Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 318/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.), Sędzia WSA (del.) Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1649/16 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. A. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 maja 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1649/16 oddalił skargę J.A. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu, uzasadniając odmowę akceptacji zmiany biznesplanu faktem, iż ze względu na złożenie wniosku o zmianę po upływie 3 lat od daty wypłaty pomocy, w praktyce czyniłoby niemożliwym terminowe spełnienie warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie wykonawcze) oraz obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego.

Orzekając na skutek odwołania Prezesa ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy, stwierdził, że uznanie zasadniczej zmiany w biznesplanie, zgłoszonej po upływie 3-letniego terminu wyznaczonego w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego na dokonanie inwestycji określonych w biznesplanie godziłoby w ideę biznesplanu.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w biznesplanie z dnia 5 sierpnia 2011 r., Strona nie umieściła zakupu materiałów do budowy ogrodzenia, w związku z tym zakupy te nie mogą być przedmiotem analizy w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Strony z dnia 8 czerwca 2015 roku. Zdaniem Prezesa ARiMR, jedynie w postępowaniu odnośnie spełnienia warunku wymienionego w § 18 ust. 1, pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego, tj. obowiązku wydatkowania 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w terminie zakreślonym przepisami prawa, możliwe jest dokonanie ustalenia, czy i kiedy Strona poniosła wydatek oraz czy jest on zgodny z założeniami biznesplanu, zatwierdzonego decyzją o przyznaniu pomocy. Zatem z akt sprawy wynika, że Strona dokonała zmiany inwestycji dokonanej w biznesplanie, a o przedmiotowym fakcie poinformowała ARiMR po wyznaczonym terminie, tj. po upływie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Organ odwoławczy podniósł, że przyjęcie stanowiska, iż złożenie wniosku o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu po upływie terminu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, w praktyce czyniłoby niemożliwym terminowe spełnienie warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego.

Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718; dalej p.p.s.a.) wskazał, że zasadnie organ uznał, iż skarżący zobowiązany był do wydatkowania, co najmniej 52 500 zł na inwestycje określone w biznesplanie i to w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 24 października 2014 r. Pomimo jednak tego, iż 3 letni termin na rozliczenie 70% otrzymanej premii upłynął skarżący dopiero pismem z dnia 8 czerwca 2015 roku zwrócił się o wprowadzenie zmiany do biznesplanu. Skarżący zamiast pierwotnego zakupu zwierząt gospodarskich (koni) chciał dokonać zakupu materiałów do budowy ogrodzenia celem wyposażenia pastwisk i wybiegów dla zwierząt. W związku z powyższym w ocenie WSA nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia § 21 rozporządzenia poprzez nie wyrażenie zgody na zmianę biznesplanu pomimo spełnienia wszelkich przesłanek uprawniających beneficjenta do wystąpienia z wnioskiem o taką zmianę. Zaaprobowanie stanowiska skarżącego, zgodnie z którym istnieje możliwość złożenia wniosku o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu po upływie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, w praktyce czyniłoby niemożliwym terminowe spełnienie przez wnioskodawcę warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia oraz obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2 rozporządzenia.

Dalej WSA odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. zauważył, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm. – dalej: u.w.r.o.w.) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. W ocenie Sądu, w trakcie prowadzonego postępowania organy nie naruszyły reguł procedury stosowanej w sprawach dotyczących przyznania pomocy w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W szczególności podkreślono, iż wypełniono obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej. Organ I instancji powiadomił wnioskodawcę o konieczności potwierdzenia wydatkowania przynajmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu – po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Skarżący został również pouczony o sankcjach przewidzianych za niespełnienie tego wymogu.

WSA stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. albowiem skarżący nie wykazał, iż uniemożliwiono mu dokonanie konkretnych czynności procesowych oraz, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił jednocześnie, że w przedmiotowym postępowaniu nie stosuje się art. 81 k.p.a. co oznacza, iż można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona nie wypowiedziała się.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji albo przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia; a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za wszystkie instancje.

Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono –

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 §1 i 2, art. 3 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych polegające na niedostrzeżeniu przez WSA, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w stopniu mogący mieć wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:

i. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności przed wydaniem zaskarżonej decyzji - Skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zgłoszonych we wniosku z dnia 8 czerwca 2015 r. żądań oraz zebranych materiałów w postępowaniu przed organami obu instancji

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ oba organy wydały decyzję w oparciu o informacje zawarte jedynie we wniosku oraz odwołaniu Skarżącego, nie podjęły próby uzyskania od niego jakichkolwiek wyjaśnień, Skarżącemu nie umożliwiono także wglądu do dokumentacji związanej z postępowaniem w sprawie zmiany założeń biznesplanu;

b) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz § 19 pkt 2 w zw. z § 21 ust. 1 i 3 w zw. z § 11 ust. 4 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego oraz art. 2 pkt 11 lit. a ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 133, poz. 921 z póżń., zm. – dalej: ustawa o organizacji hodowli) poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, iż zaskarżona decyzja naruszała powyższe przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z powodów szczegółowo opisanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej ponieważ doprowadziło WSA do przekonania, iż kontrolowana decyzja nie narusza prawa, co skutkowało nieuchyleniem tej decyzji i oddaleniem skargi

c) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny, niepozwalający na odtworzenie toku rozumowania WSA, co uniemożliwienia a przynajmniej utrudnia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku, argumentacja Sądu odnośnie kluczowego zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia wykonawczego sprowadza się właściwie do jednego zdania będącego przytoczeniem tezy organu administracji;

2. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, tj.:

• § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz § 19 pkt 2 w zw. z § 21 ust. 1 i 3 w zw. z § 11 ust. 4 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż prawo do złożenia wniosku o zmianę założeń biznesplanu jest ograniczone terminem wynoszącym 3 lata od daty przyznania pomocy finansowej. mimo braku takiego zastrzeżenia w jakimkolwiek przepisie prawa.

• art. 2 pkt 11 lit. a ustawy o organizacji hodowli poprzez niedostrzeżenie przez WSA i nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu skargi faktu, iż za zwierzę hodowlane poczytuje się nie tylko zwierzę, które posiada księgę hodowlaną, ale również takie, które kwalifikuje się do wpisu w księdze hodowlanej, a w konsekwencji niedostrzeżenie przez WSA, iż organy obu instancji przedwcześnie uznały, iż Skarżący nie spełnia warunku przewidzianego w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Mając na względzie postawione zarzuty i sporne zagadnienie dotyczące zmiany biznesplanu, w tym twierdzenia skarżącego kasacyjnie, iż wniosek o zmianę biznesplanu można złożyć po upływie 3 lat od wypłaty pomocy finansowej, wskazać przede wszystkim należy, że w myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jeżeli spełni warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c.

Dalej zauważyć trzeba, że zgodnie § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b ww. rozporządzenia beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w tym powinien wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. Natomiast § 19 pkt 2 tego rozporządzenia stanowi, że beneficjent powinien przedłożyć potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków, co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Z przedstawionych regulacji wynika, że istnieje możliwość wystąpienia o zmianę biznesplanu z tym, że wniosek taki winien być złożony w terminie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Po upływie tego terminu nie będzie bowiem możliwe spełnienie warunku pomocy, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b ww. rozporządzenia, w postaci wydatkowania 70% tej pomocy w zakreślonym 3-letnim terminie. Nie będzie również możliwe przedłożenie Agencji dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków w wysokości co najmniej 70% kwoty pomocy, czyli spełnienie warunku pomocy, o którym mowa jest w § 19 pkt 2 ww. rozporządzenia. Dokumenty te winny być bowiem przedstawione Agencji nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Zatem taka zmiana biznesplanu może odnieść skutek jedynie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy finansowej.

Istnieje również możliwość wystąpienia o zmianę biznesplanu ze skutkiem jego realizacji po upływie 3-letniego terminu. Jednak wtedy wniosek o zmianę biznesplanu winien być złożony wraz z wnioskiem o wydłużenie okresu jego realizacji. W takim przypadku wniosek o zmianę biznesplanu wraz z wnioskiem o wydłużenie okresu jego realizacji winien być także złożony przed upływem 3 lat.

Pojęcie "wydłużyć" odnoszące się do okresu, to synonim słów przedłużyć, prolongować. Przedłużyć w rozumieniu słownika języka polskiego, to powiększyć długość czegoś, zrobić coś dłuższym, przeciągnąć okres trwania okres trwania czegoś, okres ważności czegoś (por. E. Sobol red. Nowy słownik języka polskiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 768). Prolongować zaś w rozumieniu słownika języka polskiego, to przedłużać, przesuwać, odraczać termin ważności, płatności, wykonania czegoś (por. E. Sobol red. Nowy słownik języka polskiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 754).

Zaprezentowane stanowisko przekonuje, że nie ma skutecznej możliwości wydłużenia terminu, który już upłynął, inaczej rzecz ujmując zakończył swój bieg.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż nie można skutecznie przedłużyć terminu, który już wyekspirował (por. wyrok NSA – do 2003.12.31 w Warszawie – z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn. akt III SA 2803/99, opublikowany: RPP 2002/4/37 oraz wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 312/14, LEX nr 1772736). Przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16, CBOSA). Warto też wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym zauważono, że "skuteczne przedłużenie terminu do zwrotu podatku możliwe jest jedynie przed jego wyekspirowaniem. Próba przedłużenia terminu po upływie terminu przedłużenia nie będzie skuteczna. Jeśli bowiem termin już upłynął, to nie mu czego przedłużać" (por. wyrok TK z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt K 16/07, OTK-A 2008/8/136).

Stwierdzić zatem należy, że wydłużyć pewien okres można jedynie w przypadku, gdy okres ten jeszcze nie upłynął. Nie można wydłużyć terminu, który już zakończył swój bieg. Wobec tego wydłużenie okresu realizacji biznesplanu w myśl § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia może nastąpić jedynie w przypadku, gdy okres ten jeszcze nie upłynął. Termin ten musi być otwarty, musi trwać. Nie można przedłużyć terminu, który już wyekspirował.

W okolicznościach stanu faktycznego sprawy wypłata pomocy finansowej w wysokości 75.000 zł miała miejsce w dniu 24 października 2011 r., zatem 3-letni termin na wydatkowanie co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje, mijał w dniu 24 października 2014 r. Skarżący kasacyjnie wniosek o zmianę biznesplanu złożył zaś w dniu 8 czerwca 2015 r., a więc po upływie 3 letniego terminu zakreślonego przez prawodawcę w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia.

Słusznie zatem w tych okolicznościach Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu twierdząc, że zasadnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że skarżący zobowiązany był do wydatkowania, co najmniej 52 500 zł na inwestycje określone w biznesplanie i to w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 24 października 2014 r. Pomimo jednak tego, iż 3 letni termin na rozliczenie 70% otrzymanej pomocy upłynął skarżący dopiero pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. zwrócił się o wprowadzenie zmiany do biznesplanu. Skarżący kasacyjnie zamiast pierwotnego zakupu zwierząt gospodarskich (koni) wskazał w ramach zmienionego biznesplanu na zakup materiałów do budowy ogrodzenia celem wyposażenia pastwisk i wybiegów dla zwierząt.

W związku z powyższym nie można w okolicznościach faktycznych sprawy uznać, że skarżący kasacyjnie spełnił warunki do uzyskania pozytywnej decyzji w postaci zgody na zmianę założeń biznesplanu. Podkreślić należy, że zmiana założeń biznesplanu może nastąpić jedynie w wyniku wyrażenia na taką zmianę zgody przez właściwy w tej sprawie organ, który wcześniej zaakceptował założenia biznesplanu beneficjenta. Rolnik nie może samodzielnie bez zgody organu dokonać takich zmian i wydatkować przyznanych i wypłaconych mu środków na inne inwestycje w terminie 3 lat (w zakresie 70% kwoty pomocy), czy też w terminie 5 lat co do całości (100% pomocy finansowej). Gdyby wolą prawodawcy było w tym zakresie przyznanie beneficjentowi samodzielności, inaczej mówiąc swobody w dokonywaniu zmian w biznesplanie, bez aprobaty organu, to zbędny byłby zapis § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia.

W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że jeżeli beneficjent chce przeznaczyć uzyskaną kwotę pomocy na inną inwestycję niż wskazaną w biznesplanie załączonym do wniosku, to najpierw musi zwrócić się do organu o wyrażenie zgody, gdyż jest to zmiana warunków na jakich pomoc została udzielona. Nie ma zatem, w świetle przepisów § 18 i § 21 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, możliwości udzielenia przez Dyrektora ARiMR wyrażenia zgody na zmianę biznesplanu, w sytuacji gdy rolnik zrealizował odmienną inwestycję niż określoną w zatwierdzonym biznesplanie (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1529/18, LEX nr 2771413, a także wyroki NSA: z 22 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 839/14, z 1 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2144/14, z 10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 3716/15; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem samodzielne wydatkowanie środków z pomocy finansowej na zakup materiałów do budowy ogrodzenia celem wyposażenia pastwisk i wybiegów dla zwierząt, nawet w okresie 3 lat od wypłaty pomocy finansowej beneficjentowi, nie pozwala na akceptację zmiany biznesplanu w rozumieniu § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia, jak również nie umożliwia uznania przez organ wypłacający pomoc finansową spełnienia przez beneficjenta warunków przyznania tej pomocy.

Tym samym postawione w tym zakresie zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Odnosząc się zatem do najdalej idących zarzutów dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i powiązanych z nim innych regulacji, stwierdzić należy, że są one w okolicznościach faktycznych sprawy niezasadne. Uzasadnienie wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie, odnosi się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, pozwala na odtworzenie rozumowania WSA, a w konsekwencji poddaje się też kontroli instancyjnej.

