Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 369/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy dla posiadacza chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży, będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19 skargę oddala.


UZASADNIENIE

Do Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie wpłynął w dniu 13-11-2020 r. wniosek strony (R. N.) o przyznanie pomocy dla posiadaczy chryzantem mającej charakter pomocy publicznej w rolnictwie (ozn. dalej płatność chryzantemowa). Zgodnie z ww. wnioskiem ilość chryzantem doniczkowych deklarowanych do pomocy wynosiła 2570 sztuk i miały być one przechowywane pod adresem K. [...] (miejsce zamieszkania wnioskodawcy). W dniu 18-12-2020 r. (jeszcze przed wydaniem decyzji) na rachunek strony zostały przelane środki dot. ww. pomocy finansowej w wys. 19.580,00 zł. Okoliczności sprawy wskazują, że ww. wypłata została dokonana w oparciu o dostarczone do organu I instancji przez stronę potwierdzenie 979 szt chryzantem odebranych od strony jako bioodpady (przez O. Sp. z o.o.).

Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony dot. ww. płatności zostało zakończone decyzją Kierownika ww. Biura Powiatowego ARiMR nr 0104-00000043466/21 z dnia 17-06-2021 r. , którą odmówiono stronie żądanych płatności z uwagi na brak stwierdzenia posiadania przez stronę chryzantem uprawnionych do tego wsparcia w miejscu wskazanym we wniosku o to wsparcie i brak zawiadomienia ARiMR o ew. zmianach w tej mierze. Podstawą ww. decyzji byty efekty oględzin, które organ I instancji próbował przeprowadzić w gospodarstwie strony 14 i 16 listopada 2020 r. Podczas ww. prób strony nie zastano mimo podejmowanych prób kontaktu i pozostawienia stronie informacji dot. takiego kontaktu.

Postępowanie odwoławcze dot. decyzji nr 0104-00000043466/21 zostało rozstrzygnięte przez Dyrektor OR ARiMR decyzją nr 462/OR06/21 z dnia 08-10-2021 r., na mocy której zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 24 marca 2022 r. sygn. akt I SA/kr 1718/21 skargę R. N. oddalił

W związku z ww. okolicznościami (wypłatą wsparcia mimo stwierdzenia jego niezasadności), Kierownik Biur: — Powiatowego ARiMR w Krakowie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej przez stronę płatności chryzantemowa, o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia 16-11-2021 r. Postępowanie ustaleniowe dot. ww. płatności zostało zakończone przez organ I instancji decyzją nr 0104-00000113224/21 z dnia 22-12-2021 r. (doręczenie: 30-12-2021 r.), na mocy której kwotę, którą strona powinna zwrócić ARiMR ustalono w łącznej wys. 19580,00 zł (całość kwoty wypłaconej).

W dniu 14-01-2021 r. do ww. Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie strony od dec. nr 0104-00000113224/21. Strona wskazała, ze posiadanie przez nią chryzantem wykazała odpowiednim potwierdzeniem dot. utylizacji kwiatów jako bioodpady. Ponadto strona wskazała, ze - wbrew twierdzeniom organu I instancji - próbowała kontaktować się z kontrolerami i odpowiadała na wezwania oraz przedstawiła zdjęcia (zignorowane przez organ I instancji) potwierdzające posiadanie chryzantem. Odwołujący się zakwestionował również kontakt kontrolerów z bratem strony (S. N.)

Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia 7 lutego 2021 nr nr 29/OR06/22 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, że podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były aktualne dla oceny jej okoliczności regulacje § 13ze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn zm.) oraz przepisy powiązane z ww. aktem prawnym (krajowe i wspólnotowe), a także zapisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub jest określenie:

- czy w sprawie, w której wypłacono nadmiernie pobranych środków publicznych. Zgodnie z art. 29 ust. 1-2 ustawy o Agencji, przedmiotem takiego postępowania środki zawiadywane przez ARiMR, środki te zostały wypłacone zasadnie,

- czy niezasadnie wypłacone środki z ARiMR pobrano nienależnie (które zostały wypłacone rolnikowi a powstały w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości w jego działaniu lub zaniechaniu), czy też w nadmiernej wysokości (z powodu nieprawidłowego działania lub zaniechania ARiMR),

- wysokości kwoty pobranej nienależnie lub nadmiernie oraz wysokości już dokonanego ewentualnego ich zwrotu,

- czy zaistniały okoliczności uniemożliwiające dochodzenie przez ARiMR zwrotu ww. kwot.

Przedmiotem tego postępowania zasadniczo nie jest natomiast sprawdzanie uprawnień strony do danych płatności, czy też dochowanie przez stronę określonych wymogów związanych z tymi płatnościami. Kwestie tego rodzaju są ustalane przede wszystkim w postępowaniach bezpośrednio dot. danych płatności. Postępowanie ustaleniowe jest postępowaniem samodzielnym, które nie wymaga uprzedniego skutecznego wzruszenia decyzji przyznającej płatności nienależne - por. np wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15-11-2012 r. (II GSK 1518/11) i z 21 10-2016 r. (II GSK 2115/16).

Postępowanie, które rozstrzygnęła decyzja zaskarżona dotyczyło płatności tzw. płatności chryzantemowej. W przedmiotowej sprawie nakaz zwrotu płatności uznanej za wypłaconą nienależnie lub nadmiernie wynika z § § 13za ust. 1 i z § 13za ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu [...]. Zgodnie ww. przepisami zainteresowany płatnością chryzantemową (wnioskodawca) m m.:

-musiał posiadać chryzantemy przeznaczone do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku,

-chryzantemy wnioskodawcy miały być w pełni dojrzałe (min. 50 doniczkowych lub 200 ciętych),

- w swoim wniosku o ww. pomoc miał m.in. podać miejsce przechowywania kwiatów zgłoszonych do tej pomocy.

Brak przestrzegania m.in. ww. warunków uniemożliwiał przyznanie płatności chryzantemowej. W przypadku wypłacenia tej płatności mimo okoliczności wskazujących na niespełnienie tych warunków, kwota tak wypłaconej tej płatności powinna zostać zwrócona przez jej beneficjenta (stronę) do ARiMR z uwagi na nienależny lub nadmierny charakter takiej wypłaty.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji "właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1". Uwzględniając charakter ww. pomocy, składanie wniosku o nią do jednoznacznie określonego organu administracji (kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego wg miejsca zamieszkania wnioskodawcy - por. § 13za ust 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu [...]) oraz brak wskazania w przepisach innej niż decyzja formy załatwiania takiego wniosku przyjąć należy, że wniosek taki powoduje przed ww. organem" wszczęcie postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie ew. przyznania żądanej pomocy rozstrzyganego w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. i art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR sposób prowadzenia takiego postępowania jest regulowany przez k.p.a. Art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR stanowi z kolei, ze organem wyższego stopnia (odwoławczym) wobec kierownika biura powiatowego ARiMR (będącego tu organem I instancji) jest dyrektor oddziały regionalnego ARiMR z tego samego województwa. Skoro organem I instancji był w sprawie płatności chryzantemowej dla strony Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie, to ten organ jest właściwy również do postępowania ustaleniowego ws. ww. płatności w I instancji.

Ponieważ aktualne rozstrzygnięcie dot. płatności dla strony za 2020 r jest ostateczne (nie zostało uchylone w administracyjnym toku instancji) może stanowić dowód tego, co w nim urzędowo stwierdzono. Zgodnie z treścią ww. strona nie dotrzymała warunków związanych z płatnościami istotnymi w niniejszej sprawie. Chodzi tu o brak wykazania przez stronę wobec organu I instancji (pracowników tego organu) posiadania przez siebie chryzantem zgłoszonych do płatności w miejscu wskazanym w swoim wniosku o tą płatność. Działania lub zaniechania strony odnośnie ww. kwestii obejmowały brak odpowiednio wczesnego (tj. między złożeniem wniosku i 16-11-2020 r.) zawiadomienia organów ARiMR o zmianach dot. sposobu kontaktu ze stroną (aby był on skuteczny) i ew. zmianach dot. miejsca przechowywania ww. kwiatów (aby organ I instancji miał wiedzę, gdzie przeprowadzić oględziny) a także uniemożliwienie samej czynności oględzin zgłoszonych kwiatów (brak zapewnienia organowi I instancji dostępu do ww. kwiatów mimo podejmowanych przez ten organ prób kontaktu ze stroną). Tymczasem występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych skarżący jednocześnie nałożył na siebie obowiązki, których niezachowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami (por. wyr. NSA z 17-09-2015 r., II GSK 1751/14). Co więcej, składając wniosek o ww. płatności skarżący podpisał się pod oświadczeniem o znajomości zasad dot. tych płatności oraz zobowiązał się do informowania organów ARiMR o okolicznościach mających wpływ na wys. ww. płatności.

Prawidłowość wyliczenia kwot, która powinna być zwrócona do ARiMR nie wzbudziła zastrzeżeń organu odwoławczego. Skoro strona nie dotrzymała lub uniemożliwiła sprawdzenie posiadania chryzantem (tj. podstawowego warunku uzyskania ww. płatności), całość wypłaconych kwot w ramach płatności dot. tych chryzantem (19580,00 zł) powinna zostać przez stronę zwrócona do ARiMR.

Według Dyrektora OR ARiMR organ I instancji prawidłowo przyjął także, iż w sprawie strony nie zaistniały żadne okoliczności uniemożliwiające ustalenie wysokości kwot, które powinny zostać przez stronę zwrócone do ARiMR bądź pozwalające na warunkowe odstąpienie od żądania ich zwrotu Chodzi tu przede wszystkim o zdarzenia o charakterze siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dot. stanu skutkującego ustaleniem kwot do zwrotu.

W sprawie strony nie stwierdzono żadnych wpływających na ocenę tej sprawy okoliczności nadzwyczajnych lub o charakterze siły wyższej, które zostałyby w prawidłowy sposób (tj. odpowiednio wcześnie i wraz z uprawdopodobnieniem ww. okoliczności) zgłoszone przez stronę organom ARiMR. Strona w ogóle nie sygnalizowała ARiMR problemów z realizacją obowiązków związanych z uzyskaną płatnością chryzantemową. Z tego względu niemożliwe było odstąpienie od ustalania kwot do zwrotu uzasadnione takimi okolicznościami.

W sprawie strony można natomiast uznać, że płatności wypłacone stronie zostały wypłacone w wyniku błędu / pomyłki organu I instancji. Taka ocena wynika z dokonania ww. płatności bez uwzględnienia całości materiału sprawy. Dot. to zwłaszcza wyników oględzin, które usiłowano przeprowadzić w miejscu przechowywania kwiatów wskazanym przez stronę w jej wniosku o ww. płatności. Akta sprawy oraz treść zaskarżonej decyzji i stanowiska organu I instancji dot. odwołania wskazują na to, że podstawą tej wypłaty było jedynie dostarczone przez stronę" do tego organu potwierdzenie oddania na bioodpady części kwiatów zadeklarowanych w ww. wniosku (979 z 2750). Ponieważ w chwili wypłaty wsparcia organ I instancji dysponował wynikami ww. oględzin dokonanie tej wypłaty bez śladu analizy wpływu tych oględzin na zasadność tej wypłaty należy uznać za ewidentny błąd organu.

Uznanie ww. wypłaty za błąd wynikało także z tego, że ta wypłata została dokonana zanim sprawa wniosku strony o płatność chryzantemową została rozstrzygnięta odpowiednią decyzją, tj. aktem prawnym zawierającym elementy wyszczególnione w art. 107 k.p.a. i odpowiednio doręczonym (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru). Skoro przepisy dot. ww. płatności nie regulują wprost formy rozstrzygnięcia takiego wniosku organ I instancji powinien zastosować zasadę domniemania działania administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Było to uzasadnione tym, że z regulacji dot. ww. pomocy wynika, że jest to rodzaj dotacji, tj. odpowiednio wyliczanej kwoty pieniężnej, przyznawanej po spełnieniu wyraźnie wskazanych warunków na wniosek konkretnego wnioskodawcy. Uwzględniając charakter ww. pomocy, składanie wniosku o nią do jednoznacznie określonego organu administracji (kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego wg miejsca zamieszkania wnioskodawcy) oraz brak wskazania w przepisach innej niż decyzja formy załatwiania takiego wniosku przyjąć należy, że wniosek taki powoduje przed ww. organem wszczęcie postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie ew. przyznania żądanej pomocy rozstrzyganego w drodze decyzji administracyjnej (brak przepisów wprost stanowiących o możliwości milczącego załatwienia ww. wniosku). Zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR sposób prowadzenia takiego postępowania jest regulowany przez k.p.a. Tym samym kierownik biura powiatowego ARiMR, który wniosek o ww. pomoc uzna za dopuszczalny powinien w swojej decyzji administracyjnej rozstrzygnąć o zasadności takiego wniosku - zgodnie z art. 104 § 1 k p a. - przyznając żądaną pomoc w pełnej wysokości albo w pomniejszeniu albo odmawiając tej pomocy. Ww. stanowisko oparto o brzmienie art. 2, 7 i 78 Konstytucji RP, art. 7a i 8 k.p.a., wyroki NSA z 08-05-2007 r. (I OSK 850/06), 15-02 2007 r. (I OSK 509/06), 11-08-2017 r. (I OSK 2882/15), wyrok WSA w Białymstoku z 09-03-2017 r. (II SA/Bk 63/17), wyrok WSA w Łodzf z 25 06-2015 r. (III SA/Łd 443/15). W niniejszej sprawie wypłacie nie towarzyszyła w praktyce żadna decyzja administracyjna.

Gdyby przyjąć, ze ww. wypłata (przelew) była swego rodzaju doręczeniem decyzji (tak jak to ma miejsce odnośnie płatności bezpośrednich na podstawie art. 19 ust. 9 ustawy o płatnościach [...] z 2019 r ), to w takiej sytuacji tym bardziej można by uznać, że organ mógł zapobiec nieuzasadnionej wypłacie płatności, ale z powodu jego własnych błędów (pomyłek) takie zapobieżenie nie nastąpiło. Dodatkowo organ musiałby wznawiać tak zakończone postępowanie albo dążyć do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Traktowanie takiej wypłaty jako decyzji administracyjnej ws. płatności chryzantemowej jest jednak niemożliwe, ponieważ nie wynika z żadnych przepisów dot. tych płatności. Ponadto sam tytuł ww. przelewu ("Płatność Chryzantemy PP") nie uprawniał do uznania tego przelewu za cos zastępującego ww. decyzję.

Uwzględniając powyższe kwota wskazana jako wymagająca zwrotu jest w odniesieniu do strony wypłaconą nadmiernie (wypłata z winy organu) a nie nienależnie (wypłata z winy strony). Ponieważ jednak strona ewidentnie naruszyła warunki przyznawania pomocy chryzantemowej płatność ta nie powinna być jej wypłacona (i tak stanowi decyzja dot. tych płatności) a skoro została jednak wypłacona, to powinna zostać przez stronę zwrócona do ARiMR. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że strona zupełnie nie mogła się zorientować, że wymóg posiadania chryzantem powinien być spełniany przynajmniej do chwili ich rozsdysponowania między podmiotami wskazanymi przez ARiMR (np. organizacjami społecznymi zajmującymi się obchodami Święta Niepodległości 11-11-2020 r.) - przynajmniej do 16-11-2020 r., ponieważ po tym terminie strona mogła oddać kwiaty do utylizacji jako bioodpady. Oraz, że spełnianie ww. wymogu mogło podlegać sprawdzeniu a strona nie powinna utrudniać takiego sprawdzenia. Taka ocena wynika z oświadczeń złożonych i podpisanych przez stronę wraz z wnioskiem o płatności (na tym samym formularzu). W takich okolicznościach działań / zaniechań strony dot. weryfikacji ww. wymogów nie można uznać za usprawiedliwiające stronę i uwalniające ją od zwrotu płatności wypłaconych nawet tylko w nadmiernej wysokości. Ponadto, jeżeli nawet strona faktycznie oddała część swych kwiatów organizacjom niepublicznym (chodzi o część kwiatów nie oddanych jako bioodpady), to i tak stało się to bez wymaganego przepisami dot. pomocy chryzantemowej pośrednictwa ARiMR.

Żaden z argumentów strony z odwołania i pism poprzedzających wydanie decyzji zaskarżonej nie mógł wpłynąć na zmianę oceny sytuacji strony (konieczności zwrotu wsparcia wypłaconego nadmiernie). Wbrew twierdzeniom strony z odwołania, odpowiedź z dnia 02-02-2021 r. udzielona przez stronę na wezwanie wystosowane przez organ I instancji z dnia 25-01-2021 r. (dot. szczegółów prowadzenia uprawy chryzantem) nie odnosiła się konkretnie do pytań zawartych w ww. wezwaniu. Aby to stwierdzić wystarczające jest porównanie pytań zawartych w ww. wezwaniu i odpowiedzi zawartych w piśmie strony. Z kolei na skierowane przez organ I instancji do strony zapytanie dot. różnicy między ilością deklarowanych do płatności kwiatów a ilością kwiatów oddanych jako bioodpady z dnia 26-02-2021 r. strona nie zareagowała w ogóle. W reakcji na informację z organu I instancji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (z dnia 30-03-2021 r.) strona pismem z dnia 19-04-2021 r. poinformowała, że część kwiatów przekazała do gospodarstwa Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (załączając 4 fotografie z niewielką ilością chryzantem w doniczkach). W reakcji na wezwanie organu I instancji z dnia 29-04-2021 r. (o uściślenie informacji z pisma z 26-04-2021 r.), pismem z dnia 12-05-2021 r. strona wskazała, że na ww. fotografiach znajdują się chryzantemy nieprzekazane do KOWR (z uwagi na brak pełnego stanu dojrzałości) oraz, że nie pamięta dokładnie miejsc i kierunków wykonania zdjęć załączonych do pisma z 19-04-2021 r. Skoro na tych zdjęciach strona ujęła niedojrzałe chryzantemy, to pojawiają się wątpliwości także co do tego, ile z chryzantem deklarowanych we wniosku strony faktycznie spełniało wymóg znajdowania się w fazie pełnej dojrzałości, co uprawniałoby do płatności za te kwiaty. W ramach postępowania odwoławczego dot. płatności pismem z 14-07-2021 r. Dyr. tut. OR ARiMR zwrócił się do strony ze szczegółowymi pytaniami dot. deklaracji i prowadzenia uprawy chryzantem. Strona ponownie nie udzieliła wyczerpującej odpowiedzi na ww. pytania poważnie utrudniając dokonanie tych ustaleń.

W przedmiotowej sprawie nie zaistniało również przedawnienie ustalania płatności wymagających zwrotu. Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji (nakaz odpowiedniego stosowania do ustalania kwot do zwrotu części przepisów Ordynacji podatkowej) odnośnie przedawnienia ustalania kwot do zwrotu znajduje art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem: "zobowiązanie podatkowe [...], nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy ". Przez zobowiązanie podatkowe należy tu rozumieć ustalenie kwoty do zwrotu do ARiMR Ww. termin znajduje zastosowanie jeżeli byłby korzystniejszy dla strony (dłuższy) od terminów wynikających z art. Zaznaczyć należy ponadto, ze zgodnie z art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej "bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sgd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stalą się ostateczna lub orzeczenie sądu-; uprawomocniło się, nie dłużej jednak niz przez 2 lata ". W przedmiotowej sprawy zarówno obowiązek zwrotu płatności nienależnej (zobowiązanie podatkowe) jak i decyzja ustalająca taki zwrot (ustalająca wys. zobowiązania podatkowego) zaistniały na przestrzeni kilku miesięcy na przełomie 2020 i 2021 r. Za datę powstania obowiązku zwrotu przyjęto ostatecznie datę doręczenia decyzji odmawiającej przyznania płatności chryzantemowej, tj. 25-06-2021 r. Z kolei decyzję ustalającą zwrot kwoty nienależnie pobranej w I instancji doręczono stronie w dniu 30-12-2021 r. Ponieważ między tymi wydarzeniami nie upłynęły 3 lata przedawnienie możliwości ustalenia kwoty do zwrotu w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano również, że nienależna lub nadmiernie pobrana płatność powinna zostać zwrócona wraz z odsetkami. Szczegóły dot. zwracania odsetek o płatności wymagających zwrotu do ARiMR reguluje art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, zgodnie z którym odpowiednie zastosowanie znajdują tu przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z pozn. zm.). Kwota do zwrotu do ARiMR jest w związku z powyższym traktowana jako wymagająca zwrotu zaległość podatkowa (kwota niezapłacona w terminie) z art 51 § 1 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją opóźnionego zwrotu zaległości podatkowej (a tym samym kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności) jest naliczanie odsetek od ww. zaległości, których wysokość ma obowiązek naliczyć zobowiązany do zwrotu - por art 53 § 1 i t Ordynacji podatkowej.

Na decyzje Dyrektora Małopolskiego Oddziału regionalnego R. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakwie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 8, 9, 10, 11 oraz 77 § 1, art. 80 kpa;

- art. 107 §3 i 140 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji przez organ II instancji do konkretnych zarzutów odwołania oraz pismach kierowanych do organu podczas rozpatrywania sprawy.

W Uzasadnieniu skargi podniósł , że posiadał stosowną ilość chryzantem , dowodem czego było ich oddanie do odpowiedniej instytucji. Spełnił tym samym podstawowy warunek otrzymania stosownych płatności. Ponadto przyznając , że nie było go w trakcie kontroli, podniósł , że odzwaniał do Kontrolera na jego numer komórkowy . Podniósł również , że kontrolerzy nie zwrócili się do jego brata o udostępnienie miejsca przechowywania chryzantem . Wg jego oceny Kontrolerzy wykazali się bardzo niestarannym podejściem do wykonania swoich obowiązków.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., zwana dalej ustawą o COVID-19). Zgodnie z przywołanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Krakowie, wyznaczono posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Przeprowadzenie rozprawy w obecnej sytuacji epidemiologicznej stanowiłoby bowiem nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie brak było możliwości przeprowadzenia jej na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: P.p.s.a.) - poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wykazała, że akty te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa.

Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów Skarżącego, podnieść należy, że nie zasługują one na uwzględnienie albowiem dotyczą kwestii, które zostały rozstrzygnięte w innym postępowaniu . Przypomnieć bowiem należy , że Skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie wniosek strony o przyznanie pomocy dla posiadaczy chryzantem mającej charakter pomocy publicznej w rolnictwie (ozn. dalej płatność chryzantemowa). Zgodnie z ww. wnioskiem ilość chryzantem doniczkowych deklarowanych do pomocy wynosiła 2570 sztuk i miały być one przechowywane pod adresem K. [...] (miejsce zamieszkania wnioskodawcy).

Natomiast w dniu 18-12-2020 r. (jeszcze przed wydaniem decyzji) na rachunek strony zostały przelane środki dot. ww. pomocy finansowej w wys. 19.580,00 zł. Organ przyznaje że środki te zostały wypłacone zbyt wcześnie w wyniku oczywistej omyłki, jeszcze przed skontrolowaniem Skarżącego i wydaniem decyzji w przedmiocie określenia wysokości przyznanej pomocy a przede wszystkim jej zasadności.

Dopiero w wyniku kontroli posiadania zadeklarowanej ilości chryzantem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr 0104-00000043466/21 z dnia 17-06-2021 r. , odmówił stronie żądanych płatności z uwagi na brak stwierdzenia posiadania przez stronę chryzantem uprawnionych do tego wsparcia w miejscu wskazanym we wniosku o to wsparcie i brak zawiadomienia ARiMR o ew. zmianach w tej mierze. Decyzja ta została utrzymana przez Dyrektora OR ARiMR decyzją nr 462/OR06/21 z dnia 08-10-2021 r.. Na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 24 marca 2022 r. sygn. akt I SA/kr 1718/21 skargę oddalił .

Decyzja będące przedmiotem niniejszego postępowania jest prostą konsekwencją wydania decyzji odmawiającej stronie żądanych płatności.

Stwierdzić natomiast należy, że kwestia prawidłowości wypłaty kwoty 19.580,00 zł. została przesądzona ostateczną decyzją Dyrektora OR ARiMR, której prawidłowość potwierdził tut. Sąd. Zgodzić się natomiast należy z organem , że przedmiotem niniejszego postępowania zasadniczo nie jest sprawdzanie uprawnień strony do danych płatności, czy też dochowanie przez stronę określonych wymogów związanych z tymi płatnościami. Kwestie były bowiem ustalane w postępowaniach bezpośrednio dot. danych płatności. Natomiast Skarżący ponownie powiela zarzuty merytoryczne, które były rozpatrywane w sprawie rozstrzygniętej ostatecznie decyzją nr 462/OR06/2.

Jeszcze raz podkreślić należy, że dla niniejszej sprawy kluczowe jest to, że wyrokiem z 24 marca 2022 r. sygn. akt I SA/kr 1718/21 tut. Sąd oddalił skargę strony w sprawie dotyczącej odmowy przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika 1 do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19.

W motywach ww. wyroku Sąd odniósł się do podstaw odmowy przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem, jak również wyjaśnił dlaczego zarzuty naruszenia stosownych przepisów postepowania administracyjnego są bezzasadne.

Sąd zwrócił uwagę , że postępowanie przed organami ARiMR regulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR. Stosownie do tej regulacji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych

w drodze decyzji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego,

z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a.. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady, stronie. W ocenie Sądu, nie doszło zatem do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, a to z tej przyczyny, że stosowanie tych przepisów zostało wprost wyłączone na podstawie przepisu art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.

Wbrew zarzutom skarżącego organy właściwie ustaliły stan faktyczny oraz wskazały mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w uzasadnieniach decyzji, organy wyczerpująco wyjaśniły podjęte rozstrzygnięcie, opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym, odwołując się do wniosku o udzielenie pomocy finansowej oraz ustaleń poczynionych w trakcie próby kontroli u wnioskodawcy. Organy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a., przedstawiły w decyzji uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy.

Sąd uznał, że organy I i II instancji zasadnie uznały w okolicznościach badanej sprawy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełniała przesłanki do pomocy określone w § 13za rozporządzenia. Przepisy prawa odnoszące się do tego rodzaju pomocy zawarte w §13za, są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i z ich treści nie wynika, by wnioskodawca, ubiegający się o pomoc publiczną mógł ją otrzymać z pominięciem warunków wynikających z tej regulacji prawnej. Zgodnie bowiem z przepisami dotyczącymi ww. płatności wnioskodawca: musiał posiadać chryzantemy przeznaczone do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, chryzantemy miały być w pełni dojrzałe (min. 50 doniczkowych lub 200 ciętych), nie mógł sprzedać ww. kwiatów w związku z zamknięciem cmentarzy w 2020 r. (z uwagi na zagrożenie epidemią COVID-19, § 13za ust. 1 rozporządzenia), był zagrożony utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19, musiał złożyć kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek dot. ww. płatności (§ 13za ust. 2 rozporządzenia), w którym miał podać m.in. miejsce przechowywania ww. kwiatów (§ 13za ust. 3 pkt 5 rozporządzenia). Nadto niesprzedane chryzantemy objęte wnioskiem o pomoc mogły być przekazane do utylizacji po 16 listopada 2020 r., jeżeli wcześniej kierownik właściwego biura powiatowego ARiMR nie wskazał właściwego miejsca ich odbioru (organizacji pozarządowej - §. 13za ust. 10 ww. rozporządzenia).

Skarżący we wniosku o pomoc z dnia 13 listopada 2020 r. określił liczbę posiadanych (niesprzedanych) chryzantem doniczkowych w pełnym stanie dojrzałości na 2570 sztuk, a miejsce ich przechowywania pod adresem -K. [...]. Jednakże skarżący nie umożliwił przeprowadzenie inspekcji terenowej w dniu 14 listopada 2020 r. , pod ww. adresem. Organ administracji nie był w stanie stwierdzić przechowywania chryzantem doniczkowych w pełnym stanie dojrzałości na 2570 sztuk, jak i potwierdzenia odbioru kwiatów przez organizacje pozarządowe albo jako bioodpady.

Wobec braku współdziałania skarżącego, do którego należało wykazanie istotnych elementów stanu faktycznego, organ nie mógł ustalić ile chryzantem na wskazanej posesji należało do skarżącego. Podkreślić ponadto należy , że kontakt ze skarżącym był podjętą przez pracowników ARiMR jako ponadstandardowa próba nawiązania kontaktu ze stroną i zapewnienia stronie i samej ARiMR możliwości zweryfikowania posiadania przez wnioskodawcę kwiatów zadeklarowanych do wsparcia. Okoliczności sprawy wskazują na to, że skarżący nie odebrał telefonu od kontrolujących, ale odebrał telefon swojego brata, który wykonano na prośbę kontrolerów, i poinformował jedynie , że nie będzie mógł się stawić w miejscu kontroli.

Zasadnie również organ odmówił ponownych oględzin wobec faktu, że ilość chryzantem należało ustalić na dzień złożenia wniosku. Nadto inne wskazywane dowody nie mogły przyczynić się do innego załatwienia sprawy, niż odmownego wobec braku spełniania warunku przyznania pomocy.

Skoro zatem skarżącemu wypłacono kwotę 19.800 zł, wbrew późniejszym ustaleniom i wbrew późniejszej decyzji odmawiającej przyznania takiej pomocy, zasadnym było zatem wydanie decyzji o zwrocie ww środków. Środki te wypłacono bowiem beż żadnego umocowania prawnego.

Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie żadnych naruszeń zarówno przepisów prawa materialnego, jak procesowego.

Sąd nie dopatrzył się również wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znalazł też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić