Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1668/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 a ust. 1-7
journal: Dz.U. 2019 poz 1541
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi V. Polska Sp. z o.o. Sp. K z siedzibą w W. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz V. Polska Sp. z o.o. Sp. K z siedzibą w W. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją - przywołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz z art. 134a ust. 1-7 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1541, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o obronie" - utrzymano w mocy orzeczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z [...] marca 2020 r., którym odmówiono [...] sp. z o.o. sp.k., zwanej dalej "Spółką", wypłaty świadczenia pieniężnego za pełnienie terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie (dalej jako "TSW") przez p. B. H., zwaną dalej "Żołnierzem", w terminach [...] grudnia 2019 r. i [...] stycznia - [...] lutego 2020 r.

W uzasadnieniu skarżonego orzeczenia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- wobec wydania przez organ I. instancji decyzji odmownej dla Spółki i skutecznego wniesienia przez nią odwołania sprawa jest rozpoznawana ponownie,

decyzja w treści rozstrzygnięcia i wskazania podstawy prawnej - art. 134a ust. 1-7 ustawy o obronie - jest w danych okolicznościach faktycznych prawidłowa; nie można jednocześnie pominąć uwag do prawidłowego uzasadnienia tego rozstrzygnięcia; nie uwzględnia ono orzecznictwa sądów administracyjnych w analogicznych sprawach; podano też błędnie: "Do wniosku dołączono kopie dokumentów potwierdzających wypłatę odprawy (...)"] organ I. instancji ustalił bowiem, że do wniosku dołączono "potwierdzoną za zgodność z oryginałem" kopię listy płac; nie ma natomiast dowodu na wypłacenie odprawy do rąk lub na konto powołanego do TSW pracownika,

- wskazane w rozstrzygnięciu przepisy prawa rangi ustawowej (art. 134a ust. 1, 2, 5 i 7 ustawy o obronie) stanowią jego podstawę materialnoprawną; rozpoznając sprawę od nowa organ II. instancji - na podstawie art. 136 K.p.a. -ma możliwość skorygowania uzasadnienia w celu wyjaśnienia sprawy "okresu" pełnienia TSW rotacyjnie; nielogiczna jest natomiast argumentacja organu I. instancji, dotycząca przepisów aktu wykonawczego - pomijająca treści części z nich, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie,

- zgodnie z art. 125 ustawy o obronie przesłanką wypłacenia odprawy jest powołanie pracownika do TSW po raz pierwszy; przesłanki rekompensaty wypłaconej odprawy ukształtowano jednakże w inny sposób; z analizy art. 134a ust. 1 ustawy o obronie - w odniesieniu do pełnienia TSW - wynika mianowicie, że są one natury:

1. podmiotowej - "Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego (...) żołnierzem OT,

2. czasowo-okresowej - "za okres (...) pełnienia (...)",

3. przedmiotowej - "(...), pełnienia (...) terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza"]

w danym przepisie posłużono się także pojęciem "świadczenia pieniężnego", ale jego znaczenie doprecyzowano w ust. 2; wynika z niego, że świadczenie pieniężne - w kontekście rekompensaty wypłaconej odprawy - "obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów (...), a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125"] art. 134a ust. 2 ustawy o obronie nie stanowi jednak samodzielnej podstawy do uzyskania rekompensaty odprawy; prawo to ustanowiono w art. 134a ust. 1 ustawy o obronie; uzależniono je jednak od spełnienia wyżej wymienionych przesłanek; z brzmienia przesłanki podmiotowej ("Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego (...) żołnierzem OT) wynika, że wolą ustawodawcy była ciągłość zatrudnienia pracownika - będącego jednocześnie żołnierzem wojsk obrony terytorialnej (dalej jako "OT") - przez pracodawcę w całym okresie bycia żołnierzem OT,

- z przepisów ustawy o obronie nie wynika ponadto, żeby było możliwe jednoczesne posiadanie statusu żołnierza rezerwy i w czynnej służbie wojskowej; w czasie pozostawania w czynnej służbie wojskowej nie można zatem być jednocześnie żołnierzem i nie żołnierzem; zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 ustawy o obronie: "Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej (...) są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: (...) 3) terytorialną służbę wojskową; (...)"; natomiast - na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy o obronie - tytuł żołnierza rezerwy przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 tego przepisu - które złożyły przysięgę wojskową i przeniesiono je do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby albo z upływem terminu powołania do pełnienia TSW (określonego w karcie powołania - decyzji administracyjnej), jeżeli w dalszym ciągu podlegają obowiązkowi służby wojskowej,

dla odkodowania znaczenia normy prawnej konieczne jest uwzględnienie brzmienia art. 134a ust. 5 ustawy o obronie; stanowi on termin prawa materialnego na złożenie wniosku o rekompensatę w zw. z art. 134a ust. 1 i 2 tego aktu; w zakresie pełnienia TSW, z powyższego przepisu wynika: "Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty (...) szefowi wojewódzkiego sztabu wojskowego (...) nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z (...) pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie"; żołnierz OT, o którym mowa w art. 134a ust. 1, przymiot żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 5, uzyskuje dopiero z dniem następnym po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej lub z upływem okresu powołania, określonego w karcie powołania (decyzji administracyjnej); w trakcie pozostawania w czynnej służbie wojskowej może natomiast pełnić TSW rotacyjnie w formach: szkolenia podstawowego, uzupełniającego (wyrównawczego), rozłożonego na kilka okresów w ciągu czterech miesięcy, w dniach wolnych od pracy oraz w trybie natychmiastowego stawiennictwa na wezwanie dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, a także może być kierowany na kurs podoficerski, oficerski, lub szkolenie specjalistyczne; ze względu zaś na nieustaloną w chwili powołania całkowitą liczbę dni TSW pełnionych rotacyjnie, reguły określone w art. 134a ust. 8; w konsekwencji także ust. 10 danego artykułu można zastosować dopiero po spełnieniu przesłanek, określonych w jego ust. 1-5, znajduje to uzasadnienie w regulacji systemowej pełnienia TSW, z której wynika, że żołnierz OT ma obowiązek pełnienia TSW, w tym TSW rotacyjnie, w czasie - wskazanym jako okres od dnia do dnia - określonym w karcie powołania (decyzji administracyjnej), nazywanej w przepisach prawa "powołaniem"; każda osoba powołana do TSW, z mocy art. 98i ust. 3 ustawy o obronie, w chwili stawienia się do jednostki wojskowej otrzymuje tytuł "żołnierza OT', a - wobec treści art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy o obronie - pozostaje żołnierzem w czynnej służbie wojskowej do czasu wystąpienia przesłanek z art. 98t danej ustawy: z art. 71 ust. 1 ustawy o obronie wynika wyraźnie: "Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje po upływie czasu trwania służby ustalonego w ustawie lub powołaniu, a przed upływem tego czasu - w przypadkach określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej

podstawie"-, zgodnie zaś z art. 71 ust. 6 ustawy o obronie "Zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza w rozkazie dziennym oraz dokonuje wpisu w wojskowym dokumencie osobistym tego żołnierza (...) w wojskowym dokumencie osobistym dokonuje się wpisu o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej (...), a w przypadku terytorialnej służby wojskowej - po upływie czasu trwania tej służbypodobnie stanowi § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie powoływania do terytorialnej służby wojskowej i sposobu jej pełnienia (Dz.U. z 2017 r. poz. 465): "Zwolnienie żołnierza OT ze służby następuje w ostatnim dniu ustalonego czasu jej trwania albo przed tym dniem, jeżeli wystąpią okoliczności, o których mowa w ań. 98t ust. 2 lub 3 ustawy"] statuuje on przesłanki obligatoryjnego i fakultatywnego zwolnienia żołnierza OT przed terminem określonym w karcie powołania; zwolnienie z jednostki wojskowej po odbyciu szkolenia podstawowego albo uzupełniającego (wyrównawczego), czy jednej z wielu planowanych przez dowódcę jednostki wojskowej TSW pełnionych rotacyjnie nie wiąże się natomiast z uzyskaniem statusu żołnierza rezerwy; zwolnienie bowiem po odbyciu np. pierwszej TSW pełnionej rotacyjnie (szkolenia podstawowego), a także kolejnych TSW pełnionych rotacyjnie ma charakter organizacyjnoporządkowy i nie wpływa na zmianę statusu z żołnierza OT na żołnierza rezerwy,

- z przesłanek składających się na obowiązki i prawo pracodawcy (art. 125 i 134a ust. 1-5 ustawy o obronie) wynika, że obowiązek wypłaty odprawy aktualizuje się w związku z powołaniem pracownika do pełnienia TSW po raz pierwszy (art. 125 ustawy o obronie), ale rekompensaty - w związku z odbyciem TSW rotacyjnie przez zatrudnianego pracownika, będącego równocześnie żołnierzem OT i za okres pełnienia TSW rotacyjnie w trakcie (okresie) pozostawania w czynnej służbie wojskowej (TSW), ale po zwolnieniu z obowiązku pełnienia tej służby i uzyskaniu statusu żołnierza rezerwy; ustawodawca używa w art. 134a ust. 1 wyrażenia: "Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego (...) żołnierzem OT (...)"; wiąże zatem prawo do rekompensaty z istnieniem ciągłości związku relacji pracowniczej między pracodawcą a żołnierzem OT,

- inaczej będzie w sytuacji uzyskania przez pracownika tytułu "żołnierza rezerwy" (co skutkowałoby istotną zmianą okoliczności faktycznych sprawy) albo zmiany powyżej cytowanych przepisów prawa; w takich okolicznościach Spółka będzie mogła ponownie złożyć wniosek o rekompensatę odprawy - zgodnie z art. 134a ust. 5 ustawy o obronie; organ I. instancji będzie natomiast zobowiązany potraktować ten wniosek jako nowy - inicjujący nową sprawę administracyjną, a podlegający odrębnej ocenie w świetle istniejących w danym czasie okoliczności faktycznych i prawnych; dowódca jednostki wojskowej nie przekazał też organowi zaświadczenia, wydawanego z urzędu na podstawie przepisów aktu wykonawczego,

pracownika odwołującej się Spółki - Żołnierza - powołano do pełnienia TSW od [...] grudnia 2019 r. do [...] grudnia 2022 r. na podstawie karty powołania (decyzji administracyjnej) z [...] listopada 2019 r.; przysięgę złożył [...] lutego.2020 r.; nie zwolniono go jednak z obowiązku pełnienia TSW i nie przeniesiono do rezerwy; niespełnienie przesłanek wynikających z art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 i 5 ustawy o obronie powoduje, że - w stanie faktycznym niniejszej sprawy - nie można było uwzględnić żądania Spółki - należało odmówić przyznania rekompensaty za wskazany we wniosku okres; dlatego zakwestionowaną decyzję należało utrzymać w mocy.

W skardze Spółka, reprezentowana przez Pełnomocnika - radcę prawnego, sformułowała zarzuty naruszenia przepisów: prawa materialnego :

- art. 134a ust. 5 w zw. z ust. 1 oraz ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy o obronie przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że Spółka nie była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie bowiem będący żołnierzem TSW pracownik, którego wniosek dotyczył, nie miał statusu żołnierza w rezerwie; początkowym terminem do złożenia wniosku o wypłatę pracodawcy świadczenia, o którym mowa w art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie w odniesieniu do pracownika będącego żołnierzem OT jest tymczasem dzień, w którym odprawę, o której mowa w art. 125 ustawy o obronie, pracodawca wypłacił pracownikowi, a nie dzień, w którym będący żołnierzem OT pracownik uzyskał status żołnierza w rezerwie,

- art. 134a ust. 1, w zw. z ust. 2 oraz ust. 5, ustawy o obronie polegający na ich błędnej wykładni i w konsekwencji uznaniu, że wskazane regulacje uzasadniają wypłatę pracodawcy świadczeń, o których mowa w art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie tylko w przypadku zatrudniania pracowników będących żołnierzami rezerwy, nie zaś zatrudniania pracowników będących żołnierzami OT; taka wykładnia utrwala oczywiste sprzeczności systemowe wskazanych przepisów, pomija założenie o racjonalnym prawodawcy i lekceważy dyspozycję ust. 1 wskazanego przepisu, stanowiącego materialnoprawną podstawę uprawnienia do świadczenia pracodawcy, zatrudniającego pracowników będących żołnierzami OT,

- art. 134a ust. 7, w zw. z art. 1 w zw. z ust. 2 oraz ust. 5, ustawy o obronie polegający na ich błędnej wykładni i w konsekwencji wydaniu decyzji odmownej w przedmiocie wypłaty Spółce świadczenia, o którym mowa w art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie, ze względu na okoliczność, że jej pracownik nie miał statusu żołnierza w rezerwie i pozostawał żołnierzem OT. w związku z czym Spółka nie była uprawniona żądać wypłaty świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 2 wskazanej regulacji w okresie innym niż określony w ust. 5; przedmiotowe świadczenie należne jest tymczasem także pracodawcy, a więc także Spółce, który zatrudniania żołnierza OT nie będącego żołnierzem rezerwy - pracodawca może ubiegać się z wnioskiem o jego wypłatę już z dniem wypłacenia pracownikowi odprawy, o której mowa w art. 125 ustawy o obronie,

- postępowania: art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji o odmowie wypłaty świadczenia z tytułu TSW pełnionej rotacyjnie przez pracownika Spółki, gdy ta wypłaciła pracownikowi będącemu żołnierzem OT powołanym do TSW odprawę - obliczoną według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy; następnie złożyła stosowny wniosek o wypłatę świadczenia w trybie art. 134a ust. 1 ustawy o obronie, a także przedłożyła komplet dokumentów, niezbędnych do rozpatrzenia sprawy - w sprawie nie istniały jakiekolwiek przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy orzeczenia o odmowie wypłaty świadczenia,

- art. 136 § 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 15 K.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich czynności, niezbędnych do wszechstronnego, merytorycznego rozpoznania sprawy; zaniechano tym samym ścisłego przeanalizowania istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności oraz nie poddano analizie zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie; skutkowało to utrzymaniem w mocy błędnej decyzji o odmowie wypłaty na rzecz Spółki świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia TSW rotacyjnie przez jej pracownika,

4. art. 136 § 1 w zw. z art. 15 i art. 11 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z zaniechaniem prawidłowej wykładni art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie; wydana w II. instancji decyzja nie była właściwą, merytoryczną prawną analizą i weryfikacją zakwestionowanego orzeczenia, lecz stanowiła jedynie uzupełnienie jego uzasadnienia o pominięte wyjaśnienia, dotyczące regulacji art. 134a ust. 5 ustawy o obronie - miały one rzekomo stanowić jedną z jej podstaw,

5. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na pominięcie przedstawienia merytorycznych motywów zastosowania stanowiących podstawę decyzji przepisów - pominięto regulacje art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o obronie i nie wyjaśniono przyjętej wykładni wskazanych regulacji, nie odniesieno się też do związku wskazanych regulacji z art. 134a ust. 5 ustawy o obronie; w konsekwencji nie rozpatrzono w żadnym zakresie zasadniczych, merytorycznych argumentów Spółki, wskazujących na naruszenie wskazanych przepisów ustawy o obronie.

W uzasadnieniu skargi szerzej rozwinięto powyższe zarzuty, przywołując poglądy prezentowane w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych w analogicznych sprawach.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy a także o wskazanie sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydając zaskarżoną decyzję

w tym zakresie trafne są wywody skargi - organy obu instancji wadliwie wyłożyły znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających przypadki, gdy - ze środków publicznych - jest wypłacane dla prawodawcy świadczenie, m.in. z tytułu rekompensaty poniesienia kosztów odprawy, wypłaconej uprzednio na rzecz osób powołanych do TSW. Zasadne są także w pewnym zakresie zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie - wobec jej specyfiki - zasadnym było ' wpierw określenie jej ram materialnoprawnych i - dopiero przez ich pryzmat - ustalenie, czy w istocie naruszono przepisy prawa procesowego - w szczególności, czy mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ trafnie wprawdzie opisał istotne okoliczności faktyczne sprawy i przywołał treść znajdujących w niej zastosowanie regulacji materialnoprawnych - w tym także reguły odbywania TSW przez żołnierzy OT oraz ich przenoszenia do rezerwy. Wobec uprzedniego przytoczenia stanowiska organu w tym zakresie, ponowne powtarzanie tych informacji przez Sąd nie byłoby zasadne. Nie właściwie jednak odkodowano treść norm prawnych, zawartych w art. 134a ust. 2 i 5 ustawy o obronie, co do reguł » przyznawania świadczenia stanowiącego rekompensatę kosztów pracodawcym.in. wypłaty odprawy.

Sąd w tym składzie w pełni podziela stanowisko wyrażone w szeregu wcześniejszych orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (m.in. prawomocny wyrok o sygn. akt II SA/Wa 703/19 czy nieprawomocne II SA/Wa 1392/20 oraz 2131/20 - dostępne w CBOSA), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r. (sygn. akt II OSK 3027/19 - dostępny w CBOSA), gdzie zaprezentowano pogląd odmienny od przyjętego przez organ. Wskazuje się tam mianowicie trafnie, powołując się na względy wykładni celowościowej i systemowej, że wprawdzie nowelizując art. ( 134a ustawy o obronie nie dodano w ust. 2 i 5 sformułowania "żołnierz OT", to jednak - w świetle brzmienia art. 134a ust. 1 danego aktu - nie może budzić wątpliwości prawo do tego świadczenia dla pracodawcy, także gdy zatrudnia osobę powołaną do TSW, której wypłacono odprawę w myśl art. 125 ustawy o obronie, a nie jest jeszcze żołnierzem rezerwy. Stanowisko to szczegółowa argumentacja znane są organowi i Spółce (strona skarżąca je powoływała). Są one też dostępne w CBOSA. W takiej sytuacji jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd w tym składzie nie podziela jednocześnie poglądu wyrażanego we wcześniejszych orzeczeniach sądowych, przywołanych przez organ.

Odnosząc się do argumentacji organu należy jedynie dodać, co następuje.

Jeszcze raz podkreślić wypada, że treść normy art. 134a ust. 2 i 5 ustawy o obronie może budzić - wobec brzmienia ust. 1 danego artykułu - uzasadnione wątpliwości. Wymagane jest więc niewątpliwie zastosowanie właściwej wykładni tych przepisów. Brzmienie art. 134a ust. 5 nie wskazuje jednoznacznie - wbrew wywodom organu - na prawidłowość zajmowanego przezeń w sprawie stanowiska. Z regulacji tej wynika mianowicie - przy rozumieniu wprost - że pracodawca winien złożyć wniosek w określonym terminie, którego początek zaczyna biec od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych, zakończenia okresowej służby wojskowej lub pełnienia TSW. Rozumiejąc przepis zgodnie z dosłownym brzmieniem, należałoby uznać - odmiennie od stanowiska organu odwoławczego - że dana regulacja nigdy nie obejmie rozpoznawalnego przypadku. Co wynika bowiem z ustaleń zamieszczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie dojdzie w realiach tej sprawy do zwolnienie żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych, zakończenia okresowej służby wojskowej lub pełnienia TSW. Żołnierz, któremu pracodawca wypłacił wcześniej odprawę, nie będzie jeszcze - na dzień zwolnienie z pełnienia TSW - przeniesiony do rezerwy. Nastąpi to dopiero w dniu następnym - po zakończenie pełnienia TSW. Pomimo to, organ wskazał słusznie, że - w myśl przywołanych regulacji - Spółka jest generalnie uprawniona do świadczenia z tytułu uprzedniego wypłacenia odprawy Żołnierzowi, choć wiąże to mylnie z terminem przeniesienia do rezerwy.

