Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 229/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 18,  art. 56 par. 1 pkt 4,  art. 56 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 139 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 maja 2009r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę /-/R. Wiatrowski /-/S. Zapalska /-/W. Zygmont


UZASADNIENIE

Wierzyciel Naczelnik Urzędu Skarbowego P.W. wystawił na podatniczkę I. B. tytuł wykonawczy z dnia .... o nr ... za 7/2001 r. w kwocie ... zł. i o nr ... za 7/2002 r. w kwocie ... zł. z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, które stanowiły podstawę rozpoczęcia w dniu ..... postępowania egzekucyjnego.

W dniu ...organ podatkowy wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia ...

Występując z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego organ podatkowy wskazał, iż mając na uwadze art. 225 Ordynacji podatkowej i okoliczność, że organ odwoławczy otrzymał odwołanie podatniczki od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z ... o odpowiednich dwóch numerach w dniu ..a zatem termin o którym mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej upływał w dniu .... i został przekroczony w związku z tym wstrzymanie wykonania decyzji nastąpiło z mocy prawa.

Postanowieniem z dnia ... Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - W. zawiesił postępowanie egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych o nr ... i o nr ...powołując jako podstawę prawną art. 17 § 1 w związku z art. 56 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) oraz stwierdził, iż dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy i pouczył podatniczkę o prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Postanowienie zostało doręczone .... (k. .. akt egzekuc.) pełnoletniemu domownikowi bratu K. Ł.. Pomimo przysługującego prawa wniesienia zażalenia, podatniczka z tego prawa nie skorzystała.

W dniu ... (tj. po około roku od wydanego postanowienie o zawieszeniu egzekucji) Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - W. wydał postanowienie, w którym sprostował błąd pisarski zawarty w postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z dnia ... w ten sposób, iż w miejscu "na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 4" powinno być "na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 1".

W postanowieniu tym Naczelnik podkreśla, że wobec tego iż odwołanie od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe nie zostało rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji, to wykonanie decyzji ulega wstrzymaniu z mocy prawa. Natomiast art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nakłada obligatoryjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku, albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Wskazanie art. 56 § 1 pkt 4 cyt. ustawy w związku z powyższym było oczywistą pomyłką pisarską. Postanowienie zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od jego doręczenia.

Na powyższe postanowienie, w dniu ... wniosła zażalenie podatniczka w którym zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych (bez wskazania konkretnych artykułów), które miały wpływ na treść zaskarżonego postanowienia (poprzez sprostowanie postanowienia w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy nie stanowi to "błędu pisarskiego" ani żadnego innego i w tym zakresie postanowienie nie może zostać sprostowane.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia ... nie uwzględnił wniesionego zażalenia i utrzymując w mocy postanowienie z dnia ...r. w sprawie sprostowania błędu pisarskiego. W uzasadnieniu postanowienia wyraził pogląd, że art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza możliwość sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych oraz inne oczywiste omyłki, zawarte w wydanych przez organy administracyjne w tym podatkowe postanowieniach i decyzjach. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego powinna wynikać z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Błąd pisarski polegał na powołaniu w sentencji postanowienia przepisu art. 56 § 1 pkt 4, zamiast art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 56 § 1 ustawy stanowi o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Przepis ten został powołany zarówno w postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak i w postanowieniu w sprawie sprostowania błędu pisarskiego. Zatem należy stwierdzić, iż w tym zakresie nie nastąpiła zmiana merytorycznego rozstrzygnięcia, ponieważ organ egzekucyjny postanowieniem o sprostowaniu błędu nie zmienił ogólnej podstawy rozstrzygnięcia powołując art. 56 § 3, w związku z art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Dokonał jednakże zmiany przepisu w zakresie powołania przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, tj. w miejsce art. 56 § 1 pkt 4 powołał w postanowieniu o sprostowaniu błędu pisarskiego przesłankę z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Przesłanki, powołane w postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz w postanowieniu o sprostowaniu błędu pisarskiego stanowią odmienne podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, bowiem, zawieszenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej ma miejsce w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, natomiast zawieszenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie przepisu art. 56 x0167 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej dokonuje organ egzekucyjny n a żądanie wierzyciela, to należy zauważyć, że z treści uzasadnienia postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wynika jednoznacznie, że podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia ...., Nr ... oraz .... W takiej sytuacji powołanie przepisu art. 56 § 1 pkt 4 zamiast art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiło błąd pisarski.

W skardze z dnia .... wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na powyższe postanowienie I. B. zarzuca naruszenie prawa bez wskazania konkretnych przepisów i domaga się:

1. zmiany w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w P. z dnia ... r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. - W. z dnia ... w sprawie sprostowania postanowienia poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia,

2. ewentualnie, uchylenia w całości postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w P. z dnia ... utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. - W. z dnia ... w sprawie sprostowania postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy,

3. zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. w odpowiedzi na skargę nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia i wnosi o oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjny (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast na podstawie art. 134 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,. Poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonej decyzji a w rozpoznawanej sprawie postanowieniem. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a w drugiej przez zakaz niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego - zakaz reformationis in peius.

Dokonując kontroli zaskarżonego ostanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że organy trafnie powołały art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który w sprawie egzekucyjnej ma zastosowanie poprzez art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy błędem pisarskim była zamiana powołanego w sentencji postanowienia art. 56 § 1 pkt 4, zamiast art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca zarzuca, że taka zamiana "jest niedopuszczalna bowiem prowadzi do zamiany rozstrzygnięcia". Słusznie zauważa w uzasadnieniu postanowienia i w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, że przepis art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi w całości o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, ma charakter obligatoryjny i posiada różne punkty z jakich powodów może ulec zawieszenie egzekucji. Z treści art. 56 § 1 pkt 1 ustawy wynika, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Natomiast art. 56 § 1 pkt 4 traktuje, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu na żądanie wierzyciela.

Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w rozpoznawanej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - W., który nie wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel, mimo że ma obowiązek podejmowania czynności zmierzających do wyegzekwowania podatku w określonych sytuacjach może mieć także interes prawny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednak w rozpoznawanej sprawie wierzyciel takiego interesu nie miał. Postępowanie to uległo zawieszeniu z powodu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia ... o dwóch numerach. Wstrzymanie tej decyzji nastąpiło z mocy prawa, ponieważ odwołanie podatniczki nie zostało rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej.

Sprostowanie błędu pisarskiego przez właściwe powołanie punktu 1 zamiast pkt 4 art. 56 § 1 cytowanej ustawy nie prowadziło do zamiany merytorycznej postanowienia. Należy podkreślić, że nie była to zamiana, która wpłynęłaby na zakres lub rodzaj przyznanych skarżącej uprawnień. Sprostowany przez organ podatkowy "błąd pisarski" nie spowodował wzruszenia i odstąpienia zamiany zawieszonego postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia ....

W licznych komentarzach jak i w orzecznictwie do art. 113 kpa podkreśla się, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zamiany decyzji, postanowienia czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego - co w sprawie nie miało w ogóle miejsca.

Wobec braku naruszenia prawa w tym przepisów proceduralnych ogólnie zarzuconych przez podatniczkę Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/. Wiatrowski /-/S. Zapalska /-/Wł. Zygmont