Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2681/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 6, 7 i 16, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 139
law: Ustawa z dnia  7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 202/17 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia oraz zakazu spożywania wody 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 202/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: WSA) w Szczecinie oddalił skargę [...] Spółka z o.o. w [...] (Spółka) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] (ZPWIS) z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia oraz zakazu spożywania wody. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, w dniu 18 października 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) w [...], na podstawie zlecenia Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...]pobrał próbkę wody z kranu w kuchni w tym obiekcie. W wyniku badania mikrobiologicznego w wymienionej próbce stwierdzono liczbę bakterii grupy coli w ilości 39 jtk w 100 ml wody. Powyższe oznaczało, że jakość wody do spożycia dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody (SUW) "[...]" w [...] zaopatrująca miejscowości [...] oraz [...] nie spełniała wymagań rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1989, rozp. MZ z 2015).

W wyroku przytoczono dalej, że PPIS w [...] pismami z dnia 19 października 2016 r. poinformował Spółkę oraz Wójta Gminy [...] o powyższym przekroczeniu, planowanym pobraniu kolejnych próbek i działaniach, jakie zostaną podjęte w przypadku potwierdzenia zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody z wodociągu. W tym samym dniu pobranych zostało 5 kolejnych próbek wody z wodociągu [...]/[...], tj. 3 próbki ze stałych punktów pobierania (ustalone w ramach prowadzonej kontroli wewnętrznej) oraz 2 próbki z dodatkowych punktów celem oceny ewentualnego zanieczyszczenia wody do spożycia pochodzącej z ww. wodociągu. Zgodnie ze sprawozdaniami z powyższych badań stwierdzono, że jakość wody w czterech próbkach nie odpowiada wymaganiom sanitarnym określonym w rozp. MZ z 2015 z uwagi na ponadnormatywną liczbę bakterii coli.

Powyższe przekroczenia stwierdzono w próbkach pobranych z:

- kranu do poboru wody uzdatnionej w hydroforni na SUW "[...]" w [...] (punkt stały - poza instalacją odbiorców), gdzie liczba bakterii grupy coli wyniosła 8 jtk/100 ml;

- kranu w studzience wodomierzowej, ul. [...] w [...] (punkt stały - poza instalacją odbiorców), gdzie liczba bakterii grupy coli wyniosła 6 jtk/100 ml;

- kranu w kuchni Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...], ul. [...] (punkt dodatkowy - wewnętrzna sieć odbiorcy) - gdzie liczba bakterii grupy coli wyniosła 74 jtk/100 ml;

- kranu w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "[...]" w [...], ul. [...] (punkt dodatkowy - wewnętrzna sieć odbiorcy) - gdzie liczba bakterii grupy coli wyniosła 19 jtk/100 ml.

W próbce wody pobranej z kranu w studzience wodomierzowej, ul. [...] w [...] (punkt stały - poza instalacją odbiorców) nie stwierdzono obecności bakterii grupy coli.

W związku z powyższym PPIS w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], stwierdził brak przydatności wody do spożycia dostarczanej ze SUW "[...]" w [...] zaopatrującej miejscowości [...] i Kompleks Wczasowo-Sanatoryjny "[...]" oraz wprowadził zakaz jej bezwarunkowego spożywania. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Jednocześnie PPIS w [...] nakazał Spółce:

- doprowadzić jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dostarczanej z SUW "[...]" w [...] w zakresie parametrów mikrobiologicznych do wymagań określonych w rozp. MZ z 2015 nie później niż do dnia 25 października 2016 r.;

- do czasu wykonania działań naprawczych, zapewnić odbiorcom wodę przydatną do spożycia przez ludzi oraz powiadomić odbiorców o punktach jej poboru;

- podjąć skuteczne działania naprawcze, mające na celu doprowadzenie wody dostarczanej z SUW "[...]" w [...] do jakości odpowiadającej wymaganiom higienicznym i zdrowotnym;

- powiadomić o zakończeniu działań naprawczych PPIS w [...];

- przedstawić wyniki badania jakości wody z wodociągu w [...], które stanowić będą potwierdzenie efektywności przeprowadzonych działań naprawczych;

- skutecznie poinformować odbiorców wody o braku jej przydatności do spożycia.

