Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SO/Op 12/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: art. 239 pkt 1 lit.a, art. 245, art. 246 par. 1 pkt 1 i 2, art. 258 par. pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie usług opiekuńczych postanawia: ustanowić T. R. radcę prawnego.


UZASADNIENIE

T. R., złożył za pośrednictwem poczty w dniu 13 marca 2015 r. (data stempla pocztowego), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że T. R. domaga się udzielenia pomocy w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r., nr [...], której odpis na żądanie Sądu, został nadesłany do akt sprawy. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał na złą sytuację finansową, spowodowaną całkowitą jego niezdolnością do pracy zarobkowej i samodzielnej egzystencji, a także niskim dochodem, którego źródłem jest jedynie renta inwalidzka. Rentę tę pobiera m.in. z powodu: niedowładu kończyn dolnych, epi, wady wzroku oraz choroby wieńcowej. Podniósł także, że pobierane świadczenie rentowe nie starcza mu na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, w tym opłat za media lokalowe, do tego stopnia, że wobec wnioskodawcy orzeczona została eksmisja. Wnioskodawca podkreślił, że niezbędna jest mu pomoc fachowego pełnomocnika w celu wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że jest osobą samotnie gospodarującą; posiada mieszkanie spółdzielczo – lokatorskie o powierzchni 35,70 m²; jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka z ZUS i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 1.241,37 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wskazał żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych będących jego własnością. Dodał natomiast, że świadczenie netto wypłacane przez ZUS wynosi 628,99 zł, na potwierdzenie czego przedłożył do akt sprawy zaświadczenie z dnia 12 lutego 2015 r. wydane przez zakład ubezpieczeń społecznych, z którego wynika, że T. R. w okresie od 1 grudnia 2014 r. do dnia 28 lutego 2015 r. otrzymał miesięcznie świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.034,61 zł brutto, dodatek pielęgnacyjny w wysokości 206,76 zł, z czego potrącane są alimenty bieżące w wysokości 459,27 zł, zaliczka na podatek – 60 zł, 93,11 zł – składka na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawca podał także, że jest obciążony nakazem eksmisji, która została częściowo wstrzymana, a miała być wykonana w dniu 19 stycznia 2015 r. Do akt sprawy dołączył zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej o posiadanym zadłużeniu z tytułu zaległości czynszowych w wysokości 26.666,35 zł oraz odsetek w wysokości 13.175,08 zł i kosztów sądowych i komorniczych – 8.429,60 zł. Skarżący zwrócił się ponadto o "wstrzymanie biegu terminu do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu", aby ustanowiony pełnomocnik miał czas na zapoznanie się z aktami i sporządzenie "należytego" środka odwoławczego.

Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako strona zamierzająca skarżyć decyzję dotyczącą zasiłku celowego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Stąd referendarz ograniczył się jedynie do rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast rozpoznający wniosek sąd (referendarz sądowy) zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony jest, bądź nie jest zasadne. Z jednej strony uwzględnia więc wysokość kosztów postępowania, jakie wnioskodawca musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody i posiadany majątek.

Przywołane regulacje są przejawem intencji ustawodawcy, który tworząc instytucję prawa pomocy miał na celu umożliwienie dochodzenia słusznych praw przed sądem, osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.

Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że źródłem dochodu wnioskodawcy jest jedynie renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny, które kształtują się na poziomie 1.241,37 zł miesięcznie, a skarżący posiada zaległości czynszowe. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy oraz jego zły stan zdrowia, referendarz ocenił, że T. R. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu.

Odnosząc się do prośby o: "wstrzymanie biegu terminu do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu", zawartej w uzasadnieniu formularza, wskazać należy, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wszczyna postępowanie incydentalne, o charakterze pomocniczym (wpadkowym), mające na celu wydanie orzeczenia co do udzielenia, bądź odmowy udzielenia stronie pomocy od Skarbu Państwa, w dochodzeniu swoich praw przed sądem. Rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpoznania tego wniosku co podnoszono wyżej, zapada po rozpatrzeniu przesłanek materialnych, określonych w przywoływanym art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym na podstawie informacji zawartych w formularzu wniosku i jego uzasadnieniu. Sąd (referendarz sądowy) rozpoznając tego typu wniosek, jest zobowiązany natomiast ograniczyć się merytorycznie do zakresu wniosku, nie wykraczając poza ramy przedmiotowe tego postępowania incydentalnego i rozpoznawać kwestie przynależne do innego typu postępowania wpadkowego lub do postępowania głównego (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 636/10, CBOiISA). Referendarz uznał więc, że prośba o: "wstrzymanie biegu terminu" wyrażona w formularzu wniosku, nie wpływa na rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy, albowiem nie wnosi nowych okoliczności do sprawy, mających wpływ na ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jedynymi przesłankami warunkującymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, bądź całkowitym są natomiast przesłanki materialne, określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., co do których referendarz sądowy wypowiedział się już w niniejszym postanowieniu.

Mając na względzie powyższe referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., uznał o konieczności ustanowienia wnioskodawcy radcy prawnego i orzekł, jak w sentencji.