Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1824/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 187 par. 1 i art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 3-7, art. 8, art 23 f
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier prowadzonych na urządzeniu A. za gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez C. spółkę z o.o. z siedzibą

w K. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "organ", "Minister") z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") oraz art. 2 ust. 6 i ust. 7 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 8 ustawy

z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej "u.g.h."), utrzymująca w mocy decyzję własną znak: [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na urządzeniu Autogames Video Games o numerze [...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Minister Finansów wszczął

z urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry prowadzone na urządzeniu Autogames Video Games o numerze [...], urządzane przez skarżącą są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. Podstawą ww. postanowienia był wniosek Dyrektora Izby Celnej w [...] wraz z protokołem kontroli z dnia [...] grudnia 2012 r., przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w lokalu gastronomicznym "Z." przy ul. K. w S. w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, w ramach której przeprowadzono eksperyment gry na przedmiotowym urządzeniu, oraz sprawozdanie z dnia [...] maja 2013 r. z badania technicznego urządzenia Autogames Video Games o numerze [...], sporządzone przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] na zlecenie Urzędu Celnego w [...]. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował Ministra, że Naczelnik Urzędu Celnego w [...] prowadzi w stosunku do spółki postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na ww. automacie poza kasynem gry.

W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. strona wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, dołączając opinię rzeczoznawcy Z. K., wydaną na wniosek Sądu Rejonowego w [...] w sprawie karnej

o sygnaturze [...], dotyczącą urządzenia o numerze [...], działającego na tych samych zasadach i posiadającego takie samo oprogramowanie, co urządzenie objęte niniejszym postępowaniem. Na wniosek strony organ dołączył również do akt przedmiotowego postępowania opinię sporządzoną przez biegłego Z. S., znajdującą się w aktach sprawy prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Strona wskazała, że przedmiotowe urządzenie jest jej własnością, jest urządzeniem zręcznościowym, a nie automatem do gier losowych i nie urządzano na nim gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Zakwestionowała sprawozdanie sporządzone przez Laboratorium Celne Izby Celnej w [...], ponieważ w jej ocenie jest ono lakoniczne i nie zawiera analizy oraz badania modułu zręcznościowego gry. Ponadto wskazała, że ma zastrzeżenia co do bezstronności jednostki badającej, gdyż jest ona częścią struktury Służby Celnej.

Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Minister w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał w sprawie decyzję rozstrzygającą, że gry prowadzone na automacie Autogames Video Games o numerze [...], należącym do skarżącej spółki, są grami na automatach w rozumieniu u.g.h.

W odwołaniu od ww. decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.:

1) art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do uznania zainstalowanej na urządzeniu

o numerze [...] gry jako gry o wygrane rzeczowe oraz gry

o charakterze losowym, zawierającej jednocześnie element losowości, a co za tym idzie w konsekwencji do uznania ww. urządzenia za automat

w rozumieniu przepisów u.g.h.;

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, który polegał na nieprawidłowym ustaleniu, że na urządzeniu prowadzono gry o charakterze losowym o wygrane rzeczowe na automatach poza kasynem gry, podczas gdy jest to urządzenie do gier zręcznościowych;

3) art. 191 O.p. w związku z art. 2 ust. 3-6 u.g.h. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na kwalifikacji urządzenia nr [...] jako automatu w rozumieniu art. 2 u.g.h. na podstawie sprawozdania z badań z dnia [...] maja 2013 r. sporządzonego przez Laboratorium Celne Izby Celnej w [...];

4) art. 122, art. 130, art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 197 O.p. przez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wymagającej wiadomości specjalnych oraz oparcie się jedynie na sprawozdaniu z badań z dnia [...] maja 2013 r. sporządzone przez Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] na zlecenie Urzędu Celnego w [...], mimo wskazywanych zastrzeżeń strony co do bezstronności jednostki badawczej, treści sprawozdania oraz niezasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego;

5) art. 121 § 1 O.p. przez działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zdaniem strony, sposób i wynik przeprowadzonego w sprawie postępowania nie pozwalał na zakwalifikowanie przedmiotowego urządzenia pod przepisy art. 2 ust. 3-5 u.g.h. W jej opinii, w ramach wykupionego czasu gracz prowadzi tylko jedną grę

i nie ma możliwości jej przedłużenia poza wykupiony przedział czasowy, czego potwierdzeniem jest opinia Z. S., przedstawiająca zasadę działania urządzenia do gier zręcznościowych [...] i przebiegu zainstalowanej na nim gry zgodnie z regulaminem gry zręcznościowej. Sprawozdanie Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] pominęło fakt, że zainstalowana

w urządzeniu wersja oprogramowania uniemożliwia dokonywanie wypłat i nie ma możliwości uruchomienia w niej takiej funkcji. Wobec tego za błędne uznała wnioski, jakoby zapisywane w księgowości elektronicznej urządzenia, jako wypłata elektroniczna, punkty kredytowe z licznika CREDIT wskazywały na możliwość uzyskania wypłaty pieniężnej. Opinia jednostki badającej, zdaniem spółki, jest niepełna, a jej wiarygodność wątpliwa, co ją dyskwalifikuje jako podstawę do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo istotna jest opinia Z. K., której organ nie uwzględnił, bowiem uwidacznia fakt nieprzeprowadzenia przez jednostkę badającą badania modułu zręcznościowego oraz poziomu jego trudności. Z analizy tej opinii wynika, że gra nie ma charakteru losowego, a ma stwarzać jedynie "iluzje" losowości. Wynik gry nie zależy od przypadku, ale od "zręczności związanej ze zsynchronizowaniem się psychomotorycznie osoby grającej na urządzeniu z pulsacyjnie aktywowanym przyciskiem: graj zręcznościowo".

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Minister utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Po przedstawieniu stanu prawnego sprawy, Minister, działając jako organ odwoławczy, dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym wskazywanych przez stronę opinii biegłych: Z. S., Z. K. i B. B. (biegłego Sądu Okręgowego w [...]). Minister uznał za wiarygodny dowód w postaci opinii jednostki badającej - Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. z badania automatu Autogames Video Games o numerze [...] i prowadzonych na nim gier. Opinia ta sporządzona została przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, zgodnie

z art. 23 "f" u.g.h.

W oparciu o uzyskane wyniki badania przedmiotowego automatu, sporządzone przez ww. jednostkę badającą, Minister uznał, że gry urządzane na automacie są grami na urządzeniu elektronicznym, mają charakter losowy, uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne, niezależne od woli gracza oraz istnieje możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej, co znajduje odzwierciedlenie w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h. oraz w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 ww. ustawy.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy gry urządzane na spornym urządzeniu elektronicznym zawierają element losowości (art. 2 ust 3 i ust. 5 u.g.h.) oraz czy toczą się o wygrane rzeczowe w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. W sprawozdaniu z badań wskazano, że automat Autogames Video Games

o numerze [...] umożliwia rozgrywanie następujących gier: "Burning Hot", "Ultra Hot", "American Poker II", "Burning Target", "Sizzling Hot" (5 aplikacji), przy czym 4 z nich to tzw. gry bębnowe o ilości 3 lub 5 bębnów, a jedna jest grą w karty.

Poddając ocenie sprawozdanie z badań jednostki badającej z dnia [...] maja 2013 r. pod kątem wykazania elementu losowości, czy też charakteru losowego gry, Minister wskazał, że po naciśnięciu przycisku "graj zręcznościowo" następuje –

w zależności od wybranej gry – uruchomienie bębnów lub rozdanie kart. Bębny zatrzymują się samoczynnie, jak również karty samoczynnie odwracają się awersem, niezależnie od woli gracza. Gracz nie ma wpływu na wybór symboli na bębnach oraz odpowiedniego ustawienia w momencie ich samoczynnego zatrzymania, jak również na wybór rozdawanych kart, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną. Gracz nie ma żadnego wpływu na zatrzymanie bębnów oraz na wybór kart, co świadczy o tym, że wynik gry nie zależy od jego zręczności. Nie ma on wpływu na to, jaki układ symboli lub kart pojawi się na wyświetlaczu automatu, daje tylko impuls uruchamiający grę, wprowadzając w ruch obrotowy bębny lub rozdając karty. Minister doszedł więc do wniosku, że rezultat gry jest nieprzewidywalny dla grającego, niezależny od możliwości zręcznościowych gracza, ale od przypadkowego "trafienia" na wygrywający układ symboli. Tym samym gra ma charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości.

