Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 606/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 606/07

UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] H. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] mocą której utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] ustalającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 1998 rok w kwocie 147.295,50zł.

We wniosku skarżący podniósł, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz dokumentujące je dowody. Wskazując na powyższe reprezentujący stronę pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości dotychczasowej decyzji i w tym zakresie umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w latach 90-tych skarżący wraz z małżonką bardzo aktywnie obracał majątkiem, a na wartość zgromadzonych oszczędności w znacznym stopniu wpłynął przychód osiągnięty ze sprzedaży w 1996 roku Zajazdu R., który w pierwotnym postępowaniu został zaniżony. W opinii pełnomocnika ww. okoliczności poświadczają odnalezione w wyniku intensywnych poszukiwań i załączone do wniosku dokumenty potwierdzające zawierane transakcje.

Decyzją z dnia z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] uznając, iż żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności oraz żaden z przedłożonych dowodów nie spełniają przesłanek przewidzianych wart. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Od ww. rozstrzygnięcia skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej rażące naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 240 § 1 pkt 5, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu podniesiono argumentację opartą na dowodach dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania, tj. oświadczenie W. S. z dnia [...] w którym stwierdziła iż cała kwota uzyskana ze sprzedaży Zajazdu R. stanowiła przychód odwołującego się i jego żony potwierdzone książeczką oszczędnościową i umowami pożyczki lombardowej; oświadczenie J. S. (nie opatrzone datą) poparte rachunkami dotyczącymi transakcji wymiany walut; zestawienia historii operacji na rachunkach bankowych oraz zaświadczenia PKO Bank Polski z dnia [...]

Po rozpatrzeniu ww. środka odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż instytucja wznowienia postępowania służy stworzeniu prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Celem takiego postępowania jest ustalenie czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej rozstrzygającej o istocie sprawy, bądź też stwierdzenie, że, decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Zdaniem organu podatkowego postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Istotnym jest również, iż organ prowadzący postępowanie wznowieniowe nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia.

W ocenie organu odwoławczego przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania oświadczenia W. S. i J. S. nie posiadają walorów, pozwalających na uznanie ich za przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, tj. powodujących ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz ujawnienie istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który tą decyzję wydał. Dokumenty te jako sporządzone po dacie wydania decyzji, nie istniały - jak to wymaga powołany powyżej przepis - w dniu jej wydania. Organ podatkowy wskazał , iż oświadczenie J. S. załączone do wniosku pozbawione było daty sporządzenia, jednakże możliwym było ustalenie tej daty w oparciu o dokumentację przedłożoną przy piśmie procesowym skarżącej z dnia [...] złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ślad za skargą na rozstrzygnięcie w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów za 1999r. oraz przy pismach procesowych z dnia [...], dotyczących skarg w powyższym zakresie za kolejne lata czyli 2000 i 2001 rok.

Zdaniem organu nie jest również możliwym uznanie, aby treść tych oświadczeń wskazywała na pojawienie się nowych istotnych okoliczności faktycznych. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej zarówno bowiem kwestia sprzedaży Zajazdu R., jak i przeprowadzania transakcji wymiany walut znane były organowi podatkowemu prowadzącemu pierwotne postępowanie. Wskazano, iż okoliczności sprzedaży Zajazdu R. ustalone zostały w oparciu o wypis aktu notarialnego - a więc dokument urzędowy, którego treść zawiera dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z tym dokumentem stwierdzono, iż sprzedawana nieruchomość stanowiła współwłasność H. W. (w akcie notarialnym H.L.) w 1/2 części i M. Z. T. w 1/2 części, natomiast w transakcji kupna - sprzedaży po stronie występowali H. W.i Pani D. T., wdowa po M.T.. W związku z powyższym po stronie przychodów małżonka skarżącej przyjęto połowę kwoty stanowiącej przychód z tytułu sprzedaży nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego nie można zatem mówić, aby organowi podatkowemu prowadzącemu pierwotnie postępowanie nieznane były okoliczności związane z powyższą transakcją, w związku z czym dowody, które zdaniem pełnomocnika miały z nią związek nie są dowodami nowymi. Jednocześnie organ wskazał na rozbieżności między treścią aktu notarialnego a oświadczeniem W. S.. Z aktu notarialnego nie wynika aby Pani S. występowała - jako pełnomocnik Pani T. - przy jego podpisywaniu. Dodatkowo wskazano, że w oświadczeniu jest mowa o M. T., zaś w akcie notarialnym występuje D. T..

W uzasadnieniu wskazano również , iż fakt przeprowadzania transakcji wymiany waluty na złote polskie, pomimo podejmowania przez organ podatkowy działań nie został udowodniony w pierwotnie prowadzonym postępowaniu, co zdaniem organu oznacza że powołanie się na nie we wniosku o wznowienie również pozbawione jest przymiotu "nowości". Wskazano jednocześnie, iż przedłożone rachunki z kantorów wymiany walut, pozbawione cech identyfikacyjnych potwierdzają jedynie zaistnienie transakcji na określoną kwotę nie są zaś dowodem, jak podniesiono w odwołaniu na obracanie składnikami majątku rodowego tym samym nie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy.

Polemizując z tezą wyrażoną w odwołaniu, jakoby data sporządzenia oświadczeń pozbawiona była znaczenia gdyż to nie same pisemne oświadczenia miały być dowodem, zaś przedłożone zostały jedynie aby wykazać zasadność i konieczność przesłuchania ich autorów w charakterze świadków na potwierdzenie nowych okoliczności, bowiem źródłem dowodowym są w tym wypadku autorzy oświadczeń organ wskazał, iż jak wynika z przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe data sporządzenia dowodu poza - przymiotami nowości i istotności dowodu - ma kluczowe znaczenie dla jego ewentualnego uwzględnienia. Wyraził przy tym pogląd, iż wiedza osób składających przedmiotowe oświadczenia winna być przez stronę wykorzystana w postępowaniu zwyczajnym.

Z podobnych powodów organ podatkowy odniósł się negatywnie do dowodu w postaci zaświadczenia PKO Bank Polski z dnia [...] zauważając jednocześnie, że w pierwotnie prowadzonym postępowaniu pomimo wielokrotnych wezwań do przedstawienia źródeł zasobów, strona nie wskazywała na zasoby gromadzone w banku.

Dla poparcia poglądu odnośnie kluczowego znaczenia daty sporządzenia/istnienia dowodu dla zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania organ powołał pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1999r. sygn. akt SA/Sz 798/98.

Ustosunkowując się do zarzutu wyrażonego w odwołaniu o nieodniesieniu się do pozostałych dowodów organ wyjaśnił, iż ujawnione nowe okoliczności muszą być istotne w sprawie a więc muszą dotyczyć sprawy i wpływać na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W świetle tych nowych dowodów (okoliczności faktycznych) dotychczas ustalony stan faktyczny musi się jawić jako ustalony w sposób wadliwy, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Organ zauważył jednocześnie, że ustalenie, iż dane okoliczności (dowody) są istotne nie jest równoznaczne z uchyleniem decyzji ostatecznej, gdyż przy swej istotności, oceniane w konfrontacji z innymi okolicznościami (dowodami) w sprawie mogą nie wpłynąć na zmianę orzeczenia. W kontekście powyższego, za pozbawione przymiotu istotności w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów za 2000r. uznać należy oświadczenia osób prywatnych z treści których wynika, iż kwitują one odbiór określonych kwot (opatrzone datą sporządzenia 1995r. jak również pozbawione daty sporządzenia) - czyli dokumenty prywatne stanowiące jedynie dowód tego, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte.

W podobny sposób organ odniósł się do dowodów dokumentujących nabycie bądź zbycie zarówno przez skarżącego, jak i jego żonę pojazdów mechanicznych i ich części składowych (np.: nadwozie) oraz nieruchomości. Wskazał jednocześnie, że część aktów notarialnych uwzględniona została w pierwotnym postępowaniu.

W ocenie organu odwoławczego w kontekście przeprowadzonego postępowania wznowieniowego przymiotu "istotności" pozbawione są również umowy nr [...] i [...] z dnia [...] określające warunki zakupu mebli włoskich. Podobnie umowy o pożyczki lombardowe zawarte w dniach [...] oraz książeczka oszczędnościowa PKO o numerze [...] nie spełniają kryteriów z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji. Zgodnie bowiem z poglądami odwołania mają one dokumentować okoliczności zbycia Zajazdu R.które to okoliczności ustalone zostały w pierwotnym postępowaniu w oparciu o wypis aktu notarialnego. W podobny sposób organ podatkowy ocenił złożony przez stronę w dniu [...] wniosek o otwarcie rachunku bankowego i dokumenty potwierdzające dokonywanie wpłat i wypłat, a także skierowaną do jej męża przez Powszechną Kasę Oszczędności informację z [...] o zmianie zasad prowadzenia obsługi rachunków i związaną z tą zmianą możliwością odbioru wskazanych kwot.

Organ wyraził jednocześnie opinię, iż aktywność w przedkładaniu dowodów przejawiająca się w zaprezentowaniu szeregu dokumentów dopiero w momencie złożenia wniosku o wznowienie postępowania wydaje się być spóźniona, bowiem umożliwiła poddanie tych dowodów analizie i ocenie wyłącznie pod kątem instytucji wznowienia postępowania. Art. 240 Ordynacji podatkowej dopuszczając wznowienie postępowania precyzuje bowiem warunki kiedy jest to możliwe, zatem nie w każdym przypadku - jak to stwierdzono w odwołaniu - "uzupełnienia materiału dowodowego" istnieje zdaniem organu podatkowego podstawa do wzruszenia pierwotnej decyzji.

Pismem z dnia [...] H. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazał na wadliwe zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Omawiając oświadczenia W. S. oraz J. S. strona podniosła, iż co prawda dowody te nie istniały w momencie wydania decyzji ustalającej, jednakże źródłem dowodowym są autorzy oświadczeń - potencjalni świadkowie, którzy niewątpliwie istnieli w momencie wydawania decyzji i mieli wiedzę o okolicznościach, które nie zostały zbadane. Dodatkowo skarżąc stwierdził, iż przesłanką zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, jest ujawnienie nie tylko nowych dowodów, ale i nieznanych organowi, który wydał decyzję, nowych okoliczności faktycznych, a omawiane oświadczenia pozwalały na stwierdzenie wystąpienia takich okoliczności.

Oświadczenie W. S. wraz z dowodami w postaci książeczki oszczędnościowej założonej w [...] r. oraz umowy pożyczki lombardowej z [...]r. potwierdzały otrzymanie całej kwoty a nie jedynie połowy ceny z tytułu sprzedaży Zajazdu R.Tym samym nową okolicznością był nie sam fakt sprzedaży ale informacje dot. wysokości przychodu z jej tytułu. Podobnie, oświadczenie J. S., na okoliczność dokonywania wymiany walut w jego kantorze, według skarżącego, poparte zostało rachunkami dotyczącymi lat [...] i [...], co zostało przez organy zignorowane, pomimo, że jedną z głównych podstaw wydania decyzji wymiarowej był zarzut braku dowodów na okoliczność obracania składnikami majątku rodowego, w którego skład wchodziły waluty obce. W ocenie strony, fakt posiadania dwóch potwierdzeń transakcji wymiany walut, w powiązaniu z oświadczeniami Państwa W. oraz Pana S., pozwala wywieść domniemanie o dokonywaniu obrotu składnikami majątku rodowego, które to domniemanie nie zostało przez organy obalone. Jednocześnie w ocenie podatniczki, pozbawienie mocy dowodowej dokumentów które nie pozwalają na jednoznaczna identyfikację osoby dokonującej wymiany walut, stoi w sprzeczności z zasadą, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Pan W. za wadliwe uznał twierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej o wątpliwościach dotyczących podnoszenia omawianych okoliczności dopiero na etapie postępowania wznowieniowego. Skarżący podkreślił, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie znają instytucji prekluzji dowodowej i nie uzależniają wznowienia postępowania od braku wiedzy podatnika na temat istnienia nowych okoliczności lub dowodów albo możliwości ich przywołania na wcześniejszych etapach postępowania.

Podnosząc kwestię zaświadczenia PKO BP z dnia [...] skarżący podniósł, iż zaświadczenie to choć wystawione po dniu wydania decyzji, potwierdza niewątpliwie okoliczności i fakty, które istniały podczas jej wydawania, a nie były znane organowi a wraz z zestawieniem historii operacji na rachunkach bankowych z dnia [...] potwierdza fakt posiadania przez stronę i jego żonę w kontrolowanym okresie rachunków bankowych, oraz środków pieniężnych na ich zgromadzenie. Podniósł jednocześnie, że zestawienia historii operacji na rachunkach bankowych istniały jeszcze przed wydaniem decyzji ustalającej.

W skardze poniesiono również zarzut, iż organy nie odniosły się do przedstawionej dokumentacji dotyczącej rachunków walutowych, które istniały w momencie wydawania decyzji wymiarowej i nie były znane organowi. Dowody te zdaniem strony z uwagi na fakt, iż potwierdzają nie tylko fakt gromadzenia oszczędności w latach poprzednich, ale także i okoliczność obracania walutami obcymi wchodzącymi w skład majątku rodowego są dowodami istotnymi.

H. W. podniósł, iż Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że liczne dokumenty potwierdzające aktywne obracanie majątkiem w latach 90-tych, choć są nowe i istniały w dacie orzekania, pozbawione są przymiotu istotności, ponieważ wskazują, w związku z obrotem, na osiąganie przychodów jak i ponoszenie wydatków. Zdaniem strony stanowią one natomiast istotną okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż potwierdzają okoliczność obrotu majątkiem w sytuacji gdy podstawą wydania decyzji ostatecznej było kwestionowanie faktu transformacji znacznego majątku na złotówki.

Na zakończenie podatnik nie zgodził się z wyrażoną w zaskarżonej decyzji oceną kwestii ilości załączonych do wniosku o wznowienie postępowania dokumentów, ponieważ wniosek o wznowienie nie jest ograniczony maksymalną ilością dokumentów, a jeśli charakter nowych dowodów lub okoliczności oznacza konieczność weryfikacji ustaleń w znacznej części, organ ma obowiązek to uczynić.

Zdaniem skarżącego skoro podstawą wydania ostatecznej decyzji oraz pominięcia dowodów dotyczących posiadania znacznego majątku rodowego, było ustalenie, że Państwo W. nie dokonywali żadnych transformacji tego majątku, to wykazanie, iż było inaczej, stanowi podstawę do odmiennej oceny uprzednio pominiętych dowodów i okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2007r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo, w którym podtrzymując zarzuty i wnioski zawarte w skardze ustosunkował się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego wskazać trzeba, iż rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie uzależnione jest od odpowiedzi na pytanie, czy w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym w trybie wznowienia strona powołała nowe dowody lub nowe okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji winno się wiązać z wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej do Sądu decyzji.

Ordynacja podatkowa, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246 Op), a także o stwierdzenie nieważności (art. 247-252 Op) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. W drodze wyjątku może także dojść do uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (art. 253-257 Op). Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyć też trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. - II SA 1241/98, LEX nr 41894). Art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.

Przede wszystkim podnieść należy, że sprawa ta była rozpatrywana w trybie wznowienia postępowania, które nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy przy uwzględnieniu wszystkich zasad, dowodów i okoliczności, jakie mogłyby odegrać istotną rolę w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kolejnej możliwości, następnej instancji umożliwiającej weryfikację zajętego przez organy stanowiska. Aby doszło do weryfikacji decyzji ostatecznej w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej muszą w sprawie wystąpić łącznie wszystkie powołane wyżej przesłanki.

Jak wyżej wskazano, w przypadku wznowienia postępowania na podstawie przywołanego unormowania niezbędne jest zaistnienie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, istotnego dla sprawy i nieznanego organowi w trakcie postępowania lub też nowej okoliczność istniejącej, istotnej i nieznanej organowi w toku prowadzonego postępowania. W niniejszej sprawie mimo wielu dowodów i okoliczności, na które powoływała się strona, niema takich, które implikowałyby wzruszenie zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do okoliczności dotyczącej uzyskania przez stronę środków finansowych ze sprzedaży zajazdu. Strona podnosi bowiem, że przychód ze sprzedaży nie był dzielony pomiędzy skarżącego oraz jego żonę i drugiego ze współwłaścicieli, przypadł w całości małżonkom W.. Powiedzieć w tym zakresie trzeba, że nie można tej okoliczności traktować za nową w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej bowiem była ona już przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi, skarżący powoływał się na nią w postępowaniu zwykłym. Wynika to z protokołów przesłuchania z dnia [...] sporządzonych na etapie postępowania odwoławczego w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego. Skarżący stwierdził wtedy, że założył lokaty bankowe na książeczkach oszczędnościowych córkom na dwa miliardy sześćset milionów starych złotych, pieniądze na lokaty pochodziły z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży zajazdu w Ł. – obecnie zwanego R.Także małżonka skarżącego wyjaśniła podczas przesłuchania, że lokaty założone córkom w wysokości około dwóch miliardów trzystu milionów starych złotych pochodziły ze sprzedaży zajazdu R.

Powyższe świadczy jednoznacznie o tym, iż okoliczność w postaci pozyskania środków finansowych w pełnej kwocie (całej ceny) z tytułu sprzedaży zajazdu, z których to zostały założone lokaty bankowe dla córek, nie była okolicznością nową. Z wyjaśnień skarżącego i jego małżonki wynika, że ze sprzedaży zajazdu uzyskali oni kwoty przewyższające 50 % zapłaconej ceny (2.300-2.600 miliardów starych zł.- kwota lokat). Tym samym w postępowaniu zwykłym znana była okoliczność uzyskania całej ceny ze zbycia zajazdu. Wprawdzie okoliczność ta nie została przez organy rozpoznające sprawę w postępowaniu zwykłym uznana za odzwierciedlającą stan rzeczywisty, jednak nie oznacza to, że obecnie w postępowaniu wznowieniowym okoliczność uzyskania całej ceny ze zbycia zajazdu jest okolicznością nową w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Niemniej jednak podnieść należy, iż dowody i okoliczności wywodzone z faktu uzyskania całej ceny ze sprzedaży zajazdu nie stanowią dowodów i okoliczności istotnych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie wynika z nich bowiem, że faktycznie skarżący ze sprzedaży zajazdu otrzymał całą cenę. Z załączonej kserokopii książeczki oszczędnościowej wystawionej na nazwisko L. F. (córka skarżącego) wynika, że w dniu [...] (data sprzedaży zajazdu) dokonano wpłaty kwoty 115.000 zł, po czym środki te w dniu [...] zostały wypłacone. Skarżący powołuje się w tym zakresie także na pożyczki lombardowe, których zabezpieczeniem były te lokaty. Z umowy pożyczki z dnia [...] wynika, iż dotyczyła ona kwoty 80.000 zł. Na książeczce oszczędnościowej, załączonej do wniosku o wznowienie postępowania, w dniu zawarcia powołanej umowy figurowała zaś kwota 87.390,- zł. Natomiast z drugiej umowy pożyczki lombardowej z dnia [...] wynika, że przedmiotem transakcji była kwota 60.000 zł, jej zabezpieczeniem była książeczka oszczędnościowa, której skarżący już nie posiada. W sumie pożyczki wyniosły 140.000 zł, jak wynika z kwoty zabezpieczenia pierwszej z pożyczek ogólna kwota zabezpieczania mogła wynieść około 150.000,- zł.

Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego dowody i okoliczności nie stanowią uprawdopodobnienia faktu uzyskania ze sprzedaży zajazdu pełnej ceny 290.000,- zł. Wynika z nich jedynie, że skarżący dysponował w dniu sprzedaży zajazdu kwotą 50 % ceny, czego potwierdzeniem jest kwota wpłaconych na książeczkę oszczędnościową 115.000,- zł, wartość pożyczek lombardowych oraz kwoty ich zabezpieczeń, które oscylują w granicach połowy ceny za zajazd. Z faktu istnienia drugiej książeczki z zabezpieczeniem pożyczki w kwocie 60.000 zł nie można wywieźć, że na książeczce tej w dniu [...], była wpłacona pozostała kwota z transakcji zajazdem, bądź co najmniej 115.000,- zł. Z powołanych przez skarżącego okoliczności wywieźć jedynie można, że na drugiej książeczce w dacie zaciągnięcia pożyczki, była kwota zabezpieczająca pożyczkę w wysokości 60 tyś zł, a więc kwota nieznacznie przewyższająca kwotę udzielonej pożyczki.

Nie występuje zatem w zakresie faktu zbycia zajazdu dowód, jak i okoliczność posiadająca przymiot istotności, o którym to mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego; powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III SA 2923/01, Biul.Skarb. 2004/3/22). Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne, to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. orzeczenie NSA z dnia 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484/01, LEX nr 146074).

Odnośnie dowodów i okoliczności z nich wynikających w przedmiocie transakcji wymiany walut stwierdzić należy, iż przedłożone w postępowaniu wznowieniowym dwa dowody w postaci rachunków wystawionych przez kantory wymiany walut nie dokumentują transakcji walutą przeprowadzonych przez skarżącego, z ich treści to nie wynika. Natomiast oświadczenie właściciela kantoru, że skarżący dokonywał w jego kantorze transakcji wymiany walut (zakupu i sprzedaży), niejednokrotnie znacznej wartości, stanowi jedynie prawdopodobieństwo przeprowadzania tego typu transakcji. Nie dowodzi jednak tego, że skarżący w 1998 r. posiadał zasoby finansowe, wykraczające poza majątek rodowy (który wg oświadczenia skarżącego pozostał w niezmienionym stanie), a ich wartość miałaby wpływ na rozstrzygniecie zawarte w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Brak zatem i w tym zakresie przymiotu istotności przedstawionych dowodów i wywodzonych z nich okoliczności. Tym samym za zasadne należało uznać argumenty organów podatkowych prezentowane podczas postępowania prowadzonego w trybie wznowienia odnoszące się do tego przedmiotu sporu.

Odnośnie przedłożonych dowodów i okoliczności z nich wynikających dotyczących posiadanych rachunków bankowych i odnotowanych na nich obrotach zauważyć trzeba, iż na koniec 1998 r. stan oszczędności wynosił 3.052,18,- zł, natomiast na początku roku było 204,00,- zł. Oznacza to, że wpłaty na rachunek były wyższe niż wypłaty. Dowody te i okoliczności z nich wypływające nie miały zatem istotnego znaczenia. W zakresie dowodów odnoszących się do oszczędności walutowych zauważyć trzeba, że głównie dotyczą one roku następnego - roku 1999. Żaden z powołanych dowodów nie dotyczy roku 1998. Nie stanowią one w takim przypadku dowodów bądź okoliczności istotnych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego za zasadne należało uznać stanowisko organów podatkowych zajęte w zakresie i tego przedmiotu sporu. Tym samym nie doszło do naruszenia prawa.

W przedmiocie pozostałych dowodów i okoliczności organ wypowiedział się w sposób ogólny, zaznaczyć trzeba, że skarżący też nie wywodził z tych dowodów i okoliczności wniosków, które wskazywałyby na ich wznowieniową wartość. Brak szczegółowej ich analizy w zaistniałym stanie faktycznym nie miał jednak wpływu na wynik sprawy.

W przedmiocie dowodów stanowiących o transakcjach samochodami podnieść należy, że są to głównie umowy i rachunki świadczące o zakupach, co odzwierciedla poniesienie wydatków. W dwóch przypadkach przedłożono umowy sprzedaży. W pierwszej udokumentowano sprzedaż samochodu marki Ford Transit, do której doszło w dniu [...] za cenę 100.000,- zł, jego nabycie miało zaś miejsce [...] również za kwotę 100.000,- zł. Nie doszło zatem do osiągnięcia zysku. W drugim przypadku osiągnięto zysk na transakcji, dotyczy to pojazdu Ford Maverick, wyniósł on 13.000,- zł. Patrząc jednak na transakcje pojazdami w sposób globalny, wynika z nich jednoznacznie, że wydatki przewyższały wpływy. Dla przykładu można wskazać nabycie samochodu marki Mercedes Benz 500, udokumentowane rachunkiem uproszczonym z dnia [...], za kwotę 36.600,- zł, czy też zakup samochodu marki Ford Merkury, udokumentowany umową sprzedaży z dnia [...], za cenę 35.000,- zł. Nie można zatem uznać tych dowodów, jak i okoliczności z nich wynikających za istotne, w rozumieniu przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia podatkowego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że dowody nabycia samochodów nie świadczą jeszcze o ich zbyciu. Nie świadczą też o ich sprzedaży z zyskiem, który mógłby mieć ewentualnie znaczenie dla ustalenia niższego zobowiązania podatkowego z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów. Z tych też powodów stanowisko organów należało uznać za uzasadnione, zaś zarzuty strony skarżącej potraktować jako nieusprawiedliwione.

Jeśli chodzi o pożyczki w dolarach USA udzielane przez skarżącego, zauważyć należy, iż skarżący dysponował walutą otrzymaną od ojca, jak i ojczyma, z tym że wartość tego majątku, jak oświadczył do protokołu z dnia [...] się nie zmniejszyła. Zatem powołana umowa, pokwitowanie i oświadczenia nie stanowią dowodu, iż z tego źródła mogły pochodzić środki, które mogłyby mieć znaczenia dla ustalonego podatku. Nie wykazano bowiem w zakresie tego przedmiotu istotności dowodów i okoliczności, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dlatego też zarzuty i w tym zakresie są nieuzasadnione.

Za nieistotne dla niniejszej sprawy należało też uznać dwie umowy nabycia mebli, pierwsza z dnia [...] na kwotę 80.000,- zł, druga z tego samego dnia na kwotę 82.000,- zł. Stanowią one bowiem o poniesionych wydatkach, te zaś nie mają wpływu na zmniejszenie zobowiązania podatkowego z tego źródła przychodów.

Wobec powyższego powiedzieć trzeba, że analiza dowodów i okoliczności, z których strona skarżąca nie wywodziła ich wznowieniowej wartości, prowadzi do konstatacji, iż nie miały one istotnego (korzystnego dla skarżących) wpływu na wynik sprawy.

Końcowo, godzi się zauważyć, iż w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, wydanej przez organ pierwszej instancji, na str. 24 organ ten dokonując rozliczenia pod kątem nieujawnionych źródeł przychodów, wskazał potencjalne oszczędności z poprzednich lat, na początek roku 1998 w kwocie minus 93.715,34,- zł, co winno być też – zdaniem Sądu - uwzględnione przy ocenie istotności przedstawionych przez skarżącego dowodów i okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

U. Wiśniewska D. Dudra L. Kleczkowski