Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 507/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wykonanej nadbudowy przybudówki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lipca 2005 r. S.A.., właściciel działki nr [...], powołując się na naruszenie jego interesu prawnego, wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: PINB) o sprawdzenie legalności realizowanych przez M.H., właściciela nieruchomości sąsiedniej – działki nr [...], robót budowlanych, realizowanych w obiekcie usytuowanym w granicy z jego działką, w tym polegających na umiejscawianiu okien od strony jego posesji. Zawiadomieniem z [...] września 2005 r., a następnie ponownie pismem z [...] października 2005 r. PINB zawiadomił S.A. i M.G. o wszczęciu postępowania w sprawie przebudowy budynku byłego młyna na działce nr [...].[...] listopada 2005 r. w obecności obu stron postępowania przeprowadzone zostały oględziny obiektu młyna. W sporządzonym protokole oględzin, którego nie podpisał Ma.H., wskazano, iż w obiekcie, będącym przybudówką do budynku głównego (młyna), wykonano roboty budowlane polegające na rozbiórce drewnianej więźby dachowej o połaciach trzyspadowych, wykonaniu zwieńczenia żelbetonowego, nadbudowaniu o 1,45 m ścian zewnętrznych i wykonaniu nowej konstrukcji dachu, którego wysokość w kalenicy wynosi 5,35 m ; ponadto na wykonaniu od strony działki nr [...], będącej własnością S.A., 3 otworów okiennych o wymiarach 1,18 x 1,18 m. Wskazano też, że przed nadbudową przybudówka była parterowa z dachem trzyspadowym. W wyniku nadbudowy powstał obiekt parterowy z poddaszem użytkowym, dachem stromym dwuspadowym. W wyniku nadbudowy obiekt przybudówki został podniesiony o 1,45 m w okapie i do 5, 35 m w kalenicy. W dniu dokonywania oględzin inwestor M.H. przedstawił złożone [...] marca 2005 r. w Starostwie Powiatowym zgłoszenie zamiaru przystąpienia z dniem [...] marca 2005 r. do remontu budynku położonego na działce nr [...]. Na zgłoszeniu widnieje adnotacja podpisana przez działającego z upoważnienia Starosty, Zastępcę Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Architektury i Budownictwa stwierdzająca, iż zgłoszenie spełnia wymogi z art. 29 i 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej: P.b)., opatrzona datą 10 marca 2005 r. Nadto przedłożył zaświadczenie z [...] marca 2005r. o prawie dysponowania nieruchomością obejmującą działkę nr [...] na cele budowlane oraz zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2005 r. stwierdzające, iż budynek przy [...] nie figuruje w rejestrze zabytków.

Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2005 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b PINB wstrzymał prowadzone przez M.H. roboty budowlane przy realizacji nadbudowy budynku - przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna) oraz zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności realizowanej nadbudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bądź z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...], bądź ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenia projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uznając, iż złożone 2 lutego 2006 r. dokumenty spełniały nałożone obowiązki PINB [...] marca 2006 r. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 49 ust. 2 P.b ustalił M.H. opłatę w wysokości 25 000 zł tytułem legalizacji, prowadzonej w ramach samowoli budowlanej, nadbudowy budynku przybudówki przylegającej do budynku byłego młyna w miejscowości [...] na działce nr [...]. W wyniku zażalenia inwestora postanowieniem z [...] lipca 2006 znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB) uchylił w całości wskazane postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PINB bezpodstawnie stwierdził, iż wystąpiły przesłanki do legalizacji samowolnie wykonanej nadbudowy budynku pomimo, iż przedstawione przez inwestora pismo Wójta Gminy z [...] stycznia 2006 r. zawiera informację, iż dla obrębu miejscowości [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie inwestor nie przedstawił ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto wyjaśnienia wymaga kwestia zakresu robót budowlanych objętych zgłoszeniem M.H. złożonym w Starostwie Powiatowym [...] marca 2005 r., które zostało przyjęte bez sprzeciwu.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy PINB uzyskał w piśmie z [...] października 2006 r. informację od Starosty, iż w zgłoszeniu złożonym 2 marca 2005 r. M.H. określił zakres robót budowlanych jako remont budynku położonego na działce nr [...], który jako zgodny z art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b, nie mógł skutkować wniesieniem przez organ sprzeciwu. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazał też, iż nie jest w stanie stwierdzić, czy inwestor wykonał roboty budowlane, stwierdzone w protokole PINB z [...] listopada 2005 r. z przekroczeniem dokonanego zgłoszenia remontu budynku na działce nr [...], bowiem w zasobach archiwalnych brak jest dokumentacji określającej pierwotny stan budynku, istniejący przed datą [...] marca 2005 r. w związku z czym nie jest możliwe ustosunkowanie się do kwestii, czy wykonane roboty mają charakter nadbudowy, czy miały charakter odtworzeniowy czyli zmierzający do przywrócenia stanu pierwotnego.

Pismem z [...] listopada 2006 r. w oparciu o art. 50 i 51 P.b w związku z art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a), PINB wezwał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 listopada 2006 r. dokumentów związanych z nabyciem i utrzymaniem budynku usytuowanego na działce nr [...], a w szczególności: dokumentacji technicznej, opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania oraz książki obiektu budowlanego. Zobowiązany przedstawił w wyznaczonym terminie książkę obiektu budowlanego młyna w miejscowości [...] na działce nr [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że dokumentacja młyna najprawdopodobniej znajduje się w archiwum w Poczdamie, w związku z czym wniósł o przedłużenie terminu jej przedstawienia. Pismem z [...] lutego 2007 r. PINB zawiadomił strony o prawie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego.

Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. PINB, powołując się na art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 3 P.b, 1. zatwierdził złożony projekt budowlany dotyczący nadbudowy budynku przybudówki na działce budowlanej nr [...], opracowany przez firmę PHU "P" inż. K.N., 2. udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją nadbudowy budynku przybudówki zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym nadbudowy, 3. nałożył na inwestora M.H. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nadbudowy budynku przybudówki na działce nr [...].

WINB decyzją z [...] października 2007 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.P.A, uchylił decyzję PINB, uznając, iż zapadła ona z istotnym naruszeniem przepisów P.b i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu WINB stwierdził, iż organ pierwszej instancji jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia powołał przepis art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 3 P.b. W ocenie organu odwoławczego, zastosowanie obu wskazanych przepisów w jednym rozstrzygnięciu stanowi rażące naruszenie trybu postępowania, określonego w przepisach art. 51 tej ustawy. WINB wskazał, że jeżeli w sprawie zostanie wydana decyzja w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2, a w niniejszej sprawie nie została wydana tego rodzaju decyzja, to po upływie terminu lub na wniosek inwestora właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (ust. 3 pkt 1) albo - w przypadku niewykonania obowiązku - decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 3 pkt 2). Natomiast wskazany w zaskarżonej decyzji przepis art. 51 ust. 4 P.b dotyczy postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Sytuacja tego rodzaju również nie zachodzi w omawianej sprawie. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (w rozpoznawanej sprawie nie został nałożony tego rodzaju obowiązek) i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że decyzja wynikająca z przepisu art. 51 ust. 4 ma charakter aktu związanego, tzn. że organ obowiązany jest wydać tę decyzję jedynie w sytuacji, gdy wcześniej wydał decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Wobec braku rozstrzygnięcia PINB, wydanego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3, brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy. WINB wywiódł również, iż niezależnie od okoliczności, że organ pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się rażącego naruszenia trybu postępowania określonego w przepisach art. 51 P.b, to dodatkowo nie wykazał on, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisów określonych w art. 51, tzn. w przeprowadzonym postępowaniu PINB nie wykazał, że dokonana nadbudowa budynku stanowi przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 P.b. Informacje udzielone przez Starostwo Powiatowe w kwestii przyjętego bez sprzeciwu, zgłoszenia złożonego 2 marca 2005 r. przez inwestora wykluczają bowiem wcześniejsze wątpliwości organu odwoławczego, wyrażone w postanowieniu z [...] lipca 2007 r., co do tego, czy doszło do zaakceptowania robót budowlanych związanych z nadbudową budynku na mocy powyższego zgłoszenia. Zostało bowiem wyjaśnione, że dokonane zgłoszenie obejmuje wyłącznie zakres robót remontowych. A w takim razie działanie inwestora polegające na nadbudowie budynku pozostaje bez jakiegokolwiek związku ze zgłoszeniem złożonym 2 marca 2005 r., co w konsekwencji oznacza samowolne zrealizowanie nadbudowy, tzn. zaistnienie sytuacji określonej w art. 48 ust. 1 P.b. Zatem ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji powinien rozstrzygnąć ją w oparciu o przepis art. 48 P.b. Obowiązkiem organu jest prawidłowe ustalenie czy zachodzą przesłanki do legalizacji samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego określone w ust. 2 art. 48 P.b. W przeciwnym razie koniecznym stanie się wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy.

Na powyższą decyzję M.H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Sąd wyrokiem z 12 marca 2008 r., II SA/Go 802/07 oddalił złożoną skargę. Uzasadniając wyrok sąd wskazał, że "pozbawiony podstaw okazał się zarzut strony skarżącej, iż roboty wykonane przez inwestora na przybudówce do budynku młyna miały charakter odtworzeniowy. Teza ta nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Zarówno ustalenia dokonane w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2005 roku, jak i opis architektoniczno - budowlany obiektu zawarty w projekcie budowlanym obiektu, złożonym przez inwestora w dniu 2 lutego 2006 roku ( strona 13) w powiązaniu z dokumentacją zdjęciową dołączoną przez S.A. do jego pisma z dnia [...] marca 2006 roku, a także zdjęciem przedłożonym przez skarżącego na rozprawie pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż przed rozpoczęciem robót budowlanych przez inwestora przybudówka była obiektem parterowym z poddaszem nieużytkowym i trzyspadowym dachem. W wyniku prac podjętych przez inwestora nadbudowano ściany zewnętrzne - boczne i szczytową, wykonano wzmocnienia wieńcami żelbetonowymi na poziomie ówczesnego i obecnego okapu oraz trzy otwory okienne oraz dach dwuspadowy w wyniku czego powstało użytkowe poddasze. Taki zakres robót pokrywa się z zakresem robót wskazanych w skardze jako bezspornie wykonanych przez inwestora. Tym samym nie może być wątpliwości, iż zakres wykonanych robót był w istocie nadbudową. Doszło bowiem w ich wyniku do powiększenia istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem tej samej powierzchni zabudowy. Skarżący w toku postępowania administracyjnego tj. w dniu oględzin przedstawił zgłoszenie dokonane w dniu 2 marca 2005 roku, w którym zgłosił wykonanie remontu budynku na działce [...]. Dodatkowe wyjaśnienia uzyskane przez PINB ze Starostwa Powiatowego pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, iż zgłoszenie to dokonane zostało tylko w zakresie remontu tj. robót budowlanych o charakterze odtworzeniowym. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszczalne jest zastosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Porównanie zakresu wykonanych robót z ustawo określoną definicją remontu nie pozostawia wątpliwości, iż zakres wykonanych prac wskazuje jednoznacznie na wykonanie nadbudowy. Zasadnie więc uznał organ II instancji, iż działania inwestora polegające faktycznie na wykonaniu nadbudowy przybudówki pozostają bez jakiegokolwiek związku z dokonanym zgłoszeniem. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Użyte w tym przepisie zwrot "prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 " oznacza prowadzenie robót na podstawie zgłoszenia dokonanego, ale dotkniętego nieprawidłowościami ( np. organ przyjął bez sprzeciwu zgłoszenie wykonania robot , które wymagały pozwolenia na budowę ). Za taki przypadek wadliwego zgłoszenia nie może być uznana sytuacja dokonania zgłoszenia robót wymagających faktycznie jedynie - przyjętego bez sprzeciwu - zgłoszenia, a faktycznego wykonania przez inwestora robót wymagających pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie skarżący dokonał zgłoszenia remontu obiektu na działce nr [...]. Zgłoszenie więc było prawidłowe w tym sensie, iż dla legalności wykonania takich robót remontowych wystarczające było zgłoszenie. Skarżący wykonał jednak w rzeczywistości inne roboty niż zgłoszone. Wykonał bowiem nadbudowę, której realizacja obarczona jest wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 i art. 29 ustawy - Prawo budowlane). Zgodnie bowiem z przepisem art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane budową w rozumieniu przepisów tej ustawy jest nie tylko wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa".

Sąd wskazał także "iż wbrew wywodom skargi organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2006 roku nie stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy prawo budowlane, co prowadziłoby do uznania, iż w sprawie powinien być zastosowany tryb naprawczy przewidziany w art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Organ odwoławczy jedynie stwierdził jakie są hipotetyczne możliwości zakwalifikowania przypadku zaistniałego w sprawie, przy czym właściwą kwalifikację uzależniał od wyniku ustaleń faktycznych jakich powinien dokonać organ I instancji. Zgodzić się należy, zdaniem Sądu, ze stanowiskiem WINB, iż w prowadzonym postępowaniu organ I instancji nie wykazał, że nadbudowa przybudówki młyna stanowi przypadek inny niż opisany w hipotezie normy z art. 48 ust 1 ustawy - Prawo budowlane. Zatem do sytuacji wykonania nadbudowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego " .

Postanowieniem z [...] maja 2009 r. nr [...] PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Pb., nakazał M.H.: 1/ wstrzymać roboty budowlane realizowanej nadbudowy budynku przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna), oraz 2/ wykonać zabezpieczenie budowy przed dostępem osób postronnych, zapewnić bezpieczeństwo osób i mienia na budowie praz przed zagrożeniem pożarowym, utrzymać zabezpieczenie w należytym stanie technicznym, do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji nałożył także na inwestora obowiązek dostarczenia, w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia: a) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy na nadbudowę budynku przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna) w miejscowości [...] (działka nr [...]), b) 4 egzemplarzy projektu budowlanego na nadbudowę budynku przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna), c) zaświadczenia projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego wraz z stosownymi uprawnieniami budowlanymi, d) oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odpowiadając na powyższe wezwanie M.H. pismem z [...] lipca 2009r. poinformował PINB, iż 2 lutego 2006 r. dostarczył 4 egzemplarze projektu budowlanego na nadbudowę budynku przybudówki, wraz z opiniami, uzgodnionymi pozwoleniami i zaświadczeniami projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Wyjaśnił także, że przedłożył decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy m.in. dotyczącą nadbudowy budynku przylegającego do budynku głównego. Wobec powstałych wątpliwości inwestor zwrócił się do Wójta Gminy z zapytaniem, czy w istocie decyzja o warunkach zabudowy dotyczy również budynku przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna). Inwestor wskazał, że otrzymał odpowiedź twierdzącą.

PINB pismem z [...] lipca 2009 r. wezwał M.H. do bezzwłocznego wywiązania się z nałożonego postanowieniem z [...] maja 2009 r. obowiązku przedłożenia: a) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy na nadbudowę budynku przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna) w miejscowości [...] (działka nr [...]), b) aktualnego zaświadczenia projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, c) oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponieważ inwestor nie przedłożył decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku przybudówki a jedynie w dniu 10 sierpnia 2009 r. przedłożył wniosek złożony do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy, PINB pismem z [...] listopada 2009 r. ponownie wezwał inwestora do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy na nadbudowę budynku przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna) w miejscowości [...] (działka nr [...]).

18 grudnia 2009 r. M.H. przedłożył decyzję Wójta Gminy z [...] października 2009 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego na pomieszczenie studia nagrań wraz z jego nadbudową przy istniejącym budynku na działce nr [...].

Postanowieniem z [...] września 2010 r. nr [...], PINB ustalił M.H. wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 25.000 zł tytułem legalizacji budowy realizowanej w ramach samowoli budowlanej, nadbudowy budynku przybudówki przylegającej do budynku (byłego młyna).

Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodził się M.H. i złożył na nie zażalenie do WINB. Organ ten postanowieniem z [...] listopada 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przykazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu postanowienia WINB wskazał, że PINB bezpodstawnie uznał, iż przedłożone przez inwestora w celu legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego projekty budowlane, spełniają wymagania P.b. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że projektanci nie zapewnili, stosownie do art. 20 ust. 2 P.b, sprawdzenia przedłożonego organowi projektu. Nadto projektanci a także sprawdzający nie załączyli wymagane art. 20 ust. 4 P.b oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, w przedstawionym projekcie budowlanym instalacji elektrycznej oświetleniowej i gniazd wtykowych brak jest dokumentu dotyczącego uprawnień budowlanych osoby, która sporządziła projekt, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b.

Pismem z [...] grudnia 2009 r. PINB wezwał M.H. do wywiązania się z obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...], tj. o uzupełnienie:

a) potwierdzenia przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, o zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przedłożonego projektu budowlanego:

- aneksu nadbudowy budynku przybudówki, opracowanego przez inż. K.N.

- nadbudowy budynku przybudówki, branży – instalacja elektryczna, oświetleniowa i gniazd wtykowych, opracowanego przez inż. K.R.,

b) oświadczenia projektanta a także sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej,

c) uprawnień budowlanych do wykonania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie przez projektanta inż. R.,

d) uprawnień budowlanych do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie i aktualne zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwego samorządu zawodowego osoby dokonującej sprawdzenia projektu budowlanego.

W takim stanie faktycznym PINB decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b nakazał M.H. budynek przybudówki przylegający do budynku głównego (byłego młyna) doprowadzić do stanu poprzedniego, tj. sprzed daty rozpoczęcia robót budowlanych, realizowanych na podstawie dokonanego 2 marca 2005 r. przez inwestora w Starostwie, zgłoszenia remontu obiektu budowlanego, którego zakres zgłoszenia został przekroczony.

Uzasadniając decyzję PINB wskazał, że M.H. nie wywiązał się z obowiązku nałożonego postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2009 r., zatem w sprawie niniejszej powinien mieć zastosowanie art. 48 ust. 1 P.b nakazujący rozbiórkę części obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże mając na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z 12 grudnia 1996 r.. II SA/Wr 236/96 orzekający, że nie można nakazać rozbiórki części budynku, wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jeżeli budowa dobudowanej części została podjęta po częściowej rozbiórce budynku (co ma miejsce w toczącym się postępowaniu administracyjnym) i połączona z nim trwale (co też ma miejsce ponieważ został wybudowany nowy wieniec żelbetowy na przybudówce na poziomie stropu na parterem) w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, organ uznał, że w niniejszym postępowaniu przepisu art. 48 ust. 1 P.b nie można zastosować.

M.H. nie zgodził się z powyższą decyzją PINB i złożył od niej odwołanie do WINB, podnosząc w nim, że sprawa prowadzona jest z naruszeniem art. 12 § 1 k.p.a, w wyniku czego narażony został na znaczne koszty i problemy wynikające z upływu czasu. Ponadto decyzja wydana została z rażącym naruszeniem zasad postępowania administracyjnego w szczególności art. 8, 9 i 11 k.p.a.

WINB decyzją z [...] maja 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b nakazał M.H. rozbiórkę wykonanej nadbudowy przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna) na działce nr [...].

W uzasadnieniu decyzji WINB wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), związany był oceną prawną przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 12 marca 2008 r., II SA/Go 802/07, w którym to wyroku sąd dokonał kwalifikacji wykonanych przez odwołującego się robót budowlanych i wskazał, że w sprawie zastosowanie ma art. 48 P.b. W sytuacji zatem nieuzupełnienia projektu budowlanego o elementy wskazane w postanowieniu PINB z [...] maja 2009r. Nr [...], konieczne było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nakazanie inwestorowi rozbiórki wykonanej nadbudowy przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna).

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi M.H. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego – art. 3 pkt 8 P.b i niewłaściwe zastosowanie art. 48 P.b,

2. naruszenie art. 136 k.p.a poprzez zaniechanie w postępowaniu odwoławczym przeprowadzenia dowodów ze złożonych w sprawie materiałów w sytuacji, gdy było oczywiste, że dowody te zostały przez organ pierwszej instancji pominięte,

3. naruszenie zasad postępowania – art. 7 i 8 k.p.a a także art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a, poprzez lakoniczne i niewykazane w uzasadnieniu decyzji przyjęcie, że nie stwierdzono naruszeń przez PINB zasad postępowania mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie, ze zignorowaniem, że organ pierwszej instancji w postępowaniu nie ustosunkował się i nie uwzględnił złożonego już po udzieleniu wytycznych przez sąd administracyjny istotnego nowego dowodu tyczącego istoty postępowania – dokumentacji fotograficznej obiektu pochodzącej z okresu przedwojennego, obrazującej pierwotny wygląd obiektu,

4. naruszenie zasad postępowania – art. 7, 8, 77 i art. 107 § 3 k.p.a, poprzez uwzględnienie dowodów składanych tylko przez jedną ze stron postępowania z pominięciem przeciwnych dowodów złożonych przez skarżącego,

5. naruszenie zasad postępowania poprzez wydanie decyzji nie precyzującej sposobu jej wykonania – art. 8, 9 i 11 k.p.a.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ja decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kosztów zastępstwa 240 zł.

Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena ta przestaje wiązać organ administracji jak i sąd w przypadku zmiany stanu prawnego jak i zmiany stanu faktycznego.

Skarżący akcentuje tę drugą okoliczność, mianowicie podkreśla, że dowód pierwotnego wyglądu budynku wraz z przybudówką uzyskał dopiero w 2010 r. a fotografia budynku wykonana w okresie przedwojennym złożona została w organie pierwszej instancji w związku z wniesieniem zażalenia na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną. Skarżący stwierdził, że organy przywołują ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 12 marca 2008 r., II SA/Go 802/07, pomijając, że zostały one dokonane w innych warunkach dowodowych.

Sąd nie podziela tego stanowiska. Wskazać bowiem należy, że na rozprawie która odbyła się 28 lutego 2008 r. ówczesny pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy pochodzące z czasów przedwojennych zdjęcie przedmiotowego budynku. Jest to dokładnie to same zdjęcie, które skarżący dołączył do skargi złożonej w niniejszej sprawie. Inny jest tylko format zdjęcia. W związku z powyższym nieuzasadnione jest stanowisko skarżącego, iż wszedł on w posiadanie fotografii budynku z okresu przedwojennego, po wydaniu wyroku przez sąd w 2008 r.

W cytowanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wskazał, iż w jego ocenie "pozbawiony podstaw okazał się zarzut strony skarżącej, iż roboty wykonane przez inwestora na przybudówce do budynku młyna miały charakter odtworzeniowy. Teza ta nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Zarówno ustalenia dokonane w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2005 roku, jak i opis architektoniczno - budowlany obiektu zawarty w projekcie budowlanym obiektu, złożonym przez inwestora w dniu 2 lutego 2006 roku (strona 13) w powiązaniu z dokumentacją zdjęciową dołączoną przez S.A. do jego pisma z dnia [...] marca 2006 roku, a także zdjęciem przedłożonym przez skarżącego na rozprawie pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż przed rozpoczęciem robót budowlanych przez inwestora przybudówka była obiektem parterowym z poddaszem nieużytkowym i trzyspadowym dachem".

Powyższe oznacza, że sąd dokonał oceny zdjęcia przedmiotowego budynku i nie miał wątpliwości, iż przed rozpoczęciem robót budowlanych przez skarżącego, przybudówka była obiektem parterowym z poddaszem nieużytkowym i trzyspadowym dachem. Zasadnie przyjął zatem organ odwoławczy, iż kwestia dotycząca kwalifikacji wykonanych przez skarżącego robót budowlanych, została już wyjaśniona w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 12 marca 2008 r., II SA/Go 802/07.

W tej sytuacji zarzuty określone w pkt. 1- 4 skargi okazały się nieuzasadnione.

W prowadzonym postępowaniu PINB nie wykazał, że nadbudowa przybudówki młyna stanowi przypadek inny niż opisany w hipotezie normy z art. 48 ust 1 P.b. Zatem słusznie uznał organ odwoławczy, powołując się także w tym zakresie na wyrok sądu z 12 marca 2008 r., że w sprawie wykonania nadbudowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 P.b.

Skarżący nie przedstawił w wyznaczonym terminie dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b, tj. dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej nadbudowy. Nie przedłożył bowiem oświadczenia osoby sprawdzającej projekt budowlany, oraz projekt budowlany nadbudowy w zakresie instalacji elektrycznej oświetleniowej i gniazd wtyczkowych. W takiej sytuacji skarżący utracił prawo do legalizacji samowoli budowlanej i, w efekcie sprawa – jak zasadnie uznał WINB – powinna być załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt. 5 skargi a dotyczącego niedopracyzowania sposobu wykonania rozbiórki, wskazać należy, że organ odwoławczy nakazał rozbiórkę wykonanej nadbudowy przybudówki przylegającej do budynku głównego (byłego młyna). Organ odwoławczy opisał w rozstrzygnięciu część obiektu (nadbudowa przybudówki) podlegającą rozbiórce. Przedmiot nakazu rozbiórki został zatem doprecyzowany. W takiej sytuacji zarzut określony w pkt. 5 skargi także uznać należało za nieuzasadniony.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów, określonego w art. 145 p.p.s.a, które obligowałoby do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego – skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.