Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 158/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 89 ust. 1 pkt 3, ust. 4 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 30 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 158/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900) - dalej: o.p.; art. 2 ust. 3, ust. 6, at. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 3, ust. 4 pkt 3, art. 90 ust. 1 pkt 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn.: DZ.U. z 2018 r. poz. 165)- dalej: u.g.h.; Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] , nr [...] o wymierzeniu P.K. kary pieniężnej w łącznej kwocie 300.000 zł, jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier o nazwie: HOT SPOT PLATIN, HOT SPOT APEX, HOT SPOT ADMIRAL.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 20 września 2017 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]przeprowadzili kontrolę lokalu baru-motelu zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]. W toku kontroli, w przejściu pomiędzy częścią gastronomiczną a hotelową funkcjonariusze, za zasłoniętą kotarą stwierdzili obecność trzech automatów do gier o nazwach HOT SPOT PLATIN, HOT SPOT APEX, HOT SPOT ADMIRAL. Urządzenia te były podłączone do sieci zasilania za pomocą jednego przewodu, a ostatni w rzędzie automat był wyposażony w centralny wyłącznik odblokowywany za pomocą klucza. Ponadto wszystkie urządzenia były podłączone do sieci internetowej. Obecne w momencie kontroli P.M.G. oraz A.M.G. – osoby zatrudnione w lokalu przez P.K. oświadczyły, że nie posiadają klucza do włącznika. Klucz może być w posiadaniu ich szefa P.K. Podejmowane próby skontaktowania się z w/w zarówno przez zatrudnione w lokalu pracownice, jak również przez wykonujących czynności funkcjonariuszy okazały się bezskuteczne z uwagi na wyłączony telefon skarżącego. Przesłuchane w charakterze świadków P.M.G. oraz A.M.G. zeznały, że są zatrudnione przez skarżącego na postawie zawartych umów o pracę. Posiadają wiedzę o trzech automatach do gier podłączonych do zasilania oraz internetu. Jednakże nie posiadają klucza do ich uruchomienia i nie obsługiwały tych urządzeń.

Z uwagi na brak możliwości uruchomienia przedmiotowych automatów ich charakter został ustalony w oparciu o opinie sporządzone przez M.B. - biegłego sądowego w zakresie badania automatów i urządzeń do gier, z dnia 30 marca 2018 r. , nr 37/2018MB (HOT SPOT APEX), nr 38/2018/MB (HOT SPOT PLATIN), 39/2018/MB (HOT SPOT ADMIRAŁ). Z treści opinii, załączonych do akt sprawy jako dowód, w sposób bezsporny wynika, iż gry na przedmiotowych urządzeniach mają charakter losowy i komercyjny, gdyż pozwalają na uzyskanie wygranych rzeczowych pozwalających na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach, gry mają charakter losowy, a rozpoczęcie gry wymaga zakredytowania przez grającego kwotą pieniężną. Tym samym odpowiadają definicjom zawartym w art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h.

W załączonym do akt sprawy oświadczeniu z dnia 26 września 2017 r. M.Z. stwierdziła, iż jest ona właścicielem przedmiotowych automatów do gier. Ze skarżącym wiąże ją zawarta w dniu 1 września 2017 r. umowa najmu powierzchni użytkowej lokalu. Zgodnie z umową, której kserokopię przedstawiła wynajmuje powierzchnię użytkową lokalu przy ul. [...] w [...] w zamian za miesięczny czynsz ustalony na kwotę 369 zł., celem wstawienia trzech sztuk symulatorów zręcznościowo-czasowych. M.Z. wskazała, że w dacie kontroli przedmiotowe automaty były wyłączone, bez jakiejkolwiek możliwości ich uruchomienia na zapleczu lokalu.

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia P.K. kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów u.g.h.

Przesłuchany w charakterze świadka, w dniu 10 maja 2018 r., P.K. zeznał, że działalność gospodarczą w lokalu przy ul. [...] w [...] prowadził około 3 lat. W roku 2017 zgłosiła się do niego M.Z., która chciała wydzierżawić powierzchnię lokalu. W dniu podpisania umowy, to jest 1 września 2017 r. przedmiotowe urządzenia nie znajdowały się w lokalu, świadek nie wie kiedy zostały do niego wstawione. M.Z. zapewniała go, że sprzęt będzie dostosowany do wymogów ustawy o grach hazardowych. Podpisał z nią kolejną umowę na dzierżawę przedmiotowego lokalu. O fakcie zatrzymania automatów dowiedział się od swojego pracownika. Nie posiadał kluczy do pomieszczenia gdzie znajdowały się urządzenia, które były w posiadaniu M.Z. Świadek zeznał, że nie prowadzi aktualnie działalności w lokalu przy ul. [...] w [...], bowiem z dniem 31 marca 2018 r. wypowiedział umowę najmu, za porozumieniem stron. Ponadto z załączonej do akt sprawy jako dowód dokumentacji wynika, że w dniu 27 marca 2018 r. przeprowadzono ponowną kontrolę lokalu położonego w [...] przy ul. [...]. Wykazała ona, że w korytarzu pomiędzy barem a częścią hotelową, za zamkniętymi drzwiami wyposażonymi w elektromagnes i otwieranymi zdalnie za pomocą pilota, znajdują się trzy nielegalne automaty do gier hazardowych. W trakcie kontroli w lokalu na przedmiotowych urządzeniach grali M.A.S. oraz R.A. Oświadczyli oni, że przyszli pograć, a drzwi od pomieszczenia otworzył im pan W. Z informacji udzielonej przez pracowników baru E.M. i A.M.L. wynikało, że właściciel baru przebywa na Słowacji. W momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych funkcjonariusze celni zauważyli przy jednym ze stolików dwóch mężczyzn odpowiadającym posiadanym przez organ rysopisom osób zajmujących się nadzorowaniem nielegalnych gier na automatach. Przy jednym z wylegitymowanych mężczyzn – W.G. znaleziono klucze serwisowe do automatów oraz klucz do pokoju nr 6, zlokalizowanego w części hotelowej lokalu. W wyniku dokonanego przeszukania pokoju funkcjonariusze ujawnili na stole gotówkę w kwocie 14.500 zł, kartę SIM sieci PLAY, 2 piloty do zdalnego sterowania oraz 2 zeszyty z odręcznymi zapiskami, prawdopodobnie odczytami liczników automatów oraz kwot pieniężnych. Przesłuchany w charakterze świadka W.G. zeznał, że jest pracownikiem P.K. Świadek nie potrafił logicznie wytłumaczyć pochodzenia znalezionych w pokoju środków finansowych i znaczenia zapisków w zeszytach. Drugi z wylegitymowanych mężczyzn to P.G., również zgodnie z oświadczeniem świadka pracownik P.K., zajmujący się między innymi zaopatrzeniem baru.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wymierzył P.K. karę pieniężną w łącznej wysokości 300.000 zł, jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym w dniu 20 września 2017 r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier o nazwie: HOT SPOT PLATIN, HOT SPOT APEX, HOT SPOT ADMIRAŁ.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na niewystarczające ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zakresie umożliwiającym przypisanie skarżącemu przymiotu posiadacza zależnego lokalu. Ponadto organ odwoławczy wskazał na naruszenia proceduralne w zakresie poprawności sporządzenia uzasadnienia decyzji organu I instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania skarżący załączył do akt sprawy kserokopię umowy dzierżawy lokalu przy ul. [...] w [...], zawartej w dniu 15 kwietnia 2015 r., kserokopię aneksu do zawartej umowy z dnia 31 grudnia 2015 r. oraz kserokopię wypowiedzenia umowy dzierżawy lokalu z dnia 31 marca 2018 r. Z treści przedłożonej umowy dzierżawy z dnia 15 kwietnia 2015 r. wynika między innymi, że skarżący wydzierżawił Bar i Motel od [...] Sp. j. z siedzibą w [...] w zamian za miesięczny czynsz dzierżawny ustalony na kwotę 4.000 netto ( § 10 umowy). Ponadto jak wynika z § 8 umowy koszty użytkowania instalacji (elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, gazowej), koszty wywozu nieczystości oraz ciężar ponoszenia opłat gminnych ciążą na dzierżawcy. Natomiast z przedłożonego do akt sprawy aneksu do umowy z dnia 31 grudnia 2015 r. wynika, że doszło do zmiany właściciela dzierżawionego lokalu, a wszystkie pozostałe warunki zawartej umowy pozostały bez zmian. Jako właściciela lokalu wskazano [...] w [...].

Ponadto jak wynika z przesłuchania w charakterze świadka M.Z. z dnia 7 maja 2019 r. świadek w sierpniu 2017 r. poszukiwała lokalu na uruchomienie działalności gospodarczej, polegającej na urządzaniu gier na automatach zręcznościowych. Od osoby, której danych nie pamięta dowiedziała się o możliwości najmu lokalu w [...] przy ul. [...]. Telefon do lokalu ustaliła na stronie internetowej, a następnie skontaktowała się z P.K. Przedmiotem umowy był najem całej powierzchni lokalu, łącznie z częścią gastronomiczną. Jednakże nie zawierała stosownych umów z pracownikami zatrudnionymi w lokalu. Odnośnie zainstalowanych w lokalu automatów wyjaśniła, że nie zna tożsamości osób, od których je kupiła. Po sfinalizowaniu zakupu zostały one przewiezione przez kierowcę sprzedawcy we wskazane przez nią miejsce. Automaty nie miały zainstalowanego pełnego oprogramowania, gdyż zostały zatrzymane przed jego nadesłaniem. Świadek nie pamięta faktu wypowiedzenia zawartej we wrześniu 2017 r. umowy najmu lokalu na czas nieokreślony i nie jest w stanie wytłumaczyć zawarcia ze skarżącym kolejnej umowy najmu pomimo, że twierdzi, iż była dysponentem całego lokalu. Nie pamięta także faktu wypowiedzenia umowy zawartej w roku 2018 i nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi uiszczenie opłaty za czynsz. Oświadczyła również, że jest w trakcie leczenia psychiatrycznego.

Z przedłożonej do akt sprawy dokumentacji wynika bezspornie, że pracodawcą A.M.L. oraz P.M.G. (pracowników obecnych w lokalu w dniu 20 września 2017 r.) był P.K.

Mając powyższe na uwadze Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] orzekł o wymierzeniu P.K., jako posiadaczowi zależnemu lokalu położonego przy ul. [...] w [...] , w którym znajdowały się trzy niezarejestrowane urządzenia do gier o nazwach: HOT SPOT PLATIN, HOT SPOT APEX, HOT SPOT ADMIRAŁ, kary pieniężnej w łącznej kwocie 300.000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji P.K. zarzucił błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy prowadzące do wadliwego uznania, iż można go uznać za posiadacza zależnego przedmiotowego lokalu, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy, w tym kserokopia umowy dzierżawy z dnia 1 września 2017 r., jak i zeznania M.Z. (dzierżawcy), świadczą, iż skarżący wynajął całą powierzchnię użytkową lokalu. Zarzucił nadto naruszenie art. 133 §1 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 91 u.g.h. poprzez wadliwe skierowanie do niego decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie można go uznać za posiadacza zależnego w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego oraz art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji i o umorzenie postępowania.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odwołując się do art. 2 ust. 3 u.g.h. organ wskazał, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl ust. 4 powołanego wyżej przepisu wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Natomiast w art. 2 ust. 5 u.g.h. ustawodawca zawarł definicję rozszerzającą pojęcie gier na automatach stanowiąc, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych łub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Dalej organ wskazał, że jak wynika z art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. W ujęciu systemowym implikowanym kompleksowym zakresem regulacji u.g.h., m.in. art. 4, art. 6, art. 32-35, art. 89, urządzanie gier hazardowych takich jak gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości oraz gry na automatach, możliwe jest jedynie w kasynie gier, w oparciu o udzieloną koncesję.

Organ podkreślił, że ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. (o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw) dokonano szeregu zmian u.g.h., obowiązujących od dnia 1 kwietnia 2017 r., w tym rozszerzono katalog podmiotów podlegających karze pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących rynek gier hazardowych oraz zwiększono wysokość nakładanych kar za nielegalne urządzanie gier. Zgodnie z art. 89. 1 u.g.h. w znowelizowanym brzmieniu karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia; 2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry; 3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa; 4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego; 5) dostawca usług płatniczych, który nie przestrzega zakazu, o którym mowa w art. 15g; 6) uczestnik gry hazardowej urządzanej bez koncesji, bez zezwolenia lub bez zgłoszenia; 7) przedsiębiorca telekomunikacyjny, który nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 15f ust. 5; 8) urządzający grę hazardową, której urządzanie stanowi monopol państwa. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do osób fizycznych urządzających gry hazardowe.

Z treści powołanego wyżej art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie wynika zatem, że o podleganiu karze pieniężnej decyduje kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: 1) posiadanie statusu posiadacza zależnego lokalu, 2) w lokalu muszą znajdować się niezarejestrowane automaty, 3) w lokalu prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Przy czym stosownie do treści art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. wysokość kary w przypadku posiadacza zależnego, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa wynosi 100.000 zł od każdego automatu.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy pozwala na stwierdzenie, że P.K. prowadził w lokalu przy ul. [...] w [...] działalność gastronomiczną. Na zasadność powyższego stanowiska wskazują dokonane ustalenia, co do posiadania przez skarżącego w dacie kontroli, to jest w dniu 20 września 2017 r.: aktualnej umowy dzierżawy baru i motelu zlokalizowanego pod wskazanym adresem, zawartej w dniu 15 kwietnia 2015 r.; aktualnego zezwolenia z dnia 9 czerwca 2015 r. na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w przedmiotowym lokalu; zatrudniania personelu do obsługi części gastronomicznej i hotelowej. Fakt legitymowania się przez skarżącego aktualną umową dzierżawy przedmiotowego lokalu, zawartą w dniu 15 kwietnia 2015 r., pozwala na uznanie, iż jest on posiadaczem zależnym lokalu, w myśl art. 336 Kodeksu cywilnego. Zdaniem organu, przymiotu posiadacza zależnego przedmiotowego lokalu nie pozbawił skarżącego fakt oddania M.Z. powierzchni użytkowej lokalu, zgodnie z zawartą w dniu 1 września 2017r. umową, celem wstawienia automatów do gier hazardowych. Pomimo zawarcia powyższej umowy skarżący nadal prowadził w tym lokalu działalność gospodarczą, przy pomocy zatrudnionych przez siebie osób i nadal opłacał czynsz za lokal, zgodnie z zawartą w dniu 15 kwietnia 2015 r. umową. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał kwestionowaną decyzję za prawidłową, a podniesione w odwołaniu zarzuty za niezasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P.K. ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 12 września 2019 r., Stwierdził, że M.Z. wynajmowała całą powierzchnię przedmiotowego lokalu pod własną działalność gospodarczą. Tę okoliczność potwierdzają jej zeznania załączone do akt sprawy. Wynajmując cały lokal, nawet z ewentualnym przeznaczeniem na prowadzenie przez inny podmiot działalności związanej z urządzaniem gier na automatach posiadacz samoistny lokalu nie powinien ponosić kar określonych w art. 89 ustawy o grach hazardowych, ponieważ traci przymiot posiadania samoistnego. Kwestionowane ustalenia faktyczne stoją w ewidentnej sprzeczności zarówno z rzeczywistym stanem sprawy, jak i jego logiczną oceną. Organy administracyjne ograniczyły się do przyjęcia, że strona jest posiadaczem zależnym lokalu, o który chodzi w sprawie, bez dokonania należytej subsumpcji normy prawnej wynikającej z art. 89 ust. pkt 3 u.g.h., nie ustalając w istocie jej zakresu zastosowania. W związku z powyższym, przy wymierzaniu kary wobec skarżącego doszło do błędnego ustalenia faktycznego, poprzez przypisanie mu statusu posiadacza zależnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 4 września 2020 r. skarżący rozszerzył wniesioną skargę o zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 189a i następne k.p.a. poprzez ich pominięcie i nie zastosowanie.

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem procesowym z dnia 16 września 2020 r. wskazał, iż na gruncie niniejszej sprawy przepisy Działu IVa k.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim kwestie przez nie regulowane nie zostały zawarte w przepisach u.g.h. Tym samym powołany przez stronę art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. odnoszący się do możliwości odstąpienia od wymierzenia kary mógłby zostać zastosowany jedynie w przypadku, gdyby waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. W przypadku skarżącego trudno mówić o znikomej wadze stwierdzonego naruszenia, a ponadto zaprzestanie nielegalnej działalności nastąpiło dopiero w dniu 31 marca 2019 r. ( wskutek wypowiedzenia umowy najmu lokalu), a więc po ponad roku od momentu przeprowadzonej kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] , jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia P.K., jako posiadaczowi zależnemu lokalu [...] w [...] przy ul. [...],w którym znajdowały się trzy niezarejestrowane automaty do gry, kary pieniężnej w łącznej wysokości 300.000 zł, wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 847) - dalej u.g.h., wprowadzonym ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88) z dniem 1 kwietnia 2017 r., karze pieniężnej podlega:

1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;

2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;

3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;

4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego;

5) dostawca usług płatniczych, który nie przestrzega zakazu, o którym mowa w art. 15g;

6) uczestnik gry hazardowej urządzanej bez koncesji, bez zezwolenia lub bez zgłoszenia;

7) przedsiębiorca telekomunikacyjny, który nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 15f ust. 5;

8) urządzający grę hazardową, której urządzanie stanowi monopol państwa.

Podkreślić należy, że projekt wspomnianej ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych został notyfikowany Komisji Europejskiej w dniu 29 lipca 2016 r.

W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej był art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż w dniu 20 września 2017 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę przedmiotowego lokalu, w trakcie której, w przejściu pomiędzy częścią gastronomiczną a hotelową, zauważyli trzy automaty do gier o nazwach HOT SPOT PLATIN, HOT SPOT APEX, HOT SPOT ADMIRAL. Urządzenia te były podłączone do sieci zasilania za pomocą jednego przewodu, a ostatni w rzędzie automat był wyposażony w centralny wyłącznik odblokowywany za pomocą klucza. Ponadto wszystkie urządzenia były podłączone do sieci internetowej. Obecne w lokalu w momencie kontroli P.M.G. oraz A.M.L. – osoby zatrudnione w lokalu przez P.K. oświadczyły, że nie posiadają klucza do włącznika, a który to klucz może być w posiadaniu szefa – PK. Powyżej wskazane automaty umożliwiały przeprowadzanie gier odpowiadających definicją z art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h., co potwierdzają załączone do akt sprawy opinie biegłego sądowego w zakresie badania automatów i urządzeń do gier – M.B. z dnia 30 marca 2018 r., o nr 37/2018/MB, 38/2018/MB, 39/2018/MB.

Z załączonych do akt sprawy, jako dowód, materiałów z kolejnej kontroli przeprowadzonej w lokalu [...] w [...] przy ul. [...] w dniu 27 marca 2018 r. wynika, że funkcjonariusze celni stwierdzili ponownie trzy nielegalne automaty do gier ustawione za zamkniętymi drzwiami, pomiędzy barem a częścią hotelową. Drzwi były otwierane za pomocą pilota. W trakcie wykonywania czynności kontrolnych, na automatach grało dwóch graczy. Oświadczyli, że drzwi otworzył im mężczyzna o imieniu W. W momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych lokal gastronomiczno-hotelowy obsługiwały E.M. i A.L. Oświadczyły one, że są pracownikami zatrudnionymi przez skarżącego. Ponadto w lokalu znajdowali się W.G. i P.G. Oni także przesłuchani w charakterze świadków zeznali, że są pracownikami P.K. Przy W.G. funkcjonariusze celni znaleźli klucze serwisowe do automatów oraz klucz do pokoju nr 6 położonego w części hotelowej, w którym w wyniku przeprowadzonego przeszukania, ujawniono gotówkę w kwocie 14.500 zł, 2 piloty zdalnego sterowania, kartę sieci sim oraz dwa zeszyty z odręcznymi zapiskami liczbowymi. Nie potrafił on logicznie wytłumaczyć pochodzenia i znaczenia ujawnionych przedmiotów.

W toku prowadzonego postępowania organy ustaliły również, iż P.K. był dysponentem lokalu [...] w [...] przy ul. [...], na podstawie zawartej umowy najmu w/w lokalu, zawartej w dniu 15 kwietnia 2015 r., z [...] Sp. j. z siedzibą w [...]. Na podstawie tej umowy skarżący wydzierżawił przedmiotowy lokal w zamian za ustalony miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 4.000 zł netto. Na skarżącym ciążyły koszty eksploatacyjne lokalu, w tym: koszty energii elektrycznej, wodnokanalizacyjnej, gazowej, koszty wywozu nieczystości, a także ciężary z tytułu opłat należnych gminie. Umowa dzierżawy przedmiotowego lokalu została przez skarżącego wypowiedziana z dniem 31 marca 2018 r., za porozumieniem stron. Ustalono także, że na dzień kontroli, to jest 20 września 2017 r., skarżący legitymował się aktualnym zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w lokalu położonym w [...] przy ul. [...], udzielonego decyzją z dnia 9 czerwca 2015 r.

Skarżący przesłuchany w dniu 10 maja 2018 r. w charakterze świadka zeznał, że powierzchnię użytkową przedmiotowego lokalu wydzierżawił M.Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...], na podstawie umowy najmu z dnia 1 września 2017 r. w zamian za miesięczny czynsz dzierżawny ustalony na kwotę 369 zł. Najemczyni zamierzała wstawić do lokalu symulatory zręcznościowe. Umowę zawarto na czas nieokreślony.

Przesłuchana w dniu 7 maja 2019 r. w charakterze świadka M.Z. zeznała, że przedmiotem zawartej z P.K. umowy najmu był cały lokal, łącznie z częścią gastronomiczną. Wyjaśniła, że nie zawierała umów z zatrudnionymi w lokalu pracownikami. Potwierdziła, że jest właścicielem automatów do gier, jednakże nie potrafiła wskazać od kogo nabyła te urządzenia. Nie była w stanie przedłożyć dowodów potwierdzających fakt regulowania czynszu z tytułu najmu lokalu, oświadczając końcowo, że leczy się psychiatrycznie.

Poza sporem pozostaje również, że ujawnione w 20 września 2017 r. automaty nie zostały zarejestrowane zgodnie art. 23a u.g.h. i na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1171).

Wobec powyższych ustaleń faktycznych, Sąd stwierdził, że organy celno-skarbowe zasadnie uznały, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., uzasadniające nałożenie na P.K., kary pieniężnej określonej w ust. 4 pkt 1 lit. a powołanego przepisu.

Przypomnieć raz jeszcze należy, iż w myśl w/w przepisów, karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa; a wysokość kary pieniężnej przypadku gier na automatach – wynosi 100 tys. zł od każdego automatu.

Wykazane przez organy okoliczności dotyczące związania skarżącego w dacie przeprowadzonej kontroli aktualną umową dzierżawy baru-motelu położonego w [...] przy ul. [...], kontynuacja przysługujących skarżącemu uprawnień wynikających z posiadanego aktualnego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z przeznaczeniem do spożycia w przedmiotowym lokalu (udzielonego stronie decyzją z dnia 9 czerwca 2015 r.), jak również wiążące skarżącego z obsługą lokalu umowy pracę pozwalają na stwierdzenie, że P.K., w dniu 20 września 2017 r. był posiadaczem zależnym lokalu, w którym prowadzona była działalność gastronomiczna i usługowa, i w którym ujawniono, niezarejestrowane trzy automaty do gier, odpowiadające definicji przepisów u.g.h.

Zasadności powyższego stanowiska nie podważa podnoszona przez skarżącego okoliczność zawarcia z M.Z. umowy na najem całej powierzchni przedmiotowego lokalu.

W ocenie Sądu nie można przyznać mocy dowodu w sprawie zeznaniom skarżącego i M.Z. w zakresie zawarcia w dniu 1 września 2017 r. umowy najmu całej powierzchni użytkowej lokalu. Ustalenie czynszu w wysokości 369 zł. za najem całego lokalu jest niewiarygodne, bowiem w tym samym okresie za ten sam lokal skarżący płacił czynsz firmie [...] w wysokości 4.000 zł. plus VAT, a zatem w wielokrotnie większej kwocie. Ustalenie czynszu najmy 369 zł. za ten sam lokal byłoby nielogiczne i niezgodne z zasadami racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego.

Ponadto M.Z. nie potrafiła wykazać faktu zatrudnienia przez siebie pracowników lokalu, których nadal zatrudniał skarżący.

Powyższe okoliczności nie pozwalają na uznanie, że w dniu przeprowadzonej kontroli posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu była M.Z., a nie skarżący.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym, tak jak posiadacz samoistny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w posiadanie zależne, tak - w drodze analogii do art. 337 k.c. - posiadacz zależny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w dalsze posiadanie zależne (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 1993 r., sygn. akt II CRN 130/03 - Biuletyn SN 1994/1/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 350/19;, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że nawet ewentualne przekazanie przez skarżącego przedmiotowego lokalu, którego jest posiadaczem zależnym, w dalsze posiadanie zależne M.Z., jak twierdzi strona, nie spowodowałoby zmiany sytuacji skarżącego, gdyż analizowany na gruncie niniejszej sprawy przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. mówi o posiadaczu zależnym lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier.

Tym samym za niezasadne uznać należało zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, które miałoby skutkować bezpodstawnym uznaniem skarżącego za posiadacza zależnego lokalu położonego w [...] przy ul. [...], jak również błędnego skierowania zaskarżonej decyzji do podmiotu nie będącego posiadaczem zależnym lokalu w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., jak i w rozumieniu przepisów k.c.

Z uwagi na powyższe, nałożoną na skarżącego na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h., karę pieniężną w łącznej kwocie 300.000 zł Sąd uznał, za w pełni zasadną.

Odnosząc się natomiast do zarzutu pominięcia, a tym samym niezastosowania przez organy przepisów Działu IVa k.p.a. wskazać należy na wypracowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, w pełni podzielany przez Sąd rozpoznający przedmiotową skargę, zgodnie z którym przepisy te nie mają zastosowania do kar pieniężnych wymierzanych w drodze decyzji na podstawie przepisów rozdziału 10 u.g.h. Zdaniem Sądu, treść art. 8 u.g.h. zgodnie z którym, do postępowań w sprawach określonych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o.p., chyba że ustawa stanowi inaczej, jak również treść art. 91 u.g.h., który stanowi, iż do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy o.p., zasadniczo wyklucza, stosowanie przepisów k.p.a. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 czerwca 2016 r., II SA/Rz 414/159, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 czerwca 2019 r., akt II SA/Ol 339/19, wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2020 r., II SA/Bd 881/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadność powyższego stanowiska potwierdza treść art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII.

Podkreślenia również wymaga, że skarżący rozszerzając zakres wniesionej skargi, poprzez podniesiony w piśmie procesowym z dnia 4 września 2020 r. zarzut niezastosowania "art. 189a i nast.", zarzuca de facto niezastosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. w całości. Tymczasem w samych regulacjach Działu IVa k.p.a., wskazuje się, że przepisów tego działu nie stosuje w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych kwestii dotyczących: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej (art. 189a § 2k.p.a.). W ustawie o grach hazardowych uregulowana została chociażby materia wysokości kar pieniężnych, organów właściwych w sprawach kar pieniężnych oraz terminów ich uiszczenia. Poza tym, przyjmując nawet stanowisko odmienne co do zakresu zastosowania przepisów Działu IV k.p.a., należy zauważyć, odnosząc się do powołanego przez stronę przepisu art. 189f k.p.a., iż skarżący nie wskazał w toku postępowania żadnych okoliczności dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a zdaniem Sądu nie ma żadnych przesłanek wynikających z akt sprawy, by uznać, że jakiekolwiek okoliczności dotyczące tej kwestii miały miejsce w sprawie. Okoliczności te nie wynikają również z treści pisma procesowego z dnia 4 września 2020 r., które stanowi jedynie przedstawienie stanowiska doktryny prawnej i orzecznictwa sądów administracyjnych, co do charakteru przepisów Działu IVa k.p.a., jak również poglądu o możliwości, choćby pośredniego zastosowania powyższych przepisów, do kar pieniężnych wymierzanych na podstawie przepisów u.g.h., a którego to poglądu, jak już wcześniej wskazano, Sąd nie podziela.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

ab/