Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 291/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...]

Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 3, pkt 10, art. 12 ust. 2, art. 27 ust. 1-3 i art. 25 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) określił dłużnikowi alimentacyjnemu A. K. należność do zwrotu w kwocie 7.352,08 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wystawienia decyzji w kwocie 788,71 zł oraz dalszymi odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu decyzji organ ten odwołał się do treści art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazał, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z odsetkami. Następnie podkreślono, że w związku z zakończeniem okresu świadczeniowego 2008/2009 zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podkreślono również, że orzeczona kwota została wyliczona z uwzględnieniem kwot wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego przez właściwego w sprawie komornika sądowego.

Z decyzją tą nie zgodził się A. K., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i zaznaczył, że decyzja organu pierwszej instancji narusza postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 10, a także art. 73 gdyż nie udostępniono mu akt sprawy i nie dano możliwości wypowiedzenia się, a ponadto art. 28 tego Kodeksu ponieważ zakwestionowano dłużnikowi prawo bycia stroną w postępowaniu. Nadto podkreślił naruszenie art. 107 poprzez niezamieszczenie w niej wymaganego prawem uzasadnienia, jak również zarzucono organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do

alimentów, a w szczególności nie zapewniono dłużnikowi udziału w postępowaniu zmierzającym do przyznania osobom uprawnionym świadczenia. W motywach odwołania strona rozwinęła zarzuty stawiane organowi pierwszej instancji. Dodatkowo odwołujący się zaakcentował, że w przedmiotowym okresie jego rodzice uiszczali alimenty na rzecz wnuczek i kwota płaconych przez nich alimentów powinna być uwzględniona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zamieścił własną ocenę prawną rozpatrywanej sprawy. W pierwszej kolejności organ ten podzielił zarzuty odwołującego się odnośnie sposobu doręczenia odwołania i uznał, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Następnie przybliżył on sytuację faktyczną strony i ciążące na niej obowiązki i doszedł do przekonania, że niezbędnym jest uwzględnienie wniesionego odwołania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego decyzja o zwrocie wypłaconego świadczenia poprzedzona musi być postępowaniem dowodowym zmierzającym do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności wysokości kwot, które zostały przekazane osobom uprawnionym przez dziadków, którzy uiszczali alimenty na mocy ugody sądowej. W konkluzji swoich rozważań organ odwoławczy doszedł do przekonania, że ustalona kwota do zwrotu nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym przez dziadków oraz kwot ściągniętych od dłużnika alimentacyjnego.

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] Nr [...]wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 3, pkt 10, art. 12 ust. 2, art. 27 ust. 1-3 i art. 25 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) określił dłużnikowi alimentacyjnemu A.K. należność do zwrotu w kwocie 6.337,03 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wystawienia decyzji w kwocie 1.298,73 zł oraz dalszymi odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu decyzji organ ten w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył stan faktyczny w sprawie. W ramach tej części uzasadnienia organ ten wskazał, że strona zobowiązana była do uiszczania alimentów na rzecz E., I. i O. K. w łącznej wysokości 900 zł, jak również podkreślił, że w przypadku ich nie uiszczania przez dwa kolejne miesiące wierzycielowi alimentacyjnemu przysługuje prawo ubiegania się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji zamieścił zestawienie wysokości pomocy udzielonej osobom uprawnionym, jak również zestawienie wpłat dokonanych przez komornika sądowego tytułem spłaty zadłużenia. Następnie organ ten podał, że na rodzice A. K. W. K. i E. K. przekazali na rzecz uprawnionych kwotę w łącznej wysokości 5.400 zł tytułem alimentów, jednocześnie organ ten zaznaczył, że kwota ta nie może pomniejszyć zadłużenia A. K., albowiem kwoty te wynikają z innego tytułu prawnego i były przekazywane bezpośrednio wierzycielkom, jak również do kwot tych nie zastosowano kolejności zaspokajania wierzycieli opisanej w art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Następnie organ ten odwołał się do treści art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazał, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z odsetkami. W końcowej części uzasadnienia organ pierwszej instancji przedstawił prawną sytuację osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności i doszedł do przekonania, że ich obowiązek alimentacyjny posiada autonomiczne podstawy i nie jest związany z obowiązkiem osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności. W konkluzji tej części uzasadnienia organ ten odkreślił, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie ma zatem możliwości uznania alimentów wypłaconych przez E. i W. K. jako zmniejszających dług A. K. wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla uprawnionych.

