazało, że strona czeska skupiła swoją uwagę na obszarze "W.", gdzie postępowanie w przedmiocie decyzji środowiskowej dotyczącej poszukiwania polimerycznych złóż uranu w tym obszarze zostało zakończone, a z pisma wynika, że strona czeska podniosła uniemożliwienie jej udziału w tym postępowaniu, powołując się na zapisy Konwencji w Espoo. W tym kontekście uzasadnionym jest uznanie pisma, jako wniosku, o którym mowa w art. 104 ust. 2 ustawy o ocenach oddziaływania.

W następnej kolejności SKO wskazało na obowiązek prowspólnotowej wykładni prawa krajowego przy jego stosowaniu. Oznacza to, że przy wykładni regulacji ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, należy mieć na uwadze cele Dyrektywy, w tym treść motywu 15-go i wskazane przez Kolegium orzecznictwo ETS.

Kolegium stwierdziło także, że postanowieniami Konwencji w Espoo nie są objęte tylko i wyłącznie przedsięwzięcia wskazane w załączniku nr 1, lecz również inne przedsięwzięcia, które są tak kwalifikowane przez strony (art. 2 ust. 5). Jeśli nawet uznać, że postanowienia Konwencji z Espoo nie odnoszą się bezpośrednio do analizowanego przypadku, to i tak należy mieć na uwadze odpowiednie uregulowania unijne oraz przepisy prawa krajowego implementujące przepisy Dyrektywy na grunt krajowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło również tą część raportu, w której jej autorzy stwierdzili, że oddziaływanie transgraniczne nie występuje, oraz odpowiedź strony skarżącej - na pismo organu I instancji z dnia 28 września 2012 r. – wskazującej, że autor raportu uznał, iż z uwagi na oddalenie od granic państwa planowanego przedsięwzięcia i specyfikę robót geologicznych polegających na jednym płytkim wierceniu, nie występuje konieczność przeprowadzenia badań ani ekspertyz stwierdzających zakres oddziaływania transgranicznego.

W ocenie Kolegium odległość od granic państwa planowanego przedsięwzięcia nie jest istotna ( ok. 15 km), gdyż oddziaływanie takie może wystąpić mając na uwadze całokształt przedsięwzięcia. Również wykonanie kontrolnego wiercenia na głębokość 400 m w ocenie Kolegium nie ma charakteru płytkiego wiercenia. Przy tym jeśli nawet uznać, że oddziaływanie przedsięwzięcia będzie krótkotrwałe, to w ocenie organu "nie implikuje samo przez się twierdzenia, że będzie to oddziaływanie nieznaczące".

Odnosząc się do pisma Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, SKO stwierdziło, że nie ma ono charakteru opinii biegłego a nadto budzi wątpliwości co do pewności zapoznania się z treścią raportu, gdyż raport mówi o jednym wierceniu a w piśmie występują sformułowania odnoszące się do liczby mnogiej.

Także Państwowa Agencja Atomistyki odniosła się, według organu odwoławczego do ogólnego zagrożenia radiologicznego a nie "zagrożenia ogólnego dla środowiska przyrodniczego".

W tych okolicznościach SKO stwierdziło, że mając na uwadze całościową ocenę przedsięwzięcia, jak również złożony wniosek Republiki Czeskiej spełnione zostały przesłanki wydania postanowienia w przedmiocie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła spółka A. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w J. i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy S. oraz o zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu postawione zostały następujące zarzuty:

I. Naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i dowolnej jego ocenie poprzez :

1) błędne ustalenie, iż przedsięwzięcie polegające na "Poszukiwaniu polimetalicznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym K." ma znaczące transgraniczne oddziaływanie na środowisko w rozumieniu art. 104 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji (...),

2) całkowitym pominięciu w uzasadnieniu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] r. (nr [...]),

3) odmówienie mocy dowodowej pismu z dnia 6 grudnia 2012 r. Instytutu Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu,

4) uznaniu za niejednoznaczną opinii Agencji Atomistyki i odmowie przyznania jej mocy dowodowej,

5) odmówienie przyznania mocy dowodowej i wiarygodności Raportowi o oddziaływaniu na środowisko w zakresie braku oddziaływania transgranicznego, przy jednoczesnym bezskutecznym zaprzeczeniu tego twierdzenia,

6) błędne uznanie, że Republika Czeska wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania transgranicznego oddziaływania na środowisko,

