Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4528/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 15 ust. 4, § 18 ust. 1 pkt 5, § 19 pkt 1, § 20 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 12, art. 22
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. Z. (dalej: strona lub skarżąca) była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] września 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ I instancji) z [...] stycznia 2015 r., nr [...] ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z [...] września 2011 r., nr [...] Dyrektor ARiMR przyznał skarżącej pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w wysokości 75.000 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

W dniu [...] grudnia 2011 r. do ARiMR wpłynął wniosek o płatność, w wyniku którego organ I instancji w dniu [...] lutego 2012 r. przekazał na rachunek bankowy wskazany przez stronę pomoc w wysokości 75.000 zł.

Przy piśmie z [...] kwietnia 2013 r. strona przedłożyła w Oddziale ARiMR m.in. zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] kwietnia 2013 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy jako rolnik, w okresie od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.

Pismem z [...] maja 2013 r. organ I instancji wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień dotyczących okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Poinformował stronę o obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy, tj. w okresie od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2013 r.

W odpowiedzi na powyższe strona wyjaśniła, że podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres wskazany w zaświadczeniu.

Pismem z [...] czerwca 2013 r., Dyrektor ARiMR poinformował skarżącą o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 100% wypłaconej kwoty pomocy tj. 75.000 zł, w związku z faktem, że strona nie dopełniła zobowiązania polegającego na podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy.

Następnie organ I instancji po zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania decyzją z [...] stycznia 2015 r. ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75.000 zł.

Po przywróceniu terminu do wniesienia odwołania Prezes ARiMR w wyniku rozpoznania tego odwołania zaskarżoną decyzją z [...] września 2015r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przytoczył podstawy prawne decyzji i wskazał, że strona powinna podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy.

Wyjaśnił, że wypłata środków stronie nastąpiła w dniu [...] lutego 2012 r. Tym samym, aby warunek określony § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 201, ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze) mógł zostać uznany za spełniony, skarżąca powinna podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy, tj. co najmniej do dnia [...] lutego 2013 r. Z zaświadczenia KRUS z [...] kwietnia 2013 r. wynika, że strona podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik, w okresie od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.

W związku z tym organ odwoławczy zauważył, że nie wypełniła warunku określonego w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego.

Przedstawione w odwołaniu wyjaśnienia wskazujące, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu w okresie ponad 12 miesięcy od złożenia wniosku o płatność, nie mogą przyczynić się do zmiany decyzji organu I instancji o zwrocie kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych, gdyż warunek określony w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego nie został spełniony. Dlatego też organ zażądał zwrotu udzielonej pomocy na podstawie § 20 ust. 1 w związku z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, nakazującego zwrot 100 % kwoty pomocy, z uwagi na niespełnienie warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego.

Organ odwoławczy poinformował także, że w przypadku niewpłacenia wskazanej powyżej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji, od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności od kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Pismem z [...] października 2015r. strona wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie przepisów § 20 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 5 w powiązaniu z § 15 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego poprzez ustalenie wobec skarżącej faktu nienależnego pobrania płatności podlegających zwrotowi w całości w związku z niespełnieniem przez nią warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez wymagany okres, w sytuacji naruszającego przepisy zaniechania organu wobec skarżącej przejawiającego się w braku należytego pouczenia w decyzji o przyznaniu pomocy o aktualnej treści obowiązku i negatywnych konsekwencjach jego niespełnienia w postaci sankcji zwrotu 100% płatności,

2) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 w związku z art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 oraz w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji, art. 249 TWE i art. 2 Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej - przez zastosowanie przepisów prawa polskiego, które są niezgodne z prawem wspólnotowym i przyjęcie, że rolnik mógł spełnić wymagania utrzymania pomocy (brak obowiązku zwrotu wsparcia w całości) odnoszące się do ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako kierujący gospodarstwem tylko przez podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników na mocy ustawy i w pełnym zakresie w odnośnym okresie po wypłacie pomocy, a nie przede wszystkim przez prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z treścią przedłożonego biznesplanu.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). korzystał ze wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, zarówno w aktach administracyjnych jak i sądowych.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawą przyznania i zwrotu pomocy w ramach działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm., dalej ustawa o wspieraniu rozwoju).

