Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 175/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 107, art. 109 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 3, art. 22 ust. 2, art. 22 ust. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Teza: 1. Zlikwidowanie okien na jednej ścianie, wybicie otworów okiennych i zamurowanie okien na ścianie innej - stanowi niewątpliwie przebudowę nieruchomości.

Zważywszy na treść art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./ nie ma znaczenia, że przebudowa dotyczy lokali nie stanowiących przedmiotu odrębnej własności. Dla dokonania tych czynności budowlanych organ winien uzyskać zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej w myśl art. 22 ust. 2 i 3 pkt 5 cyt. ustawy.

Błędne jest stanowisko organu, iż przeniesienie okien z jednej elewacji na drugą nie stanowi czynności przekraczającej zwykły zarząd rzeczą wspólną.

2. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i stanowiąca też zezwolenie na budowę w pkt 2 tego zezwolenia stwierdza, iż projekt budowlany stanowi integralną część decyzji.

Takie stwierdzenie zawarte w treści decyzji wywiera ten skutek, iż decyzja stanowi nierozerwalną całość tylko z projektem. Doręczenie więc stronie decyzji bez projektu budowlanego nie może być w ocenie Sądu uznane za doręczenie skuteczne w znaczeniu art. 109 par. 1 Kpa, bowiem strona uzyskała tylko część decyzji. Uznanie więc przez organ, że od doręczenia stronie części decyzji należy liczyć początek biegu terminu do wniesienia odwołania stanowiłoby rażące naruszenie interesu prawnego strony.

TEZY

1. Zlikwidowanie okien na jednej ścianie, wybicie otworów okiennych i zamurowanie okien na ścianie innej - stanowi niewątpliwie przebudowę nieruchomości.

Zważywszy na treść art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./ nie ma znaczenia, że przebudowa dotyczy lokali nie stanowiących przedmiotu odrębnej własności. Dla dokonania tych czynności budowlanych organ winien uzyskać zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej w myśl art. 22 ust. 2 i 3 pkt 5 cyt. ustawy.

Błędne jest stanowisko organu, iż przeniesienie okien z jednej elewacji na drugą nie stanowi czynności przekraczającej zwykły zarząd rzeczą wspólną.

2. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i stanowiąca też zezwolenie na budowę w pkt 2 tego zezwolenia stwierdza, iż projekt budowlany stanowi integralną część decyzji.

Takie stwierdzenie zawarte w treści decyzji wywiera ten skutek, iż decyzja stanowi nierozerwalną całość tylko z projektem. Doręczenie więc stronie decyzji bez projektu budowlanego nie może być w ocenie Sądu uznane za doręczenie skuteczne w znaczeniu art. 109 par. 1 Kpa, bowiem strona uzyskała tylko część decyzji. Uznanie więc przez organ, że od doręczenia stronie części decyzji należy liczyć początek biegu terminu do wniesienia odwołania stanowiłoby rażące naruszenie interesu prawnego strony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w W. na decyzję Wojewody W. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego - uchyla zaskarżone postanowienie organu I i II instancji.


UZASADNIENIE

I. Wojewoda decyzją z dnia 18 grudnia 1996 r. po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta miasta W. z dnia 16 września 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia wynika, że organ I instancji opisaną wyżej decyzją zatwierdził projekt budowlany przeniesienia okien w lokalach mieszkaniowych Nr 3, 5 i 7 położonych w W. przy ul. P. i zezwolił na wykonanie związanych z tym robót budowlanych w budynku. Roboty polegały na przeniesieniu okien z elewacji wschodniej na elewację południową. Budynek stanowi własność Gminy W. Centrum i jest w zarządzie Zarządu Domów Komunalnych.

Decyzję oparto na treści art. 28, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skarżących, że ta inwestycja zmiany usytuowania okien jest niedopuszczalna, a także niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku biurowego planowanego przy ul. Z.

W sprawie niniejszej istnieje zgoda na wykonanie tych okien właściciela lokalu Nr 3 i użytkowników lokalu Nr 5 i 7, a nadto zawarto stosowne porozumienia między zarządcą budynku Zarządem Domów Komunalnych a ww. osobami na wykonanie prac budowlanych według zatwierdzonego projektu. Do wykonania powyższego nie jest potrzebna zgoda w postaci uchwały właścicieli lokali, gdyż nie jest to przedsięwzięcie przekraczające zakres zwykłego zarządu /art. 22 ust. 3 ustawy o własności lokali/. Przeniesienie okien mieści się w zakresie zwykłego zarządu i nie wymaga zgody Wspólnoty Mieszkaniowej.

Zgodnie z zapisem zawartym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budynku biurowego, zmiana usytuowania spornych okien spełni warunek zgodności decyzji z wymogami prawnymi.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa wnosiła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucając rażące naruszenie praw podmiotowych Wspólnoty Mieszkaniowej wynikających z ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o właściwości lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388/, a nadto nieprawdziwe twierdzenia zawarte w decyzji pierwszej instancji, że zmiana usytuowania okien dotyczy budynku, który stanowi tylko własność Gminy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko z decyzji.

II. Wojewoda postanowieniem z dnia 21 stycznia 1997 r. na podstawie art. 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta m. W. z dnia 31 października 1996 r. zatwierdzającej projekt budowy budynku biurowego i zezwalającej na jego budowę.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, iż wyżej opisaną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i stanowiącą pozwolenie na budowę budynku biurowego dla W. Spółka z o.o. doręczono Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej w dniu 6 listopada 1996 r. Strona pisemnie wniosła o dostarczenie jej wraz z decyzją dokumentacji stanowiącej integralną część decyzji (...).

Organ I instancji w pisemnej odpowiedzi z dnia 18.11.1996 r. poinformował, iż dokumentacja ta obejmuje 6 oprawionych tomów i znajduje się w 1 egzemplarzu do wglądu w Urzędzie Gminy. W dniu 19 listopada 1996 r. przedstawiciele Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej zapoznali się z dokumentacją w Urzędzie Gminy.

Odwołanie od decyzji Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wniósł 22 listopada 1996 r.

W ocenie organ uznając, że decyzja została doręczona 6.11.1996 r., a odwołanie wniesiono 22.11.1996 r. należy stwierdzić, iż wniesiono je po terminie, który zgodnie z pouczeniem upływał 20.12.1996 r.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wnosił o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 75 par. 1 i art. 77 par. 1 Kpa przez pominięcie dowodu z daty zapoznania się strony skarżącej z całością decyzji wraz z dokumentacją stanowiącą integralny załącznik.

Według strony skarżącej skoro zapoznała się z dokumentacją 19.11.1996 r. a odwołanie złożyła 22.11.1996 r. to uczyniła to w terminie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko, iż odwołanie wpłynęło po terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obie skargi są zasadne.

Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że w nieruchomości przy ul. P. wyodrębniono i sprzedano 36 lokali mieszkaniowych stanowiących odrębną własność z prawem użytkowania wieczystego gruntu określonego ułamkowo na rzecz właścicieli poszczególnych lokali i współwłasności części wspólnych budynku /stan na 31.12.1998 r. według informacji Zarządu Domów Komunalnych/. Potwierdza to zarówno decyzja z dnia 25.09.1991 r. Wojewody oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 19 lutego 1999 r.

Status prawny właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych określa ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./.

Art. 3 tejże ustawy stanowi, iż "w razie wyodrębnienia własności lokali grunt oraz wszelkie części budynku i inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali lub dotychczasowego właściciela, stanowią ich współwłasność w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej budynku (...).

Zasadnie więc skarżący zarzucają błędne ustalenie, w decyzjach kwestionowanych, iż nieruchomość przy ul. P. stanowi własność Gminy W.

W związku z pominięciem faktu, że 36 mieszkań w przedmiotowym budynku stanowi przedmiot odrębnej własności lokalowej - a ich właściciele tworzą Wspólnotę Mieszkaniową w myśl art. 6 wyżej wskazanej ustawy - prawa tejże wspólnoty zostały naruszone. Art. 22 ust. 2 ww. ustawy o własności lokali stanowi, że "do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności.

Art. 22 ust. 3 ww. ustawy wyliczając czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wskazuje na konieczność uzyskania uchwały właścicieli dotyczącej zgody na nadbudowę, przebudowę nieruchomości wspólnej.

Kwestionowana decyzja organu odwoławczego tak jak decyzja pierwszoinstancyjna dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przeniesienia okien z elewacji wschodniej na elewację południową w lokalach mieszkalnych oznaczonych Nr 3, 5 i 7 w budynku przy ul. P. w W.

Zlikwidowanie okien na jednej ścianie, wybicie otworów okiennych i zamurowanie okien na ścianie innej - stanowi niewątpliwie przebudowę nieruchomości.

Zważywszy na przytoczoną na wstępie uzasadnienia treść art. 3 ustawy o własności lokali nie ma znaczenia, że przebudowa dotyczy lokali nie stanowiących przedmiotu odrębnej własności. Dla dokonania tych czynności budowlanych organ winien uzyskać zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej w myśl art. 22 ust. 2 i 3 pkt 5 cyt. ustawy.

Błędne jest stanowisko organu, iż przeniesienie okien z jednej elewacji na drugą nie stanowi czynności przekraczającej zwykły zarząd rzeczą wspólną.

Zasadny jest zarzut skargi, iż decyzja zaskarżona narusza podmiotowe prawa ustawy skarżącej wynikające z wyżej wskazanych przepisów ustawy.

Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej, jako że naruszenie przepisów tych mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

II. Odnośnie skargi na postanowienie stwierdzić należy, że zachowanie terminu ustawowego jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Zgodnie z art. 129 par. 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a zgodnie z art. 109 par. 1 Kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie.

W przedmiotowej sprawie dla oceny prawnej kwestionowanego postanowienia wydanego w trybie art. 134 Kpa a zarzucającego uchybienie ustawowego terminu wniesienia odwołania niezbędne jest ustalenie, w jakiej dacie doręczono stronie decyzję.

Od tej daty bowiem zgodnie z art. 57 Kpa uzależniony jest sposób ustalenia początku biegu terminu do wniesienia odwołania. Wskazany wyżej przepis art. 109 par. 1 Kpa przewiduje obowiązek doręczenia stronie decyzji. Żaden przepis nie uprawnia organu do doręczenia tylko części decyzji z takim samym skutkiem prawnym.

Decyzja z dnia 31.10.1996 r. wydana z up. Prezydenta m. W. zatwierdzająca projekt budowlany i stanowiąca też zezwolenie na budowę w pkt 2 tego zezwolenia stwierdza, iż projekt budowlany stanowi integralną część decyzji.

Takie stwierdzenie zawarte w treści decyzji wywiera ten skutek, iż decyzja stanowi nierozerwalną całość tylko z projektem. Doręczenie więc stronie decyzji bez projektu budowlanego nie może być w ocenie Sądu uznane za doręczenie skuteczne w znaczeniu art. 109 par. 1 Kpa, bowiem strona uzyskała tylko część decyzji. By strona mogła dokonać oceny merytorycznej i zadecydować o zaskarżeniu decyzji niezbędne jest jej zapoznanie się zarówno z rozstrzygnięciem, jak i załącznikami, czyli projektem budowlanym.

Uznanie więc przez organ, że od doręczenia stronie części decyzji należy liczyć początek biegu terminu do wniesienia odwołania stanowiłoby rażące naruszenie interesu prawnego strony.

Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej, iż od daty faktycznego zapoznania się strony z projektem technicznym budowlanym stanowiącym załącznik przedmiotowej decyzji i jej integralną część należy liczyć bieg terminu do złożenia odwołania, według zasad określonych art. 57 Kpa.

W tej sytuacji bezpodstawna jest ocena, iż odwołanie wniesiono po terminie.

Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.