Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1284/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3;  art. 100 ust. 1 i  art. 11;  art. 3 i  art. 39
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

J. S. [...] wnioskami złożonymi w dniu 3 stycznia 2011 r. wystąpiła do Burmistrza S. o przyznanie zasiłków celowych w łącznej kwocie [...],-zł, w tym: [...].

Na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2011 r. przez pracownika socjalnego, mimo iż wnioskodawczyni nie odbierała połączeń telefonicznych od pracowników socjalnych i pomimo wcześniejszego powiadomienia nie było jej w domu, ustalono, że J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada prawo własności do domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje, niemniej jednak jej warunki mieszkaniowe są trudne ze względu na brak bieżącej wody i prądu. Skarżąca nigdzie nie pracuje, albowiem posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...],-zł. Nadto wnioskodawczyni systematycznie korzysta z innych form wsparcia finansowego (zasiłek celowy, na [...]) świadczonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej.

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Burmistrza S. – rozpoznając powyższy wniosek – decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmówił przyznania zasiłku celowego w łącznej kwocie [...],-zł na miesiąc styczeń 2011 r. w tym : [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wykazał środki, jakimi dysponuje, powołał się na

art. 11 ust 2 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził brak jakiejkolwiek gotowości

do współpracy ze strony wnioskodawczyni (np. nieodbieranie telefonów). Ponadto wyjaśnił, iż decyzją nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznał skarżącej świadczenie pieniężne w wysokości [...],-zł oraz decyzją nr [...], z uwagi na okres zimowy, przyznał zasiłek celowy w kwocie [...],-zł na [...].

Od powyższej decyzji J. S. złożyła odwołanie. W obszernym jego uzasadnieniu opisała swoją sytuację życiową i wyjaśniła, że jest pozbawiona zasiłku stałego i innych świadczeń, zaś decyzja Kierownika MOPS całkowicie przekracza granice uznania administracyjnego i jest bezzasadna.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium obszernie omówiło, na tle przepisów o pomocy społecznej, zadania i istotę zasiłku celowego. Wskazało, że wysokość zasiłku celowego uzależniona jest od aktualnej sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, zasadności zgłoszonej potrzeby, a także od wysokości posiadanych środków i możliwości MOPS i wyjaśnił stronie jakimi kwotami dysponował w danym okresie.

Z ustaleń organu wynika, iż J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nigdzie nie pracuje, albowiem posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a jedynym źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w wysokości [...],-zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...],-zł. Ponadto skarżąca regularnie korzysta z innych form wsparcia finansowego, jak zasiłek celowy na [...], świadczonych przez Ośrodek z pomocy społecznej.

Kolegium wyjaśniło, iż stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009, Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć ma względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego aczkolwiek ma charakter uznaniowy, to nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4 powołanej ustawy, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił stronie podstawy wydania decyzji odmownej.

Kolegium wskazało, iż J. S. na styczeń 2011 r. złożyła wnioski z prośbą o udzielenie pomocy materialnej na łączną kwotę [...],-zł. W ocenie Kolegium żądanie zaspokojenia przez organ pierwszej instancji potrzeb na powyższą kwotę jest całkowicie bezzasadne, albowiem dokonując analizy możliwości finansowych Ośrodka na powyższy cel na miesiąc styczeń 2011 r. Kolegium stwierdziło, iż stanowią one kwotę [...],-zł na osobę/rodzinę. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż na miesiąc styczeń 2011 r. na zasiłki celowe fakultatywne dysponował kwotą [...],-zł miesięcznie dla średnio [...] rodzin, podczas gdy załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz własnymi środkami.

Nadto Kolegium podniosło, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż pracownik socjalny kilkakrotnie usiłował przeprowadzić aktualizację wywiadu środowiskowego z J. S., niemniej jednak spotykał się z odmową ze strony odwołującej. Z treści przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W ocenie Kolegium uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie zdeterminowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi, bowiem nie może dać więcej, niż posiada.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu i twierdząc, że została rażąco przekroczona granica uznania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca obszernie opisuje swoją trudną sytuację życiową, zarzucając pracownikom MOPS świadome działanie na jej szkodę i dowolne rozdawanie świadczeń bez uwzględnienia jej trudnej sytuacji zdrowotno-bytowej przy przyznawaniu zasiłków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. skarżąca zgłosiła do protokołu rozprawy wniosek o przeprowadzenie dowodu w postaci zażądania dokumentacji od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. pozwalającej na ustalenie osób korzystających z pomocy społecznej i ile z tych osób ma orzeczony stopień niepełnosprawności i jaki. Ponadto wniosła o zażądanie informacji od Rady Miasta S. jakie kwoty i na jakie cele w stosunku rocznym przeznaczone są na pomoc społeczną oraz jakie są programy pomocowe, unijne, rządowe i własne i jaką pomoc otrzymuje MOPS w S. z organizacji pozarządowych i charytatywnych. Jednakże Sąd nie uwzględnił zgłoszonych na rozprawie wniosków o zwrócenie się do organów o przedłożenie żądanych dokumentów i informacji, i przystąpił do rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Rozważania jednak zacząć należy od kwestii proceduralnej, a mianowicie wniosków skarżącej zgłoszonych na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r., których Sąd nie uwzględnił, bowiem wnioski te nie stanowią dowodów uzupełniających z dokumentów, o których mowa w treści art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270). Ponadto co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który – na podstawie art. 133 § 1 powyższej ustawy – kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt administracyjny. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 powołanej ustawy, z którego wynika, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu jedynie z dokumentów i to wyłącznie wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego, co należy rozumieć jako konieczność odroczenia rozprawy. W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 2005 r., FSK 2282/04 (Lex nr 173165), w którym stwierdził, że przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, jest niedopuszczalne. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa do poczynionych ustaleń. Z powyższych rozważań wynika zatem, że sąd administracyjny nie ma obowiązku prowadzenia dowodów, bowiem strona obowiązana jest naprowadzać dowody w postępowaniu administracyjnym. Ponadto w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, bowiem zebrany w sprawie materiał jest dostateczny do jej rozstrzygnięcia, a Sąd nie ma obowiązku zbierania dalszych dowodów z urzędu (zob. wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r., II OSK 782/10, Lex nr 992632).

Dyspozycja art. 106 § 3 powołanej ustawy nie daje więc podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji, jak również przepis ten nie jest instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyroki NSA: z dnia 6 października 2009 r., II FSK 615/08, Lex nr 533874 i z dnia 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08, Lex nr 558886).

Wyjaśnić również należy, że w świetle art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych i niedopuszczalne jest w szczególności podawanie do publicznej wiadomości nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia, jak również zakresu orzeczonego stopnia niepełnosprawności, czego domagała się skarżąca w odwołaniu i na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r.

Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosków skarżącej zgłoszonych na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. – o zażądanie od organów dokumentacji pozwalającej na ustalenie osób korzystających z pomocy społecznej i ile z tych osób ma orzeczony stopień niepełnosprawności i jaki oraz zażądanie informacji jakie kwoty i na jakie cele w stosunku rocznym przeznaczone są na pomoc społeczną oraz jakie są programy pomocowe, unijne, rządowe i własne i jaką pomoc otrzymuje MOPS w Sulejówku z organizacji pozarządowych i charytatywnych – bowiem wspomniany art.106 § 3 wyklucza prowadzenie dowodu z powyższych dokumentów i informacji.

Oceniając sprawę co do jej istoty, Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną.

Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 powyższej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że chociaż decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, to nie może być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4 i art. 4 powołanej ustawy, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Celem pomocy społecznej nie jest natomiast stałe dostarczanie środków utrzymania i zastępowanie osobistej aktywności osób w tym zakresie. Pomoc pochodząca ze środków publicznych winna być przeznaczana na przezwyciężanie trudnej sytuacji życiowej, związanej, np. z bezrobociem i koniecznością poszukiwania pracy czy z orzeczonymi przeciwwskazaniami do wykonywania określonego rodzaju pracy w związku z ustalonym stopniem niepełnosprawności, a nie polegać na stałym zapewnianiu środków utrzymania. W wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt SK 15/01 (OTK 2001, nr 8, poz. 252), Trybunał Konstytucyjny wskazał, że pomoc społeczna ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy. Podkreślić nadto należy, iż zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w powołanym art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a z przepisu tego nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie w nim przewidzianej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Winien on uwzględnić sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres stale udzielanej mu ze środków publicznych pomocy. Wyjaśnić bowiem należy, że uniemożliwienie organowi przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oznacza brak współdziałania świadczeniobiorcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu własnej trudnej sytuacji życiowej w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i skutkuje wydaniem decyzji odmownej [zob. wyroki NSA: z dnia 23 września 2008 r., I OSK 1513/07 (Lex nr 489092) i z dnia 2 października 2008 r., I OSK 37/08 (Lex nr 510466)], a jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżąca do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie podjęła żadnych czynności, które umożliwiłyby organowi przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania. Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania wynikającego w powyższego przepisu art. 11 jest na tyle istotne, że w przeciwnym wypadku pomoc ograniczać się będzie do prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych (Komentarz do art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, [w:] I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej).

Stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie nie miał on obowiązku przyznania skarżącej zasiłku celowego na miesiąc styczeń 2011 r. w łącznej kwocie [...],-zł, nie narusza prawa. Organ zasadnie wskazał, iż okoliczność posiadania ograniczonych środków publicznych na pokrycie potrzeb pomocy społecznej czyni koniecznym takie nimi gospodarowanie, które umożliwi udzielenie takiej pomocy wszystkim uprawnionym. Ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej niewątpliwie, co wynika z treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, determinują treść rozstrzygnięcia. Zważyć także należy, że organ pomocy społecznej zaspokaja potrzeby również innych osób. Wobec tego nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie wszystkich oczekiwań, również nie każde żądanie skarżącej może być zaspokojone przez organ, tym bardziej, że skarżąca objęta jest stałą pomocą w różnych formach. Zatem organ nie może koncentrować się na zaspokojeniu wszystkich zgłoszonych przez skarżącą potrzeb, z pokrzywdzeniem innych osób potrzebujących koniecznego wsparcia finansowego.

W tym miejscu wyjaśnienia również wymaga, iż żadne przepisy nie zobowiązują organu przy rozstrzyganiu jednostkowej sprawy z zakresu prawa pomocy do udowadniania kosztów związanych ze swoją działalnością. Kontrola decyzji uznaniowych jest przeprowadzana pod względem ich zgodności z prawem poprzez zbadanie czy uznanie było w ogóle dopuszczalne oraz czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji, jak również czy prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy. W sprawach z zakresu pomocy społecznej rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, sformułowane jako kryteria ustawowe wynikające z powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego, byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę.

Za prawidłowym rozstrzygnięciem organu przemawia również fakt regularnego korzystania przez skarżącą od maja 2004 r. z pomocy Ośrodka przyznawanej skarżącej w formie zasiłków celowych, a także zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Także po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji pomoc skarżącej jest w dalszym ciągu udzielana, bowiem odpowiednio decyzjami z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...],-zł na miesiąc styczeń na [...] oraz [...] w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 stycznia 2011 r. w wysokości [...],-zł. Zatem również zakres uzyskiwanej przez skarżącą pomocy i systematyczność świadczeń z pomocy społecznej również przemawia za odmową przyznania wnioskowanej pomocy.

Fakt, iż otrzymywane świadczenia nie wystarczają na pokrycie wszystkich potrzeb skarżącej, nie stwarza po stronie organu obowiązku uwzględnienia wszystkich wniosków skarżącej, bowiem świadczenia z pomocy społecznej mają charakterem subsydiarny. Skarżąca nie pracuje z uwagi na stan zdrowia. Jest osobą posiadającą do dnia 31 maja 2012 r. orzeczenie o niepełnosprawności, nie jest to zatem niepełnosprawność trwała wykluczająca możliwość zatrudnienia i ograniczająca zdolność do samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu, po długim okresie pozostawania bez pracy i korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, skarżąca winna wykazać aktywność w poszukiwaniu źródeł dochodów i nie może ograniczać się do roszczeniowej postawy wobec instytucji opieki społecznej, żądając dostarczania jej środków utrzymania. W ocenie Sądu roszczenia skarżącej wynikają z jej przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się jednak zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca objęta jest systematycznie udzielaną pomocą społeczną. Tymczasem zadaniem pomocy społecznej nie jest przejęcie osób korzystających z pomocy na całkowite utrzymanie gminy.

Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż ustawa o pomocy społecznej zakłada udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby trudności materialnych i życiowych, a nie obowiązek zaspokajania w pełni oczekiwanych przez te osoby potrzeb i obowiązek ponoszenia pełnych kosztów utrzymania tych osób wraz z realizacją ciążących na nich obciążeń finansowych. Osoby korzystające z pomocy winny bowiem przede wszystkim we własnym zakresie czynić starania w celu zapewnienia sobie bytu. Osoba efektywnie poszukująca pracy winna znać i mieć na względzie posiadane wykształcenie oraz kwalifikacje i odpowiednio do nich poszukiwać zatrudnienia. Chociaż bezrobocie czy orzeczony stopień niepełnosprawności jest jedną z przesłanek uprawniających do ubiegania się o pomoc społeczną, nie stanowi jednak, podobnie jak i pozostałe przesłanki, podstawy do żądania zaspokojenia wszystkich życiowych potrzeb, a ośrodki pomocy społecznej mogą udzielać wsparcia tylko w takim zakresie, na jaki pozwalają im posiadane środki finansowe i potrzeby innych osób znajdujących się pod ich opieką.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organy prawidłowo wyważyły interes społeczny i słuszny interes obywateli wypływający z treści art. 7 kpa i w sposób zgodny z art. 107 § 3 kpa przedstawiły swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Kolegium w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazało fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i oceny tej dokonały prawidłowo uznając, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2011 r. Motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco wyjaśnione zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji, co oznacza, że decyzjom tym nie można postawić zarzutu naruszenia prawa ani przekroczenia granic uznania administracyjnego, bowiem ograniczoną wysokość środków budżetowych pozostających w dyspozycji organu w 2011 r., należy uznać za wiarygodną, albowiem faktem powszechnie znanym jest, iż świadczenia są rozdzielane przy powszechnie znanym niedoborze środków, a w myśl art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. Ponadto na akceptację takiego stanowiska organu ma również wpływ fakt, że zarówno w przeszłości, jak i obecnie skarżąca korzystała i nadal regularnie korzysta z różnych form pomocy społecznej, co wynika z materiału aktowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).