Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2761/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 113 par. 1 i 3, art. 123 par. 1, art. 126, art. 144, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 157 par. 1 i 2, art. 158 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 20
journal: Dz.U. 2011 nr 185 poz 1092
law: Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej
article: art. 1, art. 3 pr. 2, art. 57a, art. 106 par. 3, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 151, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 232, art. 233
journal: Dz.U. 2016 poz 1822
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. G., K. G. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2072/16 w sprawie ze skargi D. G., K. G. i M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2072/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. G., K. G. i M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.

Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Kujawsko-pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy na podstawie art. 123 § 1 i art. 126 w . zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej: "pr. bud.") stwierdził nieważność postanowienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 1996 r., nr [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że Prezydent Miasta Bydgoszczy na podstawie art. 20 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. Nr 185, poz. 1092 z późn. zm.) został poddany kontroli w trybie uproszczonym w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt III Kp 72/15, zawiadamiającym o ujawnionych nieprawidłowościach dotyczących decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy wydanej w sprawie pozwolenia na użytkowanie zabudowy garażowo-magazynowej położonej w B. przy ul. [...] oraz w sprawie sprostowania w tej decyzji omyłki pisarskiej przez dopisanie słów "z lakiernią proszkową". W wyniku powyższej kontroli wszczęto dwa odrębne postępowania: w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 1994 r., nr [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie zabudowy garażowo-magazynowej położonej przy ul. [...] w B., oraz w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 1996 r. prostującego oczywistą omyłkę w tejże decyzji. W postanowieniu z dnia [...] stycznia 1996 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował na żądanie M. G. oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. w następujący sposób: w wierszu 11-12 na stronie 1 decyzji zamiast wyrazów: "zabudowy garażowo-magazynowej na działce przy ul. [...] w B." wpisano "zabudowy garażowo-gospodarczej z lakiernią proszkową na działce przy ul. [...] w B.", w wierszu 15-16 na stronie 1 zamiast wyrazów "zabudowy garażowo-magazynowej położonej w B. przy ul. [...] w B." wpisano "zabudowy garażowo-magazynowej z lakiernią proszkową położonej w B. przy ul. [...] " i w wierszu 22 na stronie 1 decyzji zamiast wyrazów "zabudową garażowo-magazynową" wpisano "zabudową garażowo-magazynową z lakiernią proszkową". W ramach sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy objął pozwoleniem na użytkowanie nowy obiekt położony na tej nieruchomości – lakiernię proszkową, zmieniając tym samym merytorycznie pierwotne rozstrzygnięcie, co stanowi rażące naruszenie art. 113 § 1 k.p.a.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli D. G., K. G. i M. G., zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1. art. 113 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię i błędne uznanie, że przepis ten został rażąco naruszony, mimo że postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. zostało wydane prawidłowo;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Prezydent Miasta Bydgoszczy, mimo dysponowania całą niezbędną dokumentacją, wydał decyzję błędnie, gdyż nie zawarł w niej sformułowań, które były następnie sprostowane. Błędnie zatem organ I instancji uznał, że doszło do merytorycznej zmiany postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r. w drodze sprostowania. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący załączyli komplet dokumentów, których w ich ocenie umożliwiały Prezydentowi Miasta Bydgoszczy sprostowanie omawianego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2016 r., podzielając w pełni stanowisko organu I instancji.

Skargę na powyższe postanowienie złożyli D. G., K. G. i M. G., zarzucając organowi II instancji naruszenie:

1. art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że Prezydent Miasta Bydgoszczy zmienił merytorycznie postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r., mimo że organ ten dokonał prawidłowo sprostowania wymienionego rozstrzygnięcia;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r.;

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia go jako całości i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego, a także o zwrot kosztów postepowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Prezydent Miasta Bydgoszczy wyraźnie zaznaczył w postanowieniu z dnia [...] stycznia 1996 r., że wykonana inwentaryzacja techniczna powykonawcza obejmuje lakiernię proszkową. Tym samym wspomniana lakiernia nie stanowi nowego obiektu budowlanego, a jest jedynie funkcją istniejącej zabudowy garażowo-magazynowej, na której użytkowanie udzielono pozwolenia w decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. Błędne jest zatem stanowisko organów administracji publicznej, w świetle którego postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. merytorycznie zmieniło prostowane rozstrzygnięcie. Okoliczność ta nie została uwzględniona przez organy administracji publicznej, a twierdzenie o istotnej zmianie decyzji pozostaje bez oparcia w materiale dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. G., K. G. i M. G..

W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że art. 113 § 1 k.p.a. pozwala prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w decyzjach wydanych przez organ administracji publicznej. Sprostowanie nie może jednak prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, takie jak ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia i jego kwalifikacji prawnej. Zdaniem sądu I instancji wskazanie w decyzji z [...] grudnia 1994 r. zabudowy garażowo-magazynowej jako przedmiotu rozstrzygnięcia nie może być uznane za błąd pisarski, ani oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. i w związku z tym nie podlegało sprostowaniu. Z okoliczności sprawy, a zwłaszcza z sentencji i uzasadnienia decyzji [...] grudnia 1994r. wynika, że przedmiotem rozstrzygnięcia było zezwolenie na użytkowanie zabudowy garażowo-magazynowej. Decyzja wyraźnie określiła przedmiot rozstrzygnięcia przez wskazanie funkcji obiektu dopuszczonego do użytkowania. Nie wspominała o prowadzeniu w tej zabudowie działalności gospodarczej, w szczególności lakierni proszkowej. W funkcji garażowo-magazynowej nie mieści się prowadzenie działalności gospodarczej w postaci lakierni. Dlatego modyfikacja tej decyzji polegająca na zmianie funkcji obiektu dopuszczonego do użytkowania wykracza poza sprostowanie oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Trafnie zatem organy nadzoru budowlanego ustaliły, że postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. zmieniło merytorycznie treść ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Taka ingerencja stanowi rażące naruszenie powołanego przepisu, gdyż wprowadzona zmiana wykracza poza usunięcie oczywistej omyłki.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyli D. G., K. G. i M. G., zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego:

1. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że art. 113 § 1 k.p.a. został naruszony, a w konsekwencji uznanie, że decyzja z dnia [...] grudnia 1994 r. nie podlegała sprostowaniu z uwagi na niemożliwość przypisania dokonanemu sprostowaniu cech błędu lub oczywistej omyłki pisarskiej w powyższej decyzji, co skutkowało oddaleniem skargi i brakiem uchylenia postanowień organów obu instancji wydanych w niniejszej sprawie;

2. "art. 1 § 1 1 i 2" w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonych postanowień, mimo że postanowienia te zostały wydane bez zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniach obu postanowień, na jakich ustaleniach organy zrekonstruowały stan faktyczny sprawy;

3. art. 134 i 151 p.p.s.a. przez dokonanie przez sąd I instancji nieprawidłowej kontroli legalności, polegającej na błędnym zastosowaniu art. 134 p.p.s.a. i ograniczeniu się do skontrolowania postanowienia w świetle postawionych zarzutów podczas, gdy wskazany przepis nakazuje zbadanie zgodności zaskarżonego aktu w całości, tj. w granicach sprawy, a nie w granicach zarzutów czy wniosków skarżącego; gdyby sąd I instancji poprawnie zastosował art. 134 p.p.s.a., stwierdziłby naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. wskutek prowadzenia postępowania i oparcia wyroku na niepełnym materiale dowodowym;

4. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 232 i art. 233 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 z późn. zm., dalej: "k.p.c."), polegające na niezobowiązaniu organu administracji publicznej do uzupełnienia akt sprawy przez złożenie brakujących dokumentów, tj. decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. oraz innych dokumentów dotyczących przedmiotowej zabudowy, poprzedzających wydanie decyzji, jak i dokumentów, które posłużyły wydaniu postanowienia w niniejszej sprawie, pozwalających na prawidłową ocenę sprawy i uznanie, że decyzja wydana przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy nie podlega sprostowaniu;

5. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, gdyż organ administracji publicznej zobowiązany jest zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie i co doprowadziło do oddalenia skargi;

6. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie podczas, gdy należało uznać, że zachodzi brak przesłanek do stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia z powodu upływu długiego okresu od chwili wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. do chwili stwierdzenia nieważności postanowienia o jej sprostowaniu przez co postanowienie wywołało nieodwracalne skutki prawne;

7. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 77 § 1 i 2 k.p.a. przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze sprawy oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia postanowienia o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy;

8. art. 134 § 1 i art. 106 § 3 p.p.s.a. przez stwierdzenie, że sąd I instancji nie wyszedł poza granice tych przepisów, mimo że powinien był to uczynić, w szczególności mając na uwadze art. 156 § 2 k.p.a. i upływ długiego okresu od chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 1994 r. do chwili stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie niniejszej.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Wystąpili oni także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że sąd I instancji nie oparł się na dokumentach dotyczących przedmiotowej zabudowy, a w szczególności na decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. Nie można było zatem ocenić aktu, który nie dysponował skład orzekający. Sąd I instancji powinien był zgodnie z art. 232 i 233 k.p.c. zobowiązać organ administracji publicznej do nadesłania brakujących dokumentów, nawet bez wskazywania tej okoliczności przez stronę. W niniejszym przypadku tak się nie stało. W konsekwencji sąd I instancji nie ustalił i nie rozważył należycie stanu faktycznego, a także nie zbadał zgodności postępowania organu odwoławczego z procedurą administracyjną. Tymczasem z okoliczności faktycznych wynika, że nie powstał nowy obiekt budowlany, a jedynie zmieniła się jego funkcja. Uwzględnienie powyższej dokumentacji potwierdziłoby ten wniosek, wskazując, że pierwotna decyzja, jak i jej sprostowanie dotyczyła tego samego budynku. W sprostowaniu doprecyzowano jedynie, jaka działalność będzie w nim prowadzona. Czynność organu nie prowadziła do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, choć zmienił się opis przedmiotu pozwolenia. Sprostowanie odpowiadało istniejącemu w tym momencie stanowi faktycznemu i prawnemu. Skoro organ administracji publicznej w chwili wydawania postanowienia dysponował pełną dokumentacją, należy uznać, że słusznie sprostował decyzję z dnia [...] grudnia 1994 r. Przy wydawaniu kwestionowanego postanowienia organ nadzoru budowlanego nie posiadał dokumentacji, na podstawie której udzielono pozwolenia na użytkowanie obiektu, a następnie sprostowano decyzję. Sąd I instancji nie ustalił, czy fakty te zostały przez organ dostatecznie wyjaśnione i czy organ dysponuje dokumentami źródłowymi, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący kasacyjnie powołali się na wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702), podnosząc, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu upływu długiego okresu od chwili wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. do chwili stwierdzenia nieważności postanowienia o jej sprostowaniu. Decyzja ta przez niemal 22 lat nie była kwestionowana. W tym czasie skarżący kasacyjnie prowadzili działalność, tj. lakiernię proszkową, którą rozwijali, zatrudniali pracowników, pozyskiwali kontrahentów. Działalność ta jest głównym źródłem utrzymania skarżących kasacyjnie. Zamknięcie lakierni narazi ich na odpowiedzialność kontraktową. Skarżący kasacyjnie wskazali również, że sąd I Instancji przedstawił wybiórczo stan sprawy, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i uchylając się od szczegółowej oceny postanowienia o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również, by w granicach podstaw kasacyjnych wskazano zarzuty, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego wyroku.

Skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi I instancji naruszenie art. 1 § 1 i 2 w zw. z art 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że sprostowanie postanowieniem z dnia [...] stycznia 1996 r. decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. było nieprawidłowe. Argument ten nie zasługiwał na uwzględnienie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Trzeba od razu zauważyć, że sąd I instancji nie naruszył art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. Uchybienie temu przepisowi polegałoby na rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem administracyjnym innej sprawy niż sprawa sądowoadministracyjna. Taka wada niewątpliwie nie miała miejsca w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem kontroli sądu I instancji były postanowienia wydane w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia prostującego decyzję administracyjną. Zagadnienia te należą z kolei do działalności administracji publicznej. Podobnie sąd I instancji nie naruszył art. 3 § 2 p.p.s.a. Uchybienie temu przepisowi może bowiem polegać na merytorycznym rozpatrzeniu skargi na postanowienie wydane poza postępowaniem administracyjnym, niezaskarżalne postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym albo postanowienie niekończące postępowania administracyjnego. Jak wynika natomiast z art. 113 § 3 k.p.a., na postanowienie w sprawie sprostowania przysługuje zażalenie. Uwagi te dotyczą także pozostałych zarzutów w zakresie, w jakim skarżący kasacyjnie podnoszą naruszenie przez sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W powołanym przepisie ustawodawca uregulował tryb usuwania nieistotnych wad decyzji administracyjnej. Nieprawidłowości te przybierają postać oczywistych omyłek, polegających na widocznym, niebudzącym wątpliwości niewłaściwym użyciu słowa, wbrew zamierzeniom organu administracji publicznej. Wymóg ten jest spełniony, gdy treść decyzji wskazuje na wyrażenie poglądu jednoznacznie odmiennego od zamysłu organu administracji publicznej. Takim uchybieniem jest w szczególności błąd pisarski, czyli nieprawidłowy dobór słów lub mylna pisownia określonego wyrażenia, jak i błąd rachunkowy, czyli nietrafny dobór cyfr lub wynik obliczeń, mimo wskazania co do zasady prawidłowego sposobu przeprowadzenia operacji matematycznych. Wymienione wady powinny mieć charakter techniczny, a przy tym nie oddziaływać istotnie na wydane rozstrzygnięcie. Wykluczyć bowiem należy wprowadzanie zmian merytorycznych do decyzji administracyjnej w drodze jej sprostowania. Organ administracji publicznej nie może zatem na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. modyfikować praw i obowiązków stron postępowania, w którym wydał rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy udzielił pozwolenia na użytkowanie zabudowy garażowo-magazynowej, położonej przy ul. [...] w B.. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie art. 42 pr. bud. z 1974 r., który określał sposób zakończenia postępowania naprawczego w razie zrealizowania samowoli budowlanej, gdy nie zachodziły przesłanki wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 pr. bud. z 1974 r. Wniosek ten potwierdza uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r., w którym wskazano na samowolne wykonanie zabudowy garażowo-magazynowej. Tym samym Prezydent Miasta Bydgoszczy jednoznacznie określił treść rozstrzygnięcia, przyznając prawo do użytkowania zabudowy garażowo-magazynowej na przedmiotowej nieruchomości.

Zastąpienie zwrotu "zabudowa garażowo-magazynowa" w sentencji powyższej decyzji określeniem "zabudowa garażowo-magazynowa z lakiernią proszkową" na mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r. niewątpliwie prowadziło do merytorycznej modyfikacji rozstrzygnięcia. Inwestor uzyskał bowiem więcej praw niż wynikało to z pierwotnego brzmienia decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r., gdyż mógł on użytkować także lakiernię proszkową. Jednocześnie uzasadnienie wymienionej decyzji, ani jakikolwiek inny element tego aktu administracyjnego nie pozwalają przyjąć, że Prezydent Miasta Bydgoszczy omyłkowo pominął odniesienie się do lakierni proszkowej. Tym samym organy administracji publicznej słusznie uznały, że postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. naruszało art. 113 § 1 k.p.a.

Konkluzji tej nie zmieniają dokumenty załączone przez skarżących kasacyjnie, które jedynie wskazują na zorganizowanie zakładu ślusarskiego na przedmiotowej nieruchomości. Wprawdzie w piśmie z dnia 20 października 1983 r. T. G. wskazał, że w dniu [...] października 1983 r. wykonano badania "na stanowiskach w trakcie lakierowania, spawania i zgrzewania" (k. nienumerowana akt adm. organ II instancji). Lakoniczna treść tego dokumentu uniemożliwia jednak jednoznaczne stwierdzenie, że na rozważanym terenie funkcjonowała lakiernia proszkowa. Ponadto pismo to stanowi jedynie dokument prywatny, a nie dokument urzędowy. Niemniej nawet gdyby przyjąć, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. na rozważanym terenie była prowadzona działalność lakiernicza, i tak nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących kasacyjnie, zgodnie z którym postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. jedynie doprecyzowało funkcję pełnioną przez istniejące obiekty budowlane. Należy bowiem podkreślić, że decyzja z dnia [...] grudnia 1994 r. dotyczyła wyłącznie zabudowy garażowo-magazynowej. Lakiernia proszkowa realizuje natomiast funkcję usługową, a nie funkcję garażową lub magazynową. Tym samym nawet jeżeli w dacie wydawania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. na przedmiotowej nieruchomości działała już lakiernia, to nie była ona objęta wymienionym rozstrzygnięciem w jego pierwotnym brzmieniu. Nie można zatem twierdzić, że sprostowanie nie zmieniło praw i obowiązków adresata decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r.

Skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto sądowi I instancji naruszenie "art. 1 § 1 1 i 2" w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, mimo że organy administracji publicznej nie rozważyły całego materiału dowodowego i nie wskazały, na jakich ustaleniach faktycznych oparły swoje rozstrzygnięcie. Zarzut ten został częściowo wadliwie sformułowany ze względu na nieprawidłowe wskazanie pierwszego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak, że zwrot "art. 1 § 1 1 i 2" należy odczytać jako "art. 1 § 1 i 2". Niezależnie od tej uwagi powyższy zarzut okazał się nieuzasadniony.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że kontrolowane postępowanie dotyczyło sprawy stwierdzenia nieważności postanowienia prostującego decyzję administracyjną. Celem tego postępowania jest zweryfikowanie, czy dane rozstrzygnięcie obarczone jest choćby jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ani postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, ani postępowanie w przedmiocie sprostowania tego aktu nie zmierza natomiast do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Tym samym organ administracji publicznej weryfikujący w trybie nadzwyczajnym z art. 156 § 1 k.p.a. postanowienie prostujące decyzję nie ma obowiązku ponownego ustalania całego stanu faktycznego. Konieczne w tym zakresie jest jedynie ustalenie treści decyzji pierwotnej i postanowienia prostującego oraz okoliczności bezpośrednio związanych z rektyfikacją rozstrzygnięcia, a przy tym istotnych w świetle art. 156 § 1 k.p.a. Oceniając z tej perspektywy zaskarżone rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji publicznej ustaliły w wystarczającym stopniu stan faktyczny. Wskazano bowiem na treść decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. i treść postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r. Organy administracji publicznej podały także powody, jakimi kierowały się przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

Należy ponadto zaznaczyć, że wymóg oczywistości omyłki podlegającej sprostowaniu wyklucza prowadzenie w tej mierze rozwiniętego postępowania dowodowego. Konsekwentnie zatem sygnalizowana przez skarżących kasacyjnie potrzeba zgromadzenia dodatkowych dowodów i poddania ich analizie przemawia raczej za istotnym charakterem wady polegającej na pominięciu w sentencji decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. zezwolenia na użytkowanie lakierni proszkowej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. przez niedostrzeżenie braków w zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego. Jak wskazano powyżej, zebrane dowody były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a ocena zgromadzonej dokumentacji nie budzi wątpliwości.

Skarżący kasacyjnie zarzucił także sądowi I instancji naruszenie art. 134 i 151 p.p.s.a. przez rozpatrzenie sprawy w ograniczonym zakresie, tj. zbadanie legalności zaskarżonego postanowienia tylko w granicach zarzutów skargi. Gdyby bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył sprawę w całości, stwierdziłby naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Argument ten również okazał się bezzasadny.

