Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1619/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz K. Z. kwotę 652 (sześćset pięćdziesiąt dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 11 czerwca 2004r. K. Z. złożył wniosek o przyznanie mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wniosek ten został przez niego zmieniony w dniu 2 lipca 2004r.

W dniu 15 i 18 września 2004r. przeprowadzone zostały kontrole na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy. Kontrole te wykazały następujące nieprawidłowości na działkach rolnych:

* L — powierzchnia deklarowana 3,86 ha, na całej powierzchni działki stwierdzono odłóg;

* Ł — powierzchnia deklarowana 19,99 ha, na całej powierzchni działki stwierdzono odłóg;

* M — powierzchnia deklarowana 2,36 ha, na całej powierzchni działki stwierdzono odłóg;

* E - powierzchnia deklarowana 2,92 ha, powierzchnia stwierdzona 1,22 ha;

* B — powierzchnia deklarowana 2,40 ha, powierzchnia stwierdzona 2,66 ha;

* I — powierzchnia deklarowana 2,58 ha, powierzchnia stwierdzona 3,60 ha;

* G — powierzchnia deklarowana 0,81 ha, powierzchnia stwierdzona 0,89 ha.

W dniu 20 grudnia 2004r. wnioskodawca dokonał wycofania części wniosku w zakresie działki działki rolnej o identyfikatorze M. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości podczas kontroli na miejscu, wycofanie powyższej działki nie zostało uznane za skutecznie wniesione zgodnie z zapisem art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. WE nr L 327 z 12.12.2001).

W wyniku rozpoznania wniosku decyzją z dnia [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił wnioskodawcy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożył na niego sankcje na okres trzech lat kalendarzowych w wysokości 7793,80 zł.

Od powyższej decyzji K. Z. złożył odwołanie, w którym podniósł, że decyzja nie uwzględnia zmiany do wniosku złożonej w dniu 2 lipca 2004r.

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę wydał w dniu [...] stycznia 2006r. decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, gdzie kwota naliczonej płatności wyniosła O zł. Wynikała ona z różnicy pomiędzy deklarowaną powierzchnią a stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu. Zgodnie bowiem z art. 5 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2 199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji(Dz.U.WE nr Ł328 z 17.12.2003 r.), jeżeli różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią zatwierdzoną przekracza 30%, żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. W związku z powyższym odmówiono przyznania płatności również z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO).

W dniu 10 lutego 2006r. wnioskodawca złożył odwołanie od w/w decyzji dołączając ekspertyzę prawną prof. dr hab. M. W. i dr A. S., z której wynikało, że odmowa przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) ze względu na zawyżenie danych dotyczących powierzchni objętej JPO o ponad 30% nie uzasadnia odmowy przyznania UPO za rok 2004.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , decyzją z dnia [...] lipca 2006r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa , orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując między innymi, iż stosownie do art. 143 c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, 1453/2001, 1454/2001, 1868/94, 1251/99, 1254/99, 1673/2000, 2358/71 i 2529/200 1 (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003r.) nowe państwa członkowskie mają możliwość za zgodą komisji uzupełnienia płatności bezpośrednich. Zgodnie zaś z art. 143 c ust. 2 akapit 4 rozporządzenia nr 1782/2003, całkowite bezpośrednie wsparcie, jakie rolnik może otrzymać w nowych państwach członkowskich po przystąpieniu na mocy odpowiedniej płatności bezpośredniej, obejmujące wszystkie uzupełniające krajowe płatności bezpośrednie nie przekroczy poziomu wsparcia bezpośredniego, jakie przysługiwałyby rolnikowi na mocy odpowiedniej płatności bezpośredniej stosowanej w tym czasie w państwach członkowskich wspólnoty w jej kształcie na dzień 30 kwietnia 2004r. Z powyższego wynika zatem wprost, że prawodawca europejski tworząc uproszczony system płatności bezpośrednich dla nowych państw członkowskich, pomimo wprowadzenia JPO i UPO, co do zasady traktuje ten system jednolicie, jako płatności bezpośrednie, dlatego posługuje się wyrażeniem "całkowite bezpośrednie wsparcie". Dodatkowo w ocenie organu II instancji zapis art. 143 c ust. 8 w/w rozporządzenia uzależnia możliwość przyznania uzupełniających płatności od udzielenia płatności bezpośrednich stanowiąc: "Żadne uzupełniające płatności krajowe ani pomoc nie mogą być udzielane na rzecz działalności rolnej w stosunku, do której Wspólnota w jej kształcie na dzień 30 kwietnia 2004r. nie przewidziała płatności bezpośrednich." Zgodnie z art. 2 ust. 3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., nr 6, poz. 40, ze zm.), płatności uzupełniające są częścią płatności bezpośrednich i udzielane są do pewnego rodzaju roślin wskazanych w rozporządzeniu z dnia 6 kwietnia 2004r. w sprawie roślin objętych płatnościami uzupełniającymi (Dz. U. nr 65, poz. 596, ze zm.). Zatem zapis art. 5 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. WE nr L 328 z 17.12.2003 r.), zgodnie z którym w przypadku gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 30% powierzchni określonej żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok, będzie miał zastosowanie również w odniesieniu do UPO. Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Jednocześnie w odniesieniu do zarzutu zawartego przez beneficjenta w piśmie odwoławczym dotyczącego nieprawidłowości w raporcie z kontroli na miejscu, wyjaśnił, iż faktycznie w decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. błędnie wskazano na zawyżenie powierzchni na działkach rolnych F. H, oraz K zarówno w zakresie płatności JPO jak i UPO. Raport z kontroli na miejscu z dnia 15 września 2004r. wskazuje bowiem na to, iż działki rolne H, 1, J, K pomierzone zostały łącznie ze względu na niemożliwe do określenia granice poszczególnych działek. W podobny sposób dokonano pomiarów w odniesieniu do działek rolnych B oraz D, a także działek E oraz F. W związku z tym przyjęto, iż w odniesieniu do działek D, F, H, J. K powierzchnia stwierdzona równa jest zadeklarowanej. Natomiast w odniesieniu do działki I wpisana została pozostała zmierzona powierzchnia, tj. 3,60 ha (deklarowana 2,58 ha), na działce B — 2,66 ha (deklarowana 2,4 ha), na działce E-1,22 ha (deklarowana 2,92 ha). Powierzchnia stwierdzona gospodarstwa położonego w województwie m., powiecie [...]., gminie [...]., obrębie [...] (działki rolne A, B, C, D, E, F, G, H, 1, J, K) wyniosła 14,67 ha (w stosunku do zadeklarowanej 15,01 ha).

Należy jednak wskazać na istotne nieprawidłowości, jakie wykazała kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu 15 września 2004r. w województwie p., powiat [...], gmina [...], obręb [...]. Na działkach rolnych L, Ł, M o łącznej powierzchni 26,21 ha stwierdzono odłóg. Nie spełniono tym samym warunku zawartego w art. 108 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000. (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 zmienionego Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 583/2004 z dnia 22 marca 2004 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla mechanizmów bezpośredniego wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone mechanizmy wsparcia dla rolników, rozporządzenie (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego i rozporządzenie (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) w związku z przystąpieniem Cypru, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Polski, Republiki Czeskiej, Słowacji, Słowenii i Węgier do Unii Europejskiej . Zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r., nr 6, poz. 40, nr 42, poz. 386 i nr 148, poz. 1551 oraz z 2006r., nr 50, poz. 361 i nr 92 poz. 638), jednym z warunków przyznania płatności bezpośrednich jest utrzymywanie zadeklarowanych we wniosku działek rolnych w dobrej kulturze rolnej. W związku z niedotrzymaniem w/w warunku (stwierdzono odłogi) w odniesieniu do działek L, Ł oraz M, zostały one wykluczone z wniosku K. Z.

W odniesieniu do płatności z tytułu JPO, odmowa przyznania wynika z art. 5 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. WE nr L 328 z 17.12.2003 r.). Zgodnie z w/w artykułem, jeżeli różnica przekracza 30% powierzchni określonej, żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 97,05 ha, stwierdzona w wyniku kontroli 72,73 ha. Różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku / stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu wyniosła 26,55 ha, co stanowi 36,50% zatwierdzonej powierzchni.

Natomiast podstawą odmowy przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO), wbrew stanowisku organu I instancji był powołany wyżej art. 5 ust 1 Rozporządzenia Nr 2199/2003. Tym samym powołanie się na nie prawidłowe przepisy w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w ocenie organu , nie wpływa w żaden sposób na wydane w sprawie rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2006r. Nr [...] organ dokonał sprostowania błędu pisarskiego jaki pojawił się w uzasadnieniu decyzji w wierszu 117 liczbę "97,05" zastąpiono liczbą "99,28"

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. Z. reprezentowany przez adw. M. W. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał, iż decyzja ta narusza obowiązujący porządek prawny, jest nietrafna i nie można się z nią zgodzić. Wykładnia art. 143c Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003r zaprezentowana przez Organ I i II instancji jest błędna. Zasadne jest także wskazanie, iż regulacja zawarta w art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r w stosunku do skarżącego zastosowana została z przekroczeniem zakresu jej obowiązywania. Nie budzi wątpliwości, iż Rozporządzenie Rady nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r (zastępujące Rozporządzenie Rady nr 1259/1999), ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemu wsparcia dla rolników, będące jedną z podstawowych regulacji dotyczących dopłat rolnych, wyodrębnia Jednolitą Płatność Obszarową (JPO) oraz Uzupełniającą Płatność Bezpośrednią (UPO). Rozróżnienie to znajduje się także w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. 2004 Nr 6 poz. 40). Wyodrębnienie dwu różnych nazw jest konsekwencją przyjęcia odrębnych zasad stosowania dla obydwu systemów płatności. Systematyka rozporządzenia 1782/2003 także nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do odrębności systemów wsparcia (JPO) i (UPO). Dodany po tytule IV tytuł IVA brzmi: WPROWADZENIE SYSTEMÓW WSPARCIA W NOWYCH PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH. Tytuł ten składa się z trzech artykułów art. 143a, 143b i 143c. Fakt, iż (JPO) oraz (UPO) stanowią odmienne rodzaje wsparcia jest pośrednio potwierdzany przez szereg aktów prawnych. W szczególności Rozporządzenie Komisji 2199/2003 z dnia 16 grudnia (Dz.U WE L 2003 Nr 328 str. 21) w brzmieniu po zmianie dokonanej Rozporządzeniem Komisji (WE) 1111/2004 z dnia 14 czerwca 2004r (Dz. U WE L Nr 213 str. 3) odwołuje się do płatności, o której mowa w art. 143b Rozporządzenia Rady 1782/2003. Dokładna analiza regulacji zawartej w art. 143b Rozporządzenia Rady 1782/2003 oraz regulacji zawartej w art. 143c pozwała jednoznacznie stwierdzić, iż oba systemy wsparcia mają charakter autonomiczny (choć z pewnymi ograniczeniami). Wbrew interpretacji organu II instancji należy zauważyć, iż art. 143c ust 2 akapit 4 wprowadza ograniczenie przeciwdziałające uzyskiwaniu przez rolników nieuzasadnionej kumulacji płatności z różnych podstaw. Ustanowiona w tym akapicie zasada absorpcji jest więc potwierdzeniem faktu, iż w nowych Państwach Członkowskich — przynajmniej w roku gospodarczym 2004/2005 — jednolite płatności obszarowe oraz uzupełniające płatności do powierzchni uprawy stosowane są niezależnie od siebie, z zastrzeżeniem wszakże, iż ich łączna wysokość nie przekroczy poziomu wsparcia bezpośredniego, jakie dostępne byłoby w Państwach Członkowskich Wspólnoty w jej kształcie na dzień 30 kwietnia 2004r. Autonomia, (JPO) doznaje ograniczenia także w ust. 8 art. 143c. w/w rozporządzenia. Jednakowoż analiza regulacji, zawartej w tym ustępie, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż ograniczenie polega na wprowadzeniu zakazu wspierania za pomocą (JPO) tego obszaru działalności rolnej, który na dzień 30 kwietnia 2004r nie był "objęty jakąkolwiek formą wsparcia za pomocą płatności bezpośrednich".

Nowe państwa członkowskie na mocy art. 143c rozporządzenia 1782/2003 otrzymały możliwość udzielania rolnikom wsparcia dodatkowego — uzupełniającego - uniezależnionego od jednolitych płatności obszarowych i Rzeczypospolita Polska z możliwości tej skorzystała.

Tym samym objęcie skarżącego na podstawie art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z 16.12.2003r, wykluczeniem z systemu wsparcia, także w zakresie (JPO), nie znajduje żadnych podstaw prawnych.

Nadto skarżący podniósł, iż uzasadnione wątpliwości budzi także sposób dokonania obliczenia różnicy pomiędzy zadeklarowanym obszarem, a wyznaczonym obszarem, o której mowa w art. 5 ust 1 Rozporządzenia 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. Zgodnie z ustaleniami organu I i II instancji powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 97,05 ha, powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli 72,73 ha Różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku wynosić winna (97,05 — 72,73) = 24,32ha. Nie wiadomo dlaczego różnica ta według organu wynosi 26,55 ha. Wartości te mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowego wyliczenia różnicy procentowej, o której mowa w art. 5 ust 1 Rozporządzenia 2199/2003. Precyzyjne ustalenie wartości procentowej jest uzasadnione tym bardziej, iż w decyzji Organu II instancji znajduje się stwierdzenie, iż na działkach rolnych L, Ł, M, o łącznej powierzchni 26,21 ha stwierdzono odłóg. Tymczasem z treści art. 107 Rozporządzenia Rady 1782/2003 wynika, że w pewnych przypadkach możliwe jest przeznaczenie części gruntu do odłogowania. Jednakże zdaniem organu II instancji, nie spełniono warunku zawartego w art. 108 Rozporządzenia Rady nr 1782/2003. Odesłanie do tego artykułu wyklucza jednak przyjęcie, iż grunt ten był odłogiem. Nie jest wykluczone natomiast zastosowanie w tym przypadku uregulowania z art. 12 Rozporządzenia Komisji 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. W tych okolicznościach dokonane przez skarżącego w dniu 20 grudnia 2004r, wycofanie części wniosku — w części dotyczącej działki ewidencyjne 1290/04 oznaczonej lit. M - winno zostać uznane za skuteczne. Co w konsekwencji skutkować winno przyznaniem także części płatności w zakresie (JPO).

Skarżący podnosi iż przedstawił w postępowaniu przed organami administracji opinię prawną prof. dr hab. M. W. [...] oraz dr A. S. pracownika naukowego [...]. Konkluzja opinii brzmi następująco "Odmowa przyznania JPO ze względu na zawyżenie danych dotyczących obszaru objętego JPO o ponad 30% nie uzasadnia odmowy przyznania UPO za rok 2004". Opinię i wywody oraz wnioski w niej zawarte skarżący podziela w całości i dołącza ją w formie załącznika do niniejszej skargi.

Ponadto skarżący zauważa, iż decyzja Organu II instancji budzi uzasadnione wątpliwości także co do samej formy. Art. 107 § 1 Kpa wymienia niezbędne elementy składowe decyzji. Wśród obowiązkowych elementów składowych decyzji znajdują się m.in. uzasadnienie i powołanie podstawy prawnej. Na organie administracji spoczywa obowiązek oparcia decyzji o prawidłową podstawę prawną. Z mocy art. 107 Kpa organ wydający decyzję winien podstawę tę ujawnić oraz prawidłowo i precyzyjnie wskazać miejsca urzędowej publikacji aktów prawnych, zawierających normy prawne leżące u podstaw decyzji. Wobec istotnych ograniczeń w dostępie do publikacji szeroko pojętej legislacji wspólnotowej, wydaje się to jak najbardziej zasadne. Tymczasem podstawa prawna opinii jest "rozmyta" po całym uzasadnieniu, przy czym po pierwsze nie podaje pełnych urzędowych miejsc publikacji aktów prawnych wymienianych w uzasadnieniu, po drugie zaś - niemal kompletnie pomija zmiany w tych aktach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2006 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura

Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] stycznia 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia.

Jak wynika z treści decyzji podstawą prawną ich wydania był art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm., zwanej w dalszej części "ustawą") oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednio stosowane są przez organy administracji akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 akt. 2 traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w zw. z treścią art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Estońskiej, Cypryjskiej, Łotewskiej, Litewskiej, Węgierskiej, Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Do aktów tych należy również wskazane wcześniej rozporządzenie nr 2199/2003 z dnia 16.12.2003 r. Określa ono sankcje nakładane na podmiot ubiegający się o przyznanie dopłat, w sytuacji gdy w wyniku kontroli administracyjnej stwierdza się różnicę pomiędzy obszarem deklarowanym we wniosku o pomoc a obszarem ustalonym wg zasad wskazanych w rozporządzeniu. Nie może jednak ujść uwadze, że przepisy rozporządzeń UE nie mogą być stosowane w oderwaniu od porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że przepisy rozporządzenia wprowadzają odrębną procedurę administracyjną lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych płatność (jednolita płatność obszarowa i płatność uzupełniająca do powierzchni uprawy) jest przyznawana na wniosek producenta rolnego. Zapis ten wskazuje, że rozpoznanie takiego wniosku następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a postępowanie jest wszczynane na wniosek zainteresowanego podmiotu w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a.

Z przedstawionego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż w wyniku rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku, odmówiono mu przyznania jednolitej płatności bezpośredniej, jak również uzupełniającej płatności bezpośredniej, bowiem w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach 15 i 18 września 2004 r. stwierdzono, różnicę pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku a ustaloną w wyniku kontroli w wielkości przekraczającej 30 % zadeklarowanego obszaru. Zgodnie zaś z przywołanym przez organ art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. WE nr L 328 z 17.12.2003 r.), w przypadku gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 30% powierzchni określonej żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok.

Powyższe niezgodności w ocenie organu polegają na tym, iż w odniesieniu do działek (A.B.CD.E.F.G.H.I.J.K) wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 15,01 ha, zaś stwierdzona w wyniku kontroli wynosi 14,67 ha. Najistotniejsze nieprawidłowości wskazała zaś kontrola przeprowadzona na działkach rolnych L,Ł,M na których w stosunku do całej ich powierzchni 26,21 ha stwierdzono odłóg, jednym zaś z warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy, koniecznym do otrzymania płatności bezpośrednich jest utrzymanie zadeklarowanych we wniosku działek w dobrej kulturze rolnej.

W ocenie jednak Sądu dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekające w sprawie organy naruszyły w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa, poprzez nieuwzględnienie wszystkich materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie.

Wskazać należy, iż z protokołów kontroli przeprowadzonych w stosunku do działek L, Ł w dniu 15 września 2004 na działkach tych stwierdzono nieprawidłowości polegające na tym, iż wnioskodawca zadeklarował, że działki te użytkowane są jako łąki, pastwiska, podczas gdy kontrola wykazała, iż stanowią one odłóg. W uwagach znajduje się zaś komentarz inspektora przeprowadzającego kontrole, iż działki te nie

są utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. W oparciu o wyniki kontroli orzekające w sprawie organy, przyjęły, iż przedmiotowe działki nie spełniły wymogów określonych w art. 2 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym płatności bezpośrednie do gruntów przysługują, jeżeli grunty będące w posiadaniu producenta rolnego utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska i zastosowano w stosunku do skarżącego sankcję polegającą na nie przyznaniu skarżącemu żadnej z pomocy o którą się ubiegał.

Z akt sprawy wynika jednak, iż w niniejszej sprawie w dniu 2 lipca 2004r. skarżący dokonał zmian we wniosku, polegających między innymi na tym, iż w stosunku do działek L i Ł zmienił deklarację o ich użytkowaniu z pastwiska na ugór zielony.

Okoliczność ta nie została jednak wzięta pod uwagę i w ocenie Sądu właściwie wyjaśniona przez orzekające w sprawie organy. Podnieść należy, iż z protokołów kontroli wynika jedynie ogólne stwierdzenie, iż działka nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Nie zawiera on jednak żadnych innych informacji. Tymczasem w celu uznania, iż dana działka nie spełnia wymogu utrzymania jej w dobrej kulturze, organ winien był dokonać ustaleń pod kątem minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze określonych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Ponadto w celu właściwego wyjaśnienia sprawy zasadnym jest ustalenie jakiego rodzaju są to grunty (orne, pastwiska, łąki). O ile bowiem w stosunku do gruntów ornych w/w rozporządzenie dopuszcza możliwość ich ugorowania wskazując wprost na wymagania jakie wnioskodawca winien spełnić aby zostały one uznane za grunty utrzymane w dobrej kulturze rolnej, o tyle w odniesieniu do pastwisk, łąk, pojęcie ugorowania nie znajduje zastosowania. Przyjąć zatem należy, iż w sytuacji gdy do tego rodzaju gruntów strona sama zadeklarowała we wniosku, iż nie użytkuje ich właściwie, zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej, organ w świetle zasady ochrony słusznego interesu obywateli wynikającej z art. 7 Kpa, winien odstąpić od wymierzenia stronie sankcji za ujawnienie tego rodzaju gruntów we wniosku. Podkreślić bowiem należy, iż obowiązkiem organów administracji publicznej wynikającym z art. 9 Kpa, jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tym samym, nienależyte poinformowanie strony przez organ, czy też nieudzielanie jej informacji mogących mieć istotny wpływ na ustalenie praw strony nie może być poczytywane przez organ na jej niekorzyść.

Odnosząc się zaś do zarzutu strony skarżącej dotyczącego nie uznania za skuteczne wycofanie wniosku skarżącego w dniu 20 grudnia 2004r. w części dotyczącej działki M, wskazać należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Wycofanie przedmiotowej działki nastąpiło po kontroli, która wykazała nieprawidłowości w zakresie użytkowania działki. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.327.11) wniosek o pomoc może być w całości lub części wycofany w każdym czasie. Jednakże w przypadku gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola ta wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętym nieprawidłowościami.

Za nie mający istotnego wpływu na wynik sprawy należy również uznać podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 107 § 1 Kpa, poprzez nieprecyzyjne wskazanie miejsca urzędowej publikacji aktów prawnych, zawierających normy prawne przywołane przez organ, jako podstawy wydanej decyzji. W świetle jednak uchylenia rozstrzygnięć organu w związku ze wskazanymi powyżej naruszeniami przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd podkreśla, iż organy winny dokładnie przywoływać akty prawne, na które powołują się w decyzji, łącznie ze wskazaniem miejsca ich publikacji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.