W trakcie badań ustalono również, że urządzenie nie jest wyposażone

w urządzenie wypłacające, tzw. hopper, zatem nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej. Jednak wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana, polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwości rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej, uzyskanej w poprzedniej grze. Przez naciśnięcie przycisku "graj zręcznościowo" gracz wprawia w ruch bębny, na których są symbole lub następuje rozdanie kart. Jeżeli symbole utworzą określone kombinacje lub karty ułożą się

w układ skutkujący wygraną, gracz zdobywa punkty, które są dopisywane do punktów posiadanych przez gracza lub mogących być podwojone przez skorzystanie z rozgrywki polegającej na wytypowaniu karty (czerwonej lub czarnej). Trafienie powoduje podwojenie punktów, a nietrafienie ich utratę. Czynności, polegające na naciśnięciu przycisku "graj zręcznościowo", czyli kolejne gry, można powtarzać wielokrotnie w dostępnym czasie wynikającym z zakredytowania (wg. przelicznika:

1 zł za 1 minutę i 10 punktów). Zakończenie gry następuje samoczynnie, bez udziału gracza. W przypadku korzystnej dla gracza kombinacji symboli na bębnach lub kart

w pojedynczej grze, otrzymuje on wygraną w postaci punktów, które mogą być zwielokrotnione lub stracone (poddane ryzyku), a w przypadku rezygnacji z poddania ryzyku, wygrana (punkty) zwiększa pulę punktów kredytowych.

Z powyższego Minister wywnioskował, że zdobyte punkty stanowią wygraną

w pojedynczej grze, w tym przypadku stanowią one wygraną rzeczową, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h. Zdobyte punkty umożliwiają rozpoczęcie nowej gry (kolejnej w ramach wykupionego czasu), bowiem powiększają pulę dostępnych punktów kredytowych, pochodzących z zakredytowania. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze (w niniejszym przypadku jest to również spełnione).

Minister stwierdził nadto, że skoro gry na przedmiotowym automacie były odpłatne i urządzane w ogólnie dostępnym lokalu, nastawione na osiągnięcie zysku, to oznacza, że prowadzone były w celach komercyjnych (art. 2 ust. 5 u.g.h.). Przedmiotowy automat wstawiony został do lokalu "Z." w S. na podstawie umowy najmu z dnia [...] marca 2012 r., zawartej między skarżącą (właścicielem automatu) a właścicielem lokalu prowadzącym działalność gospodarczą. Z umowy najmu wynika, że w zamian za udostępnienie 1 m² powierzchni użytkowej w ww. lokalu z przeznaczeniem na zainstalowanie

i użytkowanie automatu do gier o nazwie Autogames Video Games numer [...], wynajmujący miał otrzymywać kwartalnie czynsz w wysokości 600 zł. Natomiast zgromadzone w urządzeniu środki pieniężne stanowić miały własność najemcy, który miał wyłączne prawo do ich wyjmowania z urządzenia.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, zawartym w odwołaniu, że

w ramach wykupionego czasu gracz prowadzi tylko jedną grę i nie ma możliwości jej przedłużenia poza wykupiony przedział czasowy. W ocenie Ministra, grający nie wykupuje jednej gry, ale czas, w którym może rozgrywać nieokreśloną ilość gier danego rodzaju dostępnych na automacie. Minister nie podzielił również stanowiska strony, iż wynik gry nie zależy od losowości, lecz od zręczności osoby grającej na urządzeniu. W tym zakresie organ dokonał oceny opinii rzeczoznawcy Z. S., której przedmiotem był opis gry o nazwie "Hot Spot", numer seryjny [...] i zauważył, że badany automat umożliwia rozgrywanie 5 gier, wśród których nie ma gry o takiej nazwie. Opinia biegłego Z. S. jest nieprecyzyjna. Nie wskazał w niej bowiem, jakiego rodzaju gry zainstalowane zostały na badanym przez niego urządzeniu. Nie wiadomo, czy gra "Hot Spot", do jakiej się odnosi, była konkretną grą zainstalowaną na tym automacie

i przez niego badaną, czy w ten sposób nazywa on urządzenie o numerze [...], uznając je w całości za grę zręcznościową. Ponadto z opinii nie wynika, czy ww. urządzenie było faktycznie badane przez rzeczoznawcę, bowiem do opinii nie dołączono żadnej dokumentacji zdjęciowej lub filmowej, nie wskazano również miejsca i daty przeprowadzenia badań. Opisując cechy badanej gry biegły stwierdził, że nie posiada ona charakteru losowego, ponieważ jej wynik końcowy ma zawsze wartość zerową i jest znany jeszcze przed rozpoczęciem gry. Ponadto uznał, że z uwagi na ilościową przewagę elementów zręcznościowych występujących podczas gry wobec mniejszej ilości pozostałych elementów (losowych i zabawowych), gra ma charakter zręcznościowy. Organ uznał, że nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, czy opinia ta, sporządzona w dniu [...] listopada 2011 r. przez Z. S. dotyczy tych samych gier, jakie były zainstalowane w automacie

w dniu kontroli, tj. w dniu [...] grudnia 2012 r., a następnie stanowiły przedmiot badania jednostki badającej. Minister uznał ww. opinię za nieprzydatną dla celu ustalenia stanu automatu i rodzaju zainstalowanych w nim na dzień kontroli gier. Ponadto walor opinii biegłego przysługuje opinii sporządzonej przez osobę powołaną w takim charakterze przez organ na podstawie art. 197 § 1 O.p. Natomiast opinia sporządzona na zlecenie strony (jak opinia Z. S.) jest jedynie zawartym w dokumencie prywatnym wyrazem stanowiska strony.

Z kolei przedmiotem opinii sporządzonej w dniu [...] września 2013 r. przez Z. K. było przeprowadzenie badań automatu o nazwie "Hot Spot" nr [...] na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...]. Natomiast opinia techniczna z dnia [...] marca 2012 r. sporządzona przez B. B. dotyczy przeprowadzonego badania na urządzeniu o nazwie "Hot Spot" nr [...]. Organ uznał więc, że obie te opinie nie mogą być dowodem

w przedmiotowej sprawie, bowiem ich rozważania dotyczą innych urządzeń i nie odnoszą się do działania automatu Autogames Video Games o numerze [...]. Poza tym o charakterze gier na urządzeniu nie decyduje nazwa tego urządzenia stosowana przez producenta, stronę, czy też osoby, które na jej zlecenie sporządzają opinie, lecz posiadane cechy, które przypisuje im u.g.h.

Minister swoje ustalenia oparł więc na sprawozdaniu jednostki badającej, upoważnionej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które jest dokumentem wymaganym przez przepis art. 2 ust. 7 u.g.h. Opinia Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...] jest jasna, pełna i jednoznaczna, dlatego dowód ten, w ocenie organu, jest wystarczający, stąd odmówiono stronie przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnego biegłego

Odnośnie kwestionowania przez skarżącą posiadanych przez jednostkę badającą uprawnień do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier Minister podkreślił, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] spełnia warunki, o których mowa w art. 23 "f" ust. 1 u.g.h., o czym świadczy udzielone w dniu [...] listopada 2012 r. przez Ministra aktualne upoważnienie do wydawania opinii technicznych automatów i urządzeń do gier, po wcześniejszym zbadaniu spełnienia przez tę jednostkę przesłanek z art. 23 "f" u.g.h. Dopóki upoważnienie wydane dla jednostki badającej nie zostanie skutecznie cofnięte, do czego uprawniony jest jedynie Minister, dopóty zachowuje ono swoją ważność

i uprawnia tę jednostkę do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Jednostka badająca przedmiotowy automat jest więc profesjonalnym podmiotem, który spełnia wymogi przewidziane prawem do tego, by przeprowadzać badania techniczne automatów i urządzeń do gier według odpowiednich standardów, posiada kadrę dysponującą stosowną wiedzą technologiczną i jest zaopatrzona

w specjalistyczny sprzęt. Dlatego też sprawozdanie sporządzone przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] jest pełnoprawnym dowodem, który podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących certyfikatu akredytacji, jakim legitymuje się ww. Laboratorium, w zakres którego nie wchodzi, zdaniem strony, rozstrzyganie kwestii charakteru gier na urządzeniach i kwalifikowanie ich jako automatów do gier w rozumieniu przepisów u.g.h., Minister wskazał, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". Uzyskanie akredytacji świadczy więc o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, jak również jest gwarancją uznawania sprawozdań z tych badań w świecie.

Poza tym art. 23 "f" ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie precyzuje zakresu tej akredytacji. Skoro więc ustawodawca nie wskazał wprost w ww. przepisie, że podmiot ubiegający się o status jednostki badającej obowiązany jest przedstawić określonego rodzaju akredytację, to tym samym z wykładni literalnej jednoznacznie wynika, że twierdzenia strony nie znajdują potwierdzenia w przepisach prawa. Brak jest podstaw do żądania przez Ministra określonego rodzaju akredytacji w związku z ubieganiem się

o udzielenie przedmiotowego upoważnienia do badań technicznych automatów. Organ dodatkowo zauważył, że przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie charakteru gier na automacie, a nie kwestia zakresu akredytacji jednostki badającej.

Minister w konsekwencji uznał, że zarzuty przedstawione przez stronę

w odwołaniu są nieuzasadnione i nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie zadawala strony, nie może prowadzić do postawienia skutecznego zarzutu naruszenia przez organ przepisów art. 2 ust. 3-5 u.g.h.

Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Ministra, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.:

1) art. 2 ust. 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 u.g.h. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, bowiem skarżąca nie urządzała gier na urządzeniu zręcznościowym nr [...];

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry, podczas gdy nie urządzała ona takich gier;

3) art. 191 O.p. w związku z art. 2 ust. 5 u.g.h. przez błędną ocenę zebranego

w sprawie materiału dowodowego, polegającą na kwalifikacji urządzenia Autogames Video Games o numerze [...] jako urządzenia w rozumieniu art. 2 u.g.h., podczas gdy materiał dowodowy w postaci wyników eksperymentu oraz niepełnego sprawozdania z badań Izby Celnej w [...] nie pozwalał na taką ocenę;

4) art. 122, art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 197 i art. 229 O.p. przez brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz ograniczenie się wyłącznie do powtórzenia wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku kontroli celnej i postępowania karno-skarbowego oraz oparcie się na sprawozdaniu z badań przeprowadzonych przez Laboratorium Celne Izby Celnej

w [...], mimo uzasadnionych zastrzeżeń strony co do treści sprawozdania

i odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych;

5) art. 23 "f" ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez jego niezastosowanie i niezapewnienie odpowiedniego standardu badań, polegające na ich przeprowadzeniu przez osoby nieposiadające odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów

i urządzeń do gier;

6) art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 17 i art. 197 § 1 O.p. przez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach sprawozdania z badań wydanych przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania przedmiotowego sprawozdania

z badań, będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację zaprezentowaną

w toku postępowania administracyjnego, że przedmiotowe urządzenie, którego jest właścicielem nie jest automatem do gier w rozumieniu u.g.h., tylko urządzeniem zręcznościowym, na którego korzystanie nie musiała uzyskiwać koncesji czy też zezwolenia. Zdaniem spółki, z uwagi na ilościową przewagę elementów zręcznościowych, występujących podczas gry, wobec mniejszej ilości innych elementów (losowych, zabawowych) gra ma charakter zręcznościowy (kwalifikacja większościowa), czego organ nie wziął pod uwagę. W tym zakresie powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2012 wydany w sprawie V KK 420/11. Skarżąca ponownie zaakcentowała znaczenie opinii biegłych: Z. K., Z. S. i B. B., z których jednoznacznie wynika, że charakter gier na przedmiotowym urządzeniu nie jest losowy. Wszystkie posiadane przez skarżącą urządzenia do gier działają na takich samych zasadach i w ten sam sposób. W ocenie skarżącej, organ powinien dopuścić w sprawie dowód z opinii innego biegłego, jeśli strona chce udowodnić odmienną od organu tezę. Skarżąca zakwestionowała wiarygodność opinii Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...], na którą powołuje się organ z uwagi na okoliczność, iż w zakres badawczy tego Laboratorium nie wchodzi rozstrzygnie kwestii charakteru gier na urządzeniach i kwalifikowanie ich jako automatów

w rozumieniu u.g.h. Zakres akredytacji jednostki badającej jest nieadekwatny do przedmiotu badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych. Dlatego, w ocenie skarżącej, organ błędnie uznał za wiarygodne sprawozdanie z dnia [...] maja 2013 r. z badania przedmiotowego urządzenia przez Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...]. Jednostka badająca powinna posiadać certyfikat akredytacji w dziedzinie, w której dokonuje badań.

W odpowiedzi na skargę Minister, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz odniósł się szczegółowo do zarzutów skargi, uznając je za bezzasadne.

Na rozprawie sądowej w dniu 17 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej cofnął zarzuty zawarte w punkcie pierwszym skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa

w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy gry urządzane przez skarżącą na urządzeniu o nazwie Autogames Video Games o numerze [...], są grami na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h. Kwestię tę rozstrzyga na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych

w drodze decyzji, analizując czy dana gra posiada cechy gry na automacie, o których mowa w art. 2 ust. 3 – 5 tej ustawy. Minister dokonuje tego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 2 ust. 7 u.g.h., w oparciu o opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Podmioty, występujące do Ministra o wydanie powyższej decyzji, obowiązane są załączyć do wniosku wymienione dokumenty. W przypadku prowadzonego postępowania z urzędu, Minister może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę.

W świetle art. 2 ust. 3 oraz ust. 5 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, a także gry na tych urządzeniach organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Z ust. 4 omawianego przepisu wynika, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej

w poprzedniej grze.

W oparciu o powyższe przepisy, jak i o sprawozdanie z badań technicznych ww. automatu, sporządzone przez jednostkę badającą – Laboratorium Izby Celnej

w [...] oraz eksperyment przeprowadzony przez funkcjonariuszy służby celnej w dniu kontroli, tj. [...] grudnia 2012 r., Minister uznał, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem elektronicznym, gry na nim organizowane zawierają element losowości (mają charakter losowy) oraz grający uzyskuje wygraną rzeczową w postaci dodatkowych punktów. Rozbieżność stanowisk stron w przedmiotowej sprawie dotyczy elementów losowości oraz wygranej rzeczowej, które - zdaniem skarżącej - nie występują w grach organizowanych na przedmiotowym urządzeniu.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, wbrew twierdzeniom skarżącej, pozwala na ustalenie charakteru tych gier, a w konsekwencji ich prawidłową klasyfikację prawną, jako gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Minister prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i ocenił zebrane dowody, zgodnie z art.187 § 1 i art. 191 O.p.

Ze sprawozdania jednostki badającej wynika, że rozpoczęcie gry na urządzeniu Autogames Video Games nr [...] (po uprzednim zakredytowaniu

i wyborze gry) następuje przez naciśnięcie przycisku "graj zręcznościowo"

i podświetlenia, co powoduje wprawienie w ruch bębnów z symbolami lub rozdanie kart z jednoczesnym pobraniem punktów kredytowych z licznika CREDIT. Po ich uruchomieniu bębny zatrzymują się samoczynnie, jak również karty samoczynnie odwracają się awersem, niezależnie od woli gracza. Jeżeli symbole utworzą określone kombinacje lub karty ułożą się w układ skutkujący wygraną, gracz zdobywa punkty, które są dopisywane do punktów posiadanych przez gracza lub mogą być podwojone przez skorzystanie z rozgrywki GAMBLE, polegającej na wytypowaniu karty (czerwonej lub czarnej). Trafienie powoduje podwojenie punktów, a nietrafienie ich utratę. Jeśli symbole nie utworzą kombinacji wygranej, to gracz, chcąc dalej korzystać z automatu ponownie naciska przycisk "graj zręcznościowo", co inicjuje kolejną grę, czyli w zależności od rodzaju wybranej gry uruchamia tarczę lub rozdaje karty, przy czym z licznika CREDIT jest odliczana obstawiona ilość punktów. Dłuższe przytrzymanie przycisku "graj zręcznościowo" powoduje włączenie funkcji AUTOSTART, która sprawia, że automat sam rozgrywa gry (z wyjątkiem gry "American Poker II"), a wygrana jest automatycznie przelewana do licznika CREDIT bez możliwości poddania jej ryzyku.

Biorąc pod uwagę charakter gier prowadzonych na zakwestionowanym urządzeniu, Sąd podziela wnioski organu, że wygrana punktowa nie zależy od umiejętności uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego odpowiednim przyciskiem bębnów z symbolami czy też rozdania kart nie ma on już wpływu na ustawienie się symboli na tych bębnach lub ułożenie się kart w odpowiedniej konfiguracji, gdyż bębny zatrzymują się samoczynnie, a karty samoczynnie odwracają się awersem. Dodatkowo automat za pomocą funkcji AUTOSTART może rozgrywać gry bez udziału gracza. Prowadzi to do wniosku, że gry na badanym urządzeniu mają "charakter losowy", a nie zręcznościowy.

Wskazane przez skarżącą inne opinie biegłych, zdaniem Sądu, nie podważyły powyższych ustaleń, gdyż nie wskazuje ona konkretnie, jakie elementy zręcznościowe charakteryzują gry na spornym urządzeniu. Opinie Z. K. i B. B. nie dotyczą przedmiotowego automatu, natomiast

z opinii biegłego Z. S. wprawdzie wynika, że gry na badanym przez niego urządzeniu nie posiadają charakteru losowego, jednak przyznając, że występuje ilościowa przewaga elementów zręcznościowych wobec mniejszej ilości elementów losowych i zabawowych, nie wykluczył tym samym, że w badanej przez niego grze występują również elementy losowe. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym w tym zakresie, w grach, w których choćby jeden z etapów zależy od przypadku, wynik całej gry zależy także od przypadku, a gra ma charakter losowy (wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., II GSK 87/07, publ. cbois). Tak samo instalacja gier losowych nawet obok zręcznościowych jest wystarczająca do uznania automatu za automat do gier losowych w rozumieniu u.g.h. (wyrok NSA z dnia 27 października 1999 r., II SA 1095/99, publ. cbois). Tak więc również opinia biegłego Z. S. pośrednio potwierdza wnioski organu oparte na sprawozdaniu jednostki badającej z dnia [...] maja 2013 r.

Z opisu gry w sprawozdaniu jednostki badającej wynika ponadto, że kwota wpłacona na początku nie jest jedynie przeliczana na czas udostępniany graczowi do korzystania z automatu, ale przede wszystkim na punkty kredytowe używane do rozgrywania poszczególnych gier. W wykupionym czasie gry grający ma możliwość przeprowadzenia szeregu gier, a wygrane punkty umożliwiają rozpoczęcie nowej gry. Gry można rozgrywać do wyczerpania zakupionego czasu lub do czasu rezygnacji

z nich przez grającego. Możliwość więc uzyskania wygranej, polegającej na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, stanowi wygraną rzeczową w grach na automatach, zgodnie z art. 2 ust. 4 u.g.h. Bez znaczenia jest przy tym limitowanie czasu grania, skoro automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe w ramach posiadanego czasu dostępności gier (co najmniej kilku), czyli prowadzenie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier, a o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających. Tak długo, jak grający zdobywa punkty, gry odbywają się według schematu: kolejna gra w zamian za zdobyte punkty.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił przesłanki z art. 2 ust. 3-5 u.g.h., od wystąpienia których zależy uznanie gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu za gry na automatach w rozumieniu u.g.h.

Skarżąca podniosła również zarzut oparcia zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii wydanej przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier,

a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania przedmiotowego sprawozdania z badań. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 23 "f" ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez niezapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzonych badań.

Zgodnie z art. 23 "f" ust. 1 u.g.h., upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:

1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy

o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement);

2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;

3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność

w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność

w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności".

Kwestia wykładni przytoczonego art. 23 "f" ust. 1 pkt 1 w zakresie rodzaju akredytacji, o jakim mowa w niniejszym przepisie, wywołała rozbieżność

w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Część judykatury prezentuje pogląd, iż przedmiotowy przepis odnosi się do konkretnego rodzaju akredytacji w postaci certyfikatu z zakresem akredytacji adekwatnym do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty do gry (art. 2 ust. 3 u.g.h., tak np. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt 2628/13), czy też akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt 3014/13). Pogląd natomiast, iż przedmiotowy przepis nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu akredytacji, został wyrażony np. w wyrokach WSA w Warszawie: z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt 2627/13, z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt 2966/13, z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3204/13, z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 622/14.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego stanowiska, zgodnie z którym przedmiotowy przepis nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu akredytacji, jaką powinna posiadać jednostka badająca, w związku z czym warunek ten spełnia każdy podmiot, który posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub innej jednostki akredytującej, o której mowa w omawianym przepisie. Stanowisko to zdaje się potwierdzać treść art. 23 "f" ust. 1 pkt 2 u.g.h., nakładającego na jednostkę badającą obowiązek zapewnienia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, personelu o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz odpowiedniego wyposażenia technicznego. Treść przywołanego pkt 2 pozwala przyjąć, że w pkt 1 omawianego przepisu ustawodawca nie odniósł się do konkretnej akredytacji, czy to z zakresem adekwatnym do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, czy też do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W przeciwnym razie oba warunki (pkt 1 i pkt 2) pokrywałyby się w zakresie pkt 2, czyniąc zawartą

w nim regulację zbędną, co też byłoby interpretacją normy prawnej niezgodną

z jedną z językowych dyrektyw interpretacyjnych, zakazującą interpretacji przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazywały się zbędne. Brak wymogu konkretnej akredytacji nie obniża standardów, jakie powinna spełniać jednostka badająca, które zapewnia regulacja z omawianego pkt 2. Rola akredytacji jako takiej w niniejszej regulacji prawnej sprowadza się, zdaniem Sądu, do wytyczenia określonych, wąskich granic co do podmiotów, które mogą ubiegać się o status jednostki badającej. Nie każdy zatem podmiot, który spełnia wymogi z pkt 2 omawianego przepisu, może starać się o ten status, ale podmiot, który posiada ponadto akredytację m.in. Polskiego Centrum Akredytacji. W ten sposób regulacje zawarte w pkt 1 i w pkt 2 omawianego przepisu uzupełniają się wzajemnie.

Nie bez znaczenia, w ocenie Sądu, jest fakt, że Minister, znając zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Izby Celnej w [...], honoruje sprawozdania z badań przeprowadzonych przez tę jednostkę badającą, której w dniu [...] listopada 2012 r. udzielił upoważnienia do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Upoważnienie to jest nadal aktualne i stanowi legalne źródło uprawnienia do wykonywania przez Laboratorium Izby Celnej w [...] powyższych badań.

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko Ministra, że

w tym postępowaniu nie powinna podlegać ocenie zasadność wpisania Laboratorium Izby Celnej w [...] na listę jednostek badających, upoważnionych przez ten organ do wykonywania badań automatów i urządzeń do gier (podobnie wyroki: WSA

w Białymstoku z dnia 19 listopada 2013 r., II SA/Bk 719/13 oraz z dnia 2 lutego 2013 r., II SA/Bk 774/13, WSA w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2014 r., II SA/Rz 1261/13, WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2014 r., VI SA/Wa 2627/13, z dnia 17 września 2014 r., VI SA/Wa 622/14).

Sąd zatem uznaje za niezasadny zarzut skargi oparcia zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii wydanej przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonej opinii. Zdaniem Sądu, nie ma racjonalnych podstaw do kwestionowania

w przedmiotowej sprawie literalnej interpretacji przepisu art. 23 "f" u.g.h. Odejście od literalnej interpretacji i oparcie się na interpretacji systemowej bądź funkcjonalnej jest uzasadnione wówczas, gdy literalna interpretacja prowadzi do błędnych wniosków.

W niniejszej sprawie tak nie jest, a przyjęcie, iż ustawodawcy nie chodziło

o konkretną akredytację bynajmniej nie obniża wymogów odnoszących się do standardów, jakie musi spełnić jednostka badająca.

Sąd nie dopatrzył się również uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ odniósł się do wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci: opinii biegłego Z. S., sporządzonej w sprawie prowadzonej przez Urząd Celny w [...], opinii biegłego Z. K., powołanego przez Sąd Rejonowy w [...]

w sprawie [...] oraz opinii technicznej sporządzonej przez biegłego Sądu Okręgowego w [...] B. B., dokonał ich merytorycznej analizy oraz oceny (strona 12-15 decyzji organu z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz strona 13-16 decyzji organu z dnia [...] marca 2014 r.). Obszernie uzasadnił swoje stanowisko oraz wskazał i omówił dowody, na podstawie których wydał kontrolowaną decyzję, jak również szczegółowo uzasadnił, dlaczego dowodom przeciwnym nie dał wiary. Nie można uznać za uchybienie prawne odmiennej od strony oceny dowodów oraz stanu faktycznego, dokonanej przez organ, jeżeli ocena ta jest prawidłowo uzasadniona

i wyjaśniona oraz połączona z prawidłowo dokonaną subsumpcją prawną stanu faktycznego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności

z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.