Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 415/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 165a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 6 ust. 3, ust. 6, ust. 8
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] ustalił H. K. i K. K. wymiar podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] za 2018 r. w kwocie [...]zł.

Pismem z [...] marca 2018 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...] [...] marca 2018 r.) H. K. (dalej jako: "podatniczka", "skarżąca") wskazała, że nie zgadza się z ww. decyzją Prezydenta Miasta [...]. Podatniczka stwierdziła, że podatnikiem podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] jest B. K., który jest samoistnym posiadaczem tej nieruchomości. Podatniczka podniosła, że w razie wątpliwości organu podatkowego wnosi o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] marca 2018 r., nr [...] na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 217 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] za 2018 rok. W uzasadnieniu wskazał, że w dziale II księgi wieczystej nr [...] jako współwłaściciele ujawnieni są: H. K. oraz K. K. w udziałach po ˝ części każdy. W dziale II ww. księgi ujawnione jest ograniczone prawo rzeczowe – nieodpłatne prawo użytkowania na okres 45 lat obciążające udział wynoszący ˝ części przysługujący K. K.. Uprawnionym jest B. K.. W księdze tej brak ostrzeżeń o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Właścicielem jest nadal H. K. oraz K. K., B. K. jako uprawniony z tytułu użytkowania zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego włada nieruchomością jako posiadacz zależny. Uprawniony z tytułu użytkowania nie jest posiadaczem samoistnym nieruchomości. Organ wskazał, że w podatku od nieruchomości za 2017 r. wydał decyzję nr [...], w obrocie prawnym jest decyzja nr [...] z dnia [...].10.2017 r. wydana w tożsamej sprawie, co obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Podatniczka pismem z [...] kwietnia 2018 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia postępowania wyjaśniającego co do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nr [...] m.in. na podstawie art. 13 § 3, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako: "O.p.") utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w art. 3 zawierają katalog podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Podobne w swej konstrukcji unormowania zawierają odpowiednio art. 3 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ustawy o podatku leśnym. W przepisach tych jako podatników wskazanych podatków wymienia się m.in. właściciela, a także posiadacza samoistnego, na którym ciąży obowiązek podatkowy, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w jego posiadaniu. Organ wyjaśnił, że unormowania te nie odnoszą się natomiast do użytkownika.

H. K. pismem z [...] kwietnia 2019 r. wniosła skargę na ww. postanowienie. Zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 120, art. 121, art. 124, art. 187 i art. 210 § 4 O.p. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu podatkowego oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniosła, że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym i wobec tego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji błędnie ustaliły, że użytkownik nieruchomości nie może być posiadaczem samoistnym tej nieruchomości. Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnych dowodów w sprawie, opierając się jedynie na kodeksowej definicji prawa użytkowania. Podniosła, że organy podatkowe nie przeprowadziły dowodów ani z wyjaśnień skarżących ani B. K. w celu ustalenia, czy to właściciele nieruchomości są jej posiadaczami samoistnymi, czy też jej użytkownik objął tą nieruchomość w posiadanie samoistne. Skarżąca wskazała, że już na wcześniejszych etapach niniejszego postępowania podnosiła, że utracili posiadanie samoistne nieruchomości na rzecz B. K., a organy podatkowe nie wyjaśniły tej kwestii. Skarżąca podniosła, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że użytkownik nieruchomości nie może być posiadaczem samoistnym tej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe argumenty, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 rok.

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy mógł wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] za rok 2018.

Zgodnie z art. 165a § 1 O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] stycznia 2018 r. ustalił H. K. i K. K. wymiar podatku od nieruchomości za 2018 r. położonej w [...] przy ul. [...] w kwocie [...]zł. Wymiaru podatku organ dokonał na podstawie danych wynikających ze złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Decyzję organu I instancji doręczono w dniu [...] lutego 2018 r. ([...]) W. B. – sąsiadowi. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem [...] lutego 2018 r. ([...]). Skarżąca odwołania od tej decyzji nie wniosła. Po upływie terminu do wniesienia odwołania pismem z [...] marca 2018 r. stwierdziła natomiast, że nie zgadza się z ww. decyzją i podniosła, że podatnikiem podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] jest B. K., który jest posiadaczem tej nieruchomości. Wskazała, że podatek od nieruchomości powinien zostać wymierzony B. K..

W ocenie sądu organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Skarżąca nie zgadzając się z decyzją wymiarową w podatku od nieruchomości za 2018 r. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia mogła bowiem wnieść odwołanie, w którym mogła podnieść ww. zarzuty na decyzję organu I instancji, które zostałyby rozpoznane przez organ odwoławczy. Skarżąca w odwołaniu mogłaby również wnieść o przeprowadzenie postępowania dowodowego. Skoro skarżąca w terminie nie wniosła odwołania, decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Sąd zauważa, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek podlega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Art. 6 ust. 8 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust. 3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. W świetle art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie złożyła takiej informacji, która mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do zmiany decyzji organu I instancji w trybie nadzwyczajnym, gdzie zostałoby przeprowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy skarżąca jest nadal podatnikiem podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się natomiast kserokopia Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach z [...] listopada 2013 r. podpisana przez podatników podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] - H. K. i K. K. oraz wyciąg z księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości. W dziale II księgi wieczystej nr [...] jako współwłaściciele ujawnieni są: H. K. oraz K. K. w udziałach po ˝ części każdy. W dziale II ww. księgi ujawnione jest ograniczone prawo rzeczowe – nieodpłatne prawo użytkowania na okres 45 lat obciążające udział wynoszący ˝ części przysługujący K. K.. Uprawnionym jest B. K.. W księdze tej brak ostrzeżeń o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Podsumowując, w ocenie sądu, argumenty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także w sprawie z urzędu innych naruszeń mogących powodować uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.