Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 15/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 8 i 9
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę


UZASADNIENIE

Skargę wywiedziono w następujących okolicznościach faktycznych.

B. Spółka Komandytowa w B. (dalej powoływana jako "spółka") w dniu [...] maja 2014 r., złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym zadeklarowała pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 45,55 ha, który następnie skorygowała poprzez wycofanie części pierwotnie zadeklarowanych działek.

Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] lutego 2015 r. przyznał spółce płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka złożyła odwołanie

do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. W uzasadnieniu stwierdził, że spółka składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zobowiązała się do realizacji podjętych zobowiązań przez okres 5 lat, w tym do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych. W roku 2013 powierzchnia realizacji zobowiązania w pakiecie 5 uległa zmniejszeniu do 45,55 ha, natomiast w roku 2014 do 42,63 ha. Ponadto w roku 2014 spółka nie zachowała w gospodarstwie rolnym powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody na obszarze 2,92 ha. W tej sytuacji w związku ze stwierdzonym naruszeniem § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz. 361, ze zm.; dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), kwota płatności rolnośrodowiskowej została, na podstawie § 38 ust. 8 powołanego rozporządzenia, zmniejszona o 20 %. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem spółka w latach 2012 - 2013 otrzymała płatność rolnośrodowiskową za realizację pakietu 5, wariant 5.1 w odniesieniu do obszaru 2,92 ha, objętego zmianą wniosku, na którym występowały trwałe użytki zielone.

Dyrektor Oddziału ARiMR nie znalazł również podstaw do zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L z dnia 2 grudnia 2009 r., dalej: rozporządzenie nr 1122/2009) oraz art. 28 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) w związku z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006 r.) oraz § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem nie stwierdzono wystąpienia przypadków siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych określonych w tych regulacjach.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w części dotyczącej pomniejszenia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 wraz z sankcjami, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. — zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich — poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia przez organ zaistnienia wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, pomimo, że do czasu składania wniosków o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012, tj. w latach poprzedzających obowiązywała jednolita wykładnia wskazująca,

iż w takich przypadkach ARiMR nie stosuje sankcji,

2. naruszenie art. 9 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie zakresu ich praw

i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania, poprzez brak poinformowania przez ARiMR wnioskodawcy, iż interpretacja Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi [...] w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., a obecnie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie wiąże ARiMR mimo że została sporządzona przez organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego,

3. naruszenie art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 k.p.a. oraz

art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy, poprzez stosowanie odmiennej wykładni odnośnie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego niż to wynika z interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...]

w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 38

ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, mimo że została sporządzona przez organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego,

4. naruszenie art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 k.p.a. oraz

art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez naruszanie zasady równości poprzez wydanie rozstrzygnięcia wobec strony odmiennego od treści decyzji podjętej wcześniej, a dotyczącej analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie nie stosowano sankcji pomniejszenia płatności o 20%,

5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów

i dokonanie dowolnej oceny poprzez niezastosowanie się przez organy obu instancji do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...]

(du-3682) w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., a obecnie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego,

6. obrazę art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie względem skarżącego obniżki płatności w sytuacji, gdy wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności

za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ przy sporządzaniu stosownego wniosku opierał się na interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...] (du-3682) w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., a obecnie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz wskazał na zaistnienie wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych

w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych,

7. naruszenie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niewłaściwą interpretację przez organ I i II instancji oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania mimo, że szereg orzeczeń sądowych wskazuje jednoznacznie

na stosowanie błędnej wykładni przez ARiMR odnośnie § 38 ust. 6 w/w rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 623/15 uwzględnił skargę spółki i uchylił decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] lutego 2015 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sąd wywiódł, że przez "niezachowanie któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo" należy rozumieć dokonanie zmiany uprawy lub zniszczenie uprawy dotychczasowej, w wyniku którego grunt nie będzie już zajęty pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych, ewentualnie nie będzie już gruntem nieużytkowanym rolniczo. W związku z tym Sąd przyjął, że płatność rolnośrodowiskowa przysługuje rolnikowi w pomniejszonej wysokości w sytuacji, gdy w okresie pięciu lat od podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, czyli dokonał zmiany uprawy lub zniszczył uprawę dotychczasową, w wyniku czego grunt nie jest już zajęty pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych, ewentualnie nie jest już gruntem nieużytkowanym rolniczo. W konkluzji Sąd stwierdził, że bez wyjaśnienia okoliczności, czy w związku z wycofaniem części wniosku i zmniejszeniem powierzchni realizacji zobowiązania nastąpiła zmiana uprawy lub zniszczenie uprawy dotychczasowej, nie jest możliwe zastosowanie w sprawie pomniejszenia płatności przewidzianego w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Dyrektor Oddziału ARiMR zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie.

Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I GSK 578/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Dyrektorem Oddziału ARiMR, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (według oznaczenia przyjętego przez WSA § 38 ust. 6). Zdaniem NSA, każdy rodzaj niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo musi skutkować zmniejszeniem płatności na podstawie § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że zachodzi potrzeba ustalenia w postępowaniu administracyjnym, czy w związku z wycofaniem części wniosku i zmniejszeniem realizacji zobowiązania nastąpiła zmiana uprawy lub zniszczenie uprawy dotychczasowej, w wyniku czego grunt nie jest już zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielonych, ewentualnie nie jest już gruntem nieużytkowanym rolniczo. Za nieprawidłowy NSA uznał też pogląd, że bez wyjaśnienia tych okoliczności nie jest możliwe zastosowanie w sprawie pomniejszenia płatności przewidzianego w powołanym przepisie. W konsekwencji stwierdził, że sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Konkludując NSA wskazał na potrzebę oceny przez Sąd pierwszej instancji zasadności zarzutów stawianych kontrolowanej decyzji, między innymi zarzutu naruszenia art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie ponosi ona odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości przy sporządzaniu wniosku.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie podnieść należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Niniejsza sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt I GSK 578/16), mocą którego uchylony został w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2015 r., a sprawę przekazano tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. Stosownie zatem do powołanego art. 190 p.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyjaśnić przy tym należy, że przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno kryterium sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe (zob. A. Kabat i inni – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005 , str. 345).

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę uznał, że organy dokonały prawidłowej wykładni § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Powołany przepis stanowi, że jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym zostało stwierdzone takie uchybienie. Z kolei w myśl § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1120/2009, zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody. Trzeba też wskazać, że zgodnie z § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ust. 8 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy sprzedaży, darowizny lub innej umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, a grunty te nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że biorąc pod uwagę § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, pojęcie "niezachowania" trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo zawarte w § 38 ust. 8 obejmuje także przeniesienie lub utratę posiadania gruntów. Przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów, na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo, jest tylko przykładem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Niezachowanie jest przeciwieństwem zachowania (utrzymania, posiadania, przestrzegania) dotychczasowego stanu rzeczy.

Z tych względów należy przyjąć, że każdy rodzaj niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo musi skutkować zmniejszeniem płatności na podstawie § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewiduje wyjątek od stosowania ust. 8, tj. od przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, jednak tylko w sytuacji określonej w tym przepisie.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w 2014 roku spółka nie zachowała w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody na obszarze 2,92 ha, co potwierdza złożone w dniu [...] października 2014 r. wycofanie części wniosku (działka rolna RBX – 0.95 ha) i zmiana do wniosku z dnia [...] października 2014 r. (zmniejszenie powierzchni – 1,97 ha). W konsekwencji prawidłowo kwota płatności rolnośrodowiskowej została zmniejszona o 20 %.

Zasadnie przyjęto, że w sprawie nie znajdowało zastosowania wyłączenie przewidziane w § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Spółka w latach 2012 – 2013 otrzymała bowiem płatność rolnośrodowiskową za realizację pakietu 5, wariant 5.1 w odniesieniu do obszaru 2,92 ha, na którym występowały trwałe użytki zielone.

Podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji nie daje też przywoływane przez spółkę pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r. znak: [...]. Wskazane pismo jest jedynie odpowiedzią na zapytanie Stowarzyszenia A. i nie ma charakteru wiążącego. W związku z tym organy nie miały obowiązku stosowania się do przedstawionego tam stanowiska. Dotyczy ono ponadto przypadków odstąpienia od sankcji wynikającej z poprzednio obowiązującego rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r.

Na organach nie ciążył też obowiązek informowania wnioskodawcy, jaki charakter ma ww. stanowisko. Kwestie dotyczące oceny zachowania przez rolnika trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo regulują przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. i na podstawie tych przepisów podjęto zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienia skargi nie uzasadniają również wskazywane przez autora skargi przypadki, w których organy miały zastosować odmienną wykładnię analizowanej sankcji. Jak już wskazano zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a wiążącą wykładnię tego przepisu zaprezentował w niniejszym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny.

Należy zgodzić się z organem, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Art. 73 ww. rozporządzenia ma zatem zastosowanie do obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z Tytułem IV - Podstawa obliczania pomocy, obniżek płatności i wykluczeń z płatności, rozdział I odnosi się do niezgłoszonych obszarów, zaś rozdział II do ustaleń w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności. W związku z tym, że nałożone w sprawie sankcje dotyczące nie zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych wynikają z przepisów prawa krajowego - § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 73 nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II GSK 5361/16. NSA stwierdził, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 wykonuje rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samym nie ma ono w całości bezpośredniego zastosowania do płatności rolnośrodowiskowych określonych Rozporządzeniem Rady nr 1698/2005. Stosuje się je natomiast odpowiednio tylko w takim zakresie, jaki wynika z Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zasady stosowania obniżek i zmniejszeń oraz wykluczeń w zależności od wagi niezgodności w zakresie podstawowych wymagań realizują zaś przepisy krajowe.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności zasady ogólne stosowane w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego doznają ograniczeń.

W szczególności, jak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Analiza akt sprawy i wydanych decyzji prowadzi do wniosku, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy. Spółka nie przedłożyła dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie podjętych ustaleń. Spółka nie występowała również z żądaniem udzielenia pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.