Także więc rozumienie przepisów art. 134a, uznawane przez organ za właściwe, wymagało uprzedniej ich wykładni, w kierunku zapewniającym uwzględnienie reguły, wyrażonej jednoznacznie w ust. 1 tego artykułu - prawa do świadczenia dla pracodawcy zatrudniającego pełniącego TSW żołnierza OT. Wykładnia proponowana przez organ nie może być jednak zaaprobowana, jako właściwa. Prowadzi bowiem do odkodowania rozwiązań, których intencji wprowadzenia nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy.

Uznanie sposobu rozumienia przepisów, jak to proponuję organ, prowadziłoby mianowicie do sytuacji, gdy - przy bezspornym obowiązku wypłaty odprawy, spoczywającym na pracodawcy w momencie powołania określonej osoby do TSW - zwrot poniesionych w związku z tym kosztów przysługiwałby dopiero po zakończeniu TSW przez żołnierza OT i przeniesieniu go do rezerwy - tak wedle organu rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku. Jak zauważa organ, TSW rotacyjna - do której pełnienia pracownik może być wzywany kilkakrotnie - może trwać nawet kilku lat. W przypadku Żołnierza, jego przeniesienie do rezerwy nastąpi prawdopodobnie dopiero po dniu [...] grudnia 2022 r. (tak Karta Powołania), zaś pierwotne powołanie do TSW pełnionej rotacyjnie - [...] grudnia 2019 r. Woli przyjęcia takich rozwiązanie nie sposób przepisać racjonalnemu prawodawcy, mając na uwadze, że w okresie kilkuletnim (tu - roku) określona osoba może zmieniać miejsce pracy (np. z własnej woli), zaś jego pierwotny pracodawca - który uczynił zadość obowiązkowi wypłaty odprawy na dzień powołania do TSW - nie miałby nawet informacji, kiedy określonego żołnierza OT przeniesiono do rezerwy (wynika to wprawdzie z Karty Powołania, lecz określoną tam datę końcową można zmienić w stosownych trybach). Determinuje to zaś - zdaniem organu - bieg przewidzianego ustawą o obronie terminu (w myśl art. 134a ust. 5).

Trudno byłoby też znaleźć racjonalne przesłanki, przemawiające za przyjęciem za właściwą zasady, aby określone świadczenia pieniężne, stanowiące rekompensatę ponoszenia obowiązków publicznoprawnych tu określony art. 125 ustawy o obronie obowiązek wypłaty odprawy osobom powołanym m.in. do TSW - miały być systemowo - z mocy ustawy regulowane dopiero po kilku latach. Intencji takiej nie można też prawodawcy przepisać. W systemie regulacji, dotyczących powszechnego obowiązku obrony, przewidziano wprawdzie przypadki, gdy z tym związane stosowne, ponoszone przez obywateli, świadczenia są kompensowane z pewnym opóźnieniem. Woli ustanowienia takich rozwiązań w konkretnych przypadkach nie sposób jednak domniemywać - nie wynika to bowiem z zasady ogólnej, dotyczącej tego rodzaju spraw. Prawodawca musiałby więc w danym przypadku wyrazić swoją intencję wprost.

Prowadzi to do konkluzji, że przyjęty przez organ sposób wyłożenia przepisów art. 134a ustawy o obronie - prowadzący do wniosku, jakoby warunkiem wystąpienia przez pracodawcę o świadczenie, mające kompensować wypłatę odprawy było przyniesienie żołnierza, powołanego do TSW do rezerwy - nie jest prawidłowy. W tym zakresie trafne są zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów prawa materialnego, zawartych w ustawie o obronie.

Słusznie zauważa organ, że brzmienie części końcowej art. 134a ust. 5 ustawy o obronie może nastręczać trudności przy odkodowaniu, kiedy termin na złożenie wniosku rozpoczyna bieg w przypadku żołnierzy OT powołanych do TSW, gdy nie są oni żołnierzami rezerwy. Wskazano tam bowiem expressis verbis, że datą początkową jest zdarzenie w postaci zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń bądź z pełnienia TSW rotacyjnie. W tym zakresie jednak - jak zauważono w orzecznictwie - wyłożenie danej normy wymaga zastosowania wykładni systemowej i celowościowej, z uwzględnieniem tego, że - z mocy ust. 1 - prawo do świadczenia dotyczy także bezpośrednio pracodawców, zatrudniających żołnierzy OT, nie zaś tylko rezerwy. W tej sytuacji termin na wystąpienie przez pracodawcę o oświadczenie może być więc liczony od dnia zwolnienia żołnierza OT, odbywającego TSW rotacyjnie z konkretnych ćwiczeń (analogicznie jak dla żołnierza, który jest już w rezerwie), gdy - wobec na nie powołania - wypłacono mu wymaganą art. 125 ustawy o obronie odprawę, choć - z dosłownego brzmienia przepisu - uprawnienie to zastrzeżono wyłącznie względem pracodawcy, zatrudniającego żołnierza rezerwy (wywody skargi zaś, jakoby termin zaczynał biec od dnia wypłaty świadczenia nie są trafne). Takie rozumienie wskazanej regulacji znajduje obecnie aprobatę w judykaturze. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że brak stosownej jednoznaczności regulacji, gdzie określono termin występowania przez pracodawcę o świadczenie, nakazuje uwzględnianie jako skutecznych także wniosków, gdy zainteresowani występują z żądaniem wedle reguł określenia terminu uważanych dotychczas przez organy za właściwe.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że słuszne są zarzuty Spółki, co do naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki wypłaty świadczenia - w szczególności art. 134a ust. 5 ustawy o obronie przez niewłaściwa wykładnię. W następstwie tego - wobec błędnego uznania, jakoby warunkiem prawa do świadczenia dla pracodawcy było uzyskanie przez będącego jego pracownikiem powołanego do TSW żołnierza OT statusu żołnierza rezerwy - nie zbadano w istocie sprawy w kontekście możliwość uwzględnienia wniosku Spółki. Nie sposób uznać, aby czyniła temu zadość poczyniona w uzasadnieniu - niejako na marginesie - uwaga, że przedłożone dokumenty nie były wystarczające, jako dowód wypłaty Żołnierzowi odprawy. Stanowisko to było odmienne od zajętego w I. instancji zaś polemizowano z tym w skardze. Procedując w przedmiocie wniosku organ będzie obowiązany zajęć w tej kwestii jednoznacznie stanowisko, mając na uwadze, że jest on uprawniony do uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez żądanie od strony uzupełnienia braków formalnych wniosku (gdy wymaganie przedłożenia i dokumentu wynika z mocy prawa) bądź przedłożenia dokumentów niezbędnych do dokonania ustaleń faktycznych, istotnych w sprawie. Przed wydaniem decyzji, którą nie uwzględniono wniosku strony, organ obowiązany jest także spełnić wymagania określone art. 79a K.p.a. W tej sytuacji nie można też uznać sprawy za właściwie wyjaśnioną. Trafne są więc w danym zakresie zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów postępowania - art. 136 § 1 i art. 8 K.p.a.

Nie są natomiast zasadne zarzuty skargi, co do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. czy art. 15 K.p.a. Organ błędnie wprawdzie wyłożył treść normatywną art. 134a ust. 5 ustawy o obronie, w następstwie czego wydał wadliwą decyzję. Orzeczenie w myśl art. 138 § 1 pkt 1 było wyłącznie tego następstwem, zaś zajęte w uzasadnieniu stanowisko w sprawie - choć błędne - jasno i komunikatywnie wyjaśniono. Nie uchybiono tym samym zasadzie dwuinstancyjności postępowania.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zobowiązanie organu do wydania decyzji określonej treści, gdyż sprawa nie została przedtem właściwie wyjaśniona. Kompetencja Sądu, określona art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), nie dotyczy natomiast przypadków, gdy uchylany akt wydano także z naruszeniem przepisów postępowania - tak z rozumowania a contrario.

Ponieważ analogiczną wadliwością dotknięte są orzeczenia organów obu instancji Sąd uchylił zarówno akt zaskarżony jak i decyzję go poprzedzającą.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,- orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji - w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Do kosztów tych zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika Spółki w kwocie 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.