Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 312/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2,  art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 61 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie w części, w jakiej orzeka o odmowie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, a w pozostałej części skargę oddala, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego B. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] B.C., prowadzący w latach [...] parking strzeżony przy ul. [...] w [...], wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdów samochodowych za okres od [...] do dnia odebrania pojazdów z parkingu strzeżonego, za pojazdy wymienione w zestawieniu

w łącznej kwocie 337.932,00 zł.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 17 § 1 i art. 102 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz § 3 pkt 1 lit. c i § 6

ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) przyznał skarżącemu zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór wymienionych pojazdów w kwocie [...] zł oraz odmówił wypłaty zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór ww. pojazdów

w żądanej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Skarbowego między innymi wskazał, że wobec nieokreślenia przez ustawodawcę kryteriów ustalenia kosztów przechowywania ruchomości w przepisach ustawy, należało w tym przypadku rozważyć sprawę w oparciu o art. 836 i następne Kodeksu cywilnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie wysokość zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nie wynikała z umowy, należało przyjąć, że skarżącemu powinno się należeć wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte.

Przy przyznawaniu zaś wynagrodzenia za sprawowany dozór należało uwzględnić wszystkie elementy określone przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy, dotyczące sposobu przechowywania rzeczy, uwzględniając charakter prowadzonej przez przechowawcę działalności, sposób przechowywania rzeczy oraz zakres obowiązków i stopień staranności przechowawcy. Organ podkreślił, iż w ramach strzeżenia rzeczy i dbania o zachowanie jej stanu przechowawca jest obowiązany na bieżąco informować składającego o wszystkich zdarzeniach faktycznych i prawnych, które mogłyby wpłynąć na los rzeczy i sposób przechowania.

Biorąc pod uwagę powyższe elementy Naczelnik Urzędu Skarbowego

w [...] po rozpoznaniu materiału dowodowego nie uwzględnił żądania B.C. z tytułu kosztów poniesionych na energię elektryczną, podatek od nieruchomości oraz opłat za ochronę pracowników Parkingu Strzeżonego.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ ustalił, że skarżący nie był podatnikiem podatku od nieruchomości za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w latach [...], w bazie bilingowej "E" S.A. nie ma danych na temat zużycia i płatności z tytułu energii elektrycznej pobieranej do lokalu przy ul. [...] w [...], w bazie ZUS skarżący figuruje tylko jako osoba fizyczna otrzymująca świadczenie emerytalne.

Organ stwierdził, że skarżący swoje uprawnienie do wynagrodzenia

za sprawowany dozór oraz za parkowanie pojazdów wykorzystał składając odpowiednie faktury VAT, które Urząd Skarbowy w terminie opłacił. Tym samym, w ocenie organu, żądanie skarżącego zostało w całości wypełnione i brak jest przesłanek warunkujących zapłatę dodatkowego wynagrodzenia za sprawowany dozór oraz koszty parkowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] zaskarżył część rozstrzygnięcia, w której odmówiono mu przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrotu wydatków ponad kwotę [...] zł. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej zgłoszonemu żądaniu, tj. [...] zł za dobę przechowywania jednego pojazdu, ewentualnie uchylenie kwestionowanego postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...],

nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz orzekł

o przyznaniu skarżącemu wynagrodzenia za dozór wymienionych pojazdów

w wysokości [...] zł brutto oraz o odmowie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru.

Wydanie rozstrzygnięcia organ poprzedził postępowaniem dowodowym mającym na celu ustalenie jaka część z żądanej kwoty [...] zł netto za 1 dobę dozoru nad jednym pojazdem stanowi zwrot koniecznych wydatków, jak w poszczególnych latach sprawowania dozoru nad pojazdami kształtował się procent narzutu, czy kwoty podane w piśmie z [...] wskazujące poniesione wydatki są kwotami brutto czy netto, czy w okresie którego dotyczy wniosek, na parkingu przechowywane były również inne pojazdy oraz czy prowadzenie parkingu strzeżonego było jedyną działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego w tym okresie.

