Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3055/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 27 i 34, art. 52a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 224
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 739/17 w sprawie ze skargi D. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 739/17, oddalił skargę D. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych.

Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], wydaną w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), art. 52a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r. poz. 224 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 k.p.a., nakładającą na D. G. karę pieniężną w wysokości 20.000 złotych, z tytułu wprowadzenia do obrotu w dniu 6 lipca 2016 r. w pomieszczeniach obiektu w K. przy ul. S. [...] środków zastępczych o nazwach: Talizman Kierowcy Mały, Talizman Kierowcy Średni, Amulet Ochronny Mały.

Sąd I instancji podejmując swoje rozstrzygnięcie wskazał, że podstawę materialnoprawną badanej decyzji stanowił art. 52a ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, zgodnie z którym, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z ustępem 3 wskazanego artykułu, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej. Zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Wprowadzaniem do obrotu jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych (art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).

Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazano, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. dopalacz). W konsekwencji prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego. W rezultacie karze pieniężnej podlega każda osoba uczestnicząca w procederze wprowadzania środków zastępczych do obrotu, gdyż wymierza się ją każdemu podmiotowi udostępniającemu te środku osobom trzecim. Z punktu widzenia ustawy obojętne jest zatem zarówno to, czy dane udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy, a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ją stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Tym samym odpowiedzialności podlega zarówno prowadzący sklep, jak i zatrudniony w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej.

Sąd I instancji wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżący nieprzerwanie od dnia 2 czerwca 2015 r., w obiekcie mieszczącym się w K. przy ul. S. [...], dokonywał sprzedaży środków, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż są środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. Co istotne, skarżący za każdym razem podawał kontrolującym inne dane rzekomego pracodawcy oraz pomimo wezwań nie przedkładał we wskazanych terminach umów potwierdzających jego wyjaśnienia co do jego zatrudnienia. W ocenie Sądu, nie można zatem odmówić racji organom, które wskazują, że działania skarżącego mają: "(...) kłamliwy, pokrętny charakter, mający zdezorientować i utrudnić ustalenie prawdy obiektywnej kontrolującym" (cyt. za decyzją organu I instancji). Istotnie, zachowania skarżącego wskazują, że w sposób świadomy i przemyślany chronił podmiot wprowadzający nielegalne produkty do obrotu. W szczególności, podczas kontroli w dniu 1 lipca 2016 r. skarżący oświadczył, że jest pracownikiem zatrudnionym w ramach umowy o pracę na cały etat od dnia 1 lutego 2016 r. w firmie M. [...] sp. z o.o. w P.; w sklepie w K. przy ul. Ł. [...] wykonuje czynności we wtorki, czwartki i soboty w godz. od 7.00 do 11.00 oraz jest zatrudniony na umowę o dzieło od dnia 1 lipca 2016 r. w firmie E. [...] sp. z o.o. z siedzibą przy ul. K. [...] w P. gdzie wykonuje czynności w sklepie w K. ul. S. [...] w poniedziałki, środy i piątki od 12.00 do 16.00. Już podczas kontroli w dniu 6 lipca 2016 r. skarżący oświadczył, iż od dnia 6 lipca 2016 r. jest pracownikiem firmy E. sp. z o.o. Mając na względzie sposób zorganizowania sprzedaży, Sąd przyznał rację organom, że doświadczenie życiowe i logika nakazują domniemywać, iż skarżący faktycznie zajmował się sprzedażą produktów, co do których zachodziło podejrzenie, iż stanowią środki zastępcze. Wobec tego skarżący powinien był zostać uznany za stronę postępowania w niniejszej sprawie.

Dokonując oceny prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne wskazanych wyżej przepisów prawa, Sąd I instancji podniósł, że okolicznością bezsporną – niekwestionowana przez skarżącego – pozostaje fakt, że w dniu 6 lipca 2016 r. pracownicy upoważnieni przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przeprowadzili kontrolę w pomieszczeniach obiektu przy ul. S. [...] w K. W trakcie kontroli kontrolujący ujawnili i zatrzymali następujące produkty: TALIZMAN KIEROWCY MAŁY - 28 szt., TALIZMAN KIEROWCY ŚREDNI - 10 szt., AMULET POGROMCA DUCHÓW MAŁY - 16 szt., TALIZMAN FORTUNY MAŁY - 9 szt., TALIZMAN POGROMCA WAMPIRÓW MAŁY - 17 szt., AMULET OCHRONY MAŁY - 23 szt. Cała partia produktów wymienionych powyżej została zatrzymana. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w celu sprawdzenia, czy zatrzymane produkty są środkami zastępczymi lub innymi produktami zagrażającymi życiu lub zdrowiu ludzi, zlecił pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. zbadanie ich przez Narodowy Instytut Leków [...], [...], który posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji [...]. Przeprowadzone badania składu jakościowego (identyfikacja substancji aktywnych) 6 próbek produktów (zob. protokół badań: [...] z dnia 17 października 2016 r. wydany przez Narodowe Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Zakład Leków Sfałszowanych i Używek Narodowego Instytutu Leków, wykazały, że: 1) w próbce o kodzie [...] - Talizman kierowcy mały - stwierdzono obecność śladowych ilości a-PEP (w obu opakowaniach); 2) w próbce o kodzie [...] - Talizman kierowcy średni - stwierdzono obecność śladowych ilości chlorometkatynonu (w obu opakowaniach); 3) w próbce o kodzie [...] - Amulet pogromca duchów mały - nie stwierdzono obecności substancji zgodnie z celem badania. Stwierdzono obecność kofeiny (w obu opakowaniach); 4) w próbce o kodzie [...] - Talizman fortuny mały - nie stwierdzono obecności substancji zgodnie z celem badania. Stwierdzono obecność kofeiny (w obu opakowaniach); stwierdzono obecność kofeiny bezwodnej; wykluczono obecność kofeiny uwodnionej. Zawartość procentowa kofeiny - 99,9%; 5) w próbce o kodzie [...] - Talizman pogromca wampirów mały - nie stwierdzono obecności substancji zgodnie z celem badania. Stwierdzono obecność kofeiny (w obu opakowaniach); 6) w próbce o kodzie [...] - Amulet ochrony mały - stwierdzono obecność śladowych ilości a-PEP (w jednym opakowaniu); w drugim opakowaniu nie stwierdzono obecności substancji zgodnie z celem badania. Oznacza to, że Narodowy Instytut Leków [...] ustalił, iż w badanych produktach 1, 2 i 6 zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tj.: chlorometkatynon i a-PEP. W swojej opinii Instytut wyjaśnił, że: 1) w badanych produktach nie zidentyfikowano substancji psychotropowych ani środków odurzających w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomani; 2) w badanych produktach 1, 2 i 6 zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii: chlorometkatynon i a-PEP; 3) substancja chlorometkatynon (CMC) spełnia kryteria ustalone w definicji nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt 1 i 1a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. 2-CMC, 3-CMC i 4-CMC występują w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1393). Ze względu na śladową zawartość w produkcie nie można określić położenia podstawnika chlorowego; 4) substancja a-PEP spełnia kryteria ustalone w definicji środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani; 5) w produktach nr 3, 4 i 5 stwierdzono obecność kofeiny, która jest substancją psychoaktywną i surowcem farmaceutycznym wykorzystywanym do sporządzania lub wytwarzania produktów leczniczych, którymi obrót reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r. poz. 2142).

Sąd Wojewódzki zauważył, że skarżący argumentuje, że nie powinien ponieść odpowiedzialności, gdyż środki zastępcze, które zostały wykryte przez Narodowy Instytut Leków [...] nie były wymienione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2017), a więc w akcie obowiązującym w dacie zabezpieczenia próbek. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W ramach prowadzonego postępowania podstawowe znaczenie ma to, czy skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, co stanowi fakt niezaprzeczalny. W świetle art. 44b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. środków zastępczych. Godzi się zauważyć, że cytowana już definicja legalna środka zastępczego, o którym mowa w art. 4 pkt 27 ww. ustawy nie uzależnia zakwalifikowania danego produktu do gamy środków zastępczych od wyraźnego określenia jego nazwy w treści rozporządzenia. W ocenie Sądu, wspomniana definicja ma charakter otwarty i wymaga wyłącznie, by produkt zawierał co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że charakter zamknięty ma wprawdzie przyjęta w art. 4 pkt 11a definicja legalna nowej substancji psychoaktywnej, którą jest substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym, o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, określona w przepisach wydanych na podstawie art. 44b ust. 2, co oznacza, że dla uznania danej substancji za nową substancje psychoaktywną konstytuujące znaczenie ma umieszczenie jej w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw zdrowia, jednakże pojęcie środka zastępczego jest pojęciem o zakresie szerszym niż pojęcie nowej substancji psychoaktywnej i poza nowymi substancjami psychoaktywnymi obejmuje ono jeszcze dodatkowo inne substancje o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, które mogą być użyte zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Inaczej rzecz ujmując wykrycie w składzie danej substancji co najmniej jednej nowej substancji psychoaktywnej uwzględnionej w wykazie ustalonym rozporządzeniem przesądza o zakwalifikowaniu jej jako środka zastępczego, a jednocześnie brak w składzie badanego produktu nowych substancji psychoaktywnych nie przesądza o tym, że produkt ten nie stanowi środka zastępczego, a jedynie skutkuje koniecznością dokonania oceny czy substancje, na dany produkt się składają.