W odwołaniu od ww. decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości i o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że ZPWIS po rozpoznaniu ww. odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, obecność bakterii z grupy coli, chociaż nie jest dowodem na zanieczyszczenie kałowe wody, to może wskazywać na błędy w uzdatnianiu, przechowywaniu lub dystrybucji wody. Obecność tych bakterii świadczy, że istnieją źródła i drogi ich przenikania, które trzeba wyeliminować, aby zapobiec ewentualnemu zanieczyszczeniu fekaliami.

Organ II instancji, powołując się na art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139, Uzzw), wyjaśnił, że z przepisów tych nie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odpowiada jedynie za jakość wody na konkretnym odcinku sieci wodociągowej, tj. do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca, gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu przedsiębiorstwa, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że Spółka po uzyskaniu informacji o pogorszeniu jakości wody do spożycia natychmiastowo podjęła i prowadziła działania naprawcze i informacyjne oraz prowadziły dodatkowe badania wody. Jednakże przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie przedstawiło żadnych dowodów na poparcie twierdzenia, że przyczyna zanieczyszczenia leży po stronie właściciela wewnętrznej instalacji wodociągowej. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji nie można było uznać, że odpowiedzialność za zanieczyszczenie wody ponosi inny niż to przedsiębiorstwo podmiot.

Odnośnie do zarzutu nieuwzględnienia przez organ powiatowy (przed wydaniem decyzji) przedłożonych przez stronę wyników badań przeprowadzonych w ramach prowadzonej kontroli wewnętrznej, ZPWIS stwierdził, że przedmiotowe wyniki zostały przedstawione PPIS w [...] kolejnego dnia po wydaniu i doręczeniu stronie decyzji I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że próbki wody pobrane zostały w dniu 19 października 2016 r. w kilkugodzinnym odstępie czasu, mianowicie przez pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] (w godz. od 14.00 do 15.00) oraz przez pracownika laboratorium [...]S.A. (w godz. od 10.00 do 10.40).

W ocenie organu odwoławczego, powyższych próbek nie można uznać za identyczne, ponieważ próbki wody pobrane do badań laboratoryjnych do oddzielnych pojemników, nawet w krótkich odstępach czasu, z tego samego punktu, nie są próbkami analogicznymi. Jednocześnie powyższe badania nie wykazały zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody oraz nie uwzględniały badania jakości wody z wewnętrznej sieci wodociągowej odbiorców, a PPIS w [...] dokonał już wcześniej oceny jakości wody do spożycia i zagrożeń zdrowotnych w oparciu o sprawozdania z badań próbek wody pobranych ze stacji uzdatniania, studzienek wodomierzowych oraz sieci wodociągowej odbiorców.

Na powyższą decyzję organu II instancji Spółka wniosła skargę do WSA w Szczecinie, zarzucając organom naruszenie następujących przepisów:

- art. 79a ust. 8 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1808, Usdg) poprzez przekroczenie zakresu kontroli wskazanego w upoważnieniu nr [...] i pobranie próbek wody do badań mikrobiologicznych w ramach Monitoringu Przeglądowego z wodociągów z kranu w kuchni Zespołu Szkolno- Przedszkolnego w [...] przy ul. [...] oraz z kranu w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "[...]" w [...], podczas gdy zgodnie z upoważnieniem PPIS w [...] nie miał takiego uprawnienia;

- § 4 ust. 1 pkt 1 rozp. MZ z 2015 poprzez uznanie, że punkty dodatkowe, tj. kran kuchni - [...]OWS "[...]", oraz kran kuchni w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w [...] przy ul. [...], stanowią urządzenia wodociągowe, podczas gdy za punkty te Spółka nie ponosi odpowiedzialności w zakresie jakości pobieranej w nich wody, gdyż nie stanowią one urządzeń wodociągowych,

- § 17 i § 18 rozp. MZ z 2015, załącznik nr 3 część A odnośnik 1) poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek w nim wskazany, a przewidujący dopuszczalność istnienia pojedynczych bakterii wykrywanych sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% w ciągu roku, podczas gdy przyjmując, iż pobranie próbek wody z kranu w kuchni Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] przy ul. [...] oraz z kranu w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "[...]" w [...], tj. z punktów dodatkowych, stanowiących wewnętrzną sieć odbiorcy, za którą Spółka nie ponosi odpowiedzialności było niedopuszczalne, w niniejszej sprawie zachodzi przypadek wskazany w tym przepisie;

- § 4 ust. 3 pkt 1 rozp. MZ z 2015 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odpowiada również za jakość wody w wewnętrznej instalacji wodociągowej w nieruchomości, podczas gdy punktem, w którym woda powinna spełniać wymagania, zgodnie z tym przepisem, jest zawór za wodomierzem głównym, natomiast punkty czerpalne w obrębie instalacji, co prawda stanowią punkty, w których woda ma spełniać wymagania, lecz zgodnie z powołanym przepisem dotyczy to wody wykorzystywanej w budynkach mieszkalnych, a nie dostarczanej do tego punktu przez przedsiębiorstwo;

- art. 2 pkt 16 Uzzw poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzenia wodociągowego" i tym samym uznanie, że za wewnętrzną sieć wodociągową odpowiadają Wodociągi [...] Sp. z o.o. w [...];

- § 5 pkt 5 i 6 rozp. MZ z 2015 poprzez uznanie, że pobranie kolejnych próbek wody poza wyznaczonymi i wykonanymi przez skarżącą Spółkę stałymi punktami służącymi do pobierania próbek wody oraz poza miejscami wprowadzania wody do sieci wodociągowej było zgodne z prawem.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę ZPWIS wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Szczecinie oddalił skargę.

Sąd wojewódzki przywołał wpierw treść tych przepisów Uzzw, z których wynika, że dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług (art. 6 ust. 1), przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków (art. 5 ust. 1), oraz jest obowiązane do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody (art. 5 ust. 1a). Wskazano dalej w wyroku, że wymagania w zakresie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania bakteriologiczne, określa rozp. MZ z 2015 stanowiąc w § 3 ust. 1, że woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie wskazuje agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia wskazane w cyt. przepisie wymogi. Dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, organoleptyczne, fizykochemiczne oraz dotyczące substancji promieniotwórczych, jakim powinna odpowiadać woda, oraz dodatkowe wymagania chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda określają załączniki nr 3 i nr 4 do cyt. rozporządzenia. Sąd wojewódzki przywołał dalej treść § 4 ust. 3 rozp. MZ z 2015 odnośnie punktu, w którym woda musi spełniać wymagania, o których mowa w § 3 cyt. rozporządzenia.

W dalszych motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że kluczowe znaczenie ma okoliczność, iż oba kwestionowane przez skarżącą Spółkę punkty, z których pobrano wodę do kontroli, są usytuowane w budynkach użyteczności publicznej. W realiach niniejszej sprawy w wyniku badania wykonanego na zlecenie Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...] ujawniono w wodzie pobranej z kranu w kuchni tego podmiotu bakterie coli, a następstwem tego było wszczęcie przez organ postępowania i wdrożenie procedur mających na celu ustalenie, czy zanieczyszczenie wody ma charakter lokalny i związane jest z niewłaściwym stanem instalacji wewnętrznej, czy też ujawniony problem ma związek z niewłaściwą jakością wody dostarczanej przez Spółkę. W tym kontekście, zdaniem tegoż sądu, nie mogło budzić wątpliwości prawidłowość działań podjętych przez PPIS w [...], który pobrał do badań próbki wody również z kranu w OWS "[...]" w [...], zaopatrywanym z tego samego ujęcia, a także z innych punktów czerpalnych. Wdrożone postępowanie pozwoliło na ocenę skali problemu, jak również ustalenie źródła zanieczyszczenia wody.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił zaprezentowanego w skardze poglądu, że przedsiębiorstwo wodociągowe nie ponosi odpowiedzialności za jakość wody w punktach, w których pobrana została woda do badań. W wyroku eksponowano, że punktem, w którym woda musi spełniać wymagania, o których mowa w § 3 rozp. MZ z 2015 są – w przypadku wody wykorzystywanej jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej – punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody. Z przytoczonej wyżej regulacji wynika w ocenie sądu wojewódzkiego wprost, że woda dostarczana przez przedsiębiorstwo do budynku użyteczności publicznej musi spełniać określone przepisami wymagania w tym punkcie, w którym jest zwykle pobierana przez użytkownika, a więc w niniejszej sprawie będą to krany w kwestionowanych przez skarżącą miejscach. Oznacza to, że przedsiębiorstwo odpowiada za jakość wody dostarczanej do tych punktów. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do braku uprawnień właściwego organu w zakresie pobrania próbek wody z innych miejsc aniżeli punkty czerpalne.

Zdaniem sądu wojewódzkiego nie zasługiwały też na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do braku uprawnień organu w zakresie pobrania próbek wody z innych miejsc aniżeli punkty czerpalne, jak również zarzut dotyczący naruszenia przez organy obu instancji § 17 i § 18 rozp. MZ z 2015. Sąd ten wskazał bowiem, że obowiązujące przepisy w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi nie dopuszczają obecności bakterii coli (załącznik nr 3 część A do w/w rozporządzenia).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości.

Wyrokowi sądu pierwszej instancji skarżąca kasacyjnie zarzuca:

- w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - Ppsa) – naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 2 pkt 6, 7 i 16, art. 5 ust. 1 Uzzw w zw. z § 3 rozp. MZ z 2015 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że skarżąca ponosi

nieograniczoną odpowiedzialność za należytą jakość dostarczanej wody, podczas gdy odpowiedzialność jej winna być ograniczona wyłącznie do odpowiedzialności za jakość wody dostarczanej do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu skarżącej, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług;

2) § 4 ust. 3 pkt 5 rozp. MZ z 2015, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za jakość wody, zgodnie z wymogami o których mowa w § 3 w/w rozporządzenia, wykorzystywanej w budynkach użyteczności publicznej w punkcie czerpalnym wody używanej zwykle do jej pobierania, tj. kranu, w sytuacji, gdy urządzenie to stanowi wewnętrzną instalację wodociągową odbiorcy usług, za którą skarżąca nie ponosi odpowiedzialności, co w konsekwencji zwalnia ją za jakość wody pobieranej z tego punktu (kranu) i dalej wykorzystywanej przez odbiorcę usług;

3) § 9 ust. 1 pkt 3 rozp. MZ z 2015 poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż dla oceny jakości wody, za którą ponosi odpowiedzialność skarżąca, miarodajnym i właściwym miejscem do pobrania próbki wody są miejsca zlokalizowane w punktach czerpalnych w zabudowaniach i obiektach z zaworów używanych zwykłe do poboru wody, jeżeli jest wykorzystywana jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej, w sytuacji gdy skarżąca ponosi odpowiedzialność za jakość wody z pobranych próbek wody w punktach czerpalnych znajdujących się w urządzeniach wodociągowych zainstalowanych na stałe, używanych do pobierania wody przez odbiorcę usług - zlokalizowanych najbliżej przed wodomierzem głównym lub przyłączem wodociągowych, o których mowa w powyższym "paragrafie ust. 1 pkt 1 d";

4) § 5 w zw. z § 6 rozp. MZ z 2015 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na tym, iż za niewłaściwą ocenę przydatności wody przeprowadzoną przez podmiot ją wykorzystujący ponosi odpowiedzialność skarżąca, w sytuacji gdy pobrane przez nią w ramach wewnętrznej kontroli jakości wody próbki, za które ponosi ona odpowiedzialność były prawidłowe;

5) § 17 i 18 rozp. MZ z 2015 poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy w kolejnych próbkach wody pobieranych przez skarżącą stwierdzono dopuszczalną ilość bakterii.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie Spółka wnosi o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości,

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie Spółka podkreśla, że wobec tego, że definicja normatywna urządzenia wodociągowego nie obejmuje swoim zakresem przedmiotowym instalacji wodociągowych (w jakichkolwiek budynkach, w tym handlowych, czy użyteczności publicznej), na których instalowane są krany, z których jak w niniejszej sprawie zostały pobrane próbki, to już stąd można – jej zdaniem – wywieść wniosek, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie może ponosić odpowiedzialności za jakość wody w instalacji wodociągowej w budynku, ponieważ ustawowe obowiązki przedsiębiorstwa w tym zakresie zostały przypisane do urządzeń wodociągowych. Na marginesie wskazuje, że w konsekwencji zakres odpowiedzialności za jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi nie może być modyfikowany w drodze przepisów prawa wynikających z aktów niższego rzędu, aniżeli ustawa.

W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

ZPWIS w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że z przepisów rozp. MZ z 2015 nie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odpowiada jedynie za jakość wody na konkretnym odcinku sieci wodociągowej, tj. do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca, gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu przedsiębiorstwa, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług. Organ wojewódzki uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy wykrycie bakterii grupy coli w próbkach pobranych ze SUW, studzience wodomierzowej oraz w dwóch punktach zlokalizowanych na wewnętrznej sieci odbiorców, wskazywało na nieprawidłowości występujące na etapie uzdatniania i dystrybucji wody, co w wyniku wtórnego zanieczyszczenia sieci wodociągowej mogło skutkować dostarczeniem zanieczyszczonej mikrobiologicznie wody do spożycia. Powyższe zaś stanowiło potencjalne zagrożenie dla zdrowia konsumentów wynikające z nieodpowiedniej jakości zdrowotnej wody przeznaczonej do spożycia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa).

A. Nie jest trafny zarzut błędnej wykładni art. 2 pkt 6, 7 i 16, art. 5 ust. 1 Uzzw w zw. z § 3 rozp. MZ z 2015 polegającej na niezasadnym przyjęciu, że skarżąca ponosi

nieograniczoną odpowiedzialność za należytą jakość dostarczanej wody, podczas gdy odpowiedzialność jej winna być ograniczona wyłącznie do odpowiedzialności za jakość wody dostarczanej do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu skarżącej, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług. Autor skargi kasacyjnej przytaczając treść przepisów art. 2 pkt 6, 7 i 16 oraz art. 5 ust. 1 Uzzw, wywodzi, w powiązaniu z § 3 rozp. MZ z 2015, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie odpowiada za jakość wody w instalacji wodociągowej w budynku, miejsce zaś lokalizacji wodomierza głównego wyznacza miejsce rozdziału odpowiedzialności technicznej, ekonomicznej i prawnej.

Rzecz w tym, że zwalczanie poglądu prezentowanego przez sąd wojewódzki odnośnie odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za jakość wody dostarczanej do punktu czerpalnego wody używanego zwykle do jej pobierania – w odniesieniu do wody wykorzystywanej jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej, nie może – zdaniem Sądu w tym składzie – być prowadzone na płaszczyźnie wykładni wskazanych w powyższej podstawie kasacyjnej przepisów Uzzw. Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 2 pkt 6, 7 i 16 Uzzw mają charakter wyłącznie definicyjny, wynika z nich, że w użyte w cyt. ustawie określenia oznaczają odpowiednio: "przyłącze wodociągowe - odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym", "sieć - przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego", "urządzenia wodociągowe - ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody". Żadnego z tych przepisów WSA w Szczecinie nie roztrząsał w aspekcie ich wykładni, tak, aby można było można mu zarzucać jej błędność. Także treść art. 5 ust. 1 Uzzw, wedle którego "Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków", nie daje – w ocenie Sądu Naczelnego – uprawnienia skarżącej kasacyjnie Spółce, aby skutecznie zarzucać – w aspekcie zwalczanego i przytoczonego powyżej stanowiska sądu a quo – błędną wykładnię cyt. przepisu. Co się tyczy § 3 rozp. MZ z 2015, to w treści skargi kasacyjnej nie rozwinięto zarzutu jego naruszenia, dodatkowo nie dostrzegając, że dzieli się on na kilka ustępów.

B. Jako nieskuteczny ocenić wypadnie zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 4 ust. 3 pkt 5 rozp. MZ z 2015, polegającego na przyjęciu, że Spółka ponosi odpowiedzialność za jakość wody, zgodnie z wymogami, o których mowa w § 3 w/w rozporządzenia, wykorzystywanej w budynkach użyteczności publicznej w punkcie czerpalnym wody używanej zwykle do jej pobierania, tj. kranu, w sytuacji, gdy urządzenie to stanowi wewnętrzną instalację wodociągową odbiorcy usług, za którą skarżąca nie ponosi odpowiedzialności, co w konsekwencji zwalniać ma ją za jakość wody pobieranej z tego punktu (kranu) i dalej wykorzystywanej przez odbiorcę usług. W myśl § 4 ust. 3 pkt 5 rozp. MZ z 2015, punktem, w którym woda musi spełniać wymagania, o których mowa w § 3, są w przypadku wody "wykorzystywanej jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej - punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody". WSA w Szczecinie przywołując to unormowanie (aczkolwiek błędnie na s. 14 wyroku wywodząc, że znajduje się ono w § 4 ust. 3 pkt 3 rozp. MZ z 2015, co słusznie wytknęła skarżąca kasacyjnie Spółka – uwaga Sądu) prezentował wywód odnośnie odpowiedzialności przedsiębiorstwa za jakość wody dostarczanej do takiego punktu. W tym tylko aspekcie, gdzie nie jest trafne takie stanowisko sądu pierwszej instancji, jeśli wyprowadzać z niego wniosek o odpowiedzialności za jakość wykorzystywanej przez odbiorcę wody w oznaczonym kranie, jako elemencie instalacji wewnętrznej, wypadnie uznać argumentację Spółki. Z faktu konieczności spełniania przez wodę wymagań jakościowych, ujętych w przepisach § 3 rozp. MZ z 2015 w punkcie czerpania wody, o którym mowa w § 4 ust. 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia nie można – w ocenie Sądu – wyprowadzać takiego wniosku, jaki został zaprezentowany w skarżonym wyroku odnośnie odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za jakość wody w tym punkcie, jeśli wypowiedź tę uznać za generalizującą. Nawet trafność argumentacji Spółki, eksponującej konieczność rozróżniania wody dostarczonej, pobranej i wykorzystywanej w tym zakresie, nie prowadzi jednak do uznania powyższej podstawy kasacyjnej za skuteczną w realiach kontrolowanej sprawy. Jej nieskuteczność ma swe źródło bowiem w wynikach pomiarów jakości wody w innych miejscach, niż tylko punkty – krany w kuchniach Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] oraz w OWS "[...]" w [...]. Ponadto nieuprawnione stwierdzenie sądu wojewódzkiego odnośnie podmiotowej odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za jakość wody w kranach instalacji wewnętrznej wyprowadzone z brzmienia § 4 ust. 3 pkt 5 rozp. MZ z 2015, nie niweczy ogólnego stwierdzenia zawartego w kontrolowanym wyroku, wedle którego woda wykorzystywana w budynkach użyteczności publicznej (a charakter obu powyższych obiektów nie był kwestionowany – uwaga Sądu) w punkcie czerpalnym używanym zwykle do jej pobierania przez użytkownika, musi spełniać wymagania określone w § 3 cyt. rozporządzenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że woda w obu powyżej wskazanych miejscach takich wymagań nie spełniała w próbkach pobranych w dniu 19 października 2016 r.

C. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia § 9 ust. 1 pkt 3 rozp. MZ z 2015 poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że dla oceny jakości wody, za którą ponosi odpowiedzialność skarżąca, miarodajnym i właściwym miejscem do pobrania próbki wody są miejsca zlokalizowane w punktach czerpalnych w zabudowaniach i obiektach z zaworów używanych zwykłe do poboru wody, jeżeli jest wykorzystywana jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej, w sytuacji gdy skarżąca ponosi odpowiedzialność za jakość wody z pobranych próbek wody w punktach czerpalnych znajdujących się w urządzeniach wodociągowych zainstalowanych na stałe, używanych do pobierania wody przez odbiorcę usług - zlokalizowanych najbliżej przed wodomierzem głównym lub przyłączem wodociągowych, o których mowa w powyższym "paragrafie ust. 1 pkt 1 d". Rozwijając ten zarzut Spółka zarzuca, że sąd wojewódzki nie wziął pod uwagę wyników badań próbek wody w punktach stałych, które to wyniki świadczyć mają o jakości wody dostarczanej przez Spółkę. Przyznając, że w dwóch próbkach wykryto "nieznaczne" ilości bakterii coli Spółka eksponuje znacznie większą ilość wykrytych tych bakterii w kranach użytkowników w/w budynków użyteczności publicznej, a co dowodzić ma, że to w instalacji wewnętrznej doszło do zanieczyszczenia wody.

Z przepisu § 9 ust. 1 pkt 3 rozp. MZ z 2015 wynika, że miejsca pobierania próbek wody, równomiernie rozmieszczone na całym obszarze zaopatrzenia w wodę, są zlokalizowane w punktach czerpalnych w zabudowaniach i obiektach, z zaworów używanych zwykle do pobierania wody, jeżeli woda jest wykorzystywana jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej. Takimi miejscami pobierania próbek wody były niewątpliwie krany zlokalizowane w kuchniach Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] oraz w OWS "[...]" w [...], skoro do badania jakości wody w takich miejscach były zobowiązani podmioty użytkujące oba te obiekty, stosownie do § 6 rozp. MZ z 2015. Trafnie przeto sąd wojewódzki stwierdził, że wysuwany w skardze zarzut naruszenia § 9 ust. 1 pkt 3 rozp. MZ z 2015 nie był trafny, podnoszenie w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej wykładni cyt. przepisu nie zostało w żaden sposób uzasadnione, zaś zarzut niewłaściwego zastosowania jest chybiony.

D. Nie mógł odnieść skutku zarzut błędnej wykładni § 5 w zw. § 6 rozp. MZ z 2015 polegającej na tym, iż "za niewłaściwą ocenę przydatności wody przeprowadzoną przez podmiot ją wykorzystujący ponosi odpowiedzialność skarżąca, w sytuacji gdy pobrane przez nią w ramach wewnętrznej kontroli jakości wody próbki, za które ponosi ona odpowiedzialność były prawidłowe". Rozwijając tak skonstruowaną podstawę kasacyjną Spółka eksponuje podział odpowiedzialności za badanie wody, gdy idzie o wodę dostarczanej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz wodę wykorzystywaną – gdy idzie o pozostałe podmioty. Rzecz w tym, że WSA w Szczecinie nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów, a istota sprawy sprowadzała się do wpływu wykrytych przypadków zanieczyszczenia wody w instalacji tak nadzorowanej przez Spółkę, jak i w instalacji wewnętrznej podmiotów odbierających wodę dostarczaną przez skarżącą.

E. Nie jest także skuteczny zarzut naruszenia § 17 i § 18 rozp. MZ z 2015 wskutek ich niezastosowania. Stawiając taki zarzut autorowi skargi kasacyjnej umknął uwadze fakt, że zarówno § 17, jak i § 18 cyt. rozporządzenia dzielą się na liczne ustępy, sama zaś skarga kasacyjna dodatkowo nie zawiera wystarczającego uzasadnienia dla tak skonstruowanej i o wskazanym zakresie podstawy kasacyjnej. W judykaturze zgodnie podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z dnia 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl). Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślać się intencji strony skarżącej kasacyjnie, skoro Sąd ten jest związany podstawami kasacyjnymi. Brak sprecyzowania zarzutu odnośnie konkretnych przepisów objętych jednostkami redakcyjnymi § 17 i § 18 rozp. MZ z 2015 uniemożliwia rozpoznanie tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej.

W aspekcie przywoływanych w skardze kasacyjnej przez Spółkę argumentów odnośnie dopuszczalności pojedynczych bakterii coli wykrywanych sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% w skali roku, wypadnie zauważyć, że w zaskarżonej decyzji – niezależnie od przypomnienia wyników badań próbek wody z dnia 20 października 2016 r., w których ujawniono w sieci wodociągowej bakterie coli (w SUW "[...]" w [...] i w studzience wodomierzowej w [...] ul. [...]) – organ II instancji eksponował, że w próbkach z dnia 20 maja 2016 r. stwierdzono liczne bakterie coli w instalacji wodociągowej nadzorowanej przez Spółkę (por. s. 5 zaskarżonej decyzji). W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ II instancji przywołał ponadto okoliczność, że w okresie od 12 października 2015 r. do 19 października 2016 r. zostało przebadanych w zakresie mikrobiologicznym 37 próbek wody z przedmiotowego wodociągu Spółki, gdzie w 5 próbkach stwierdzono obecność bakterii coli, co stanowiło 13,5%.

F. Skoro podstawy kasacyjne nie są usprawiedliwione, skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 Ppsa.

G. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 Ppsa.