Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 462/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6, 51 ust. 1, 67 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art. 1, art. 22 ust. 1 lit. a), art. 31
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. Z. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł , w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem opłaty i kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem 22% podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – organ II instancji - postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. działając na podstawie z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z ze zm.) zwanej dalej "k.p.a." oraz z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", po rozpatrzeniu zażalenia, wniesionego przez – skarżącą – A. P. pełnomocnika J. P. od postanowienia dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – organ I instancji - z dnia [...] października 2009 r., w sprawie odmowy wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego J. P. od dnia [...] października 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pismem z dnia [...] luty 2009 r. skarżąca działając przez pełnomocnika A. P. (pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2009 r.) wstąpiła do dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego od dnia [...] października 2008 r. Do wniosku załączyła umowę nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. - wyjazd na studia w ramach programu ERASMUS, okres pobytu w Niemczech od dnia [...] października 2008 r., druk ZUS ZCZA z dnia [...] stycznia 1999 r., zaświadczenie z dnia [...] listopada 2008 r. potwierdzające, iż Pani J. P. jest studentką studiów stacjonarnych Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. [...] w [...], upoważnienie wystawione dla A. P. z dnia [...] lutego 2009 r., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., organ I instancji odmówił skarżącej wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w innych państwach członkowskich UE/EOG i w Szwajcarii od dnia [...] października 2008 r.

Organ II instancji decyzją z dnia [...] września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wskazując, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powinno (zgodnie z art. 219 k.p.a.) nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji administracyjnej.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. odmówił J. P. wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] października 2008 r. Jego zdaniem od dnia [...] lipca 2005 r. wnioskodawczyni nie jest osobą ubezpieczoną - nie została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny i tym samym nie ma prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.

Na to postanowienie wniesiono w terminie zażalenie. W zażaleniu skarżąca wskazuje, iż jest uprawniona do otrzymania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres bycia studentką [...]. Ponadto uznaje, iż stosowne zaświadczenia zostały wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na żądanie Narodowego Funduszu Zdrowia. Powołuje, że na zaświadczeniu znajduje się adnotacja pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...], z którego wynika, iż jako członek rodziny pozostaje ubezpieczona od daty zgłoszenia tj. od dnia [...] stycznia 1999 r.

Zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wnoszącego o oddalenie zażalenia ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.) określa zasady powszechnego - obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 67 ust.3 ustawy o świadczeniach osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do Narodowego Funduszu Zdrowia członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, którzy uzyskują po zgłoszeniu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 4 powyższej ustawy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. We wniosku o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego z dnia [...] lutego 2009 r. wskazano, iż J. P. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny przez Pana K. P. - ojca. Zdaniem organu II instancji z przedstawionego druku ZUS ZCZA wynika, iż K. P. zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny J. P., z datą uzyskania uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] stycznia 1999 r., natomiast od dnia [...] września 2002 r. wnioskodawczyni uzyskała status prawny osoby bezrobotnej nabywając własny tytuł. Potwierdzone zostało to w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2009 r. Z pisma tego wynika, iż J. P.:

od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lutego 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,

od dnia [...] maja 2003 r. do dnia [...] lutego 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,

od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] października 2004 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,

od dnia [...] października 2004 r. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w "[...]" (ostatni dokument ZUS RCA złożono za miesiąc październik 2004 r.),

od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia [...] lipca 2005 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako absolwent pobierający stypendium w okresie skierowania na szkolenie lub odbycie stażu przez Powiatowy Urząd Pracy w [...].

Z danych posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (Centralny Wykaz Ubezpieczonych) wynika, iż skarżąca posiada obecnie status osoby nieubezpieczonej. Wyrejestrowanie z ubezpieczenia nastąpiło z dniem [...] lipca 2005 r., a ostatnia składka na ubezpieczenie zdrowotne wpłynęła za sierpień 2005 r.

W zażaleniu skarżąca podtrzymuje, iż jest uprawniona do otrzymania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres bycia studentką [...]". Ponadto wskazała, iż stosowne zaświadczenia zostały wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na żądanie Narodowego Funduszu Zdrowia.

Organ wniósł o oddalenie zażalenia i wskazał, że wystawione na druku ZUS ZCZA z adnotacją pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...], z którego wynika, iż skarżąca jako członek rodziny pozostaje ubezpieczona od daty zgłoszenia tj. od dnia [...] stycznia 1999 r. zostało sprostowane i wskazano, iż notatka sporządzona w dniu [...] marca 2009 r. przez pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest niewłaściwa. Zdaniem organu sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym należą do kompetencji dyrektorów oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia i tym samym notatka została unieważniona, ponieważ informacja uwzględniona w notatce odnośnie okresu zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego, jest niezgodna ze stanem faktycznym.

Skargę na to postanowienie utrzymujące w całości w mocy postanowienie dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2009 r., wniosła osobiście skarżąca. Wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem w sprawie. Podniosła, że w przedmiotowej dacie była studentką [...] ( studia stacjonarne) i jest nią nadal. Uznała, że wyjechała do Niemiec w ramach unijnego programu Erasmus. Właściwe dokumenty załączyła i nie otrzymała EKUZ. Uważa, że NFZ pozbawił ją ustawowych uprawnień i skarga jest uzasadniona. Ponadto wnosiła o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu co też postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. zostało uczynione.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.) określa zasady powszechnego - obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie z art. 67 ust.3 ustawy o świadczeniach osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do Narodowego Funduszu Zdrowia członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, którzy uzyskują po zgłoszeniu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 67 ust. 4 powyższej ustawy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie z art. 5 pkt 3 a ustawy o świadczeniach, członkiem rodziny jest dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuk albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli kształci się dalej - do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku. Warunkiem do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez taką osobę jest skuteczne zgłoszenie jej do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 1 lit. f (i) Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie - określenie "członek rodziny" oznacza każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego udzielane są świadczenia lub w przypadkach, określonych w art. 22 ust. 1 lit. a i w art. 31, przez ustawodawstwo Państwa członkowskiego, na którego terytorium ta osoba zamieszkuje; jednakże, jeżeli to ustawodawstwo uznaje za członka rodziny lub członka gospodarstwa domowego jedynie osoby zamieszkujące i gospodarujące z pracownikiem najemnym lub osobą prowadzącą działalność na własny rachunek, warunek ten uważa się za ukończony, jeżeli osoba, o której mowa, pozostaje głównie na utrzymaniu tej osoby.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących świadczeniobiorcy lub osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, zgodnie z przepisami o koordynacji, na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), oddział wojewódzki Funduszu wydaje Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub zaświadczenie o prawie do tych świadczeń, natomiast zgodnie z ust. 2 powyższej ustawy, Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego i zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na zasadach i w zakresie określonych w przepisach o koordynacji.

We wniosku o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego z dnia [...] lutego 2009 r. skarżąca wskazała, iż została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny przez Pana K. P. - ojca wnioskodawczyni. Z przedstawionego druku ZUS ZCZA wynika, iż K. P. zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny skarżącą, z datą uzyskania uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] stycznia 1999 r., natomiast od dnia [...] września 2002 r. wnioskodawczyni uzyskała status prawny osoby bezrobotnej nabywając własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego. Nabycie tego tytułu spowodowało "przerwanie" ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny zgłoszonego przez ojca. Aby "uzyskać" ponownie uprawnienia do świadczeń, należy zgodnie z powołanym już przepisem art. 67 ustawy o świadczeniach wypełnić obowiązek zgłoszenia osoby do Narodowego Funduszu Zdrowia.

Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] wynika, iż skarżąca:

od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lutego 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,

od dnia [...] maja 2003 r. do dnia [...] lutego 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,

od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] października 2004 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,

od dnia [...] października 2004 r. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w "[...]" (ostatni dokument ZUS RCA złożono za miesiąc październik 2004 r.),

od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia [...] lipca 2005 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako absolwent pobierający stypendium w okresie skierowania na szkolenie lub odbycie stażu przez Powiatowy Urząd Pracy w [...].

Z danych posiadanych Centralnego Wykazu Ubezpieczonych wykorzystanych (zgodnie ze stanowiskiem Narodowego Funduszu Zdrowia) na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżąca posiadała status osoby nieubezpieczonej, bowiem wyrejestrowanie z ubezpieczenia nastąpiło z dniem [...] lipca 2005 r.

Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż skarżąca nie została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z żadnego tytułu, a zatem nie było na podstawie obowiązujących przepisów podstaw do wydania przez Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (począwszy od dnia [...] października 2008 r.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów orzeczenie administracyjne, musi być oparte na obowiązującym przepisie prawa i zgodne z jego treścią. Te wymogi spełniają wspomniane wyżej postanowienia administracyjne.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.