Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 340/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Henryk Dolecki (spr.), Protokolant Dorota Korybut - Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2004r., sygn. akt 6 II SA 3792/03 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2004r. oddalił skargę R. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że podczas kontroli deklaracji wyładunkowej nr 9/2003 podpisanej przez R. B. oraz zapisu w dzienniku połowowym nr POL00054458 z rejsu kutra UST-9 w dniach od 19 do 23 marca 2003r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...], stwierdził, że zapisy te z deklaracją wyładunkową okazaną podczas kontroli samochodu przewożącego ładunek 1425 kg dorsza, dokonanej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w Ustce. Dziennik połowowy jak i deklaracja wyładunkowa złożone w Inspektoracie zawierają zapis o wyładunku 850 kg dorsza. R. B. będąc kapitanem kutra UST-9 nie wpisał do dziennika połowowego wszystkich ryb złowionych i wyładowanych po rejsie odbytym od 19 do 23 marca 2003r. zaniżając wpis o 575 kg. dorsza, a także wypełnił dwie deklaracje wyładunkowe o tym samym numerze 9/2003 podając inną ilość złowionego dorsza. W związku z tym naruszył przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. nr 129, poz. 1441 oraz z 2002r. nr 181 poz. 1514) i dlatego Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] ukarał go karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. B. zarzucił decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] błędną interpretację i zastosowanie przepisów art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 grudnia 2002r. w sprawie wzoru oraz szczegółowego sposobu prowadzenia i składania dzienników połowowych, polegającą na przyjęciu, iż zgromadzone dowody pozwalają na stwierdzenie, że skarżący naruszył przepisy o wykonaniu rybołówstwa morskiego. Tymczasem ze składanych przez niego oświadczeń wynika, że popełnił nieświadomie błąd w zapisie w dzienniku połowowym, działając w stanie zmęczenia i silnego stresu. Natomiast ilość ryby wpisanej w deklaracji wyładunkowej zgadzała się z ilością ryb znajdujących się na kontrolowanym samochodzie.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie wskazując, że wystawienie dwóch deklaracji wyładunkowych o takim samym numerze, zawierających różne wpisy, co do ilości złowionych ryb i złożenie do Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] deklaracji zawierającej zaniżony wpis wraz z kartą dziennika połowowego zawierającą taki sam zaniżony wpis, wskazuje na celowe działanie skarżącego w celu ukrycia rzeczywistej ilości złowionego dorsza, nie zaś na przypadkowy błąd przy wypełnianiu dziennika połowowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. nr 129, poz. 1441 oraz z 2002r. nr 181, poz. 1514) kapitan statku rybackiego o polskiej przynależności jest obowiązany do prowadzenie i przechowywania na statku dziennika połowowego. Wpisów do niego dokonuje się po każdej operacji połowowej, nie później niż do godziny 24°° - w odniesieniu do operacji połowowych dokonanych w ciągu doby, każdorazowo - przed wejściem statku rybackiego do portu, przed podjęciem przez uprawnione organy czynności kontrolnych w zakresie wykonywania rybołówstwa morskiego i wpisuje się w szczególności ilość i gatunek złowionych organizmów morskich (art. 37 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy oraz § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2002r. w sprawie wzoru oraz szczegółowego sposobu prowadzenia i składania dzienników połowowych (Dz.U. nr 221, poz. 1862). Zgodnie z art. 38 cyt. ustawy po zakończeniu rejsu, nie później niż w ciągu 48 godzin, kapitan statku rybackiego obowiązany jest do złożenia właściwemu okręgowemu inspektorowi rybołówstwa morskiego, oryginałów stron dziennika zawierających wpisy z ostatniego rejsu połowowego. Takie same zasady wypełniania i składania właściwym organom odnoszą się do deklaracji wyładunkowej. W myśl art. 42 ust. 1 i ust. 4 cyt. ustawy kapitan statku o polskiej przynależności jest obowiązany do złożenia okręgowemu inspektorowi rybołówstwa morskiego właściwemu dla portu macierzystego statku rybackiego, deklaracji wyładunkowej zawierającej liczbę lub masę organizmów morskich wyładowanych ze statku rybackiego oraz przeładowanych w morzu, z podziałem na gatunki, po każdym rejsie, nie później niż w ciągu 48 godzin od dokonania rozładunku (art. 42 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 cyt. ustawy).

Zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo ustalił, iż R. B. nie dopełnił obowiązków, o których mowa w powołanych przepisach. Nie wpisał do dziennika połowowego wszystkich ryb złowionych i wyładowanych po rejsie odbytym w dniach od 19 do 23 marca 2003r., zaniżając wpis o 575 kg. dorsza i tym samym naruszył przepisy ustawy o rybołówstwie morskim oraz przepisy wykonawcze. Okręgowemu Inspektorowi Rybołówstwa Morskiego złożył zatem dokument zawierający nieprawdziwe dane. Taka sama sytuacja zaistniała również w przypadku deklaracji wyładunkowej. R. B. właściwemu inspektorowi złożył deklarację zawierającą wpis ilości dorsza w wysokości wskazanej w dzienniku tj. w ilości zaniżonej, naruszając tym samym przepisy art. 42 cyt. ustawy. Jednocześnie sporządził drugą deklarację o takim samym numerze 9/2003, dotyczącą tego samego wyładunku, w której wpisał rzeczywistą ilość złowionego dorsza czyli 1425 kg i tę deklarację przekazał kierowcy przewożącemu ryby do punktu skupu.

W przypadku dokonywania wpisów pismem ręcznym, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 lipca 2002r. w sprawie wzoru oraz sposobu sporządzania i składania deklaracji wyładunkowej (Dz.U. nr 121, poz. 1039), kapitan statku rybackiego sporządza deklarację w oryginale i dwóch kopiach.

Zatem, jak podkreślił Sąd I instancji, prawidłowo organ ocenił, że postępowanie R. B. wskazuje na celowe działanie w celu ukrycia rzeczywistej ilości złowionego dorsza i nie jest przypadkowym błędem popełnionym nieświadomie i pod wpływem stresu. Prawidłowo też organ odniósł ustalenia faktyczne do sankcji pieniężnych wynikających z art. 76 ust. 1 cyt. ustawy i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o wykonywaniu rybołówstwa morskiego (Dz.U. nr 1 16, poz. 1006), ponieważ R. B. swoim działaniem naruszył wskazane przepisy, dlatego wymierzono mu karę pieniężną. Jej wysokość regulowana jest w § 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia i wynosi od 500 do 4100 zł, a więc organ wymierzając karę w kwocie 2000 zł działał w granicach zakreślonych przepisem.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył, reprezentowany przez radcę prawnego, R. B. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący zarzucił rażącą bezprawność oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 439 § 1 pkt 3 i pkt 8 k.p.k. oraz rażące naruszenie art. 76 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. nr 129, poz. 1441 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2002r. (Dz. U. nr 221, poz. 1862) i § 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2002r. (Dz. U. nr. 116, poz. 1006) poprzez błędną interpretację i zastosowanie.

Uzasadniając zarzuty skarżący podał, że wyrokiem z dnia 28 września 2004r. Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny zobowiązał go do zapłaty świadczenia pieniężnego w kwocie 400 zł na rzecz fundacji dla dzieci niepełnosprawnych. Wobec tego zgodnie z art. 439 k.p.k. kara pieniężna nałożona na skarżącego przez Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] jest karą nałożoną bezprawnie, bowiem z tego samego zawiadomienia skarżący został już prawomocnym wyrokiem ukarany za ten sam czyn. Zgodnie z polskim prawodawstwem nie ma podstaw prawnych do podwójnego karania za ten sam czyn, tej samej osoby.

Wobec powyższego skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w sprawie.

Zdaniem skarżącego miała miejsce błędna interpretacja i zastosowanie art. 76 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. nr 129,poz. 1441 ze zm.), oraz § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2002r. (Dz. U. nr 221, poz. 1862) i § 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2002r. (Dz. U. nr. 116, poz. 1006), polegająca na przyjęciu, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że skarżący jako kapitan kutra naruszył przepisy o wykonaniu rybołówstwa morskiego.

Skarżący wskazał, że z jego oświadczenia z dnia 18.09.2003r. i z dnia 23.05.2003r. wynika, że po zejściu do portu Ustka sprzedał on rybę firmie prowadzącej skup i sprzedaż hurtową ryb, w ilości zgodnej z deklaracją wyładunkową.

Wyjaśnienie kierowcy kontrolowanego przez Straż Graniczną samochodu potwierdza zgodność sprzedaży firmie hurtowniczej ryb w ilości zgodnej z deklaracją wyładunkową. Mając to na względzie oraz, że skarżący działał w stanie zmęczenia i silnego stresu, nie ulega wątpliwości, że popełnił on błąd w zapisie w dzienniku połowów, bowiem był po nieprzespanej nocy, po naprawie awarii na kutrze i dowiedział się o potrzebie niezwłocznego udania się z dzieckiem do kliniki medycznej. Ta sytuacja była powodem nieświadomego błędu, a nie zaplanowanego działania przestępczego. Skarżący nie miał zamiaru fałszowania dokumentów. Jak dotąd dokumentacja połowowa zawsze była u niego zgodna z przepisami i faktycznym stanem połowu.

Skarżący wskazał nadto, że "oceniając sprawę według zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) i uwzględniając fakt działania pod wpływem silnego stresu należy uznać wyjaśnienia skarżącego za prawdziwe, a karę za nieuzasadnioną i niewspółmierną do czynu". Pomimo to skarżący "dla świętego spokoju" w postępowaniu karnym poddał się karze i został prawomocnym wyrokiem ukarany.

Decyzja Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] oraz decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wymierzeniu kary pieniężnej, jest karą nałożoną bezprawnie, bowiem na podstawie tego samego zawiadomienia skarżący został już ukarany za ten sam czyn. Zatem kara pieniężna została nałożona na niego przez Inspektora wbrew art. 439 k.p.k., ponieważ postępowanie karne przed sądem powszechnym zostało prawomocnie zakończone.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Minister Rolnictwa wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że o ile nie zachodzi nieważność postępowania, kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw zaskarżenia.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 439 § 1 pkt 3 i pkt 8 k.p.k. należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie powołał tego przepisu jako podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach, a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że zarzuty stanowiące podstawy kasacyjne, jako skierowane przeciwko wyrokowi Sądu I instancji formułowane muszą być w odniesieniu do przepisów zastosowanych przez ten Sąd. Sądy administracyjne rozpoznają sprawy należące do ich właściwości stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy kodeksu postępowania karnego. Poza tym na marginesie należy stwierdzić, że powołany art. 439 kodeksu postępowania karnego, nie jest przepisem prawa materialnego, lecz przepisem proceduralnym.

Należy też wskazać, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do dwukrotnego skazania, bowiem skarżący został skazany w postępowaniu karnym za to, że jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, poświadczył w nim nieprawdę (art. 271 § 1 k.k.) , natomiast w postępowaniu administracyjnym nałożono na niego grzywnę za niewykonanie należycie obowiązku określonego w przepisach o wykonywaniu rybołówstwa morskiego (art. 76 pkt 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. nr 129, poz. 1441 ze zm.).

W kwestii zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia art. 76 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o rybołówstwie morskim (Dz.U. nr 129, poz. 1441 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2002r. (Dz. U. nr 221, poz. 1862) oraz § 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2002r. (Dz. U. nr 116, poz. 1006) poprzez "błędną interpretację i zastosowanie", trzeba wyjaśnić, że sformułowanie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, iż naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Ustawodawca przyjmując taką konstrukcję wprowadził więc alternatywę, a nie koniunkcję, a zatem prawo materialne może być naruszone przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, czego skarżący nie dostrzegł formułując zarzut, że naruszenie prawa materialnego nastąpiło przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Poza tym to nie Sąd administracyjny stosował przepisy prawa materialnego lecz organ administracji publicznej. Sąd natomiast dokonał oceny prawidłowości zastosowania tych przepisów przez organ. Ocena ta jest poprawna i właściwie uzasadniona. Nie mogła też obejmować badania zgodności decyzji z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), ponieważ Sąd administracyjny przy orzekaniu bada zaskarżone akty, wydane w postępowaniu administracyjnym w zakresie ich zgodności z prawem i nie bierze pod uwagę okoliczności pozaprawnych.

Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.