Jak wynika z akt sprawy decyzją z [...] września 2011 r. skarżącej została przyznana pomoc finansowa w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W punkcie 4i zawartego w decyzji pouczenia wskazano, że strona jest zobowiązana do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. W punkcie 5a pouczenia stwierdzono, że strona jest zobowiązana do przedłożenia w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Powyższy warunek wynikał z § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego, który stanowił, że beneficjent powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Natomiast konieczność przedłożenia zaświadczenia wynikała z § 19 pkt 1 tego rozporządzenia.

Warunek ten następnie został zmodyfikowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2011 r. Nr 209, poz. 1247, dalej: rozporządzenie z 27 września 2011r.), zgodnie z którym § 18 w ust. 1 pkt 5 otrzymał brzmienie: beneficjent powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Stosownej modyfikacji również uległ § 19 pkt 1 rozporządzenia dotyczący konieczności złożenia zaświadczenia KRUS.

Zatem rozporządzenie to wprowadziło korzystniejsze dla skarżącej zobowiązania do spełnienia, gdyż skróciło okres podlegania ubezpieczeniu z 3 lat do 12 miesięcy od wypłaty pomocy. Zmieniony warunek mocą § 2 ust. 1 rozporządzenia z 27 września 2011r. objął również stronę, gdyż w myśl tego przepisu warunek, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, dotyczy również beneficjentów, którym przyznano pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. O powyższej zmianie przepisów strona została poinformowana pismem ARiMR z 18 listopada 2011r.

W tym miejscu należy podkreślić, że spełnienie warunków, o których mowa w § 18 ust. 1 i § 19 rozporządzenia wykonawczego nie było niezbędne dla przyznania pomocy finansowej z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", ale po to, aby beneficjent był powiadomiony, jakie kryteria i przez jaki okres musi spełniać oraz w jaki sposób informować organ o realizacji nałożonych obowiązków, żeby nie zwracać przyznanej pomocy (żeby płatność nie została uznana jako nienależnie pobrana).

W stanie faktycznym sprawy jasno wynika, że strona nie spełniła warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Pomoc bowiem została przekazana na rachunek w dniu [...] lutego 2012 r., a skarżąca, zgodnie z zaświadczeniem KRUS z [...] kwietnia 2013r. (karta nr 35 akt adm.) i wyjaśnieniami strony z [...] kwietnia 2013r. (karta 44 akt adm.) była ubezpieczona w okresie od [...] grudnia 2011r. do [...] grudnia 2012r. Zatem nie wypełniła wskazanego warunku, gdyż powinna ona podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia [...] lutego 2013 r.

Niespełnienie powyższego warunku powoduje konieczność zwrotu uzyskanej pomocy. Zgodnie bowiem z § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, pomoc podlega zwrotowi w całości lub części jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. Natomiast § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego precyzuje wysokość zwrotu. I tak dla niespełnienia warunku określonego w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego wynosi 100% pomocy.

Prawidłowo zatem organy orzekające wskazały na konieczność zwrotu całej udzielonej pomocy w wysokości 75.000 zł z uwagi na fakt, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie tylko do dnia [...] grudnia 2012 r., a więc w okresie krótszym niż 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Tym samym nie został spełniony warunek określony w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego.

Prawidłowo również organ II instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przypadki siły wyższej ani nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające stronie podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników we właściwym zakresie i okresie, w szczególności, że strona nie zgłaszała takiej sytuacji wraz z przedstawieniem stosownych dowodów mogących świadczyć, że w sprawie wystąpiły ww. okoliczności.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd stwierdza, że zupełnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia § 20 ust. 3 pkt 1 w zw. z 18 ust. 1 pkt 5 w powiązaniu z 15 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego.

Zgodnie z § 15 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego decyzja o przyznaniu pomocy zawiera pouczenie o konieczności spełnienia warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, i przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 19, oraz konieczności zwrotu pomocy w przypadku niespełnienia tych warunków lub nieprzedłożenia dokumentów. W sprawie niewątpliwie decyzja z [...] września 2011r. (karty 14-17 akt adm.) spełnia powyżej wskazany wymóg. Zawiera zarówno dane dotyczące obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik (pkt 4 lit. i decyzji) oraz obowiązku przedłożenia stosownego zaświadczenia KRUS dokumentującego ten fakt (pkt 5 lit. a decyzji). Zawiera także informację, że w przypadku niespełnienia zobowiązań lub nieprzedłożenia dokumentów wymienionych w decyzji, pomoc będzie podlegała zwrotowi w całości lub części, zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Takie pouczenie, jest zupełnie wystarczającej zważywszy, że skarżąca podpisała oświadczenie znajdujące się w treści wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodych rolników" (punkt XV.2 – karta 4 akt adm.), że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty pomocy z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w ramach PROW 2007-2013.