Zgodnie z treścią powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także NSA, co tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Według NSA, uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze - co wymaga szczególnego podkreślenia w kontekście powyżej już przedstawionych uwag - zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, wyrok NSA z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 690/17, a także wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020, sygn. akt I GSK 1625/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl,).

Tym samym zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za nieusprawiedliwione.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. i powiązanych z nim przepisów, stwierdzić należy, iż nie jest on zasadny, gdyż argumentacja uzasadnienia tego zarzutu nie dowodzi wpływu na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie powołuje się bowiem na okoliczności poniesienia wydatków na zakup materiałów do budowy ogrodzenia dla zwierząt i brak możliwości wyjaśnienia tych okoliczności podczas prowadzonego postępowania dotyczącego zmiany biznesplanu. Zauważyć w tym zakresie należy, że to postępowanie toczyło się w związku z wnioskiem skarżącego złożonym 8 czerwca 2015 r., a więc po upływie 3-letniego terminu na wydatkowanie 70% uzyskanych środków. Zatem także w okresie braku już możliwości skutecznego przedłużenia terminu na realizację biznesplanu. Poza tym uwzględnić należy samowolną zmianę inwestycji. Tak więc przybliżenie wskazanych przez beneficjenta okoliczności nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Dlatego też także i ten zarzut naruszenia prawa należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Odnosząc się do zarzutu z zakresu naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 18 ww. rozporządzenia i przepisów z nim powiązanych, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że prawo do złożenia wniosku o zmianę biznesplanu jest ograniczone terminem 3 lat od dnia przyznania pomocy, jest nieusprawiedliwiony. Tak jak już wcześniej wskazano, 3-letni termin liczy się od dnia wypłaty pomocy, a nie od dnia jej przyznania. Poza tym istnieje możliwość przedłużenia terminu i w konsekwencji wydatkowania środków z pomocy w przedłużonym ponad 3 lata terminie, jednak wniosek o zmianę biznesplanu winien być w takiej sytuacji złożony przed upływem terminu 3 lat. Podkreślić jeszcze należy, że nie ma znaczenia w okolicznościach faktycznych sprawy to, że skarżący kasacyjnie informację w przedmiocie kwalifikowalności poniesionych wydatków powziął po upływie 3 lat. Ta sytuacja zaistniała bowiem dlatego, że skarżący przedstawił stosowne dowody dotyczące inwestycji na dzień przed upływem 3-letniego terminu, a mianowicie w dniu 23 października 2014 r.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 2 pkt 11 lit. a ustawy o organizacji hodowli, poprzez nieuwzględnienie, iż za zwierzę hodowlane poczytuje się nie tylko zwierzę, które posiada księgę hodowlaną, ale również takie, które kwalifikuje się do wpisu do takiej księgi, stwierdzić należy, że ta kwestia nie ma znaczenia dla postępowania dotyczącego zmiany biznesplanu. Podkreślić należy, w zakresie tego zagadnienia, że korespondencja pomiędzy stronami w tej spornej materii, rozpoczęła się dopiero 1 grudnia 2014 r., pismem organu z tej samej daty, skierowanym do strony postępowania, a więc po upływie 3-letniego terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b ww. rozporządzenia. Zajęcie stanowiska przez organ miało zatem miejsce po upływie 3 lat od otrzymania przez stronę pomocy finansowej i to bez jego winy, gdyż strona przedłożyła stosowne dokumenty dotyczące nabytych koni, jak wcześniej to już zauważono, na jeden dzień przed upływem 3 lat, tj. w dniu 23 października 2014 r. Poza tym, to czy inwestycja w nabyte konie spełnia warunki dotyczące przyznanej pomocy finansowej, nie podlega badaniu w postępowaniu dotyczącym zmiany biznesplanu i wydłużenia okresu jego realizacji. Jest to kwestia, która podlega ocenie, co do spełnienia warunków pomocy, w postępowaniu dotyczącym ewentualnego zwrotu pomocy w przypadku niespełnienia warunków związanych z przyznaniem pomocy finansowej beneficjentowi.

Dlatego także i ten zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie przekonuje też, że doszło do naruszenia wskazanych w zarzucie procesowym 1b. przepisów procesowych i prawa materialnego. Podniesione bowiem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności (zakup materiałów budowlanych, a także koni jako zwierząt hodowlanych) nie mają wpływu na odmienną ocenę legalności zaskarżonego orzeczenia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi za nieusprawiedliwione oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).