Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 568/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 i 4, art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art.97 par. 1 pkt 4, art. 100 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. i K.P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych,


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z [...] 1961 r., znak [...], Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urząd Spraw Wewnętrznych, wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w P. przy ul. P. i J. zapisaną w księdze wieczystej Sądu Powiatowego dla m. P., tom II, wykaz 33, dalszy ciąg księgi wieczystej nr [...], o powierzchni 1523 m2, stanowiącej własność S. i K. B., zam. w P. przy ul. K.

Następnie oddzielnym orzeczeniem z 16 kwietnia 1964 r., znak [...], S. i K. B. a faktycznie ich spadkobiercom przyznano odszkodowanie za ww. nieruchomość w łącznej kwocie 3 457 zł.

Decyzją [...] w P. z 17 sierpnia 1994 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. P. 9, 11, 13, obręb K., ark. mapy 35, działki nr [...] i [...] o pow. 520 m2 i 519 m2 zapisanych w księgach wieczystych nr [...] i [...].

Z decyzji tej oraz z wyciągu z wykazu zmian gruntowych wynika, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...], [...] i [...].

Pismem z dnia 20 sierpnia 2003 r. L. P. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia 14 czerwca 1961 r., znak [...] .

Decyzją z [...] 2006 r. znak [...] Minister Budownictwa stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 14 czerwca 1961 r., znak [...] . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono, aby orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia 14 czerwca 1961 r., znak [...] wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy prawomocną i ostateczną decyzją Ministra Budownictwa z [...] 2007 r., znak [...] .

Jak wskazano w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt: I SA/Wa 1677/07 oddalającego skargę na powyższa, decyzję Ministra Budownictwa wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 14 czerwca 1961 r. złożyła spadkobierczyni wywłaszczonych właścicieli, L. P., która w toku postępowania zmarła, a decyzja stwierdzającą nieważność wydana została po ustaleniu jej następców prawnych.

Decyzją ostateczną z dnia [...] 2013 r., znak [...] Wojewoda Wielkopolski orzekł, że część nieruchomości położonej w P., stanowiącej fragment ulicy P., oznaczonej geodezyjnie: obręb K., arkusz mapy 35, działka nr [...] o pow. 0,0159 ha, zapisana w księdze wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego P. - Stare Miasto w P. jako współwłasność p. B. K. w udziale 1/2 części oraz p. K. P. wr udziale 1/2 części, a w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiącej własność p. L. P. i pozostającej w tej dacie we władaniu Skarbu Państwa, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa, za odszkodowaniem, własnością Miasta P., jako grunt zajęty poci drogę publiczną - drogę gminną.

Wnioskiem z 19 maja 2014 r. K. P. i B. K. wystąpili do Dyrektora [...] w P. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej nr [...], stanowiącą działkę nr [...] z arkusza mapy 35 obrębu K., zajętą pod drogę publiczną - ul. P., wskazując, że Wojewoda Wielkopolski, decyzją z [...] 2013 r., znak [...] zaliczył ww. grunt pod drogę publiczną za odszkodowaniem - za drogę gminną. Jednocześnie wnioskodawcy podali, że są w posiadaniu korespondencji dotyczącej odszkodowania za wywłaszczony grunt z 2003 r.

Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. (dalej: Dyrektora GEOPOZ) umorzył jako bezprzedmiotowe, postępowanie wszczęte na wniosek B. K. i K. P. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej nr [...] , stanowiącą działkę nr [...] z arkusza mapy 35 obrębu K., zajętą pod drogę publiczną - ulicę P.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r., we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r., stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis art. 73 ust. 4 wyżej powołanej ustawy stanowi, że odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Dalej organ wyjaśnił, iż na podstawie badania ksiąg wieczystych oraz materiału dowodowego zebranego w toku postępowania ustalono, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa część nieruchomości zapisana była w księdze wieczystej Kw nr 33.350 jako własność Miasta P.. Jednakże faktycznie stanowiła własność L. P.. W dniu 1 marca 2005 r. L. P. zmarła. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z 10 października 2005 r., sygn. akt I Ns 1440/05 ustalono, że spadek po niej nabyli: W. P., B. K. i K. P.. W dniu 8 sierpnia 2006 r. zmarł W. P., a spadek po nim nabyli: B. K. i K. P. (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z 28 grudnia 2006 r., sygn. akt I Ns 1656/06.

W ocenie Dyrektora [...] w nadesłanej przez wnioskodawców korespondencji dotyczącej odszkodowania prowadzonej w latach 1989-2004 brak jest wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Przedłożone dokumenty wskazują jedynie na to, że L. P. występowała do Wojewody Wielkopolskiego o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu z 14 czerwca 1961 r. oraz ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W tej sytuacji organ uznał, iż wniosek o ustalenie odszkodowania na podstawie przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. został złożony po 31 grudnia 2005 r., który był ostatnim dniem terminu wyznaczonego w ustawie z 13 października 1998 r. Wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 terminu do składania wniosków oznacza, że nie można było skutecznie złożyć wniosku przed 1 stycznia 2001 r., a po 31 grudnia 2005 r. roszczenie to wygasło.

Tym samym postępowanie wszczęte na wniosek B. K. i K. P. stało się bezprzedmiotowe, albowiem wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, został złożony po wygaśnięciu roszczenia odszkodowawczego. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu odpowiednio w całości albo w części.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. P. oraz B. K. zarzucając organowi I instancji:

1) naruszenie art. 7, art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przewlekłość postępowania oraz

2) naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez wskazanie, iż nie złożono w ustawowym terminie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej nr [...] , stanowiącą działkę nr [...] z arkusza mapy 35 obrębu K., zajętą pod drogę publiczną - ul. P..

Powołując się na treść art. 73 ust. 4 ustawy dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną organ odwoławczy uznał, iż jedną z kluczowych kwestii w sprawie było ustalenie czy wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony w terminie.

W ocenie Wojewody niosek o ustalenie odszkodowania został w istocie złożony przez L. P. w skierowanym do Wojewody Wielkopolskiego piśmie z dnia 12 listopada 2002 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

W ówczesnym stanie sprawy powyższy wniosek nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na fakt, że - jak Wojewoda Wielkopolski wskazał w odpowiedzi z 17 marca 2003 r., znak [...] - orzeczeniem z 16 kwietnia 1964 r. przyznano S. i K. B. odszkodowanie w łącznej kwocie 3 457 zł za wywłaszczoną nieruchomość, zaś w sytuacji, gdy odszkodowanie zostało ustalone ostatecznym orzeczeniem, brak jest podstaw do jego ponownego ustalenia.

Zdaniem Wojewody stwierdzenie decyzją Ministra Budownictwa z [...]2006 r., znak [...] nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 14 czerwca 1961 r., znak [...]powoduje, że pismo L. P. z dnia 12 listopada 2002 r. nabiera nowego znaczenia, a tym samym uzasadnione jest potraktowanie go jako wniosku o ustalenie odszkodowania w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Niemniej w ocenie organu II Instancji przeszkodą dla wydania decyzji pozytywnej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r. znak [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Według Wojewody ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności objęte było jedynie orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 14 czerwca 1961 r., znak [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Natomiast orzeczenie z 16 kwietnia 1964 r., znak [...], przyznające byłym właścicielom odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość pozostało w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności decyzji administracyjnej, które wywodzi się z art. 16 § 1 K.p.a.

W tej sytuacji wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje drugie, wcześniejsze orzeczenie w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość doprowadziłoby w efekcie do dwukrotnego orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, co skutkowałoby podstawą do stwierdzenia nieważności niniejszej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Jedynym sposobem, który mógłby doprowadzić do przyznania odszkodowania w niniejszym postępowaniu byłaby uprzednia eliminacja z obrotu prawnego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r., znak [...], które to wskutek stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 14 czerwca 1961 r., znak [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, obarczone jest obecnie wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niemniej z uwagi na wskazane wcześniej domniemanie legalności decyzji administracyjnych, jedynym sposobem na jego eliminację z obrotu prawnego, a tym samym uchylenie tego domniemania, jest stwierdzenie jego nieważności, zaś organem do tego właściwym jest Minister Infrastruktury i Rozwoju.

Dalej Wojewoda wyjaśnił, iż jak wynika z pisma L. P. z 25 października 1989 r. - odszkodowanie przyznane tym orzeczeniem z 1964 r. nie mogło być podjęte z uwagi na fakt, że w dniu wydania orzeczenia byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości już nie żyli. Ponadto Wojewoda Wielkopolski ustalił również, że odnośnie pozostałych działek położonych przy ul. P. i J., objętych orzeczeniem wywłaszczeniowym i odszkodowawczym, stronom zostało wypłacone przez Miasto P. odszkodowanie tytułem bezumownego korzystania z tychże działek, tj. na drodze cywilnoprawnej. Wobec stwierdzenia, że odszkodowanie ustalone orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r., znak [...] nigdy nie zostało wypłacone, Wojewoda Wielkopolski pismem z 19 grudnia 2014 r. zasygnalizował Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju celowość stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia, w celu doprowadzenia do wszczęcia z urzędu przez Ministra postępowania nieważnościowego i wraz z tym pismem, przekazał stosowne dokumenty wraz z powyższym orzeczeniem.

Niemniej z uwagi na brak reakcji Ministra Infrastruktury i Rozwoju i wobec istniejącego nadal w obiegu prawnym orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r., znak [...] jedynym możliwym rozstrzygnięciem pozostającym w zgodzie z prawem była odmowa ustalenia odszkodowania za nieruchomość będącą przedmiotem niniejszego postępowania. W tej sytuacji organ odwoławczy orzekł jak w treści rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli B. K. i K. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów ewentualnie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz naruszenie przepisu prawa materialnego art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez odmowę ustalenia odszkodowania.

Skarżący wskazali, iż z treści przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na podstawie, których wywłaszczono przedmiotową nieruchomość wynika, że zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 orzeczenie o wywłaszczeniu powinno w szczególności zawierać ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 2 organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej mógł odroczyć ustalenie odszkodowania na czas do trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o wywłaszczeniu i wydąć odrębne orzeczenie o odszkodowaniu po przeprowadzeniu osobnej rozprawy nad ustaleniem odszkodowania. Kwestia odszkodowania stanowi zatem element wtórny w stosunku do samego wywłaszczenia - bez wywłaszczenia nie ma odszkodowania.

Zdaniem skarżących zniweczenie rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu powoduje tym samym zniweczenie rozstrzygnięcia co do odszkodowania zawartego w takiej decyzji. Uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności podlegają obydwa elementy decyzji. Tym samym prawomocna decyzja Ministra Budownictwa z 11 listopada 2006 r. spowodowała nie tylko wyeliminowanie z obrotu wydanego z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. orzeczenia o wywłaszczeniu, ale ponadto skutkowała nieważnością orzeczenia o ustaleniu odszkodowania. Można bowiem orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. P. z 16 kwietnia 1964 r. znak [...] traktować jako część wydanego pod tym samym znakiem orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. Urzędu Spraw Wewnętrznych z 14 czerwca 1961 r., znak [...] . Wówczas można by uznać, że decyzja Ministra Budownictwa odnosi skutek również wobec orzeczenia o ustaleniu odszkodowania, które nie zostało co prawda wymienione w sentencji decyzji Ministra, ale w świetle prawa nie może się ostać wobec wyeliminowania pierwotnego dla niej orzeczenia o wywłaszczeniu.

Ponadto podniesiono, iż skarżący byli przekonani, iż Wojewoda Wielkopolski wstrzyma się z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu zajęcia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju stanowiska, odnośnie zasadność stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z 16 kwietnia 1964 r., znak [...]. Tymczasem Wojewoda podjął czynność niezbędną do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, lecz nie czekał na jej wyjaśnienie, czym naruszył zasadę ujętą w art. 7 K.p.a. W tej sytuacji trudno także mówić o prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czego wymaga art. 8 K.p.a. Z kolei z treści art. 9 K.p.a. wynika obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W tym zakresie organ również postąpił wbrew wyrażonej w przepisie zasadzie, ponieważ nie poinformował stron postępowania o tym, że przedłużający się brak odpowiedzi Ministra będzie skutkował wcześniejszym wydaniem decyzji bez uwzględnienia stanowiska pytanego organu.

Zauważono, iż wydano decyzję bez umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i niezapewnienie im tym samym czynnego udziału w postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nawet jeśli organ zrezygnował z wyjaśnienia kwestii nieważności orzeczenia z 16 kwietnia 1964 r., to skarżący przed wydaniem decyzji zwróciliby się do Wojewody Wielkopolskiego o wyjaśnienie tej kwestii i najprawdopodobniej sami wystąpiliby z wnioskiem do Ministra w sprawie stwierdzenia nieważności wadliwego orzeczenia, stojącego na przeszkodzie ich słusznym roszczeniom.

Ponadto skarżący podnieśli, że organ występując z zapytaniem do Ministra o rozstrzygnięcie kwestii mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, miał możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., który umożliwia zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zdaniem Skarżących, w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1997 r., odmowa jego ustalenia jest w okolicznościach niniejszej sprawy nieuprawniona, przedwczesna i wymaga ponownego rozpatrzenia, w celu wyjaśnienia kwestii nieważności wadliwego orzeczenia z 1964 r., stanowiącego jedyną przeszkodę w zadośćuczynieniu po latach słusznym roszczeniom spadkobierców właścicieli wywłaszczonych nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż w sprawie nie zachodziły podstawy do zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Brak wydania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia z 16 kwietnia 1964 r. znak [...] uniemożliwia jedynie wydanej decyzji pozytywnej, a nie jakiejkolwiek decyzji w rozpatrywanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu również wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego, którą uchylił on zaskarżoną decyzję organu I instancji orzekającą o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość o powierzchni 0,0159 ha stanowiącą działkę nr [...] z arkusza mapy 35 obrębu K. i odmówił ustalenia odszkodowania za tą nieruchomość.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody wynika nadto, iż przesłanką odmowy ustalenia odszkodowania było funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia 16 kwietnia 1964 r. znak [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w P. przy ul. P. i J. zapisaną w księdze wieczystej Sądu Powiatowego dla m. P., tom II, wykaz 33, dalszy ciąg księgi wieczystej nr [...], o powierzchni 1523 m2.

Wojewoda wskazał dalej, w tej sytuacji wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje drugie, wcześniejsze orzeczenie w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość doprowadziłoby w efekcie do dwukrotnego orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, co skutkowałoby podstawą do stwierdzenia nieważności niniejszej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Stanowisko organu II instancji aczkolwiek pozbawione uzasadnienia i ograniczone do powołania się na art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., zdaje się sugerować, iż w ocenie Wojewody wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną nieruchomość o powierzchni 0,0159 ha stanowiącą działkę nr [...] z arkusza mapy 35 obrębu K. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, to jest decyzją z dnia 16 kwietnia 1964 r., znak [...]

Z poglądem takowym nie sposób się zgodzić. Przepis art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 K.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Jest to konstrukcja przyjmowana we wszystkich procedurach prawnych, polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Dotyczy ona sytuacji, gdy kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, z których pierwsza ma charakter ostateczny.

Zaistnienie tej przesłanki nieważności decyzji wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym.

Choć rozważań takowych zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to jednak wskazać należy, iż tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony, względnie gdy w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni.

Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny w zakresie faktów prawotwórczych oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają (por. wyr. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2008 r., II SA/Rz 76/08, publ. LEX nr 510203).

Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami.

Jak trafnie wskazano w wyroku tut. Sądu z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 530/14 (publ. Lex nr 1502858) tożsamość sprawy zachodzi w przypadku, gdy w prowadzonym postępowaniu występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym, w stosunku do postępowania już zakończonego decyzją ostateczną. Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania zauważyć zaś należy, iż o ile nie budzi jakichkolwiek wątpliwości tożsamość podmiotowa sprawy zakończonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia 16 kwietnia 1964 r. znak [...] oraz zaskarżoną decyzją Wojewody Wielkopolskiego, albowiem w kontrolowanej decyzji stronami są następcy prawni adresatów orzeczenia z dnia 16 kwietnia 1964 r., o tyle nie zachodzi pomiędzy tymi postępowaniami tożsamość przedmiotowa.

Przedmiotem postępowania zakończonego orzeczeniem z dnia 16 kwietnia 1964 r. było bowiem ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną w roku 1961 nieruchomość o powierzchni 1523 m2 i określonych w przestrzeni granicach, zaś przedmiotem postępowania w kontrolowanej sprawie ustalenie odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość o innej powierzchni wynoszącej 159 m2 i innych granicach w przestrzeni.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż pojęcie nieruchomości nie jest w prawie polskim jednoznaczne. Pojęcie nieruchomości na gruncie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm., dalej u.g.n.) posiada definicję legalną, zgodnie z którą przez nieruchomość gruntową należy rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności (art. 4 pkt 1 u.g.n.). Również Kodeks cywilny w art. 46 § 1 stanowi, iż nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Zarazem w obrocie prawnym funkcjonuje tzw. wieczystoksięgowy model nieruchomości, zgodnie z którym nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą (art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.), przy czym art. 21 tej ustawy zezwala właścicielowi kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą lub graniczących ze sobą na ich połączenie w księdze wieczystej w jedną nieruchomość.

Cechą wspólną wszystkich przywołanych powyżej definicji jest okoliczność, iż podział powierzchni ziemskiej (stanowiącej z fizycznego punktu widzenia continuum) na poszczególne nieruchomości (przedmioty samoistne) jest podziałem konwencjonalnym (sztucznym). Wyodrębnienie nieruchomości gruntowych opiera się nie na podstawie kryterium przyrodniczego (fizycznych właściwości powierzchni ziemskiej), architektonicznego (np. ogrodzenie jednym płotem, zabudowanie jedna budowlą itp.) bądź funkcjonalnego (np. jednolitego przeznaczenia danego obszaru), lecz wyłącznie na podstawie kryterium formalnego, jakim jest odrębna własność, względnie urządzenie odrębnej księgi wieczystej.

Powyższe oznacza, iż pomimo wskazywanych wyżej wątpliwości na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości, iż postępowania odszkodowawcze prowadzone w roku 1964 i obecnie dotyczyły rożnych (innych) nieruchomości stanowiących wyodrębnione prawnie fragmenty powierzchni ziemi.

Ujmując bowiem rzecz kolokwialnie czym innym jest odszkodowanie za nieruchomość o powierzchni 1523 m2 zabudowaną domami jednorodzinnymi dokonywane – jak wynika to z uzasadnienia decyzji z dnia 14 czerwca 1961 r. – w celu wykonania zadań określonych w planach gospodarczych związanych ze sprzedażą nieruchomości i potrzebą uregulowania własności obiektu, a czym innym odszkodowanie za nieruchomość o powierzchni 159 m2 zajętą pod drogę publiczną.

Powyższe wiąże się także ze stwierdzeniem, iż organy orzekające w roku 1964 i w kontrolowanym postępowaniu orzekały w zmienionym stanie faktycznym wynikającym z następczego podziału nieruchomości wywłaszczonej w roku 1961 na rzecz Skarbu Państwa oraz faktycznego zajęcia jej części odpowiadającej obecnej działce nr [...] pod drogę publiczna – drogę gminną, co następnie skutkowało nabyciem z mocy prawa jej własności przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zmiana okoliczności faktycznych sprawy dotyczących przysługiwania prawa własności spowodowana stwierdzeniem nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1961 r. warunkowała nabycie własności działki nr [...] przez Miasto P., albowiem zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przejście z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz jednostek samorządu terytorialnego uwarunkowane było tym, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły one władności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Okoliczność ta również wskazuje na brak tożsamości pomiędzy postępowaniem odszkodowawczym zakończonym w roku 1964, a prowadzonym obecnie.

Wreszcie wskazać należy na brak tożsamość stanu prawnego kontrolowanej sprawy i postępowania zakończonego orzeczeniem z dnia 16 kwietnia 1964 r.

Orzeczenie z dnia 16 kwietnia 1964 r. wydane bowiem było na podstawie przepisów art. 8, 12 i 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zaś kontrolowane postępowanie prowadzone było na podstawie art. 73 ust. 1, 2 , 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Jak wskazuje się zaś w orzecznictwie tożsamość spraw wyznacza między innymi element przedmiotowy, na który składają się: ten sam stan faktyczny z którego wynikają prawa i obowiązki stron, oraz ta sama podstawa prawna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. I OSK 1021/11, publ. Lex nr 1149102).

Podkreślić przy tym należy, iż odpowiednie regulacje ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie zastępowały przepisów wcześniejszych ustaw regulujących wywłaszczanie nieruchomości i ustalanie odszkodowań z tego tytułu, lecz stanowiły odrębną regulację mającą zapewnić uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości nie stanowiących wprawdzie własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, lecz będących w określonej dacie faktycznie zajętymi pod drogi publiczne.

Przepisy tej ustawy stanowiły zatem samodzielną podstawę prawną utraty własności nieruchomości przez ich dotychczasowych właścicieli.

Znamiennym jest przy tym, iż w przypadku braku w systemie prawnym regulacji zawartych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną następcy prawni podmiotów wywłaszczonych orzeczeniem z 1961 r. odzyskaliby w następstwie stwierdzenia nieważności tegoż orzeczenia własność tejże nieruchomości w całości, a więc obejmującą wszystkie wydzielone z niej działki pozostające w dalszym ciągu we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i to niezależnie od funkcjonowania w obrocie prawnym orzeczenia z roku 1964 orzekającego o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Ewentualne wypłacone w następstwie tego orzeczenia odszkodowanie mogłoby zaś być na gruncie prawnym oceniane tylko w kategoriach bezpodstawnego wzbogacenia osób, które je uzyskały, wobec odpadnięcia podstawy prawnej jego wypłaty.

Skoro to wyłącznie regulacja zawarta w art. 73 ust. 1ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną spowodowała utratę przez skarżących własności nieruchomość stanowiącej działkę nr [...] o pow. 159 m2, to brak jest przesłanek dla odmowy orzekania o odszkodowaniu z tego tytułu w oparciu o przepis art. 73 ust. 4 tej samej ustawy.

Reasumując uznać należy, iż wobec braku tożsamości pod względem przedmiotowym spraw administracyjnych zakończonych orzeczeniem z dnia 16 kwietnia 1964 r. oraz zaskarżoną decyzją błędne było stanowisko Wojewody Wielkopolskiego jakoby przeszkodą dla wydania decyzji pozytywnej w kontrolowanej sprawie było orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W tym też zakresie decyzja Wojewody Wielkopolskiego zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało jej uchylenie.

Niejako na marginesie powyższych rozważań o charakterze zasadniczym wskazać w tym miejscu należy, iż zaskarżona decyzja Wojewody Wielkopolskiego obarczona jest nadto wewnętrzną sprzecznością.

Z jednej strony organ ten wskazuje bowiem, iż przeszkodą dla wydania decyzji pozytywnej w kontrolowanej sprawie było orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a jednocześnie orzekając o odmowie ustalenia odszkodowania, orzeka w sprawie merytorycznie.

O ile zatem przyjąć, iż stanowisko organu odwoławczego co do tożsamości spraw odszkodowawczych z 1964 r. i aktualnej było prawidłowe, to decyzja tego organu orzekająca o odmowie ustalenia odszkodowania byłaby obarczona wadą nieważności, albowiem orzekałaby ponownie w sprawie zakończonej uprzednio inną decyzją ostateczną. Decyzja odmawiająca ustalenia odszkodowania niewątpliwie jest bowiem decyzją orzekającą merytorycznie co do istoty sprawy, tak samo jak decyzja odszkodowanie takowe ustalająca. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest zaś ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. W sytuacji wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ zobligowany jest zatem do umorzenia postępowania w pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.

Niezależnie od wskazanych wyżej uchybień organu II instancji Sąd za prawidłowe i zgodne z prawem uznaje stanowisko tegoż organu co do konieczności potraktowania pisma L. P. z dnia 12 listopada 2002 r. jako wniosku o ustalenie odszkodowania w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Zauważyć bowiem należy, iż z regulacji zawartej w art. 73 ust . 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż okoliczność, że stan prawny zajętej pod drogę nieruchomości nie został jeszcze (w dacie zakończenia biegu terminu do ewentualnego wniesienia wniosku o przyznanie odszkodowania) uregulowany nie ma żadnego wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, zaś termin w tym przepisie określony jest terminem prawa materialnego, co do którego wyłączona jest możliwość jego przywrócenia.