Z decyzją tą nie zgodził się A. K., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i zaznaczył, że decyzja organu pierwszej instancji narusza postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności wynikające z treści art. 138 § 2 tego aktu, ponieważ organ pierwszej instancji nie uwzględnił wskazań zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji organu wyższego stopnia. Nadto zdaniem odwołującego się naruszone zostały art. 10, a także art. 73 gdyż nie udostępniono mu akt sprawy i nie dano możliwości wypowiedzenia się, a ponadto art. 28 tego Kodeksu ponieważ zakwestionowano dłużnikowi prawo bycia stroną w postępowaniu. Dostrzeżono również naruszenie postanowień art. 130 § 1 i 2 powyższego Kodeksu polegające na tym, że uruchomiono postępowanie egzekucyjne w sytuacji, kiedy decyzja organu administracji nie posiadała statusu decyzji ostatecznej. Nadto podkreślił naruszenie art. 107 poprzez niezamieszczenie w niej wymaganego prawem uzasadnienia, jak również zarzucono organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w szczególności nie zapewniono dłużnikowi udziału w postępowaniu zmierzającym do przyznania osobom uprawnionym świadczenia. W motywach odwołania strona rozwinęła zarzuty stawiane organowi pierwszej instancji. Dodatkowo odwołujący się zaakcentował, że w przedmiotowym okresie jego rodzice uiszczali alimenty na rzecz wnuczek i kwota płaconych przez nich alimentów powinna być uwzględniona. Odwołujący się podkreślił, że nie był informowany o tym, że jego dzieci wystąpiły o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ponieważ nie otrzymał żadnej informacji o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Ponadto organy administracji zawyżyły wysokość zadłużenia strony, ponieważ nie uwzględniły kwoty alimentów płaconych przez jego rodziców na podstawie ugody zawartej z osobami uprawnionymi. Odwołujący się podkreślił, że organ pierwszej instancji postąpił wbrew wskazaniom zamieszczonym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, czym dopuścił się naruszenia postanowień art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dalszej części

odwołania strona podniosła, że odróżnić należy alimenty uzupełniające od tej sytuacji, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, ponieważ w tym przypadku nie były to alimenty uzupełniające, a tym samym nastąpiło zdublowanie świadczeń.

W zakończeniu odwołania strona odniosła się do naruszeń, które poczynione zostały w ramach postępowania egzekucyjnego, które nie są związane z przedmiotem prowadzonego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ ten w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Następnie organ ten przedstawił stan faktyczny w sprawie, z którego wynika, że A. K. zobowiązany był do płacenia alimentów na rzecz trzech córek, przy czym wysokość ustalonych alimentów ulegała zmianie. Z uwagi na nie płacenie alimentów w pełnej wysokości przedstawiciel ustawowy córek strony wystąpił do organów administracji o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tego też powodu w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. osoby uprawnione otrzymywały stosowną pomoc w wysokości po 300 zł każda z nich. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę uznał, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ bezspornym jest, że po zakończeniu okresu zasiłkowego organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję, w której zobowiązuje dłużnika do zwrotu należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji działając zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 przedmiotowej ustawy zaskarżoną decyzją ustalił dłużnikowi do zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobom uprawnionym w okresie od października 2008 r. do września 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Wysokość wypłaconych świadczeń wynika z decyzji i podlega zmniejszeniu o wpłaty przekazane przez komornika sądowego na rzecz spłaty zadłużenia funduszu w wysokości 4.462,97 zł. Nadto organ odwoławczy podzielił stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji, że płacone w tym okresie świadczeniowym alimenty przez rodziców A. K. do rąk J. K. w łącznej kwocie 5.400 zł nie mogą być odliczone, albowiem zobowiązali się oni do płacenia dobrowolnych alimentów na rzecz wnuczek i było to ich zobowiązanie, a tym samym alimenty płacone przez dziadków nie zwalniały rodzica od ponoszenia ciążących na nim alimentów. W konkluzji tej części uzasadnienia organ odwoławczy uznał, że odwołujący się nie ma racji twierdząc, iż jego obowiązek alimentacyjny w części alimentów płaconych przez dziadków ustał na podstawie wyroku Sądu zasądzającego alimenty od E. i W. K. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutu dotyczącego udostępnienia akt sprawy dotyczących przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Zdaniem organu odwoławczego w tym postępowaniu dłużnikowi alimentacyjnemu nie przysługuje status strony, a tym samym na organie pierwszej instancji nie ciążył obowiązek poinformowania strony o uruchomieniu i prowadzeniu tego postępowania. Dłużnik alimentacyjny jest natomiast stroną postępowania dotyczącego zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym. W ramach tego postępowania organy administracji zapewniły A. K. oraz jego pełnomocnikowi czynny udział w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się w trakcie prowadzonego postępowania. Następnie organ odwoławczy ponownie odniósł się do zarzutu formułowanego przez odwołującego się, a dotyczącego nie pomniejszenia wysokości kwoty do zwrotu o wysokość świadczeń alimentacyjnych uiszczonych przez jego rodziców, a dziadków osób uprawnionych i podtrzymał wcześniej formułowane stanowisko, jak również zaznaczył, że zmienił swój pogląd w tym zakresie. Organ ten nie znalazł podstaw do uwzględnienia zgłoszonego zarzutu dotyczącego naruszenia postanowień art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ponieważ organ pierwszej instancji podjął prawem przewidziane działania i czynności, jak również podkreślił, że obowiązujące przepisy nie określają w jakim terminie organ właściwy wierzyciela obowiązany jest przekazać dłużnikowi informacje o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję o przyznaniu świadczenia jak również informację o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa. Z akt administracyjnych wynika, że wskazane przepisami dokumenty i informacje zostały stronie przekazane. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy zauważył, że zarzut sprowadzający się do tego, że decyzja wydana w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinna ustalać a nie określać wysokość należności nie może być uwzględniony, ponieważ przedmiotowy przepis stanowi jedynie, iż organ wydaje decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zatem użycie jednego lub drugiego zwrotu nie wpływa na prawidłowość lub wadliwość decyzji administracyjnej, a odsetki liczone są od dnia pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty przedmiotowego świadczenia.

Z decyzją tą nie zgodził się A. K. w imieniu którego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł jego pełnomocnik W. K. W skardze tej zaznaczył, że decyzja organu pierwszej instancji jak również organu odwoławczego sprzeczna jest z zaleceniami prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] a organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zajął całkowicie odmienne stanowisko niż w pierwszej decyzji. Nadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do licznych i rażących uchybień, których dopuścił się organ pierwszej instancji. W ramach tego postępowania naruszone zostały zasady ogólne postępowania administracyjnego, a w szczególności zamieszczone w art. 6-14 Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszono art. 28 i art. 73 tego Kodeksu. W skardze tej podniesiono również zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, jednakże zarzuty te wykraczają poza ramy prowadzonego postępowania. W motywach skargi podniesiono, że skarżący zobowiązany jest do płacenia na rzecz osób uprawnionych kwoty łącznej 900 zł alimentów miesięcznie i z uwagi na to, że pracował na 1/2 etatu nie był w stanie ich w pełnej wysokości uiszczać. Z tego też powodu w jego imieniu alimenty płacili jego rodzice, a obecnie organ pomocy społecznej żąda od niego pełnej kwoty przyznanych alimentów nie mając do tego stosownych uprawnień. Uznanie alimentów uiszczanych przez rodziców za samoistny tytuł prawny spowodowało, iż rodzice wnieśli pozew do sądu rodzinnego i na pierwszej rozprawie ciążący na nich obowiązek został zniesiony. W dalszej części skargi skarżący poruszył kwestie związane z postępowaniem egzekucyjnym, które w tym postępowaniu nie jest przedmiotem rozpoznania. W dalszej części skargi skarżący zarzucił organom administracji podawanie nieprawdziwych informacji dotyczących informowania go o toku postępowań prowadzonych w stosunku do osób uprawnionych do alimentów. W skardze tej skarżący zarzucił organom administracji naruszenie szeregu postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności wynikające z treści art. 138 § 2 tego aktu, ponieważ organ pierwszej instancji nie uwzględnił wskazań zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji organu wyższego stopnia. Decyzją taką naruszono także unormowania zamieszczone w art. 139 tego Kodeksu. Nadto zdaniem odwołującego się naruszone zostały art. 10 i art. 73 gdyż nie udostępniono mu akt sprawy i nie dano możliwości wypowiedzenia się, a także art. 28 tego Kodeksu ponieważ zakwestionowano dłużnikowi prawo bycia stroną w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia osobie uprawnionej. Dostrzeżono również naruszenie postanowień art. 130 § 1 i 2 powyższego Kodeksu polegające na tym, że uruchomiono postępowanie egzekucyjne w sytuacji, kiedy decyzja organu administracji nie posiadała statusu decyzji ostatecznej. W motywach skargi skarżący rozwinął zarzuty stawiane organom administracji. Dodatkowo odwołujący się zaakcentował, że w przedmiotowym okresie jego rodzice uiszczali alimenty na rzecz wnuczek i kwota płaconych przez nich alimentów powinna być uwzględniona. Odwołujący się podkreślił, że nie był informowany o tym, że jego dzieci wystąpiły o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ponieważ nie otrzymał żadnej informacji o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Ponadto organy administracji zawyżyły wysokość zadłużenia strony, ponieważ nie uwzględniły kwoty alimentów płaconych przez jego rodziców na podstawie ugody zawartej z osobami uprawnionymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami.

W rozpatrywanej sprawie kluczową rolę ogrywają ustalenia organów administracji w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, ponieważ one posiadają decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć. Stosownie do postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji w toku postępowania podejmują działania zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wszelkie uchybienia w tym zakresie skutkują uwzględnieniem wniesionej skargi, albowiem wyczerpana będzie przesłanka jej uwzględnienia przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" – inne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie jak wynika z akt administracyjnych przedmiotem kontrowersji jest sprawa alimentów płaconych przez rodziców skarżącego na rzecz osób uprawnionych. Przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy w tym zakresie dokonał istotnej zmiany swojego stanowiska ponieważ w pierwszym rozstrzygnięciu z dnia [...] nakazał organowi pierwszej instancji uwzględnienie kwoty alimentów płaconych przez jego rodziców na rzecz osób uprawnionych, natomiast organ pierwszej instancji podjął działania zmierzające do wzmocnienia zajmowanego przez siebie stanowiska i podtrzymał wcześniej prezentowane, że

alimenty płacone przez rodziców skarżącego nie mogą być uwzględniane przy ustalaniu zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W świetle powyższego przyjdzie zwrócić uwagę na stan faktyczny ustalony przez organy administracji i jego odniesienie do obowiązujących unormowań prawnych.

Jak wynika z akt administracyjnych w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. skarżący zobowiązany był uiszczać alimenty na rzecz córek: E., I. i O. K. w wysokości po 300 zł miesięcznie. Kwota ciążącego na skarżącym obowiązku alimentacyjnego nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowana przez skarżącego. Jednocześnie na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w C. z dnia [...] E. K. zobowiązała się do płacenia alimentów na rzecz wnuczek E. O. i I. K. w wysokości po 75 zł miesięcznie na rzecz każdej z nich. Z kolei W. K. analogiczną ugodę zawarł w dniu [...] Oznacza to, że skarżący w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. zobowiązany był płacić alimenty w wysokości po 300 zł na każde z dzieci, natomiast na dziadkach ciążył obowiązek płacenia po 75 zł na każdą z wnuczek, czyli łącznie po 150 zł. Z przedłożonych akt administracyjnych nie wynika, czy obowiązek alimentacyjny dziadków wchodzi w zakres alimentów ciążących na skarżącym, czy też wynikają one z autonomicznej podstawy. W tej sytuacji odwołać należy się do unormowań prawnych. Stosownie do postanowień art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z treścią art. 129 § 1 Kodeksu obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem, jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Natomiast po myśli art. 132 powoływanego Kodeksu obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi

lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Z treści przywołanego przepisu wynika, że obowiązek alimentacyjny dziadków względem wnuczek powstaje wówczas, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności, którą w tym przypadku jest ojciec dzieci, czyli A. K. nie byłby w stanie czynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niego na czas potrzebnych środków utrzymania było niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. W świetle treści przywołanego przepisu niezbędnym jest ustalenie, czy osoby uprawnione do alimentów występowały wobec dziadków o przyznanie alimentów z uwagi na to, że osoba zobowiązana w pierwszej kolejności nie była w stanie uczynić zadość ciążącemu na niej obowiązkowi, czy też z tego powodu, że uzyskanie od A. K. na czas potrzebnych środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Wyjaśnienie tej okoliczności posiada w rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie, ponieważ w pierwszej z wymienionych sytuacji alimenty nałożone na dziadków stanowiłyby uzupełnienie alimentów ciążących na osobie zobowiązanej w pierwszej kolejności, natomiast zaistnienie drugiej z przedstawionych sytuacji skutkować musi uznaniem, że jest to zastąpienie obowiązku alimentacyjnego ciążącego na osobie zobowiązanej. Jak było to powyżej już sygnalizowane w aktach administracyjnych brak jest odniesienia się do tej okoliczności, zatem przyjęcie przez organy administracji pierwszej z wymienionych sytuacji nie znajduje umocowania normatywnego i faktycznego, a tym samym skutkuje tym, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie może zostać ocenione w sposób pozytywny, ponieważ organy administracji obu instancji nie wyjaśniły okoliczności, która posiada istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji uznać należy, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi.

Po przedstawieniu stanu faktycznego oraz prawnego związanego z prowadzonym postępowaniem dowodowym, a w szczególności związanego z sytuacją prawną dziadków jako osób zobowiązanych do świadczeń alimentacyjnych

w sytuacji, kiedy istnieje osoba zobowiązana w pierwszej kolejności (ojciec dzieci), należy zwrócić uwagę na stan normatywny dotyczący ustalania zwrotu wydatków przez dłużnika alimentacyjnego, otóż stosownie do postanowień art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, a po myśli art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nadto zgodnie z treścią ust. 9 tego przepisu w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. W świetle treści przywołanych powyżej przepisów kluczowe znaczenie dla przedmiotowego postępowania posiada decyzja przyznająca osobie uprawnionej świadczenie z funduszu alimentacyjnego, ponieważ ona determinuje wysokość świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Od kwoty wynikającej z przywołanej decyzji odlicza się dopiero kwoty, które komornik wyegzekwował od osoby zobowiązanej i przekazał na konto właściwego organu administracji wypłacającego świadczenie alimentacyjne. Oznacza to, że kwota, którą dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest zwracać organowi administracji może być ustalona dopiero po dokonaniu przewidzianych prawem czynności. W rozpatrywanej sprawie spór między organem administracji a skarżącym sprowadza się do tego, czy kwota alimentów płaconych przez E. i W. K. może być uwzględniona przy ustalaniu wysokości kwoty podlegającej zwrotowi czy też nie. Zdaniem składu orzekającego kwota alimentów płaconych przez dziadków na rzecz wnuczek będzie mogła rzutować na wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zatem można uznać, że wpływ ten będzie posiadał charakter pośredni, ponieważ w pierwszej kolejności organy administracji będą zobowiązane ustalić charakter prawny świadczonych alimentów, a następnie podjąć przewidziane prawem działania tak, aby uwzględniały one poczynione ustalenia.

Skarżący zarzucił organom administracji w skardze szereg naruszeń prawa. W pierwszej kolejności wskazano na naruszenie postanowień art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynikające z tego, że organ odwoławczy w pierwszej swojej decyzji zamieścił określone wskazania, które następnie zostały zignorowane przez organ pierwszej instancji i zaakceptowane przez organ odwoławczy w drugiej decyzji przez niego wydanej. Podniesiony zarzut należy uznać za częściowo trafny, ponieważ w decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zobligowało organ pierwszej instancji do pomniejszenia kwoty obciążającej dłużnika alimentacyjnego o kwotę alimentów wypłaconych przez dziadków osób uprawnionych, a organ pierwszej instancji nie dostosował się do wskazanego sposobu podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie lecz przeprowadził dodatkową analizę przepisów i doszedł do odmiennego poglądu. Taka postawa zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie wyczerpuje znamiona naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa, zamieszczonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w omawianym zakresie nie nastąpiła zmiana stanu normatywnego, jak również organy nie przeprowadziły dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia statusu prawnego alimentów płaconych przez E. i W. K. W omawianym przypadku naruszony został art. 8 Kodeksu a nie art. 138 tego aktu normatywnego.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia postanowień art. 28 wyżej wymienionego Kodeksu nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ wiążą się one z innym postępowaniem, które w ramach rozpatrywanego nie jest oceniane. Zarzut ten związany jest z postępowaniem dotyczącym sytuacji prawnego dłużnika

alimentacyjnego w ramach postępowania dotyczącego przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W analogiczny sposób ujmować należy zarzuty naruszenia art.. 73 i art. 74 przedmiotowego Kodeksu, ponieważ związane są one z odmową udostępnienia informacji w ramach postępowania zmierzającego do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Poza ramami niniejszego postępowania pozostają zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie są one w żaden sposób związane z przedmiotem prowadzonego postępowania, a skarżącemu jak również jego pełnomocnikowi przysługują w jego ramach prawem przewidziane instrumenty ochrony prawnej, z których może korzystać.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do wyjaśnienia wszystkich kwestii związanych z alimentami wypłacanymi na rzecz osób uprawnionych przez ich dziadków, a kolejne działania o charakterze prawnym uzależnione będą od poczynionych ustaleń.

Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

SW