Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1441/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 28
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w B. w likwidacji na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 24 kwietnia 2008 r., wniesionej przez A. Spółka z o.o. w B. w likwidacji, reprezentowane przez Likwidatorów Spółki, jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] marca 2008 r. o nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 8 listopada 2004 r. A. Spółka z o.o. w B. w likwidacji, reprezentowane przez Likwidatorów Spółki, wystąpiło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS), o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., dalej: u.s.u.s.), wskazano, że postanowieniem z [...] września 2003 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy w [...] oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości. Z treści uzasadnienia postanowienia Sądu jednoznacznie wynika, że podstawą oddalenia wniosku był brak środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego (art. 13 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe - Dz. U. tekst jedn. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.).

Decyzją z [...] stycznia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że w sprawie niniejszej nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Zaznaczył, iż przedmiotowe zaległości zostały objęte egzekucją administracyjną, która na dzień dzisiejszy jest aktualna, a ponadto - decyzjami z [...] maja 2004 r. - odpowiedzialność za zobowiązania Spółki została przeniesiona na członków zarządu. Organ wskazał także, że Spółka posiada nie uregulowane zobowiązania w części finansowanej przez ubezpieczonych, do których zgodnie z art. 30 ww. ustawy nie stosuje się ulg. Jednocześnie organ podkreślił, iż za odmową umorzenia przemawia okres, jaki ZUS ma na dochodzenie swoich należności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka z o.o. w likwidacji zakwestionowała stanowisko Zakładu, podnosząc ponownie argumenty wskazane we wniosku z 8 listopada 2004 r.

Decyzją z [...] marca 2005 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko zaprezentowane w decyzji pierwszej instancji stwierdzając ponadto, iż podnoszona przez likwidatorów okoliczność oddalenia przez Sąd wniosku o ogłoszenie upadłości nie stanowi wystarczającej przesłanki skutkującej umorzeniem należności. Niezależnie od powyższego organ zwrócił uwagę na uznaniowy charakter decyzji.

Powyższa decyzja Prezesa ZUS została zaskarżona przez Spółkę będącą w likwidacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 23 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1285/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 119 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydawanych w pierwszej instancji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, był Minister Polityki Społecznej jako minister kierujący działem administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne (§ 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Polityki Społecznej - Dz. U. Nr 265, poz. 2643). Sąd podkreślił jednocześnie, iż z dniem 24 sierpnia 2005 r., weszła w życie zmiana art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzona ustawą z 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 150, poz. 1248), a wobec tego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony przez skarżącą Spółkę stosownie do pouczenia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji należy ocenić i rozpatrzyć z uwzględnieniem zmian wprowadzonych tą ustawą.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] lipca 2006 r. Prezes ZUS (jako właściwy w sprawie), powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2005 r.

Decyzja ta również została zaskarżona przez A. Spółka z o.o. w B. w likwidacji, reprezentowane przez Likwidatorów Spółki, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 161/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 134 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego, a w związku z tym wymagała uchylenia. Sąd dostrzegł bowiem, że ta sama osoba podpisała obie wydane w niniejszej sprawie decyzje, a to świadczy o tym, iż pominięto zupełnie treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wydanie decyzji ostatecznej, z upoważnienia organu, przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a., stanowi natomiast przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Z tego też powodu za zasadne Sąd uznał uwzględnienie skargi z przyczyn innych niż w niej podniesione. Jednocześnie Sąd wskazał, że w tej sytuacji nie mógł ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi, ani w tym kontekście dokonać oceny zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji nastąpiło wyłącznie z powodów proceduralnych powyżej przedstawionych i nie oznacza, że wniosek skarżącej o umorzenie należności uznano za zasadny bądź niezasadny. Kwestia ta stanie się przedmiotem ponownej, kompleksowej oceny Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który winien poddać wszechstronnej i rzetelnej analizie okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem ww. postanowienia Sądu Rejonowego - Sądu Gospodarczego w [...] z [...] września 2003 r., [...] oddalającego wniosek A. Spółka z o.o. w likwidacji o ogłoszenie upadłości - w kontekście art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s.

Decyzją z [...] marca 2008 r. Prezes ZUS, po ponownej analizie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. postanowił uchylić decyzję z [...] stycznia 2005 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 9.005,89 zł i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć w tym zakresie postępowanie jako bezprzedmiotowe, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy przedstawił w pierwszej kolejności dotychczasowy przebieg sprawy, a następnie wskazał, iż po uprawomocnieniu się wyroku Sądu z 22 sierpnia 2007 r. przystąpił do ponownej jej oceny. W wyniku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego ustalił, że wnioskodawca nie ma żadnego majątku ruchomego oraz nieruchomości; za lata 2005-2006 nie składał deklaracji podatkowych; od dnia otwarcia likwidacji, tj. od 7 listopada 2003 r., nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Jedynym majątkiem Spółki był aport wniesiony przez Miasto B. zgodnie z aktem założycielskim Spółki z [...] 1994 r., przy czym Spółka posiadała jedynie prawo użytkowania tego mienia. Od chwili przekazania mienia Spółka nie posiada żadnego majątku, a także siedziby - albowiem budynek administracyjny również stanowił aport i prawo użytkowania zostało cofnięte przez właściciela majątku - Urząd Miasta B. Organ wskazał też, że Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy w [...] oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, a główną podstawą oddalenia wniosku był brak środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

Następnie organ wskazał na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Stwierdził, że wszystkie zgromadzone dokumenty oraz materiały zostały przeanalizowane jak również, że wziął pod uwagę wszystkie argumenty przedstawione we wniosku o umorzenie, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skargach na decyzje Prezesa ZUS.

Dalej, organ wyjaśnił, iż umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazał, że wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące oraz, że dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia należności. Przy czym podkreślił, iż nawet wówczas oznacza to tylko możliwość umorzenia, a nie obowiązek. Wskazując na uznaniowy charakter art. 28, organ powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04 (OSNP 2004, Nr 16, poz. 285).

Analizując przesłanki z ust. 3 art. 28, Prezes ZUS zaznaczył, iż co prawda w sprawie zachodzi okoliczność, o której mowa w pkt 2 i pkt 5 oraz 6 ust. 3, nie stanowi to jednak wystarczającej podstawy do umorzenia zadłużenia. Organ stwierdzając powyższe miał na uwadze, iż: postanowieniem z [...] września 2003 r. Sąd Rejonowy -Sąd Gospodarczy w [...] oddalił wniosek Spółki A. o ogłoszenie upadłości; Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] grudnia 2005 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na nieściągalność; decyzjami z [...] maja 2004 r. odpowiedzialność za zobowiązania Spółki została przeniesiona na członków jej zarządu, tj. na Panią E. J., Pana R. W. i Pana R. S. Ta ostatnia okoliczność przemawia -jak wyjaśnił- organ za odmową umorzenia zadłużenia. Podkreślił, iż w celu wyegzekwowania należności, ZUS stosuje wszelkie przewidziane prawem środki, m.in. takie jak przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członków jej zarządu. ZUS jako wierzyciel nie może rezygnować z takiej drogi dochodzenia należności w związku z czym w sprawie -jak stwierdził organ- nie zachodzi przesłanka wskazana w pkt. 3 ust. 3 art. 28 ww. ustawy. Organ podniósł też, że za odmową umorzenia przemawia również okres jaki ZUS ma na dochodzenie swoich należności oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Na koniec organ wyjaśnił, iż w tej części, w której wniosek dotyczy składek finansowanych przez ubezpieczonych z uwagi na treść art. 30 u.s.u.s., postanowił umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS, A. Spółka z o.o. w B. w likwidacji, reprezentowane przez Likwidatorów Spółki, wniosło o:

-dopuszczenie dowodu z akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa1285/05, a w szczególności do dołączonych przez skarżącą Spółkę kopii uchwał nr [...] nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników A. Spółka z o.o. w B. w likwidacji z [...] stycznia 2004 r.,

-rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

-uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie należnych od Spółki składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami, opłatami dodatkowymi i kosztami upomnienia oraz kosztami upomnienia i dodatkową opłatą na ubezpieczenie zdrowotne oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

-naruszenie art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że w odniesieniu do wnioskodawcy nie zachodzi całkowita nieściągalność w sytuacji, gdy z brzmienia ust. 3 pkt 2 powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że całkowita nieściągalność zachodzi m.in. wtedy, gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), tym samym przepis ten jest samodzielną podstawą do umorzenia składek;

-mającą wpływ na treść decyzji sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że obciążenie składkami za wnioskodawcę - członków jej zarządu powoduje, że nie można mówić o całkowitej nieściągalności składek od wnioskodawcy w sytuacji, gdy jest to spór pomiędzy innymi podmiotami, a podstawą obciążenia członków zarządu - jest nieściągalność składek od Spółki.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozszerzyła powyższe zarzuty.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż w sprawie dokonano wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i w sposób obiektywny ustalono brak podstaw do umorzenia należności.

Pismem procesowym z 13 czerwca 2008 r. organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. w likwidacji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 23 czerwca 2008 r. sprawa została skierowana na rozprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonego orzeczenia z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonują oceny skarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta jest prawidłowa.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały wnioskiem skarżącej Spółki z 8 listopada 2004 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Zatem zważyć należy, iż postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż Kodeksu, jak również art. 123 u.s.u.s. Instytucja umarzania należności uregulowana jest zaś w art. 28 u.s.u.s.

Stosownie do treści art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Zgodnie z ust. 2 wymienionego przepisu, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, (z zastrzeżeniem ust. 3a - który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania).

W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniu skarżonej decyzji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Interpretacja omawianego przepisu, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, została dokonana w uchwale Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), (przywołanej również przez Prezesa ZUS w skarżonej decyzji), w której Sąd ten przyjął, iż "Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności z tytułu składek w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).". W uchwale tej Sąd jednoznacznie stwierdził, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone".

Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197). W wyroku tym NSA stwierdził, iż "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia".

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż skarżąca wykazała w toku postępowania administracyjnego, że spełnia jedną z przesłanek świadczących o całkowitej nieściągalności należności. Od początku trwającego w sprawie postępowania powoływała się na art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s., podając, że Sąd oddalił jej wniosek o ogłoszenie upadłości z przyczyn, o których mowa w art. 13 § 1 Prawa upadłościowego. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż organ orzekający faktu tego nie kwestionował, a wręcz przeciwnie, w swojej decyzji zaznaczył, że strona spełnia przesłankę z ww. przepisu ustawy systemowej. Nadto, Prezes ZUS wskazał także, iż w sprawie zachodzi przesłanka z pkt. 5 i 6 ust. 3 art. 28, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] grudnia 2005 r. na podstawie art. 59 § 3 w związku z § 2 tego artykułu ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), umorzył wobec Spółki postępowanie egzekucyjne z uwagi na nieściągalność.

Pomimo występowania w sprawie ww. okoliczności organ uznał jednak, iż okoliczności te nie są wystarczające do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.

W ocenie Sądu, zajmując takie stanowisko organ nie naruszył prawa. Ww. okoliczności jak i -znajdujące tu zastosowanie- przepisy prawa materialnego nie zobowiązywały go bowiem do umorzenia należności z tytułu składek. Organ zasadnie zwrócił tu uwagę na uznaniowy charakter wydanego w oparciu o art. 28 u.s.u.s. rozstrzygnięcia, zaznaczając, że wystąpienie przesłanki wskazanej ustawą nie skutkuje automatycznym umorzeniem zadłużenia. Przedstawił też swoje argumenty przemawiające za takim, negatywnym dla strony, rozstrzygnięciem sprawy - pomimo występowania w sprawie przesłanek świadczących o całkowitej nieściągalności należności. W tym zakresie organ rentowy przede wszystkim wskazał na wydane w dniu 28 maja 2004 r. wobec członków zarządu Spółki decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności. Wyjaśnił, iż stanowi to -w jego przekonaniu- przesłankę przemawiającą za odmową umorzenia należności z tytułu składek. Zdaniem Sądu, dochodzenia zadłużenia w tym trybie organowi odmówić nie można. Możliwość wydania takich decyzji (o przeniesieniu odpowiedzialności) wynika z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W tym miejscu, mając na względzie treść skargi, Sąd dodatkowo wyjaśnia, iż wprawdzie każda z przesłanek wymienionych w ust. 3 art. 28 ww. ustawy ma charakter samoistny i wystarcza do uznania należności za całkowicie nieściągalne, a tym samym do umorzenia zadłużenia. Jednakże Sąd podkreśla, że z uwagi na charakter uznaniowy tej decyzji, nawet w takim przypadku -tj. w przypadku wystąpienia przesłanki z ust. 3 art. 28 świadczącej o całkowitej nieściągalności- organ nie ma obowiązku orzekać zgodnie z wolą strony. Może wydać rozstrzygnięcie dla niej negatywne, jeśli tylko będzie miał uzasadnione ku temu powody. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Decyzję negatywną dla skarżącego organ uzasadnił wydanymi w sprawie decyzjami o przeniesieniu odpowiedzialności Spółki na członków jej zarządu. Organ rentowy powołał się więc na istniejące jeszcze -w jego przekonaniu- możliwości wyegzekwowania zaległych należności, z których to zrezygnować jako wierzyciel nie może. Wskazał też, że za odmową umorzenia zadłużenia przemawia okres, jaki ZUS ma na dochodzenie swoich należności oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Stanowisko organu jest tu jak najbardziej właściwe.

Reasumując, zdaniem Sądu, Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż w sprawie umorzenie zadłużenia jest przedwczesne i nie wskazane. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez stronę oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności, a także materiał dowodowy zgromadzony z urzędu.

W konsekwencji, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi (poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji), a zarzuty w niej podniesione -z powyżej przedstawionych powodów- ocenił jako nietrafne. Umorzenie zadłużenia w niniejszej sprawie spowodowałoby bowiem ten skutek, iż ZUS nie mógłby już dochodzić występujących w sprawie należności z tytułu składek na podstawie wydanych decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności (czyli od członków zarządu skarżącej Spółki).

Nadto Sąd wyjaśnia, iż oceniając sprawę miał na uwadze wydaną w stosunku do A. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2008 r. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej należności finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Dopiero wydanie tej decyzji spowodowało, iż wniosek skarżącej z 8 listopada 2004 r. o umorzenie wszystkich (jak należy sądzić na podstawie treści tego wniosku) należności z tytułu składek został załatwiony w pełnym zakresie.

Sąd stwierdza również, iż prawidłowo organ rentowy przyjął, że art. 30 u.s.u.s. wyklucza umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych.

Na koniec Sąd zaznacza, iż działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS. Ustawowym obowiązkiem ZUS jest natomiast wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organ odpowiedzialny za ich pobór zobligowany jest więc do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpoznawanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych należności z tytułu składek, uznając, iż rozstrzygnięcie o umorzeniu całości wnioskowanych należności byłoby przedwczesne, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.