Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 496/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 70 § 1, § 3, art. 121, art. 187, art. 191, art. 233 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. J. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2000 - 2006 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r. M. J. wystąpiła do organu podatkowego pierwszej instancji o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości podając we wniosku, że zaległość powstała na skutek trudnej sytuacji firmy prowadzonej przez męża, J. J.. Z chwilą ogłoszenia upadłości majątek firmy podzielony został przez sąd. W toku postępowania upadłościowego komornik zwrócił się do niej o uregulowanie zaległości bankowych, które poręczyła mężowi. W tym czasie wnioskodawczyni utrzymywała się z renty, która była w całości przeznaczana na życie. W związku z niemożnością spłaty długu, komornik ogłosił licytację i zbył jej udział w nieruchomościach. Obecnie z uwagi na pogarszający się stan zdrowia męża nie jest w stanie regulować zaległości, toteż wniosła o ich umorzenie.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2000 - 2006. Organ uznał, że zaległości powstały na skutek działania męża wnioskodawczyni, który prowadził działalność gospodarczą we wskazanym okresie, mimo stale narastających zaległości podatkowych. Aktualnie małżonkowie J. mieszkają w domu należącym do firmy, której właścicielem jest ich syn. Wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i ponoszą koszty utrzymania mieszkania wynoszące około 700 zł miesięcznie, zaś mąż ponosi dodatkowo koszty leczenia. Źródło dochodu wnioskodawczyni i jej męża stanowią renta inwalidzka w kwocie [...] zł oraz emerytura w kwocie [...] zł. Odnosząc się do przesłanek umorzenia zaległości podatkowych unormowanych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, to jest ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego, organ podatkowy wskazywał, że należy postrzegać je przez pryzmat wyjątkowości i nadzwyczajnego charakteru sytuacji podatnika podyktowanej zdarzeniami nagłymi i nieprzewidywalnymi, na które nie ma on wpływu i które niezależne są od sposobu jego postępowania. Organ pierwszej instancji podnosił, że sytuacja wnioskodawczyni nie należy do wyjątkowych i nie odbiega w znaczący sposób od trudnych sytuacji innych podatników, uiszczających zobowiązania podatkowe w sposób terminowy. Nie negując zatem, że sytuacja materialna i zdrowotna rodziny jest trudna organ pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do umorzenia zaległości podatkowych.

W odwołaniu M. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W jej ocenie organ pierwszej instancji w sposób "niepełny i powierzchowny" zastosował przepis art. 67a Ordynacji podatkowej, nie poczynił wobec niej żadnych ustaleń opierając się jedynie na ustaleniach dotyczących jej męża, mimo że w sprawie występują jako dwa odrębne podmioty. Określając znamiona przesłanek warunkujących udzielenie ulgi, organ pierwszej instancji ograniczył ich zakres pojęciowy do następstw zdarzeń losowych, na zaistnienie których podatnik nie ma wpływu, konstatując że sytuacje takie w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły. W ocenie M. J. takie stanowisko organu pomija stan faktyczny sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie było wadliwe. Organ zagwarantował stronie prawo czynnego w nim udziału, zebrał materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy w stopniu dostatecznym do jej rozstrzygnięcia. Główne motywy odwołania sprowadzają się zaś do polemiki ze stanowiskiem organu pierwszej instancji zmierzając do wykazania istnienia w sprawie przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, a także wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ponadto, w sytuacji, gdy organ podatkowy dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległego podatku (w drodze postępowania egzekucyjnego) to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla odwołującej się rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

M. J. wniosła na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie, jak i o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Lu 946/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i utrzymaną nią w całości w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] o odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2000-2006 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że organy administracyjne nie wyjaśniły wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, w rozumieniu art. 67a Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że "jakkolwiek wykorzystanie dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym z udziałem J. J. – przy spełnieniu oczywiście warunków brzegowym ku temu, a mianowicie uznania ich za istotne, prawidłowego włączenia do akt sprawy niniejszej, zagwarantowania skarżącej możliwości wypowiedzenia się odnośnie tychże dowodów - może stanowić podstawę oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni, to jednak ocena tego rodzaju, w kontekście przedmiotu sprawy podatkowej, którym jest żądanie umorzenia zaległości podatkowych, nie może aspirować do uznania jej za pełną, kompletną i rzetelną, albowiem jej zakresem nie zostanie objęty, wobec zaniechania przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność, chociażby taki element indywidualizujący sytuację wnioskodawczyni, którym jest jej stan zdrowia. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby ten aspekt stanu sprawy, który uznać należy za istotny, był przedmiotem ustaleń i wyjaśnień organów podatkowych oraz ich oceny z punktu widzenia przesłanki ważnego interesu podatnika..."

Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji wezwał M. J. do osobistego stawienia się w celu sporządzenia protokołu o stanie majątkowym. W dniu 19 października 2011r. wnioskodawczyni wyjaśniła do protokołu, że od 2006r. utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który także jest na emeryturze, mieszka w mieszkaniu syna i ponosi wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (za gaz 426zł, prąd 150zł i wodę około 70zł). Podkreśliła, że emerytura wystarcza jej na bieżące utrzymanie, wydatki stałe, leki i rehabilitację. Ponadto złożyła rachunki za wodę za okres od listopada 2010r. do września 2011r., za prąd od października 2010r. do września 2011 r., za gaz od sierpnia 2010r. do lipca 2011r., dokumentację medyczną o stanie zdrowia od listopada 2010r. do kwietnia 2011 r. oraz umowę majątkową małżeńską zawartą przed notariuszem w dniu 10 maja 2002r. Protokół ten stanowił podstawę decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2000-2006. Zdaniem organu żądanie M. J., umorzenia zobowiązania powstałego w wyniku zaniedbań podatnika prowadzącego działalność gospodarczą nie jest zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej w stosunku do innych podatników, którzy terminowo uiszczają podatki. Ponadto umorzenie zaległości podatkowych powoduje uszczuplenie należnych gminie wpływów, z których realizowane są jej zadania. Powstanie zaległości podatkowych nie było sytuacją nadzwyczajną i niespodziewaną, bowiem o powstaniu zobowiązania pieniężnego za lata 2000-2006 wnioskodawczyni jak i jej mąż dowiedzieli się w dacie doręczenia decyzji wymiarowych.

W odwołaniu od tej decyzji M. J. zarzuciła organowi pierwszej instancji nie wzięcie pod uwagę wydatków jakie ponosi na leczenie. Wnioskodawczyni podważła takie stanowisko organu twierdząc, że nie jest odpowiedzialna za zadłużenie męża, tym bardziej, że nie partycypowała w prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej a więc nie miała możliwości kontrolowania jego poczynań w tym zakresie. Organ nie wziął pod uwagę także tej okoliczności, że miedzy nią a mężem jest orzeczona rozdzielność majątkowa.

Po rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze doszło do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazało, że powstanie po stronie wnioskodawczyni zobowiązania pieniężnego jest następstwem jej własnych działań, tj. niedotrzymania terminów spłaty kolejnych rat zobowiązania podatkowego, określonych w decyzjach wymiarowych. Źródłem powstania należności dochodzonej przez organ pierwszej instancji jest zobowiązanie w podatku od nieruchomości, o którym wnioskodawczyni jak i jej mąż wiedzieli z doręczonych decyzji ustalających wysokość tego zobowiązania. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji dołożył należytej staranności w zebraniu dowodów pozwalających na ocenę wniosku M. J. o umorzenie zaległości podatkowych. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji wzywał stronę do uzupełnienia wniosku oraz odebrał od niej do protokołu wyjaśnienia co do sytuacji materialnej, rodzinnej i majątkowej. Następnie zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ewentualnego wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Strona miała zatem wyznaczony termin do wypowiedzenia się i ewentualnego uzupełnienia swojego wniosku o inne dowody i dokumenty w sprawie, zatem nie może w chwili obecnej zarzucać organowi pierwszej instancji nie wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności. W ocenie Kolegium organ podatkowy podjął starania w celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, i ten który zdołał zebrać został poddany dogłębnej analizie i ocenie prowadzącej do odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy podejmowaniu tejże decyzji, konkludując, że nie można ich uznać za ważny interes podatnika ani interes publiczny. Przyznał rację wnioskodawczyni, że wydatki na bieżące utrzymanie, leki i rehabilitację pochłaniają cały jej miesięczny budżet, niemniej jednak należy wnioskować, że skoro jej mąż mieszka wspólnie z nią, to mimo obowiązującej ich rozdzielności majątkowej także dokłada się do wydatków związanych z funkcjonowaniem mieszkania. Ponadto, wnioskodawczyni wyjaśniła do protokołu, że właścicielem domu jest syn, oznacza to także, że również i na nim ciąży obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania budynku.

Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że ważny interes podatnika uzasadniać może wyjątkowa sytuacja, powstała niezależnie od woli i postępowania podatnika, która powoduje znaczne obniżenie zdolności płatniczych podatnika i zagrażają jego egzystencji. Zły stan zdrowia i brak pieniędzy dotyka większość społeczeństwa. Nie jest to więc zjawisko nadzwyczajne, ponieważ konieczność uiszczenia podatku nie ma przymiotu zdarzenia nagłego i niespodziewanego.

Oceniając materiał dowodowy Kolegium nie dostrzegło, by rezygnację z dochodzenia należności podatkowych uzasadniać mogły przesłanki interesu publicznego. Mając na uwadze, że interes ten to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie gminy, ale także racjonalne ich rozdysponowywanie, Kolegium uznało, że w przypadku wnioskodawczyni obawa o zagrożenie podstaw jej egzystencji na skutek zapłaty należności nie zachodzi.

M. J. wniosła na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie

1) art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się tym, że w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy ewidentnie wskazuje na istnienie przesłanki niezbędnej do zastosowania w/w przepisu, tj. "ważnego interesu podatnika", organ odmawia jego zastosowania.

2) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się przyjęciem przez organ, że skarżący odpowiada za zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2000-2006, podczas gdy zaległości podatkowe w w/w podatku za rok 2000 uległy przedawnieniu.

3) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez traktowanie nierówno interesu podatnika i Skarbu Państwa i rozstrzyganie wątpliwości w sprawie na niekorzyść podatnika, jak również poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych

4) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodnego w niniejszej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania podatkowego (szerzej: wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt: I SA/Kr 1380/08, LEX nr 522436). Zdaniem skarżącej odniesienie się do zarzutów dotyczących stanu jej zdrowia nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (szerzej: wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r., sygn. akt: VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343).

Zdaniem skarżącej, w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej doszło do naruszenia omówionych powyżej reguł procedowania podatkowego, zaś Samorządowe Kolegiom Odwoławcze owych uchybień nie dostrzegło. Organ nie ustosunkował się do faktu, że obowiązkiem organu administracji jest odniesienie się do wszystkich argumentów i zarzutów stawianych przez skarżącego. Zaś brak odniesienia się do argumentów dotyczących z jednej strony stanu zdrowia i sytuacji majątkowej skarżącego w przyszłości, a przede wszystkim faktu że skarżąca nie może odpowiadać za zobowiązania małżonka gdyż nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej mało tego nigdy nie dawała zgody na prowadzenie takiej działalności, a z drugiej zaś strony fakt, że renta stanowi jedyną podstawę jej egzystencji to te okoliczności ewidentnie stanowią "ważny interes podatnika", a nie wzięcie ich pod rozwagę stanowi bardzo poważne uchybienie proceduralne. Dodatkowo warto zaznaczyć, że w kontekście wielkości zobowiązania podatkowego, owe fakty mogły mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy niniejszej.

W wyniku wyżej opisanych uchybień prawa, Kolegium uchybiło również przepisowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został oceniony zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Pominięto istotne okoliczności choroby skarżącej i brak możliwości podjęcia przez niej jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W ocenie skarżącej powyższe świadczy o tym, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi została dokonana w sposób wadliwy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, przy czym przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania zaś, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek uchylenia wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2011r. (sygn. I SA/Lu 946/10) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] odmawiającej M. J. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2000-2006 wraz z odsetkami za zwłokę.

Odnosząc się do motywów zawartych w uzasadnieniu ww wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie trzeba stwierdzić, że uchylając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Sąd wskazał, że podjęte one zostały z naruszeniem art. 67a § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 123 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zaniechały wszechstronnego ustalenia i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, chociażby w zakresie ustalenia stanu zdrowia wnioskodawczyni. Sąd uznał, że ten aspekt stanu sprawy jest istotny i winien być przedmiotem ustaleń i wyjaśnień organów podatkowych oraz ich oceny z punktu widzenia przesłanki ważnego interesu podatnika.

W ocenie Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe nie zastosowały się do zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r. wskazań, co do dalszego postępowania. Wskazać należy, że właściwa ocena występowania bądź braku przesłanek zastosowania ulgi podatkowej w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie i rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Ostatni wskazany przepis ma szczególnie istotne znaczenie w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.

W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji organ podatkowy pierwszej instancji dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, jak również w sposób zbyt ogólnikowy i niedostateczny, z pominięciem części zebranego materiału dowodowego, rozważył przesłankę do udzielenia wnioskowanej ulgi związanej z indywidualnym interesem podatnika.

Jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji sporządził, z udziałem skarżącej, protokół w sprawie ustalenia stanu majątkowego oraz włączył do akt sprawy kserokopie rachunków za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki, aktu notarialnego - umowy majątkowej małżeńskiej, decyzji ZUS o przyznaniu emerytury J. J. oraz pięciu kart informacyjnych leczenia szpitalnego skarżącej.

Przedstawiając stan faktyczny organ wskazał, że skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł, mieszkają w mieszkaniu syna i ponoszą wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (około 650 zł miesięcznie). Mąż ponosi także koszty leczenia. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ uznał, że łączny dochód małżonków pozwala na sukcesywną spłatę zaległości podatkowych ([...] zł należność główna i[...] zł odsetki) oraz, że w sprawie nie występuje ważny interes skarżącej, który uzasadniałby umorzenie zaległości podatkowej.

Z uzasadnienia decyzji Burmistrza Miasta [...] nie wynika jednak, aby przedmiotem analizy organu były złożone do akt sprawy dokumenty stwierdzające stan zdrowia skarżącej W ocenie Sądu możliwości płatnicze nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od sytuacji zdrowotnej skarżącej, która może wpływać bezpośrednio na odpowiednie zmniejszenie, lub nawet całkowite wykluczenie możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ musi też uwzględnić koszty leczenia ponoszone na leki, rehabilitację, wizyty w przychodniach itd.

Ważny interes w umorzeniu zaległości podatkowych ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącej istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty należności mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez nią i jej męża, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, podstawowych potrzeb życiowych. Aby dokonać takiej oceny, koniecznym jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwalające tym samym ocenić czy sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna skarżącej pozwala i w jakim zakresie, na zapłatę należności. Nie wystarczy w tym względzie odnieść się do tej kwestii w sposób, w jaki uczynił to organ, że łączny dochód małżonków pozwala na sukcesywną spłatę zaległości podatkowych. W ocenie Sądu stwierdzenie to nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Skarżąca do protokołu z dnia 19 października 2011 r. zeznała, że emerytura wystarcza na bieżące wydatki, oprócz opłat stałych ponosi wydatki na leki i rehabilitację. Tymczasem z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organ dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącej nie uwzględnił kosztów związanych z jej leczeniem, po stronie wydatków uznał jedynie koszty leczenia męża.

Organ także nie ocenił złożonego przez skarżącą dowodu – umowy majątkowej małżeńskiej, w szczególności nie wyjaśnił, czy umowa ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jak wcześniej wskazano Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r. dał wskazówki organowi, co ten winien uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Pomimo uwag w tym zakresie, organ pierwszej instancji skupił się na stałych wydatkach podanych przez skarżącą w oświadczeniu, nie odniósł zestawienia wydatków i dochodów do możliwości płatniczych skarżącej jak i nie rozważył czy zapłata przedmiotowych należności nie zagrozi egzystencji skarżącej i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym męża.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi, w szczególności przesłanki ważnego interesu podatnika, została dokonana przez organ pierwszej instancji w sposób wadliwy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , którego rolą w rozpatrywanej sprawie jest kontrola zaskarżonej decyzji i prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, a także wykonanie zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r., powyższych uchybień nie wykryło, co powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej.

W skardze jest także podnoszony zarzut naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast przepis art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji zaległość podatkowa, której umorzenia domaga się skarżąca powstała w trakcie prowadzenia przez jej męża działalności gospodarczej. W 2006 r. Sąd Rejonowy w L. postanowieniem o sygn. akt [...] ogłosił upadłość firmy prowadzonej przez męża skarżącej. Zakończenie postępowania upadłościowego nastąpiło 27 maja 2009r.

Sąd nie jest w stanie skontrolować, czy będąca przedmiotem rozstrzygnięcia zaległość podatkowa nie uległa przedawnieniu, bowiem akta sprawy nie zawierają żadnych dowodów (dokumentów), z których wynikałby wskazany przez organ podatkowy stan faktyczny. W tym zakresie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dokona oceny decyzji Burmistrza Miasta [...] z uwzględnieniem powyższych uwag oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2011 r. Nadto zgromadzi dowody mające istotne znaczenie dla ustalenia, czy w sprawie będzie miał zastosowanie art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej i na tej podstawie rozstrzygnie, czy nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W tych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji