Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2526/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 ust. 3, art. 28,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia ... października 2011 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę;


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... listopada 2011 r. (data nadania) wniesionej przez M. M. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z ... października 2011 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr ... z ... lipca 2011 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia ... grudnia 2010 r. (data wpływu do organu) M. M. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. o umorzenie ...% zadłużenia wobec ZUS, rozłożenia reszty zadłużenia na ... raty oraz wstrzymanie egzekucji należności. W uzasadnieniu wskazał, iż ..., którą prowadzi nadal przynosi straty (na koniec 2010 r. to ok. ... zł straty), wnioskodawca po wypadku samochodowym przebywa na zwolnieniu lekarskim. W dniu ... grudnia 2010 r. urodziło mu się trzecie dziecko, żona nie pracuje, wnioskodawca sam utrzymuje rodzinę w związku z tym ich sytuacja finansowa jest bardzo trudna.

W dniu ... marca 2011 r. M. M. sprecyzował ww. wniosek wnosząc o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za ..., za okres od ... do ...., ubezpieczenie zdrowotne za okres od .... do ..., Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od ... do ... wraz z odsetkami za zwłokę. Następnie w dniu ... maja 2011 r. doprecyzował wniosek wnosząc o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od ... do ... .

Decyzją z dnia ... lipca 2011 r. nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie ... zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. M. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zobowiązany jest od dnia ... marca 2003 r. do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. W okresie wymienionym w sentencji decyzji obowiązek opłacania składek w ustawowym terminie i wysokości nie został wypełniony, zatem na koncie powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek w kwocie ... zł wraz z odsetkami w wysokości ... zł (na dzień ... grudnia 2010 r. ) oraz kosztami upomnienia w kwocie ... zł.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem organu I instancji, w przypadku wnioskującego nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a tym samym brak jest możliwości umorzenia przedmiotowych należności na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec wnioskującego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe, prowadzi on nadal pozarolniczą działalność gospodarczą oraz jest właścicielem samochodu osobowego o wartości około ... zł, nie było prowadzone postępowanie likwidacyjne, łączna wysokość nieopłaconych składek na dzień złożenia wniosku wynosi ... zł, nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne ani przez Naczelnika Urzędu Skarbowego ani przez Komornika Sądowego, w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne.

Ponadto organ wskazał, iż w sytuacji wnioskującego nie stwierdzono również przesłanek uzasadniających umorzenie z uwagi na indywidualną sytuację dłużnika, o których mowa w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Organ wyjaśnił, iż nie było możliwe ustalenie faktycznej sytuacji finansowej wnioskującego, gdyż nie dostarczył on dokumentów określających wysokość kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, czyli kopii rachunków za energię elektryczną i gaz oraz opłatę za czynsz z potwierdzeniem wpłat, jak również nie udokumentował posiadanych innych zobowiązań cywilnoprawnych oraz publicznoprawnych. W ocenie organu, dokonanej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w sytuacji wnioskującego można mówić o znacznym utrudnieniu w zaspakajaniu potrzeb rodziny w przypadku uregulowania zobowiązań publicznych wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednakże norma zawarta w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. uprawnia Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uznaniowego wyrażania zgody na umorzenie należności z tytułu składek. Nie oznacza to pełnej dowolności przy rozstrzyganiu wniosku, bowiem wydając decyzję w przedmiocie umorzenia Zakład powinien kierować się nie tylko nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych wynikającej z art. 2a u.s.u.s.

Zdaniem organu, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, umorzenie należności wymienionych w rozstrzygnięciu niniejszej decyzji stanowiłoby uprzywilejowanie wnioskodawcy w stosunku do tych płatników, którzy pomimo trudności terminowo wywiązują się ze swoich zobowiązań publicznych.

Pismem z dnia ... sierpnia 2011 r. M. M. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzupełnieniu wniosku z dnia ... września 2011 r. podał, iż pozostaje jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny i przedstawił zestawienie ponoszonych comiesięcznych kosztów w wysokości ... zł (wyżywienie – ... zł, środki czystości – ... zł, czynsz za mieszkanie – ... zł, 2 telefony mobilne – ... zł, telefon stacjonarny, Internet, TV – ... zł, paliwo do samochodu – ... zł, ubezpieczenie samochodu – ... zł, składka a. oraz ubezpieczenie zawodowe – ... zł, składka ZUS – ... zł, ubrania i buty – ... zł, bilety na komunikację miejską – ... zł, lekarstwa – ... zł, energia elektryczna – ... zł, książki, gazety, przybory szkolne – ... zł).

Decyzją z dnia ... października 2011 r. nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia ... lipca 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zaznaczył, iż ponowna analiza akt pozwoliła uznać, iż nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałyby umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przedstawione w sprawie dokumenty oraz materiał dowodowy zgromadzony z urzędu nie pozwalają stwierdzić, iż regulowanie obciążających wnioskodawcę, a wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązań publicznoprawnych będzie utrudnieniem w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb własnych i rodziny.

Organ ustalił, iż wnioskodawca zamieszkuje razem z rodziną w lokalu mieszkalnym nr ... przy ul. ... w W., rodzina (...) pozostaje na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy. Z pisma z dnia ... września 2011 r. wynika, że miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wynoszą około ... zł. Wnioskodawca jednak, poza pismem SMB ... o opłatach czynszowych (... zł ), nie dostarczył dokumentów potwierdzających wskazane wydatki, czym uniemożliwił dokonanie oceny aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz możliwości płatniczych. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej, która jak wynika z dostarczonych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz z pisma z dnia ... lutego 2011 r., od 2008 r. przynosi straty.

Organ wskazał jednak, iż każdy przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą na własny rachunek oraz na własne ryzyko, musi liczyć się z występującymi zmianami na rynku. Obowiązek opłacania składek wynika bezpośrednio z brzmienia art. 46 ust. 1 u.s.u.s. i bez znaczenia pozostają tu powody, dla których składki nie są opłacane oraz opłacanie składek nie jest uzależnione od wyniku finansowego prowadzonej działalności. Każdy przedsiębiorca, od momentu rozpoczęcia działalności do jej zakończenia powinien uwzględniać konieczność regulowania zobowiązań publicznoprawnych, między innymi obowiązany jest opłacać należne składki.

Ponadto organ podniósł, iż wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających posiadanie zobowiązań na łączną kwotę około ... zł z tytułu nieopłaconego czynszu za lokal, w którym mieści się K., nieopłaconego czynszu za mieszkanie, nieopłaconych składek a., pożyczek u osób fizycznych. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego z ... r. o wartości około ... zł. Odnosząc się do podnoszonych okoliczności związanych ze złym stanem zdrowia wnioskodawcy oraz złożonych do sprawy zaświadczeń lekarskich organ wyjaśnił, iż dokumenty medyczne, nie stwierdzają przeciwwskazań do pracy, a problemy zdrowotne mają jedynie charakter przejściowy, gdyż powstały na skutek obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym. Ponadto zdaniem organu, budzi wątpliwość prawdziwość przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji finansowej, skoro jako jedyny żywiciel rodziny, prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, która od 2008 r. przynosi straty, nie korzysta z pomocy opieki społecznej ani innych form pomocy, a pomimo to pokrywa miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego w wysokości... zł.

Organ podkreślił, iż instytucja umorzenia należności z tytułu składek winna mieć zastosowanie w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach uniemożliwiających wywiązywanie się z zobowiązań wobec Zakładu. Norma zawarta w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uprawnia do uznaniowego wyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek. Umorzenie jest odstępstwem od zasady powszechności opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w ustawowo określonych terminach i jako takie jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych - np. gdy ze względu na szczególne okoliczności jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązań wobec Zakładu.

Pismem z dnia ... listopada 2011 r. M. M. (zwany dalej: Skarżącym) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... października 2011 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

W uzasadnieniu skarżący podniósł iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla skarżącego oraz jego rodziny. Wykazał to składając oświadczenie o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania rodziny i k. ZUS błędnie ustalił stan faktyczny poprzez przyjęcie, iż wskazane koszty miesięczne utrzymania rodziny oraz k. w wysokości ... zł skarżący pokrywa z własnych środków. Skarżący podniósł, iż nie udzielił takiej informacji ZUS, a jedynie wskazał wysokość miesięcznych kosztów utrzymania, w ponoszeniu których pomaga mu rodzina i przyjaciele. Ponadto organ nie uwzględnił okoliczności, iż od roku 2008 działalność gospodarcza przynosi straty, skarżący miał ciężki wypadek samochodowy połączony z urazami czaszki, na co złożył zaświadczenia i zwolnienia lekarskie oraz że jest jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) dalej: u.s.u.s., nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 28 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w zacytowanym art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (przesłanki całkowitej nieściągalności należności) jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których należy uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Literalna wykładnia art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie pozostawia wątpliwości, że wymienione w tym przepisie okoliczności, jeżeli zaistnieją, samoistnie stanowią o całkowitej nieściągalności należności dłużnika. Okoliczności potwierdzające całkowitą nieściągalność nie podlegają zatem dodatkowej ocenie organów właściwych do umorzenia należności z tytułu składek lecz wiążą te organy w zakresie ustalenia całkowitej nieściągalności. Natomiast wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., daje możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia.

W ocenie Sądu prawidłowo zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zobowiązanie skarżącego z tytułu nieopłaconych składek wynosi ... zł, wobec skarżącego nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, a skarżący jest właścicielem samochodu osobowego oraz nadal prowadzi działalność gospodarczą. Z ww. względów nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności zadłużenia. Skarżący nie przedłożył natomiast żadnych innych dowodów, które mogłyby potwierdzać zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a stanowiących o całkowitej nieściągalności należności.

Z kolei, w myśl ust. 3a art. 28 u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o których mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się zatem sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. Niemniej jednak Sąd może badać czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, właściwie uzasadniając swoje stanowisko.

Kierując się powyższym - zdaniem Sądu – Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał, iż Skarżący nie wykazał, ażeby w stosunku do niego miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dowody zebrane z urzędu oraz dokumenty złożone przez stronę i podniesione przez nią okoliczności, istotne z punktu widzenia możliwości umorzenia należności na podstawie §3 powoływanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

W toku postępowania Skarżący przedłożył m.in. zaświadczenia lekarskie, odpisy zeznań podatkowych, zestawienie kosztów utrzymania rodziny i K. oraz zaświadczenie o wysokości czynszu za mieszkanie.

Uwzględniając powyższe organ orzekający zasadnie stwierdził, że wskazane okoliczności i przedłożone dokumenty w świetle opisanej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie uzasadniają umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym, gdyż ich wyegzekwowanie od skarżącego nie zagraża bytowi rodziny skarżącego i nie uzasadnia umorzenia zadłużenia w oparciu o wyżej omówione przepisy rozporządzenia.

Ponadto podkreślić także należy, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów, z których wynikałoby, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżący nie jest w stanie opłacić należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Mimo wzywania go przez organ Skarżący nie udzielił istotnych informacji dotyczących jego sytuacji materialnej np. posiadanych nieruchomości, nie złożył wyciągów z rachunków bankowych, danych dotyczących sytuacji materialnej małżonki z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, ograniczając się do podania danych które sam uznał za stosowne (wezwanie z dnia ... lutego 2011 r. k.18 – 20 akt administracyjnych, wezwanie z dnia ... sierpnia 2011 r., do którego dołączono druk oświadczenia o stanie rodzinnym i sytuacji materialnej – k.114 akt admin.).

Zwrócić również należy uwagę, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, iż jest przewlekle chory lub musi sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiłoby pozyskanie dochodu umożliwiającego utrzymanie rodziny. Skarżący jest człowiekiem w sile wieku, nadal pracuje (prowadzi działalność gospodarczą) i zarabia, zatem nie jest osobą niezdolną do pracy, czy mającą dolegliwości zdrowotne długotrwale ograniczające jego możliwości zarobkowe. Z dokumentów nie wynika również by Skarżący poniósł straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności.

Zatem słusznie organ uznał, że sama przejściowa, trudniejsza sytuacja w działalności gospodarczej oraz dłuższa choroba nie stanowią wystarczających przesłanek do umorzenia należności.

Podnieść w tym miejscu też należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.