II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 8 ust. 1 umowy między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Czeską o współpracy w sprawach granicznych sporządzonej w Pradze dnia 25 maja 1999 r. poprzez błędne jego zastosowanie i pominięcie , iż w artykule tym in fine zawarta jest klauzula "o ile odrębne umowy nie stanowią inaczej", co w sytuacji uregulowania przedmiotu postępowania przez Konwencję w Espoo wyłącza zastosowanie umowy,

2) pkt 14 załącznika nr 1 do Konwencji z Espoo z dnia 14 lutego 1991 r. przez jego błędną wykładnię, co skutkowało odrzuceniem przez Kolegium wniosku, iż jedynie przedsięwzięcia polegające na "Wydobyciu na dużą skalę i przerób na miejscu rud metali lub węgla" podlegają obligatoryjnej ocenie w drodze procedury transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wobec podniesionych zarzutów, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła przede wszystkim, że zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody nie wskazują aby planowane przedsięwzięcie polegające na poszukiwaniu złóż wpływało w stopniu znaczącym na środowisko, ani też aby istniał transgraniczny wpływ przedsięwzięcia na środowisko (tym bardziej znaczący).

Podkreślono, że Kolegium ponownie w swoich rozważaniach pominęło znajdujący się w aktach sprawy istotny dokument jakim jest postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., w którym organ ten uzgodnił planowane przedsięwzięcie stwierdzają, że "planowane przedsięwzięcie ze względu na ograniczony wpływ na środowisko nie spowoduje transgranicznego oddziaływania". WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r. wyraźnie wskazał, na konieczność dołączenia tegoż dowodu do akt sprawy i jego oceny. Tymczasem organ całkowicie ten dokument pominął w swoich rozważaniach, czym naruszył przepis art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W sposób dowolny oceniono pismo Instytutu Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu informujące, że przedstawione stanowisko autorów raportu nie budzi zastrzeżeń.

Wbrew twierdzeniom Kolegium stanowisko Państwowej Agencji Atomistyki jest jednoznaczne, które sprowadza się do wniosku, że "na podstawie przedłożonej dokumentacji nie przewiduje się aby na którymkolwiek etapie prac w ramach koncesji na rozpoznawanie i poszukiwanie, w zakresie przedstawionym przez inwestora, powstało zagrożenie radiologiczne dla otoczenia".

Pomimo zaliczenia planowanego przedsięwzięcia do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko", to zarówno raport, jak i przedstawione wnioski w postanowieniu RDOŚ we W., pisma Instytutu jak i pisma PAA wskazują na znikomy wpływ przedsięwzięcia na środowisko, a tym bardziej na brak trangranicznego jego oddziaływania.

Zatem wnioski organów obu instancji stoją w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym w sprawie.

Podstawowy dokument jakim jest przedłożony raport o oddziaływaniu na środowisko nie przewiduje oddziaływania transgranicznego na środowisko. W wyniku wielokrotnych zapytań skierowanych do różnych organów administracji publicznej, instytutów naukowych i badawczych i firm prywatnych organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy. W materiale dowodowym brak jest jakiejkolwiek ekspertyzy , któryby podważała oceny zawarte w raporcie a także żadna w wymienionych wyżej instytucji, do których zwracał się organ o ocenę nie zakwestionowała ustaleń poczynionych przez autora raportu. W tych okolicznościach wnioski zawarte w raporcie powinny być dla organów orzekających wyznacznikiem oceny transgranicznego oddziaływania na środowisko i nie powinny być przez te organy zlekceważone.

Kolegium ponownie błędnie uznało, w ocenie strony skarżącej, że Republika Czeska wystąpiła z wnioskiem w tej sprawie o przeprowadzenie postępowania transgranicznego, ponieważ nie wynika to w żadnym miejscu pisma z dnia 5 grudnia 2012 r. WSA we Wrocławiu orzekając wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. wskazał wyraźnie, że rozważania czeskiego ministerstwa dotyczą kwestii "przyszłych" i wyłącznie zagadnienia wydobycia. Kolegium pominęło zaś całkowicie stanowisko Sądu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.

Należy podkreślić, że działania organów administracji podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie zostały wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 476/13). Dlatego też zauważyć należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Przedstawiona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne.

Między oceną prawną, a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają zatem kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1377/05, System Informacji Prawnej LEX nr 281309).

Związanie oceną prawną powoduje, że ani organy administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10, LEX nr 1107582).

W badanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest zatem postanowienie wydane ponownie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. z dnia [...]. (nr [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] r. w sprawie przeprowadzenia postępowania transgranicznego oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wykonywaniu badań geofizycznych i prac geologicznych mających na celu poszukiwanie złoża polimerycznego z uranem w obszarze koncesyjnym "K.".

Zgodnie z postanowieniami art. 108 ust. 1 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz.U.2013.1235 j.t.) organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub też pozwolenia na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, pozwolenia na wznowienie robót budowlanych czy decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej po stwierdzeniu – w ramach przeprowadzanej oceny oddziaływania – możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko wydaje postanowienie o przeprowadzeniu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 3).

Przypomnienia wymaga, że w niniejszej sprawie postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko zostało zainicjowane przez Wójta Gminy S. w ramach wszczętego w dniu 6 września 2011 r. ( z wniosku A. Sp. z o.o.) postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia. W aktach administracyjnych znajdują się, wydane w trybie art. 106 § 1 k.p.a. postanowienia, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. uzgodnienie ( z dnia [...] r.) i D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego opinia pozytywna dla planowanego przedsięwzięcia(z dnia [...] r.).

Wójt Gminy S. wystąpił także do Państwowej Agencji Atomistyki o uzyskanie informacji o stanie środowiska Gminy S. i do Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu o zajęcie stanowiska w sprawie przedłożonego przez wnioskodawcę raportu oddziaływania na środowisko. Odpowiedź na powyższe wystąpienia zawarta jest w pismach odpowiednio z dnia 5 listopada 2012 r. i z dnia 6 grudnia 2012 r.

Akta sprawy zawierają również – przesłane do wiadomości m. in. Wójtowi Gminy S. - pismo przewodnie z dnia 28 stycznia 2013 r. Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wraz z niepoświadczoną kserokopią pisma z dnia 5 grudnia 2012 r. skierowanego przez Ministerstwo Środowiska Naturalnego Republiki Czeskiej do Zastępcy Dyrektora Departamentu Ocen Oddziaływania na Środowisko w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie.

Kolejnym materiałem wyjaśniającym jest pismo organu I instancji z dnia 28 września 2012 r. skierowane do wnioskodawcy o udzielenie szeregu wyjaśnień i odpowiedź na nie strony skarżącej z dnia 4 grudnia 2012 r.

Wymienione wyżej postanowienia i pisma wraz z przedłożonym do wniosku podstawowym i kluczowym dokumentem, jakim jest wymagany ustawą raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia (wraz z uzupełnieniem raportu pismem z dnia 9.11.2011 r.) stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ, w oparciu o który Wójt mógł ustalić czy istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania transgranicznego, a następnie Kolegium mogło ponownie w ramach postępowania zażaleniowego dokonać oceny i zasadności uruchomienia postępowania transgranicznego.

W aktach sprawy znajdują się także inne materiały, takie jak: a) książka autorstwa Roberta Klementowskiego pt. W cieniu sudeckiego uranu – kopalnictwo uranu w Polsce w latach 1948-1973, wyd. przez IPN we Wrocławiu, b) Zbiorcze dane o robotach poszukiwawczych i eksploatacyjnych oraz przeróbce rud uranowych prowadzonych w latach 1948-1972 na terenie województw jeleniogórskiego i wałbrzyskiego, c) Raport końcowy – Zwalczanie negatywnych następstw przedsięwzięć górniczych – Postępowanie z kontaminantami radioaktywnymi w rejonie Jeleniej Góry w Polsce południowo-zachodniej. Brak jest jednakże informacji organów obu instancji o potrzebie wykorzystania treści tych pozycji piśmienniczych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W tak ukształtowanym stanie faktycznym sprawy Kolegium uznało , że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania transgranicznego z uwagi na stwierdzenie możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, pochodzącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek realizacji planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia objętego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a także złożony w tej sprawie "wniosek" przez Republikę Czeską ( art. 104 ust. 1 pkt 1a i ust. 2 ustawy), zaś organ I instancji z uwagi na okoliczności wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1 b ustawy.

W ocenie Sądu, żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie zachodzi.

