Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 932/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi R.G. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. orzekającą solidarną odpowiedzialność podatkową R.G. jako byłego Prezesa Zarządu A spółka z o.o. z siedzibą w K. ponoszoną z tą spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprawowanej funkcji płatnika za miesiąc czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco:

2.1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej również: "organ pierwszej instancji" lub "organ podatkowy"), decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 207, art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 4, art. 108 § 1, art. 116 § 1, § 2, § 4, art. 47 § 1 w związku z art. 109 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") orzekł solidarną odpowiedzialność podatkową R.G. (dalej również: "skarżący") jako byłego Prezesa Zarządu A Spółka z o.o. z siedzibą w K. przy ul. [...], (dalej również: "spółka") ponoszoną ze spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprawowanej funkcji płatnika za miesiące:

- czerwiec 2012 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...]zł oraz z kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł,

- lipiec 2012 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...]zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł,

- sierpień 2012 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...]zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł.

2.3. Skarżący, złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze spółką, ewentualnie, w przypadku gdyby nie uznano za zasadne zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 petitum odwołania, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o braku solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego ze spółką, a także o przeprowadzenie postępowania dowodowego. Z ostrożności procesowej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 1 Ordynacja podatkowa, poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze. zm., dalej również: "p.u.n.") poprzez przyjęcie, iż z dniem 16 kwietnia 2012 r. zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki,

3) naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 187 § 1 oraz art. 188 w związku z art. 122 i art 125 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony postępowania i w konsekwencji brak zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż niezawiniony brak znajomości stanu finansowego spółki nie może stanowić okoliczności uzasadniającej niezawinione niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i w konsekwencji naruszenie art. 188 O.p., poprzez odmówienie z tego powodu uwzględniania zgłoszonych przez stronę postępowania wniosków dowodowych i jednoczesnego naruszenia art. 122 O.p. poprzez brak zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący,

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż wskazane przez stronę postępowania wierzytelności nie są konkretne, nie istnieją i nie jest możliwe prowadzenie z nich postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenia także art. 122 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

6) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 213 w związku z art 219 O.p., poprzez przyjęcie, iż wniosek o uzupełnienie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów nie wymaga wydania postanowienia (na które przysługiwałoby prawo wniesienia zażalenia).

2.4. Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej również: "organ odwoławczy" lub "organ podatkowy"), decyzją z dnia [...]r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

3. Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego:

Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie jest orzeczona, na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność podatkowa R.G., jako osoby trzeciej - byłego Prezesa Zarządu spółki za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r., odsetki za zwłokę od tych zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego co do których prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: [...]z dnia [...]r. oraz [...]z dnia [...] r., a następnie umorzone w oparciu o postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. z uwagi na jego bezskuteczność. Powyższe zaległości spółki powstały w czasie pełnienia przez R.G. obowiązków Prezesa Zarządu spółki., tj. w okresie od 1 lipca 2012 r. do 10 października 2012 r. Organ odwoławczy powołując się na pismo Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. z dnia 7 sierpnia 2013 r. wskazał, że skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W ocenie organu odwoławczego taki wniosek skarżący winien złożyć w terminie 2 tygodni od dnia 23 sierpnia 2012 r. (daty wpisania skarżącego do Krajowego Rejestru Sądowego jako Prezesa Zarządu spółki), tj. najpóźniej 6 września 2012 r., choć z akt sprawy wynika, że przesłanki złożenia takiego wniosku zaistniały już w 2011 r. z uwagi na nieregulowanie przez spółkę zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzą łącznie obydwie przesłanki pozytywne orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności R.G. za opisane wyżej zaległości podatkowe spółki, tj. okoliczność pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki w czasie powstania zaległości podatkowej oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, jak również, że nie zachodzi żadna z przesłanek uwalniających skarżącego od tej odpowiedzialności – skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

4. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł:

1) o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji,

2) o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych,

3) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wypadek, gdyby wniosku skarżącego w tym przedmiocie nie uwzględnił organ odwoławczy.

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu:

1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 11 p.u.n. poprzez błędną interpretację, iż stan niewypłacalności spółki powstał z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania, a w konsekwencji powyższego, naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż czasem właściwym na zgłoszenie przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości był okres od 23 sierpnia 2012 r. do 6 września 2012 r., co miało wypływ na wynik sprawy,

2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 229 O.p. oraz art. 122 O.p. w związku z art. 235 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego oraz nierozważanie przez organ odwoławczy zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, to znaczy art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., polegającego na błędnej interpretacji, iż niezawiniony brak znajomości stanu finansowego spółki nie może stanowić okoliczności uzasadniającej niezawinione niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 1 pkt 2 O.p., poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, a także naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 229 O.p. oraz art. 122 w związku z art. 235 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego oraz nierozważanie przez organ odwoławczy zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez dowolne uznanie, iż wskazane przez skarżącego wierzytelności nie są konkretne, nie istnieją i nie jest możliwe prowadzenie z nich postępowania egzekucyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 116 § 1 O.p., poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż skarżący nie obalił domniemania wynikającego z postanowień o bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce,

5) naruszenie przepisów o postępowaniu, tj. art. 187 § 1 O.p. oraz art. 188 O.p. w związku z art. 122 O.p. i art. 125 O.p. (odpowiednio w związku z art. 235 OP), przez organy obu instancji, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego i w konsekwencji poprzez brak zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

6) naruszenie przepisów o postępowaniu, a mianowicie art. 213 O.p. w związku z art. 219 O.p., poprzez przyjęcie, iż wniosek o uzupełnienie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów nie wymaga wydania postanowienia (na które przysługiwałoby prawo wniesienia zażalenia), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wyjaśnił, że dopiero z dniem 4 września 2012 r. uzyskał dostęp do dokumentów finansowych spółki, jednakże z przyczyn, na które zwracał uwagę w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji i organem odwoławczym, w dalszym ciągu nie był w stanie ustalić rzeczywistego stanu majątkowego spółki. Mianowicie nie mógł ustalić rzeczywistej kondycji finansowej spółki, w tym, czy wystąpiły (a jeżeli tak, to kiedy) przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ponieważ został wprowadzony w błąd przez R.B. co do rzeczywistego stanu finansowego spółki, a ponadto część dokumentacji księgowej spółki została zabezpieczona przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Stan ten był trwały, niezawiniony przez skarżącego i spowodował niemożność ustalenia przez skarżącego sytuacji finansowej spółki aż do momentu zaprzestania pełnienia funkcji jej Prezesa Zarządu.

W ocenie skarżącego, wskazane przez niego mienie spółki, tj. wierzytelności w kwocie około [...]zł jest wystarczające dla uwolnienia się skarżącego od solidarnej odpowiedzialności ze spółką za jej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącego z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. nie można wywieść, iż skoro spółka posiada inne zaległości publicznoprawne o wcześniejszym terminie wymagalności, to skarżący, aby móc uwolnić się od odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe spółki w kwocie należności głównej [...]zł, musi w pierwszej kolejności wykazać mienie pozwalające na zaspokojenie wcześniejszych zaległości w podatku VAT, a więc o wartości ponad [...] milionów złotych, podczas gdy w żaden sposób skarżący nie ponosi za nie solidarnej odpowiedzialności ze spółką. Skarżący argumentował, że za wystarczające do skorzystania z przesłanki egzoneracyjnej należy uznać wskazanie przez skarżącego mienia w wysokości pozostającej w relacji (określonej przepisem art. 116 § 1 pkt 2 O.p.) do zaległości podatkowej za jaką odpowiada. Tym samym nie jest konieczne wskazanie mienia, którego wartość pozwoliłaby na zaspokojenie wszystkich wcześniejszych zobowiązań podatkowych spółki, w sytuacji, gdy zobowiązany solidarnie ze spółką za takie zaległości nie odpowiada.

Zdaniem skarżącego, poprzez odmowę podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania materiału dowodowego, w zakresie negatywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej, a mianowicie wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz wskazania mienia, z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sposób wnikliwy, dokładny oraz wyczerpujący, czym naruszyły prawa strony i art. 122 O.p., art. 187 § 1O.p. oraz art. 191 O.p. w związku z art. 235 O.p.. przy czym naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy w obu instancjach.

4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 116 Ordynacji podatkowej ustala warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania podatkowe, tj. wystąpienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, których ciężar dowodzenia spoczywa na organach podatkowych oraz brak przesłanek negatywnych – uwalniających od odpowiedzialności, których wykazanie z kolei obciąża osobę, która pełniła (pełni) funkcję członka zarządu. Rzeczą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki (art. 166 § 1 O.p.), okoliczności pełnienia przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 O.p.) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 O.p.). Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość (układ) spółki, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1), albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki (art. 116 § 1 pkt 2).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ skutecznie wykazał przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność skarżącego, jak również i tego czy skarżący uwolnił się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wskazując na istnienie w sprawie okoliczności zwalniających go z tej odpowiedzialności. Analizując zarzuty skargi stwierdzić bowiem należy, że skarżący podnosi wykazanie przesłanek egzoneracyjnych - brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz wskazanie mienia, z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący podważa zaistnienie w sprawie przesłanki pozytywnej jego odpowiedzialności, tj. bezskutecznej egzekucji z majątku spółki oraz kwestionuje ustalenia organu odwoławczego w zakresie czasu właściwego do złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

W ocenie Sądu organ odwoławczy wykazał zaistnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki. Bezsporną okolicznością jest, że spółka posiada zaległości z tytułu pobranego i niewpłaconego w ustawowym terminie podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r. co wynika z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nie ulega również wątpliwości, że zaległości te, uwzględniając termin zapłaty tych zobowiązań do dnia 20 każdego miesiąca, powstały w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków Prezesa Zarządu spółki. Skarżący został bowiem powołany na tę funkcję uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dniem 1 lipca 2012 r. i pełnił ją do 10 października 2012 r.

Skarżący zarzuca organom podatkowym naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. oraz przepisów postępowania poprzez niezgodne z prawem nieuwzględnienie w sprawie przesłanki uwalniającej skarżącego z odpowiedzialności - wskazanie przez skarżącego mienia spółki, tj. wierzytelności wobec R.B. i B sp. jawnej S. W. i Wspólnicy (według skarżącego w łącznej kwocie około [...]zł), które w jego ocenie jest konkretne, nadaje się do egzekucji oraz pozostaje wysokości umożliwiającej zaspokojenie zaległości podatkowych spółki objętych zaskarżoną decyzją. Zdaniem skarżącego, organy podatkowe, poprzez odmowę podjęcia czynności procesowych w celu zebrania materiału dowodowego w zakresie negatywnej przesłanki odpowiedzialności skarżącego – wskazania mienia z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, naruszyły przepisy postępowania i w konsekwencji również art. 116 § 1 O.p., przyjmując, że w sprawie wystąpiła bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.

Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności należy zauważyć, że organy podatkowe, wykazując bezskuteczność egzekucji wobec majątku spółki, powołały się na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. o umorzeniu egzekucji wobec spółki, z uwagi na jej bezskuteczność. Z akt administracyjnych min. wynika, że umorzenie egzekucji nastąpiło po bezskutecznej egzekucji z rachunków bankowych oraz po uprzednim sprawdzeniu, że spółka nie jest figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych i w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez spółkę.

Sąd podziela stanowisko organów o braku wykazania przez skarżącego przesłanki egzoneracyjnej w postaci wskazania przez skarżącego mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Mienie, aby posiadało walor uwalniający skarżącego od odpowiedzialności musi faktycznie istnieć, przedstawiać realną wartość finansową i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej wyegzekwowanie znacznych kwot, w odniesieniu do wysokości zaległości podatkowych. Uwolnienie się od odpowiedzialności za podatkowe zaległości spółki nie może nastąpić poprzez wskazanie należności spornych (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14, wyrok Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...], sygn.akt [...]).

Z ustaleń organu pierwszej instancji opartych na zebranym w sprawie materiale dowodowym i niekwestionowanych przez organ odwoławczy wynika, że w odpowiedzi na pytanie organu podatkowego Prezes Zarządu spółki T. C. oświadczył, że nie posiada żadnych informacji o wierzytelnościach spółki wobec R.B. i B sp. jawnej S. W. i Wspólnicy. Wierzytelność wobec tego ostatniego podmiotu w kwocie [...] zł została zbyta przez spółkę na rzecz C spółki z o.o. w dniu 15 czerwca 2012 r. w oparciu o umowę powierniczego przelewu wierzytelności. Z informacji pozyskanych od C spółki z o.o. oraz B spółki z o.o. spółka komandytowa (dalej: "B") - następcy B sp. jawna S. W. i Wspólnicy wynika, że umowa powierniczego przelewu wierzytelności nadal obowiązuje, a wierzytelność objęta tą umową nie została wyegzekwowana w żadnej kwocie. W piśmie z dnia 31 lipca 2014 r. B informuje, że C spółka z o.o. wystąpiła przeciwko niej na drogę sądową z roszczeniem o zapłatę kwoty [...]zł i taka kwota została zasądzona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r., a także, że złożyła wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, do zawarcia której jednak nie doszło. B nie uznała wierzytelności spółki na kwotę wskazaną przez skarżącego. Wierzytelność spółki wobec C spółki z o.o. z tytułu zawarcia umowy przelewu wierzytelności została zajęta przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O., w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym z wniosku wierzyciela D spółki z o.o. w K. przeciwko spółce, jednak prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.

W ocenie Sądu postanowienie dnia [...] r. o umorzeniu egzekucji wobec spółki, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, jest wystarczającym dowodem umożliwiającym stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że spółce przysługuje wierzytelność wobec R.B. Z pisma skarżącego z dnia 24 kwietnia 2014 r. wynika jedynie, że R.B., jako były Prezes Zarządu spółki, w lipcu i sierpniu 2012 r. dysponował środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych spółki i wypłacił łącznie kwotę [...]zł. Natomiast co do wierzytelności wobec B, to samo wskazanie wierzytelności nie powoduje wyczerpania przesłanki zwalniającej skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Próba wyegzekwowania tej wierzytelności od D spółki z o.o. okazała się nieskuteczna, a samą wierzytelność, w świetle oświadczenia Prezesa Zarządu T.C., stanowiska B jak również przekazanej przez D spółkę z o.o. (po upływie ponad dwóch lat od daty zawarcia umowy przelewu wierzytelności) informacji o całkowicie bezskutecznej windykacji przejętych wierzytelności, należy określić jako sporną i niedającą realnych szans na zaspokojenie jakichkolwiek zaległości podatkowych spółki. Przy czym zasadnie skarżący zarzuca organowi drugiej instancji błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 2 O.p. polegającą na uznaniu, że skoro spółka posiada inne zaległości publicznoprawne o wcześniejszym terminie wymagalności, to skarżący aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości za które odpowiada, musi wskazać mienie pozwalające na zaspokojenie tych właśnie zaległości. W ocenie Sądu, skuteczne skorzystanie z omawianej przesłanki egzoneracyjnej wymaga od skarżącego wskazania bezspornej wierzytelności spółki, o wartości stanowiącej znaczny odsetek w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych, za które skarżący odpowiada. Przez wzgląd na wyrażoną przez Sąd ocenę wskazanego przez skarżącego mienia (wierzytelności), błąd organu odwoławczego nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów, dotyczących naruszenia przez organy podatkowe wskazanych w petitum skargi przepisów prawa materialnego – art. 11 p.u.n., art. 116 § 1 pkt 1 lit.a) O.p., art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) O.p oraz przepisów postępowania, poprzez które skarżący kwestionuje ustalenia organu odwoławczego w zakresie czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz podnosi wykazanie przesłanki egzoneracyjnej w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, Sąd stwierdza, że i te zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśnia się, że w sytuacji, gdy przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na członków zarządu spółki należy traktować jako wyjątkowy instrument, to w celu ustalenia "czasu właściwego do zgłoszenia wniosku", należy ustalić moment, kiedy zarząd spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, że Spółka stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie (por wyrok NSA z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1190/13, dostępne w bazie internetowej CBOSA). Powyższe oznacza, że istotna jest samodzielna (na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego) ocena, który moment był właściwy dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego spółki. Ustalenia te nie mogą być jednak dowolne i muszą być oparte na wyczerpującym materiale dowodowym (tak w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1406/07).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy w oparciu zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał występowanie stanu niewypłacalności, o którym mowa w art. 11 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Zgłoszenie bowiem wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust.1 w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym w 2012 r.), a ta zachodzi, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań w rozumieniu art. 11 p.u.n. Organ odwoławczy, uwzględniając podniesioną przez skarżącego okoliczność odmowy udostępnienia mu dokumentacji spółki z powodu braku wpisu jego osoby jako Prezesa Zarządu do Krajowego Rejestru Sądowego, prawidłowo uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości, który, jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 sierpnia 2013 r., w ogóle nie został złożony, skarżący winien złożyć w terminie 2 tygodni od daty ujawnienia faktu objęcia funkcji Prezesa Zarządu spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, co ostatecznie nastąpiło 23 sierpnia 2012 r. Organ odwoławczy szczegółowo ustalił zaległości podatkowe spółki wskazując, że prócz zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. o których skarżący mógł nie wiedzieć, spółka nie uregulowała w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2012 r., składek na ubezpieczenie społeczne za maj, czerwiec, lipiec 2012 r., składek na ubezpieczenie zdrowotne za luty, maj, lipiec 2012 r. oraz na FP i FGŚP za maj i lipiec 2012 r., a także zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2012 r. w kwocie [...] zł, przy czym należy podkreślić, że zaległości podatkowe oraz zaległości z tytułu składek na ww. ubezpieczenia i fundusze za miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r. powstały w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu, a zaległości za sierpień 2012 r. w czasie kiedy, z uwagi na dokonany wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jego osoby jako Prezesa Zarządu, uzyskał prawo wglądu w dokumentację spółki. Zaznaczyć przy tym należy, że organy podatkowe mogą samodzielnie, tj. bez udziału biegłego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwym dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego spółki (por wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1406/07, dostępny w bazie internetowej CBOSA).

Skarżący podnosi, że pomimo tego, że z dniem 4 września 2012 r., tj. z dniem powrotu z urlopu, uzyskał dostęp do dokumentów finansowych spółki, to z uwagi postawę R. B. oraz zabezpieczenie części dokumentacji przez organy ścigania i wymiar sprawiedliwości, nie był w stanie ustalić rzeczywistej kondycji finansowej spółki, w tym, czy wystąpiły (a jeżeli tak, to kiedy) przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał braku winy w zakresie niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki lub o otwarcie postępowania układowego.

Wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak świadomości, ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, a rozważając kryterium winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (zob. wyrok SN z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II UK 6/15). Sąd podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., (sygn. akt I FSK 1193/10), a mianowicie: "to, że członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Ustawodawca nie łączy odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu". Na pełną akceptację zasługuje pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. (sygn. akt I GSK 1772/13), że z punktu widzenia odpowiedzialności przewidzianej w przepisie art. 116 § 1 O.p. istotne jest, czy w chwili obejmowania funkcji członka zarządu spółka nie pozostawała już w stanie niewypłacalności. Ewentualnie nawet wcześniejsze zaistnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości nie znaczy, że członek zarządu nie jest zobowiązany do zgłoszenia stosownego wniosku z chwilą objęcia swej funkcji.

Za przejaw niedbalstwa należy uznać zachowanie skarżącego, który objął funkcję Prezesa Zarządu spółki i formalnie ją pełnił bez możliwości zapoznania się z jej sytuacją finansową, a kiedy już taką możliwość uzyskał przebywał na urlopie wypoczynkowym. Podstawą powstania odpowiedzialności z art. 116 O.p. jest sam fakt bycia członkiem zarządu, przy czym podkreślić należy, że pełnienie tej funkcji ma charakter dobrowolny, a z treści uchwały nr 5 podjętej na Zwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników spółki w dniu 25 czerwca 2012 r. (protokół w aktach administracyjnych) wynika, że skarżący wyraził zgodę na powołanie go na stanowisko Prezesa Zarządu spółki (w świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwe powołanie członka zarządu bez jego zgody i wiedzy; art. 19a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym wymaga złożenia wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentacji spółki). Skoro skarżący podnosi, iż nie był w stanie ustalić sytuacji finansowej spółki, to, wykazując dbałość o własne interesy i staranność wymaganą od osób podejmujących się prowadzenia spraw spółki kapitałowej, mógł zrezygnować z pełnionej funkcji, czego nie uczynił, odwołany bowiem został z tej funkcji uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia 10 października 2012 r. (protokół w aktach administracyjnych). Na gruncie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru uzupełniającego, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, ale ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014r., I GSK 1033/12).

Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Samo powołanie się na bliżej nieokreślone okoliczności przemawiające, w ocenie skarżącego, za brakiem winy nie jest wystarczające. Organy podatkowe podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, nie naruszając naczelnej zasady postępowania – zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 O.p. Wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 187 O.p.), nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Organy podatkowe, stosownie do art. 188 O.p. dopuściły dowody, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (postanowienia organu pierwszej instancji z dnia: [...], [...], [...], [...]r.). W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy zasadnie odmówił skarżącemu przeprowadzenia wskazanych dowodów, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia [...]r. Odmowa przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodów w celu wyjaśnienia okoliczności już bezspornie wyjaśnionych przez organ pierwszej instancji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zupełność stanu faktycznego nie oznacza konieczności uwzględnienia wszystkich złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych, skoro wskazane przez skarżącego okoliczności zostały już stwierdzone wystarczająco innymi dowodami. Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów postępowania.

Przez wzgląd na wyżej wyrażoną przez Sąd ocenę prawną, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego powołanych w petitum skargi.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego w zakresie stosowania art. 213 § 5 O.p. w związku z art. 219 O.p.

Reasumując, zarzuty skarżącego okazały się nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.