Sąd Wojewódzki uznał, że zatrzymane produkty stanowiły środki zastępcze z art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, lecz nie z tytułu zawierania w składzie nowych substancji psychoaktywnych, lecz z tego tytułu, że zwierały one substancje, które mają podobne działanie na ośrodkowy układ nerwowy i mogą być użyte zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Jedynie pomocnicze znaczenie ma przy tym okoliczność, iż odnośnie jednej z ujawnionych substancji jej sposób działania na ośrodkowy układ nerwowy został następnie urzędowo poświadczony poprzez umieszczenie jej przez właściwego ministra na wykazie nowych substancji psychoaktywnych. Sąd podkreślił, że o zaklasyfikowaniu tych produktów jako środków zastępczych decyduje wykładnia funkcjonalna powołanych przepisów ustawy. Regulacja ustawowa, mająca na celu ochronę najistotniejszych – z punktu widzenia ustawodawcy – dóbr, jakimi są zdrowie i życie ludzkie, wymaga dokonania takiej interpretacji, w której nie będzie możliwie obchodzenie przepisów o zakazie wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych poprzez wprowadzanie do obrotu tak działających na układ nerwowy człowieka substancji o nowym nie znanym dotąd prawodawcy składzie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku przeprowadzenia badania ilościowego zatrzymanych produktów, Sąd wskazał, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem skarżącemu wymierzona został minimalna przewidziana przepisami ustawy kara pieniężna z tytułu wprowadzania do obrotu środków zastępczych, zaś ustawodawca nie przewidział jakiejkolwiek dolnej granicy ilości wprowadzanych do obrotu środków zastępczych, która uzasadniałby wymierzenie kary pieniężnej, względnie odstąpienia od wymierzenia takowej kary.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył D. G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego z urzędu według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.:

a) art. 4 ust. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, iż skarżący wprowadzał do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy;

b) art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji wymierzenie kary administracyjnej za zachowanie skarżącego nie wyczerpujące znamion czynu określonego w jego dyspozycji;

c) art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowiły środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, pomimo iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art 133 § 1, art 134 § 1, art 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób prawidłowy i pełny, co naruszało postanowienia art. 6, 7, 8, 10, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. i w efekcie doprowadziło do oddalenia skargi zamiast uchylenia decyzji organu I i II instancji;

b) art. 134 § 1, art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 107 § 3 k.p.a. i nie uwzględnienie tego naruszenia przy rozpoznawaniu skargi, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nie odniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skarżącego w aspekcie zebranych w sprawie dowodów i udzielonych wyjaśnień i nie dokonanie ich prawidłowej oceny, co miało wpływ na wynik sprawy.

W piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2021 r. skarżący oświadczył, iż podtrzymuje w całości wszystkie zarzuty, twierdzenia i wnioski, podniesione w skardze kasacyjnej. Ponownie wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed NSA, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., skutkujące nieważnością postępowania, kontrola zaskarżonego wyroku mogła być dokonana tylko w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Niezasadne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Ponadto, przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego. W związku z powyższym, art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do zwalczania prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1, art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 107 § 3 k.p.a. i nie uwzględnienie tego naruszenia przy rozpoznawaniu skargi, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w jej uzasadnieniu, w czym upatruje naruszenia wymienionych przepisów, a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. Wymieniony art. 107 § 3 k.p.a. reguluje jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie decyzji organu administracyjnego. W skardze kasacyjnej nie wskazano jakich elementów uzasadnienia decyzji brakuje, których Sąd I instancji nie dostrzegł. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości odniesienia się merytorycznego do podniesionego zarzutu.

Za niezasadny należy uznać ostatni z zarzutów naruszenia przepisów postępowania sprowadzający się do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, przyjętego za podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organy i Sąd prawidłowo przyjęły, że skarżący kasacyjnie powinien być adresatem decyzji oraz że wprowadzał on do obrotu zakwestionowane środki zstępcze. Przez "wprowadzenie do obrotu", o jakim mowa w art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 ze zm. - w skrócie: "u.o.p.n."), należy rozumieć udostępnienie środka zastępczego w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie. W tym kontekście obojętne jest to, jaką rolę pełnił skarżący udostępniając środek zastępczy, czy działał na własny rachunek, czy w ramach łączącego go stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Karze pieniężnej podlega bowiem zarówno prowadzący sklep jak i zatrudniony w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej. W rozpoznawanej sprawie były pełne podstawy do uznania, że skarżący sprzedawał środki zastępcze, mimo że nie ujawniono konkretnej – indywidualnej transakcji sprzedaży. Nie przeczą temu także załączone przez skarżącego umowy o dzieło z dnia 1 lipca 2016 r. i z dnia 6 lipca 2016 r., zgodnie z którymi, skarżący miał wykonywać w dniach 1-2 i 6-8 lipca 2016 r. roboty remontowe lokalu, w którym prowadzona była sprzedaż środków zastępczych. Przede wszystkim, należy zauważyć, że niezależnie od zawarcia dwóch umów o dzieło, skarżący w okresie od 1 lutego 2016 r. był zatrudniony w sklepach K. i w K. przy ul. S. [...] na czas nieokreślony na etacie sprzedawca, kasjer. Umowa ta została rozwiązana dopiero w dniu 10 lipca 2016 r. za porozumieniem stron. Tak więc, umowy o dzieło nie wykluczały możliwości wykonywania czynności sprzedawcy wynikającej z umowy o pracę. Umowy te zawierane w odstępie tygodnia nie precyzowały zakresu prac remontowych i dotyczyły akurat dni, w których dokonywane były kontrole przez pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K. W dniu przeprowadzania kontroli skarżący nie posiadał tych umów i dostarczał je dopiero na żądanie organu prowadzącego postępowanie. Mając powyższe na uwadze organy orzekające w sprawie, stosownie do art. 80 k.p.a., na tle całokształtu materiału dowodowego, stosując zasady logiki i doświadczenia życiowego, prawidłowo uznały, że skarżący był osobą, która wprowadzała do obrotu zakwestionowane środki zstępcze i do niego skierowały decyzję wymierzającą karę.

Nietrafnie również autor skargi kasacyjnej kwestionuje ustalenie, że substancje wykryte w zatrzymanych i poddanych analizie produktach oferowanych do sprzedaży nie stanowią środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.o.p.n. Stosownie do treści tego przepisu środkiem zastępczym jest produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że środkiem zastępczym może być produkt, który nie zawiera nowej substancji psychoaktywnej wymienionej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 44b ust. 2 u.o.p.n. Wystarczy by produkt taki zawierał inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Z protokołu badań przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Leków [...] [...] nr [...], w którym przedstawiono wyniki badań produktów pobranych w dniu 6 lipca 2016 r. podczas kontroli w sklepie, w którym zatrudniony był skarżący kasacyjnie, wynika, że w produktach oznaczonych numerami 1, 2 i 6 zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii tj. chlorometkatynon i α-PEP. Fakt, że chlorometkatynon (CMC), który spełnia kryteria nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt 11a u.o.p.n., został dopiero wymieniony w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r., w sprawie nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 224 ), które nie obowiązywało w dacie przeprowadzenia kontroli, nie oznacza, że zatrzymane i poddane badaniu produkty nie mogły być uznane za środki zastępcze. Jednoznacznie z wymienionego wyżej protokołu badań wynika bowiem, że substancja α-PEP spełnia kryteria ustalone w definicji środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.o.p.n.

Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że zarówno organy orzekające w sprawie jak i Sąd I instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący kasacyjnie wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Tym samym za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 4 pkt 27 i 34 u.o.p.n. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 52a ust. 1 u.o.p.n. Jak wyżej powiedziano z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednoznacznie, że skarżący kasacyjnie wprowadzał (udostępniał) do obrotu środki zastępcze, bowiem stwarzał możliwość ich nabycia odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim. Odnosząc się do wywodów skargi kasacyjnej dotyczących art. 52a ust. 3 u.o.p.n., w zakresie braku ustalenia dokładnej ilości wprowadzanych środków zastępczych, a w konsekwencji ustalenia wysokości kary pieniężnej, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że kwestia ilości wprowadzanego do obrotu środka zastępczego nie miała w sprawie istotnego znaczenia, bowiem zgodnie z art. 52a ust. 1 powoływanej ustawy, karę wymierza się w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł, a w rozpoznawanej sprawie kara została wymierzona w najniższej wysokości.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875).