Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1716/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1546/13 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 marca 2013 r., nr . w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa wydanym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 marca 2013 r. nr .w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, oddalono skargę.

Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia w sprawie:

Wspomnianą decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 grudnia 2012 r., którą nałożono na A.K.(dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 13.400 zł.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1 i ust. 2 oraz art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej u.d.p., a także lp. 7 pkt 6 lit. d), e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do tej ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej p.r.d. i art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321).

Dnia 9 lipca 2012 r. na drodze krajowej nr 19 w B. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów, składający się z ciągnika siodłowego marki Man o nr rej. . oraz naczepy marki K. o nr rej. .. Przewożono kręgi betonowe. Przewóz wykonywany był w imieniu skarżącego.

W trakcie kontroli ww. zespół pojazdów został zważony, w wyniku czego stwierdzono naruszenia następujących dopuszczalnych norm:

1. nacisk 31,4 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 7,4 t;

2. łączna masa pojazdów 44 t - przekroczenie dmc o 2 t;

3. przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Przebieg tej kontroli utrwalono protokołem, który kierowca podpisał bez uwag z adnotacją, że rezygnuje z drugiego ważenia. Zeznał, że pojazd po załadunku nie był ważony

Organ wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

W toku postępowania, jak wskazywał skarżący, skontrolowany zespół pojazdów poruszał się po ww. drodze na krótkim jej odcinku, bo nie było innej drogi, celem dotarcia do bazy magazynowej. Podczas załadunku kręgów jego pracownicy mieli na uwadze ich wagę oraz ilość, tak aby nie naruszyć dopuszczalnych nacisków na drogach, oraz DMC (dopuszczalna masa całkowita) samego pojazdu. W trakcie przejazdu mogło dojść do przesunięcia ładunku, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku na osie. W ocenie skarżącego przy załadunku pojazdu dochowano należytej staranności.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, wskazał, że wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga krajowa nr 19, na której zatrzymano ww. zespół pojazdów, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W ocenie organu miarodajne są czynności z ważenia pojazdu poczynione w trakcie kontroli. Miejsce ważenia legitymowało się stosownym protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia. Zespół pojazdów został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznym ., które w dniu kontroli posiadały ważne świadectwa legalizacji wydane przez Dyrektora Okręgowego Urząd Miar w P.. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, który został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Z powyższych względów nałożona na skarżącego kara pieniężna w łącznej kwocie 13.400 zł znajdowała uzasadnienie w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz powołanych wyżej przepisów. W ocenie organu w sprawie nie zachodziły przesłanki dla uwolnienia się skarżącego od wspomnianej odpowiedzialności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę wniesioną przez skarżącego, o czym była mowa na wstępie.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny wskazanych przepisów prawa.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d., który przywołano, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały wskazanym przez organ rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r.

Droga krajowa nr 19, na której zatrzymano ww. zespół pojazdów, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Jak podniósł Sąd pierwszej instancji organ jest obowiązany nałożyć karę pieniężną z tytułu poruszania się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, co w odniesieniu do skarżącego stwierdzono omawianym protokołem z kontroli drogowej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu została określona w załączniku do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości, w zależności od okoliczności danej sprawy, w tym przypadku od rodzaju przewożonego towaru i sposobu jego zamocowania.

Skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność zachowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem wspomnianego ładunku. Okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń były w ocenie Sądu tego rodzaju, że podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Po załadunku pojazd nie był ważony, co podkreślił Sąd pierwszej instancji.

W świetle art. 61 p.r.d. ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W myśl ust. 3 tego artykułu ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Natomiast urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy (art. 61 ust. 4 p.r.d.).

W ocenie Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały w sprawie wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a) i swemu stanowisku dały wyraz w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Również wysokość kary pieniężnej została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych.

Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wyprowadzenie wadliwych wniosków z ustalonego stanu faktycznego sprawy, a prowadzące do błędnego uznania, iż w sprawie organ słusznie nałożył na skarżącego karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący dołożył należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miał wpływu na powstanie naruszeń prawa stwierdzonych podczas kontroli drogowej,

2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 k.p.a., poprzez uznanie, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie słusznie utrzymał w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 grudnia 2012 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób niepełny, a organy nie dokonały jego oceny w sposób zgodny z regułami dowodowymi określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego,

Skarga kasacyjna zarzuca także naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 5 ust. 2 pkt. 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miał wpływu na powstanie naruszeń prawa stwierdzonych podczas kontroli, w związku z czym niezasadnie oddalił skargę skarżącego, a w konsekwencji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 13.400 zł,

2. art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w konsekwencji nie załatwienie sprawy w ten sposób, aby wykluczyć z obiegu prawnego wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, czym nie uwzględniony został słuszny interes skarżącego, a także poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, które w ocenie skarżącego są istotne dla sposobu załatwienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Co wymaga podkreślenia, skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zatem, skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 2, 382). Naczelny Sąd Administracyjny, jako związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.

Powyższy mankament skargi kasacyjnej odnosi się do ogólnie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 77 i 105 k.p.a., składających się więcej niż z jednej jednostki redakcyjnej. W tym zakresie skarga kasacyjna nie spełnia obowiązujących w tej mierze wymogów.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty i ich uzasadnienie mogą wskazywać w swej istocie na zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji przekroczenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, związany podstawami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), aby mógł odnieść się do takiego zarzutu, skarga kasacyjna powinna była, a czego nie uczyniła, wskazać zarzut naruszenia w sprawie art. 80 k.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także zasadności zarzutu skargi kasacyjnej jakoby w sprawie nie został zgromadzony dostateczny materiał dowodowy dla potrzeb nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu poruszania się po drodze publicznej nienormatywnym pojazdem. W sprawie został bowiem sporządzony z udziałem kierowcy protokół z kontroli drogowej, mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., korzystający tym samym z domniemania zgodności ze stanem faktycznym poczynionych w nim ustaleń. Mimo takich możliwości skarżący nie przedstawił do akt sprawy konkretnych środków dowodowych na okoliczność nieponoszenia odpowiedzialności za stwierdzone tym protokołem nieprawidłowości. Z powyższych względów niezasadny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia w sprawie przepisu art. 5 ust. 2 pkt. 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne uznanie, że skarżący nie wykazał dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z omawianym przewozem oraz braku wpływu na powstanie naruszeń prawa stwierdzonych podczas kontroli.

Nie jest również oparty na usprawiedliwionej podstawie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga kasacyjna nie wykazała bowiem jakich konkretnych działań w realiach sprawy nie podjął Sąd pierwszej instancji, a powinien był podjąć, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Nie jest także zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 8, art. 11 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. W szczególności skarga kasacyjna nie wskazała konkretnie, na czym polegało naruszenie tych przepisów oraz że miało to wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.