Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 809/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi W. i F. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po ponownym przeprowadzeniu postępowania wszczętego na skutek zawiadomienia użytkownika działki nr 88, nakazał W. i F. L. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) rozbiórkę dobudowanej części usytuowanego w [...] na działce nr 82 w obrębie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" budynku letniskowego poprzez demontaż elementów konstrukcyjnych ścian, stropu oraz dachu w taki sposób, by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przedłożoną inwentaryzacją, przy czym w ramach wydanego nakazu należy: rozebrać piętro budynku oraz schody wewnętrzne, na parterze ścianę zewnętrzną od strony działki nr 88 (południowej) o długości 4,30 m prostopadłej od frontu budynku wraz z dwoma otworami okiennymi oraz ścianę równoległą do frontowej o długości 2,10 m stanowiącą zewnętrzną ścianę łazienki (od strony tarasu –wschodniej) i fragment ściany zewnętrznej (tylniej budynku – zachodniej) o długości 2,10 m, a nadto zamurować rozebrany fragment ściany między pokojem dziennym a aneksem kuchennym i przejściem do łazienki, który stanowić będzie ścianę południową.

Poza tym w sentencji decyzji zamieszczono nakaz uporządkowania terenu po rozbiórce.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że rozbudowy domku letniskowego dokonano bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę i nie posiadając zgody władającego terenem Zarządu Polskiego Związku Działkowców - Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" z siedzibą w [...] oraz na podstawie niekompletnej dokumentacji (w tym bez projektu zagospodarowania terenu). Rozbudowa zaś polegała na zabudowaniu części tarasu (2, 10 m x 4.30 m) w stronę południową, tj. działki nr 88 oraz nadbudowie piętra budynku, przez co zwiększono wysokość obiektu z 4,5 m do 5,55 m. W konsekwencji zmieniła się odległość ściany zewnętrznej południowej budynku od granicy sąsiedniej działki nr 88, w której to ścianie znajdują się dwa otwory okienne i wynosi poniżej 3 m, co jest niezgodne z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Stosownie natomiast do cyt. rozporządzenia takie części obiektu jak balkony, tarasy, schody zewnętrzne mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 3 m czy 4 m od granicy działki sąsiedniej, lecz nie więcej niż o 1,3 m. Jakkolwiek więc inwestorzy nie przekroczyli obrysu dotychczasowej zabudowy, to jednak zabudowanie części tarasu doprowadziło do naruszenia wymaganej odległości od granicy z działką nr 88.

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika również, że naruszenie przepisów wymienionego wyżej rozporządzenia oraz nieprzedłożenie zaświadczenia o zgodności realizowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego umożliwienia legalizację dokonanej samowoli w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Odwołując się od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] W. i F. L. zakwestionowali jego stanowisko, iż w wyniku rozbudowy budynku letniskowego zmniejszyła się odległość tego obiektu od granicy działki nr 88 oraz, że rozbudowy i modernizacji dokonali bez zgody Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]". Ponadto podnieśli, że nie wiedzieli o nieprawidłowościach w dokumentacji projektowej, zaś nadbudowa o 55 cm ponad regulaminową normę spowodowana została niedbalstwem wykonawcy. Powołali się także na opłacanie podatku od nieruchomości i nie wstrzymanie się przez organ I instancji z wydaniem decyzji w celu umożliwienia im przedłożenia dalszych brakujących dokumentów, mimo złożonego w tym zakresie wniosku.

Odwołujący się wskazali dodatkowo na niezgodną, ich zdaniem, z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. lokalizacją budynku na działce nr 88.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy. Organ II instancji podkreślił, że wykonane w domu letniskowym stron prace budowlane nie stanowią remontu, a ich zakres przekroczył dokonane przez nich do Zarządu ROD "[...]" zgłoszenie. Nadto nie mając zgody wieczystego użytkownika terenu – Zarządu PZD na wykonanie robót, nie zastosowali się do jego wezwania dot. usunięcia stwierdzonych naruszeń.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż fakt ponadnormatywnej rozbudowy obiektu (zmiana powierzchni użytkowej, kubatury, wysokości i naruszenie warunków technicznych) oraz brak zgody właściciela terenu przesądziły o braku możliwości legalizacji samowoli.

Ustosunkowując się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów organ nadto wyjaśnił, że płacenie należności podatkowych za dom letniskowy nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, podobnie jak i ewentualne naruszenie przepisów techniczno –budowlanych przez sąsiada, które może stanowić podstawę do wszczęcia przez PINB odrębnego postępowania administracyjnego.

W. i F. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Wyżej wymienieni zarzucili, że nakazując rozbiórkę nie wzięto pod uwagę okoliczności, iż rozbiórka domu letniskowego nie spowodowała zmiany lokalizacji i powierzchni zabudowy oraz, iż jako inwestorzy wywiązali się z obowiązków wynikających z Regulaminu Polskiego Związku Działkowców, a nadto nie uwzględniono faktu przesunięcia ogrodzenia o 50 cm na ich niekorzyść na odcinku 20 m na granicy między działkami nr 88 i 82. Według skarżących organ nadzoru budowlanego winien zastosować przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo budowlane dopuszczające usytuowanie ściany budynku w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy działki, jeśli budynek na działce sąsiedniej jest oddalony nie więcej niż 3 m od tej granicy i posiada otwory okienne.

Poza tym wskazali, że dokumentację przygotowała i sprawowała nadzór nad robotami osoba posiadająca wymagane uprawnienia budowlane, zatrudniona w Okręgowym Zarządzie Polskiego Związku Działkowców w [...]. Skarżący podkreślili również, iż rozebranie części obiektu pozbawi ich rodzinę możliwości użytkowania go w godziwych warunkach (likwidacji ulegną toaleta i łazienka).

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu.

W myśl art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane, pod którym to pojęciem, stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy, należy rozumieć, obok przebudowy, montażu, remontu i rozbiórki obiektu budowlanego, przede wszystkim budowę takiego obiektu, mogą być rozpoczęte co do zasady jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy, polega na realizacji od podstaw nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowie, rozbudowie i nadbudowie.

Rozbudowa, jak przyjęto w doktrynie i orzecznictwie, jest zmianą – powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie powierzchni zabudowy). W orzecznictwie podkreśla się również, że z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. Stanisława Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r. tom III, str. 981) rozbudowa to powiększenie, rozszerzenie budowli, dobudowanie nowych elementów. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego.

Jakkolwiek nadbudowa jest odrębnie wymieniona w art. 3 pkt 6, to w istocie, stanowi rodzaj rozbudowy polegającej na powiększeniu obiektu poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem dotychczasowej powierzchni zabudowy.

Wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wyszczególnione zostały w art. 29 ustawy Prawo budowlane – w art. 2 rodzaje robót nie podlegających temu obowiązkowi, a wśród nich remont istniejących obiektów budowlanych (pkt 1), zaś w art. 1 budowa określonych rodzajów obiektów, w tym altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m ² w miastach i do 35 m ² poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich (pkt 4).

Jakkolwiek pismem z dnia [...] r. skarżący powiadomił Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" o przystąpieniu do prac remontowo-modernizacyjnych domku znajdującego się na działce nr 82, to zakresu przeprowadzonych robót nie można zaliczyć do tego rodzaju prac. Poza tym rozpoczęcie remontu wymagałoby zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy) Definicję remontu zawiera art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie stanowiących bieżącej konserwacji. Inaczej mówiąc remont polega na wykonaniu robót niezbędnych do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym, by nie uległ on pogorszeniu z powodu eksploatacji. Z modernizacją zaś mamy do czynienia, gdy odtworzenie stanu pierwotnego (remont) połączone jest z unowocześnieniem obiektu. Za remont i modernizację nie mogą być więc uznane roboty, w wyniku których powstają nowe elementy.

Efektem przeprowadzonych przez skarżących robót niewątpliwie nie było odtworzenie stanu pierwotnego i li tylko modernizacja usytuowanego na działce nr 82 domku.

Zdaniem Sądu organy I i II instancji trafnie przyjęły, iż w przypadku niniejszej sprawy doszło do rozbudowy obiektu poprzez nadbudowę piętra i zabudowanie części tarasu w celu uzyskania dodatkowych pomieszczeń użytkowych. W następstwie tego znacznie zwiększyła się kubatura tegoż obiektu.

Wskazane wyżej unormowanie art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy oznacza wyłączenie spod ingerencji organów budowlanych wszelkich robót kwalifikowanych jako budowa określonego w nim obiektu budowlanego (altany, obiektu gospodarczego), o ile obiekt odpowiada podanym w nim warunkom – wznoszony jest na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, a jego wysokość przy dachu stromym nie przekracza 5 metrów, zaś powierzchnia w przypadku położenia poza miastem wynosi do 35 m², a w mieście do - 25 m². Dopiero przekroczenie powyższych parametrów stwarza konieczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Stąd też dokonana rozbudowa domku skarżących usytuowanego w obrębie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" winna być poddana w pierwszym rzędzie ocenie w aspekcie powyższego przepisu.

W prawie budowlanym brak jest definicji określenia "altana". Zgodnie z wykładnią językową (przy uwzględnieniu dyrektywy języka potocznego) oznacza ono budowlę lub budynek w ogrodzie, zazwyczaj lekkiej konstrukcji służące do wypoczynku i ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, podczas bytności w tymże ogrodzie (vide m.in. "Mały słownik języka polskiego" pod red. Stanisława Skorupki – PWN 1969 r.). Rozbudowa domku skarżących spowodowała (znajdują się w nim obecnie wszelkie pomieszczenia użytkowe niezbędne do całodobowego pobytu całej rodziny), że stał się on w pełnym tego słowa znaczeniu domkiem letniskowym – przeznaczonym do rekreacji i wypoczynku.

Nie kwestionując - ze względu na zacierające się aktualnie powszechnie granice między obydwoma wymienionymi rodzajami obiektów – charakterem budynku na działce skarżących w świetle wymogu z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy (od początku konstrukcyjnie nie była to w istocie altana) niezbędne jest jednak stwierdzenie, czy parametry tego obiektu mieściły się, czy też nie w zakreślonych we wskazanym przepisie.

Jak wynika z inwentaryzacji parterowego, pokrytego płaskim dachem budynku istniejącego na działce nr 82 przed jego rozbudową, sporządzonej w czerwcu 2006 r. przez autora projektu rozbudowy (K. 167 i 165 akt) powierzchnia jego zabudowy bez tarasu wynosiła 36, 96 m ² a wysokość 4,10 m. W projekcie rozbudowy wysokość obiektu do kalenicy określono na 5, 20 m, a powierzchnię zabudowy na 50, 69 m ², nie ujmując w niej tarasu o pow. 10, 62 m ² (k. 161 i 157).

Podczas oględzin obiektu po zakończeniu prac budowlanych, to jest w dniu 16 lipca 2007 r. inspektor nadzoru budowlanego w sporządzonym odręcznym szkicu sytuacyjnym (K 4) określił jego wysokość do kalenicy (górnej krawędzi połaci dachowej) na 6, 07 m, ścian bocznych na 5, 37 m oraz powierzchnię zabudowy bez tarasu na 50, 62 m ².

W związku powyższym zarówno wysokość domku, jak i powierzchnia zabudowy w następstwie wykonanych w 2006 r. robót odbiegały od przewidzianych w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, co wyłączało możliwość jego zastosowania i obligowało inwestora do uzyskania przed przystąpieniem do prac budowlanych decyzji o pozwoleniu na budowę.

Tak więc stanowisko organów I i II instancji co do popełnionej przez skarżących samowoli budowlanej, mimo braku dostatecznego prawnego umotywowania go w uzasadnieniach decyzji, uznać należy za prawidłowe.

Nadmienić w tym miejscu należy, że jakikolwiek przepisy poprzednio obwiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229) i rozporządzenia wykonawczego z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48) pod rządem, których powstał pierwotny obiekt, także nie wymagały posiadania pozwolenia na budowę altany w ramach pracowniczego (ówcześnie) ogrodu działkowego, to jednak nie uzależniały tego od spełnienia dodatkowych warunków w zakresie jej rozmiarów. Okoliczność ta ma istotne znaczenie wobec ustalenia, że powierzchnia zabudowy domku już pierwotnie przekraczała 35 m ², przy czym do powierzchni należało dodatkowo zaliczyć pominiętą powierzchnię tarasu.

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jakkolwiek skarżący spełnili warunek przewidziany w cyt. przepisie, to nakaz rozbiórki będący najdalej idącą w ramach regulacji Prawa budowlanego sankcją prawną, jak wynika z art. 48 ust. 2 i dalszych ustawy może być orzeczony tylko wówczas, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, czyli inaczej mówiąc nie ma prawnych możliwości legalizacji samowolnie wykonywanej budowy.

W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego określono, że czynności zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia mogą być podjęte, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obwiązującego tego rodzaju planu, a nadto nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Jak wynika z akt sprawy dla terenu, na którym usytuowany jest ROD "[...]" nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego skarżący nie mogli przedłożyć organowi nadzoru budowlanego żądanego od nich zaświadczenia Prezydenta Miasta [...], o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie dysponowali także decyzją o warunkach zabudowy. W związku z tym organ nadzoru budowlanego nie mógł dokonać oceny zgodności rozbudowy domku ani z planem zagospodarowania, ani też z wymienioną decyzją.

Niemniej mając na uwadze, że ustawodawca nakazując w art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego dokonanie oceny zrealizowanej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym użył zwrotu, "w szczególności", co zdaniem Sądu-oznacza dopuszczalność dokonania takiej oceny również wprost o normy prawne regulujące kwestie ładu i zagospodarowania przestrzennego, nie można pominąć tu treści art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz unormowań ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419 ze zm.) w powiązaniu z regulaminem Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" określającym zasady użytkowania działek i możliwości wznoszenia na nich obiektów budowlanych. Zważyć przy tym należy, że w myśl art. 5 wymienionej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. rodzinne ogrody działkowe stanowiąc tereny zielone podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także w przepisach dotyczących ochrony przyrody i ochrony środowiska.

Ocena rozbudowy domku skarżących nie została jednak na gruncie wskazanych wyżej aktów przez organ nadzoru budowlanego dokonana. W postępowaniu administracyjnym nie wykorzystano w ogóle regulaminu ROD "[...]", na który powołał się zarząd ogrodu kwestionując ponadnormatywną rozbudowę domku skarżących dokonywaną zresztą bez jego zgody.

Wskazując na powyższe uchybienie Sąd podziela stanowisko wyrażone na gruncie art. 48 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (vide m.in. wyrok II SA/GL 303/07 z dnia 10 października 2007 r. Lex 347897), w których to wyrokach poddano ocenie znaczenie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Bezsprzecznie zaś nie został spełniony drugi warunek legalizacji – dotyczący zgodności rozbudowy obiektu z przepisami techniczno – budowlanymi. Jakkolwiek bowiem linia zabudowy od strony południowej w następstwie przeprowadzonych prac nie ulegała zmianie, to usytuowaną tamże od początku część tarasu mogła dzielić od granicy działki sąsiedniej odległość mniejsza niż 3 – 4 m, skoro realizacja pierwotnego obiektu na działce nie wymagała w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym nie obwiązywały kryteria odległościowe, podczas gdy przekształcenie tejże części tarasu w dodatkowe pomieszczenie poprzez wybudowanie ściany z otworami okiennymi spowodowało, że naruszony został wynikający z § 12 ust. 1 pkt 1 obowiązującego w chwili rozbudowy i nadal rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zakaz sytuowania ściany budynku z otworami okiennymi od granicy działki w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy. Wymieniony zakaz ma charakter bezwzględny, w związku z czym organ nie ma możliwości uznaniowego od niego odstąpienia. Przepisy zaś ust. 3 i ust. 4 § 12 cyt. rozporządzenia nie mogą mieć w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na niezaistnienie wymienionych w nich przesłanek.

Ze względu na powyższe organ nadzoru budowlanego trafnie stwierdził brak podstaw do zalegalizowania dokonanej przez skarżących samowoli, bowiem przeprowadzenie odpowiedniej procedury w tym zakresie jest możliwe tylko w razie łącznego spełnienia określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego warunków.

Niezależnie od tego należy podzielić stanowisko organu, że legalizację uniemożliwiałoby także nieposiadanie przez skarżących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem jako jedynie użytkownicy działki nr 82 nie uzyskali zgody wieczystego użytkownika terenu na tego rodzaju rozbudowę domku, jaka została dokonana (Zarząd ROD "[...]" i Zarząd Okręgowy PZD w [...] zajęły wręcz negatywne stanowisko wobec omawianych robót).

Nieprzedłożenie z powyższego powodu, wbrew postanowieniu organu I instancji z dnia [...] r. w zakreślonym nim terminie dokumentu zawierającego stosowną zgodę zarządu ROD "[...]" jak wynika z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, stanowiłoby przeszkodę w legalizacji samowolnej rozbudowy domku.

Jakkolwiek orzeczenie o rozbiórce rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia części obiektu uzasadnione było stwierdzeniem braku przesłanek do zalegalizowania dokonanej samowoli, skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które w świetle treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270), Sąd władny jest wziąć pod uwagę z urzędu.

Ze względu na treść art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) określonym w nim rygorom podlega zarówno cały obiekt budowlany, jak i tak - jak w niniejszym przypadku - część takiego obiektu wykonana bez wymaganego pozwolenia.

Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie sądów administracyjnych zasadą, nakazać rozbiórkę można tylko w takim zakresie, jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez pozwolenia na budowę.

Poza tym w judykaturze i doktrynie prezentowane jest stanowisko, które skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, że orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego należy brać pod uwagę wykonalność decyzji z punktu wiedzenia warunków technicznych, to jest możliwości dokonania rozbiórki bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. Słowem nakaz rozbiórki może być wydany tylko wówczas, gdy objęta nim część jest na tyle niezależna, że da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty obiektu, nie stwarzając konieczności doprowadzenia obiektu przez inwestora do stanu poprzedniego (vide m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. II OSK 958/05 – Lex 209457, z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. II OSK 788/05 Lex 209457, z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. II OSK 1289/05 – Lex 317391, NSA OZ w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. II SA/Gd 2399/99 - niepublikowany i wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. IV SA 35/03 ).

Należy przy tym pamiętać, że art. 148 Prawa budowlanego nie uprawnia organu nadzoru budowanego do nałożenia wydaną na jego podstawie decyzją na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (np. do odbudowania rozebranej ściany budynku przed dokonaną nielegalnie jego rozbudową, jak to uczyniono w niniejszej sprawie).

Rozbudowę domku na działce nr 82 musiały poprzedzić w szczególności także roboty budowlane, jak rozbiórka płaskiego dachu nad dotychczasowym obiektem, powiększenie części parterowej poprzez dobudowanie ścian i rozbudowanie fragmentu (lub fragmentów) dotychczasowej ściany zewnętrznej (dotychczasowych ścian zewnętrznych) względnie ścian działowych, nadbudowa kondygnacji domu, montaż nowego dachu nad całością powiększonego obiektu.

Przed wydaniem w dniu [...] r. decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie dokonał oceny zakresu robót budowlanych, jakie w następstwie orzeczenia rozbiórki inwestor będzie zmuszony wykonać- pod kątem przytoczonych wyżej reguł, które należy w sprawach dotyczących rozbiórki części obiektu budowlanego stosować, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 §1 kpa w związku z art. 148 § 1 kpa, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Należy przy tym pamiętać, że wydanie decyzji o rozbiórce niewykonalnej w dniu jej wydania, jeśli niewykonalność ma charakter trwały, stanowi przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 5 kpa podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Sąd zwraca dodatkowo uwagę, nawiązując do treści decyzji organu I instancji, iż zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 48 Prawa budowlanego organ władny jest nakazać jedynie rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, natomiast nie posiada kompetencji do nakazywania uporządkowania terenu po wykonanych pracach rozbiórkowych.

Z przedstawionych wyżej względów orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c,a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) o uchyleniu decyzji organu I instancji i utrzymującej jej w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Ustosunkowując się do zarzutów skargi dodatkowo stwierdzić należy, iż z akt sprawy wynika, iż Prezes Zarządu ROD "[...]" na podstawie mapy geodezyjnej i po dokonaniu pomiarów działki nr 88 potwierdził prawidłowość usytuowania ogrodzenia między wymienioną działką a działką użytkowaną przez skarżących, zaś ewentualne sprawy dotyczące lokalizacji ogrodzeń podlegają rozstrzyganiu w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ponadto nie mogą być skuteczne w sprawie o rozbudowę zarzuty właściciela budynku, iż firma wykonująca roboty poprzez niedbalstwo spowodowała odstąpienie od projektu budowlanego, gdyż firma ta działa na rzecz właściciela i w jego imieniu.