Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 817/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "B." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 września 2014 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1534/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 22 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1534/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił "B." Spółce z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z [...] marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę "B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z [...] marca 2014 r. skarżąca zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z doręczonym stronie wezwaniem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od ww. wniosku skarżąca zgłosiła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w powyższym zakresie. Następnie pismem z [...] czerwca 2014 r. skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu jednocześnie wnosząc o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek wskazała na trudną sytuację finansową spółki. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5 000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206 720,83 zł.

Sąd stwierdził, że z dokumentów nadesłanych przez skarżącą do tej sprawy wynika, że działalność gospodarczą w sektorze usług ochrony mienia dla firm oraz dla osób fizycznych skarżąca rozpoczęła w marcu 2012 r., zatrudniała 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług w wysokości 287.682,75 zł a odnotowana strata finansowa była związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych. W sprawozdaniu z działalności za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych. Rozwój Spółki wynikał z przedłożonego rachunku zysków i strat za rok 2013, z którego wynika, że skarżąca osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647 900,97 zł. Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie 941 372, 86 zł. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne strata netto skarżącej Spółki za rok 2013 wyniosła 292 260,29 zł. Rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 31 marca 2014 r. wskazuje, że Spółka osiągnęła w pierwszym kwartale bieżącego roku przychód netto ze sprzedaży w wysokości 158 356 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 31 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r., na którym saldo końcowe wyniosło 282,57 zł. Analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym wskazuje, że jedynych lecz regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje Prezes Zarządu skarżącej (kwoty rzędu kilkunastu tysięcy złotych). Wyciągi nie dokumentują żadnych kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności, podczas, gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków i strat wysokość przychodu przekraczającego w 2013 roku 640 tyś. złotych. W ocenie Sądu brak udokumentowania na rachunku bankowym wpłat potwierdzających prowadzoną działalność gospodarczą czyni w istocie niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez Spółkę.

Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Przedstawione w sprawie dokumenty finansowe oraz wyciągi bankowe, obrazując fiskalną stronę prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżąca Spółka nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.

Spółka z o.o. "B." zaskarżyła zażaleniem postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa polegające na stwierdzeniu, że Spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych, pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc stosownie do treści art. 245 § 3 ppsa, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków i opłat sądowych lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji, w której pomimo bycia zobowiązaną na mocy generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego w nim uczestnictwa (art. 199 ppsa), nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

Ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, należy podzielić.

Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego przychodu, danych wynikających z bilansu i sprawozdania skarżącej wskazującego na wzrost sprzedaży świadczonych usług, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Tym samym Sąd I instancji po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, warunkująca udzielenie skarżącej Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, "na wyrost" prognozowane dochody Spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego Spółki, przedstawionego przez samą skarżącą.

Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez wnioskującą Spółkę strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem powstaje ona wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wpłaty dokonywane na jej konto: "są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki", która: "aby w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz", należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż w rozpoznawanej sprawie wpis sądowy od skargi kasacyjnej oraz opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia stanowi niewielką część kwoty, która jest comiesięcznie wpłacana na konto Spółki.

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, bowiem jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.