Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1233/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1043/2001 w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt SA/Wr 1043/2001 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż decyzją z dnia 26 sierpnia 2000 r. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ W. Z. został pozbawiony nabytych decyzją z dnia 2 grudnia 1976 r. uprawnień z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 17 marca 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. w ramach służby pełnionej w MO. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 23 marca 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi W. Z., który podnosił, że zaskarżona decyzja jest przejawem odpowiedzialności zbiorowej, on zaś nie popełnił żadnego przestępstwa przeciwko dawnej opozycji politycznej, stwierdził, iż na mocy art. 25 ust. 1 wymienionej ustawy został wprowadzony tryb weryfikacji uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o utrwalanie władzy ludowej". Uprawnienia zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do dnia 30 czerwca 1947 r.

Z akt sprawy wynika, że W. Z. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZW ZBoWiD w Szczecinie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej na podstawie zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej MO w Szczecinie z dnia 29 lipca 1975 r. o udziale skarżącego w latach 1945 - 1947 w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach Milicji Obywatelskiej. W toku postępowania weryfikacyjnego nie twierdził, że ma do niego zastosowanie zdanie drugie powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy.

Sąd uznał w tym stanie sprawy, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na poparcie tego stanowiska Sąd przytoczył uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. akt OPS 5/00 /ONSA 2001, Nr 1, poz. 3/, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 /OTK-A 2003/4/31/ i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 1999 r. sygn. akt K 11/99 /OTK 1999/6/116/ a także orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 czerwca 1999 r. nr 39860/98 /LEX nr 41096/ i wyrok NSA z dnia 10 października 2001 r. sygn. akt V SA 214/01 /LEX nr 79620/, w aspekcie poprawności prawnej regulacji zawartych w powyższej ustawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. Z. reprezentowany przez radcę prawnego S. Ł. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przyjęcie przez Sąd I instancji na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, że milicja tylko utrwalała władzę ludową, nie zwalczała przestępczości kryminalnej oraz nie wzięcie pod uwagę faktu, że skarżący został wcielony do Wojska Polskiego a następnie bez jego zgody przeniesiono go do Milicji, co stanowi naruszenie art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Podstawową kwestią, szeroko omówioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest, iż stosownie do stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania w postępowaniu weryfikacyjnym orzeczenia o pozbawieniu uprawnień kombatanckich /art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy/, pozbawienie uprawnień dotyczyło na podstawie tego przepisu osób, które uzyskały określone uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W niniejszej sprawie jest kwestią pozostającą poza sporem, że skarżący uzyskał uprawnienia na podstawie przedłożonego zaświadczenia o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w MO w latach 1945 - 1947. Bez znaczenia więc dla stosowania wskazanego przepisu, a w tym dla rozstrzygnięcia sprawy W. Z. jest podnoszona w podstawie skargi kasacyjnej kwestia, czy "milicja tylko utrwalała władzę ludową, nie zwalczała przestępczości kryminalnej", skoro sam skarżący w celu uzyskania stosownych uprawnień kombatanckich przedstawił zaświadczenie o udziale w walkach wiążących się z "utrwalaniem władzy ludowej", a nie o treści wskazującej, iż jego działalnością jako funkcjonariusza MO było zwalczanie przestępczości kryminalnej.

Także kwestia podnoszona dopiero w skardze kasacyjnej przymusowego, bo bez zgody skarżącego, wcielenia go do MO w żadnym razie nie wiąże się z wykładnią przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy lub też z jego stosowaniem. Nawet gdyby skarżący przedstawił na tę okoliczność jakiekolwiek dowody, czego jak należy wnosić na podstawie akt sprawy nie uczynił, to i tak wyraźne brzmienie przepisu nie pozwala na uznanie, iż mogłaby być ona brana pod rozwagę przy stosowaniu tego przepisu.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.