Na początku należy zauważyć, że powyższy zarzut został sformułowany nieprecyzyjnie. Skarżący kasacyjnie nie wskazał bowiem dokładnie jednostki redakcyjnej art. 134 p.p.s.a., która w jego ocenie została naruszona przez sąd I instancji. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W art. 134 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wskazuje natomiast, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Biorąc pod uwagę argumentację skarżących kasacyjnie oraz treść zaskarżonego wyroku, należy uznać, że D. G., K. G. i M. G. zarzucili sądowi I instancji naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Granice rozpoznania sprawy, o jakich mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej, której załatwienie albo niezałatwienie kwestionuje skarżący. Słusznie zatem skarżący kasacyjnie wskazują, że sąd administracyjny nie może zatem ograniczyć się tylko do zbadania trafności zarzutów podniesionych w skardze. Nie oznacza to jednak, że sąd administracyjny może badać legalność wszystkich aktów, które w jakikolwiek sposób wiążą się z przedmiotem zaskarżenia. W skardze D. G., K. G. i M. G. zakwestionowali postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r. prostującego decyzję z dnia [...] grudnia 1994 r. Tym samym granice rozpoznania sprawy przez sąd I instancji zostały zakreślone przez granice sprawy administracyjnej wyznaczone w powołanych aktach. Z tej perspektywy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji rozpatrzył sprawę w całości. Jak sygnalizowano powyżej, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Oddalenie skargi okazało się zatem słuszne, wobec czego nie można dopatrzeć się naruszenia art. 151 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie wywodzili poza tym, że sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 232 i art. 233 k.p.c. przez niezobowiązanie organu administracji publicznej do uzupełnienia aktu o decyzję z dnia [...] grudnia 1994 r. oraz inne dokumenty dotyczące przedmiotowej zabudowy, które wskazywałyby na brak potrzeby prostowania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Trzeba przy tym zauważyć, że sąd administracyjny nie stosuje bezpośrednio przepisów ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, które zgodnie z art. 1 k.p.c. znajdują zastosowanie przy rozpatrywaniu spraw cywilnych, a nie sądowoadministracyjnych.

Wbrew wywodom skarżących akta administracyjne zawierają decyzję z dnia [...] grudnia 1994 r., a także postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. Ponadto do akt załączono wszelkie niezbędne dokumenty do oceny zgodności z prawem rozważanego sprostowania wymienionej decyzji.

Specyfika rozważanej sprawy oraz dokumenty zebrane w sprawie potwierdzają wniosek, że postanowienie z dnia [...] stycznia 1996 r. zmieniło merytorycznie decyzję z dnia [...] grudnia 1994 r., co jest niedopuszczalne dla trybu sprostowania. Tym samym należy uznać, że sąd I instancji orzekł na podstawie co do zasady kompletnego materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. Jak sygnalizowano wcześniej, kontrolowane postępowanie nie miało na celu ponowne rozpatrzenie sprawy o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego na nieruchomości skarżących kasacyjnie. Nie zachodziła zatem potrzeba gromadzenia dokumentacji, której brak zarzucają skarżący kasacyjnie.

Zdaniem skarżących kasacyjnie sąd I instancji naruszył również art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia, mimo upływu długiego okresu od chwili wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r., co w konsekwencji doprowadziło do wywołania nieodwracalnych skutków prawnych przez postanowienie z dnia [...] stycznia 1994 r. Skarżący kasacyjnie powołali się w tej mierze na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. W orzeczeniu tym stwierdzono, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

Nie negując stanowiska wyrażonego w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., należy zaznaczyć w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że orzeczenie to ma charakter zakresowy i dotyczy pominięcie ustawowego. Okoliczność ta była podkreślana w wyroku z dnia 12 maja 2015 r. Tym samym Trybunał Konstytucyjny nie uchylił art. 156 § 2 k.p.a., a jedynie wskazał na konieczność podjęcia działań legislacyjnych przez ustawodawcę zmierzających do określenia terminu, w którym może nastąpić stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z uwagi na rażące naruszenie prawa. W wyroku z dnia 12 maja 2015 r. sformułowano ponadto trzy kryteria, które mogą być brane pod uwagę przy interpretacji art. 156 § 2 k.p.a. Trybunał Konstytucyjny wskazał mianowicie, że "zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, wywołuje skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter niedookreślony i jej wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji" (pkt 10.1 uzasadnienia wyroku z dnia 12 maja 2015 r.).

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, można przyjąć, że decyzja z dnia [...] grudnia 1994 r. w brzmieniu nadanym jej postanowieniem z dnia [...] stycznia 1996 r. skutkowała nabyciem prawa do użytkowania zabudowy garażowo-magazynowej wraz z lakiernią proszkową na przedmiotowej nieruchomości. Skład orzekający w rozpatrywanej sprawie przyjął jednak, że pozostałe przesłanki, o jakich mowa w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., nie zostały spełnione. Przede wszystkim Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zaznaczył, że nie przesądza, czy dziesięcioletni termin, o jakim mowa w art. 156 § 2 k.p.a., powinien być rozciągnięty także na przypadek obarczenia decyzji administracyjnej wadą rażącego naruszenia prawa. Tym samym w wymienionym wyroku nie oznaczono sztywno okresu, po upływie którego wyłączone zostaje stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego na omawianej podstawie z art. 156 § 2 k.p.a. Dlatego też nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że upływ 20 lat od chwili wydania postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r. wykluczał wydanie postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r.

Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że wyrok z dnia 12 maja 2015 r. wiązał się ze sprawą, w której między wydaniem decyzji administracyjnej a stwierdzeniem jej nieważności upłynęły 63 lata. Okres ten był zatem ponad trzykrotnie dłuższy niż w rozpatrywanej sprawie. Co więcej, w sprawie, której dotyczy wyrok z dnia 12 maja 2015 r., kilka razy nastąpiła zmiana przepisów postępowania administracyjnego co do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i terminu, w którym można skutecznie powoływać się na te podstawy w celu wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Trybunał Konstytucyjny uznał w takich okolicznościach, że sytuacja prawna beneficjenta aktu administracyjnego, który okazał się nieprawidłowy, nie może być następnie ujemnie kształtowana przez zmiany w prawie pozytywnym. Takie uzasadnienie nie zachodziło w niniejszej sprawie. Między wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. i postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r. a wydanym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nie doszło bowiem do zmiany art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 k.p.a. W okresie tym nie doszło również do zmiany stanowiska, w świetle którego sprostowanie decyzji nie może prowadzić do merytorycznej modyfikacji rozstrzygnięcia. Dlatego powołanie się na wyrok z dnia 12 maja 2015 r. nie wykluczało w rozpatrywanej sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] stycznia 1996 r.

Z tych samych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieuzasadnione zawężenie rozpoznanie sprawy i nieuwzględnienie faktu, że upłynął już wspomniany długi okres od chwili wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r.

Sąd I instancji w ocenie skarżących kasacyjnie naruszył ponadto art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 77 § 1 i 2 k.p.a. przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i uchylenie się od szczegółowej weryfikacji zaskarżonego postanowienia. Zarzut ten nie zasługiwał jednak na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie krótkie. Zawiera ono jednak wszystkie wymagane elementy. Sąd I instancji przedstawił stan sprawy, wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania oraz referując argumenty podniesione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał również przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, i wyjaśnił powody, jakimi kierował się przy wydawaniu rozstrzygnięcia. W zaskarżonym orzeczeniu podano w szczególności przyczyny oddalenia skargi. Uwagi sądu I instancji, choć bardzo zwięzłe, nie budzą, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wątpliwości. Są ujęte logicznie, spójnie i zrozumiale.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł powodów do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie 184 p.p.s.a.