W realiach niniejszej sprawy stan prawny nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, to jest do 31 grudnia 2005 r. był niejako w dwójnasób niejasny, bowiem nie tylko nie została wydana w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. decyzja potwierdzająca przejście prawa własności nieruchomości, lecz wręcz decyzja takowa wydana zostać nie mogła, z powodu pozostawania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 14 czerwca 1961 r., znak [...]. Odnośnie tej ostatniej toczyło się już wprawdzie postępowanie nieważnościowe, jednakże zostało ono ostatecznie zakończone dopiero decyzją Ministra Budownictwa z 6 sierpnia 2007 r., znak [...]. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 14 czerwca 1961 r. wywołało przy tym skutki ex tunc, czyli doprowadziło do sytuacji takiej jak gdyby orzeczenie o wywłaszczeniu nigdy nie zostało wydane.

W takiej sytuacji faktycznej i prawnej wszelkie pisma strony, w których domagała się ona odszkodowania za odjętą jej własność, nawet bez sprecyzowania podstawy prawnej roszczenia oraz wyraźnego wskazania, iż wniosek dotyczy nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] zajętej pod drogę publiczną interpretować należało jako wniosek o jakim mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., albowiem tylko taka wykładnia zapewnić może realizację w niniejszej sprawie podstawowych zasad porządku prawnego wyrażonych w art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, takich jak ochrona własności i dopuszczalność wywłaszczenia (rozumianego szeroko jako każde odjęcie własności na rzecz państwa lub jednostek samorządu terytorialnego) jedynie za odszkodowaniem.

Oznacza to, iż błędnym było stanowisko organu I instancji jakoby wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony po dniu 31 grudnia 2005 r. i co za tym idzie z uchybieniem terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie odszkodowania jako bezprzedmiotowego.

Powyższe uzasadniało uchylenie przez Sąd działający na podstawie art. 135 p.p.s.a. także decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Uchylenie przez Sąd decyzji organów obu instancji, a nie jedynie decyzji organu odwoławczego uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy postępowania co do istoty sprawy, co uniemożliwia konwalidowanie braków postępowania organu I instancji przez organ odwoławczy bez faktycznego naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 73 ust. 4 i 5 przedmiotowe odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, zaś podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem.

W niniejszej sprawie wobec ustalenia, iż wniosek o odszkodowanie złożony został w terminie i nie zachodzi przeszkoda w postaci uprzedniego rozstrzygnięcia tej samej sprawy decyzja ostateczna zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania co do wysokości odszkodowania, które to postępowanie nie zostało przez organ I instancji przeprowadzone wobec stwierdzenia, iż roszczenie o odszkodowanie wygasło.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien uwzględnić poglądy prawne sądu wyrażone w niniejszym wyroku i po przeprowadzeniu niezbędnych dowodów wydać decyzję ustalająca wysokość należnego odszkodowania.

Odnosząc się do zarzutów wprost podniesionych w skardze wskazać należy, że wobec stwierdzenia, iż w sprawie nie zachodziła wskazywana przez Wojewodę przeszkoda do orzekania w przedmiocie odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. polegająca na funkcjonowaniu w obrocie prawnym wcześniejszego ostatecznego orzeczenia wydanego w tej samej sprawie, zarzuty te nie miały jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Jedynie gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać można, iż przyjęcie za prawidłowe stanowiska organu odwoławczego jakoby przeszkodą dla wydania decyzji merytorycznej w kontrolowanej sprawie było istnienie w obrocie prawnym ostatecznego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z 16 kwietnia 1964 r., w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość rodziłoby po stronie organu obowiązek zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przy jednoczesnym wykorzystaniu instytucji o jakiej mowa w art. 100 § 1 K.p.a., to jest wezwania strony do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 16 kwietnia 1964 r.

W świetle zasady trwałości decyzji ostatecznych nie można natomiast podzielić zawartego w skardze poglądu jakoby prawomocne stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 14 czerwca 1961 r., znak [...] skutkowało nieważnością odrębnego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. - Urzędu Spraw Wewnętrznych z 16 kwietnia 1964 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Wedle tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, na które w niniejszej sprawie składały się wyłącznie koszty uiszczonego wpisu.