Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1318/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 1, art. 51, art. 56, art. 46a
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 138 § 1 pkt 3, art. 138 § 2, art. 105 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej także jako: Dyrektor) decyzją z [...] czerwca 2011 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. S.A. w K. - uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Wielotorowa dwunapięciowa linia elektroenergetyczna [...] " i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organ odwoławczy m. in. podniósł, iż:

1) na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozpatrywane były dwa warianty realizacji inwestycji, tj. wariant zachodni i wschodni. Organ I instancji przychylił się do wariantu wschodniego wybranego przez inwestora, uwzględniając tym samym uzasadnienie wyboru przedstawione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Wariant wschodni oddziaływuje na obszary sieci Natura 2000: G. w D., G., K. oraz L. Powołując treść art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220, ze zm.) organ wskazał, iż przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, zatem analiza oddziaływania na obszary sieci Natura 2000 wykonywana jest w ramach obligatoryjnej oceny oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien zawierać pełną analizę oddziaływania na przedmioty ochrony obszarów, integralność tych obszarów i spójność sieci Natura 2000. Konieczne jest również uzasadnienie zajętego stanowiska w kwestii możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, które wystąpi na etapie realizacji, eksploatacji oraz likwidacji inwestycji. W 2009 r. do Komisji Wspólnot Europejskich zostały przekazane dwie propozycje obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty, przez które przebiega trasa planowanej linii: K. oraz L. Aneks do raportu dla przedmiotowej inwestycji nie zawiera analizy wpływu planowanej inwestycji na ww obszary. Co prawda, w dacie wydawania decyzji I instancji obszary te nie były zamieszczone na tzw. Shadow List, ale z uwagi na fakt, że organ odwoławczy orzeka

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

na podstawie obecnego stanu faktycznego i prawnego, analiza oddziaływania na te obszary winna była znaleźć się w dokumentacji sprawy. Bez uzupełnienia materiału dowodowego nie jest możliwe, zdaniem organu, zajęcie stanowiska w kwestii fundamentalnej, tj. dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia celów ochrony wszystkich obszarów Natura 2000. Wskazany wyżej aneks do raportu stanowi jego uzupełnienie w zakresie oddziaływania na obszar mający znaczenia dla Wspólnoty G. w D. oraz obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 G. Z tego względu przy wydawaniu decyzji I Instancji brano pod uwagę jedynie te dwa obszary. W aneksie zidentyfikowano szereg oddziaływań generowanych przez inwestycję zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji i likwidacji.

Odnosząc się do analizy wpływu inwestycji na obszar G. w D., organ odwoławczy wskazał, iż mankamentem raportu, który może mieć wpływ na poprawność analizy oddziaływania jest brak poprawnie przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej oraz brak wskazania, jaka metoda została zastosowana do oceny i prognozowania skali i intensywności wpływu inwestycji na przedmioty i cele ochrony tego obszaru. Dodatkowo analiza wpływu przedsięwzięcia przedstawiona w aneksie nie obejmuje wszystkich aktualnych przedmiotów ochrony obszaru G. w D.

Dalej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podniósł, iż zastrzeżenia budzi również przedstawiona w raporcie ocena oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 G. Jednym z podstawowych uchybień dokumentacji jest brak inwentaryzacji awifauny - zarówno tych gatunków ptaków, które odbywają na tym terenie lęgi, jak i tych, które migrują wzdłuż doliny rzeki O. w czasie wiosennym i jesiennych wędrówek, co rzutuje na poprawność oceny skali wpływu inwestycji na środowisko i oceny skuteczności środków zapobiegających lub minimalizujących negatywne oddziaływanie. Wobec nieprawidłowego przeprowadzenia wizji terenowych, w aneksie nie określono rzeczywistych miejsc występowania oraz gniazdowania poszczególnych gatunków ptaków, a jedynie wskazano lokalizację potencjalnych miejsc występowania ptaków w trakcie sezonu rozrodczego. W aneksie brakuje także informacji na temat metodyki wyznaczania tych miejsc, zatem nie jest możliwe zweryfikowanie poprawności przedstawionych założeń. Nawet na podstawie informacji przedstawionych w materiale można, zdaniem organu, przypuszczać, że w wielu miejscach była ona błędna. Wobec tego

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na niekompletny materiał dowodowy nie jest możliwe określenie skali wpływu inwestycji na środowisko, w szczególności obszary Natura 2000;

2) w ogóle nie oceniono wpływu inwestycji na szereg gatunków ptaków, w przypadku których stwierdzono, iż występują "na przelotach". Nie wiadomo, o jakie przeloty chodzi tj. o przeloty lokalne czy o przeloty podczas wiosennych i jesiennych wędrówek. Planowana inwestycja w obu przypadkach stanowi dla awifauny istotne zagrożenie, którego skala winna być właściwie oceniona;

3) zbyt ogólnikowo potraktowano zasady prowadzenia monitoringu porealizacyjnego. Nie wskazano metodyki, którą należy kierować się przy prowadzeniu badań nad skutecznością zastosowanych urządzeń, mających na celu zapobieganie kolizjom ptaków z przewodami linii. Niezasadnie nadto ustalono, że badania te mają być prowadzone jedynie w trakcie wiosennej i jesiennej migracji ptaków.

niejasne jest podejście do kwestii kompensacji, która określona została w aneksie oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie należy, w ocenie organu, utożsamiać pojęcia "kompensacja przyrodnicza" ze środkami kompensującymi, określanymi w ramach procedury oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, które w sytuacji, gdy środki łagodzące wpływ inwestycji są nieskuteczne, mają na celu zapewnienie zachowania spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000. Niezależnie od powyższego, propozycja środków kompensujących winna być poprzedzona udowodnieniem, że nie istnieją alternatywne w stosunku do przedmiotowej inwestycji rozwiązania, które nie oddziałują znacząco negatywnie na obszar Natura 2000 oraz, że w przypadku tego przedsięwzięcia występują konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, z uwagi, na które wnioskowana inwestycja musi być realizowana. Zatem w sytuacji, gdy w aneksie zidentyfikowano wpływ inwestycji na obszar Natura 2000 jako znacząco negatywny, a nie uzasadniono, że przedsięwzięcie spełnia przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 6(4) Dyrektywny Siedliskowej, to zgoda na realizację tej inwestycji spowoduje naruszenie ww przepisów;

w aneksie do raportu oraz w uzasadnieniu decyzji organu I instancji znajdują się błędne zapisy odnoszące się do stosowania art. 34 ustawy o ochronie przyrody;

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

6) co do kwestii oddziaływania inwestycji na obszary: L nad B., L. oraz D., w przypadku realizowania jej w wariancie 1, nie jest w stanie wypowiedzieć się, albowiem zarówno w aneksie jak i raporcie nie zostało ono przeanalizowane. Nadto przebieg trasy linii elektroenergetycznej w wariancie zachodnim nie został przedstawiony za załącznikach graficznych;

7) odnosząc się do zakwestionowanych przez odwołującego się propozycji środków łagodzących, iż zmiany lokalizacji słupów czy montaż urządzeń zabezpieczających ptaki przed kolizjami z przewodami można zaliczyć do rozwiązań zapobiegających i minimalizujących. Tym niemniej w aneksie nie podjęto próby analizy skuteczności proponowanych środków. Nie jest także jasne, dlaczego w propozycjach środków minimalizujących pominięto zaproponowane wcześniej w treści aneksu rozwiązania;

8) warunek nałożony w pkt 3.1 decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2006 r. wymaga doprecyzowania, a warunek określony w pkt 1.6 (wydłużenie okresu) nie jest zasadny;

9) w aktach sprawy brakuje większości obwieszczeń potwierdzających właściwe przeprowadzenie postępowania w zakresie udziału społeczeństwa w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach którego organ przeprowadził ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Brak informacji o prawidłowym informowaniu stron o czynnościach podejmowanych w trakcie postępowania organu I instancji. Na podstawie fragmentarycznej dokumentacji można jedynie, zdaniem organu odwoławczego, domniemywać, że organ I instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, nie można natomiast jednoznacznie wskazać, że społeczeństwo nie uczestniczyło w postępowaniu. Nie ulega jednak wątpliwości, w ocenie Dyrektora, że w terminie "21 dni" wyznaczonym na składanie uwag i wniosków, nie umożliwiono społeczeństwu zapoznania się z aneksem do raportu w zakresie analizy wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 2000.

Z kolei niezależnie od zarzutów podniesionych przez strony odwołujące się, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał na następujące uchybienia:

1) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wydając postanowienie z [...] października 2006 r. o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia, nie dysponował pełnym materiałem dowodowym w sprawie, co może przemawiać za wadliwością tego uzgodnienia;

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

2) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz aneksy nie spełniają części wymogów art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) - dalej w skrócie: Poś, z uwagi na nieuwzględnienie opisu wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (art. 52 ust 1 pkt 3 lit a Poś). Raport narusza także art. 52 ust 1 pkt 2a Poś, albowiem nie wskazano, w jakiej lokalizacji i odległości od linii znajdują się najbliżej położone zabytki, a także brak wymaganego prawem opisu tych obiektów;

3) brak analizy skumulowanego wpływu planowanej inwestycji w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami lub planami, które mogą być źródłem negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym obszary chronione i ludzi. Nadto zbiorcze zestawienie obiektów, z którymi krzyżuje się przedmiotowa inwestycja zostało opracowane jedynie dla wariantu wschodniego;

4) Wojewoda [...] nie odniósł się w swojej decyzji do konieczności dokonania przez inwestora porównania wyników hałasu, jakie zostały przedstawione w raporcie z faktycznym oddziaływaniem linii, zarówno tuż po włączenia linii pod napięcie jak również po kilku latach eksploatacji;

5) w raporcie brak jest informacji przez jak długi okres czasu nastąpi naruszenie stosunków wodnych w gruncie, jak głębokie będą wykopy oraz w jakim systemie realizowane będzie przedsięwzięcie;

6) z raportu jak i decyzji I instancji nie wynika, ile drzew będzie przeznaczonych do wycinki, jaki procent siedliska zostanie zniszczony oraz jaka powierzchnia zostanie czasowo lub trwale zajęta. Brak informacji o waloryzacji przeznaczonego do usunięcia drzewostanu;

7) w decyzji I instancji nie wskazano literalnie, który wariant został wybrany do realizacji. Jedynie z opisu przebiegu linii można domniemywać, że decyzja dotyczy środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w wariancie preferowanym przez inwestora;

8) decyzja Wojewody narusza art. 107 § 1 K.p.a., albowiem w uzasadnieniu nie odniesiono się do wszystkich warunków nałożonych w sentencji;

9) w raporcie dopuszczono pod linią pracę maszyn o wysokości do 3,8 m. Nie wyjaśniono jednak, jakie mogą być następstwa przejazdu maszyny o większej wysokości, a także nie wskazano czy na słupach będą zamieszczone

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

odpowiednie oznakowania informujące o dopuszczalnej wysokości maszyn

pracujących pod linią;

10) w raporcie i w decyzji nie odniesiono się do konieczności wyposażenia placów budowy w sanitariaty oraz nie została uregulowana kwestia odprowadzania ścieków socjalno-bytowych;

11) niezrozumiały jest sposób przedstawiania na kopiach map ewidencyjnych obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, co może sugerować, że oddziaływanie torów 110kV lub 2x110 kV i 400 kV są takie same po obu stronach.

P. S.A. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2011 r., zarzucając jej naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego w związku z brakiem podstaw prawnych dla wydania decyzji przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;

2) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieustalenie przez organ odwoławczy istotnych okoliczności sprawy oraz brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na charakter prawny decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz przytoczyła przepisy prawa, na podstawie których jest ona wydawana, podnosząc, iż kwestie te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Otóż skarżąca uzyskała decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2006 r., której ostateczność potwierdzono pismem z 13 marca 2007 r. Decyzja organu I instancji stała się ostateczna [...] lutego 2007 r. i jako taka podlegała wykonaniu, a skarżąca mogła się na nią powoływać w toku kolejnych czynności związanych z realizacją inwestycji. Na podstawie tej decyzji skarżąca uzyskała decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2009 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012, która inkorporowała ustalenia decyzji Wojewody z [...] grudnia 2006 r. Następnie skarżąca uzyskała 12 decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych w dniach od [...] października 2009 r. do dnia [...] stycznia 2011 r. Wszystkie decyzje stały się ostateczne i zostały zrealizowane. W decyzjach o pozwoleniu na budowę określono obowiązki skarżącej związane z zachowaniem wymogów ochrony środowiska ustalone wcześniej w decyzji z [...] grudnia 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Mając powyższe na uwadze, a także fakt, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, której wydanie

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

uzależnione jest od spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków, a nadto dotyczy planowanych inwestycji (art. 46 Poś) oraz poprzedza uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 46 ust 4 pkt 2 Poś), to niedopuszczalnym jest prowadzenie postępowania o wydanie tej decyzji w stanie faktycznym, jaki istniał przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Z przyczyn natury faktycznej bezprzedmiotowe stało się prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy, albowiem przedsięwzięcie zostało zakończone. Brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji już zrealizowanej na podstawie ostatecznych i prawomocnych decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie winno być umorzone w myśl art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Dalej skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę ww okoliczności, nie ustaliwszy na jakim etapie realizacji jest przedmiotowa inwestycja oraz pominął charakter inwestycji i interes społeczny przejawiający się w zapewnieniu dostawy energii elektrycznej dla obiektów zlokalizowanych na terenie miasta W. służących organizacji Euro 2012, a także do gospodarstw domowych, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W ocenie Spółki wykonana inwestycja nie oddziaływuje negatywnie na środowisko i została zrealizowana zgodnie z ostatecznymi decyzjami o pozwoleniu na budowę respektującymi wszelkie przepisy prawa i zasady ochrony środowiska. Okoliczności te w sposób oczywisty zostały wykazane w raporcie oddziaływania na środowisko i sporządzonym do niego aneksie.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, iż wykonanie przez inwestora decyzji organu I instancji przed lub w czasie trwania postępowania odwoławczego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Nadto w kompetencji organu nie leży ustalanie, na jakim etapie jest inwestycja, albowiem organ zakłada, iż jest to inwestycja planowana, a wniosek w tej sprawie został złożony przed jej realizacją. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca Spółka wiedziała, że decyzja z [...] grudnia 2006 r. nie miała waloru ostateczności, a mimo to prowadziła dalsze prace budowlane.

W piśmie procesowym z 2 września 2011 r. Stowarzyszenie P. podniosło, iż organ wydający decyzję lokalizacyjną wiedział, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] grudnia 2005 r. nie jest

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

ostateczna. W ocenie Stowarzyszenia stanowisko skarżącego o bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie w skutek zrealizowania inwestycji, jest niedopuszczalne, albowiem sankcjonuje wydawanie przez organy decyzji budowlanych bez decyzji środowiskowych.

W piśmie procesowym z 8 września 2011 r. - stanowiącym replikę skarżącego na odpowiedź na skargę - Spółka podtrzymała w całości zarzuty skargi powtarzając w istocie jej argumentację.

Na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. M. S., R. W., H. D. i M. W. wnieśli o dopuszczenie ich do postępowania sądowego w charakterze strony wskazując, iż są właścicielami nieruchomości położonych na terenie inwestycji. Sąd dopuścił ww osoby do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu, a zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 Poś realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

przedsięwzięcia. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - stosownie do art. 56 ust. 2 Poś - właściwy organ określa m. in: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdza konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Nadto decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki: dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej oraz przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 56 ust. 4 pkt 1 i 2 Poś).

Na etapie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ orzekający zobowiązany jest do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków likwidacji lub minimalizacji tych zagrożeń. Oznacza to, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Postępowanie, o którym mowa toczyć się jednak musi z zachowaniem reguł wynikających z powołanej ustawy oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy oceniając decyzję organu pierwszej instancji w świetle powyższych wymagań, jakie nakładają na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przytoczone regulacje prawne, doszedł do słusznego przekonania, iż decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2006r. i materiał dowodowy sprawy (zwłaszcza raport), w oparciu o który organ pierwszej instancji podjął tę decyzję, zawierają szereg uchybień, które nie dadzą pogodzić się z regulacjami wynikającymi z prawa ochrony środowiska. i należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż wykazanie uchybienia wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (w szczególności uzupełnienia raportu). Oznacza to, iż są uchybieniami, które przekraczają granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym jakie zakreśla art. 136 K.p.a.

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

Zatem ich zaistnienie uzasadniało uchylenie - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Powyższe dowodzi, iż Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszenia zastosowanego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 138 § 2 K.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a i na naruszenie tej normy nie wskazała skarżąca, gdyż nie podniosła w skardze żadnych zarzutów podważających zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zasadniczym zaś zarzutem skargi jest wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem takich przepisów postępowania, jak art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. przez ich niezastosowanie oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego.

Zarzut dotyczący braku zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. skarżąca oparła na fakcie zrealizowania przedsięwzięcia objętego decyzją z [...] grudnia 2006r. o środowiskowych uwarunkowaniach, uważając iż okoliczność ta świadczy o bezprzedmiotowości postępowania (odwoławczego), posiłkując się przy tym charakterem inwestycji związanym z turniejem EURO 2012 i charakterem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jako decyzji związanej. Sąd jednak nie podziela zaprezentowanego poglądu skarżącej. Fakt rozpoczęcia realizacji inwestycji - a nawet jej zrealizowanie -nie czyni bezprzedmiotowym postępowania odwoławczego. Stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie z poglądem ukształtowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego nie rozstrzygają o istocie sprawy i kończą postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe (art. 104 § 2 zd. drugie w związku z art. 105 K.p.a.). Skutkiem umorzenia postępowania odwoławczego jest pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji, która w tej sytuacji ostatecznie rozstrzyga sprawę administracyjną co do istoty (por. glosa B. Adamiak do wyroku NSA z dnia 15 stycznia 1985 r. II SA 1585/84 OSPiKA 1989/2 poz. 25, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. III SA 103/97 wraz glosą B. Adamiak OSP 1999/1 poz. 19, oraz wyrok NSA z dnia 5 marca 1996 r. SA/Ka 134/95, niepublikowany). Należy odróżnić umorzenie postępowania w sprawie administracyjnej od umorzenia postępowania odwoławczego. W razie, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

administracyjnej, a zatem gdy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, organ odwoławczy decyzją kasacyjną eliminuje decyzję organu I instancji i umarza postępowanie pierwszej instancji w sprawie. Umorzenie samego tylko postępowania odwoławczego będzie miało miejsce zaś tylko wówczas, gdy sprawa rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją nie stała się bezprzedmiotowa, a bezprzedmiotowe stało się tylko postępowanie odwoławcze. Uwaga ta jest istotna z punktu widzenia treści uzasadnienia skargi, w którym przeważają rozważania związane z zaistnieniem pierwszego z wymienionych przypadków umorzenia postępowania administracyjnego (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), nie zaś umorzeniem postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. - objętym zarzutem skargi). Przesłanką umorzenia postępowania odwoławczego może być bezprzedmiotowość odnosząca się tylko do rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej sprawie należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 K.p.a. Zasadniczo będzie miało to miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137 K.p.a.) lub wniesie je osoba, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Okoliczności te wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, co przyznała sama skarżąca powołując się w treści skargi na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 sierpnia 2008r. (II SA/Bd 443/08). Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed pierwszą instancją nie mają tu zastosowania (patrz: Adamiak (w:) Adamiak/Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, str. 615; wyroki WSA w Warszawie: z 29.11.2007r., V SA/Wa 1693/07, Lex nr 484953, z 6.05.2010r., VI SA/Wa 241/10, Lex nr 577630, z 21.12.2010r., VIII SA/Wa 784/10, Lex nr 760455; wyrok WSA we Wrocławiu z 16.07.2009r., II SA/Wr 606/08; Lex nr 553294).

W świetle zaprezentowanych wywodów realizacja (zrealizowanie) inwestycji objętej postępowaniem środowiskowym nie dawała żadnych podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, jak tego życzyłaby sobie strona skarżąca. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji istniał bowiem uprawniony podmiot do wniesienia odwołania (uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego) i wniesionego odwołania nie cofnął. Skoro nie zostało rozpoznane złożone w sposób prawidłowy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, to postępowanie odwoławcze nie

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, iż w stanie faktycznym prezentowanym przez skarżącą prawidłowym działaniem organu odwoławczego było merytoryczne rozpoznanie odwołania. Inne działanie organu, w tym bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i pozbawienie strony (odwołującego się) możliwości obrony jej praw stanowiłoby rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 15.01.1985r., II SA 1585/84, ONSA 1985/1/2 i Lex nr 11426).

Dodatkowo w kontekście treści skargi, choć okoliczność ta nie ma wpływu na wynik sprawy, należy zwrócić uwagę na fakt, iż skarżąca Spółka wiedziała, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczyło się postępowania ze skargi M. J. na bezczynność Ministra Środowiska (ówcześnie organu właściwego) w przedmiocie rozpoznania "odwołania" od decyzji z [...] grudnia 2006 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 93/09). Skarżącej - jako uczestnikowi tego postępowania -doręczono wyrok Sądu z 6 listopada 2009 r. uwzględniającego skargę ww osoby, przyjmując tym samym, iż pismo z 29 stycznia 2007 r. jest środkiem zaskarżenia od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. P. S.A. w K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji do NSA. Przedstawione fakty czynią bezprzedmiotowym powoływanie się przez skarżącą na treść pisma z 13 marca 2007 r., w którym stwierdzono, że decyzja z [...] grudnia 2006 r. jest ostateczna. Pomimo opisanej sytuacji skarżąca Spółka -inwestor kontynuowała proces inwestycyjny zwracając się o wydanie pozwoleń na budowę, które uzyskała w dniach od [...] października 2009 r. do dnia [...] stycznia 2011 r.

Niezasadnym jest również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i 17 § 1 K.p.a. W myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Mając na uwadze ww przepisy należy stwierdzić, że rację ma Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podnosząc,

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

iż decyzja pierwszej instancji z uwagi na wykazane uchybienia postępowania przed tym organem podlegała uchyleniu, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że należy uzupełnić materiał dowodowy, w tym raport - w zakresie przedstawionym przez Dyrektora - i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Skoro istotą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określenie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a dalej warunków likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń, to prawidłowe, rzetelne i pełne zgromadzenie dowodów jest kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec ww braków postępowania wyjaśniającego przedwczesne jest merytoryczne odnoszenie się przez Sąd do kwestii wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko. W tej sytuacji traci na zasadności twierdzenie skarżącej jakoby oceniana inwestycja nie oddziaływała negatywnie na środowisko i okoliczności tej nie wziął pod uwagę organ odwoławczy. Nie doszło także do naruszenia ww przepisów na skutek tego, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie ustalił na jakim etapie realizacji jest przedmiotowa inwestycja. Dla rozpoznania odwołania, w sytuacji uznania przez Dyrektora, iż konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego sprawy, nie była to okoliczność istotna, która wymagałaby od tego organu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Wszystko to dowodzi, iż zrealizowanie przedsięwzięcia, jego charakter i charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie dawały podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, jak i skutecznego postawienia wobec organu odwoławczego zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Ponadto daje podstawy do stwierdzenia, iż nie można zarzucić Dyrektorowi, że wydając zaskarżoną decyzję nie kierował się interesem społecznym. Wręcz przeciwnie, bowiem to w interesie społecznym leży zrealizowanie inwestycji na podstawie zgodnych z prawem aktów administracyjnych wymaganych przepisami prawa.

Odnosząc się z kolei do kwestii udziału społeczeństwa w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach którego organ przeprowadził ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to stwierdzić należy, iż Dyrektor winien był wezwać organ I instancji o uzupełnienie akt sprawy poprzez nadesłanie brakujących dokumentów (np. obwieszczeń), a nie na

Sygn. akt IV Sa/Wa 1318/11

podstawie uzyskanej dokumentacji domniemywać, że organ I instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Formułowanie jakichkolwiek zarzutów w tym zakresie możliwe byłoby dopiero w oparciu o całość akt sprawy. Uchybienie organu odwoławczego w tym zakresie Sąd uznał jednak za niemające wpływu na wynik sprawy, a zatem takie, które nie może przesądzać o zasadności skargi.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga P. S.A. w K. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy uznał, iż zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. jest zgodna z prawem.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku