Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1064/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 16, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6, art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 97, art. 98
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skarg L.K. i S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących L.K. i S.K. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta - z upoważnienia którego działał zastępca naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarowania Mieniem - orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej własność S. i L.K., położonej w [...], składającej się z działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi Kw [...], na działki gruntu [...] ( pkt 1 ), stwierdzając w pkt 2, że działka nr [...] przeznaczona jest pod drogę publiczną.

Jako podstawy prawne decyzji podane zostały przepisy art. 93 ust. 1-3, 94, 96 ust. 1, 4, art. 97 ust. 1,3 ust. 2, art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm., powoływanej dalej jako: ugn ).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że o zatwierdzenie projektu podziału wystąpiło wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004r. Przedsiębiorstwo "G" s.c., działające na zlecenie Prezydenta Miasta. Podano, że projekt podziału, wykonany przez uprawnionego geodetę, stanowi integralną część decyzji oraz, że operat zawierający dokumentację podziałową przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego. Stwierdzono, że decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] sierpnia 2004 r. nr [...] projekt podziału nieruchomości został pozytywnie zaopiniowany, zaś celem podziału jest wydzielenie gruntu pod realizację drogi dla polepszenia układu komunikacyjnego osiedla oraz osiągnięcie w tym względzie ładu przestrzennego. Końcowo wskazano, iż decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej i ewidencji gruntów.

2. Wnioskiem z [...] maja 2016 r. L.K. i S.K. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO, Kolegium) o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] oraz nr [...].

W uzasadnieniu wskazali, że decyzją z [...] sierpnia 2016 r. ( powinno być: 2015 r. ) nr [...]. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia na ich rzecz odszkodowań:

- za prawo własności nieruchomości - działki nr [...], przejętej na własność Gminy o statusie miejskim pod budowę drogi publicznej na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] ze względu na to, że podziału nieruchomości, w wyniku którego wydzielono działkę nr [...], nie dokonano na wniosek właścicieli,

- za prawo użytkowania wieczystego nieruchomości - działki nr [...], przejętej na własność Gminy o statusie miejskim pod budowę drogi publicznej na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], także ze względu na to, że podziału nieruchomości w wyniku którego wydzielono działkę nr [...] nie dokonano na wniosek użytkowników wieczystych.

Wywodzili, iż z decyzji Wojewody wynika, że nie nastąpiło przejście prawa własności na Gminę nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz nie wygasło prawo użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Ich zdaniem oznacza to, że decyzje Prezydenta Miasta objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności są wadliwe. Wskazywali, że pomimo ich pisma do Prezydenta Miasta nie zostało z urzędu wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności obu tych decyzji.

3. Po uzyskaniu od Prezydenta Miasta akt postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody i Starosty dotyczących odmowy przyznania odszkodowania, przywołanych we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz po powiadomieniu stron o zakończeniu postępowania ( które to dokumenty dołączone zostały do sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności drugiej z decyzji podziałowych ), Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...].

W uzasadnieniu SKO, wskazując na charakter postępowania nieważnościowego polegającego wyłącznie na badaniu czy decyzja poddana kontroli dotknięta jest którąś z wad wskazanych w art. 156 § 1 Kpa, uznało, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] jest prawidłowa. W ocenie Kolegium nie została ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej już poprzednio decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, nie wywołała czynu zagrożonego karą w razie jej wykonania.

SKO wskazało, że zdaniem skarżących o wadliwości decyzji świadczy to, że nie nastąpiło przejście prawa własności działki nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi publicznej na rzecz Gminy o statusie miejskim. Stwierdziło, iż z uzasadnienia decyzji podziałowej wynika, że celem podziału było wydzielenie gruntu pod realizację drogi dla polepszenia układu komunikacyjnego osiedla oraz osiągnięcie w tym względzie ładu przestrzennego, a podziału dokonano z urzędu. Przytaczając treść przepisu art. 98 ust. 1 ugn - w brzmieniu obowiązującym na dzień 19 sierpnia 2004 r. - stwierdziło, iż skutkiem wydania decyzji zatwierdzającej podział było dokonanie na jej podstawie zmian w zakresie oznaczenia nowo wydzielonych działek w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. Wywiodło, że w decyzji o podziale nie orzeka się w przedmiocie utraty własności nieruchomości lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego. Aby nastąpił skutek w takiej postaci podział musi być dokonany na wniosek właściciela. Nabycie gruntu w trybie wskazanego przepisu następuje z mocy prawa, a nie z mocy decyzji o podziale, wobec czego kwestie związane z przejściem własności części nieruchomości po podziale – działki nr [...], wydzielonej pod budowę drogi publicznej nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości dokonania podziału przedmiotowej nieruchomości, w szczególności pod kątem wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja podziałowa nie rozstrzyga bowiem o przejściu na własność Gminy działki nr [...]. W ocenie SKO, organ dokonujący podziału zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Decyzją z [...] sierpnia 2004r. [...] Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działek nr [...]. Zgodnie z pkt 1 tej decyzji – określono wydzielenie z istniejącej działki nr [...] działek oznaczonych literami "G" i "H", zaś z działki nr [...] działek oznaczonych "I" i "J" , ze wskazaniem, że wydzielone działki "G" i "I" po połączeniu stanowić będą jedną nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną. Przytaczając brzmienie art. 94 ust. 1 ugn – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji podziałowej - SKO wskazało, iż podziału dokonano zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Rozstrzyganie w decyzji podziałowej o przejściu prawa własności wydzielonej pod drogę dotknięte byłoby wadą nieważności ( art. 156 1 pkt 2 Kpa ) jako podjęte bez podstawy prawnej. Natomiast kwestia przejścia z mocy prawa, na podstawie art. 98 ust. 1 ugn, na rzecz gminy własności działek wydzielonych pod drogi publiczne jest rozstrzygana przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności lub o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

4. Wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004r., nr [...] stał się przedmiotem odrębnego rozpatrzenia przez SKO.

5. W złożonych odrębnie, ale o tożsamej treści, wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy L. i S.K. za bezzasadne uznali stanowisko SKO o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Wywodzili, iż decyzja ta podjęta została m.in. na podstawie art. 98 ust.1 ugn. Wskazano w niej, że podziału nieruchomości dokonano z urzędu wobec czego powołany przepis nie mógł być podstawą prawną jej wydania. Zatem nieprawidłowe jest stwierdzenie SKO, że decyzja podziałowa oparta została na właściwych przepisach prawa materialnego. Skoro więc wskazany przepis nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji z [...] sierpnia 2004 r., to spełnione są w stosunku do niej przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

6. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], po łącznym rozpoznaniu obu wniosków, SKO utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2016 r.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż ponowne rozpatrzenie akt sprawy oraz dokonana analiza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 156 §1 pkt 1 -7, w szczególności zaś wskazanego przez wnioskodawców we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, doprowadziło do uznania o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta, ponieważ nie występuje żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności.

7. W odrębnych, jednobrzmiących skargach, na decyzję SKO z dnia [...] września 2016 r. L. i S.K. wnieśli o uchylenie obu decyzji o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1). naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 11 i 107 Kpa poprzez brak merytorycznego rozpatrzenia złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

2). naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 ugn, poprzez uznanie, iż może on stanowić podstawę prawną decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...], składającej się z działki [...].

W uzasadnieniu wywodzili, że SKO nie odniosło się do ich argumentacji, zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo że było to jednym z podstawowych obowiązków organu, określonych przepisami Kpa. W konsekwencji, brak ustosunkowania przez Kolegium do kwestii podnoszonych przez nich, które są prawnie doniosłe, jest uchybieniem noszącym cechę naruszenia prawa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W dalszych wywodach skarżący ponowili argumentację podnoszoną już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślali też, że podnoszona przez Kolegium kwestia, iż decyzja podziałowa nie rozstrzyga o przejściu na własność Gminy o statusie miejskim działki nr [...] nie ma znaczenia w sprawie. Istotne jest to, że decyzja powołująca w swej podstawie prawnej art. 98 ugn, stała się podstawą odłączenia "działki nr [...] z dotychczasowej księgi wieczystej i dokumentem będącym podstawą wpisu w Dziale II księgi wieczystej KW Nr [...]". Jeżeli zatem art. 98 ugn nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., albowiem podział nieruchomości, jak wskazało SKO, nastąpił z urzędu, to w stosunku do decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2004 r. spełnione zostały przesłanki wskazane w treści art. 156 §1 pkt. 2 Kpa.

8. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

9. Postanowieniem z [...] lutego 2017 r. sprawa ze skargi S.K. połączona została ze sprawą ze skargi L.K. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

10. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona w zakresie wynikającym z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718, powoływanej jako: Ppsa ) tj. w granicach sprawy administracyjnej a nie tylko zarzutów skargi, wykazała jej zasadność.

Istotne podkreślenia jest, że sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej nie dokonuje ustaleń i formułuje ocen prawnych w zastępstwie organu, ale poddaje ocenie prawidłowość przeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego, sankcjonując takie uchybienia procesowe organu, które mogły mieć istotny wpływ na treść decyzji administracyjnej. Dokonuje też oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego, uwzględniając takie jego naruszenia, które wpłynęły na treść decyzji.

11. Przedmiotem zaskarżenia pozostawała decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] na działki nr [...].

Wskazane decyzje podjęte zostały w postępowaniu nadzwyczajnym. Jak trafnie zauważyło SKO, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od postępowania zwyczajnego postępowaniem weryfikującym decyzje ostateczne. Nie służy ono ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych. Odrębność ta polega na tym, że nie może ono dotyczyć ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną lecz jedynie ustalenia czy decyzja taka jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 Kpa. Postępowanie to nie może się przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, kiedy sprawa badana jest wszechstronnie, w jej całokształcie i we wszystkich aspektach. Celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest więc rozpatrzenie sprawy co do jej istoty, lecz zbadanie, czy ostateczne rozstrzygnięcie w sposób kwalifikowany narusza prawo, a zatem pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w nim przepisu. W konsekwencji postępowanie to nie może służyć do zwykłego weryfikowania ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego, bowiem temu służy tryb odwoławczy. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej na podstawie art. 156 Kpa, możliwe jest więc tylko w przypadku stwierdzenia kwalifikowanej wady prawnej z katalogu wskazanego w § 1 , tkwiącej w samej decyzji, a nie w jej podstawie faktycznej.

Omawiane postępowanie nadzwyczajne może być zainicjowane z urzędu jak też na wniosek podmiotu legitymującego się interesem prawnym w tymże postępowaniu. W przypadku jego wszczęcia na wniosek, organ nie jest związany przytoczonymi w nim przyczynami dla których podmiot uprawniony wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji, lecz ma obowiązek dokonać jej oceny w kontekście wszystkich podstaw wynikających z powołanej regulacji art. 156 § 1 Kpa. Ocena organu w tym przedmiocie powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w sposób poddający się kontroli.

12. Wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji może być w szczególności rażące naruszenie prawa. O takim naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa decydują: oczywistość naruszenia prawa polegająca na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, charakter przepisu, który został naruszony. W sposób rażący może bowiem zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Istotne pozostają też racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja, tj. skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 Kpa ( vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2016 r., I OSK 2022/15).

Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, stanowić zatem będzie podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa. Chodzi zatem o sytuację gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie przepisu prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu w wykładni prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

13. Kontrola decyzji ostatecznej w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności prowadzona jest przez organ właściwy wg stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji objętej weryfikacją. Postępowanie w tym przedmiocie jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że organ właściwy rozpoznający odwołanie ( także wniosek o ponowne rozpoznania sprawy ) od decyzji przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, obligowany jest ponownie rozpoznać sprawę merytorycznie, jak też wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do zarzutów odwołania ( wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ).

14. W sprawie podlegającej kontroli sądowej SKO nie zrealizowało ciążących na nim obowiązków w zakresie wskazanym w pkt 13, a zakres uchybień mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( treść podjętej decyzji ).

15. Wniosek L. i S.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] na działki nr [...] nie odwoływał się do żadnej skonkretyzowanej przyczyny nieważności z art. 156 § 1 Kpa, a jedynie odnosił do decyzji Wojewody odmawiającej odszkodowania za działkę nr [...] ze względu uznanie przez ten organ, iż decyzja podziałowa, w wyniku której wydzielona została ta działka, nie została wydana na wniosek właścicieli nieruchomości. Dopiero na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazali, że ich zdaniem decyzja ta obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa przy czym wady tej upatrywali w powołaniu w podstawie prawnej decyzji z [...] sierpnia 2004 r. przepisu art. 98 ugn.

16. Wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej (vide: ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2000 r., Nr 46 poz. 543 ) podział nieruchomości dopuszczalny był na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny ( art. 97 ust. 1 ugn), co oznacza, iż legitymowany do wystąpienia z wnioskiem pozostawał właściciel ( współwłaściciel - ust. 2 art. 97 ) nieruchomości. Podział nieruchomości mógł być dokonany także z urzędu ( art. 97 ust. 3 pkt 1 ) jeżeli był on niezbędny dla realizacji celów publicznych lub nieruchomość stanowiła własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste ( pkt 2 ). Możliwość dokonania podziału z urzędu istniała też w sytuacji o jakiej mowa w art. 97 ust. 4 w związku z art. 95 pkt 3-6 oraz w ust. 5 , które nie dotyczą sytuacji rozpoznawanej sprawy.

Tak więc dla oceny dopuszczalności możliwości podziału nieruchomości z urzędu koniecznym było ustalenie, iż jest on niezbędny dla realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ugn. Podziału nieruchomości można było dokonać jeżeli był on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. W razie braku tego planu stosować należało przepis art. 94. ( art. 93 ust. 1 ugn). W myśl art. 94 ust. 1 ugn w razie braku planu miejscowego, jeżeli gmina nie ogłosiła o przystąpieniu do jego sporządzania – zasady podziału nieruchomości ustalało się w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

17. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy SKO nie zweryfikowało decyzji podziałowej w kontekście zaistnienia przesłanek do dokonania podziału nieruchomości z urzędu, zatem istnienia celu publicznego w kontekście niezbędności podziału dla jego realizacji. Przyjęło, iż podział działki nastąpił z urzędu choć z treści decyzji podziałowej wynika, że wydana została ona na wniosek Przedsiębiorstwa "G" s.c. z dnia [...] sierpnia 2004 r. tj. podmiotu działającego "na zlecenie Prezydenta Miasta". W aktach postępowania "podziałowego" uzyskanych od SKO wskazanego "zlecenia" brak. Znajduje się w nich pismo z dnia [...] lipca 2004r. Przedsiębiorstwa "G" s.c. z dnia [...] lipca 2004r. skierowane do Prezydenta Miasta ( z datą wpływu do organu – [...] sierpnia 2004 r. ) odwołujące się do wniosku tego podmiotu o podział m.in. działki nr [...]. Znajduje się w nich również wniosek tego podmiotu z dnia [...] lipca 2014 r. o podział nieruchomości ( m.in. działki nr [...]). Wskazane akta zawierają także wniosek Wydziału Geodezji i Gospodarowania Mieniem Urzędu Miejskiego z dnia [...] czerwca 2004 r. skierowany do Wydziału Rozwoju Miasta i Ochrony Środowiska tego Urzędu z wnioskiem o uzgodnienie (zaopiniowanie) projektu podziału - z urzędu - m.in. działki nr [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ze wskazaniem, że celem podziału jest polepszenie układu komunikacyjnego osiedla. Analizy tych dokumentów - w kontekście stwierdzenia wydania decyzji z urzędu – decyzje SKO są pozbawione.

W aktach znajduje się również decyzja Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania, w której zawarte zostały ustalenia w zakresie podziału działki nr [...]. Wprawdzie jednozdaniowo stwierdza się w niej, że dla działki nr [...] brak planu miejscowego to uzasadnienie odnosi się wyłącznie do opisu funkcji terenu dla pozostałych działek a jej załącznik graficzny nie obrazuje gdzie przebiega granica terenu objętego planem co pozostaje istotne zważywszy na regulacje art. 93 ust. 1 ugn i treści pisma Wydziału Geodezji i Gospodarowania Mieniem Urzędu Miejskiego z dnia [...] czerwca 2004 r. wskazującego położenie działki nr [...] na terenie objętym planem miejscowym.

W odniesieniu do tej decyzji, zdaniem Sądu, istotne pozostaje również i to, że wydana ona została w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zatem nie mogła mieć waloru decyzji ostatecznej w dacie wydawania decyzji w przedmiocie podziału działki nr [...] ( tj. w dniu [...] sierpnia 2004r. ). Brak nawet dowodu, że weszła do obrotu prawnego. Została wydana przez jeden z wydziałów Urzędu Miejskiego na wniosek innego z wydziałów Urzędu. Okoliczność ta nie została dostrzeżona przez SKO i poddana ocenie w kontekście wad o jakich mowa w art. 156 § 1 Kpa.

18. Argumentacja SKO zawarta w zaskarżonych decyzjach, mająca przesądzać o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, koncentruje się w istocie wyłącznie na kwestii skutków prawnorzeczowych jakie - z mocy prawa - wywołuje przepis art. 98 ust. 1 ugn. Nie kwestionując prawidłowości tych wywodów należy jednak wskazać, że SKO - poza wskazanymi już uchybieniami - uchyliło się w istocie od odniesienia się do zasadniczego zarzutu jaki sprecyzowali skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W decyzji z [...] lipca 2016r. Kolegium stwierdziło, że organ dokonujący podziału nieruchomości zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, co odnosiło się też do wskazanego w podstawie prawnej przepisu art. 98 ugn.

Przyjmując hipotetycznie, że podział nieruchomości faktycznie nastąpił z urzędu ( jak by na to wskazywał przepis art. 97 ust. 3 ugn) - choć w podstawie prawnej wskazuje się też przepis "art. 97 ust. 1" (podział na wniosek) - to podstawą wydania decyzji podziałowej nie mógł być jednocześnie przepis art. 98 ugn.

Stosownie do brzmienia jego ust. 1 (w dacie 19 sierpnia 2004r.) działki grunty wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie i krajowe – z nieruchomości, której podział dokonany został na wniosek właściciela przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.

Cytowany przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy podział nieruchomości w celu wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną dokonywany jest na wniosek właściciela. Jego zastosowanie wyłączone jest natomiast w sytuacji gdy podział nieruchomości dokonywany jest z urzędu w warunkach opisanych w przepisach art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn. SKO rozstrzygając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy uchyliło się od oceny wskazanej kwestii stanowiącej zasadniczy zarzut tego wniosku. To zaniechanie organu, skutkujące brakiem odniesienia się do podnoszonej przez skarżących kwestii, czyniło skargę w pełni zasadną. Jak już wskazano rzeczą sądu administracyjnego jest bowiem kontrola działalności administracji publicznej (tu: rozstrzygnięcia SKO o zasadności zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), a nie zastępowanie jej w realizacji przypisanych ustawowo obowiązków.

19. Kwestią pominiętą przez organ pozostawało też ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania nieważnościowego. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem weryfikowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Nie ma przy tym jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 Kpa, które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Kwestie te należy rozważyć zatem indywidualnie przy przyjęciu kryterium ewentualnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji dla praw i obowiązków podmiotu domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji oraz innych podmiotów mogących legitymujących się interesem prawnym.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy SKO z pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2016 r. uzyskało informację, iż powstałą w wyniku podziału działkę nr [...] przejęła na własność Gmina, co zostało potwierdzone wpisem do księgi wieczystej. Na powstałej - m.in. z połączenia wydzielonej działki nr [...] z inną działką – działce nr [...] wybudowana została droga. Druga powstała w wyniku podziału działka tj. nr [...] została przez L. i S.K. w dniu [...] czerwca 2007 r. zbyta na rzecz M Spółka jawna. W zaistniałej sytuacji rzeczą organu było dokonanie oceny czy stronami postępowania powinny pozostawać – poza skarżącymi - też inne podmioty, które nabyły prawo własności działek powstałych w wyniku podziału dokonanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r.

20. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały z naruszeniem przepisów procesowych ( art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kpa oraz 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kpa ) w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa i w oparciu o ten przepis w zw. z art. 135 Ppsa orzekł o ich uchyleniu.

Konsekwencją uwzględnienia skargi pozostawało rozstrzygnięcie o kosztach obejmujące zwrot uiszczonych wpisów od skarg ( art. 200 Ppsa ).

21. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pozostawać będzie związany ocena prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikającymi z niego wskazaniami co do dalszego postępowania.