Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1036/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2 i § 4, art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wójt Gminy K., na podstawie m.in. art. 21 § 3 oraz w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 1 c, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), określił Przedsiębiorstwu [...] "[...]" S.A. wysokość zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że [...] stycznia 2012 r. Spółka złożyła deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2012, w której zadeklarowała wysokość przedmiotowego podatku w kwocie [...]zł . W deklaracji wskazała 4.807 m2 powierzchni gruntu - jako gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz [...] zł wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, którą skorygowała w czerwcu 2012 r. - na kwotę [...]zł. Spółka wyjaśniła jednocześnie, że na zadeklarowaną powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej składają się, będące w użytkowaniu wieczystym grunty o powierzchni 1139 m2 oznaczone symbolem Tr oraz pas gruntu o powierzchni 3668 m2 - oznaczony również symbolem Tr - zajmowany na podstawie umowy z Nadleśnictwem P. z [...] listopada 2002 r. Organ poddał w wątpliwość prawidłowość zadeklarowanego przez Spółkę podatku od nieruchomości za 2012 r., wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości tego zobowiązania. W trakcie postępowania ustalono, że powierzchnia gruntów użytkowana przez Spółkę na podstawie umowy z [...] listopada 2002 r. wynosi 65.000 m2 i obejmuje łącznie 8 działek oznaczonych jako tereny różne. Spółka na podstawie w/w umowy korzysta z tych nieruchomości na zasadzie władania nimi w całości, a nie jedynie z części działki jako pasa gruntów, którą wykazała w swojej deklaracji. Pomimo szeregu zapisów postanowień umowy odnoszących się do pasa gruntu to wykazany w deklaracji pas gruntu nie jest fizycznie wyodrębniony na określonej działce. Nadto strony przedmiotowej umowy określiły w niej wykaz nieruchomości do korzystania określając również szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów. Strony umowy nie wykazały zatem, że jedna z nich może korzystać wyłącznie z pasa gruntów, a druga z całości gruntu bądź z jego części, po wyłączeniu pasa gruntu. Z postanowień umowy z [...] listopada 2002 r. wynika bowiem, że Spółka nie może oddać gruntu, a nie pasa gruntu - osobom trzecim. Lasy Państwowe mają uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej na gruntach sąsiednich, a nie na gruntach sąsiednich od pasa gruntu.

W kontekście art. 2 ust. 2 u.p.o.l. organ uznał, iż grunty przedmiotowych działek podlegają podatkowi od nieruchomości. Są one bowiem zajęte przez Spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłem gazu, a więc działalności innej niż działalność leśna, a nadto są one sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne /Tr/, które zostały wydzielone na potrzeby Spółki. Wydzielenie tych terenów z działalności leśnej i przekwalifikowanie ich na tereny różne oraz dokonanie zmian w ewidencji gruntów niewątpliwie mają istotne znaczenie dla opodatkowania przedmiotowych działek w całości podatkiem od nieruchomości - jako gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przyjęta do opodatkowania powierzchnia tych gruntów musiała zatem obejmować całą powierzchnię tych wydzielonych działek położonych na terenie Nadleśnictwa P., a nie tylko fizycznie zajęta pod rurociąg ich część. Spółka zatem winna przyjąć do opodatkowania 66.139 m2 gruntów oznaczonych w ewidencji jako tereny różne tj. 65.000 m2 wynikających z umowy zawartej z Nadleśnictwem P. oraz 1.135 m2 wynikających z użytkowania wieczystego. Podniesiono przy tym, iż stanowisko Spółki, w zakresie przyjętego przez nią do opodatkowania pasa gruntów nie może być uznane za prawidłowe, gdyż również z przepisów prawa powszechnie obowiązującego wynikają dla Spółki określone obowiązki odnoszące się nie tylko do samego rurociągu, ale również do stref bezpieczeństwa.

Zaznaczono także, że wszelkiego rodzaju usytuowania innej infrastruktury sieci uzbrojenia terenu w strefie bezpieczeństwa mogą być dokonywane wyłącznie po ich uzgodnieniu z właścicielem rurociągu przesyłowego, a nie np. z właścicielem gruntu przez który przebiega określony rurociąg. Powyższe potwierdza zatem fakt, iż Spółka faktycznie włada gruntami, które stanowią strefę bezpieczeństwa rurociągów przesyłowych. Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. wynosić winna zatem [...] zł, a Spółka w deklaracji wykazała kwotę [...]zł.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o orzeczenie co do istoty sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze z decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że powierzchnia i szerokość zajętego pasa gruntów winna być określona z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, co wynika wprost z zawartych umów. Zatem powierzony pas gruntów zajęty pod rurociągi (pas techniczny) wynika wprost z dokonanych pomiarów geodezyjnych. Nie można zatem podzielić poglądu Spółki, że postanowienia umowy (umów) w zakresie przedmiotu dzierżawy określają taki pas gruntu zajęty na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów jaki Spółka przyjęła do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie powierzchnia pasa gruntu rzeczywiście zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów (§ 1 ust. 1 umowy) jest inna od deklarowanej i kształtuje się co najmniej na poziomie wynikającym z pomiarów geodezyjnych pasa technicznego.

Zdaniem organu odwoławczego bezsprzecznym jest, że Spółka zajęła grunty Skarbu Państwa w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji rurociągów dalekosiężnych i światłowodów, czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej związanej z przesyłem ropy naftowej i produktów finalnych. Obowiązkiem Spółki było utrzymanie gruntów pod rurociągami w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację przy zachowaniu wymaganych warunków technicznych, zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz wymogów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, ustawy o ochronie przyrody i ustawy o lasach. Gruntami do opodatkowania nie są hipotetyczne grunty lecz grunty, które zgodnie z zawartymi umowami rzeczywiście zajęte są pod rurociągi i linie światłowodowe. Spółka zajęła pod rurociągi grunty Skarbu Państwa, co najmniej o powierzchni wyznaczonego w terenie, w wyniku przeprowadzonych pomiarów geodezyjnych, pasa technicznego. Spółka w stosunku do gruntów "spoza pasa zajętego pod rurociągi i światłowody" sprawuje faktyczne władztwo, które przejawia się prawem do korzystania z gruntów w nieograniczonym zakresie. Po stronie Spółki występuje wola posiadania przejawiająca się w manifestowaniu przez posiadacza zamiaru władania rzeczą dla siebie, tj. utrzymania gruntów w stanie umożliwiającym prawidłową, bezpieczną i bezawaryjną eksploatację rurociągów np. poprzez usuwanie samoistnie porastającej roślinności na pasach bezpieczeństwa, wyznaczaniem i ze stabilizowaniem na trwałe betonowymi słupkami pasa technicznego, protokolarnym uzgodnieniem przebiegu pasa technicznego z Nadleśnictwami, wykonaniem pomiarów geodezyjnych gruntów (pasów technicznych) oraz przygotowaniem wykazów zmian do operatu ewidencji gruntów polegających na zmianie przeznaczenia gruntów leśnych na tereny różne. Po stronie [...] "[...]" istnieje zarówno korpus (faktyczne władanie rzeczą przez posiadacza) jaki i animus (wola wykonywania władztwa nad rzeczą dla siebie), czyli dwa podstawowe elementy cechujące stan posiadania.

W skardze z dnia [...] września 2017 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości w części doszacowującej podatek z tytułu gruntów Lasów Państwowych oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tej samej części, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit. a u.p.o.l. w związku z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej: "K.c.") poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy, a tym samym w stosunku, do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza zależnego;

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. w związku z art. 305 1 K.c. poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości z tytułu gruntów należących do Lasów Państwowych, w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza rzeczy (tj. gruntu), tylko co najwyżej cechy posiadacza prawa (tj. służebności przesyłu), a co nie wiąże się z przeniesieniem posiadania gruntów i powstaniem obowiązku podatkowego po stronie Spółki;

- art. 3 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości od gruntów będących w zarządzie Lasów Państwowych, mimo że Lasy Państwowe sprawują faktyczne władztwo nad nimi, a także mogą prowadzić na wskazanych gruntach działalność gospodarczą i ochronną, i dlatego powinny być podatnikiem w tym zakresie;

- art. 3 ust. 2 u.p.o.l. i art. 3 ust. 1 pkt. 4 tej ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. poz. 1287 ze zm. - dalej: "P.g.k.") poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie Spółki za podatnika od spornych gruntów, mimo iż zapisy ewidencji gruntów i budynków nie pozwalają na jednoznaczne wywiedzenie takich wniosków, a także poprzez bezwzględne przyznanie prymatu niektórym zapisom ewidencji, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych zapisów, świadczących wbrew zapadłemu rozstrzygnięciu, iż Spółka nie jest zarządcą spornych gruntów;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego wskazanych w tym punkcie przepisów postępowania;

- art. 121 § 1 oraz art. 2a O.p. (zasada in dubio pro tributario) poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych z uwagi na zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie oraz zignorowanie argumentów prezentowanych przez Spółkę i rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika wbrew zasadzie in dubio pro tributario;

- art. 187 § 1, art. 180 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 122 i art. 124 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący oraz rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa oraz ustalonymi okolicznościami, a w konsekwencji naruszenie zasady przekonywania i zasady prawdy obiektywnej oraz poprzez zastosowanie dowolnej oceny materiału dowodowego, który został przeanalizowany w sposób wybiórczy;

- art. 210 §1 pkt. 6 i §4 w zw. z art. 124 O.p. poprzez niesporządzenie prawidłowego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji, w tym niewykazanie zasadności wydanego rozstrzygnięcia, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych przez Spółkę i w rezultacie niezrealizowanie zasady przekonywania.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z [...] listopada 2017 r. skarżąca uzupełniła skargę, wskazując na naruszenie przez SKO norm proceduralnych poprzez brak rozpoznania i odniesienia przez organ do okoliczności nieprawidłowego opodatkowania budowli przez skarżącą. Spółka wskazywała w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. skierowanym do SKO, iż w sposób błędny ujęła ona w podstawie opodatkowania budowli wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej. Organ nie podjął żadnych działań celem zbadania tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania wymiarowego.

W dniu [...] marca 2018 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącej Spółki do przedłożenia w terminie 14 dni odpisu pisma z [...] grudnia 2015 r., skierowanego do SKO w P., na które pełnomocnik powołał się w piśmie procesowym z [...] listopada 2017 r. oraz do udokumentowania, że pismo z [...] grudnia 2015 r. zostało doręczone SKO w P.. Jednocześnie Sąd zobowiązał SKO w P. do udzielenia w terminie 14 dni odpowiedzi na pismo procesowe strony skarżącej z dnia [...] listopada 2017 r. (doręczone organowi w dniu [...] listopada 2017 r.), w szczególności do ustosunkowania się do nowego zarzutu, dotyczącego opodatkowania kabli kanalizacyjnych, znajdujących się w kanalizacji kablowej.

Pismem procesowym z [...] marca 2018 r. strona skarżąca przedłożyła uwierzytelnioną kopię pisma Spółki z [...] grudnia 2015 r. skierowanego do SKO w P. dotyczące m.in. spraw o sygnaturach: [...]; [...], a także uwierzytelnione kopie stron z księgi kancelaryjnej Spółki potwierdzającej, iż w/w pismo zostało wysłane do SKO w dniu [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie Spółka nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego odbiór w/w pisma przez SKO, w związku czym załączone uwierzytelnione kopie stron z księgi kancelaryjnej Spółki są jedynymi potwierdzeniami, że Spółka nadała w/w pismo do SKO w dniu [...] grudnia 2015 r.

Pismem procesowym z [...] marca 2018 r. SKO w P. odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego opodatkowania kabli znajdujących się w kanalizacji kablowej poinformowało, iż na tym etapie przedmiotowej sprawy nie jest w stanie ustalić czy kable umieszczone w instalacji kablowej skarżącej faktycznie zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości za 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie w części w jakiej zarzuca zaskarżonej decyzji brak należytego jej uzasadnienia, a w konsekwencji brak możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania i tym samym niemożności skontrolowania prawidłowości określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

W powyższej części w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Jak wynika zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i dokumentów przedłożonych na etapie skargi, organ odwoławczy nie ustosunkował się do przedłożonego przez skarżącą Spółkę, na etapie postępowania odwoławczego pisma z [...] grudnia 2015 r., które według uwierzytelnionej kopii strony z księgi kancelaryjnej Spółki zostało wysłane do SKO w dniu [...] grudnia 2015 r. (k. 81 - 84 akt sąd.). W przedmiotowym piśmie skarżąca podnosiła kwestię nieprawidłowego zakwalifikowania kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej do kategorii budowli.

Wyszczególniła w tym piśmie takie elementy jak: wartość środka trwałego kabla światłowodowego tarnowo - łupkowego za badany rok, wartość środka trwałego przypadająca na gminę, wartość środka trwałego stanowiąca kabel (światłowód); wartość kabla (światłowodu), nadpłacony podatek za dany rok.

Z pisma powyższego wynika, że Spółka przeprowadziła, już w czasie trwania postępowania odwoławczego, przy wykorzystaniu podmiotu zewnętrznego, kompleksowy i szczegółowy audyt poprawności rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości. Przegląd obejmował szczegółową analizę przez audytora podatkowego zebranej dokumentacji Spółki, jak również przyjętych i funkcjonujących w Spółce procedur w zakresie podatku od nieruchomości. Zlecony przegląd opierał się przede wszystkim na przeprowadzonej wizji lokalnej obejmującej fizyczną ocenę posiadanych przez Spółkę obiektów budowlanych, a także przeglądzie dokumentów Spółki w zakresie podatku od nieruchomości, zarówno księgowych, jak i technicznych.

Sąd zauważa, że organ nie podjął żadnych działań celem zbadania tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania wymiarowego, podczas gdy kompleksowe i rzetelne rozpoznanie sprawy jest obowiązkiem organów podatkowych. W zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do powyższej kwestii. W końcowej części uzasadnienia SKO jedynie wskazało, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu również pod względem prawidłowości wyliczenia wysokości zobowiązania. Organ odwoławczy nie zweryfikował poprawności wskazanej podstawy opodatkowania poszczególnych przedmiotów wykazanych przez Spółkę w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2012. Tymczasem na skutek przeprowadzenia przez niezależny podmiot audytu poprawności rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości, Spółka wykryła nieprawidłowości związane z błędną kwalifikacją kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej do kategorii budowli. Co istotne od 17 lipca 2010 r. obowiązuje definicja legalna obiektu liniowego, która wyłącza z zakresu pojęcia budowli kable umieszczone w kanalizacji kablowej. Stosownej weryfikacji w tym zakresie nie dokonało SKO przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Tym samym, takim działaniem, doszło do naruszenia art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w trybie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., nie podjął niezbędnych czynności mających na celu określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego po stronie Spółki, w tym nie dokonał weryfikacji poprawności zadeklarowanej przez Spółkę wysokości zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe są obowiązane przeprowadzić rzetelne postępowanie dowodowe, zgodnie z wytycznymi O.p., w tym w szczególności art. 187 § 1, art. 191 O.p., jak również art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej. W rozumieniu tego przepisu dowodami są nie tylko te w nim wymienione, ale inne, które mogą stanowić podstawę do rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy zaniedbał obowiązek rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego poprzez nie ustosunkowanie się do podnoszonej na etapie odwołania kwestii nieprawidłowego ujęcia w podstawie opodatkowania budowli wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej. Strona wniosła o uwzględnienie przedmiotowej kwestii w postępowaniu odwoławczym. Należy wyjaśnić, że organ ma obowiązek dokładnie i wyczerpująco przedstawić stronie uzasadnienie swojego stanowiska, jeżeli nie zgadza się z przedstawionym argumentami, by strona mogła odnieść się do argumentów organu..

Opisane uchybienie organu odwoławczego w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowią jednocześnie istotne naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) i zasady przekonywania (art. 124 O.p.).

Mając na względzie powyższe, jak i w związku ze wskazanymi uchybieniami procesowymi, które miały wpływ na wynik niniejszej sprawy, organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę obowiązany będzie w pierwszej kolejności zweryfikować czy i kiedy pismo procesowe skarżącej z dnia [...] grudnia 2015 wpłynęło do organu, ustosunkować się do argumentacji Spółki zawartej w tym piśmie, wezwać Spółkę do przedłożenia audytu poprawności rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości, na podstawie którego wykryta została nieprawidłowość związana z błędną kwalifikacją kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej. Organ odniesienie się do wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej oraz w sposób wyczerpujący przedstawi swoje stanowisko w zakresie określenia wartości kabla światłowodowego.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego.

Należy wskazać, że w stosunku do gruntów należących do Skarbu Państwa, zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - terenów różnych oznaczonych symbolem Tr, które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów, status podatnika podatku od nieruchomości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c. posiada przedsiębiorca eksploatujący rurociąg, na rzecz którego przeniesiono posiadanie pasa gruntu (tj. w tzw. rzucie rurociągu powiększonego o pas bezpieczeństwa) poprzez ich odpłatne udostępnienie. Powyższe stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 314/16 (dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Wymaga podkreślenia, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Stwierdzić należy, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje jednak posiadania (a przez to posiadacza nieruchomości) w sposób autonomiczny dla celów prawa podatkowego. Z tego względu konieczne jest odwołanie się do art. 336 K.c., zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest kategorią ściśle związaną z władztwem faktycznym nad rzeczą. Władztwo to stanowi związek posiadacza z rzeczą. Związek ten musi być faktyczny, a więc zapewniać posiadaczowi możliwość wpływu na rzecz przy użyciu bezpośrednich środków fizycznych. Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą, jednak takim władztwie, które jest wyrazem woli posiadania. Z tego punktu widzenia należy odróżnić pojęcie władztwa nad rzeczą (corpus) i wolę posiadania (animus). Corpus oznacza możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa. Dla istnienia posiadania nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy. Wystarczy sama możliwość sprawowania faktycznej władzy nad rzeczą (por. J. Gołaczyński, w: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2011, s. 509).

Animus oznacza natomiast wolę władania dla siebie i przejawia się w podejmowaniu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji, przy czym ocena podejścia uwzględnia rzeczywistą wolę władającego, ale dokonywana jest obiektywnie, z punktu widzenia otoczenia posiadającego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1966 r., III CR 108/66; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 listopada 2009 r., I CSK 82/09 i z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09; A. T. Filipiak, Komentarz do art. 336 K.c., w: A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX/el. 2012).

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyższej wyroku wskazał, że z zawartego w art. 21 ust. 1 P.g.k. zwrotu "wymiar podatku" w odniesieniu do podmiotu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków nie można rozpatrywać w sposób automatyczny. Nie zawsze jest tak, że podmiot, który widnieje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel jest równocześnie posiadaczem nieruchomości.

Prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych - terenów różnych oznaczonych symbolem Tr, które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów. Skarżąca w latach podatkowych będących przedmiotem rozpatrywanej sprawy była stroną umowy odpłatnego oddania do korzystania przez skarżącą z pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów oraz pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych. Za udostępnienie gruntów skarżąca była zobowiązana zapłacić wynagrodzenie w wysokości określonej w umowie. W przedstawionym stanie faktycznym, niezależnie od postanowień umowy, obowiązek podatkowy spoczywać będzie na skarżącej, jako spółce zajmującej się eksploatacją rurociągów. Podstawę prawną w tym zakresie stanowi art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Skarżącą należy uznać za posiadacza zależnego, zaś umowę przez nią zawartą z Generalną Dyrekcją Lasów Państwowych za zawartą ze Skarbem Państwa jako właścicielem. W powyższym zakresie stanowisko organu było prawidłowe.

W związku ze wskazanymi wcześniej uchybieniami procesowymi, które miały wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w p. I sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto, jak w p. II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.

Miarkując wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej Sąd kierował się dyspozycją art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu zbadać należy m.in. nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, że do Sądu wniesiono kilka analogicznej treści skarg w tożsamych rodzajowo sprawach. Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg są zbieżne, co wynika z powtarzalności danego rodzaju spraw. Ponadto w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił tylko zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania podatkowego.

Powyższe uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] części stawki podstawowej, należnego na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153).

Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł, obejmującą [...] wpisu od skargi w kwocie [...]zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.