Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2216/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 157 par. 3, art. 32, art. 30 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. reprezentowanej przez kuratora na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2010 r. nr [...],[...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2216/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2010r. Minister Gospodarki odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r. w części dotyczącej "Z." sp. z o.o. w S.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009r. adw. J. F. wystąpił w imieniu spółki Z. sp. z o.o., reprezentowanej przez kuratora J. P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r. w części dotyczącej "Z." sp. z o.o. w S. Organ stwierdził, że przedłożone uprzednio pełnomocnictwo dla adw. J. F. nie upoważnia wymienionego do występowania w imieniu spółki. Pismem z dnia [...] marca 2010r. wezwano pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa, w odpowiedzi adwokat przedłożył pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2009r. udzielone przez kuratora przedmiotowej spółki J. P., upoważniające go do zastępstwa w sprawie stwierdzenia nieważności Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r.

Organ podniósł, że wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności może skutecznie domagać się jedynie strona w rozumieniu art. 28 kpa. Taki interes posiada właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, którym w tym wypadku była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Osoba prawna może być reprezentowana jedynie przez powołane zgodnie z przepisami organy tj. zarząd. Gdy spółka nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku powołanych organów, Sąd w trybie art. 42 kc ustanawia dla niej kuratora. Tym samym spółka tak reprezentowana może skutecznie wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizujących mienie, które stanowiło jej własność w dacie nacjonalizacji.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w R. [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. ustanowił dla omawianej spółki kuratora w osobie J. P. i upoważnił "do prowadzenia postępowań reprywatyzacyjnych oraz podjęcia czynności mających na celu dokonanie wyboru statutowych władz spółki". Dokonując oceny zakresu umocowania kuratora ustanowionego w trybie art. 42 kc należy ponadto mieć na uwadze treść postanowienia sądu o ustanowieniu kuratora. Ustanowiony wskazanym orzeczeniem Sądu Rejonowego w R. kurator J. P. upoważniony jest do prowadzenia w imieniu spółki postępowań reprywatyzacyjnych oraz podjęcia czynności mających na celu dokonanie wyboru statutowych władz spółki. Wskazane czynności jako mieszczące się w granicach jego umocowania wywołują skutek bezpośredni dla przedmiotowej spółki.

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej złożył adwokat J. F. Podnosząc, że jest legitymowany do występowania w imieniu spółki, złożył pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2009r. udzielone przez kuratora J. P. Niewątpliwie kurator został upoważniony do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, nie ma jednak uprawnień do przenoszenia przysługujących mu uprawnień na rzecz innych osób. Tym samym udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania spółki wykracza poza granice umocowania, a w konsekwencji nie pociąga skutków bezpośrednio dla reprezentowanego.

W konsekwencji, zdaniem organu, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r. nie został skutecznie złożony przez prawidłowo reprezentowaną spółkę, lecz pochodzi od osoby nieuprawnionej, która nie legitymuje się interesem prawnym. Wobec stwierdzenia przez organ, że osoba składająca wniosek taki nie wykazała istnienia interesu prawnego po swojej stronie, koniecznym jest wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Wniosek o stwierdzenie nieważności nie został bowiem złożony przez przedmiotową spółkę, jak również w imieniu tej spółki.

Od powyższej decyzji zostały złożone dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy: jeden przez Z. sp. z o.o. reprezentowane przez kuratora J. P. oraz drugi przez Z. sp. z o.o. reprezentowane przez kuratora J. P. zastąpionego przez adwokata J. F.

Rozpoznając pierwszy z wniosków Minister Gospodarki wydał w dniu [...] października 2010r. (L.dz. [...]) decyzję, którą umorzył postępowanie odwoławcze w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 kpa, natomiast co do drugiego wydał w tym samym dniu tj. [...] października 2010r. (L.dz. [...]) odrębną decyzję, którą utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu podniósł, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009r. adw. J. F. wystąpił w imieniu spółki Z. sp. z o.o. reprezentowanej przez kuratora J. P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r. w części dotyczącej "Z." sp. z o.o. w S.. W powyższym wniosku wskazano, że pełnomocnik występuje w imieniu spółki reprezentowanej przez kuratora J. P. Organ stwierdził, że przedłożone uprzednio pełnomocnictwo dla adw. J. F. nie upoważnia wymienionego do występowania w imieniu spółki. Pismem z dnia [...] marca 2010r. wezwano pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa, w odpowiedzi adwokat przedłożył pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2009r. udzielone przez kuratora przedmiotowej spółki J. P. upoważniające go do zastępstwa w sprawie stwierdzenia nieważności Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r.

Dalej organ powtórzył, że wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności może skutecznie domagać się jedynie strona w rozumieniu art. 28 kpa. Taki interes posiada właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, którym w tym wypadku była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Osoba prawna może być reprezentowana jedynie przez powołane organy. Do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania powołany jest zarząd. W sytuacji, gdy spółka nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych organów, sąd ustanawia dla niej w trybie art. 42 kc kuratora, który powinien postarać się o niezwłoczne powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w R. [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. ustanowił dla omawianej spółki kuratora w osobie J. P. i upoważnił do "do prowadzenia postępowań reprywatyzacyjnych oraz podjęcia czynności mających na celu dokonanie wyboru statutowych władz spółki". Ustanowiony sądownie kurator jest przedstawicielem ustawowym spółki. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela i w zakresie jego umocowania powoduje powstanie praw lub obowiązków bezpośrednio po stronie reprezentowanego. Zakres umocowania kuratora wynika z ustawy, jest ściśle określony i ogranicza się do czynności mających na celu sanację osoby prawnej.

Dokonując oceny zakresu umocowania kuratora ustanowionego w trybie art. 42 kc należy wziąć pod uwagę także treść postanowienia sądu. Ustanowionemu w sprawie J. P. powierzono także prowadzenie w imieniu spółki postępowań reprywatyzacyjnych. Abstrahując od oceny tak określonego zakresu uprawnień należy podnieść, że wyłącznie tak wskazane czynności jako mieszczące się w granicach jego umocowania , wywołują skutek bezpośrednio dla spółki.

W ocenie Ministra ustanowienie przez kuratora spółki pełnomocnika wykraczało poza zakres umocowania i nie mogło wywoływać skutku prawnego bezpośrednio dla reprezentowanej spółki. W zakresie umocowania kuratora nie mieści się przenoszenie ściśle określonych w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2007r. przysługujących mu uprawnień na inne osoby.

W myśl art. 106 kc pełnomocnik może ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z treści pełnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Powyższy przepis zgodnie z art. 109 kc stosuje się odpowiednio do przedstawiciela ustawowego wyłącznie w wypadku, gdy oświadczenie woli ma być złożone temu przedstawicielowi. A contrario ustanowienie przez przedstawiciela ustawowego pełnomocnika nie jest możliwe w przypadku przedstawicielstwa czynnego. Taka interpretacja prowadzi do wniosku, że przedstawiciel ustawowy nie może ustanowić pełnomocnika. Za wyjątkiem przedstawicielstwa ustawowego biernego. Istnieją jednak wyjątki i takowym jest art. 43 p.p.s.a., analogicznie art. 86 kpc.

Nietrafiony jest także zarzut naruszenia art. 32 kpa bowiem dotyczy on wyłącznie uprawnienia strony, nie zaś przedstawiciela ustawowego. Kpa nie przewiduje, w przeciwieństwie do p.p.s.a. możliwości działania przedstawiciela ustawowego przez pełnomocnika, stąd należy sięgnąć do ogólnej zasady wyrażonej na gruncie prawa cywilnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. organ podkreśla, że przedmiotem postępowania sądowego zakończonego poprzez wydanie przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 2 października 2009r. (sygn. akt IV SAB/Wa 99/09) było rozpatrzenie skargi na bezczynność Ministra Gospodarki, natomiast obecnie toczy się postępowanie już merytoryczne, w sprawie wydania decyzji. W postępowaniu o bezczynność Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności, lecz rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności. Tym samym nie można mówić o związaniu oceną prawną wyrażoną w wyroku dotyczącym innej sprawy.

Dalej organ wywodzi, że kurator J. P. poprzez udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przekroczył granice swojego umocowania i czynność złożenia wniosku nie wywołała skutków bezpośrednio dla Spółki. Z wnioskiem wystąpił podmiot, który nie posiada interesu prawnego do żądania oceny legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego, stąd konieczna była odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 157 § 3 kpa.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Sądu administracyjnego spółka Z. sp. z o.o. reprezentowana przez kuratora J. P., zastąpionego przez pełnomocnika adwokata J. F.

Podniosła, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego:

• Art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż czynność udzielenia pełnomocnictwa przez kuratora została dokonana z przekroczeniem umocowania, a konsekwencji, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy może zakończyć się decyzją utrzymującą w mocy poprzednią decyzję z dnia [...] maja 2010r.,

• Art. 32 kpa w zw. z art. 95 § 1 i 2 kc poprzez bezzasadne przyjęcie, że postanowienie Sądu Rejonowego w R. [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. nie upoważnia kuratora sądowego J. P. do dokonania czynności prawnej udzielenia pełnomocnictwa, a w konsekwencji tenże kurator udzielając pełnomocnictwa adwokatowi, przekroczył granice swojego umocowania,

• Art. 30 § 3 kpa poprzez przyjęcie, że ustanowiony przez sąd kurator (przedstawiciel spółki) nie jest upoważniony do udzielenia pełnomocnictwa w związku z podejmowanymi przez niego czynnościami w postępowaniu administracyjnym,

• Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie jednoznacznej oceny, jaką w niniejszej sprawie wyraził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 października 2009r. (sygn. akt IV SAB/Wa 99/09),

• Art. 6 kpa, art. 7 kpa i art. 8kpa poprzez nieuzasadnione zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy,

• Art. 32 kpa w zw. z art. 95 kc poprzez błędną ich wykładnię prowadzącą do pozbawienia spółki możliwości złożenia skargi kasacyjnej.

W konsekwencji skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2010r.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ pominął całkowicie stanowisko, wyrażone w niniejszej sprawie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 października 2009r. (sygn. akt IV SAB/Wa 99/09), w którym Sąd jednoznacznie potwierdził, że J. P. jako kurator sądowy jest w pełni uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Dalej skarga twierdzi, że organ osoby prawnej lub innej organizacji może działać we wszystkich sprawach tej osoby lub organizacji. W ocenie skarżącego nie istnieją przesłanki do ograniczenia kuratora w udzielaniu pełnomocnictwa, zwłaszcza gdy udzielane jest aby lepiej chronić interesy mocodawcy. Nadto udzielenie pełnomocnictwa nie pozbawia strony osobistego udziału w postępowaniu i nie wiąże się z przeniesieniem uprawnień. Instytucja pełnomocnika jako taka występuje w postępowaniu administracyjnym, a dopuszczalność działania przez pełnomocnika doznaje wyjątków tylko w przypadku wymogu osobistego działania strony ze względu na charakter czynności.

Minister niesłusznie przyjmuje, że spółka nie była reprezentowana zgodnie z przepisami prawa, a w konsekwencji jakoby nie mogła skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności. Wątpliwość organu zrodzona została przez niesłusznie zacieśnioną interpretację postanowienia sądu w przedmiocie ustanowienia kuratora. Nieuprawnionym jest uzależnienie dopuszczalności ustanowienia pełnomocnika od określenia takiego uprawnienia expressis verbis w sentencji orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą stronę.

Przede wszystkim niniejsza sprawa powiązana jest ze sprawą rozpoznawaną przez tutejszy Sąd na rozprawie w tym samym dniu, pod sygn. akt IV SA/Wa 2252/10). Obydwie bowiem skargi dotyczącą dwóch różnych formalnie decyzji administracyjnych, które jednak zostały wydane wskutek rozpatrzenia dwóch wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionych od tej samej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2010r. Ponadto podmioty, które owe wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy składały to w istocie jedna i ta sama spółka tj. Z. sp. z o.o, reprezentowana tutaj przez ustanowionego przez sąd kuratora J. P., zastępowanego przez adwokata. Zapewne, ale pozostawać to może jedynie w sferze domysłów, takie dwa wnioski zostały złożone przez spółkę z ostrożności procesowej, aby któryś z nich został merytorycznie rozpatrzony. W normalnym toku instancji złożenie dwóch wniosków przez ten sam podmiot powinno skutkować rozpatrzeniem przez organ jednego środka odwoławczego, a dwa pisma procesowe winny być potraktowane łącznie jako jeden wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Tutaj, ze względu na motywy organu przedłożone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2010r. nie wydaje się, aby organ postąpił na tyle wadliwie wydając dwa rozstrzygnięcia, aby skutkować to mogło stwierdzeniem nieważności zaskarżonej lub obydwu ( druga sprawa sądowa o sygn. akt IV SA/Wa 2252/10) zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, Sąd doszedł do wniosku, że organ naruszył art. 157 § 3 kpa, odmawiając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr [...] z dnia [...] października 1949r. w części dotyczącej "Z." sp. z o.o. w S. Naruszenie owo było skutkiem wadliwego rozumienia zarówno postanowienia sądu o ustanowieniu kuratora dla spółki "Z." sp. z o.o., jak również nieprawidłowej wykładni przepisów regulujących kwestię ustanawiania pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym. Błędne rozumowanie organu na tych dwóch płaszczyznach doprowadziło do sytuacji, kiedy organ rozważał istnienie interesu prawnego po stronie pełnomocnika profesjonalnego opisanego z imienia i nazwiska jako osoby fizycznej, który w imieniu spółki złożył wniosek, zamiast po stronie zainteresowanej spółki. I doszedł do wniosku, czego nie kwestionuje jak się wydaje nawet sam skarżący, że ów pełnomocnik będący adwokatem takowego interesu prawnego w inicjowaniu tego konkretnego postępowania nieważnościowego – nie ma. I gdyby taka była intencja wniosku o stwierdzenie nieważności, że wnioskodawcą jest J. F. jako osoba fizyczna, wówczas rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki należałoby uznać za zgodne z przepisami prawa.

Tymczasem z wnioskiem wystąpiła spółka Z. sp. z o.o. jako osoba prawna, z braku jednak powołanych organów nie mogąca działać tak jak działają zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Otóż stosownie do art. 30 § 3 kpa strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Zasady reprezentowania osób prawnych są określone w art. 38 kc przez odesłanie do ustawy i ustanowionego na jej podstawie statutu. Przepis ten stanowi, że osoba prawna działa przez swoje organy. Dla ustalenia zasad przedstawicielstwa osób prawnych należy sięgnąć do przepisów ustawowych regulujących funkcjonowanie danych osób prawnych. W wypadku spółek będą to przepisy ksh. Powołany kodeks przewiduje dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jako organ m. in. zarząd, który prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Tym samym osoba prawna, jaką jest sp. z o.o. działa poprzez ustawowego przedstawiciela jakim jest zarząd. Dopiero, gdy wystąpi z różnych przyczyn brak tych organów tj. w tym wypadku osób będących członkami zarządu, w imieniu spółki działa ustanowiony przez sąd kurator. Kurator w pewnym zakresie wchodzi w uprawnienia zarządu, ale zakres ten jest bardzo wąski i wynika z brzmienia art. 42 § 2 kc. tzn. kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Przy czym, jak wynika z art. 604 kpc, w zaświadczeniu dla kuratora sąd określa zakres jego uprawnień. W tym zakresie kurator odgrywa funkcję usługową i przejściową, której celem jest doprowadzenie do sytuacji, kiedy spółka odzyskuje możliwość normalnego funkcjonowania lub też ulega likwidacji. Tym nie mniej, niezależnie, czy w imieniu spółki działa zarząd, czy też kurator, zawsze spółka jako osoba prawna występuje w obrocie prawnym.

Oznacza to, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego wystąpiła spółka, a nie kurator ustanowiony w trybie art. 42 kc, a tym bardziej adwokat ustanowiony przez kuratora. Jeśli zatem organ miał wątpliwości co do sposobu reprezentacji spółki, ewentualnie jaki podmiot wnosi o wszczęcie postępowania, mając na uwadze zasadę wyrażoną w art. 9 kpa, winien zwrócić się do wnioskodawcy o sprecyzowanie kto składa podanie, a nie w sposób dowolny przyjmować, że jest nim adwokat jako prywatna osoba fizyczna.

Powracając do błędnego rozumienia przez organ postanowienia Sądu Rejonowego w R. [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. należy podnieść, że orzeczenie owo jedynie określiło zakres czynności kuratora, nie wskazało natomiast jak procesowo winien zachować się kurator tj. w jaki sposób realizować te czynności. Było to zresztą zbędne, bowiem kuratora obejmują wszelkie reżimy, które odnosiłyby się do spółki, gdyby reprezentował ją zarząd. Tym samym nie było potrzeby, aby w postanowieniu zostało zawarte uprawnienie kuratora do udzielenia pełnomocnictwa procesowego profesjonalnemu pełnomocnikowi, co zarzucał organ w zaskarżonej decyzji. Takie uprawnienie wynika z ogólnych przepisów procesowych, a mianowicie stosownie do art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego udziału. Wobec powyższego, ponieważ stroną postępowania była spółka, nie zaś jak próbował dowodzić organ - J. F. jako osoba fizyczna, reprezentowana przez kuratora, mogła ona działać przez pełnomocnika. Swoboda w możliwości ustanowienia pełnomocnika i w wyborze tego pełnomocnika należała do strony, a kurator jedynie dokonał czynności udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Wyłącznie mógł tej czynności dokonać kurator, bowiem zarząd nie działał.

Rozważania organu co do interpretacji art. 95 kc, art. 106 kc i art. 109 kc dotyczą instytucji pełnomocnictwa materialnego, tymczasem reprezentowanie spółki w postępowaniu administracyjnym należy do sfery procesowej. Znajdą one zastosowanie posiłkowo wówczas, gdy przepisy proceduralne nie będą zawierały regulacji. Ponadto niektóre z nich w ogóle nie dotyczą sytuacji omawianej, jak art. 106 kc.

W ocenie Sądu, wystarczające do wykładni możliwości występowania pełnomocnika w sprawie, gdy stroną jest osoba prawna reprezentowania przez kuratora, nie zaś przez zarząd, są przepisy znajdujące się w kpa oraz oczywiście w art. 42 kc.

Skutkiem nieprawidłowego zastosowania przepisów kodeksu cywilnego, jak również nie zastosowania przepisów kpa, organ doszedł do wadliwej konkluzji, że wnioskodawcą jest J. F. i z tego powodu odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego. W ocenie Sądu wnioskodawcą cały czas pozostaje spółka i organ winien rozważać interes prawny tego podmiotu w żądaniu nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. Ponieważ nie działa zarząd tej spółki, reprezentuje ją wyznaczony przez Sąd kurator, który jest uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa tzw. procesowego w oparciu o przepisy kpa.

Obecnie zatem organ rozpatrzy wniosek spółki jako osoby prawnej o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego zgodnie z intencją wyrażoną we wniosku, jednakże weźmie także pod uwagę, że uprawnienie kuratora do działania w imieniu tej spółki wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w R. [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. ustanawiającego dla omawianej spółki kuratora w osobie J. P. Wprawdzie postanowienie to stosownie do art. 365 § 1 kpc wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz organy administracji publicznej, jednakże – zdaniem Sądu – istnieją wątpliwości co do zgodności tego orzeczenia z przepisami prawa.

Mianowicie zakres upoważnienia wskazany w postanowieniu narusza art. 42 § 2 kc. Przepis ten wyraźnie stanowi, że kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Rolą zatem tego kuratora jest doprowadzenie do normalnego działania spółki, a jeśli okaże się to niemożliwe - do likwidacji spółki. Natomiast ze znajdującego się w aktach postanowienia Sądu Rejonowego w R. [...] wynika, że kurator został upoważniony przez sąd również do prowadzenia postępowań reprywatyzacyjnych. Taki zakres umocowania kuratora powinien być wyjaśniony przez podjęcie stosownych działań takich jak np. uzyskanie wykładni tegoż orzeczenia lub nawet podjęcie działań w celu zbadania zgodności z prawem takiego wątpliwego rozstrzygnięcia.

Z tych względów rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności złożonego przez spółkę winno zostać poprzedzone działaniami wstępnymi zmierzającymi do wyjaśnienia istoty umocowania kuratora do reprezentowania spółki wynikającego z przytaczanego postanowienia Sądu Rejonowego w R. Jeżeli tak określony zakres uprawnień J. P. znajduje uzasadnienie w normie art. 42 § 2 kc, będzie on uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania spółki w niniejszym postępowaniu. W innym wypadku wniosek o stwierdzenie nieważności złożony przez spółkę będzie dotknięty brakami formalnymi.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 wskazanej ustawy.