Pierwsza przesłanka, określona w art. 104 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – zwana dalej u.o.o.ś. (t.j. Dz.U. 2013, poz.1235), tj. możliwość znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na Republikę Czeską nie została przez Kolegium w sposób wszechstronny rozważona i przekonująco uzasadniona. Kolegium polemizuje bowiem jedynie w tym zakresie z autorami raportu co do ich stwierdzenia o braku oddziaływania transgranicznego. Organ zarzuca wnioskodawcy, udzielającego odpowiedzi na zapytanie organu I instancji, przytoczenie tylko treści komentarza i oświadczenia o braku potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań i ekspertyz z uwagi na oddalenie od granic państwa z Republiką Czeską (ok. 15 km) i ze względu na specyfikę robót geologicznych (1 płytkie wiercenie). Kolegium podnosi bowiem, że odległość od granic państwa nie jest istotna w niniejszej sprawie i uznało w sposób arbitralny, że w tym przypadku "oddziaływanie takie może występować (oczywiście mając na uwadze całokształt przedsięwzięcia)". Dalej jednakże w uzasadnieniu nie wyjaśniło w oparciu o co uznało, że oddziaływanie transgraniczne, po pierwsze może w ogóle występować, a po drugie jeżeli nawet by mogło występować (choć nie wykazał tego organ odwoławczy), to na jakiej podstawie ustaliło a w konsekwencji uznało, że istnieje możliwość znaczącego jego występowania na terytorium Republiki Czeskiej. Nie ma przy tym znaczenia, w ocenie Sądu, a co podkreśla Kolegium, że "sam ustawodawca zrównał poszukiwanie z rozpoznawaniem i wydobyciem rud pierwiastków promieniotwórczych do jednej kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko". Należy bowiem pamiętać, że niniejsze postępowanie dotyczy możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko Republiki Czeskiej, a nie oddziaływania mogącego występować znacząco na terytorium Polski, zresztą w otoczeniu planowanego jednego odwiertu.

Kolegium nie odniosło się w ogóle do treści zawartych w piśmie z dnia 10 listopada 2011 r. uzupełniającym raport o dokładny opis planowanych prac geologicznych, poprzestając jedynie na opisie raportu dotyczącym jednego odwiertu i prac związanych z tym odwiertem. Organ odwoławczy nie odniósł się także, co słusznie podnosi autor skargi, do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] r. uzgadniającego przedsięwzięcie. W tymże postanowieniu przestawiono, że "omawiane przedsięwzięcie polegać będzie na przeprowadzeniu nieinwazyjnych badań geofizycznych (80 sondowań realizowanych metodą polaryzacji wzbudzonej) w formie profilowań oraz wykonany zostanie jeden kontrolowany otwór wiertniczy planowany do lokalizacji na działce nr [...]". Badania geofizyczne będą miały charakter nieinwazyjny i ich wpływ na środowisko będzie chwilowe (sondę w postaci pręta umieszcza się w ziemi na głębokości 1,5m). Wpływ na środowisko wystąpi w postaci naruszenia profilu glebowego, który następnie zostanie przywrócony do stanu poprzedniego (otwór zostanie zasypany rodzimym materiałem). Nie dojdzie w tej sytuacji do wycinki drzew ani porostów, zatem nie zostanie naruszona lokalna szata roślinna. Z kolei prace wiertnicze ( 1 odwiert) będą trwały ok. 14 dni w sposób ciągły, przy zajęciu powierzchni gruntu około 200 m², na warunkach określonych uzgodnieniem RDOŚ. W tymże postanowieniu organ jednoznacznie stwierdza na podstawie szerszego opisu przedsięwzięcia i wprowadzonych w postanowieniu obwarowań, że "planowane przedsięwzięcie ze względu na lokalizację w dużej odległości od granic państwa oraz ograniczony wpływ na środowisko , nie spowoduje transgranicznego oddziaływania, zatem nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko".

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w postanowieniu opiniującym pozytywnie przedsięwzięcie ( z dnia [...]r.), stwierdził, że przedsięwzięcie – inwestycja "nie powinna stanowić zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi".

Wobec zatem jednoznacznych stanowisk autorów raportu, uzgodnienia RDOŚ i opinii DPWIS a także już tylko dodatkowo Państwowej Agencji Atomistyki i Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, przy jednoczesnym niewykazaniu przez Kolegium zaistnienia przesłanek do wszczęcia postępowania transgranicznego uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. błędnie przyjęło możliwość wystąpienia znaczącego transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko Republiki Czeskiej orzekając wbrew powyższym stanowiskom. Stanowisko i przyjęte sformułowania organu odwoławczego w tym zakresie są zbyt ogólne, bez poparcia jakimikolwiek dowodami uprawniającymi do wyciagnięcia zaprezentowanych wniosków.

Odnośnie drugiej przesłanki dotyczącej kwalifikacji pisma z dnia 5 grudnia 2012 r. Republiki Czeskiej, podkreślić jedynie wypada, że w tej sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku (str. 18) z dnia 27 sierpnia 2013 r. ( sygn. II SA/Wr 476/13) wskazując , że " w ocenie Sądu w tym zakresie doszło do istotnej nadinterpretacji powyższego pisma. W żadnym bowiem jego fragmencie strona czeska nie zwróciła się o przeprowadzenie transgranicznego postępowania już na etapie wydania decyzji środowiskowych dla poszukiwań polimerycznego złoża uranu w obszarze koncesyjnym "K." w gminie S., a polegających na poszukiwaniu złóż metodą geofizyczną oraz wykonaniu jednego odwiertu kontrolnego. W piśmie tym czeskie ministerstwo ochrony środowiska wyraźnie zaznacza, że rozważenie konieczności przeprowadzenia transgranicznego postępowania dotyczy "przyszłości" i tylko przypadku "gdy na podstawie wykonanego badania we wszystkich czterech obszarach koncesyjnych będzie planowana realizacja wydobycia polimerycznego złoża uranu". Z powyższej przytoczonej treści pisma z dnia 5 grudnia 2012 r. jasno zatem wynika, że kwestia przeprowadzenia transgranicznego postępowania, jeśli ma być rozważana w kontekście zastosowania przepisu art. 104 ust. 2 u.o.o.ś. dotyczy nie przedsięwzięcia polegającego na poszukiwaniu złóż metodą geofizyczną oraz wykonanie jednego odwiertu kontrolnego ale planowanej realizacji wydobycia polimerycznego złoża uranu."

Powyższy szeroki wywód Sądu dotyczący oceny pisma RCz z dnia 5 grudnia 2012 r. i jednoznacznego wskazania jak należy w dalszym postępowaniu administracyjnym traktować to pismo, jest wiążące dla organu orzekającego w sprawie w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a., do czego jednak nie zastosował się organ odwoławczy dokonując swojej odmiennej jego interpretacji, przy nie zmienionym w tym zakresie stanie faktycznym sprawy. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r. wyraźnie wskazał Kolegium aby uwzględnił przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyrażone wyżej stanowisko Sądu. Zatem SKO wydało rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisu art. 153 p.p.s.a.

Stanowisko Sądu wyrażone w wyroku nie tylko co do wykładni przepisów prawa ale także zawierające wskazania (co miało miejsce w badanej sprawie) co do dalszego postępowania, wiąże nie tylko organy ale także dalsze sądy rozpoznające niniejszą sprawę, a wiec i Sąd obecnie wyrokujący. W tych okolicznściach uznać należy, że przesłanka wynikająca z art. 104 ust. 2 u.o.o.ś. nie wystąpiła. Na marginesie już tylko dodać należy, że gdyby obecny Sąd wyrokował w sprawie po raz pierwszy, doszedłby do identycznych ustaleń i wniosków co Sąd poprzednio orzekający.

Odnośnie natomiast przepisu art. 104 ust. 1 pkt 1b u.o.o.ś., stanowiącego podstawę prawną postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] r. co do poprawności jego zastosowania także wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wydanym wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r. (str. 17), stwierdzając, że żadna z powołanych decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1,10,14 i 18 ustawy nie odnosi się do postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Decyzjami tymi są: 1) decyzja o pozwoleniu na budowę, decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzja o o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 2) decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej; 3) decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego; 4) decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji. Oznacza to, że zaskarżone zażaleniem postanowienie pierwszoinstancyjne także jest wadliwe.

Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych wynika, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 104 ust. pkt 1 a i ust. 2 u.o.o.ś., zaś postanowienie Wójta Gminy S. z naruszeniem art. 104 ust. 1 pkt 1 b u.o.o.ś., a także z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w swoich rozważaniach przez Kolegium pozytywnego dla wnioskodawcy uzgodnienia postanowienia RDOŚ we W. z dnia [...] r.

Wobec powyższych naruszeń organów, w trakcie dalszego postępowania organ I instancji podejmie niezwłocznie czynności procesowe zmierzające do zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem A. Sp. z o.o. z dnia 6 września 2011 r. w terminie maksymalnym określonym przepisem art. 35 § 3 k.p.a., albowiem na tym etapie postępowania sprawa nie jest już szczególnie skomplikowana.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 t.j ) orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 152 p.p.s.a, zaś orzeczenie o kosztach w art. 200 tej ustawy.