Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 695/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust. 1,  ust. 2 ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. P G (za pośrednictwem [...] B i S G) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L (zwanym w dalszej części uzasadnienia w skrócie "Zakład") o umorzenie należności z tytułu niepłacenia składek ubezpieczeniowych. Uzasadniając wniosek wskazano, że stan zdrowia skarżącego wymaga stałego wsparcia, urodził się bowiem z [...], a od [...] r. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Podniesiono, że od [...] r. prowadzi działalność gospodarczą jeżdżąc [...], jednak z powodu trudności jakie czynią początkującym [...] jeździ tylko w dni wolne. Zaznaczono, że pracując jako [...] skarżący korzysta z [...], jego miesięczny przychód z tej działalności wynosi około [...] zł, które to pieniądze przeznacza w całości na opłacenie składki zdrowotnej. Uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że skarżący dodatkowo pracuje jako [...] w przedsiębiorstwie "[...]" z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości [...] zł. We wniosku podkreślono, że pracodawca wbrew wcześniejszym ustaleniom dotyczącym zatrudnienia skarżącego w ramach pełnego etatu zmienił warunki umowy, a skarżący, który nie znał uregulowań ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w [...] i [...] r. kontynuował opłacanie jedynie składki zdrowotnej. Dodatkowo wskazano, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z rodzicami, którzy utrzymują się z [...] ([...] skarżącego) i wynagrodzenia za pracę ([...]) w łącznej wysokości około [...] zł, podkreślono, że rodzice skarżącego mają na utrzymaniu [...] studiującą we W ([...] zł miesięcznie, [...] zł opłata semestralna za płatne studia). We wniosku podano, że miesięczne opłaty na utrzymanie rodziny zamykają się w kwocie około [...] zł ( w tym [...] zł opłata za światło, gaż, telefony, kablowa telewizja, [...] zł opłaty za mieszkanie i [...] zł bieżące wydatki).

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zakład odmówił skarżącemu umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] r., [...] r.- [...] r., [...] r.- [...] r., [...] r. - [...] r., [...] r.- [...] r., [...] r. - [...] r. w łącznej kwocie [...] zł (w tym: z tytułu składek [...] zł., z tytułu odsetek na dzień [...] r. - [...] zł., Fundusz Pracy za okres - [...] r., [...] r.- [...] r., [...] r.- [...] r., [...] r. - [...] r., [...] r.- [...] r., [...] r. - [...] r. w łącznej kwocie [...] zł (w tym: z tytułu składek [...] zł, z tytułu odsetek na dzień [...] r. - [...] zł).

W uzasadnieniu decyzji streszczono stan faktyczny, podając, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dostarczono do akt orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez S P w B, z którego wynika, że skarżący posiada ograniczona zdolność do samodzielnej egzystencji i wymaga częściowej, okresowej pomocy osób trzecich, nadto dołączona została również decyzja M O P S w B o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżący pracował w przedsiębiorstwie [...] do dnia [...] r. a od dnia [...] r. jest zatrudniony w przedsiębiorstwie "[...]" na stanowisku [...] do prac [...]. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ wskazał, że skarżący nie posiada innych zadłużeń, natomiast rodzice skarżącego, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe zaciągnęli kredyt na zakup mieszkania dla [...] we W, rata kredytu wynosi około [...] zł miesięcznie, a ostateczny termin spłaty kredytu przypada na [...] r.

Uzasadniając pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "u.s.u.s.") należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne osób, będących jednocześnie płatnikami składek, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku całkowitej nieściągalności. W uzasadnieniu decyzji przywołano treść rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, które precyzuje w § 3 zasady wyrażone w art.28 ust. 3a u.s.u.s.

Organ administracyjny pierwszej instancji uznał, że skarżący utrzymuje się z dochodów własnych i nie posiada innych zobowiązań poza zadłużeniem wobec Zakładu, nadto wobec faktu, że rodzice skarżącego utrzymują się również z własnych dochodów nie można uznać, że spłata zadłużenia pozbawiłaby skarżącego i jego rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb, tym samym, w opinii organu, nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie przesłanka ujęta w § 3 pkt 1 rozporządzenia, od której wystąpienia uzależnione jest umorzenie zadłużenia. Organ administracyjny wskazał nadto, że w sytuacji skarżącego nie występują również pozostałe przesłanki określone w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r., które pozwałaby organowi na umorzenie zaległości, w szczególności przewlekłej choroby skarżącego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekłe chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności, gdyż skarżący pracuje i prowadzi działalność gospodarczą.

Podsumowując organ Instancji podkreślił, że umorzenie zadłużenia uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek i dopiero zaistnienie którejkolwiek z nich daje możliwość umorzenia powstałego wobec zakładu zadłużenia a brak spełnienia przynajmniej jednej z przesłanek nie daje Zakładowi podstaw do umorzenia zaległości.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację dodatkowo wskazując, na okoliczności powstania zadłużenia. Podkreślił, że podjął zatrudnienie w przedsiębiorstwie "[...]" aby nie płacić pełnej składki na ubezpieczenia społeczne, pracodawca zmienił jednak warunki zatrudnienia natomiast z Zakładu nie przyszła żadna informacja o obowiązku płacenia pełnej składki w związku ze zmianą warunków pracy. Skarżący zaznaczył, że dowiedział się o powstałej zaległości dopiero w dniu [...] r.

Decyzją dnia [...] r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany w dalszej części uzasadnienia "Prezesem Zakładu") działając w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekającego jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes Zakładu podtrzymując argumentację Zakładu dodatkowo stwierdził, że instytucja umorzenia należności z tytułu składek powinna być stosowana wyjątkowych i szczególnie trudnych sytuacjach, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne oraz znikome źródło dochodów na utrzymanie, nie jest możliwe wywiązanie się z zobowiązania wobec Zakładu natomiast, w opinii organu drugiej instancji, wobec skarżącego taka sytuacja nie zachodzi. Prezes Zakładu wskazał dodatkowo, że każda osoba prowadząca działalność gospodarczą i podlegająca z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu musi się liczyć z obowiązkiem odprowadzania należnych składek i to na płatniku składek ciąży obowiązek ustawowy składania poprawnych dokumentów rozliczeniowych, a trudności związane z brakiem dochodów z działalności gospodarczej nie mogą stanowić automatycznie podstawy do umorzenia zadłużenia. Prezes Zakładu podkreślił, że rodzice skarżącego (działający w sprawie jako jego pełnomocnicy) powołują się na trudną sytuację rodziny (spłata kredytu, utrzymanie [...] we W) jednak, na co zwrócił uwagę organ administracji drugiej instancji, sam skarżący nie posiada innych (poza zaległymi składkami na ubezpieczenie społeczne) zaległości, nie posiada również osób na utrzymaniu, jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą, otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, nadto stara się dostać do [...] w B co daje szansę na dodatkową poprawę jego sytuacji finansowej.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący powoływał się na okoliczności, które przywołał we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, podkreślił, że wywiedzione w decyzji organu drugiej instancji wnioski i ich uzasadnienie nie są zgodne z faktami i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w uzasadnieniu skargi wskazano, że zobowiązanie wobec Zakładu czyli kwota [...] zł to blisko [...] przychód skarżącego, tak więc konieczność spłaty tak wysokiej kwoty niewątpliwie pozbawi skarżącego zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Ponadto wskazano, że skarżący osiągnął maksymalnie dużo pod względem zawodowym biorąc pod uwagę jego stan zdrowia, wyraźnie podkreślono jednak, że jest osobą chorą wobec, której ma zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Podsumowując skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie szczegółowo wskazując sytuację materialna skarżącego oraz okoliczności ustalone w trakcie prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego.

Prezes Zakładu podkreślił, że decyzje oparte na art. 28 ust. 3a u.s.u.s. mają charakter uznaniowy co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenia zaległości nie ma obowiązku ich umorzenia, natomiast w przypadku stwierdzenia, że żadna z przesłanek nie wystąpiła - organ rozpatrujący wniosek nie może wydać decyzji stwierdzającej umorzenie wnioskowanych należności, a taka sytuacja w opinii organu administracji drugiej instancji miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął co następuje;

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr `153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"), w tym także na decyzje wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Prezesa tego Zakładu.

Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b) , a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c).

Podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, Sąd wskazuje, że jest kompetentny jedynie do oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, nie ma natomiast uprawnień do umorzenia ww. należności zgodnie z wnioskiem skarżącego. Nie może tego uczynić nawet w przypadku uwzględnienia skargi, nie może bowiem orzekać w sposób merytoryczny przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. Wszelka więc argumentacja skarżącego nie mogła spowodować umorzenia przedmiotowych należności składkowych i ich pochodnych przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Należy również podkreślić, że Sąd nie ocenia zaskarżonej decyzji z punku widzenia jej celowości czy słuszności.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, to jest oceniając czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które dawałyby podstawę do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego.

Materialna możliwość umorzenia należności z tytułu składek przewidziana została w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11. poz. 74 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.s.u.s."), nadto w myśl art. 32 u.s.u.s przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i składek zdrowotnych. Pod pojęciem należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s).

Analizując przepisy dotyczące umorzenia należności z tytułu składek Sąd zauważa, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s należności te mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Wyliczenie to stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast w art. 28 ust. 2a u.s.u.s. przewidziano możliwość umorzenia tych należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednak wyłącznie należności ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek ( art. 4 pkt 2 u.s.u.s. zawiera definicję płatnika składek). Przesłanki umorzenia należności w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Dopiero zaistnienie którejkolwiek przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Podkreślenia jednak w tym miejscu uzasadnienia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 1 , ust. 2 i ust. 3a w związku z § 3 rozporządzenia mamy odczynienia z uznaniem administracyjnym, gdyż ustawodawca wyraźnie podkreśla, że należności te "mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład" (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.), "mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności" (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.), "mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Powyższe oznacza, że organ przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym czy składki powinny być umorzone czy też nie rozstrzyga nie Sąd a Zakład, który może ale nie musi je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. i § 3 rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. W uchwale z dnia 6 maja 2004 (sygn. akt IIUZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust.3 u.s.u.s., może, ale nie musi umorzyć zaległości.

Wskazać także należy, że w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji ogranicza się do zbadania, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W szczególności Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art.107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest bowiem szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualne okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia jej właściwa kontrolę ze strony sądu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2715/08; por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 1320/01, LEX nr 137809).

Skarga w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowania dokonanej przez organy administracji publicznej oceny sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego.

Na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego Sąd nie dopatrzył się jednak, aby organy nie dopełniły formalności wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu decyzji odniesiono się do indywidualnej sytuacji skarżącego opisanej przez niego w trakcie postępowania administracyjnego. Wnioskom wyciągniętym z ustaleń co do sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, nie można zarzucić, że są dowolne. Nie ulega wątpliwości, że organy administracji publicznej wnikliwie ustaliły wysokość osiąganych przez skarżącego miesięcznych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej oraz wynagrodzenia za pracę i otrzymywanego zasiłku pielęgnacyjnego a także wysokość ponoszonych przez skarżącego miesięcznych wydatków na które składają się: wkład skarżącego w utrzymanie domu, wszelkie wydatki związana z utrzymaniem [...] oraz kwota przeznaczana na opłacanie składki zdrowotnej. W oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy organy wskazały wysokość [...][...] skarżącego i wynagrodzenia za pracę [...] oraz koszty jakie ponoszą jego rodzice utrzymując [...] skarżącego we W i opłacając raty kredytowe związane z zakupem dla [...] mieszkania we W.

Niekwestionując niewielkich dochodów skarżącego i obciążeń finansowych jego rodziny, organy wskazały jednak, że sam skarżący nie posiada żadnych zobowiązań poza zaległymi składkami na ubezpieczenia społeczne, nie posiada innych osób na utrzymaniu, samodzielnie uzyskuje dochody jest więc w stanie spłacić powstałe zaległości.

Dlatego zdaniem Sądu ocena Prezesa Zakładu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którą wymaga się od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuacje rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałej należności jest wydana w ramach dozwolonej prawem zasady swobodnej oceny dowodów.

Podobnie organ był uprawniony do twierdzenia, że skarżący również nie wykazał, aby zachodziła przesłanka z § 3 ust. 3 tego rozporządzenia. Trafnie podkreślono w uzasadnieniu decyzji, iż jedną z okoliczności przemawiających za umorzeniem pomimo braku całkowitej nieściągalności jest przewlekła choroba zobowiązanego, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jako schorzenie przewlekłe przyjąć należy chorobę o charakterze długotrwałym lecz nie każdą, ale tylko taką, która uniemożliwia uzyskanie przychodu na spłatę zobowiązań wobec Zakładu. Natomiast z dołączonego do akt orzeczenia z dnia [...] r. wynika co prawda określenie stanu zdrowia P G jako trwałego, umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jednak pomimo tego niekwestiowanego przez organy schorzenia skarżący pracuje i prowadzi działalność gospodarczą.

W świetle powyższych ustaleń, należało stwierdzić, że dokonana przez organ ocena, iż opłacenie należności tytułu składek nie pozbawi skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych nie narusza przepisów prawa.

W tym miejscu uzasadnienia należy dodatkowo podkreślić szczególny charakter należności tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przede wszystkim ich publicznoprawny charakter oraz fakt, że zobowiązania tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają, co do zasady, zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Ponadto zaznaczenia wymaga, że ustawowym obowiązkiem Zakładu jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Jednocześnie Sąd wskazuje, że opłacanie składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne jest obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą zaś ich niepłacenie uzasadnić można tylko nadzwyczajnymi określonymi w ustawie i rozporządzeniu okolicznościami, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca.

Dodatkowo odnosząc się do ponoszonych przez skarżącego okoliczności powstania zaległości i ich wpływu na ocenę zasadności umorzenia Sąd wyraźnie stwierdza, ze nie mogą one stanowić podstawy do umorzenia należności, ponieważ zapis art. 28 ust. 3 zawiera zamknięty katalog przesłanek upoważniających Zakład do umorzenia należności, wśród których okoliczności, że powstała zaległość nie była wynikiem złej woli, nie została ujęta. Wskazane okoliczności nie mogą również stanowić podstawy do umorzenia składek w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji świadczy o racjonalnej ocenie sytuacji skarżącego opartej na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Nie można tej ocenie przypisać znamion dowolności. Przy wyjątkowym charakterze instytucji umorzenia zadłużeń z tytułu składek organ władny był dać bowiem pierwszeństwo interesowi społecznemu, kierując się szczególnym publicznoprawnym charakterem spornych należności

Reasumując należało stwierdzić, że organ rozpatrzył całokształt zebranego sprawie materiału dowodowego i ocenił go w kontekście przesłanek umorzenia ujętych w przepisach wskazanego rozporządzenia o umarzaniu składek. Prezes Zakładu przed wydaniem decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, realizując w ten sposób prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu i dając możliwość zajęcia końcowego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Nie doszło również do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącego, zasady zaufania obywateli do organów państwa. Wydając rozstrzygniecie organy działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organy orzekające wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów.

Ponieważ sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa według art. 145 § 1 p.p.s.a. należało, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a., orzec jak w sentencji wyroku.