Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 301/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 03.01.2011r. , nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 03.01.2011r. , nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" P.S. jest osobą bezrobotną i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem M.P.

M.P. prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z tego tytułu dochód na poziomie 3000 zł.

Miesięczne koszty utrzymania obejmujące czynsz , opłaty za energię elektryczną i gaz strona skarżąca określa na kwotę 1500 zł. Reszta dostępnych pieniędzy wydawana jest na żywność , odzież i środki czystości.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty sadowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).

Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).

Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych P.S. Stąd też pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do przedłożenia:

- spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,

- wyciągów z kont bankowych M.P., (zarówno osobistych jak i firmowych ) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- wyciągów z jego lokat bankowych,

- zeznania podatkowego M.P., za 2011r. lub oświadczenia o przychodzie uzyskanym w tym roku z uwzględnieniem dochodu,

- zaświadczenia z właściwego Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez M.P., P.S. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku,

- oświadczenia określającego czyją własnością jest lokal, dom, w którym mieszka rodzina (wraz z podaniem jego wielkości),

- odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii) obejmujących nieruchomości będące własnością M.P., P.S.

- odpisu skróconego aktu małżeństwa P.S. i M.P. (lub jego kserokopii),

Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej.

Strona skarżąca powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10). Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż P.S. nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010). W związku z tym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 ).