Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 661/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono orzeczenie WSA i umorzono
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2, art. 183 § 2 pkt 2, art.161 §1 pkt 3, art. 275, art.282 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 8 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska Andrzej Kuba Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania Dyrektora Izby Celnej w Rz. zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2447/05 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2899/02 w sprawie ze skargi A. I., P., S. Spółka jawna. w B. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rz. z dnia [..] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej 1) wznawia postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2447/05; 3) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2899/02; 4) umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 5) zasądza na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Rz. solidarnie od W. I., A. P., A. S. kwotę 700 (słownie: siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 maja 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w Rz., działając przez pełnomocnika – radcę prawnego J. S., złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministarcyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. o sygn. akt I GSK 2447/05. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w Rz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. o sygn. akt 3/I SA/Po 2899/02, w którym Sąd I instancji uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rz. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] dotyczącą klasyfikacji taryfowej towaru z powodu naruszenia przez organ celny przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz spółki "A. I., P., S. Spółka jawna", dalej spółka A.

Dyrektor Izby Celnej w Rz., zwany dalej skarżącym, domagając się wznowienia postępowania wniósł o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. i uchylenie wyroku Sądu I instancji z dnia 11 maja 2005 r. oraz odrzucenie skargi spółki A. Dyrektor Izby Celnej w Rz. wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi o wznowienie postępowania tj. pisma pełnomocnika spółki A. z dnia 12 lutego 2007 r. oraz odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 16 marca 2007 r. na okoliczność utraty zdolności sądowej przez spółkę A. oraz daty powzięcia wiadomości o tym fakcie przez Dyrektora Izby w Rz. Organ skarżący złożył wniosek o powiadomienie o sprawie byłych wspólników spółki A. tj. W. I., A. P. i A. S. w charakterze uczestników postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.

Organ skarżący oparł skargę o wznowienie postępowania na przesłance określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. dotyczącej nieważności postępowania z powodu braku zdolności sądowej strony. Chodzi bowiem o okoliczność ujawnioną 15 lutego 2007 r. a polegającą na ustaleniu, że spółka A. nie istniała w momencie wydawania wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący podał, że w dniu 15 lutego 2007 r. wpłynął do organu wniosek pełnomocnika spółki A. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. W. z dnia [...] marca 2006 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Celnej w Rz. z dnia [...] maja 2006 r. dotyczących nałożenia na spółkę podatku VAT z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem celnym z [...] stycznia 2003 r. z powodu wykreślenia spółki A. z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dacie wydania wymienionych decyzji. Do tego wniosku dołączono kserokopię postanowienia o wykreśleniu spółki "A. I., P., S." Spółka jawna z Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 16 marca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w Rz., w celu potwierdzenia tej informacji, uzyskał pełny odpis spółki A. z rejestru przedsiębiorców KRS, zgodnie z którym spółka została wykreślona z rejestru w dniu 7 kwietnia 2005 r.na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. B. z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt [...], które stało się prawomocne z dniem 26 kwietnia 2005 r. Organ skarżący podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z zachowaniem terminu trzech miesięcy określonego w art. 277 p.p.s.a., przewidzianego dla tego środka zaskarżenia. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Rz., spółka A. utraciła zdolność sądową w dniu 26 kwietnia 2005 r. tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu o wykreśleniu z rejestru i tym samym utraciła byt prawny. Oznacza to, że spółka A. nie posiadała zdolności sądowej w toczącym się już postępowaniu sądowoadministracyjnym i stan taki miał miejsce w dniu wydania wyroku zarówno przez Sąd I instancji tj. 11 maja 2005 r. oraz wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny tj. w dniu 4 lipca 2006 r. Według skarżącego, w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 31, art. 58 § 2 oraz art.124 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a, gdyż fakt wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego nie był Sądowi znany.

Organ skarżący podkreślił, że uzasadnione jest powiadomienie byłych wspólników spółki A. o wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie. Wprawdzie stroną postępowania celnego była spółka A. a nie wspólnicy tej spółki, jednakże zgodnie z przepisami art. 115 i 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.) byli wspólnicy spółki osobowej jawnej mogą mieć przymiot strony w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług prowadzonym w związku z określeniem wysokości długu celnego. W tej sytuacji interes prawny byłych wspólników byłby usprawiedliwiony i na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. mieliby oni prawo do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania została oparta na przesłance określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Przepis ten mówi m. in. o braku zdolności sądowej lub procesowej strony. Z przedstawionych przez wnoszącego skargę o wznowienie okoliczności faktycznych wynika, że spółka jawna A. została formalnie zlikwidowana w dniu 26 kwietnia 2005r. Nie istniała już zarówno w dniu wydania wyroku przez Sąd I instancji (11 maja 2005 r.), jak i wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (4 lipca 2006 r.), a więc nie posiadała zdolności sądowej legitymującej do udziału w tych postępowaniach w charakterze strony.

Spółka jawna jest osobową spółką handlową (art. 4 § 1 pkt 1 i art. 8 § 1 i 2 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Spółki tego rodzaju nie mają, co prawda, osobowości prawnej. Są jednakże traktowane przez prawo, w obrocie z osobami trzecimi, jako odrębne podmioty prawne, inne niż wspólnicy. Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2 K.s.h.). Może więc w pełnym zakresie uczestniczyć w obrocie gospodarczym i prawnym. Ma zdolność sądową (może pozywać i być pozywana). Spółka jawna ma również zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 3 p.p.s.a.).

Każdy ze wspólników spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z innymi wspólnikami oraz ze spółką (art. 22 § 2 K.s.h. oraz art. 115 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa). Z zasady ponoszenia przez wspólników (byłych wspólników) odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wynika, że w sprawie administracyjnej i sądowoadministracyjnej stronami postępowania są jednocześnie spółka i wspólnicy. Wspólnik może jednakże wystąpić w takim postępowaniu w charakterze uczestnika.

W wypadku likwidacji spółki jawnej w toku postępowania sądowoadministracyjnego stronami tego postępowania nie stają się byli jej wspólnicy. Postępowanie staje się więc bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Kontynuowanie postępowania w stosunku do strony, która nie miała zdolności sądowej lub procesowej czyni to postępowanie nieważnym (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Z tych wszystkich względów skargę o wznowienie postępowania należało uznać za uzasadnioną. Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 275, 282 § 2 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.