Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1277/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 18, art. 64 e, art. 64
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi (...) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 10.089,80 zł. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym :

Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku W.B., z wniosku (...), na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych z dnia [...].03.2017 r. nr [...] w łącznej kwocie należności głównej 160.719,27 zł. Postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...].08.2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Następnie pismem z dnia [...].09.2017 r. nr [...] zawiadomił, wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego . Pismem z dnia [...].10.2017 r. (...) wystąpiła z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. postanowieniem z dnia [...].10.2017 r. nr [...] orzekł o obciążeniu wierzyciela, tj. (...) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 10.147.40 zł. Na powyższe postanowienie Strona nie wniosła zażalenia.

Pismem z dnia [...].11.2017 r. (...) wniosła na podstawie art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 10.089,80 zł i obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości faktycznie poniesionych przez Urząd Skarbowy kosztów.

W uzasadnieniu wniosku Strona opisała stan faktyczny sprawy, wskazując na występowanie ważnego interesu publicznego. Podkreśliła, iż jest państwową osobą prawną, prowadząca samodzielną gospodarkę finansową. Nadzór nad (...) sprawuje minister właściwy o spraw rozwoju wsi, a w zakresie gospodarki finansowej - minister właściwy do spraw finansów publicznych. (...) prowadzi gospodarkę finansową na podstawie rocznych planów finansowych, ustalanych na okres roku kalendarzowego. Plan finansowy agencji wykonawczych ustalany jest w załączniku do ustawy budżetowej na dany rok. Działalność (...) finansowana jest w całości ze środków budżetowych państwa, określanych corocznie w ustawie budżetowej w formie dotacji podmiotowych i dotacji celowych. Zdaniem (...) fakt, iż podstawowym źródłem jej przychodów są dotacje z budżetu państwa zapłata kosztów egzekucyjnych będzie tożsama z obciążeniem tymi kosztami budżetu państwa. Strona powołała się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r., sygnatura akt SK 31/14 wskazując na niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne. Zdaniem (...), niewspółmiernie wysokie koszty egzekucyjne, przy braku wyegzekwowania nawet niewielkiej części należności od zobowiązanego, winny być umorzone. Podkreśliła, iż koszty wskazane w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...].08.2017 r. nr [...] poniesione w niniejszej sprawie wynosiły 57.60 zł i były to wydatki związane z przejazdem i delegacją poborcy skarbowego. W związku z powyższym wniosła o obciążenie kosztami w kocie 57,60 zł oraz umorzenie pozostałych kosztów w kwocie 10.089,80 zł.

Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., postanowieniem z dnia [...].12.2017 r. nr [...], odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 10.089,80 zł.

Na powyższe postanowienie, (...) pismem z dnia 15.12.2017 r. złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., który opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż przesłanki umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego zawarte są w art. 64e § 2 ww. ustawy i jest to wyliczenie wyczerpujące. Zgodnie z art. 64e § 2 pkt 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (pkt 1), za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (pkt 2), ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (pkt 3). Art. 64e §3 ww. ustawy stanowi natomiast, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Dalej organ podkreślił, iż z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy.

Odnosząc się do przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych jaką jest przesłanka ważnego interesu publicznego określona w art. 64e §2 pkt 2 u.p.e.a., organ odwoławczy podkreślił, że "interes publiczny", o jakim mowa w tym przepisie, nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie to powinno być ocenione z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Interes ten nie może być zatem utożsamiony z subiektywnym przekonaniem strony o zasadności umorzenia kosztów. Interes publiczny musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". W orzecznictwie wskazuje się, że użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Jako interes publiczny należy rozumieć również zapewnienie wpływu należnych dochodów niezbędnych do prowadzenia działalności organów egzekucyjnych. Powyższa przesłanka nie odnosi się natomiast do statusu przysługującego poszczególnym wierzycielom, którymi - w przypadku egzekucji administracyjnej - z zasady są przede wszystkim podmiotami finansowanymi ze środków publicznych i wykonującymi zadania publiczne. Zdaniem organu odwoławczego, gdyby ustawodawca w sposób szczególny traktował, na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji, (...), to niewątpliwie znalazłoby to wyraz w generalnym zwolnieniu (...) z ponoszenia kosztów związanych z egzekucją. Ustawodawca jednakże nie wprowadził ani przedmiotowych, ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby ze Strony obowiązek ponoszenia kosztów egzekucyjnych. Przekazując zatem tytuły wykonawcze do realizacji przez inny organ egzekucyjny, wierzyciel powinien uwzględnić możliwość obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie pozycja Strony nie różni się od pozycji innych wierzycieli.

Zdaniem Dyrektora IAS , Strona kierując tytuły wykonawcze na drogę postępowania egzekucyjnego, powinna liczyć się z możliwością zapłaty w/w kosztów i na ten cel powinna zabezpieczyć odpowiednie środki. Zgodnie bowiem z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

Dalej Dyrektor IAS wyjaśnił, że została zbadana sytuacja finansowa Strony na podstawie planu finansowego (...) na 2017 r. stanowiącego załącznik nr 11 do ustawy budżetowej na 2017r. Z powyższego dokumentu wynika, że plan dochodów (...) (w układzie kasowym) ustalono na kwotę 1.785.562.000.00 zł. natomiast wydatki na kwotę 1.785.562.000,00 zł. Z planu finansowego wynika także, iż (...) zaplanowała wydatki na usługi obce w kwocie 306.499.000,00 zł. Tym samym miała możliwość zaplanowania i wygospodarowania środków finansowych na uregulowanie kosztów egzekucyjnych w kwocie 10.089,80 zł i twierdzenie o braku możliwości uregulowania kosztów egzekucyjnych nie znajduje potwierdzenia.

W ocenie organu nie ziściła się także przesłanka wynikająca z art. 64 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ wierzyciel nie wykazał, aby obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego miało istotny wpływ na jego sytuację gospodarczą. Powyższa przesłanka nie może być utożsamiana z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności udzielenia ulgi, ale należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, np. upadłości lub likwidacji podmiotu. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie wierzyciel nie wykazał zaś, że zapłata kosztów egzekucyjnych w kwocie 10.089,80 zł, spowoduje takie skutki.

Ustosunkowując się do podnoszonych w zażaleniu kwestii dotyczących zasadności naliczenia kosztów egzekucyjnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że na postanowienie o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi przysługiwało zażalenie, w którym to (...) mogła podnieść zasadność naliczonych kosztów egzekucyjnych, z którego to prawa (...) nie skorzystała.

Od powyższego rozstrzygnięcia Prezes (...) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie . Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...].05.2018r. i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...].12.2017r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie :

Art. 10 §1 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez zaniechanie wykonania obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Art.79a §1 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez zaniechanie poinformowania strony, że strona nie wykazała, aby obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego miało istotny wpływ na jego sytuację gospodarczą.

Art.7, art.77 i art.80 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nieprawidłowe i niepełne zebranie materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie planu finansowego i sytuacji finansowej strony.

Art.64e §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przekroczenie granic uznania administracyjnego w wyniku zaniechania wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych i błędnej interpretacji pojęcia interesu publicznego.

Art.64e §2 w związku z art. 64 §1 pkt 4 i art.64 §6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez obciążenie wierzyciela opłatą za zajęcie wierzytelności i opłatą manipulacyjną w wysokości nieproporcjonalnie dużej do rzeczywistych kosztów podjętych czynności egzekucyjnych.

Art.64e §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędną interpretację tego przepisu i ograniczenie pojęcia interesu publicznego do interesu własnego organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – tj. Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.).

Rolą sądu jest ocena czy organ nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego i procesowego, które skutkowałyby wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.).

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności sąd zauważa, że kwestia istnienia oraz wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają wierzyciela nie może być przedmiotem kontroli dokonywanej w tej sprawie przez sąd administracyjny. Skarżąca bowiem, po wydaniu i doręczeniu postanowienia przez Naczelnika US z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego miała prawo, z którego nie skorzystała, zaskarżyć to postanowienie. Tym samym obecnie sąd nie ma podstaw prawnych do oceny, czy wysokość kosztów egzekucyjnych, w stosunku do podjętych czynności egzekucyjnych i nakładu pracy organu egzekucyjnego została przez Naczelnika US prawidłowo ustalona. Nie ma również żadnych podstaw do sprawdzania powodów dla których organ egzekucyjny nie miarkował tych kosztów egzekucyjnych. Strona mając wątpliwości, co do określonej przez organ kwoty kosztów egzekucyjnych mogła wystąpić ze stosownym zażaleniem w tym zakresie do organu nadzoru. Zatem w postępowaniu w przedmiocie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie bada się istnienia oraz wysokości tych kosztów, gdyż umorzyć można jedynie należności, które istniejącą. Sąd zauważa również, że złożenie przez (...) wniosku o umorzenie należności z tytułu kosztów egzekucyjnych winno nastąpić dopiero wówczas, gdy zgadza się ona z kwotą tych kosztów, a jedynie z różnych względów nie jest w skłonna tych kosztów pokryć. Tym samym podnoszona przez stronę w skardze kwestia wysokości kosztów egzekucyjnych, poparta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt 31/14 (art. 64 § 6 u.p.e.a. na mocy ww. wyroku, częściowo został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji z dniem 16 sierpnia 2016 r., w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej), czy też kwestia kosztów, które w ocenie Strony nie znajdują odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach - nie miała zasadniczego znaczenia w tym postepowaniu.

Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek Prezesa (...) o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kontekście dwóch podstaw prawnych, a mianowicie art. 64e § 2 pkt 2 i § 3 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Natomiast w myśl art. 64e § 2 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

W art. 64 § 3 u.p.e.a. wskazano dodatkowo, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie o umorzeniu kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak pozostawienia Dyrektorowi IAS pełnej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie. Granice luzu administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu decyzji (postanowienia) uznaniowej, tj. posiadanej przez organ swobody wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, wyznaczone są bowiem ściśle przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć zarzutu dowolności decyzji, organ musi wyjaśnić przyczyny z powodu których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia. Wyjaśnienie to musi przy tym nastąpić z uwzględnieniem zarówno ważnego interesu publicznego, jak i nawiązywać do uzasadnienia gospodarczego. Organ zatem obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania postanowienia o charakterze uznaniowym. W przypadku decyzji (postanowień) uznaniowych szczególne znaczenie ma wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji (postanowienia), np. odstąpi od uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego aktu.

W przypadku badania legalności decyzji (postanowień) uznaniowych, kompetencje sądu są znacznie ograniczone. Kontrola sądu administracyjnego dotyczy w istocie przestrzegania przez organ podejmujący rozstrzygnięcie dyrektyw wyboru między możliwościami zawartymi w powołanej w decyzji (postanowieniu) normie uznaniowej. Rola sądu ogranicza się więc do zbadania, czy postępowanie przebiegło prawidłowo, czy strona była należycie informowana o przysługującej jej prawach i obowiązkach, czy organ należycie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Ponadto sąd bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na właściwych podstawach prawnych oraz czy zawiera wyczerpujące i właściwie skonstruowane uzasadnienie. Sprawy o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, w których dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacenia kosztów egzekucyjnych naruszają zasadę równego traktowania wierzycieli. Rozważenie zatem interesów wierzyciela i interesu publicznego, powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu postanowienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie sądową.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy orzekające przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelny, a także dokonały wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dały wyraz w uzasadnieniu postanowień, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i nie przekraczając przy tym granic uznania.

Strona skarżąca wskazała, że za uzasadnieniem wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych przemawia po pierwsze, jej status jako jednostki sektora finansów publicznych, co powoduje, że umorzenie uzasadnione jest ważnym interesem publicznym. Nadto, ze względu na finansowanie ARiMR dotacjami z budżetu państwa, obciążanie strony kosztami egzekucyjnymi będzie tożsame z obciążeniem budżetu państwa, co z kolei powoduje, że obciążanej jej kosztami jest gospodarczo nieuzasadnione.

Mając powyższe na względzie Sąd wyjaśnia, że istotnie (...) jest jednostką sektora finansów publicznych, jednakże z tego tytułu stronie nie przysługują w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych jakiekolwiek dodatkowe uprawnienia, inne niż pozostałym wierzycielom. Zgodnie bowiem z art. 64c § 4d u.p.e.a. nie obciąża się kosztami egzekucyjnymi oraz kwotą, o której mowa w § 2 (dotyczy zwrotu wydatków, jeśli tytuł wykonawczy ma wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego), wierzyciela będącego naczelnikiem urzędu skarbowego, ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych albo ministrem właściwym do spraw budżetu, jeżeli organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie był naczelnik urzędu skarbowego. Wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny są pokrywane z budżetu państwa. Zatem w powołanym przepisie u.p.e.a., ani też w innych przepisach nie ma zwolnienia od kosztów egzekucyjnych czy to jednostek sektora finansów publicznych, czy to wprost (...). Słusznie zatem Dyrektor IAS stwierdził, że ustawodawca nie traktuje takich podmiotów jak (...) (jednostek sektora finansów publicznych), w sposób szczególny, gdyż gdyby tak było to, to niewątpliwie znalazłoby to wyraz w zwolnieniu tych jednostek z ponoszenia kosztów związanych z egzekucją. Ustawodawca nie wprowadził ani przedmiotowych, ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby z jakiejkolwiek Agencji będącej państwową jednostką prawną obowiązek ponoszenia kosztów egzekucji administracyjnej. Tym samym zasadnie Dyrektor IAS stwierdził, że przesłanką umorzenia kosztów egzekucyjnych nie może być fakt specyficznej pozycji wierzyciela, jakim jest (...). Sama okoliczność, że wierzyciel jest organem administracji rządowej, finansowanym ze Skarbu Państwa nie może być postrzegany jako wystąpienie ważnego interesu publicznego. Skoro wierzyciel przekazał tytuły wykonawcze do realizacji przez inny organ egzekucyjny, to powinien liczyć się, że może zostać obciążony kosztami prowadzonej na jego rzecz egzekucji. Oznacza to, że (...), tak jak inni wierzyciele ponosi ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi nieściągniętymi od zobowiązanego. Uznanie bowiem, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przypadających od (...) przemawia ważny interes publiczny statuowałoby pozanormatywne nieobciążanie kosztami egzekucyjnymi w każdej analogicznej sprawie z udziałem (...). W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie "ważnego interesu publicznego" powinno być ocenione z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Interes ten nie może być zatem utożsamiony z subiektywnym przekonaniem strony o zasadności umorzenia kosztów. Interes publiczny musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (t. 5, s. 540, PWN) termin ważny należy rozumieć jako mający duże znaczenie lub wpływ na coś. Tym samym, ważny interes, to interes szczególny, wyjątkowy i tym samym nie może ta przesłanka odnosić się do statusu przysługującego poszczególnym wierzycielom, którymi przecież w przypadku egzekucji administracyjnej są przede wszystkim podmioty finansowane ze środków publicznych i wykonujące zadania publiczne.

Odnosząc się zaś do argumentu, że konieczność poniesienia przez (...) kosztów egzekucyjnych spowoduje w rzeczywistości obciążenie budżetu państwa, gdyż działalność strony jest finansowana dotacjami z budżetu państwa, należy zauważyć, że (...) jest państwową osobą prawną (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o (...) (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2137 ze zm. , dalej: ustawa o ARiMR ), która realizuje zadania z zakresu administracji rządowej w sektorze rolnictwa , szczegółowo opisane w art. 4 do 6c ustawy o ARiMR i rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy.

Zgodnie z art. 21ust. 1 ustawy o ARiMR (...) prowadzi samodzielną gospodarkę finansową.

Z ust. 2 wynika, że przychodami Agencji są:

1) środki budżetowe określone corocznie w ustawie budżetowej w formie dotacji podmiotowych i dotacji celowych;

2) odsetki od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z przepisami o finansach publicznych;

3) inne przychody.

Prawidłowo organ II instancji wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny, że wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacja, gdy wierzyciel znajduje się w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym wykazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Należy też zauważyć, że ustawodawca przewidział sytuacje związane z niemożnością odzyskania środków finansowych przez (...). Zgodnie z art. 21 ust. 4 w rocznym planie finansowym (...) może być utworzona rezerwa obejmująca środki na pokrycie:

1) nadpłat lub

2) niedoboru środków finansowych wynikającego z niemożności ich odzyskania

- powstałych przy realizacji płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub programów realizowanych z udziałem funduszy Unii Europejskiej.

Z powyższego wynika, po pierwsze, że obciążenie (...) kosztami egzekucji nie musi automatycznie spowodować konieczności poniesienia odpowiednio powiększonych wydatków przez Skarb Państwa, sfinansowanych z budżetu państwa. Prowadzi ona bowiem, jako osoba prawna, samodzielną gospodarkę finansową i poza dotacjami z budżetu państwa finansowana jest z innych jeszcze źródeł, a jej budżet powinien przewidzieć wydatki związane z niemożnością odzyskania środków. Finansowanie określonych wydatków (...) z budżetu państwa (w formie dotacji podmiotowej) zostało założone przez ustawodawcę jako "zwyczajny", systemowy element jej gospodarki finansowej, a nie sytuacja szczególna wymagająca nadzwyczajnej interwencji organów egzekucyjnych poprzez umorzenie kosztów egzekucyjnych przypadających od (...)w celu uniknięcia ich sfinansowania z budżetu państwa. Skarżąca nie wykazała, że zapłata kosztów egzekucyjnych spowoduje powstanie uszczerbku o charakterze istotnym, znacznym, szczególnie dotkliwym i doprowadzi do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków finansowych wierzyciela. Nie można zatem podzielić twierdzenia Skarżącej, że obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi, ze względu na finansowanie wydatków (...) z budżetu państwa, czy też specyficzny charakter Agencji jest gospodarczo nieuzasadnione.

Sąd podziela więc stanowisko organów, że status Skarżącej, jako jednostki sektora finansów publicznych, nie mógł zostać uznany za wystarczający do stwierdzenia, że w sprawie spełniona została przesłanka "ważnego interesu publicznego" pozwalająca na umorzenie w całości przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych. Okoliczność, że status ten nie został uwzględniony przez organy orzekające jako przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych nie stanowi naruszenia art. 64e § 2 u.p.e.a. (por. wyrok NSA dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 319/08).

Odnosząc się do zarzutu braku zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i oceny sprawy na podstawie jej całokształtu, błędnego uznania, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego przewidziane w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. należy wskazać, że zarzut ten jest niezasadny. Dyrektor lAS bowiem uwzględnił sytuację finansową Strony, zaś wyciągnięte z niej wnioski są zasadne i oparte na zgromadzonym materiale dowodowym w tym planie finansowym, stanowiącym załącznik nr 11 do ustawy budżetowej na 2017r. Dyrektor IAS przeanalizował stronę dochodową oraz wydatki i zasadnie przyjął, że (...) ma możliwość zaplanowania i wygospodarowania środków finansowych na uregulowanie kosztów egzekucyjnych w kwocie 10.089,80 zł. Zasadnie również stwierdził odnosząc się do argumentu (...), że nie dysponuje ona wolnymi środkami na pokrycie kosztów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji , że powyższe nie znajduje uzasadnienia. Stąd też należy uznać zarzut naruszenia art. 79a § 1 kpa za nieuzasadniony.

Słusznie także Dyrektor IAS podniósł, że organy egzekucyjne administracji publicznej są finansowane również ze środków publicznych, co powoduje, iż umorzenie kosztów egzekucyjnych wobec zobowiązanego lub wierzyciela, obciąża bezpośrednio budżet państwa. Zauważyć należy, iż egzekucja administracyjna nie toczy się na koszt budżetu państwa, a organy egzekucyjne, działają na podstawie przepisów prawa i każda dokonana czynność egzekucyjna generuje pewien koszt, którym musi zostać obciążony bądź zobowiązany, bądź wierzyciel. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w tym, iż Urząd Skarbowy jest jednostką budżetową i nie otrzymuje dotacji na pokrycie wydatków związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Zatem wszelkie wydatki organu egzekucyjnego w tym przypadku Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi pokrywane są z uzyskanych wpływów z tytułu kosztów egzekucyjnych należnych od zobowiązanych lub wierzycieli. Niedobór środków na ten cel może zagrozić skuteczności i ciągłości wykonania egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Skarb Państwa do którego należy przymusowe ściąganie nieuregulowanych w terminie należności, winien zapewnić sprawne działanie swoich organów w tym zakresie, co pociąga za sobą wydatki. Dlatego też w interesie publicznym jest uzyskanie powstałych w toku egzekucji administracyjnej kosztów. Zatem rezygnacja przez państwo z opłat i kosztów związanych z egzekucją administracyjną nie jest uzasadniona z uwagi na pośrednie zmniejszenie środków budżetowych wykorzystywanych na potrzeby całego społeczeństwa.

Należy zauważyć, że odzyskiwanie środków nienależnie pobranych jest jednym z podstawowych zadań (...) ( art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ), egzekucja administracyjna jest zasadniczym sposobem przymusowego wyegzekwowania przekazanych nienależnie środków. Trudno jest więc zrozumieć twierdzenia strony, że w budżecie (...) nie przewidziano środków na pokrycie wydatków egzekucyjnych.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej należy uznać je za całkowicie niezasadne. W sprawie bowiem uwzględniono informacje podane przez Stronę we wniosku , zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, dokonano jego oceny, wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy, ustosunkowano się do sytuacji finansowej oraz poddano analizie przedstawione argumenty. Także uzasadnienie postanowienia nie uchybia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż w jego uzasadnieniu przywołano treść przepisów oraz sposób ich rozumienia, a także wskazano okoliczności uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Wobec powyższego zdaniem w sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, 77, 79a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Istotnie w postępowaniu doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa, ale w ocenie Sądu nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż sprawa została zbadana w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia.

Reasumując, sąd za prawidłowe uznaje stanowisko Dyrektora IAS odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.