Co więcej organ także wykonał obowiązek wynikający z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 27 września 2011r. i poinformował stronę pismem z [...] listopada 2011 r.(doręczono w dniu 24 listopada 2011 r.) o zmianie przepisów rozporządzenia, zgodnie z którymi okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik został skrócony z trzech lat do jednego roku.

W konsekwencji, organ administracji wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki wynikające z cytowanych wyżej przepisów prawa.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 4 rozporządzenia Komisji nr 817/2004 w zw. z art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 249 TWE i art. 2 Traktatu podpisanego w Atenach z 16 kwietnia 2003 r. o przystąpieniu RP do Unii Europejskiej przez zastosowanie prawa polskiego - rozporządzenia wykonawczego.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że powołane rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 i Rady (WE) nr 1257/1999 nie miały zastosowania w sprawie, gdyż dotyczyły one innej perspektywy i utraciły moc obowiązującą. W związku z tym już tylko z tego powodu organ nie mógł naruszyć powołanych przepisów prawa wspólnotowego.

Powyższe akty prawne zostały natomiast zastąpione rozporządzeniem Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE. L z 2005, Nr 277, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1698/2005) i rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE. L z 2006r., Nr 368, s. 15 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1974/2006).

Zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 1698/2005 po przyjęciu strategicznych wytycznych Wspólnoty każde Państwo Członkowskie przygotowuje krajowy plan strategiczny. Plan ten jest przygotowywany zgodnie z rozwiązaniami instytucjonalnymi Państw Członkowskich i obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Każde Państwo Członkowskie wysyła Komisji swój krajowy plan strategiczny przed przedłożeniem swoich programów rozwoju obszarów wiejskich. W Polsce krajowy plan strategiczny opracowany na podstawie ww. przepisu zatytułowany został "Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013".

Na gruncie prawa polskiego wykonanie przepisów wspólnotowych realizowane było w ramach ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w ramach rozporządzenia wykonawczego oraz w ramach "Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013" stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M. P. Nr 94, poz. 1035).

Słusznie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że plan rozwoju obszarów wiejskich został opracowany w wykonaniu zobowiązania wynikającego z przepisu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005, każdy program obszarów wiejskich jest zatwierdzany przez Komisję i dopiero po sprawdzeniu jego zgodności z prawem UE, Komisja Europejska przyjmuje dokumenty programujące rozwój wsi. Konstrukcja przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju uwzględnia powyższą normę prawa UE w ten sposób, iż dopiero po przyjęciu planu przez Komisję Europejską Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na działania objęte planem mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską.

Rozporządzenie wykonawcze zarówno powiela postanowienia zawarte w planie rozwoju obszarów wiejskich jak i zawiera przepisy mające charakter materialny określające szczegółowe warunki przedmiotowe i podmiotowe warunkujące przyznanie pomocy w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich przyjętym przez Komisję Europejską. Zasadnie zatem Prezes ARiMR wskazał, że państwa członkowskie dysponują możliwością swobodnego kształtowania swych wewnętrznych regulacji dotyczących konkretnych działań pomocowych w granicach zakreślonych przez przepisy wspólnotowe oraz plan rozwoju obszarów wiejskich. Państwa członkowskie powinny tak ukształtować swoje regulacje wewnętrzne, aby wdrożyć skuteczne rozwiązania zapobiegające wydawaniu środków pochodzących z budżetu UE w sposób niezgodny z regułami wspólnotowymi.

Zgodnie z art. 22 rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. a) ppkt ii (podejmowanie działalności przez młodych rolników) udziela się osobom, które: a) mają mniej niż 40 lat oraz po raz pierwszy podejmują działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący gospodarstwem; b) posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe; c) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej.

W myśl art. 13 ust. 4 rozporządzenia nr 1974/2006 indywidualną decyzję o przyznaniu wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników podejmuje się nie później niż 18 miesięcy po podjęciu działalności, zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwach członkowskich. W przypadku wsparcia udzielanego w formie pojedynczej premii określonej w Załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 oraz do celów ust. 3 niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą podzielić tę płatność na maksymalnie pięć rat.

Natomiast przepisy prawa wspólnotowego nie definiują pojęcia "podjęcia działalności rolniczej" pozostawiając to państwom członkowskim, co wynika z pkt 5.3.1.1.2. załącznika nr 2 do rozporządzenia nr 1974/2006. W prawie krajowym wsparcie na podejmowanie działalności przez młodych rolników zostało określone jako działanie "Ułatwienie startu młodym rolnikom" - art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, a szczegółowe zasady przyznawania pomocy finansowej w tym zakresie zostały uregulowane w rozporządzeniu wykonawczym. Tym samym w ustawie jednoznacznie wskazano, iż Rada Ministrów umocowana jest do szczegółowego określenia przesłanek, jakie muszą spełnić producenci rolni w celu otrzymania i następnie również zatrzymania pomocy w wyniku prawidłowej realizacji programu wsparcia dla młodych rolników. W § 2 rozporządzenia wykonawczego prawodawca uznał, że dofinansowanie w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przeznaczone dla osób fizycznych, które do dnia złożenia wniosku nie prowadziły działalności rolniczej rozumianej zgodnie z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia.

W zaakceptowanym przez Komisję Europejską Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w odniesieniu do działania 112 (Ułatwienia startu młodym rolnikom) w ocenie ex-ante (załącznik nr 5 do Programu) wprost wskazano, że cyt. "pozytywną stroną przedstawionego działania jest wyznaczenie minimalnych wymogów dotyczących rozmiarów powstającego gospodarstwa (w ha) oraz wyznaczenie wymogów dotyczących ubezpieczenia beneficjenta w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) przez okres co najmniej jednego roku od wypłaty pomocy. Dzięki temu dostęp do tego działania jest bardziej ograniczony i ze wsparcia wykluczeni zostają potencjalni beneficjenci, którzy nie wiążą swojej przyszłości z rozwojem działalności rolniczej i zamieszkaniem na obszarze wiejskim". W Programie wskazano, że ma on wspierać młodych rolników, rozpoczynających własną działalność produkcyjną, a jego celem jest ułatwić młodym rolnikom rozpoczęcie działalności rolniczej a tym samym przyczynienie się do modernizacji struktur produkcyjno-ekonomicznych gospodarstw. Celem tego działania nie było wydatkowanie środków, lecz winien on korelować z oczekiwanym efektem wsparcia.

Co więcej w Programie zapisano, że pomoc będzie podlegała zwrotowi w całości lub części, w przypadku gdy beneficjent nie spełni zobowiązań dotyczących w szczególności prowadzenia gospodarstwa oraz ubezpieczenia w KRUS przez wymagany okres, realizacji założeń biznesplanu, uzupełnienia wykształcenia oraz dostosowania do standardów.

Zarówno w Programie jak i rozporządzeniu wykonawczym wskazano definicję rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. I m.in. za datę rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznawana jest data podjęcia ubezpieczenia w KRUS w charakterze innym niż domownik;

Mając zatem na uwadze, że pomoc ma być przyznawana dla podmiotów rozpoczynających po raz pierwszy działalność gospodarczą, a jej celem w samym w sobie nie jest wydatkowanie środków, lecz pomoc w rozpoczęciu prowadzenia (a więc czegoś stałego), to prawodawca krajowy miał uprawnienie do zakreślenia warunku wskazującego, że beneficjent tego działania miał obowiązek być osobą ubezpieczoną jako rolnik w pełnym zakresie przez okres 12 miesięcy od udzielenia pomocy. Warunek ten nie jest warunkiem uciążliwym do spełnienia dla osób które wiążą swoją przyszłości z rozwojem działalności rolniczej i zamieszkaniem na obszarze wiejskim, a tylko do takich osób skierowana była pomoc.

Tym samym w ocenie sądu nie sposób podzielić zarzutu, że organ administracji zastosował przepisy prawa polskiego, które są niezgodne z prawem wspólnotowym. Przeciwnie państwa członkowskie UE miały samodzielną kompetencję do swobodnego kształtowania swych wewnętrznych regulacji dotyczących działań pomocowych. Zdaniem WSA powoduje to, że warunek ubezpieczenia w KRUS wymagany sposób i okresie przewidziany w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego nie jest niezgodny z art. 22 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

Podsumowując powyższe rozważania, nie można przyjąć zarzutów skarżącej, iż rozstrzygniecie niniejszej sprawy nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Sąd nie stwierdził również, aby w toku postępowania prowadzonego w sprawie organy orzekające naruszyły przepisy k.p.a. lub przepisy art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju określające zasady prowadzenia postępowania w przedmiocie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Organy orzekające rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, na jego podstawie właściwie ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy.

Z przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę.