Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 214/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 178 ust. 1, art. 184 ust. 1 (pkt 1 i 2)
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 2a
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 9 i 10
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7 i art. 77 par. 1, art. 80, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 par. 2, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] 2010r. nr [...] znak [...], II. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/T. Świstak /-/B. Drzazga /-/W. Batorowicz


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. o Dyrektor Aresztu Śledczego w P. odmówił M. K. potwierdzenia spełniania warunków do otrzymywania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (pkt 1) i orzekł, iż traci moc decyzja własna organu nr [...] z dnia [...] 2004 r. w związku z utratą mocy prawnej podstawy jej wydania. Decyzja ta została w całości uchylona decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r., a sprawa przekazana organowi do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor Aresztu Śledczego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z decyzją nr [...] r. Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 104 kpa, art. 178 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 179 ust. 1 i 2, art. 180 ustawy z dnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 79 poz. 523) oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 137 poz. 920) odmówił potwierdzenia spełnienia warunków przez M. K. do otrzymywania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż M. K. w dniu [...] sierpnia 2010 r. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z wnioskiem o przyznanie i wypłatę równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, argumentując, iż nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu, oraz że nie przyznano mu pomoc finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, ani nie zbył lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w art. 187 pkt 2 tej ustawy. Na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę (skierowanie nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, umowy podnajmu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. z zespołem Hoteli, Kasyn i Bufetów "[...]" Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu) organ ustalił, iż podnajmuje on lokal hotelowy położony [...] przy ul.[...], oznaczony numerem [...]. Na tej podstawie organ decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. odmówił potwierdzenia warunków do otrzymywania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Dalej organ zauważył, iż decyzja ta została następnie uchylona decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r., a sprawa przekazana organowi do ponownego rozpatrzenia z argumentacją odwołującą się do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, iż funkcjonariusz, który posiada tytuł prawny do lokalu hotelowego nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego i jest uprawniony do otrzymywania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania; organ odwoławczy zauważył także, iż z umowy o świadczenie usług z dnia [...] lipca 2005 r. i poprzedzającej ją umowy podnajmu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. wynika, że adresem stałego zamieszkiwania funkcjonariusza jest lokal mieszkalny przy ul. [...].

W wyniku ponownego zbadania sprawy organ I instancji ustalił, iż wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w P, bowiem mieszkanie to stanowiło własność jego żony i było przedmiotem intercyzy sporządzonej przed ślubem, zaś wskutek orzeczenia o rozwodzie został zobowiązany do wymeldowania się z tego mieszkania. W ocenie organu wnioskodawca nadal nie spełnia ustawowych przesłanek do otrzymywania równoważnika z tytułu braku mieszkania. Samo pojęcie "lokal hotelowy" czy też "umowa o świadczenie usług" nie mogą przesądzać o faktycznym wykorzystaniu przedmiotowego lokalu, skoro wnioskodawca w tego typu lokalu zamieszkuje od 2004 r. i stan taki trwa nieprzerwanie do chwili obecnej. Zdaniem organu mimo nazwania umowy zawartej z wnioskodawcą umową o świadczenie usług w zakresie udostępnienia lokalu hotelowego w rzeczywistości umowa ta nie wypełnia znamion usługi hotelowej, to jest udostępnienia pomieszczenia przeznaczonego do krótkotrwałego pobytu osób, służących realizacji celu wypoczynkowego lub turystycznego.

W odwołaniu od decyzji wnioskodawca podniósł, iż zamieszkiwany przez niego hotel "[...]" jest hotelem pracowniczym funkcjonariuszy MSWiA, Służby Więziennej i żołnierzy, umowy o świadczeniu usług hotelowych są zawierane na czas pozostawanie w służbie i w momencie odejścia ze służby funkcjonariusz zobowiązany jest do opuszczenia hotelu, co przesądza o jego pracowniczym charakterze. Zarazem podał, iż usługa hotelowa nie jest ograniczona jakimkolwiek terminem i można do końca życia korzystać z usługi hotelowej nie mając tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na treść art. 178 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej i stwierdził, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w pkt 1 powołanego przepisu może być wywodzony z różnych gałęzi prawa, najczęściej z szeroko rozumianego prawa cywilnego. Organ stwierdził dalej, iż funkcjonariusz, który posiada tytuł prawny do lokalu hotelowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, nie posiada tytułu do lokalu mieszkalnego i jest uprawniony do przedmiotowego równoważnika.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż M. K. złożył prawidłowy wniosek o przyznanie równoważnika z tytułu braku mieszkania, do czego zobowiązuje § 2 wyżej przywołanego rozporządzenia wykonawczego z dnia 19 lipca 2010 r. Organ wskazał, iż wnioskodawca jest funkcjonariuszem w służbie stałej i zajmuje lokal hotelowy nr [...] w miejscowości pełnienia służby przy ul. [...], który składa się z jednego pomieszczenia o powierzchni [...] m²; z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca zajmuje wspomniany pokój nieprzerwanie od 2004 r. do dnia dzisiejszego. Organ II instancji podzielił pogląd organu I instancji, że umowa o świadczenie usług hotelowych stanowi tytuł prawny, a w ustalonym stanie faktycznym wynikającym z umowy o świadczenie usług hotelowych z dnia [...] lipca 2005 r., pomieszczenie zajmowane przez funkcjonariusza w rzeczywistości zostało przeznaczone na długotrwałe zamieszkiwanie (§ 7 pkt 1 umowy stanowi o jej zawarciu na czas nieoznaczony). Treść tej umowy nie potwierdziła stanowiska strony, iż zajmuje przedmiotowy lokal hotelowy na czas pozostawania w służbie. Zdaniem organu nie ulega też wątpliwości, iż wnioskodawca nie zajmuje pokoju hotelowego w celach turystycznych lub wypoczynkowych, co powoduje, że wspomniany lokal nie podlega wykluczeniu zawartemu w definicji lokalu mieszkalnego z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (...), wobec tego w ustalonym stanie faktycznym funkcjonariusz zajmuje lokal mieszkalny na podstawie tytułu prawnego wyrażonego na piśmie.

Skarżący potwierdził odbiór powyższej decyzji w dniu 21 stycznia 2011 r. Na jego wniosek z dnia 15 lutego 2011 r. organ II instancji wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. zawierające pouczenie co do sposobu i terminu zaskarżenia decyzji, które doręczył skarżącemu w dniu 16 lutego 2011 r. Następnie w dniu 18 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) została wniesiona skarga na powyższą decyzję organu II instancji.

W skardze wnioskodawca, działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, zarzucił naruszenie art. 178 ust. 1 i 2, art. 179 ust. 1 i 2 oraz art. 180 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 i 2 wyżej przywołanego rozporządzenia wykonawczego z dnia 19 lipca 2010 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w celu wyjaśnienia znaczenia przepisu art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej organy trafnie posłużyły się definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (...). W ocenie skarżącego fakt, że hotel ZHKiB "[...]" jest hotelem pracowniczym, a hotele takie świadczą usługi długoterminowe dla określonych grup pracowników, nie przesądza faktu, że wynajmowane w nich pokoje stanowią lokale mieszkalne w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, zaś tytuł prawny do takiego pokoju może być traktowany jako tytuł prawny do lokalu mieszkalnego i wyłączać przyznanie uprawnienia do świadczenia, o którym mowa w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Na uzasadnienie tego poglądu skarżący przywołał stanowisko Biura Kwatermistrzowskiego - Inwestycyjnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej, iż tytuł do pokoju hotelowego nie jest tytułem prawnym do lokalu i funkcjonariusz może pobierać równoważnik pieniężny. Ponadto skarżący podniósł, iż dla sprawy najistotniejsze znaczenie ma nie czas zajmowania przez niego pokoju hotelowego, lecz sam charakter umowy zawartej z ZHKiP "[...]" KWP, wskazał na znaczenie dla oceny umowy skierowania Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynika, że prawo do korzystania z przedmiotowego lokalu przysługuje mu tylko w okresie pełnienia służby. Zamieszkiwanie w hotelu pracowniczym przez dłuższy czas, wynika z samej istoty hoteli pracowniczych, które przeznaczone są do czasowego przebywania w nich, jednak umowa łączącego funkcjonariusza z hotelem (uprawniająca do zamieszkiwania w pokoju hotelowym) nie stanowi tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w związku z wejściem w życie w dniu 13 sierpnia 2010 r. nowej ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. oraz koniecznością weryfikacji decyzji w sprawach mieszkaniowych funkcjonariuszy w świetle nowo obowiązujących przepisów tej ustawy, skarżący w dniu 13 sierpnia 2010 r. złożył ponownie wniosek w sprawie przedmiotowego równoważnika. Wcześniej, w wyniku złożenia wniosku pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] 2004 r. potwierdził spełnianie przez niego przesłanek do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Ponadto organ wskazał, iż skarga została wniesiona w terminie, bowiem skarżący potwierdził odbiór decyzji organu odwoławczego w dniu w dniu 21 stycznia 2011 r., zaś skarga została wniesiona w dniu 18 lutego 2011 r. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie uznając, iż skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego - na podstawie umowy będącej odmianą najmu - lokalu mieszkalnego, tym samym nie spełnia przesłanek do przyznania mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Na rozprawie skarżący podał, iż zajmuje pokój z łazienką, kuchni w hotelu w ogóle nie ma; nie ma również żadnego porozumienia między Służbą Więzienną a Policją w sprawie użytkowania hotelu, skarżący zwrócił się do komendanta z prośbą i pokój mu udostępniono. Pełnomocnik organu oświadczył, iż nie ma wiadomości co do ewentualnego porozumienia pomiędzy Służbą Więzienną a Policją w sprawie użytkowania hotelu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie i do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jak stanowi art. 135 tej ustawy.

W niniejszej sprawie stan faktyczny jest co do istoty niesporny, jakkolwiek strony różnią się w kwestii oceny charakteru umowy, na podstawie której skarżący zajmuje lokal hotelowy (pokój z łazienką) oznaczony nr [...] o łącznej powierzchni [...] m² przy ul. [...] w [...]. Wspomniany lokal hotelowy skarżący zajmuje aktualnie na podstawie umowy o świadczenie usług z dnia [...] lipca 2005 r., która zastąpiła poprzedzającą ją umowę podnajmu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Umowa z dnia [...] lipca 2005 r. została zawarta na czas nieokreślony (§ 7) i opisuje przedmiot umowy (§ 2 wskazuje na "udostępnienie do używania zgodnie z przeznaczeniem" lokalu opisanego w § 1) oraz zasady odpłatności (§ 3). Skarżący wskazał na znaczenie dla oceny umowy skierowania Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynika, że prawo do korzystania z przedmiotowego lokalu przysługuje mu tylko w okresie pełnienia służby.

Uprawnienie funkcjonariuszy Służby Więziennej do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego reguluje art. 178 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Dokonując wykładni tego przepisu trzeba mieć na uwadze całościową regulację spraw mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej zawartą w omawianej ustawie, kierować się należy interpretacją funkcjonalną i celowościową. Z przepisów Rozdziału 18 ustawy zatytułowanego "Mieszkania funkcjonariuszy" wynika, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 170 ust. 1); prawo to realizowane jest przez przydział lokalu albo przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 171 pkt 1 i 2). Lokal mieszkalny przydziela się decyzją administracyjną przy uwzględnieniu okoliczności, o których mowa w art. 172; zgodnie z art. 174 powierzchnia mieszkalna przedmiotowego lokalu powinna odpowiadać liczbie przysługujących temu funkcjonariuszowi norm powierzchni mieszkalnej (ust. 1), powierzchnią mieszkalną jest powierzchnia pokoi (ust. 2). Z art. 173 wynika, iż jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi od 7 m2 do 10 m2 (ust. 1), przy czym funkcjonariuszowi w służbie stałej, samotnemu, przysługują dwie normy, zaś posiadającemu rodzinę - po jednej normie dla funkcjonariusza i każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 176 (ust. 2 pkt 1 i 2). Z art. 174 ust. 2 wynika, iż powierzchnią mieszkalną jest powierzchnia pokoi.

Stosownie do treści art. 178 ust. 1 funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu (pkt 1); funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust.1 (pkt 2).

Z tak przedstawionego stanu prawnego wynika wniosek, że prawo do uzyskania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego powstaje wówczas, gdy nie zostało zrealizowane określone w art. 171 prawo funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego i jednocześnie nie występują negatywne przesłanki wynikające z art. 178 ust. 1. W konsekwencji oznacza to, że użytego w omawianym przepisie pojęcia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie można odnosić do jakiegokolwiek lokalu czy też pomieszczenia mieszkalnego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1176/10 - nieprawomocny, dostępny w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.gov.pl). W ocenie Sądu użyte w art. 178 ust. 1 pkt 1 pojęcie "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu" odnosi się do lokalu mieszkalnego lub domu nadającego się do zamieszkania, innymi słowy do mieszkania w znaczeniu funkcjonalnym, stosownie do tytułu omawianego rozdziału ustawy. Chodzi zatem o taki lokal lub dom, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08, wydanej w innym stanie prawnym i faktycznym, jednakże zawierającej w uzasadnieniu również ogólne uwagi dotyczące uregulowania spraw mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej). Posiadanie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego (legitymowanie się tytułem do lokalu), w wyniku czego uznać należy, że nie przysługuje mu równoważnik pieniężny, o którym mowa w powołanym przepisie ustawy, rozumiane być powinno jako realna możliwość zaspokojenia przez funkcjonariusza jego potrzeb mieszkaniowych w granicach przysługujących mu norm, wynikająca z tytułu prawnego do lokalu.

Skoro omawiana ustawa nie zawiera definicji lokalu mieszkalnego, należy ją zrekonstruować sięgając do definicji zawartych w innych ustawach, mając na uwadze cele regulacji ustawy o Służbie Więziennej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza.

Odwołanie się do definicji lokalu, zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. nie jest wystarczające, bowiem obejmuje ona lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Zarazem jednak stanowi, iż nie jest lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.

Uściślenia definicji lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych można poszukiwać w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Art. 2 tej ustawy w ust. 2 stanowi, iż samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służąc zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przywołany przepis odwołuje się jednakże do kryterium samodzielności, które istotne dla wywołania skutków w obrębie prawa rzeczowego (możliwość stanowienia przez tego rodzaju lokal odrębnego przedmiotu własności), nie jest koniecznym elementem statuującym lokal mieszkalny. Jeszcze na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) Sąd Najwyższy uznał, iż lokal samodzielny stanowi już składająca się z wydzielonych trwałymi ścianami w obrębie budynku izba przeznaczona na stały pobyt ludzi, która wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służyła zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, chociażby znajdowała się w mieszkaniu spółdzielczym składającym się z dwóch lub więcej izb, przy czym objął tą tezą również sytuacje, gdy pomieszczenia pomocnicze służyły równocześnie zaspokajaniu potrzeb innego najemcy (wyrok z dnia 1 lutego 1999 r. sygn. I CKN 960/98, OSNC z 1999/10/173). Z kolei, jak już wspomniano, zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 4 obowiązującej ustawy o ochronie praw lokatorów (...) definicja lokalu jest szersza niż poprzednia (por. stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 24 października 2002 r. sygn. akt I CKN 1074/00, LEX nr 74504).

Funkcjonalne znaczenie zdatności lokalu do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych można wywieść również z art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz z § 3 ust. 9 i 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis art. 3 ust. 2a definiując budynek mieszkalny jednorodzinny wskazuje, iż powinien to być budynek służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. powołanej ustawy. Z kolei rozporządzenie wykonawcze § 3 wskazuje, iż poprzez mieszkanie należy rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego (pkt 9), z kolei poprzez pomieszczenie mieszkalne należy rozumieć pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego.

W ocenie Sądu pojęcie lokalu mieszkalnego na gruncie uprawnień funkcjonariuszy Służby Więziennej dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych odnieść należy do lokali służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnym, którego powierzchnia odpowiada normom przewidzianym w ustawie dla danego funkcjonariusza i który ponadto spełnia warunki lokalu mieszkalnego, a więc nadaje się do zamieszkania. W przeciwnym bowiem razie należałoby przyjąć, że ustawodawca zarazem założył, iż posiadanie tytułu prawnego do lokalu, który nie spełnia funkcji mieszkaniowej, pozbawia funkcjonariusza w służbie stałej prawa do uzyskania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż umowa o świadczenie usług z dnia [...] lipca 2005 r., na podstawie której skarżący zajmuje lokal hotelowy (pokój z łazienką) oznaczony nr [...] o łącznej powierzchni [...] m² przy ul. [...] w [...]. jest w istocie rodzajem umowy najmu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, nie zaś rodzajem umowy hotelowej, na podstawie której prowadzący hotel zobowiązuje się do zapewnienia gościowi hotelowemu noclegu i mieszkania (do umowy hotelowej odnoszą się zasady zawarte w art. 846–852 Kodeksu cywilnego). Fakt skierowania skarżącego przez Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji do hotelu prowadzonego przez zespół Hoteli, Kasyn i Bufetów "[...]" Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu nie przełamuje oceny charakteru umowy, jaka aktualnie wiąże strony - umowa na czas nieokreślony (§ 7), sposób opłaty (§ 3) - miesięczny oraz opłata za zużycie energii elektrycznej według wskazań licznika (pkt 1) oraz zasady zmiany sposobu naliczania opłat stosownie do zmiany składników cenotwórczych (pkt 2 i 3) - opłat eksploatacyjnych (mediów), jak również zmiany wysokości opłat za korzystanie z lokalu hotelowego w razie narodzin dziecka (pkt 8). Skierowanie skarżącego do hotelu nie nastąpiło na podstawie porozumienia pomiędzy Służbą Więzienną a właściwym komendantem Policji, przedmiotowa umowa nie zawiera zapisów dotyczących uzależnienia prawa do zajmowania lokalu hotelowego od pozostawania w danym rodzaju służby mundurowej. Niemniej jednak zachodzi poważna wątpliwość, czy tytuł prawny, jakim legitymuje się skarżący faktycznie jest tytułem do lokalu mieszkalnego. Wobec twierdzeń skarżącego podanych na rozprawie, iż w hotelu w ogóle nie ma kuchni - a zatem istotnego, podstawowego pomieszczenia pomocniczego względem pokoju mieszkalnego (izby), pozwalającego na przyjęcie, że pomieszczenie to służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i może być uznane za lokal mieszkalny - rzeczą niezbędną w sprawie jest ustalenie charakteru zajmowanego przez skarżącego pomieszczenia w odniesieniu do możliwości korzystania z innych pomieszczeń pomocniczych. Tymczasem w sprawie brak jakichkolwiek ustaleń, czy zajmowany przez skarżącego pokój hotelowy ("lokal hotelowy") jest wyposażony w tzw. aneks kuchenny, które to rozwiązanie jest stosowane między innymi w małych mieszkaniach typu "kawalerka", względnie czy pomieszczenie to funkcjonuje w takim układzie względem innych pomieszczeń hotelu, że faktycznie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych (między innymi dostęp do kuchni). W konsekwencji nie można rozstrzygnąć, czy zajmowany przez skarżącego na podstawie tytułu prawnego "lokal hotelowy" (pomieszczenie mieszkalne) może być uznany za mieszkanie (lokal mieszkalny) na płaszczyźnie przepisów regulujących uprawnienie funkcjonariusza Służby Więziennej do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania.

Stwierdzone uchybienia proceduralne, polegające na naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem od poczynienia określonych ustaleń faktycznych w przedmiocie charakteru zajmowanego przez skarżącego "lokalu hotelowego" zależy kierunek rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania. Usunięcie braków postępowania, polegających na niepełnym ustaleniu stanu faktycznego, nie było możliwe w ramach postępowania odwoławczego w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 kpa). W konsekwencji konieczne okazało się uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wyżej przedstawione rozważania. Ponadto winien uwzględnić, iż nowy wniosek skarżącego wszczął wprawdzie postępowanie administracyjne, jednakże w obrocie prawnym istnieje wydana pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) decyzja organu I instancji nr [...] z dnia [...] 2004 r.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy orzekł jak w sentencji (pkt I). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy (pkt II). Ponadto, wobec treści rozstrzygnięcia, Sąd w oparciu o treść art. 152 powołanej ustawy określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana (pkt III).