W odpowiedzi na powyższe skarżący wskazał, że we wniosku żądał jedynie przyznania wynagrodzenia za dozór konkretnych pojazdów i niezrozumiałe jest dla niego wskazanie, jaka część żądanej przez niego kwoty [...] zł netto stanowi zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem, a jaka wynagrodzenie za dozór. Odnośnie podania wysokości narzutu, również nie udzielił konkretnej odpowiedzi, natomiast wyjaśnił, że kwoty podane w piśmie z dnia [...] oddają rzeczywistą wysokość ponoszonych przez niego wydatków oraz, że prowadzenie parkingu było jedyną działalnością gospodarczą jaką prowadził w latach [...], jak również, że w okresie tym poza pojazdami umieszczanymi przez Policję, inne pojazdy przechowywane były na parkingu incydentalnie. Dodatkowo oświadczył, że żądana przez niego stawka [...] zł netto nie różniła się od stawek opłat ustalanych w aktach prawa miejscowego podkreślając, iż w żadnej z uchwał nie przyjęto stawki niższej niż [...] zł.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, że mając na uwadze brzmienie przepisu art. 102 § 2 ustawy, należy oddzielnie traktować należności z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, mają one bowiem swoje źródło w różnych działaniach dozorcy. Dozorca może zatem żądać przyznania mu tylko jednego z tych składników. Mając jednakże na uwadze art. 102 § 4 ustawy, zdaniem organu, postanowienie dotyczące konkretnego pojazdu w tej sprawie może być wydane tylko jedno. Zatem w sytuacji, gdy żądanie dozorcy obejmuje tylko jeden

z wymienionych składników, postanowienie organu egzekucyjnego winno obejmować oba składnik z tym, że w stosunku do składnika nieobjętego żądaniem organ orzekający w sprawie winien odmówić jego przyznania.

Organ podkreślił również, że zwrot koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru dotyczy poniesionych przez dozorcę faktycznych wydatków na wszelkie działania i usługi mające związek z dozorowanym pojazdem. Wydatki

te muszą dotyczyć wyłącznie dozoru pojazdu będącego przedmiotem postępowania,

a nie ogólnych wydatków związanych z prowadzeniem parkingu. Z kolei wynagrodzenie za dozór stanowić będzie zysk dozorcy, czyli różnicę między przychodem z danej działalności, a kosztami uzyskania tego przychodu. Z przepisu art. 102 § 2 ustawy wynika, że dozorca nie tylko powinien wskazać konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale też musi przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów zażalenia organ wskazał,

że uchwalane przez radę powiatu na podstawie ustawowej dyspozycji z art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stawki opłat za parkowanie pojazdów usuniętych z drogi obejmują zarówno zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, jak też wynagrodzenia za dozór. Brak jest w związku z tym podstaw do zastosowania stawek z uchwał jednostek samorządu terytorialnego obejmujących łącznie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór dla przyznania samego wynagrodzenia. Uchwały te nie wskazują, jaki winien być stosunek zwrotu wydatków do wynagrodzenia. Stawki te odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu, z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 130a ust. 10 tej ustawy.

Odnośnie do ustalenia wysokości wynagrodzenia, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że ustawa nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, natomiast – w ocenie organu – ustalając wynagrodzenie należy wziąć pod uwagę konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru, w ten sposób, że wynagrodzenie to powinno być proporcjonalne do poniesionych wydatków, czyli powinno być określone w postaci przedstawionej procentowo marży wyrażającej nadwyżkę przychodów uzyskanych z prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności ponad bezpośrednie koszty jej uzyskania. Nadto przy ustalaniu jego wysokości należy posiłkować się – na co wskazał, między innymi, NSA w wyroku z 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1107/08 – art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy, należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.

Stawki stosowane przez wojewodę i organy samorządu terytorialnego, na które powołuje się dozorca, obejmują oba składniki należności za dozór oraz nie wiążą one w żaden sposób organu przyznającego te należności. Nadto brak jest uzasadnionych powodów, dla których za sprawowanie dozoru nad tymi samymi pojazdami należy przyjmować różne stawki wynagrodzenia, skoro skarżący nie dowiódł, że w różnych okresach tego dozoru ponosił np. zwiększone ryzyko związane z przechowywaniem pojazdów bądź wyższe koszty ich dozorowania. Powodem takim nie może być też fakt zadłużenia skarżącego z tytułu dzierżawy placu.

W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej dokonując ustalenia stawki wynagrodzenia, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, przyjął następujące założenia:

– skarżący prowadząc działalność gospodarczą o charakterze zarobkowym, ukierunkowaną na osiąganie dochodów, w związku z dozorowaniem pojazdów wystawił faktury; nr [...] z [...], nr [...] z [...], nr [...] z [...],[...] z [...];

– poza pierwszą z wymienionych faktur dot. dwóch pojazdów gdzie przyjęto stawkę [...] zł brutto ([...]zł netto), w przypadku pozostałych [...] pojazdów skarżący przyjął stawkę w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) za jeden dzień sprawowania dozoru nad jednym pojazdem; zatem w pełni uzasadnione jest twierdzenie, że powyższa stawka musiała obejmować zarówno wynagrodzenie za dozór jak i zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, bowiem skarżący prowadził działalność o charakterze zarobkowym;

– kwoty niezbędnych wydatków ponoszonych przez skarżącego w całym okresie sprawowania dozoru były porównywalne;

– wydatki związane z dozorem [...] pojazdów objętych postępowaniem wynosiły

ok. [...] tys. zł rocznie, zatem w odniesieniu do jednego pojazdu konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru za 1 dzień parkowania kształtowały się następująco: [...] zł, natomiast wynagrodzenie [...] zł.

Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że skarżący poza odwołaniem się do stawek wynikających z uchwał rad powiatu nie mających zastosowania do pojazdów stanowiących własność Skarbu Państwa, nie wskazał uzasadnionych podstaw, na których oparł wyliczenie żądanej stawki. Nadto nie przedstawił żadnych racjonalnych powodów, które uzasadniałyby różnice w przyjętych stawkach. W ocenie organu wynagrodzenie za dozór winno być określone w oparciu o dotychczas stosowaną przez skarżącego stawkę [...] zł pomniejszoną o przypadające na jeden pojazd niezbędne wydatki związane ze sprawowaniem dozoru, które skarżący wskazał w piśmie z dnia [...]. Ponadto B.C. w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego domaga się ustalenia wynagrodzenia dot. tych samych pojazdów w stawce blisko siedmiokrotnie wyższej niż stawka wynikająca z kalkulacji organu dokonanej na podstawie przedstawionych przez niego danych.

Ostatecznie organ ustalił przysługujące wynagrodzenie w wysokości [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], B.C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej

w [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Zdaniem skarżącego ustalenie przez organ stawki w wysokości [...] zł za dobę pilnowania pojazdu jest oderwane od realiów życia społeczno-gospodarczego, do którego przyczynił się brak zrozumienia istoty działalności gospodarczej. Na potwierdzenie powyższego skarżący przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], w którym zaaprobowane zostały ustalenia wynagrodzenia w wysokości 10 zł brutto za dzień dozoru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zwrotu wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu, uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że wydane zostało w sposób niezgodny z prawem.

W pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na wadliwy sposób rozstrzygnięcia, jaki przyjęto w zaskarżonym postanowieniu. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej

w [...] prawidłowo stwierdził, że mając na uwadze treść przepisu art. 102 ustawy dozorca może żądać przyznania na jego rzecz tylko jednego z wymienionych w nim składników (tak jak w rozpatrywanej sprawie, wyłącznie wynagrodzenia za dozór). Wadliwie jednak organ przyjął, że z uwagi na fakt, iż w art. 102 § 4 ustawy mowa jest o postanowieniu organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, w sytuacji, kiedy żądanie dozorcy obejmuje tylko jeden z ww. składników, postanowienie organu egzekucyjnego winno obejmować oba składniki z tym, że w stosunku do składnika nieobjętego żądaniem, organ orzekający winien odmówić jego przyznania. Taka interpretacja art. 102 § 4 ustawy, w ocenie Sąd, nie jest właściwa.

Jak wynika z okoliczności sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 6.5.2009 r. wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za dozór wymienionych w tym piśmie pojazdów. Wydając zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za zwrot poniesionych wydatków organ II instancji wydał w tym zakresie merytoryczne rozstrzygnięcie pomimo braku wiedzy skarżącego co do prowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Odmowa przyznania świadczenia może bowiem nastąpić wyłącznie na skutek nie ziszczenia się lub niewypełnienia przez wnioskodawcę określonych przesłanek materialnoprawnych. Brak wniosku o zwrot poniesionych wydatków czynił natomiast rozpoznanie sprawy w tym zakresie bezprzedmiotowym. Jeżeli natomiast organ z urzędu uczynił kwestię zwrotu wydatków przedmiotem rozpoznania, to w toku prowadzonego postępowania powinien, stosownie do treści art. 61 § 2 Kpa, w związku z art. 18 ustawy., uzyskać na to zgodę strony. Skoro jednak organ o taką zgodę nie występował, to w związku z treścią art. 102ustawy, postępowanie w przedmiocie zwrotu poniesionych wydatków podlegało w tym zakresie umorzeniu, jako bezprzedmiotowe.

Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii wysokości wynagrodzenia przyznanego B.C. z tytułu wykonywanego dozoru Sąd stwierdził, że organ II instancji zbyt pobieżnie dokonał analizy wniosku skarżącego przyjmując, że faktury wskazujące na stawkę [...] zł brutto obejmują jednocześnie kwotę wynagrodzenia i poniesionych wydatków, wywodząc to z zasady racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Obliczona na podstawie powyższego założenia stawka należnego wynagrodzenia w wysokości [...] zł brutto pozostaje bowiem w ewidentnej sprzeczności ze stawką wynagrodzenia w wymiarze [...] złotych netto, której wypłaty domagał się skarżący. Nie bez znaczenia pozostaje także wysokość wynagrodzenia za dozór przyjęta przez organ I instancji w innej sprawie, a która także była przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji. Sąd przyznał rację Dyrektorowi Izby Skarbowej, który wskazał, że wydając zaskarżone postanowienie nie był związany treścią postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...], nr [...], ustalającego wynagrodzenie za dozór według stawki [...] złotych netto za jedną dobę. Niemniej jednak, jak zauważył Sąd, skarżący, składając tożsamy, jak we wcześniejszej sprawie wniosek, opiewający na tożsamą kwotę i rozpatrzony z uwzględnieniem wytycznych organu II instancji na jego korzyść, miał prawo oczekiwać, zgodnie ze sformułowanymi w art. 8 Kpa zasadami pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, przyjęcia podobnych kryteriów i stawek w odniesieniu do innych pojazdów poddanych jego dozorowi.

W przypadku więc odstąpienia od wysokości stawek wcześniej stosowanych organ powinien, tak jak wskazał na to skarżący odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. [...], zastosować metodę porównawczą.

Reasumując Sąd stwierdził, że organ II instancji orzekł z naruszeniem prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Udzielając wskazówek organowi ponownie rozstrzygającemu sprawę Sąd wskazał, że rzeczą organu orzekającego powinno być uwzględnienie przedstawionych zapatrywań prawnych co do wykładni

art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 18 i art. 102 ustawy. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej powinien ustalić, co składało się na wskazaną przez skarżącego

w przedłożonych fakturach kwotę [...] zł, a w razie braku ustaleń w tym przedmiocie

lub wskazania, że kwota ta obejmowała wyłącznie koszt wynagrodzenia, dokonać ustalenia stawki wynagrodzenia w oparciu o metodę porównawczą, z uwzględnieniem wskazanych kwot kosztów poniesionych wydatków.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej

w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B.C., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, zwany dalej "NSA", wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...].

W pierwszej kolejności NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż został naruszony przepis w postanowieniu art. 102 ustawy oraz art. 61 § 2 Kpa. Bezsporne jest bowiem, iż przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór następuje na żądanie dozorcy. To dozorca jest dysponentem swojego roszczenia i od niego zależy czy wystąpi ze stosownym żądaniem. Przy czym wbrew twierdzeniom organu dozorca może żądać przyznania zarówno zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór, ale także tylko przyznania wynagrodzenia bądź zwrotu wydatków związanych z dozorem.

Zgodnie z art. 18 ustawy, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej,

w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ ustawa ta nie reguluje kwestii wszczęcia postępowania w przypadku zgłoszenia żądania przez dozorcę w trybie art. 102, to mają tu odpowiednie zastosowanie przepisy Kpa.

W niniejszej sprawie zostało zgłoszone żądanie jedynie o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdów, a więc w tym zakresie zostało wszczęte stosowne postępowanie. Natomiast jeżeli organ uznał, że z uwagi na szczególnie ważny interes strony należy wszcząć z urzędu postępowanie również w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, to stosownie do art. 61 § 2 Kpa, powinien uzyskać na to zgodę skarżącego, a w razie jej nieuzyskania umorzyć postępowanie. W niniejszej sprawie organ takiej zgody nie uzyskał, a co za tym idzie nie był władny rozstrzygać kwestii zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem merytorycznie, ale umorzyć postępowanie w tym zakresie.

Nie jest również zasadny zarzut przekroczenia granic sprawy, bowiem Sąd

I instancji rozstrzygał w sprawie, w której zostało wydane zaskarżone postanowienie. Fakt, iż Sąd powołał się na postanowienie wydane w innej sprawie nie oznacza,

że rozstrzygał również w ramach niniejszego postępowania, w innej sprawie.

Sąd bowiem potraktował rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego

w [...] z dnia [...] jako dowód z dokumentu, a przy tym odniósł się

do wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia organu II instancji, tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Jednakże w tym zakresie, jak to zasadnie podniesiono

w skardze kasacyjnej, Sąd naruszył przepisy postępowania. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, iż orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie w aktach sprawy brak jest dokumentów, na których m.in. oparto wyrok. Jeżeli więc Sąd I instancji uznał, iż niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie jest przeprowadzenie dowodu z przedmiotowego postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] to powinien to przeprowadzić stosownie do przepisu art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwłaszcza, że Sąd dysponował jedynie odpisem postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] dołączonym do skargi, natomiast nie dysponował postanowieniem wydanym w tym postępowaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], a więc nie dysponował stanowiskiem organu co do sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór. Kwestie te mają znaczenie bowiem Sąd w dużej mierze oparł swoje rozstrzygnięcie co do prawidłowości ustalenia wynagrodzenia za dozór, również w niniejszej sprawie, właściwie na wyniku postępowania w powyższej sprawie. Przy czym Sąd I instancji jednocześnie przyjął, iż ustalona kwota stanowi wynagrodzenie za dozór i nie obejmuje zwrotu kosztów związanych z dozorem, chociaż z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] nie wynika to jednoznacznie. Wprawdzie organ odnosi się do wynagrodzenia za dozór, ale jednocześnie (przedostatni akapit postanowienia) do poniesionych kosztów. Ponadto postępowanie w tej sprawie zakończyło się orzeczeniem organu I instancji, które wobec niezaskarżenia stało się ostateczne. Postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje określone skutki. Jednocześnie nie może ono przesądzać o prawidłowości postanowienia zapadłego w niniejszej sprawie. Sam fakt, iż w innej sprawie skarżący uzyskał zaspokojenie żądania w dochodzonej kwocie, nie może przesądzać, iż również w niniejszej sprawie ma to nastąpić.

Nie sprzeciwia się temu, wbrew stanowisku Sądu I instancji, art. 8 Kpa.

W niniejszej bowiem sprawie organ zobligowany był rozstrzygać kwestie wynagrodzenia za dozór pojazdów biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na to wynagrodzenie. Jednym z takich elementów jest liczba pojazdów podlegających jednoczesnemu dozorowi. I tak np. przy jednym pojeździe skarżący uzyskał wynagrodzenie dzienne w wysokości [...] zł, ale przy [...] pojazdach żądając [...] zł dziennie za dozór każdego samochodu wynagrodzenie dziennie wnosiłoby [...] zł.

Należy bowiem podkreślić, że żądanie skarżącego dotyczy jedynie wynagrodzenia za dozór i nie obejmuje zwrotu koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że do ustalenia wysokości wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, niezbędne jest wykazanie przez dozorcę konkretnych koniecznych kosztów poniesionych na dozór danego pojazdu i wskazanie jak te koszty zostały obliczone.

Natomiast art. 102 ustawy nie wskazuje kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, ale przy jego określaniu należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, czas przechowywania, właściwość i wartość rzeczy przechowywanej, warunki sprawowania pieczy i jak to już wskazano wyżej, liczbę dozorowanych jednocześnie pojazdów. Można, stosując posiłkowo art. 836 Kc odnoszący się do umowy przechowania, brać pod uwagę wynagrodzenie stosowane przez innych dozorców na danym terenie i dla rzeczy danego rodzaju. Jednakże zastosowanie tej metody jest możliwe jeżeli dysponujemy takimi danymi.

W niniejszej sprawie nie będą pomocne stawki opłat za parkowanie przyjęte

w uchwałach jednostek samorządu terytorialnego, bowiem opłaty te obejmują łącznie nie tylko wynagrodzenie, ale także wydatki związane z parkowaniem.

W związku z tym NSA stwierdził, wbrew stanowisku Sądu I instancji, że w tym wypadku do ustalenia wynagrodzenia za dozór nie jest przydatna metoda porównawcza.

NSA stwierdził także, iż dozorca żądając określonej stawki wynagrodzenia za dozór, zobligowany jest wskazać jakimi kryteriami kierował się przy jej określaniu.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że B.C. uzasadniając wysokość żądanego wynagrodzenia powołuje się właśnie na stosowne uchwały jednostek samorządu terytorialnego, zaś z protokołu przesłuchania strony wynika, że do wynagrodzenia wlicza również koszty zaległego czynszu dzierżawnego. Ponadto powołuje się na "zarządzenie Wojewody Zachodniopomorskiego oraz Starosty", ale

w stawkach tam określonych również zawarte są koszty dozoru, a nie jedynie wynagrodzenie. Nie bez znaczenia jest również, że skarżący miał już przyznane określone kwoty za dozór pojazdów, zgodne ze stawkami podanymi przez skarżącego (np. [...] netto), które to stawki, jak to wynika z przesłuchania skarżącego, zawierały również koszty związane z dozorem.

W tej sytuacji organ nie mógł wydać swojego rozstrzygnięcia, biorąc pod uwagę stawki przyjęte przez samorządy, wojewodę czy starostę, czy też uprzednio wypłacone już skarżącemu, bowiem w tych stawkach mieścił się również zwrot kosztów dozoru. W związku z tym organ przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe i przyjął również określoną metodę wyliczenia wynagrodzenia za dozór pojazdów opartą o relatywizację kosztów dozoru pojazdów i wynagrodzenie za ten dozór.

Sąd I instancji nie odniósł się do samej metody zastosowanej przez organ, a ma to zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie. Ponownie wiec rozpatrując sprawę, Sąd winien dokonać oceny zastosowanej metody, przyjętych założeń i parametrów. W przypadku zaś uznania, iż przy jej przyjęciu i zastosowaniu doszło do naruszenia prawa – winien wskazać prawidłową metodę ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdów. Dopiero wtedy możliwa będzie ocena czy wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlega cała zaskarżona decyzja, czy też jedynie jej część dotycząca zwrotu wydatków związanych z dozorem pojazdów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Rozpoznając ponownie skargę B.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] pod kątem kryterium legalności oraz będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny ( art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. ) Sąd uznał, iż skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

W świetle art.102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór następuje na żądanie dozorcy. To dozorca jest dysponentem swojego roszczenia i od niego zależy czy wystąpi ze stosownym żądaniem. Przy czym wbrew twierdzeniom organu dozorca może żądać przyznania zarówno zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór, ale także tylko przyznania wynagrodzenia bądź zwrotu wydatków związanych z dozorem.

Zgodnie z art. 18 ustawy, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej,

w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ ustawa ta nie reguluje kwestii wszczęcia postępowania w przypadku zgłoszenia żądania przez dozorcę w trybie art. 102 to mają tu odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "Kpa".

W niniejszej sprawie zostało zgłoszone żądanie jedynie o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdów, a więc w tym zakresie zostało wszczęte stosowne postępowanie. Natomiast jeżeli organ uznał, że z uwagi na szczególnie ważny interes strony należy wszcząć z urzędu postępowanie również w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, to stosownie do art. 61 § 2 Kpa, powinien uzyskać na to zgodę skarżącego, a w razie jej nieuzyskania umorzyć postępowanie. W niniejszej sprawie organ takiej zgody nie uzyskał, a co za tym idzie nie był władny rozstrzygać kwestii zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem merytorycznie, ale umorzyć postępowanie w tym zakresie i dlatego też, Sąd stwierdzając naruszenie ww. przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uwzględnił w tym zakresie skargę i uchylił zaskarżone postanowienie w części, w jakiej orzeka o odmowie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru.

W pozostałej części Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione.

Przechodząc do kwestii oceny zastosowanej przez organ metody, przyjętych założeń i parametrów obliczenia wynagrodzenia za dozór pojazdów w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że dyspozycja w art. 102 § 2 ustawy nie zawiera żadnych wskazówek dotyczących sposobu ustalenia wynagrodzenia. W niniejszej sprawie nie będą pomocne stawki opłat za parkowanie przyjęte w uchwałach jednostek samorządu terytorialnego czy zarządzeniach Wojewody Zachodniopomorskiego, bowiem opłaty te obejmują łącznie nie tylko wynagrodzenie, ale także wydatki związane z parkowaniem.

Dozorca żądając określonej stawki wynagrodzenia za dozór, zobligowany jest wskazać jakimi kryteriami kierował się przy jej określaniu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że B.C. uzasadniając wysokość żądanego wynagrodzenia powołuje się właśnie na stosowne uchwały jednostek samorządu terytorialnego, zaś

z protokołu przesłuchania strony wynika, że do wynagrodzenia wlicza również koszty zaległego czynszu dzierżawnego. Ponadto powołuje się na "zarządzenie Wojewody [...] oraz Starosty", ale w stawkach tam określonych również zawarte są koszty dozoru, a nie jedynie wynagrodzenie.

Nie bez znaczenia jest również, że skarżący miał już przyznane określone kwoty za dozór pojazdów, zgodne ze stawkami podanymi przez skarżącego (np. [...] netto), które to stawki, jak to wynika z przesłuchania skarżącego, zawierały również koszty związane z dozorem.

W ocenie Sądu organ w zaskarżonym postanowieniu wywiązał się prawidłowo

z zadania ustalenia wysokości wynagrodzenia za przechowywane na parkingu pojazdy samochodowe, zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla uznania, że zachował obiektywizm i należycie ustalił istotne okoliczności w sprawie. Kwota wskazana przez organy ([...] zł brutto za dobę) jako podstawa do ustalenia wynagrodzenia została wyliczona w sposób logiczny, przy wykorzystaniu wszystkich przedstawionych przez skarżącego danych, w tym przede wszystkim przedłożonych uprzednio faktur za parkowanie (w tym samym okresie) niektórych pojazdów.

Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę również to, że wartość przechowywanych pojazdów - porzuconych, najczęściej całkowicie zużytych

i unieruchomionych, do których nikt nie rościł sobie pretensji - odpowiadała wartości złomu, a tym samym i ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanych pojazdów było znikome. Zgodnie zaś ze słuszną tezą z wyroku NSA z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. I SA/Wr 2390/97 (opubl. w ONSA 2000/1/28), przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Także czas przechowywania pojazdu, który w tym przypadku był kilkuletni. Inaczej są bowiem kalkulowane stawki przy usłudze jedno - czy kilkudniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach, w dodatku świadczonych obok innych zleceń pochodzących od tego samego podmiotu. Tym bardziej zastrzeżenia skarżącego nie wydają się usprawiedliwione i trudno dopatrzyć się jego pokrzywdzenia działaniami organu.

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...],

na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie w części, w jakiej orzeka o odmowie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, a w pozostałej części skargę oddalił. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152, zaś w pkt III na podstawie art.200 w zw. z art.205 ww. ustawy.