Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1073/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono zmiany postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 191/14 odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 191/14 odmówił przyznania M. S. (dalej jako skarżący) prawa pomocy w żądanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Od rozstrzygnięcia tego skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 199/14.

W toku postępowania skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 1.359,00 zł, opłatę kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł oraz udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu.

Następnie wraz ze skarga kasacyjna skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym na tę okoliczność wniosku wskazał, podobnie jak za pierwszym razem, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem dzieci synami (21 i 17 lat) oraz córką (11 lat). Skarżący oświadczył, że rodzina nie osiąga żadnych dochodów, a w jej utrzymaniu pomagają krewni. Majątek skarżącego stanowi natomiast mieszkanie o pow. 141,89 m2, garaż, działka rekreacyjna o pow. 600 m2, hala magazynowa o pow. 360 m2 oraz nieruchomości rolne w łącznej wielkości 103,72 ha.

Rozpoznając wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem wykazać istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów, oświadczeń oraz twierdzeń musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Przez wskazany uszczerbek, należy zaś rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).

Przystępując jednak do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wniosek ten prawomocnie oddalił postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 868/14. Zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365).

Powyższe nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, z tym jednak wyjątkiem, iż rozpatrzenie takiego wniosku następuje w trybie art. 165 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należy rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Innymi słowy odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tym samym bez zmiany okoliczności sprawy nie można uchylić ani zmienić prawomocnego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy, należy zaś rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Uwzględniając powyższą argumentację oraz treść kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stanął na stanowisku, że wniosek ten będący w istocie wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia tutejszego Sądu z dnia 8 maja 2014 r. nie zasługuje na uwzględnienie i to co najmniej z dwóch przyczyn.

Po pierwsze podnieść należy, że treść złożonego obecnie wniosku jest tożsama z wnioskiem uprzednio złożonym. Nie uległy bowiem jakiejkolwiek zmianie zarówno źródła utrzymania rodziny skarżącego, jak i jego sytuacja bytowa. Sąd w prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy zawarł zaś szczegółową ocenę sytuacji dochodowej skarżącego i możliwości poniesienia przez niego kosztów niniejszego postępowania sądowego i z uwagi na brak nowych okoliczności ocena ta nie może ulec zmianie.

Po wtóre wymierne jest, że skarżący w dniu 17 września 2014 r. uiścił wpis od skargi w wysokości 1.359,00 zł, zaś w dniu 23 grudnia 2014 r. opłatę kancelaryjna w kwocie 100 zł. Ponadto ustanowił radcę prawnego do występowania przed sądem w jego imieniu, który sporządził skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku.

Powyższe skutkuje uznaniem, że skarżący mimo deklarowanego braku jakichkolwiek środków, jest w stanie znaleźć źródło poniesienia wydatków związanych z postępowaniem przed sądem w tym kosztów wpisu od skargi i ustanowienia pełnomocnika z wyboru, które to koszty zdecydowanie przewyższają wymagany obecnie wpis od skargi kasacyjnej.

W konsekwencji brak jest zdaniem referendarza sądowego podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie (w związku z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.