Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2004/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1406/17 w sprawie ze skargi P.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1406/17 oddalił skargę P.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 104 k.p.a., art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm., zwanej dalej: "u.p.o.u.a."), Z-ca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Burmistrza [...], odmówił P.O. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych: I.O., P.O. oraz M.O. w wysokości 102.500 zł.

Organ I instancji na podstawie posiadanej dokumentacji, informacji podanych przez stronę oraz wywiadu środowiskowego, ustalił, że obecnie wnioskodawca mieszka z matką, jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Wszystkie opłaty, jak: czynsz, energia elektryczna, woda, gaz - opłaca matka, zaś wnioskodawca dopłaca do rachunków 100 zł miesięcznie. Strona na żywność przeznacza 450 zł miesięcznie, nie posiada kredytów ani innych zobowiązań finansowych. Nie posiada nieruchomości, ruchomości ani zasobów pieniężnych. Z pomocy społecznej wnioskodawca otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz zasiłek stały w wysokości 480 zł. Strona jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, nie podejmuje prac dorywczych, nie ma prawa do emerytury ani renty. P.O. legitymuje się orzeczeniem stwierdzającym znaczny stopień niepełnosprawności od 1 listopada 2015 r. do 30 listopada 2017 r.

Jak argumentował organ, wnioskodawca miał świadomość zobowiązania alimentacyjnego i łożenia na utrzymanie dzieci, ale przejawiał bierną postawę w zaspokojeniu potrzeb dzieci. Wysokość zobowiązania wskazuje, że obowiązku alimentacyjnego wnioskodawca nie realizował od początku jego powstania i przez 6 lat wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie realizował żadnej, nawet najmniejszej wpłaty. Wnioskodawca nie podejmował prób rozwiązania swojej trudnej sytuacji materialnej w okresie kiedy był zdolny do podjęcia zatrudnienia. Nie złożył wniosku o uchylenie od obowiązku alimentacyjnego w związku z pogarszającym się stanem zdrowia, ani choćby o obniżenie kwoty zasądzonej renty alimentacyjnej.

Organ wskazał, że bezrobocie trudno uznać za samodzielną, szczególną okoliczność uzasadniającą umorzenie obowiązku zwrotu. Obecna sytuacja dochodowa i rodzinna nie uzasadnia – zdaniem organu - umorzenia ciążących na wnioskodawcy należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazane przez stronę okoliczności nie czynią jej sytuacji wyjątkową oraz nie mogą stawiać jej w lepszej sytuacji, uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. Zła kondycja finansowa jest cechą większości zobowiązanych, umorzenie należności z tej przyczyny czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu należności. Wnioskodawca nie ponosi kosztów związanych z eksploatacją mieszkania i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dzieci wnioskodawcy są dorosłe, usamodzielniły się i obecnie wnioskodawca może dokonać wszelkich starań by poprawić swoją sytuację finansową i spłacić powstałe przez lata zadłużenia. Niepełnosprawność wnioskodawcy ma charakter czasowy. Nie można wykluczyć, że po operacji stan wnioskodawcy ulegnie poprawie i będzie miał możliwość podjęcia zatrudnienia i dokonania spłaty. Organ uznał, że umorzenie zadłużenia w chwili obecnej byłoby przedwczesne.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P.O.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 27 i art. 30 u.p.o.u.a., SKO w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji ocenił należycie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Sytuacja w jakiej znajduje się dłużnik alimentacyjny nie wystarcza do umorzenia jego zaległości w całości. Powstanie zadłużenia, jak i obowiązek uregulowania należności jest następstwem zaniechania, które polegało na niewywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci. Obowiązek ten został ustanowiony wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt [...], a ciążącym na wnioskodawcy. Fakt wypłaty z budżetu Państwa świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie zwalnia strony z obowiązku alimentacji wobec własnych dzieci.

Okoliczność, że strona otrzymuje zasiłek stały, zasiłek pielęgnacyjny, nie pracuje, ma problemy zdrowotne (załączono do odwołania karty informacyjne leczenia szpitalnego) bez realnej możliwości podjęcia w chwili obecnej zatrudnienia, jak i spłaty w całości ciążącego na nim zadłużenia, jest z kolei wystarczająca, aby – jak słusznie zauważył organ I instancji – strona ubiegała się o skorzystanie najpierw z odroczenia terminu płatności tego zadłużenia lub rozłożenia jego na raty (art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.), a dopiero w ostateczności z częściowego lub całkowitego umorzenia należności alimentacyjnych.

Na powyższą decyzję P.O. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

SKO w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 26 lutego 2018 r., skarżący reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustanowionym na zasadzie prawa pomocy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności P.O. z dnia 6 grudnia 2017 r.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd I instancji skargę oddalił. Przytaczając treść art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., Sąd podniósł, że decyzja podjęta w ww. trybie cechuje się działaniem organu w ramach uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu działanie organów w niniejszej sprawie zwieńczone wydaniem decyzji odpowiada ww. wymogom zgodnego z prawem prowadzenia postępowania administracyjnego. Jak wynika z okoliczności sprawy, organ dysponował dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i życiowej skarżącego, korzystał z informacji przedstawionych przez skarżącego oraz przeprowadził wywiad środowiskowy dla ustalenia istotnych dla wyniku sprawy okoliczności. Zarzuty skargi odnoszą się nie tyle do pełnego zebrania materiału dowodowego, ale jego oceny w świetle przesłanek materialnoprawnych umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych. Kontrola sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że we wskazanej mierze kwestionowane skargą decyzje odpowiadają prawu.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno i czytelnie wynika, jakimi względami organ kierował się w swym rozstrzygnięciu. Organ wziął pod uwagę okoliczności wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz argumentację samej strony co do jej sytuacji bytowej. Wynika z niej, że jedynym źródłem dochodu skarżącego są środki z pomocy społecznej i nie dysponuje żadnym majątkiem, mieszka z matką, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Organ na podstawie wyjaśnień skarżącego i dostępnej dokumentacji, w tym orzeczenia o zaliczeniu skarżącego do stopnia niepełnosprawności znacznej do dnia 30 listopada 2017 r. przedstawił sytuację zdrowotną skarżącego.

W okolicznościach sprawy niesporna jest sytuacja materialna skarżącego. P.O. kwestionuje natomiast ocenę organu w zakresie w jakim uznał, że sytuacja zdrowotna skarżącego nie uzasadnia uznania, iż zasługuje on na całkowite umorzenie zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Uzasadnienie decyzji zawiera wyczerpujące wskazanie przyczyn odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego, także w odniesieniu do stanu zdrowia skarżącego.

Sąd podkreślił, że nie została pominięta przez organy trudna sytuacja zdrowotna i życiowa skarżącego. Tego rodzaju okoliczności są zwykle podnoszone na poparcie wniosku złożonego w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Skarżący podnosi brak możliwości pojęcia zatrudnienia, wobec ograniczeń wynikających z chorób, jednakże w tym względzie istotnym dowodem dla oceny zasadności twierdzeń strony ma treść obowiązującego w momencie wydania zaskarżonej decyzji orzeczenia stwierdzającego stopień niepełnosprawności. Skarżący poparł swe żądanie orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Wynika z niego, że stopień znaczny niepełnosprawności został skarżącemu przyznany czasowo do 30 listopada 2017 r. Tymczasem, jak przyjmuje się w orzecznictwie, powodem umorzenia przedmiotowych należności powinna być szczególnie uzasadniona okoliczność, wskazująca na wystąpienie sytuacji wyjątkowej na tle innych tego typu. Mamy z nią do czynienia wówczas, gdy wnioskodawca znajduje się w sytuacji, w której obiektywnie i w sposób trwały nie będzie w stanie zrealizować obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

W ocenie Sądu, organy umotywowały stanowisko o braku występowania ww. sytuacji szczególnej w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie posiada innych zaległości, niż wynikające z nierealizowania obowiązku alimentacyjnego, a przy tym dzieci skarżącego usamodzielniły się. Skarżący ma 58 lat, a więc nadal znajduje się w wieku produkcyjnym. Mając na uwadze czasowy charakter przyznanego stopnia niepełnosprawności, brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska zaskarżonej decyzji, iż nie można wykluczyć, że stan zdrowia skarżącego ulegnie poprawie i będzie on miał możliwość zatrudnienia i dokonania spłaty. Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organ ww. wywodach co do sytuacji zdrowotnej i życiowej skarżącego zawarł stanowisko w zakresie rozważenia interesu strony wobec wyważenia tego interesu z interesem publicznym. Każde bowiem umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Zatem dopóki sytuacja strony rokuje nadzieję na spłatę zadłużenia, niezasadne jest stosowanie preferencji wobec wnioskodawcy w postaci umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń.

Organ wskazał skarżącemu na możliwość skorzystania z prawa do złożenia wniosku na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., o odroczenie termin płatności albo rozłożenia na raty przedmiotowych należności, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Wpływu na legalność zaskarżonej decyzji nie mogła spowodować okoliczność uzyskania przez skarżącego kolejnego orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2017 r. Z orzeczenia tego wynika czasowa niezdolność do podjęcia zatrudnienia przez skarżącego, ustalona do 31 grudnia 2022 r., a przy tym skarżący został zaliczony do stopnia niepełnosprawności niższego od dotychczas ustalonego, tj. do stopnia umiarkowanego. Należy podkreślić, iż ani organ administracji publicznej, ani tym bardziej sąd kontrolujący sprawę nie może przyjmować odmiennych ustaleń stanu zdrowia strony, od wynikających z orzeczenia właściwej jednostki orzeczniczej lekarskiej, która oceniła stan zdrowia strony w oparciu o dokumentację medyczną dotyczącą jej stanu zdrowia.

Z rozstrzygnięciem tym skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie i ocenienie materiału dowodowego w sprawie w sposób dowolny i niewystarczający dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie pozwalające na umorzenie należności względem skarżącego.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniesiono o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150 %, oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w stosunku do skarżącego występują przesłanki pozwalające na umorzenie należności takie jak: ubóstwo, brak stałych dochodów, niepełnosprawność, która ogranicza mu do minimum zdolność poruszania się. Skarżący ma 58 lat i ze względu na liczne choroby i dolegliwości nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy, nawet w warunkach chronionych. Nie można też prognozować, że w przyszłości skarżący będzie zdolny do pracy. W 2022 r. będzie w wieku przedemerytalnym (62 lata), a jego choroby nie rokują poprawy stanu zdrowia. Nie bez znaczenia pozostaje też dotychczasowy brak aktywności zawodowej, jego umiejętności i wykształcenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a wyrok odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do jej zarzutów zauważyć należy, że w myśl art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, którą ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie ziściły się te warunki odstępstwa od zasady jawności, a rozprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym byłaby zbędna.

W podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Następnie zgodnie z art. 80 k.p.a., organ dokonuje oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Realizując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organy obu instancji dysponowały pełnym materiałem dowodowym oraz przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób odpowiadający opisanym wyżej zasadom procedury administracyjnej. Oznacza to, że niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia powołanych w podstawie kasacyjnej przepisów postępowania. Analiza skargi kasacyjnej prowadzi jednak do wniosku, że skarżący w istocie nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego, a podważa stanowisko o braku przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym do alimentów.

Wyjaśnić należy, iż wydanie decyzji przez organ właściwy wierzyciela na wniosek dłużnika alimentacyjnego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Organ właściwy wierzyciela powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Decyzja organu wydawana w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma możliwość, ale nie obowiązek umorzenia należności. Sądowa kontrola uznania administracyjnego ograniczona jest natomiast wyłącznie do oceny, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, choć mieszka z matką, która reguluje wszystkie opłaty związane z lokalem mieszkalnym, takie jak czynsz, energia elektryczna, woda czy gaz. Skarżący partycypuje w kosztach utrzymania jedynie w niewielkiej części, tj. w kwocie 100 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada kredytów ani innych zobowiązań finansowych, nie posiada nieruchomości, ruchomości ani zasobów pieniężnych. Jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, nie podejmuje prac dorywczych, nie ma prawa do emerytury ani renty. Skarżący legitymował się orzeczeniem stwierdzającym znaczny stopień niepełnosprawności od 1 listopada 2015 r. do 30 listopada 2017 r., a obecnie orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2017 r. zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i uznano go za czasowo niezdolnego do podjęcia zatrudnienia - do 31 grudnia 2022 r. Jak ustalił organ w toku postępowania administracyjnego, skarżący korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł oraz zasiłku stałego w wysokości 480 zł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słuszne jest stanowisko Sądu I instancji i organów, że brak w tej sprawie przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym do alimentów. Jak zwrócił uwagę Sąd I instancji, skarżący nigdy nie realizował zobowiązań z funduszu alimentacyjnego, nie dokonywał żadnej, nawet najmniejszej wpłaty. Nigdy też nie podejmował prób rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej, nawet w okresie kiedy był do tego zdolny ze względu na stan zdrowia (np. poprzez podjęcie zatrudnienia). Nie kwestionując trudnego położenia skarżącego, zarówno pod względem materialnym jak i zdrowotnym, wskazać trzeba, iż ocena legalności zaskarżonych decyzji dokonana przez Sąd I instancji, jest prawidłowa. W rozpoznawanej sprawie nie występują żadne szczególne okoliczności uzasadniające rozstrzygnięcie zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. W szczególności - na tle tej sprawy - okolicznościami tymi nie mogą być ubóstwo czy niepełnosprawność w sytuacji, gdy skarżący wykazywał dotychczas całkowicie bierną postawę.

Podkreślić także należy, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu z wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2604/16). Wszelkiego zatem rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 611/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Umorzenie zatem należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 tej ustawy, powinno mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach, po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zaistniały, bowiem, jak wskazano powyżej, sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie daje podstaw do wydania decyzji w tym przedmiocie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji nie naruszył powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Prawidłowo oceniono, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, przyjmując, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku o umorzenie należności.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.