Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 874/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2013 r., I SA/Wa 1650/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2013 r., I SA/Wa 1650/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], zmienionej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie B., działka ewid. nr [...] w wysokości [...] zł oraz powiększającej w/w odszkodowanie o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę [...] zł, Prezydent Miasta B. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...].

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie decyzji obligującej do zapłaty odszkodowania – mimo fikcyjnego charakteru takiej zapłaty – będzie rodzić istotne konsekwencje dla budżetu gminy, a to ze względu na konieczność odprowadzenia podatku od towarów i usług. Kwota świadczenia byłaby bowiem znaczna i uszczupliłaby budżet, co w istotny sposób obniżyłoby możliwości realizacji zadań, niekorzystnie wpływając na zaspokojenie potrzeb wspólnoty samorządowej.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotem kontroli jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r. ustalającego odszkodowanie, które to rozstrzygnięcie korzysta z domniemania mocy obowiązującej (zasady trwałości decyzji ostatecznych – art. 16 Kpa). Za odmową zastosowania ochrony tymczasowej przemawia również fakt, że od decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r. nie zostało wniesione odwołanie (a tym samym i skarga do Sądu) oraz okoliczność, iż decyzja ta była już weryfikowana przez organy administracyjni publicznej. Ostatecznie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r., na postawie art. 155 Kpa, zmienił w/w decyzję z dnia [...] lutego 2012 r., lecz jedynie w zakresie terminu zapłaty odszkodowania (do [...] listopada 2012 r.). Rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2012 r. również nie zostało zaskarżone do Sądu. Tym samym, na etapie kontroli decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia z dnia [...] lutego 2012 r., Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu wydanej w postępowaniu zwykłym. Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał, że stosownej argumentacji przemawiającej za zastosowaniem ochrony tymczasowej wobec rozstrzygnięcia z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący nie zawarł w złożonym wniosku.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezydent Miasta B. W jego uzasadnieniu wskazał, iż pomimo fikcyjnego charakteru zapłaty odszkodowania w niniejszej sprawie powstałaby dla budżetu miasta konieczność zapłaty podatku od towarów i usług. Każde zobowiązanie finansowe stanowi dla gminy nie tylko uszczuplenie budżetu, lecz także zaburzenie płynności w realizowaniu zadań publicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia.

Należy na wstępie zauważyć, iż wstrzymanie wykonania może dotyczyć aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pojęciu sprawy, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. mieścić się będzie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jak również decyzje organów obu instancji, wydane w postępowaniu zwykłym, które będąc postępowaniem pierwotnym stanowiło jedynie jego przedłużenie lub powtórzenie (por. W. Ryms. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zagadnienia wybrane), Warszawa 2003, s. 60).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się także, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumenty zawarte w uzasadnieniu zażalenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wywołać znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie do zapłaty odszkodowania został zobowiązany Prezydent Miasta B. na rzecz Gminy B., w związku z czym gmina de facto miałaby zapłacić odszkodowanie sama sobie. Powyższa okoliczność nie przesądza jeszcze o bezzasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż wypłacenie pieniędzy wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia prowizji bankowej oraz obowiązkiem zapłaty na rzecz organów skarbowych 23% podatku VAT. Biorąc pod uwagę wysokość odszkodowania tj. [...] zł, to należy zauważyć, iż konieczność zapłacenia przez gminę podatku od takiej kwoty mogłaby się wiązać z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych i utratą środków finansowych przeznaczonych na inne cele, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich niezrealizowania.

Wobec tego, w tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] ma usprawiedliwione podstawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 61 § 3 w związku z art. 197 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.