Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 610-611/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Weryfikacji kosztów dowodzenia dokonują organy podatkowe jako zleceniodawca, tym samym podatnik nie może kwestionować wysokości kosztów opinii, skoro są podstawy prawne do obciążenia podatnika kosztami opracowania opinii /art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1993 nr 90, poz. 416 ze zm./.

TEZY

Weryfikacji kosztów dowodzenia dokonują organy podatkowe jako zleceniodawca, tym samym podatnik nie może kwestionować wysokości kosztów opinii, skoro są podstawy prawne do obciążenia podatnika kosztami opracowania opinii /art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1993 nr 90, poz. 416 ze zm./.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne co oznacza, że w razie zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do badania zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W ustalonym stanie faktycznym skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone: decyzja i postanowienie nie naruszają prawa.

Skarżący zarzuca organom podatkowym:

- obciążenie podatkiem tylko jednego ze współwłaścicieli,

- naliczenie podatku od będącej przedmiotem sprzedaży w dniu 12.02.1992 r. działki nabytej w 1986 r. w drodze spadku po śmierci ojca - Józefa W. - mimo, że sprzedaż nastąpiła po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie,

- nieprawidłowe ustalenie wartości 1m2 działki nabytej w drodze spadku w 1991 r. - po śmierci matki Karoliny W. a będącej przedmiotem sprzedaży w dniu 12.02.1992 r.,

- niezasadne obciążenia kosztami opinii biegłego.

Otóż na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a" oraz art. 19 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszonej o koszty sprzedaży. Jeżeli natomiast cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej, przychód ten ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia zawarcia umowy sprzedaży. Jeżeli natomiast wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży znacznie odbiega od wartości rynkowej, urząd skarbowy wezwie strony do zmiany tej wartości.

W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, urząd skarbowy ustali wartość z uwzględnieniem opinii biegłych. Jeżeli natomiast wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33 procent od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii ponosi sprzedający.

W świetle powyższej regulacji prawnej zasadnie organy podatkowe kwestionując cenę sprzedaży dopuściły dowód z opinii biegłego. Powyższe było uzasadnione tym bardziej, że opinie przedłożone do akt sprawy /jedna przez skarżącego, druga przez kupującą spółkę/ różniły się w sposób bardzo istotny tak co do ceny 1 m2 będących przedmiotem sprzedaży nieruchomości, jak i jej przeznaczenia. Dodatkowo należy zauważyć, że ani z opinii inż. W. ani z opinii inż. P. nie wynika w oparciu o jakie dane opinie te zostały opracowane. Opinie te jako ogólnikowe i dowolne, nie mogły być w żaden sposób zaakceptowane przez organy podatkowe.

Skarżący uczestniczył w lustracji nieruchomości z udziałem rzeczoznawcy powołanego przez Urząd Skarbowy; elaborat szacunkowy podpisał nie wnosząc żadnych uwag. Opinia biegłego w sposób rzetelny, obiektywny ustala cenę 1 m2 przedmiotowej nieruchomości. Jest wyczerpująca. Rzeczoznawca ustaliła cenę 1 m2 stosując metodę porównawczą z trzema innymi nieruchomościami będącymi przedmiotem obrotu w dacie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącego są to nieruchomości o zbliżonym standardzie.

Biegła również w opinii uwzględniła sąsiedztwo stacji radiowo-telewizyjnej a także przeznaczenie działek w planach przestrzennego zagospodarowania miasta tj. przeznaczenie pod budownictwo wielorodzinne z usługami towarzyszącymi.

W świetle powyższego organy podatkowe zasadnie oparły się na ustaleniach biegłego przyjmując cenę 1 m2 w kwocie 19.- zł /po denominacji/.

W tym miejscu należy zauważyć, że prawomocną decyzją z dnia 30.09.1993 r. w sprawie wymiaru opłaty skarbowej - doręczonej również skarżącemu jako solidarnie zobowiązanemu wraz z kupującą Spółką "C." do zapłaty opłaty skarbowej, Urząd Skarbowy ustalił wartość jednego m2 sprzedanych działek na kwotę 24.-zł /po denominacji/ a więc cena przyjęta w decyzji wymiarowej jest znacznie korzystniejsza dla skarżącego; równie dobrze organy podatkowe mogły poprzestać na cenie przyjętej dla ustalenia opłaty skarbowej, skoro strony tych ustaleń nie kwestionowały i decyzja uprawomocniła się.

Niezasadny jest również zarzut skarżącego, że podatkiem został obciążony tylko on jako jeden ze współwłaścicieli oraz, że obciążono go podatkiem również za sprzedaż działki nabytej w drodze spadku po śmierci ojca w 1986 r.

Otóż z par. 2 aktu notarialnego wynika, że przedmiotem sprzedaży są działki nr 52/4 i 54/4 o łącznej powierzchni 1.589 m2.

W księdze wieczystej prowadzonej w Sądzie Rejonowym dla ww. działek od 1982 r. wpisani byli jako właściciele małżonkowie Józef i Karolina W.

Józef W. zmarł 5.07.1986 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 20.01.1989 r., spadek po Józefie W. nabyli: jego żona Karolina W. w 1/3 części, skarżący jako syn w 1/3 części oraz siostra skarżącego w 1/3 części.

Jak z powyższego wynika Karolina W. po śmierci męża była współwłaścicielką ww. dwóch działek łącznie w 2/3 części /1/2 działki posiadała już jako współwłaścicielka oraz 1/3 z części po mężu, a więc 1/6 całej działki odziedziczyła w spadku czyli udział jej wynosił 1/2 + 1/6 = 4/6 = 2/3/.

Karolina W. zmarła 14.03.1991 r. Spadek po niej odziedziczyli na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17.11.1991 r. skarżący i jego siostra w 1/2 części każdy.

Skoro Karolina W. była współwłaścicielką działek nr 52/4 i 54/4 w 2/3 części, skarżący nabył prawo do 1/3 części oraz siostra skarżącego do 1/3 części.

Z uzasadnienia decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji wynika, że należny od skarżącego podatek w związku z uzyskanym przychodem ze sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie wyliczono w sposób następujący: wartość całej działki w dacie sprzedaży wynosiła 301.910.000 st. zł /1589 m2 x 190.000.- st. zł za 1 m2/. Skarżący odziedziczył 1/3 działki, której wartość wyniosła 100.540.000 st. zł /301.910.000 st. zł x 1/3/.

Od tej wartości organ podatkowy wyliczył 10 procent podatku zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro wartość 1m2 ustalona przez biegłego przekraczała 33 procent ceny sprzedaży wskazanej w akcie notarialnym, tym samym zasadnie organy podatkowe zgodnie z art. 19 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obciążyły skarżącego kosztami opracowania opinii przez biegłego. Nie może się ostać zarzut skarżącego, że do opinii nie przedstawiono kalkulacji, że opinia jest zbyt szczegółowa, że zawiera niepotrzebne informacje, które wpłynęły na koszt opracowania tej opinii.

Jak zasadnie zauważają organy podatkowe weryfikacji kosztów dowodzenia dokonują organy podatkowe jako zleceniodawca, a tym samym skarżący nie może kwestionować wysokości kosztów opinii, skoro są podstawy prawne do obciążenia skarżącego kosztami opracowania opinii. Z tych przyczyn Sąd uznając zarzuty skarg za niezasadnie, na mocy art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w wyroku.