Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 459/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska ( spr.) Protokolant: sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007r. przy udziale sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały dotyczącej wygaśnięcia mandatu burmistrza I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze II. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane. /-/ M. Bejgerowska /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska


UZASADNIENIE

Rada Miejska w M. w dniu 15 lutego 2007 r., po otrzymaniu pisma Wojewody, nr [...] z dnia 16 stycznia 2007 r. informującego, że Z.S. Burmistrz Miasta i Gminy M. złożyła oświadczenie majątkowe z przekroczeniem terminu oraz pisma, nr [...], z dnia 2 lutego 2007 r. wzywającego do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu burmistrza, działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.) w związku z art. 24 h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i po wysłuchaniu wyjaśnień złożonych przez Burmistrza, podjęła uchwałę nr VII/44/07, w której stwierdza się wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M. Z.S. z dniem 4 stycznia 2007 r. wskutek nie złożenia przez nią pierwszego oświadczenia majątkowego w terminie 30 dni od dnia złożenia ślubowania, tj. 4 grudnia 2006 r. W paragrafie 2 tej uchwały zobowiązano Przewodniczącego Rady Miejskiej w M. do przesłania niniejszej uchwały Wojewodzie i Komisarzowi Wyborczemu w P.

W dniu 22 lutego 2007 r. Prezes Rady Ministrów, w oparciu o art. 28 f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wyznaczył z dniem 23 lutego 2007 r. E.N. do pełnienia funkcji Burmistrza M., do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego burmistrza.

Rada Miejska w M. w dniu 23 marca 2007 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1, art. 24 h ust. 4 oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r. (sygn. akt K 8/07), podjęła uchwałę nr IX/50/07, w której uchyliła swoją poprzednią uchwałę, nr VII/44/07, z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Gminy M.

Uzasadniając powyższą uchwałę wskazano, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., uchwała z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu Burmistrza Gminy M., okazała się być podjęta na podstawie niekonstytucyjnych przepisów prawa i winna zostać wycofana z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie.

Wojewoda w dniu 30 marca 2007 r., w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność uchwały, nr IX/50/07, Rady Miejskiej w M. z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie uchylenia uchwały Rady Miejskiej, nr VII/44/07, stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M. - ze względu na istotne naruszenie prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda podał, że dokonując oceny zgodności z prawem uchwały z dnia 15 lutego 2007 r., nr VII/44/07, stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M., organ nadzoru nie stwierdził istotnego naruszenia prawa. Stąd też uchylenie tej uchwały w dniu 23 marca 2007 r. nie znajduje uzasadnienia i stanowi istotne naruszenia prawa. Obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie daje, zdaniem Wojewody, Radzie Gminy kompetencji do podjęcia uchwały uchylającej poprzednią uchwałę w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza.

Uchwałą z dnia 6 kwietnia 2007 r., Nr XI/59/07, Rada Miejska w M. postanowiła wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 30 marca 2007 r. stwierdzające nieważność uchwały z dnia 23 marca 2007 r. uchylającej uchwałę z dnia 15 lutego 2007 r. o wygaśnięciu mandatu Burmistrza.

W skardze z dnia [...] kwietnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina M. zarzuciła rozstrzygnięciu nadzorczemu Wojewody rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego:

- art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegające na błędnym uznaniu, że uchwała Rady Miejskiej w M. jest sprzeczna z prawem;

- art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, polegające na przyjęciu, że brzmienie tych przepisów wyklucza domniemanie właściwości rady do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M.;

- art. 8 i art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nie uwzględnienie tych przepisów prawnych jako dających podstawę prawną do podjęcia uchwały z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie uchylenia uchwały z dnia 15 lutego 2007 r. stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M.;

- art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie uwzględnienie tego przepisu prawnego jako dającego podstawę prawną do podjęcia uchwały z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie uchylenia uchwały z dnia 15 lutego 2007 r. stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt K 8/07 (Dz. U. z 2007 r., Nr 48, poz. 327), który stwierdził niezgodność z Konstytucją RP między innymi przepisów art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta oraz art. 24 h ust. 4 i 24 j ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.

Kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze strona skarżąca podniosła, że w istocie jego uzasadnienie jest lakoniczne i opiera się na twierdzeniu, że skoro nie stwierdzono istotnego naruszenia prawa w uchwale z dnia 15 lutego 2007 r., to brak jest kompetencji rady do uchylenia tej uchwały.

Powołując się na treść art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym strona skarżąca wskazała, że do jej kompetencji należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, a Wojewoda zawęził domniemanie jej właściwości i nadmiernie zaingerował w samodzielność gminy. Zdaniem skarżącej zarówno art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta stanowią podstawę prawną do stwierdzenia w drodze uchwały wygaśnięcia mandatu wójta (burmistrza) w ściśle określonych przypadkach. Tym samym rada gminy może dokonać weryfikacji swojego stanowiska w tej kwestii w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r. Skarżąca podniosła ponadto, że w myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji, a co najistotniejsze według skarżącej, uchylenia innego rozstrzygnięcia. Skoro zatem brak jest normy prawnej określającej wprost jak wyeliminować z obrotu prawnego uchwałę, rada gminy zastosowała bezpośrednio Konstytucję RP, powołując się na art. 8 tego aktu najwyższej rangi oraz dodatkowo art. 145a w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisów prawnych z Konstytucją RP.

Wskazując na powyższe Rada Miejska w M. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym akcie, a w szczególności, że Rada Miejska M. nie miała kompetencji do uchylenia poprzedniej uchwały, a art. 145 a Kpa nie może znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem przepis ten dotyczy wzruszalności decyzji. Wojewoda uznał za niemożliwe takie działanie rady, w którym orzeka ona o losie innego organu gminy. Organ nadzoru wskazał również, że uchwała z dnia 15 lutego 2007 r. nie naruszała prawa i na jej podstawie została wyznaczona osoba pełniąca obowiązki Burmistrza Gminy M.

Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że w dniu 13 kwietnia 2007 r. Prezes Rady Ministrów, w oparciu o art. 28 f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wyznaczył z dniem 17 kwietnia 2007 r. P.M.J. do pełnienia funkcji Burmistrza M., do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego burmistrza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżony akt odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jego wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy).

W sprawie bezspornym jest, że Z.S. złożyła oświadczenie majątkowe z przekroczeniem 30 - dniowego terminu przewidzianego w treści art. 24 j ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (w brzmieniu obowiązującym przed 19 marca 2007 r.), albowiem uczyniła to w dniu 4 stycznia 2007 r.

W związku z powyższym Wojewoda wezwał Radę Miejską w M. do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu Burmistrza Gminy M.. Rada Miejska w dniu 15 lutego 2007 r. po wysłuchaniu wyjaśnień Z.S. podjęła uchwałę, w której stwierdziła wygaśnięcie mandatu Burmistrza Gminy M. Następnie po orzeczeniu w dniu 13 marca 2007 r. przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją RP między innymi przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, który był podstawą podjęcia powyższej uchwały, Rada Miejska w dniu 23 marca 2007 r. uchyliła swoją poprzednią uchwałę.

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność tej uchwały uznając przede wszystkim, że rada w takim przypadku nie miała kompetencji do podjęcia uchwały uchylającej poprzedzającą ją uchwałę o wygaśnięciu mandatu.

Zachodzi zatem pytanie, czy stanowisko organu nadzoru co do tego, że rada nie miała kompetencji do podjęcia uchwały uchylającej uchwałę o wygaśnięciu mandatu burmistrza, jest słuszne. W ocenie Sądu nie, albowiem zasadnie rada uwzględniła zmianę stanu prawnego, polegającego na stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją RP przepisów, które legły u podstaw podjęcia pierwszej uchwały z dnia 15 lutego 2007 r. o wygaśnięciu mandatu.

Rada gminy podejmując uchwałę uchylającą uchwałę o wygaśnięciu mandatu burmistrza przedstawia swoje stanowisko - opinię. Należy zaznaczyć, że żaden przepis ustawy nie stoi na przeszkodzie podjęciu takiej uchwały prezentującej stanowisko rady w przedmiocie wygaśnięcia mandatu burmistrza. Mając powyższe na względzie Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 października 2006 r. (sygn. akt II OSK 1395/05), zgodnie z którym uchwała nieuwzględniająca wezwania wojewody, o podjęcie uchwały o wygaśnięcie mandatu, jest wyrazem stanowiska rady - odpowiednim aktem w rozumieniu art. 98a ustawy o samorządzie gminnym. Rada gminy ma bowiem prawo do przedstawienia swojej opinii w tym przedmiocie. Dokonanie oceny sytuacji prawnej i faktycznej przesłanek wygaśnięcia mandatu następuje w formie uchwały i może przybrać formę uchwały zarówno odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza, jak i uchylającej poprzednią uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu.

Skoro zatem dopuszczalna jest możliwość wydania przez radę uchwały odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza, to możliwe jest również, że rada zmieni zdanie w kwestii wygaśnięcia mandatu i uchyli swoją poprzednią uchwałę. Na możliwość wydania uchwały uchylającej uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu, wskazuje jednoznacznie treść art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Podstawowe znaczenie dla oceny podstaw prawnych podjęcia przez Radę Miejską M. uchwały zakwestionowanej przez Wojewodę ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r. (sygn. akt K 8/07), w którym stwierdzono, że art. 26 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 2 Konstytucji. Orzeczenie niekonstytucyjności tej normy powoduje, że z datą ogłoszenia niniejszego wyroku, tj. z dniem 19 marca 2007 r. w Dzienniku Ustaw (Nr 48, poz. 327) przepis ten traci moc (zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji). Jednak jak stwierdza Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu tego wyroku (pkt 6 - skutki wyroku) art. 190 ust. 3 Konstytucji, dotyczy jednak tylko momentu zmiany stanu prawnego na skutek wyroku TK, tj. wyeliminowania normy uznanej za niekonstytucyjną z systemu źródeł prawa. Nie przesądza to jednak zakresu czasowego zastosowania stanu prawnego ukształtowanego wyrokiem Trybunału.

Wobec sytuacji już ukształtowanych (np. spraw zakończonych prawomocnym orzeczeniem) na podstawie normy uznanej za niekonstytucyjną - sanację zapewnia art. 190 ust. 4 Konstytucji, poprzez możliwość wznowienia tych postępowań. Lecz powstaje problem, które prawo zastosować (quid iuris) w sytuacji, w której dochodzi do zastosowania norm uznanych za niekonstytucyjne już po wydaniu wyroku przez TK, stwierdzającym tę niekonstytucyjność. Tak jest w postępowaniach dalej toczących się, w których takiego zastosowania wymagają reguły ratione temporis (ze względu na czas). Tak jest w sytuacji, w której sąd orzeka w sprawie zapoczątkowanej pod rządem przepisów, następnie uznanych za niekonstytucyjne i stosuje się (z racji reguł prawa intertemporalnego) przepisy już wyeliminowane z obrotu na skutek orzeczenia niekonstytucyjności ze skutkiem tylko ex nunc (od teraz) albo (tak z reguły jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności aktu), w której Sąd orzeka zgodnie z zasadą tempus regit actum (do czynności stosuje się przepisy prawa obowiązujące w czasie jej dokonania), zaś dany akt powstał na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne dopiero później.

Wbrew twierdzeniom organu nadzoru sam fakt ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego danej normy nie jest pozbawiony prawnego znaczenia dla postępowań toczących się przed organami lub sądami na tle przepisów dotkniętych niekonstytucyjnością. Już bowiem z momentem publicznego ogłoszenia wyroku następuje uchylenie domniemania konstytucyjności przepisu. To powoduje, że organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne z uwagi na zasady intertemporalne albo z uwagi na posiłkowanie się zasadą (tempus regit actum, co jest charakterystyczne dla sądów administracyjnych) powinny uwzględniać fakt, że chodzi o przepisy pozbawione domniemania konstytucyjności. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności danej normy stwarza dla organów stosujących prawo, wskazówkę, przełamującą zwykłe zasady prawa intertemporalnego i zasady decydujące o wyborze prawa właściwego w momencie stosowania prawa. Powyższe oznacza, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, że w wypadku orzeczenia o niekonstytucyjności normy, obowiązuje norma intertemporalna, mająca pierwszeństwo (z racji konstytucyjnej genezy) w stosunku do norm intertemporalnych dotyczących zmiany stanu prawnego w wyniku działań ustawodawcy.

Tego rodzaju autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje źródło w art. 8 Konstytucji i jest wyrazem bezpośredniego stosowania Konstytucji w drodze kierowania się wykładnią zgodną z Konstytucją. Byłoby nielogicznym gdyby ustawodawca, dopuszczając na podstawie art. 190 Konstytucji (w celu przywrócenia konstytucyjności) możliwość wznowienia w sprawach już rozstrzygniętych na tle norm uznanych za niekonstytucyjne, aprobował zarazem możliwość dalszego naruszania Konstytucji na przyszłość przez dalsze stosowanie przepisu już uznanego za niekonstytucyjny w postępowaniach, w których zgodnie z zasadami dotyczącymi ratione temporis sformułowanymi w ustawodawstwie, miałoby dochodzić do dalszego stosowania przez sądy tego niekonstytucyjnego przepisu. Ocena sytuacji i wybór środka naprawczego, który należy w tym względzie zastosować należy do sądu stosującego prawo.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że Z.S.złożyła oświadczenie majątkowe w dniu 4 stycznia 2007 r. W kwestii dotyczącej terminów składania stosownych oświadczeń należy powtórzyć za Trybunałem Konstytucyjnym, że pojęcie użyte art. 24 j ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nawiązujące do "dnia wyboru" nie jest jasne i tym samym może prowokować pytanie, czy termin ten ma charakter dostatecznie określony. Termin "dzień wyboru" nie jest terminem jednoznacznym i występuje na tle kontrolowanej normy jako "dzień wyboru" (odnosząc się do sytuacji osoby wybieranej), a nie "dzień wyborów" (głosowania). Powstaje zatem pytanie, czy termin ten liczy się od dnia przeprowadzenia głosowania (tak termin ten interpretują organy administracji rządowej, utożsamiające "dzień wyboru" z "dniem wyborów"), czy od dnia ogłoszenia wyników wyborów, czy też od ostatecznego ustalenia wyników wyborów (zob. wyrok NSA z 28 października 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 2217/03). Podzielając pogląd Naczelnego Sadu Administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym, stoi na stanowisku, że 30-dniowy termin do złożenia oświadczeń rozpoczyna swój bieg od ostatecznego ustalenia wyników wyborów wskazując, że odnośnie radnego, wójta lub konkretnego organu jednostki samorządu terytorialnego ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w art. 182 i art. 183 (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.) przewiduje dwie formy podania wyników wyborów do publicznej wiadomości: rozplakatowanie obwieszczenia komisarza wyborczego o wynikach wyborów na terenie województwa oraz ogłoszenie wyników w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Zakładając nawet, że w analizowanej sprawie Burmistrz złożyła oświadczenie po upływie ustawowego terminu, to ze względu na sam fakt złożenia oświadczenia, nieznaczne przekroczenie tego terminu oraz niejednoznaczność przepisów, co do sposobu liczenia terminu, należy uznać, że cel złożenia oświadczenia, jakim jest przeciwdziałanie korupcji i kontrola nad majątkami samorządowców został osiągnięty, a ewentualne opóźnienie w złożeniu oświadczenia nie ogranicza dostępu do informacji o stanie majątkowym burmistrza.

W tej sytuacji zdaniem Sądu, działającego zgodnie z zasadą tempus regit actum, stosowanie art. 26 ust. 1 pkt 1 a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, uznanego za niezgodny z Konstytucją i nie obowiązującego od dnia 19 marca 2007 r., nie byłoby zasadne, albowiem jego stosowanie w niniejszej sprawie prowadziłoby do naruszenia art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji.

Sąd, jak wspomniano wcześniej, uprawniony jest w takim stanie rzeczy i władny podjąć działania mające na celu przywrócenie stanu zgodności z Konstytucją, naruszonego zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym poprzez podjęcie wskazanych wyżej działań. Sąd w niniejszej sprawie przyjmuje za Trybunałem Konstytucyjnym, że skoro TK orzekł o niekonstytucyjności art. 26 ust. 1 pkt 1 a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, to obowiązuje norma intertemporalna nakazująca stosowanie prawa obowiązującego w chwili wydania wyroku, mająca pierwszeństwo przed zasadą tempus regit actum.

Wobec powyższego Sąd, podzielając stanowisko TK dotyczące niekonstytucyjności art. 26 ust. 1 pkt 1 a ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, ze względu na brak proporcjonalności kwestionowanej normy mówiącej o wygaśnięciu mandatu za uchybienie terminowości złożenia oświadczenia, a więc surowość sankcji w zestawieniu z wagą uchybienia przy braku uszczerbku dla złożonego celu składania oświadczeń, niekonieczność sankcji w zestawieniu z celem składania oświadczeń, nieadekwatność długotrwałej procedury wygaszania mandatu w zestawieniu z brakiem przesłanek weryfikacji przyczyn i wagi uchybienia w tym postępowaniu, wagę dobra poświęconego (ograniczenie biernego i czynnego prawa wyborczego przez pozbawienie wyborów skutku, rezygnacja z zasady trwałości mandatu pochodzącego z wyborów przez społeczność lokalną, co powinno doznać ochrony wynikającej z zasady pomocniczości) uznał, że przepis ten nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania.

W związku z powyższym, Sąd uznał, że Wojewoda opierając się na treści art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie mógł stwierdzić nieważności uchwały z dnia 23 marca 2007 r. W konsekwencji Rada słusznie i zgodnie z prawem podjęła uchwałę uchylającą poprzednią uchwałę o wygaśnięciu mandatu Burmistrza.

Przechodząc do rozważań w zakresie oceny uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego niezbędne jest na wstępie podkreślenie, iż tego rodzaju akt wydany przez Wojewodę winien w pełni przedstawiać wszystkie przesłanki, które doprowadziły do jego powzięcia. Organ nadzoru musi zawsze w sposób nie budzący wątpliwości wykazać sprzeczność postanowień badanej uchwały z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 3142/01, OSS 2003/3175, wyrok NSA z dnia 21 maja 2001 r., sygn. akt SA/Kr 541/01, OSS 2002/1/118, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r. - sygn. akt III SA 397/00, ONSA 2001/3/117 i wiele innych).

W tym miejscu warto powtórzyć, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w przypadku, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 7 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest legalność samego aktu nadzoru, co oznacza, iż konieczne jest zbadanie, czy akt ten biorąc pod uwagę jego treść (w szczególności argumentację zawartą w uzasadnieniu), może pozostawać w obrocie prawnym.

Zawarcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wyczerpującego i prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego jest obowiązkiem organu nadzoru, wynikającym z art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który waży w istocie o możliwości jego akceptacji przez sąd administracyjny. Przesłanki działania organu nadzoru muszą zostać wyrażone wprost, przekonywać o sprzeczności z prawem w istotnym zakresie postanowień kwestionowanej uchwały i nie mogą być przedmiotem domysłów (por. wyrok WSa w Warszawie z dnia 29 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 995/05, LEX nr 190588).

W ocenie Sądu Wojewoda wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze orzekające o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej w M., nie spełnił ciążącego na nim obowiązku wykazania sprzeczności z prawem jej postanowień. Powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia jedynie na fakt nie stwierdzenia istotnego naruszenia prawa poprzedniej uchwały nie sposób uznać za argument przekonywujący.

Reasumując, brak było podstaw wskazanych w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do stwierdzenia nieważności tej uchwały przez Wojewodę zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, ponieważ uchwała ta nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnił skargę Gminy M. i uchylił zaskarżony akt nadzoru.

W oparciu o treść art. 152 powyższej ustawy orzeczono, że akt ten nie może być wykonany, do czasu uprawomocnienia się wyroku, jako wyeliminowany z obrotu prawnego.

/-/M. Bejgerowska /-/B. Sokołowska /-/W. Długaszewska

KS d