Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 315/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skarg Gminy Miasta B. oraz Grażyny i Stanisława U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za działkę, która przeszła na własność gminy z przeznaczeniem pod drogę gminną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Stanisława U. kwotę 743 (siedemset czterdzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] działający z upoważnienia Starosty [...] - Naczelnik Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego we W., w oparciu o art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 2 i art. 132 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późno zm) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości: 46 056,00 zł (słownie złotych: czterdzieści sześć tysięcy pięćdziesiąt sześć 00/100) dla Grażyny i Stanisława U. za działkę oznaczoną numerem 183/47 o powierzchni 0,4040 ha, położoną w obrębie Wieniec gmina Brześć Kujawski, która z dniem 27 października 1994 r. przeszła na własność Gminy i Miasta Brześć Kujawski z przeznaczeniem pod drogę gminną na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] 1994 r. nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że Kierownik Urzędu Rejonowego we W. decyzją z dnia [...] 1994 r. zatwierdził geodezyjny projekt podziału nieruchomości położonej w miejscowości W. gm. B., w wyniku czego działka numer [...] przeszła na własność Gminy i Miasta B. z przeznaczeniem pod budowę ulicy do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału. Wnioskiem z dnia [...] 2006 r. Grażyna i Stanisław U. wystąpili do Starosty W. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przedmiotową działkę, jednak przeprowadzone rokowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mające na celu uzgodnienie wysokości odszkodowania zakończyły się wynikiem negatywnym. W tej sytuacji Burmistrz B., działając na podstawie art. 130 ust. 2 cyt. ustawy wystąpił do Starosty Włocławskiego o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę przejętą pod drogę. Organ orzekający podniósł, że działający na zlecenie Urzędu Miasta i Gminy B. - rzeczoznawca majątkowy Ryszard Ś. opracował operat szacunkowy dla celów ustalenia odszkodowania, którym określił wartość rynkową nieruchomości na poziomie ceny gruntu w wysokości 12,00 zł za 1 m2. Natomiast przedstawiona przez Stanisława U. na rozprawie administracyjnej, opinia szacunkowa sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego – Jeremiego C., określająca wartość jednostkową gruntu w wysokości 17,53 zł za 1 m 2, zdaniem organu, nie jest operatem szacunkowym określającym wartość nieruchomości, a jedynie wartość jednostkową gruntu będącego przedmiotem postępowania. Ponadto organ wskazał, że operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego powstania, natomiast sporządzona przez Jeremiego C. "Opinia szacunkowa" sporządzona została, jak określił autor "dla potrzeb rokowań w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt wydzielony pod ulicę", które zresztą zakończyły się wynikiem negatywnym. W związku z powyższym organ orzekający, dla celów ustalenia odszkodowania, przyjął wartość nieruchomości wynikającą z operatu szacunkowego sporządzonego przez Ryszarda Ś. uznając, że został on wykonany z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa i może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Burmistrz B. oraz Grażyna i Stanisław U. Burmistrz B. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) w zw. z art. 55 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity: DZ.U. 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) oraz art. 132 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem odwołującego, roszczenie odszkodowawcze Grażyny i Stanisława U. uległo przedawnieniu już w roku 2004, a zatem zanim złożony został wniosek z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przedmiotową działkę. Ponadto podniesiono, powołując się na ustalenie umowy zawartej w trakcie rokowań prowadzonych z właścicielami w nieruchomości w dniu 18 sierpnia 1994 r., iż całość kwoty odszkodowania za wywłaszczone grunty powinna być w całości wpłacona do kasy Urzędu Gminy z przeznaczeniem pod budowę infrastruktury w gminie i mieście, co miałoby wypełniać dodatkowo dyspozycję art. 132 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odwołujący się Grażyna i Stanisław U. zarzucili natomiast nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania w operacie szacunkowym wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego Ryszarda S. oraz wnieśli o ponowne jej ustalenie przyjmując za podstawę wartość przedmiotowej działki zawartą w opinii rzeczoznawcy majątkowego Jeremiego C.. Ich zdaniem, orzekający organ ustalając wysokość odszkodowania, bezpodstawnie uwzględnił jedynie operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego Ryszarda Ś., powołanego przez Burmistrza B., odrzucając bez rozpatrzenia operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego Jeremiego C., powołanego przez skarżących. Przyczyna nieuwzględnienia opinii wskazana przez organ, polegająca na użyciu przez rzeczoznawcę w miejsce nazwy "operat szacunkowy" nazwy "opinia szacunkowa" jest zdaniem odwołujących nieuzasadniona, ponieważ wszystkie pozostałe znamiona operatu (sposób sporządzenia, forma i treść) były zachowane i zgodne z postanowieniami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, iż zarzut przedawnienia roszczenia jest bezzasadny, ponieważ obowiązek wypłaty odszkodowania wynika albo z decyzji o wywłaszczeniu, albo z odrębnej decyzji o odszkodowaniu, które wypłaca się w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu lub decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Z uwagi na powyższe organ uznał, że w sprawie będącej przedmiotem odwołania obowiązek zapłaty odszkodowania wynika z zaskarżonej decyzji organu I instancji, która została wydana w dniu [...] 2006 r. i nie była decyzją ostateczną. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów art. 132 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzono, że starosta może ustalić inny niż określony wart. 132 ust. 1 - 3 sposób zapłaty odszkodowania jedynie za zgodą osoby uprawnionej do odszkodowania, natomiast w aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego taką wolę Grażyny i Stanisława U. Ponadto organ odwoławczy, powołując się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. (sygn. akt SA/Bd 2907/03) zwrócił uwagę, że Starosta W. miał prawo do ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego wybranego przez siebie, bowiem w istocie decyzja organu o ustaleniu odszkodowania ma charakter arbitralny i może nie uwzględniać opinii rzeczoznawcy majątkowego. Podkreślono, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę Ryszarda Ś. został przyjęty jako dowód w sprawie., ponieważ spełnia wszystkie wymogi określone przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a dokonana wycena, zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uwzględnia cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości. Zdaniem organu operat jest prawidłowy i tym samym daje podstawę do uznania, iż określone w nim wartości są wartościami rynkowymi przedmiotowej nieruchomości, a więc są najbardziej prawdopodobną ich ceną możliwą do uzyskania na rynku, ustaloną z uwzględnieniem cen transakcyjnych.

Skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył zarówno Burmistrz B. występujący w imieniu gminy B. oraz Grażyna i Stanisław U. Burmistrz B. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) w zw. z art. 55 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity: Dz.U. 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) oraz art. 132 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniając podniesione zarzuty strona skarżąca wskazała, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] 1994r. nr [...], na mocy której działka oznaczona numerem [...] położoną w W., gm. B. z dniem [...] 1994 r. przeszła na własność Gminy B. z przeznaczeniem na drogę gminną, w praktyce miała charakter decyzji o wywłaszczeniu, dlatego też obciążający skarżącego obowiązek wypłaty odszkodowania zaktualizował się jeszcze w 1994r., czyli w dacie faktycznego przejścia własności nieruchomości na Gminę. Zdaniem strony, w tym stanie faktycznym i prawnym, stosownie do unormowań zawartych wart. 118 Kodeksu cywilnego należy uznać, że roszczenie odszkodowawcze Grażyny i Stanisława U. uległo przedawnieniu już w roku 2004, a zatem zanim złożony został wniosek z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przedmiotową działkę. Ponadto podniesiono, powołując się na ustalenie umowy zawartej w trakcie rokowań prowadzonych z właścicielami w nieruchomości w dniu [...] 1994 r., iż całość kwoty odszkodowania za wywłaszczone grunty powinna być w całości wpłacona do kasy Urzędu Gminy z przeznaczeniem pod budowę infrastruktury w gminie i mieście, co miałoby wypełniać dodatkowo dyspozycję art. 132 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skardze Grażyny i Stanisława U. zarzucono decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 2, 7 i art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 16, art. 130 ust. 2, 134, 153 i 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów § 4 i 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a także naruszenie art. 6

- 9, 77 ust. 1, 15, 80,107 § 3 i 136 K.p.a. Zdaniem skarżących operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego Ryszarda Ś. został sporządzony wadliwie i jest sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisami powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r., w szczególności z § 4 i 36. Skarżący podnoszą, że istniejące w sprawie uwarunkowania nie pozwalają na zastosowanie podejścia porównawczego, ponieważ warunkiem zastosowania podejścia jest istnienie transakcji rynkowych kupna - sprzedaży dotyczących nieruchomości porównywalnych generalnie w okresie ostatnich dwu lat poprzedzających datę wyceny, czyli, jak wymaga ustawa o gospodarce nieruchomościami (art. 153 ust. 1 zdanie trzecie) - znane są ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianych. Zarzucono ponadto brak dokonania przez organ weryfikacji przyjętego za miarodajny operatu szacunkowego, z jednoczesnym całkowitym pominięciem opinii szacunkowej przedłożonej przez skarżących, której autorem był rzeczoznawca majątkowy Jeremi C. W dalszej części przedstawionej argumentacji skarżący wyrazili poważne wątpliwości czy art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będący zasadniczą podstawą ustalenia dla nich odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na rzecz gminy, spełnia wymagania konstytucyjne, w szczególności stawiane konstytucyjnemu określeniu "słuszne odszkodowanie".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 K.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż jak wynika z akt sprawy, jej przedmiotem jest prowadzone przez właściwy organ administracji postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Gminy i Miasta B. w związku z zatwierdzonym, geodezyjnym projektem podziału nieruchomości położonej w miejscowości W. gm. B., w wyniku czego działka numer [...] przeszła na własność Gminy i Miasta B. z przeznaczeniem pod budowę ulicy do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału. O ile więc uznać należy obligatoryjność obciążającego Gminę i Miasto B. obowiązku uiszczenia stosownego odszkodowania za przejętą nieruchomość, wyjaśnienia wymaga sposób prowadzenia prawidłowego postępowania, którego finalnym efektem było ustalenie prawidłowej wysokości należnego odszkodowania.

Zgodnie z przepisem art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, a właściwym organem, a jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, pomiędzy stronami nie doszło do uzgodnienia odszkodowania w podanym wyżej znaczeniu w związku z czym doszło do wszczęcia procedury ustalenia wysokości odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego. W tym miejscu wyjaśnić należy, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, iż przepis ten upoważnia starostę do fakultatywnego ustalenia innego niż określony w ust. 1 - 3 cyt. przepisu, sposobu zapłaty odszkodowania (a więc z pominięciem formy pieniężnej), jednak jedynie za zgodą osoby uprawnionej do tego odszkodowania. Jednoznaczne w swej treści oświadczenia Grażyny i Stanisława U. wskazujące na brak zainteresowania zastępczą formą zapłaty odszkodowania w istocie wykluczają możliwość zastosowania tej instytucji w prowadzonym postępowaniu.

Podobnie również nie znajduje uzasadnienia zarzut przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania. Stosownie bowiem do unormowania zawartego wart. 129 ust. 5 cyt. ustawy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu m.in. w przypadku określonym wart. 98 ust. 3 tej ustawy, a więc wydzielenia działek gruntu pod drogi publiczne - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela. Wynika stąd prosta konstatacja, iż ustawodawca zatwierdził dwufazowy przebieg tego postępowania, skutkujący koniecznością wydania dwóch decyzji tj. decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości i przejście prawa własności oraz będącej jej refleksem - decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu przejęcia na własność nieruchomości, wobec uprzedniego fiaska negocjacji stron w tym przedmiocie. Mając na uwadze, iż niniejsze postępowanie bezpośrednio dotyczy właśnie drugiej z tych decyzji, a więc o ustaleniu odszkodowania w dniu [...] 2006 r., nie sposób uznać zasadności zarzutu przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania. O ile więc zgodnie z mającym odpowiednie zastosowanie na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami - art. 118 K.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata, to z uwagi na przepis art. 120 § 1 K.c. przyjąć należy, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a więc w niniejszej sprawie oparte na decyzji posiadającej walor ostateczności.

Jednak ocena prawidłowości procesu stosowania prawa pod względem prawnym w niniejszej sprawie, obejmuje pełny zakres czynności organu administracji publicznej, których dopełnienie warunkuje możliwość prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia wysokości należnego stronie odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, w przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa wart. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, zgodnie z art. 134 ust. 1 i 2 cyt. ustawy wartość rynkowa nieruchomości, przy określeniu której uwzględnia Się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Wartość rynkowa nieruchomości to cena, jaką można uzyskać przy jej sprzedaży na rynku obrotu nieruchomościami, ustalona z uwzględnieniem cen transakcyjnych uzyskanych przy spełnieniu dwóch warunków: po pierwsze strony umowy były od siebie niezależne i nie działały w sytuacji przymusu oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy, a po drugie, upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy (art. 151 ust. 1 ustawy).

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że akta sprawy zawierają dwie niezależne od siebie opinie biegłych - rzeczoznawców majątkowych, których wyniki znacząco różnią się od siebie, jednak z niewiadomych przyczyn jako dowód w sprawie przyjęty został jedynie operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę wyznaczonego przez organ, z pominięciem ustaleń dokonanych przez rzeczoznawcę majątkowego, o którego opinię zwrócili się skarżący: Grażyna i Stanisław U. Całkowicie chybione jest w tym kontekście powoływanie się przez organ odwoławczy na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. (sygn. akt SA/Bd 2907/03), bowiem sąd wyraźnie tutaj stwierdził, że opinia rzeczoznawcy majątkowego winna być poddana swobodnej ocenie z uwzględnieniem zasad wiedzy, tak jak każdy inny dowód dopuszczony w postępowaniu administracyjnym. Opinia biegłego, którą bez wątpienia jest operat szacunkowy, stanowi dla organu administracji tylko materiał, który powinien pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Stwierdzenie jednak, że ustawodawca nie zdecydował się na związanie organu ustaleniami uzyskanej Opinii rzeczoznawcy w związku z czym decyzja organu (... ) o ustaleniu wysokości odszkodowania ma charakter arbitralny, ponieważ może nie uwzględniać opinii rzeczoznawcy majątkowego, w żadnym wypadku nie oznacza, iż organ ma prawo do przyjęcia wartości nieruchomości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wybranego przez siebie, z całkowitym pominięciem innych, alternatywnych opinii, które co do zasady również stanowią dowód w sprawie. Ewentualne niedopuszczenie czy nieuwzględnienie konkurencyjnych dowodów wymaga jednak zastosowania dyspozycji przepisu art. 78 §1 i 2 K.p.a. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. Jednakże obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest należyte wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska. Organ powinien przedstawić argumenty, którymi kierował się zajmując stanowisko (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1622/05, System Informacji Prawnej LEX nr 222029).

Zdaniem sądu rozstrzygnięcie organu jest wadliwe, narusza ono przepisy postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, określona wart. 7 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje z kolei art. 77 § 1 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z przepisu art. 78 § 1 K.p.a. wynika natomiast, że obowiązkiem organu jest przeprowadzenie dowodu wskazanego przez stronę. Zgodnie z tym przepisem żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 K.p.a.). Organ odwoławczy nie ma więc obowiązku przeprowadzania dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu lub nie ma znaczenia dla sprawy, jednakże - zdaniem sądu - obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest należyte wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska. Organ powinien przedstawić argumenty, którymi kierował się zajmując stanowisko. Zgodnie z wymogami określonymi wart. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie uwzględniając operatu szacunkowego przedstawionego przez stronę skarżącą ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu nie budzi zastrzeżeń formalnych i prawnych. Zdaniem sądu, Wojewoda nie uzasadnił w wyczerpujący sposób, dlaczego odmówił uwzględnienia operatu szacunkowego zgłoszonego przez skarżących, zwłaszcza, że wskazane wyceny nieruchomości różnią się więc dość znaczną kwotą. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zarówno w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego Ryszarda Ś., jak i przez Jeremiego C. wycenę przedmiotowych nieruchomości wykonano z zastosowaniem podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej.

Konkludując stwierdzić należy, iż obowiązkiem organu było należyte wyjaśnienie, dlaczego nie uwzględnił operatu szacunkowego przedstawionego przez stronę odwołująca się oraz dlaczego uznał, że tylko operat szacunkowy wykonany na zlecenie organu jest prawidłowy, zwłaszcza, że wyceny nieruchomości nie były dokonywane w dużym odstępie czasu, a różniły się znacząco dokonanymi ustaleniami.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego według reguł wskazanych powyżej i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, a o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy.