Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 483/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 1 pkt 2 i 3, art. 184 ust 1 i 2, art. 207 ust 1 pkt2 i pkt 3 oraz ust 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art. 2 pkt 7, art. 60, art. 70 ust 2 i art. 92 ust 1 lit c
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 września 2017 r. znak: [...] Zarząd Województwa zobowiązał Z. Spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. do zwrotu dofinansowania, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków europejskich oraz środków z budżetu otrzymanych przez wskazany powyżej podmiot w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013:

1) na podstawie umowy nr [...]

o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B.", w łącznej kwocie [...]PLN wraz

z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych;

2) na podstawie umowy nr [...]

o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła zachodniego Zespołu Pałacowego [...] w B.", w łącznej kwocie w łącznej kwocie [...]PLN wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych;

3) na podstawie umowy nr [...]

o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie – adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego [...] w B.", w łącznej kwocie [...]złotych wraz

z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych;

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 207 ust. 9 w związku z ust. 8

i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.), art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15

i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2017 r. poz. 1376, z późn. zm.), art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2016 r. poz. 486, z późn. zm.) oraz § 6 ust. 1 umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B.", § 6 ust. 1 umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła zachodniego Zespołu Pałacowego [...] w B." oraz § 6 ust. 1 umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego [...] w B.".

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej też jako: beneficjent, spółka lub strona skarżąca), od 2008 r. właściciel zabytkowego Zespołu Pałacowo-Parkowego [...] Okocimskich w B., złożyła do Instytucji Zarządzającej [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 wnioski o dofinansowanie trzech Projektów pod nazwą: "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B." (dalej też jako: Projekt 1), "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła zachodniego Zespołu Pałacowego [...] w B." (dalej też jako: Projekt 2) oraz "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego [...] w B." (dalej też jako: Projekt 3), w ramach Osi Priorytetowej 3. Turystyka i przemysł kulturowy [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (dalej też jako: MRPO lub Program). Wskazane powyżej projekty uzyskały pozytywną ocenę i wybrane zostały do dofinansowania, w wyniku czego Zarząd Województwa - Instytucja Zarządzająca [...] Regionalnym Programem Operacyjnym (dalej też jako: IZ MRPO lub organ) w dniu 27 kwietnia 2010 r. zawarł

z beneficjentem: 1) umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B."; 2) umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła zachodniego Zespołu Pałacowego [...] B."; 3) umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie- adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego [...] w B.". Zgodnie z pierwotnymi założeniami spółki wyżej wymienione inwestycje miały być zrealizowane w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku.

Początkowo przyjęto, że na realizację wyżej opisanych projektów łącznie zostanie zaangażowane [...] PLN. Aplikując o dofinansowanie

w wysokości [...] PLN dla każdego projektu (tyle wynosi maksymalna kwota wsparcia dla projektu w ramach Działania 3.1 Rozwój Infrastruktury turystycznej, Schemat D Inwestycje w poprawę bazy noclegowej oraz przystosowanie obiektów zabytkowych do celów turystycznych), beneficjent przekonywał, że po realizacji projektów Zespół Pałacowy [...] w B. stanie się jednym

z najatrakcyjniejszych obiektów turystyczno-hotelarskich w [...], a nawet

w [...].

Po zmianie terminów rozpoczęcia realizacji Projektu 1 na dzień 2 października 2009 r. oraz Projektu 2 na dzień 28 października 2009 r. aneksami nr [...] z dnia 10 listopada 2010 r., IZ MRPO, w trakcie realizacji ww. projektów, sześciokrotnie wyrażała zgodę na przesunięcie terminów zakończenia inwestycji.

W przypadku Projektu 3 rozpoczęcie realizacji ostatecznie ustalono na 23 listopada 2009 r. a termin zakończenia realizacji przedłużany był pięciokrotnie.

Początkowo wydłużenie okresów realizacji projektów nastąpiło z dnia 31 grudnia 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. (aneks nr [...] z dnia 28 lutego 2012 r. dla Projektu 1, aneks nr [...] z dnia 31 stycznia 2012 r. dla Projektu 2 oraz aneks nr [...]

z dnia 8 lutego 2012 r. dla Projektu 3) Jako uzasadnienie "ostatecznego przesunięcia" terminu zakończenia realizacji Projektu 1 i Projektu 2 z dnia 31 sierpnia 2012 r. na dzień 31 grudnia 2012 r., a w przypadku Projektu 3 na dzień 15 kwietnia 2013 r. (aneksy nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r.) wskazana została złożoność projektów uwarunkowana charakterem obiektu i jego rozmiarami oraz zakresem prac konserwacyjnych i odtworzeniowych. Beneficjent podkreślał również wpływ niekorzystnych warunków pogodowych, jakie miały miejsce w roku 2011 na realizację zaplanowanych prac oraz wydłużenie czasu realizacji zakupów inwestycyjnych, wynikające z przestojów produkcyjnych, niekorzystnej sytuacji w krajach UE (co miało wpływ na dostawę armatury) oraz przerwy wakacyjnej (wpływającej na dostawę umeblowania). Ponowne "ostateczne przesunięcie" terminu realizacji Projektu 1 i Projektu 2 nastąpiło do dnia 15 kwietnia 2013 r. (aneks nr [...] z dnia 20 marca 2013 r. dla Projektu 1 oraz aneks nr [...] z dnia 15 lutego 2013 r. dla Projektu 2). Spowodowane było problemami zestrojenia systemu zarządzania obiektem BMS ([...]) z urządzeniami wentylacyjnymi i grzewczymi, a także opóźnieniem w uzyskaniu odszkodowania za przejęte przez Gminę Miejską K. nieruchomości gruntowe spółki, które miało być jednym z istotnych źródeł finansowania inwestycji.

Jako uzasadnienie kolejnych wniosków o "wyjątkowe, ostateczne" przesuniecie terminu zakończenia realizacji projektów na dzień 31 grudnia 2013 r. (aneksy nr [...] z dnia 12 czerwca 2013 r. dla Projektu 1 i Projektu 2 oraz aneks nr [...]

z dnia 12 czerwca 2013 r. dla Projektu 3) spółka wskazała nadal nierozwiązane problemy z zestrojeniem systemu zarządzania obiektem BMS z urządzeniami wentylacyjnymi i grzewczymi oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu samego systemu wentylacyjno-grzewczego. Ponadto w trakcie sezonu grzewczego 2012-2013 miał wystąpić problem zbyt niskiej wilgotności powietrza w pomieszczeniach i salach hotelowych, skutkiem czego było nadmierne przesychanie drewna wystroju wewnętrznego oraz tafli parkietowych posadzek. Dodatkowo, po dokonaniu montażu płytek w patio nastąpiło osiadanie zewnętrznej konstrukcji żelbetowej, w efekcie czego konieczne było ponowne odtworzenie wszystkich warstw omawianej powierzchni.

Kolejną prośbą beneficjent zwrócił się o przesunięcie terminu zakończenia realizacji przedmiotowych projektów na dzień 28 lutego 2014 r., uzasadniając to trudnościami w pozyskaniu środków finansowych, które miały być przeznaczone na poniesienie wydatków związanych z realizacją prac uwzględnionych w kosztach kwalifikowanych i niekwalifikowalnych. Następnie beneficjent wystąpił z ponowną prośbą o przesunięcie terminu zakończenia wszystkich projektów do dnia 30 czerwca 2014 r. (aneksy nr [...] z dnia 22 maja 2014 r. dla Projektu 1 i Projektu 2 oraz aneks nr [...] z dnia 22 maja 2014 r. dla Projektu 3). Powodem wnioskowanego przesunięcia były problemy finansowe beneficjenta. Wydłużenie okresu realizacji projektów do dnia 30 czerwca 2014 r. miało pozwolić spółce na dokończenie realizacji inwestycji i w konsekwencji osiągnięcie założonych produktów i rezultatów.

Wobec zaistnienia wątpliwości co do uznania przedstawionych do rozliczenia wydatków za kwalifikowalne oraz poprawności zrealizowania pełnego zakresu rzeczowego projektów, w kwietniu 2015 roku przeprowadzono kontrole w celu potwierdzenia faktycznego zakończenia oraz należytej realizacji inwestycji. Prowadząc wizję lokalną w miejscu realizacji inwestycji, kontrolujący stwierdzili: 1) wykonanie części nadziemnej skrzydła zachodniego Pałacu (pokoje hotelowe, kaplica); 2) wykonanie części nadziemnej głównego korpusu Pałacu (hol, pokoje hotelowe, sale wielofunkcyjne); 3) udział ekipy budowlanej prowadzącej roboty wykończeniowe w piwnicy w części restauracyjnej oraz ekipy wykonującej doposażenie pokoi hotelowych; 4) udział ekipy budowlanej prowadzącej roboty wykończeniowe w holu budynku skrzydła wschodniego oraz na terenie patio; 5) brak wykonanych robót wykończeniowych dotyczących części podziemnej Pałacu, tj. SPA, basenu oraz restauracji. W czerwcu 2015 r. beneficjent oświadczył, że ostateczny termin uzyskania formalnych pozwoleń na użytkowanie w ramach pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 12 marca 2009 r. (dla Projektu 1 i Projektu 2) oraz pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 30 września 2009 r. (dla Projektu 3) jest przewidywany na dzień 30 listopada 2015 r.

W sierpniu 2015 roku po pozytywnej formalno-merytorycznej weryfikacji wniosków o płatność końcową, projekty skierowano do przeprowadzenia kontroli planowej na zakończenie ich realizacji. Początkowo wyznaczony, na dzień 19-20 listopada 2015 r., termin kontroli w miejscu realizacji projektów został odwołany

z uwagi na fakt, że do dnia 17 listopada 2015 r. beneficjent nie przesłał wymaganych dokumentów. Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r., znak: [...], [...] oraz [...] IZ MRPO zwróciła się o przekazanie kserokopii pozwoleń na użytkowanie, które beneficjent przewidywał uzyskać do dnia 30 listopada 2015 r. Jednakże beneficjent nie przedstawił ww. dokumentów. W trakcie kontroli, które ostatecznie prowadzono od kwietnia do września 2016 r. ustalono, że żaden z trzech projektów nie został zrealizowany zgodnie z umową o dofinansowanie. Składając wyjaśnienia dotyczące nieuwzględnienia w ewidencji środków trwałych kosztów ich ulepszenia, w kwietniu 2016 r. beneficjent oświadczał, że na dzień kontroli w miejscu realizacji projektów (18-19 kwietnia 2016 r.) wszystkie prowadzone prace remontowe i adaptacyjne nie zostały zakończone

i w konsekwencji ostateczne zweryfikowanie i przedstawienie wskaźników produktu

i rezultatu nie jest możliwe. Kolejne oględziny terenu inwestycji, które byłe przeprowadzone w dniu 8 lipca 2016 r. nie potwierdziły stwierdzeń beneficjenta

z dnia 1 lipca 2016 r., że w korpusie głównym Pałacu nieprzerwanie trwają prace wykończeniowe zmierzające do uruchomienia usług opisanych w Projekcie 1.

W trakcie kontroli w miejscu realizacji projektów stwierdzono bowiem, że część obiektu nie jest użytkowana zgodnie z docelowym przeznaczeniem, tj. część podziemna w zakresie strefy basenu, SPA oraz piwiarni - browaru jest w stanie surowym uniemożliwiającym jej/ich użytkowanie. W odpowiedzi na wezwania z dnia 12 i 19 lipca 2016 r., spółka poinformowała IZ MRPO, że uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w zakresie skrzydła zachodniego i korpusu głównego Pałacu oraz uzyskanie standaryzacji obiektu, jako obiektu hotelarskiego nastąpi do dnia 31 sierpnia 2016 r. W przypadku Projektu 3, postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przebudowy Pałacu [...] etap II - skrzydło wschodnie budynku wraz

z łącznikiem, decyzją nr [...] z dnia 8 stycznia 2016 r. zostało umorzone, ponieważ w dniu 31 grudnia 2015 r. spółka wystąpiła o wycofanie wniosku o pozwolenie na użytkowanie z dnia 29 grudnia 2015 r. W dniu 13 kwietnia 2016 r. beneficjent przedstawił wykaz wszystkich robót niewykonanych w Projekcie 3 wraz

z harmonogramem opisującym termin ich realizacji. Do dnia 30 czerwca 2016 r. zakładano wykończenie 6 pokoi klasy premium na parterze oraz montaż centrali przeciwpożarowej z podłączeniem do Straży Pożarnej. Z kolei do dnia 30 września 2016 r. miały zostać wykończone projekty na 1 piętrze oraz na poddaszu. Natomiast w dniu 29 kwietnia 2016 r. beneficjent oświadczył, że realizacja Projektu o numerze [...] jest "bardzo zaawansowana i znajduje się w finalnej fazie wykonania", jednakże projekt ten nie został ukończony, a część obiektu nim objęta nie została jeszcze oddana do użytkowania. W piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. beneficjent zapewniał, że z uwagi na stosunkowo niewielki zakres prac pozostałych do wykonania, okoliczność ta nie wpłynie na ostateczny termin zakończenia wszystkich robót, który jest ustalony na dzień 30 września 2016 r. Początkowo spółka utrzymywała, że w zakresie skrzydła wschodniego uzyskanie prawomocnego pozwolenia na użytkowanie wraz z uzyskaniem standaryzacji dla obiektu hotelarskiego nastąpi do dnia 31 grudnia 2016 r. (pismo z dnia 20 lipca 2016 r.), by następnie zwrócić się do IZ MRPO z wnioskiem o rozwiązanie umowy dofinansowanie, z powodu wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie obowiązków w niej zawartych (pismo z dnia 22 lipca 2016 r.). Przedmiotowy wniosek przerwał procedurę kontroli Projektu nr [...] i rozpoczął procedurę mającą na celu rozwiązanie umowy nr [...]

Pismem z dnia 31 sierpnia 2016 r. beneficjent przedłożył odpis decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

z dnia 25 sierpnia 2016 r. o pozwoleniu na użytkowanie remontu i przebudowy o

pozwoleniu na użytkowanie remontu i przebudowy Pałacu [...] w zakresie części hotelowej oraz kopię złożonego do Marszałka Województwa [...] wniosku o zaszeregowanie obiektu hotelarskiego do rodzaju: hotel i nadanie kategorii: * (jedna gwiazdka) z dnia 10 sierpnia 2016 r.

W wyniku kontroli Projektu 1 i Projektu 2 organ uznał, iż wskaźniki produktu: Liczba rozbudowanych/przebudowanych/zmodernizowanych obiektów hotelarskich. Powierzchnia rozbudowanych/przebudowanych/zmodernizowanych obiektów hotelarskich oraz wskaźniki rezultatu w postaci takiej jak: Liczba korzystających

z noclegów w rozubudowanych/przebudowanych/zmodernizowanych obiektach hotelarskich, Liczba stałych miejsc pracy utworzonych w wyniku realizacji projektu nie zostały osiągnięte. W zakresie przestrzegania przez beneficjenta zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców, IZ MRPO wzywała beneficjenta do przedstawienia dokumentów poświadczających przeprowadzenie rozeznania rynku W piśmie z dnia 30 maja 2016 r. beneficjent wskazał, że w przypadku szeregu wykonawców podpisanie umowy uwarunkowane było między innymi opinią konserwatora zabytków w T.. Z kolei w piśmie z dnia 9 sierpnia 2016 r. beneficjent doprecyzował, że wartość prac ujętych w umowach

z wykonawcami odzwierciedlała ich rzeczywistą, rynkową cenę. W zakresie rozeznania rynku beneficjent nie przedstawił kierowanych do potencjalnych wykonawców, ani ofert powyższych wykonawców, bądź też notatek, protokołów

z przeprowadzonych rozmów telefonicznych, spotkań i konsultacji zawierających wstępne ustalenia warunków, na jakich zawarcie umowy byłoby możliwe, ani referencji, które były przedstawiane w formie pisemnej bądź widniały wówczas na stronach internetowych, i które były weryfikowane przez pracowników spółki, ani opinii konserwatora zabytków czy biura projektowego ARKONA, ani jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających rozeznanie rynku.

Działania informacyjne i promocyjne, dotyczące udziału środków europejskich oraz budżetu państwa w finansowaniu inwestycji, polegały na zainstalowaniu tablicy pamiątkowej.

W pierwszych wersjach Informacji Pokontrolnych z dnia 13 września 2016 r., znak: [...] oraz znak: [...] zapisano, że poniesienie wydatków na całość Projektu 1 i Projektu 2 stoi w sprzeczności z § 4 ust. 3 umowy nr [...] oraz umowy nr [...], zgodnie z którym beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami przewidzianymi w ramach Programu oraz

w sposób, który zapewni prawidłowi terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów i wskaźników wskazanych we wniosku o dofinansowanie.

W pismach z dnia 19 września 2016 roku beneficjent, nie podzielając ustaleń kontrolujących, podniósł, iż IZ MRPO nie uwzględniła faktu wystąpienia do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o zaszeregowanie Pałacu [...] w B., jako obiektu hotelarskiego. W opinii beneficjenta spółka wszelkie wydatki realizowała m.in. w sposób oszczędny, racjonalny, rzetelny oraz celowy.

Instytucja Zarządzająca MRPO, po dokonaniu analizy wniesionych zastrzeżeń do Informacji Pokontrolnych z dnia 13 września 2016 roku, nie zmieniła swoich ustaleń w zakresie naruszenia § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie Projektu 1 oraz § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie Projektu [...] Złożenie wniosku do Marszałka Województwa [...] o zaszeregowanie obiektu, nie było w ocenie organu równoznaczne z uzyskaniem zaszeregowania, a co za tym idzie nie jest informacją wpływającą na wynik kontroli.

Niezależnie od powyższego, pismem z dnia 23 września 2016 r. beneficjent zwrócił się do IZ MRPO z wnioskiem o zastosowanie w odniesieniu do realizowanego przez spółkę Projektu nr [...] procedury przewidzianej w sekcji 3.5 Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013) i przesunięcie terminu zakończenia Projektu 1 na maksymalny dopuszczalny okres dwóch lat. Odwołując się do treści przywołanych powyżej Wytycznych, wartości historycznej oraz unikalnych walorów krajobrazowych i architektonicznych Zespołu Pałacowego [...] w B., beneficjent uzasadniał, że zaistniałe

w trakcie realizacji inwestycji, obiektywne, niezależne od spółki okoliczności, natury technicznej, prawnej oraz finansowej, uniemożliwiały dotrzymanie zakładanego terminu zakończenia Projektu 1.

Biorąc pod uwagę ustalenia kontroli, problemy związane z przedłużającą się realizacją Projektu 1 oraz złożoność całej inwestycji (Projekt 1 uzależniony od powodzenia Projektu 2 i Projektu 3), IZ MRPO, pismem z dnia 6 października 2016 r, znak: [...], poinformowała beneficjenta, że nie wyraża zgody na zastosowanie procedury uznania Projektu 1 za niefunkcjonujący i odmówiła przedłużenia terminu jego realizacji. Pomimo wydłużonego czasu na realizację zaleceń związanych z uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz przedłużającą się procedurą uzyskiwania zaszeregowania obiektu, IZ MRPO nadal nie mogła potwierdzić prawidłowej realizacji Projektu 1.

Pismem z dnia 17 października 2016 r. beneficjent ponowił prośbę

o zastosowanie procedury przewidzianej w sekcji 3.5 Wytycznych dotyczących zamknięcia programów i wydłużenie terminu realizacji Projektu 1, podkreślając faktyczny stan zaawansowania robót we wszystkich trzech projektach oraz fakt, że bliskie negocjacje w sprawie sprzedaży przez spółkę nieruchomości, z których to uzyska ona środki na sfinansowanie i szybkie dokończenie wszystkich prac w Pałacu [...].

Pismami z dnia 4 października 2016 r., znak: [...] oraz znak: [...] na podstawie art. 207 ust. 8 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.), wobec braku możliwości pomniejszenia kolejnych płatności, IZ MRPO wezwała beneficjenta do zwrotu dofinansowania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania:

1. Przyznanego na realizację Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego

w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie – adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B." w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu;

2. Przyznanego na realizację Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła zachodniego Zespołu Pałacowego [...] w B." w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu.

Wezwanie zawierało wyliczenie kwot przypadających do zwrotu, wskazanie stwierdzonego naruszenia oraz informację, że brak zwrotu środków w wyznaczonym terminie spowoduje rozpoczęcie procedury wydania decyzji administracyjnej

w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich oraz ze środków budżetu państwa. Beneficjenta poinformowano również o uprawnieniu do czynnego udziału w postępowaniu, w tym o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Pismami z dnia 5 stycznia 2017 roku znak: [...] oraz znak: [...], beneficjent ponownie został wezwany do zwrotu środków

w kwocie [...]złotych oraz w kwocie [...]złotych. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, ponieważ wezwania z dnia 4 października 2016 r. nie zostały przez niego odebrane. Wezwania z dnia 5 stycznia 2017 r. beneficjent odebrał w dniu 17 stycznia 2017 r. W terminie 14 dni od daty doręczenia wezwań beneficjent nie zwrócił środków.

Pismami z dnia 21 lutego 2017 r., znak: [...] oraz znak: [...] IZ MRPO zawiadomiła beneficjenta, że rozpoznaje sprawy w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich oraz ze środków budżetu państwa na podstawie umowy nr [...] oraz na podstawie umowy nr [...]

Pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 207 ust. 8 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.), IŻ MRPO wezwała beneficjenta do zwrotu, wobec braku możliwości pomniejszenia kolejnych płatności – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – dofinansowania otrzymanego na realizację Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie – adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego w B." w łącznej kwocie [...]złote. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. W terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania beneficjent nie zwrócił środków.

Pismem z dnia 27 września 2016 r., znak: [...] IZ MRPO zawiadomiła beneficjenta, że rozpoznaje sprawę w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich oraz ze środków budżetu państwa na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego [...] w B.".

W związku z nierozwiązaniem umowy o dofinansowanie oraz brakiem zwrotu środków IZ MRPO wznowiła czynności kontrolne związane z kontrolą na zakończenie realizacji Projektu 3, przeprowadzoną w miejscu realizacji inwestycji

w dniach 18-19 kwietnia 2016 roku oraz w dniu 8 lipca 2016 roku. W pierwszej, roboczej wersji Informacji Pokontrolnej z dnia 8 marca 2017 roku stwierdzono, że część budynku nie jest użytkowana zgodnie przeznaczeniem, tj. część pomieszczeń na poziomie parteru jak i poddasze użytkowe jest w stanie surowym uniemożliwiającym ich użytkowanie. Ponadto obiekt nie jest dostosowany do przyjmowania i rejestracji gości. Na dzień kontroli budynek nie spełniał funkcji zapisanych we wniosku dotyczącym dofinansowania, beneficjent nie uzyskał ostatecznego pozwolenia na użytkowanie oraz standaryzacji dla obiektu hotelarskiego.

Zdaniem IZ MRPO wobec braku możliwości potwierdzenia prawidłowej realizacji Projektu 3, poniesienie wydatków na całość Projektu 3 stoi w sprzeczności z § 4 ust. 3 umowy nr [...], zgodnie z którym beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością,

w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami przewidzianymi w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową

i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów i wskaźników wskazanych we wniosku o dofinansowanie.

W dniu 10 kwietnia 2017 roku, do IZ MRPO wpłynęły zastrzeżenia do Informacji Pokontrolnej z dnia 8 marca 2017 roku, w treści których beneficjent wskazał, że pomimo, iż nie dysponuje decyzją o formalnoprawnej kwalifikacji Zespołu Pałacowego [...] w B. jako obiektu hotelarskiego, pod względem zaplecza techniczno – organizacyjnego, w tym posiadanego wyposażenia, obiekt ten jest w pełni gotowy do świadczenia usług hotelarskich. Beneficjent konsekwentnie podnosił, że wskaźniki produktu zostały osiągnięte, ponieważ odnoszą się one do działalności, to bezpośrednio rezultaty realizacji projektu, mierzalne w jednostkach fizycznych lub monetarnych, np. (...) powierzchnia rozbudowanych, przebudowanych lub zmodernizowanych obiektów hotelarskich (...) Oświadczył również, że aktualny wskaźnik zatrudnienia przez spółkę pracowników na podstawie umowy o pracę wynosi 12 etatów, a po uruchomieniu hotelu liczba ta zwiększy się.

Zastrzeżenia beneficjenta nie zostały uwzględnione. Przekazując ostateczną wersję Informacji Pokontrolnej, w piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r., znak: [...] podkreślono, że w zakresie skrzydła wschodniego Pałacu IZ MRPO nie j potwierdza zakończenia robót budowlanych. Stwierdzenie, iż "obiekt jest w pełni gotowy do świadczenia usług hotelarskich" jest zatem niezgodne z faktem zastanym, co potwierdza dokumentacja fotograficzna a także brak dokumentów formalnych, jakimi są pozwolenie na użytkowanie czy decyzja o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii. Wobec braku ww. dokumentów oraz na podstawie wizji lokalnej potwierdzającej, iż obiekt jest w trakcie prowadzenia w nim robót budowlanych uniemożliwiających użytkowanie pomieszczeń do celów hotelarskich, IZ MRPO nie potwierdziła założonych wskaźników. Podkreślając, że beneficjent nie wywiązał się z planowanych we wniosku o dofinansowanie działań informacyjnych, IZ MRPO przyjęła do wiadomości informację, że pozostałe środki promocji będą sukcesywnie wdrażane po uruchomieniu lokalu.

Pismem z dnia 24 maja 2017 r., znak: [...] IZ MRPO wezwała beneficjenta do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez złożenie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii Dziennika budowy prowadzonego dla II etapu inwestycji, objętego decyzją nr [...] z dnia 30 września 2009 r. o pozwoleniu na budowę Pałacu [...] II etap - skrzydło wschodnie budynku wraz z łącznikiem.

W dniu 6 czerwca 2017 r., na podstawie art. 123 w związku z art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. póz. 23, z późn. zm.), art. 67 oraz art. 207 ust. 9 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. póz. 1870, z późn. zm.), art. 26 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2016 r. póz. 383, z późn. zm.) Zarząd Województwa jako Instytucja Zarządzająca [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007 wydał postanowienie o połączeniu i rozpoznaniu w ramach jednego postępowania pod sygn. [...] następujących spraw:

1) w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego przez beneficjenta na podstawie umowy [...] (sygn. akt [...]);

2) w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego przez beneficjenta na podstawie umowy [...] (sygn. akt [...]);

3) przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego przez beneficjenta na podstawie umowy [...] (sygn. akt [...]);

Następnie, na wniosek beneficjenta z dnia 14 czerwca 2017 roku znak: [...], IZ MRPO przedłużyła termin na uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie dotyczącej zwrotu dofinansowania otrzymanego na podstawie umowy nr [...] do dnia 29 czerwca 2017 roku. Pismem z dnia 17 lipca 2017 r., znak: [...] IZ MRPO, przychylając się do wniosku strony, wyraziła zgodę na uzupełnienie materiału dowodowego do dnia 24 lipca 2017 r. i wyznaczyła na dzień 29 września 2017 r. nowy termin na załatwienie spraw dotyczących zwrotu dofinansowania otrzymanego przez Beneficjenta na podstawie umowy nr [...] oraz [...] Do przedłużenia terminu doszło również w trzeciej z omawianych spraw. Pomimo szeregu pism wniesionych przez beneficjenta do organu, IZ MRPO ustalił, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcie niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 26 września 2017 roku wydanej w przedmiocie zobowiązania beneficjenta do zwrotu dofinansowania, Zarząd Województwa stwierdził, że zarzut naruszenia procedur przy wykorzystaniu ww. środków jest zasadny. W przypadku każdego z projektów wystąpiło szereg nieprawidłowości, które wskazują na naruszenie przez beneficjenta § 4 ust. 3 w związku z § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, § 7 ust. 1 oraz § 8 ust. 4 pkt 6 umowy o dofinansowanie, poprzez nieprawidłową i nieterminową realizację Projektów oraz nieosiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wnioskach o dofinansowanie.

Przystępując do realizacji projektów beneficjent zobowiązał się do zapewnienia wykonalności inwestycji pod względem rzeczowym jak i finansowym w terminie i w zakresie określonym w umowach o dofinansowanie, lub zatwierdzonym aneksem do ww. umów. Beneficjent zobowiązał się także do realizacji projektów

z należytą starannością, w sposób, który zapewni prawidłową i terminową ich realizację oraz osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wnioskach o dofinansowanie. W rezultacie niezrealizowanie projektów szczegółowo opisanych we wnioskach o dofinansowanie, w terminie określonym umową, wielokrotnie przedłużanym przez IZ MRPO, oznacza, że środki publiczne przyznane na realizację projektów zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustaw o finansach publicznych. Konsekwencją powyższego był fakt wystąpienia

w niniejszych sprawach nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1 083/2006, ponieważ beneficjent nie dotrzymał warunków na jakich IZ MRPO przyznała mu dofinansowanie i tym samym naruszył postanowienia umów o dofinansowanie. Co istotne, opisane działania spowodowały realną szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie projektów, które nie zostały zrealizowane. Anulowaniu podlega cały wkład finansowy przekazany beneficjentowi, gdyż wszystkie dotychczas sfinansowane w ramach projektów wydatki obciążyły budżet Unii w sposób nieuzasadniony. Szkoda odzwierciedla rzeczywistą stratę poniesioną przez budżet ogólny UE, ponieważ powstała na skutek rozliczenia w ramach wniosków o płatność wydatków, które były nieefektywne

i ostatecznie nie pozwoliły na osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wnioskach o dofinansowanie. W związku z powyższym, IZ MRPO, jako podmiot zobowiązany do odzyskania nieprawidłowo wykorzystanych kwot w trybie określonym w art. 207 u.f.p., uznał wydatki poniesione na realizację każdego

z projektów w całości za niekwalifikowalne oraz zobowiązał beneficjenta do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu na rachunek bankowy IZ MRPO.

Beneficjent reprezentowany przez pełnomocnika złożył w dniu 6 listopada 2017 roku do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwrot dofinansowania ze środków europejskich oraz środków z budżetu państwa otrzymanych przez niego w ramach Osi Priorytetowej 3. Turystyka i przemył kulturowy [...] Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, na podstawie umów nr [...]; [...] oraz [...], zakończonej decyzją Zarządu Województwa z dnia 26 września 2017 roku znak: FE-I:3160/7/2017, zaskarżając ją w całości i jednocześnie zarzucając:

1/ niewłaściwe zastosowanie art. 207 ust. 9 w zw. ust. 8 i ust. l pkt 2 ustawy

z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2016, póz. 1870 ze zm.), polegające na uznaniu, że zachodzą przesłanki do zwrotu dofinansowania,

2/ niewłaściwe zastosowanie art. 7, 8, 9 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na pominięciu w toku postępowania wyartykułowanych w tych przepisach zasad prowadzenia postępowania,

3/ naruszenie § 6 ust. l ww. umów o dofinansowanie poprzez uznanie, że beneficjent nie wywiązał się z umów w zakresie określonym w tym przepisie.

Decyzją z dnia 6 lutego 2018 roku Zarząd Województwa postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania

z dnia 26 września 2017 roku, znak: [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że na skutek złożenia wniosku przez spółkę dokonano po raz drugi analizy dokumentów programowych, opracowanej na ich podstawie dokumentacji konkursowej, postanowień umów

o dofinansowanie, oświadczeń składanych przez beneficjenta na etapie ubiegania się o dofinansowanie oraz w trakcie realizacji projektów, a także ustaleń dokonanych na etapie kontroli. Ponowna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwoliła na ponowne przyjęcie, że decyzja z dnia 26 września 2017 roku, wydana w przedmiocie zwrotu dofinansowania była prawidłowa. Organ stwierdził między innymi, że beneficjent dopuścił się szeregu poważnych naruszeń związanych z realizacją postanowień zawartych w umowach o dofinansowanie. Po pierwsze beneficjent nie zrealizował projektów do dnia 30 czerwca 2014 roku, co zgodnie z treścią § 3 ust. 1 umów o dofinansowanie stanowił ostateczny termin na zakończenie inwestycji. Niezakończenie realizacji projektów we właściwym czasie, zdaniem organu odwoławczego, stanowiło nieprawidłowość, uzasadniającą dochodzenie od beneficjenta zwrotu wszystkich wypłaconych środków. Po wtóre beneficjent nie osiągnął celów oraz wskaźników projektów. Obowiązkiem beneficjenta było uzyskanie odpowiedniego zaszeregowania obiektu w postaci Pałacu [...] do odpowiedniego rodzaju i kategorii. Po zakończeniu realizacji projektów Zespół Pałacowy [...] miał się stać obiektem z najlepszą ofertą hotelarsko, turystyczno – rekreacyjną w [...] oraz jednym z kilkunastu najbardziej reprezentacyjnych w [...] południowej. Tymczasem tych założeń nie udało się realizować beneficjentowi. Ocena możliwości realizacji celów projektów związana jest z jego wskaźnikami. Brak osiągnięcia wskaźników jest równoznaczny

z brakiem osiągnięcia celów projektu. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że beneficjent nie osiągnął wskaźników projektów, co skutkowało nie zrealizowaniem celów projektów. Ponadto beneficjent nieprawidłowo realizował działania promocyjne oraz informacyjne związane z inwestycją. Organ stwierdził również nieprawidłowości w rozliczeniu projektów. Beneficjent miał także problemy z zapewnieniem odpowiedniego zabezpieczenia realizacji umowy, a także naruszył zasadę konkurencyjności. Zdaniem organu powyższe poważne i liczne uchybienia winny skutkować zwrotem całości dofinansowania od beneficjenta.

Organ nie wyraził również zgody na zastosowanie procedury uznania Projektu 1 za niefunkcjonujący i przedłużenie terminu jego realizacji do dnia 31 marca 2019 roku. Głównym powodem odmowy było postępowanie beneficjenta w trakcie realizacji projektów. Oprócz najpoważniejszych naruszeń tj. nieukończenia projektów w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r., braku osiągnięcia celów i wskaźników realizacji projektu, beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców, nie ustanowił zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, nie informował o ryzyku niezrealizowania umowy w terminie oraz prowadził niepełne działania informacyjne.

Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł beneficjent, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości.

Decyzji Zarządu Województwa strona skarżąca zarzuciła:

1) niewłaściwe zastosowanie art. 138 § l pkt l w zw. z art. 127 § 3 w zw. z ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2017, poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 67 ust. l ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U.2017, poz. 2077 ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy w sytuacji gdy w sprawie zachodziła podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty zgodnie z żądaniem strony skarżącej,

2) niewłaściwe zastosowanie art. 207 ust. l pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. 2017, poz. 2077 ze zm.), poprzez uznanie, że w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu przez Zarząd Województwa całości dofinansowania, wynikające z błędnego uznania, że środki przekazane na realizację Programów finansowych z udziałem środków europejskich i środków z budżetu państwa, zostały przez spółkę wykorzystane z naruszeniem procedur, i że waga tych naruszeń uzasadnia konieczność zwrotu dofinansowania w całości,

3) niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11.07.2006 r. (Dz.U.UE.L.2006.210.25 ze zm.) ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, poprzez uznanie, że w związku z realizacją projektów obejmujących korpus główny i skrzydło zachodnie Zespołu Pałacowego [...], wystąpiły nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisu, które spowodowały lub mogłyby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze dofinansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego mimo że takiej szkody organ nie wykazał.

4) niewłaściwe zastosowanie art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11.07.2006r. poprzez odmowę miarkowania nałożonej korekty i podjęcie decyzji, z naruszeniem zasady proporcjonalności i słuszności o zwrocie całości dofinansowania.

5) niezastosowanie w odniesieniu do realizowanego przez Spółkę projektu nr [...] pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B." procedury przewidzianej w sekcji 3.5. Wytycznych Komisji dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy

z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007 -2013), zatwierdzonych Decyzją Komisji

z dnia 20 marca 2013 roku, i nieprzesunięcie terminu zakończenia projektu do dnia 31 marca 2019 r., mimo uzasadnionych wniosków,

6) niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § l i art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 67 ust. l ustawy z dnia 27.08.2009r. o finansach publicznych, polegające na braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań dla dokładnego wyjaśnienia, czy możliwe jest przedłużenie terminu realizacji projektu nr [...] 12-407/09 obejmującego korpus główny Zespołu Pałacowego [...] w B., a w miejsce tego podjęcie decyzji odmownej w przedmiocie wniosku spółki na zasadzie dowolności

i z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej

Mając na względzie powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:

1) uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa z dnia 26.09.2017r., znak: [...];

2) wstrzymanie wykonania decyzji w zaskarżonej części na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.), do czasu wydania przez Sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę,

3) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego przez radcę prawnego.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona skarżąca na wstępie stwierdziła, że obecnie Pałac [...], jako całościowe zamierzenie inwestycyjne jest na końcowym etapie wykonania. Strona skarżąca dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie oraz podejmuje czynności mające na celu uzyskanie zaszeregowania obiektu jako obiektu hotelarskiego. Realizowana inwestycja - jako całość - jest złożona. Skala zamierzenia, którego podjęła się spółka, jego unikatowość w skali kraju, konieczność uwzględnienia i przestrzegania zabytkowego charakteru obiektu, zaangażowanie w jego realizację kilkudziesięciu milionów złotych ze środków własnych spółki, przemawia za koniecznością wnikliwego przeanalizowania sprawy.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 "nieprawidłowość" oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub może powodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Definicja ta wprowadza zatem trzy przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby móc stwierdzić wystąpienie nieprawidłowości.

W ocenie strony skarżącej tymczasem w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał jaki przepis prawa wspólnotowego miałby zostać naruszony, odwołując się przede wszystkim do rzekomego naruszenia prawa krajowego. Nie podał też na czym miałaby polegać rzeczywista bądź potencjalna szkoda.

Zdaniem strony skarżącej organ powinien zwrócić szczególną uwagę na mechanizm obowiązujący przy przyznawaniu dotacji. Były bowiem one przyznawane na podstawie odpowiednich umów o dofinansowanie. W przedmiotowej sprawie spółka po wykonaniu pewnego zakresu robót występowała do Instytucji Zarządzającej o wypłatę dalszej części dofinansowania, przedstawiając jednocześnie dowody na potwierdzenie wykonania prac. Spółka otrzymywała zatem w ramach dofinansowania zwrot części wydatków, które wcześniej rzeczywiście poniosła. W ocenie strony skarżącej, jeżeli zatem celem projektów był rozwój produktów, oferty turystycznej regionu i budowa pozytywnego wizerunku [...] w kraju oraz za granicą jako regionu atrakcyjnego turystycznie, a całość dofinansowania ze środków europejskich i z budżetu państwa została przekazana na odbudowę zabytkowego pałacu, w którym będą świadczone usługi związane z turystyką i rekreacją, a sam Zespół Pałacowy już obecnie rozpoznawalną marką, to nie można twierdzić, że budżet unijny poniósł szkodę.

Powołując się na treść przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych strona skarżąca podniosła również, że nie można w przedmiotowej sprawie twierdzić, iż każde naruszenie procedur, o którym mowa w tym artykule będzie stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt. 7 rozporządzenia 1083/2006. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że korzystając z procedury z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych organ powinien wykazać istnienie nieprawidłowości w rozumieniu unijnej definicji z art. 2 pkt. 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Na poparcie tej tezy strona skarżąca przywołała treść wyroku WSA w Rzeszowie z 02.12.2014r., I SA/Rz 911/14 oraz wyr. NSA z 25.03.2014, II GSK 79/13. Zdaniem strony skarżącej brak szkody rzeczywistej lub potencjalnej dla budżetu Unii Europejskiej wyklucza możliwość uznania, że zaszła nieprawidłowość przy wydatkowaniu środków europejskich. W niniejszej sprawie organ nie wykazał istnienia tak rozumianej szkody sprowadzającej się do potencjalnego lub rzeczywistego finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

W szczególności nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że w przypadku spółki taki związek został ustalony i wykazany. Uzasadnienie decyzji zawiera jedynie ogólne, teoretyczne rozważania na temat szkody.

Strona skarżąca w treści uzasadnienia ponadto zwróciła uwagę na to, że nawet brak osiągnięcia celów projektu nie determinuje konieczności zwrotu całości przyznanej kwoty. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie nie może pociągnąć za sobą automatycznie konieczności zwrotu całego dofinansowania, ewentualna kwota zwrotu dotacji powinna zostać określona z uwzględnieniem zakresu, w którym umowa nie została wykonana, w oparciu o zasady słuszności, proporcjonalności i z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Strona skarżąca w tym miejscu powołała się na treść przepisu art. 98 ust. 2 Rozporządzenia nr 1083/2006 w którym wyraźnie wskazano, że należy brać pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Tymczasem wydając decyzję w przedmiotowej sprawie Organ nie podjął nawet rozważań co do powyższych okoliczności.

Za nieprawidłową strona skarżąca uznała również negatywną opinię wydaną przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a dotyczącą możliwości zastosowania do projektu obejmującego korpus główny Zespołu Pałacowego [...], procedury określonej w sekcji 3.5. Wytycznych, dotyczącej tzw. niefunkcjonujących projektów, która umożliwia przesuniecie terminu zakończenia, projektów realizowanych w ramach programów 2003 - 2013, na okres nie dłuższy niż dwa lata po terminie na złożenie dokumentów zamknięcia, tj. do dnia 31.03.2019 r. W tym przypadku organ dowolnie uznał, że spółka nie będzie w stanie wykonać projektu w założonym terminie, pomimo braku realnych podstaw formułowania takiego założenia. Spółka wskazała, że całkowita wartość projektu nr [...], określona w umowie dofinansowanie z dnia 27 kwietnia 2010 roku,

z uwzględnieniem późniejszych aneksów do umowy, zgodnie z końcowym rozliczeniem projektu wyniosła [...] zł. Instytucja Zarządzająca MRPO przyznała na ten projekt dofinansowanie na wydatki kwalifikowane w kwocie nieprzekraczającej [...] zł, gdzie faktyczna wartość wypłaconego dofinansowania wyniosła [...] zł. Jakkolwiek wkład ten jest istotny i potrzebny, to jednak w pozostałym zakresie, cały ciężar kosztów na wykonanie projektu i ryzyko z tym związane poniosła spółka. Strona skarżąca podniosła, że wartość niezrealizowanych jeszcze robót w ramach projektu dotyczącego korpusu głównego w zestawieniu z wartością całej inwestycji jest nieznaczna. Uznanie przez Instytucję Zarządzającą projektu za niefunkcjonujący powoduje, że skutki finansowe dla spółki związane z koniecznością zwrotu całości dofinansowania wraz z odsetkami byłyby wyjątkowo dotkliwe, gdyż wartość dofinansowania którą należałoby zwrócić jest nieproporcjonalna do wartości relatywnie niewielkiego zakresu prac, których wykonanie uległo opóźnieniu. Jest to o tyle dotkliwe dla strony skarżącej, że niemożność ukończenia projektu w terminie wynikała z przyczyn niezależnych od spółki, spowodowana była splotem niefortunnych wydarzeń. Nieukończenie inwestycji w zakładanym terminie nie powinno stanowić przesłanki do odmowy uwzględniania wniosku, niemożność ukończenia projektu w terminie stanowi w istocie rzeczy przesłankę pozytywną do wdrożenia właściwej procedury, nie zaś podstawą do odmowy jej zastosowania. Nadto strona skarżąca zwróciła uwagę, że organ podjął decyzję o odmowie przedłużenia terminu dla projektu obejmujący korpus główny w ciągu kilku dni (wniosek spółki z 23.09.2016r. i odmowa organu w piśmie z dnia 06.10.2016r.), co potwierdza, że nie mogła być ona poprzedzona wszechstronną i wyważoną analizą sprawy.

Podjęcie przez spółkę czynności polegających na sprzedaży nieruchomości celem uzyskania odpowiednich środków finansowych, aby całkowicie sfinansować brakujące prace związane z realizacją wszystkich trzech projektów, spowodowało, że stracił na aktualności argument organu, iż spółka nie będzie miała z czego sfinansować prace w ramach projektu. Przedłużająca się okoliczność uzyskania przez stronę skarżącą środków finansowych wynikała z faktu, że spółka, ze względu na to, iż wobec niej toczyły się liczne postępowanie egzekucyjne, nie mogła de facto swobodnie rozporządzać swoim majątkiem.

Strona skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w zaskarżonej części podniosła, że prowadzenie obecnie egzekucji w celu wyegzekwowania kilku milionów złotych może całkowicie sparaliżować bieżącą działalność Spółki i prowadzone przez nią inwestycje, nie wyłączając tych związanych z ukończeniem robót w Zespole Pałacowym [...]. Podjęcie czynności przez organ egzekucyjny i doprowadzenie do przymusowego wykonania decyzji nakazującej zwrot blisko trzech milionów złotych należności głównej (projekt obejmujący korpus główny i skrzydło zachodnie Zespołu Pałacowego), którą należy powiększyć o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu, i ewentualne koszty egzekucyjne, może wyrządzić znaczną szkodę spółce i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Strona skarżąca stwierdziła również, ze nie uchyla się od zwrotu kwot określonych w decyzji, chce jednak skorzystać z przysługującej jej na podstawie obowiązujących przepisów prawa możliwości sądowej kontroli decyzji organu.

W odpowiedzi na skargę IZ MRPO wniosła o jej oddalenie w całości, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w związku z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. – zwany dalej: p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest

w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dlatego też, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta jest prawidłowa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Zarządu Województwa

z 6 lutego 2018 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Województwa z dnia 26 września 2017 roku, znak: [...] orzekającej o zwrocie dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich na realizację projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B."; projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie - adaptacja skrzydła zachodniego Zespołu Pałacowego" oraz projektu pn. "Przystosowanie unikalnego w skali kraju obiektu zabytkowego na cele hotelarskie – adaptacja skrzydła wschodniego Zespołu Pałacowego [...] w B.".

Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (opub. w Dz.U.UE L

z dnia 31 lipca 2006 r.; dalej jako rozporządzenie 1083/2006). Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika, że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności (art. 70 ust. 1 ww. rozporządzenia). Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo. Zgodnie z art. 70 ust. 2 rozporządzenia,

w przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie, państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony. Natomiast w sytuacji, gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo, Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych (art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych (art. 92 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1083/2006). Zadania Instytucji Zarządzającej określone zostały w art. 60 rozporządzenia, który stanowi, że instytucja ta m.in. odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a/ zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz, że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji; b/ weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz, że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi .

Skarga na powyższą decyzję oparta została przede wszystkim na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych.

Wyjaśnić zatem należy, że art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.) wskazano, że

w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych

z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur,

o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Zgodnie z treścią art. 207 ust. 8 pkt 1 w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Z kolei zgodnie z ust. 9 pkt 1 wskazanego przepisu po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2. Przepis art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych stanowi natomiast, że decyzji (o której mowa w ust. 9) nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.

Stosownie do art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (art. 184 ust. 2 ustawy o finansach publicznych).

W tym miejscu warto przytoczyć treść orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2017 roku, sygn. akt III SA/Gd 422/17, LEX nr 2392940 w którym to wskazano, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, że z przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z 27.08.2009 r. o finansach publicznych [...] wynika, że wydatki związane

z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących

z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, przy czym te "inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 ww. ustawy, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12). W tej sytuacji podkreślenia wymaga, że jako naruszenie można uznać wszelkie odstępstwa od zapisów umowy lub też naruszenie przepisów prawa unijnego czy krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym UE.

W przedmiotowej sprawie przytoczony powyżej pogląd ma o tyle doniosłe znacznie, gdyż strona skarżąca decydując się na realizację projektu finansowego ze środków europejskich w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, a w konsekwencji podpisując umowy

o dofinansowanie Projektów, przyjęła zasady i warunki określone w tych umowach. Zgodnie z treścią umów strona skarżąca zobowiązała się do realizacji inwestycji zgodnie z wnioskami o dofinansowanie, uwzględniając w szczególności harmonogram rzeczowo-finansowy ujęty we wniosku (§ 2 ust. umowy). Spółka ponadto zobowiązała się w sytuacji dokonania zmian w projekcie, na zasadach określonych w § 16, do realizowania umowy zgodnie z treścią zmienionego wniosku.

Jeżeli chodzie o określenie zakresu obowiązków, to trzeba przytoczyć treść § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie z którego to wynika, że Beneficjent zobowiązała się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami przewidzianymi w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie Projektu.

Przepisy prawa, wytyczne, zalecenia oraz procedury, o których mowa powyżej zostały przedstawione w § 1 pkt. 15 i 16 oraz § 5 pkt. 15 i 16 umowy. Ponadto w myśl § 7 ust. 2 umowy, wydatki poniesione z naruszeniem wymogów określonych w dokumentach o których mowa w przedstawionych powyżej paragrafach podlegają zwrotowi na zasadach określonych w § 6. W tym zapisie umowy zawarto twierdzenie, że jeżeli zostanie stwierdzone, że Beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, kwota nieprawidłowo wykorzystana jest zwracana przez Beneficjenta w całości lub w części, wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków na rachunek Beneficjenta w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Instytucji Zarządzającej MRPO.

W ocenie Sądu, ustanowione powyższymi uregulowaniami, wymagania dotyczące zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały spełnione, co znalazło odzwierciedlenie

w prawidłowej decyzji organu o nakazie zwrotu przez stronę skarżącą środków otrzymanych w ramach dofinansowania, a także decyzji utrzymującej ją w mocy.

Pierwszym istotnym uchybieniem, stanowiącym naruszenie warunków umowy, a poczynionym przez stronę skarżącą było nieukończenie projektu w terminie do dnia 30 czerwca 2014 roku. Z treści Regulaminu konkursu dla działania 3.1 Schemat D Inwestycja w poprawę bazy noclegowej oraz przystosowanie obiektów zabytkowych do celów turystycznych w ramach [...] Regionalnego programu Operacyjnego na lata 2007-2013 wynika warunek, iż okres realizacji projektu w ramach MRPO nie powinien przekraczać 24 miesięcy od daty planowanej daty rozpoczęcia projektu, gdzie za datę rozpoczęcia projektu uznaje się datę pierwszego wydatku w ramach projektu. W szczególnych przypadkach dopuszczono możliwość realizacji projektu przez okres nie dłuższy niż 36 miesięcy.

Z kolei w Podręczniku kwalifikowania wydatków w pkt. 9 wskazano, że "termin poniesienia wydatków kwalifikowanych w ramach danego projektu określa umowa

o dofinansowanie zawarta z Beneficjentem poprzez wskazanie terminu rozpoczęcia oraz terminu zakończenia realizacji projektu. Końcowa data kwalifikowalności wydatku zapisana w umowie o dofinansowanie może zostać zmieniona tylko w uzasadnionym przypadku, na pisemny wniosek Beneficjenta, za zgodą instytucji stanowiącej umowę o dofinansowanie, w formie aneksu do umowy o dofinasowanie. Końcowa data kwalifikowania wydatków dla projektu nie może wykraczać poza datę 31 grudnia 2015 r."

Ponadto w dokumencie zatytułowanym Instrukcja wypełniania wniosku

o dofinansowanie, będącym załącznikiem do Regulaminu konkursu wyjaśniono, że "wymóg dotyczący ograniczenia okresu realizacji projektu jest konieczny ze względu na ramy czasowe związane z rozliczeniem poszczególnych etapów programu (zasada n+3/n+2)". Zasada n+2 oznacza, że jeżeli dany program operacyjny ma być zakończony w roku n, to termin całkowitego rozliczenia upływa dwa lata po roku n. Państwo członkowie, które do końca roku n+2 złożyło do UE wnioski o płatność opiewające na kwotę mniejszą niż roczna wysokość zobowiązań na rok n, bezpowrotnie traci kwotę różnicy.

W przedmiotowej sprawę poza sporem pozostaje, iż we wszystkich trzech wnioskach o dofinansowanie projektów złożonych w ramach konkursu strona skarżąca zakładała realizację inwestycji w okresie krótszym niż 24 miesiące. Początkowo planowany termin rzeczowego i finansowania zakończenia realizacji Projektów określono na 31 grudnia 2011 r. Terminową realizację projektu gwarantować miało gwarantować szereg czynników, a przede wszystkim trwałość finansowa, instytucjonalna i organizacyjna spółki. Strona skarżąca zapewniała organ, że inwestycja powstanie na terenie nieruchomości będącej jej własnością, co do której wydano prawomocne pozwolenie na budowę oraz opracowano szczegółowy kosztorys inwestycji.

Jednakże pomimo tych zapewnień strona skarżąca nie była w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań, składając w latach 2011-2014 aż sześciokrotnie wnioski o przesunięcie terminu realizacji Projektu 1 i Projektu 2, w przypadku Projektu 3 pięciokrotnie wnioskowała o przesunięcie terminu jego realizacji. Strona skarżąca uzasadniała opóźnienie w realizacji projektów wystąpieniem szeregu czynników, na przykład: intensywnych opadów deszczu, które wystąpiły w miesiącu lipcu i miały uniemożliwić prowadzenie jakichkolwiek robót zewnętrznych czy też nadmiernym przesychaniem drewna wystroju wewnętrznego. Ponadto strona skarżąca miała mieć problemy natury finansowej, które to uniemożliwiły jej zapłatę za wykonane prace. Spółka pomimo wskazania szeregu problemów związanych z realizacji inwestycji cały czas zapewniała organ, że projekty są realizowane w kształcie przez niego zatwierdzonym. W piśmie z dnia 20 listopada 2012 roku strona skarżąca zadeklarowała, że nie występuje ani jedna oznaka ryzyka dla realizacji całego projektu, a wniosek o przesunięcie terminu realizacji projektu wynika z troski o wysoką jakość produktu. Z kolei pismem z dnia 16 grudnia 2013 roku strona skarżąca poinformowała organ, że praktycznie zakończyła wszystkie prace uwzględnione w kosztorysach kwalifikowanych i niekwalifikowanych, a prośba o przesunięcie zakończenia projektu jest składana w trybie nadzwyczajnym i po raz ostatni. Podobnego rodzaju deklaracje strony skarżącej zostały zawarte w późniejszych pismach – z dnia 16 grudnia 2013 roku i 24 lutego 2014 roku. Uzasadnieniem dla kolejnych próśb o przesunięcie ostatecznego już terminu zakończenia realizacji inwestycji miały być działania skarżącej celem pozyskania brakującego wsparcia finansowego.

Istotne w niniejszej sprawie jest to, że organ rozpatrywał przytoczone powyżej wnioski strony skarżącej o przesunięcie realizacji terminu projektów pozytywnie. Uwzględniając wnioski strony skarżącej kierował się dobrą wiarą oraz działał w trosce o osiągnięcie celów przewidzianych dla Działania 3.1 Rozwój infrastruktury turystycznej oraz o pełne wykorzystanie dostępnej alokacji środków UE. Jednocześnie, w pismach wysyłanych do strony skarżącej organ zwracał szczególną uwagę na obowiązek informowania Instytucji Zarządzającej o wszelkich zmianach dotyczących realizacji projektów przed ich wprowadzeniem i nie później niż 30 dni przed planowanym zakończeniem realizacji projektów. Podkreślał też, że wskazany w umowach o dofinasowanie termin zakończenia realizacji projektów obejmuje zarówno rzeczowe jak i finansowe zakończenie inwestycji, tzn. we wskazanym terminie musi zostać zrealizowany pełny zakres rzeczowy projektów oraz muszą być dokonane wszystkie płatności w ramach każdego projektu.

Ostatecznie, jako termin zakończenia wszystkich trzech projektów został wskazany dzień 30 czerwca 2014 roku. Data ta została ustalona w wyniku podpisania w dniu 22 maja 2014 roku aneksów do umów, na podstawie których doszło do przyznania dofinansowania stronie skarżącej.

Po tej dacie, tj. w dniu 22 sierpnia 2014 roku strona skarżąca złożyła wnioski

o płatność końcową. W związku z zaistnieniem uzasadnionych wątpliwości co do wywiązania się przez stronę skarżącą z realizacji projektów, organ w kwietniu 2015 roku przeprowadził kontrolę doraźną na miejscu inwestycji. Wizja lokalna Zespołu Pałacowego [...], wykazała wykonanie części nadziemnej skrzydła zachodniego Pałacu (pokoje hotelowe, kaplica) oraz wykonanie części nadziemnej głównego korpusu Pałacu (hol, pokoje hotelowe, sale wielofunkcyjne), udział ekipy budowlanej prowadzącej roboty wykończeniowe w piwnicy, w holu budynku wschodniego oraz na terenie patio oraz udział ekipy wykonującej doposażenie pokoi. Jednocześnie stwierdzono stan surowy uniemożlwiający użytkowanie części podziemnej w zakresie strefy basenu, SPA oraz piwiarni - browaru, stan surowy uniemożlwiający użytkowanie części pomieszczeń na poziomie parteru jak i poddasze użytkowe w skrzydle wschodnim.

Dopiero decyzją z dnia 11 marca 2019 roku Marszałek Województwa [...] zaszeregował obiekt Pałac [...] do rodzaju Hotel, nadając mu kategorię jednej gwiazdki.

W ocenie Sądu postępowanie organu administracji publicznej było właściwe

i niezaprzeczalnie stanowiło przejaw dobrej woli po jego stronie. Wielokrotne przedkładane przez stronę skarżącą wnioski o przesunięcie terminu realizacji projektów, gdzie w uzasadnieniu podawano szereg przeróżnego rodzaju powodów, nie musiały zostać uwzględnione przez organ w ramach jego uznania administracyjnego. Instytucja Zarządzająca MRPO nie miała bowiem obowiązku każdorazowego uwzględniania próśb i kolejnych wniosków Beneficjenta. Wielokrotne prolongowanie przez organ terminu ukończenia realizacji projektów stanowiło dowód zrozumienia problemów, z którymi w trakcie realizacji inwestycji borykała się strona skarżąca. Spółka przekonywała, przy składaniu wniosków o dofinansowanie, że inwestycja powstanie na terenie nieruchomości będącej jej własnością, dla której wydano prawomocne pozwolenie na budowę oraz opracowano szczegółowy kosztorys inwestycji. Ponadto spółka miała posiadać odpowiedni kapitał na realizację każdego z projektów. Spółka zapewniła także, że jest w stanie zrealizować całość inwestycji w tym samym czasie (co oznaczało oddanie do użytku całego Zespołu Pałacowego, a nie jedynie jego części). Okazało się jednak, że zapewnienia te nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości i ukończenie projektów nie będzie możliwe nawet w wielokrotnie prolongowanym czasokresie . Należy wskazać jeszcze raz, że organ w przedmiotowej sprawie wykazał się wyjątkowym zrozumieniem dla sytuacji skarżącej i pomimo przedstawiania przez nią przeróżnych powodów dlaczego inwestycja nie może zostać zrealizowana w terminie, wciąż uwzględniał wnioski o przedłużenie terminów, wyznaczonych na realizację projektów.

Z ustaleń stanu faktycznego wynika, że termin realizacji projektów został ostatecznie ustalony na dzień 30 czerwca 2014 roku. Strona skarżąca jednakże w tym terminie nie wywiązała się z zobowiązań umownych w jakimkolwiek zakresie. Wobec zaistnienia tego faktu, organ miał pełne prawo przyjąć, że naruszenie tego rodzaju wpisuje się w definicję nieprawidłowości i stanowi podstawę do domagania się zwrotu od strony skarżącej wszystkich wypłaconych środków. Strona skarżąca nie mogła przez wiele lat zrealizować projektów pomimo zapewnień. W ocenie Sądu za wywiązanie się z postanowień umów o dofinansowanie nie może być uznane oddanie do użytkowania w Pałacu [...] hotelu jednogwiazdkowego. Po pierwsze nastąpiło to dopiero w 2019 roku, po wtóre oddanie obiektu tego rodzaju nie oznacza, że doszło do realizacji założeń inwestycyjnych. Celem strony skarżącej było bowiem utworzenie pięciogwiazdkowego hotelu na terenie Zespołu Pałacowego Pałaców [...], i na realizację tej inwestycji otrzymała dofinansowanie – co jednakże nie zostało wykonane. Strona skarżąca nie zrealizowała, wbrew swoim zapewnieniom, Projektów 1 i 2 nie tylko w zakresie utworzeniu obiektu hotelowego

o wysokim standardzie, ale także nie utworzyła pomieszczeń SPA, basenu oraz baru piwnego wraz z odpowiednim zapleczem.

W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że każdy z Projektów podlegał odrębnej ocenie, a na każdy z nich podpisano odrębną umowę

o dofinansowanie. Jednakże, aby osiągnąć założony cel inwestycji tj. otwarcie pięciogwiazdkowego hotelu oferującego zróżnicowaną i oryginalną ofertę usług towarzyszących gastronomiczno-rekreacyjno-rozrywkowych konieczna była jednoczesna realizacja przez stronę skarżącą każdego z trzech Projektów

i równoczesne oddanie do użytku całego Zespołu Pałacowego, a nie tylko jednej czy dwóch części. Nie ulega wątpliwości, że samodzielnie żadna część Pałacu nie uzyskałaby zaszeregowania do rodzaju: hotel i nadania kategorii - 5 gwiazdek. Hotel pięciogwiazdkowy charakteryzuje się nie tylko wysokim standardem pomieszczeń przeznaczonych dla gości, ale również powinien zapewniać odpowiednie udogodnienia dla nich i oferować szeroką gamę usług. Trudno uznać, że takie wymogi zostałby spełnione w sytuacji gdyby tylko inwestycje dotyczące części obiektu zostałby ukończone.

Kolejnym istotnym uchybieniem, które uzasadniało konieczność zwrotu przez stronę skarżącą całości dofinansowania było nieosiągnięcie celów oraz wskaźników projektu.

Na wstępnie tej części rozważań trzeba wskazać, że projekty składane

w ramach konkursu ogłoszonego przez Zarząd Województwa w 2008 r. w ramach działania 3.1 Schemat D musiały być zgodne z zapisami MRPO oraz Uszczegółowienia programu, w tym m.in. przyczyniać się do realizacji celów danego priorytetu czy działania. Celami tymi były: podniesienie konkurencyjności turystycznej regionu poprzez rozwój produktów i oferty turystycznej regionu oraz budowanie pozytywnego wizerunku [...] jako regionu atrakcyjnego turystycznie w kraju

i za granicą, mające na celu zwiększenie liczby osób odwiedzających [...]

i zwiększenie wpływów z działalności turystycznej.

Regulamin konkursu wskazywał, jakie przedsięwzięcia będą nadawały się do wsparcia w ramach działania. Pierwszeństwo miały uzyskać projekty związane

z rozwojem bazy noclegowej i infrastruktury turystycznej, w tym w szczególności inwestycje związane z przystosowaniem obiektów zabytkowych do funkcji hotelarskich.

Zgodnie z treścią przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 238) przez obiekt hotelarski rozumie się: hotel, motel, pensjonat, kemping, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, pole biwakowe, szczegółowo zdefiniowane w art. 35 ust. 1 i art. 36 ww. ustawy.

W regulaminie zastrzeżono, iż przed rozpoczęciem świadczenia usług hotelarskich w obiekcie hotelarskim, który otrzymał wsparcie finansowe z MRPO 2007-2013, beneficjent jest zobowiązany uzyskać zaszeregowanie tego obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii.

Niewątpliwe projekt przedłożony przez stronę skarżącą spełniał przedstawione powyżej kryteria. Jego założeniem było odnowa zabytkowego zespołu architektonicznego, który w ramach skomplikowanej, bo aż trzyetapowej inwestycji

w całości musiał zostać przystosowany do oferowania usług hotelarsko-konferencyjno-rekreacyjnych o wysokim (pięciogwiazdkowym) standardzie.

W ramach projektów oprócz obiektów o charakterze hotelarskim i turystycznym, miało powstać między innymi pierwsze w [...] piwne SPA nawiązujące do tradycji położonego nieopodal Browaru [...]. Z deklaracji spółki wynika, że po realizacji inwestycji Zespół Pałacowy [...] stanie się obiektem z najlepszą ofertą hotelarsko, turystyczno – rekreacyjną w [...] oraz jednym z kilkunastu reprezentacyjnych miejsc w [...] południowej. Nie bez znaczenia dla oceny projektów miał fakt, że związane one były z cennym, zabytkowym zespołem architektonicznym. Ponadto w wyniku realizacji całej inwestycji planowano zatrudnić 50 osób, co miało stanowić pozytywny impuls jeżeli chodzi o lokalny rynek pracy.

Zgodnie z ustaleniami przyjętymi przez organ, celami bezpośrednimi projektu 1 były adaptacja i modernizacja korpusu głównego Pałacu [...] w B. na funkcje hotelarskie o wysokim standardzie (pięć gwiazdek, ilość jednostek hotelowych: 28 dla 50 osób) wraz z paletą dodatkowych usług towarzyszących

(w tym przede wszystkim innowacyjną usługą piwnego SPA - centrum odnowy biologicznej, w którym znajdować się miał m.in. basen, a jednym z podstawowych kosmetyków miało być piwo, warzone w obiekcie zespołu pałacowego) oraz zagospodarowanie na cele turystyczno-hotelarskie parku wokół korpusu głównego. Produktem miał być jeden rozbudowany/przebudowany/ zmodernizowany obiekt hotelarski o powierzchni 5 937,4 m2. Jako bezpośrednie i natychmiastowe korzyści przedsięwzięcia (wskaźnik rezultatu) wskazano liczbę osób korzystających

z możliwości noclegu w rozbudowanych/przebudowanych/ zmodernizowanych obiektach hotelarskich - 10 950 osób oraz 25 nowopowstałych miejsc pracy utworzonych w wyniku realizacji projektu (w każdym z trzech kolejnych lat od zakończenia inwestycji).

Natomiast celami bezpośrednimi Projektu 2 były adaptacja i modernizacja zachodniego skrzydła Pałacu [...] w B. na funkcje hotelarskie o wysokim standardzie (ilość jednostek hotelowych: 4 dla 6 osób) oraz stworzenie zaplecza gastronomicznego (kuchni) na potrzeby pełnego kompleksu, a także zagospodarowanie na cele turystyczno – hotelarskie parku wokół skrzydła zachodniego. Efektem realizacji przedsięwzięcia miał być jeden rozbudowany/przebudowany/zmodernizowany obiekt hotelarski o powierzchni 1 005, 1m2. Jako wskaźnik rezultatu wskazano: liczbę osób korzystających z noclegów rozbudowanych/przebudowanych/zmodernizowanych obiektach hotelarskich - 2081 osób oraz 10 nowopowstałych miejsc pracy utworzonych w wyniku realizacji projektu

(w każdym z trzech kolejnych lat od zakończenia inwestycji).

Z kolei celami bezpośrednimi Projektu 3 były adaptacja i modernizacja wschodniego skrzydła Pałacu [...] w B. na funkcje hotelarskie o wysokim standardzie (pięć gwiazdek), która obejmowała 24 jednostek hotelowych dla 41 osób oraz usług dodatkowych (sali koncertowej), zaplecze gastronomiczne w postaci: oranżerii, palmiarni i patio, a także zagospodarowanie na cele turystyczno-hotelarskie parku wokół korpusu skrzydła wschodniego. Produktem miał być jeden rozbudowany/przebudowany/zmodernizowany obiekt hotelarski o powierzchni 2 082,8 m2 Jako wskaźnik rezultatu wskazano: liczbę osób korzystających z noclegów w rozbudowanych/przebudowanych/zmodernizowanych obiektach hotelarskich -8 979 osób oraz 15 nowopowstałych miejsc pracy utworzonych w wyniku realizacji projektu(w każdym z trzech kolejnych lat od zakończenia inwestycji).

Przytoczony wcześniej § 3 umowy o dofinansowanie dla każdego z projektów wskazywał, że dzień termin rzeczowego i finansowego zakończenia ich realizacji to 30 czerwca 2014 r. W tym terminie strona skarżąca powinna osiągnąć wartości docelowe wskaźników produktu wskazanych we wniosku o dofinansowanie. Natomiast wskaźniki rezultatu, powinny zostać osiągnięte w kolejnych trzech latach funkcjonowania projektu. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie przez wskaźniki produktu należy rozumieć bezpośredni, materialny efekt realizacji przedsięwzięcia mierzony konkretnymi wielkościami. Z kolei rezultat to wpływ zrealizowanego przedsięwzięcia na otoczenie społeczno-ekonomiczne uzyskany bezpośrednio po zakończeniu realizacji projektu.

Sąd w pełni podziela zapatrywania organu co do nieosiągnięcia, w przypadku Projektu 1 i Projektu 2, wskaźników produktu oraz wskaźniki rezultatu. W przypadku Projektu 3, już w trakcie trwania kontroli strona skarżąca zwróciła się do organu

o rozwiązanie umowy nr [...] Powodem takiej decyzji było wystąpienie okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie obowiązków w niej zawartych. Taki wniosek odznacza, że strona skarżąca w istocie rzeczy przyznała, że Projekt 3 nie zostanie ukończony w terminie oraz nie osiągnięto zakładanych celów i wskaźników projektu. W tym przypadku brak realizacji Projektu 3 oznaczał de facto, że pozostałe projekty nie będą mogły zostać w pełni zrealizowane.

Potwierdzeniem osiągnięcia wskaźników produktu o których mowa wyżej miało być uzyskanie zaszeregowania obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii. W niniejszej sprawie oznaczałoby to, że Pałac [...] zostałby przystosowany do pełnienia funkcji hotelarskich o wysokim standardzie (pięć gwiazdek). Analiza stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie wprowadzi do wniosku, że strona skarżąca do chwili obecnej nie uzyskała zaszeregowania obiektu do wymaganej kategorii – hotel pięciogwiazdkowy. W szczególności za zaszeregowanie obiektu w odpowiedniej kategorii nie może być uznane uzyskanie przez Pałac [...] hotelu kategorii jednogwiazdkowej. Taki rezultat znacznie odbiega od założeń przedstawionych przez stronę skarżącą we wniosku o dofinansowanie i nie może zasługiwać na aprobatę. Uzyskanie przez Pałac [...] jedynie charakteru hotelu o jednej gwiazdce stanowi istotne naruszenie warunków umowy zawartej pomiędzy stroną skarżącą a organem w zakresie uzyskania dofinansowania projektów. Zgodnie z treścią umów, wynikiem realizacji wszystkich trzech projektów, nie miał być jakikolwiek obiekt hotelarski, ale wysokiej jakości hotel w standardzie 5 gwiazdek, oferujący zróżnicowaną i oryginalną ofertę usług towarzyszących, w tym m.in. pierwsze SPA piwne w [...].

Przystosowanie Zespołu Pałacowego do oferowania usług hotelarskich

o najniższym poziomie standardu nie pozwala na uznanie, że wskaźniki projektów zostały osiągnięte. Trzeba bowiem jeszcze raz stanowczo podkreślić, że zgodnie

z umowami o dofinansowanie, wynikiem realizacji wszystkich trzech projektów, nie miał być jakikolwiek obiekt hotelarski, ale wyróżniający się na tle regionu hotel o szczególnie wysokim standardzie, który ze względu na swoje położone oraz znajdujące się w pobliżu atrakcje stanie się miejscem wypoczynku wielu osób zarówno z [...] jak i ze świata. Wprowadzenie do użytkowania hotelu jednogwiazdkowego powinno być poprzedzone uprzednim uzyskaniem zgody IZ MRPO na zasadach określonych w § 16 umowy o dofinansowanie. Takiej zgody strona skarżąca do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie otrzymała. Co więcej przez wiele lat zapewniała ona, że nie występuje ani jedna oznaka ryzyka dla realizacji całej inwestycji, a przyznanie dodatkowych miesięcy na zakończenie przedsięwzięcia daje gwarancję pełnego, właściwego wykonania zadań. Tymczasem chociażby wskazany we wniosku kategoryzacyjnym z 2016 r. opis obiektu (posiadającego 26 pokoi dla 49 osób wobec projektowanych 56 dla 97 osób), w tym niewielki w stosunku do planowanego zakres usług towarzyszących (gastronomiczno-rekreacyjno-rozrywkowych), podważa podnoszone na etapie kontroli twierdzenia strony skarżącej, że pod względem zaplecza techniczno-organizacyjnego, w tym posiadanego wyposażenia, obiekt jest w pełni gotowy do świadczenia usług hotelarskich i to o wysokim standardzie.

Brak osiągniecia wskaźników projektów oznacza brak osiągnięcia ich celów. W ocenie Sądu prawidłowo w obu kontrolowanych decyzjach uznano, że strona skarżąca nie osiągnęła celu bezpośredniego, gdyż nie utworzyła do dnia dzisiejszego nowoczesnego i o wysokim standardzie centrum hotelowo – konferencyjno – rekreacyjnego. Nie doszło tym samym do wzmocnienia aktywności gospodarczej i poprawy konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku. Strona skarżąca nie osiągnęła także zakładanych we wnioskach o dofinansowanie celów ogólnych. Zgodnie z założeniami, realizacja projektów miała doprowadzić do rozwoju turystyki. W tym przypadku trudno uznać, że otwarcie hotelu o jednej gwiazdce stanowi impuls do takiego rozwoju.

Celem wsparcia uzyskanego dla projektów w ramach działania [...] D nie było przyznanie ochrony Pałacowi [...], jako obiektowi o zabytkowym charakterze, ale rozwój produktów i oferty turystycznej regionu oraz budowanie pozytywnego wizerunku [...] jako regionu atrakcyjnego turystycznie w kraju

i za granicą. Cel ten nie został osiągnięty, co oznacza, że przekazane dofinansowanie ze środków MRPO nie spełniło swej funkcji. Spowodowanie uatrakcyjnienia regionu przez stworzenie hotelu o niskim standardzie w sytuacji gdy w pobliżu znajdują się ośrodki hotelowe co najmniej takim samym standardzie oferowanym gościom trudno uznać za przekonujące.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2014 roku, sygn. II GSK 1073/13, LEX nr 1657973) wyrażony został pogląd, że umowa o dofinansowanie nie jest umową starannego działania ale umową celową. Oznacza to, że Beneficjent, który w wyniku zawarcia umowy tego rodzaju otrzymał środki na realizację określonego celu, powinien je spożytkować w sposób w tej umowie wskazany. Niezrealizowanie założonego celu skutkuje niewywiązaniem się z postanowień umowy. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie zrealizowała zamierzonego celu, dlatego też organ zasadnie zażądał zwrotu udzielonego dofinansowania.

Strona skarżąca również dopuściła się również szeregu innych uchybień, który wpłynęły na decyzje organu. Strona skarżąca zaniechania prowadzenia prawidłowych działań informacyjnych i promocyjnych. Sąd podziela tutaj zapatrywania organu, że dla właściwej promocji udziału środków europejskich oraz budżetu państwa w finansowaniu inwestycji nie jest wystarczające zainstalowanie tablicy pamiątkowej. Prócz tego strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązku systematycznego monitorowania przebiegu realizacji projektów oraz niezwłocznego informowania IZ MRPO o zaistniałych nieprawidłowościach (§5 ust. 22 pkt 1 umowy o dofinansowanie). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że spółka nie zgłaszała żadnych zmian w przedmiotowych projektach. W przypadku wniosków

o przedłużenie terminu realizacji projektów, występowała z nimi dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu czy projekty są prawidłowo realizowane. Ponadto strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązku składania wniosków o płatność co najmniej raz na trzy miesiące (§5 ust. 7 umowy o dofinansowanie). Ostatnie wnioski o płatność pośrednią zostały złożone w dniu 12 grudnia 2012 roku. Na dzień 14 maja 2012 roku do rozliczenia w zakresie inwestycji pozostawała kwota [...]zł.

Kolejnym uchybieniem ze strony skarżącej było nieudzielenie prawidłowego zabezpieczenia realizacji umowy. Pomimo zobowiązania się do wniesienia zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie, ustanawianego na okres od dnia zawarcia umowy do upływu 3 lat od zakończenia realizacji projektu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie (§10 ust. 1 i 5 umowy

o dofinansowanie), przy kolejnych wydłużeniach terminów realizacji inwestycji, spółka, każdorazowo pouczana o konieczności złożenia dodatkowego zabezpieczenia, nie przedkładała aktualnych zabezpieczeń. Na etapie weryfikacji wniosków o płatność końcową, w listopadzie 2014 r., strona skarżąca zapewniała, że zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wynikających z zawartych umów zostaną złożone niezwłocznie. Z akt sprawy wynika jednak, że ostatnie zaktualizowane zabezpieczenia złożone zostały w dniu 21 grudnia 2012 r. po wydłużeniu terminów realizacji do dnia 31 grudnia 2012 r. (w zakresie Projektu 1

i Projektu 2) oraz do dnia 15 kwietnia 2013 r. (w zakresie Projektu 3).

Spółka nie zastosowała się również do zasad wyboru wykonawców określonych w Wytycznych Instytucji Zarządzającej MRPO w zakresie kontroli

i monitorowania projektów i w konsekwencji nie potwierdziła zachowania zasad konkurencyjności w projektach. Powyższe uchybienie jest o tyle istotne, iż stanowi samoistną podstawę do nałożenia korekty finansowej.

Przedstawione powyżej okoliczności, w ocenie Sądu wskazują, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, w tym rozporządzenia nr 1083/2006, gdyż doszło do powstania nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu otrzymanego dofinansowania. Pojęcie nieprawidłowości obejmuje naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Naruszenie prawa wspólnotowego, obejmuje zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do wystąpienia nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii. Stwierdzenie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego i uznanie tego naruszenia za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, skutkuje powstaniem obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku

z dnia 27 lutego 2018 roku, sygn. akt I SA/Ol 806/17, LEX nr 2492738).

Spółka podniosła również w skardze, iż odmówienie wyrażenia zgody Instytucji Zarządzającej na zastosowanie procedury przewidzianej w sekcji 3.5 Wytycznych Komisji dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013), zatwierdzonych Decyzją

z dnia 20 marca 2013 r., nosi cechy dowolności i było przedwczesne.

Odnosząc się do tego zarzutu należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że celem Wytycznych dotyczących zamknięcia programów, które skierowane są do państw członkowskich, a nie do bezpośrednich beneficjentów, jest ułatwienie procesu zamknięcia programów realizowanych w latach 2007-2013. Podstawową zasadą jest to, że za kwalifikowalne mogą zostać uznane wyłącznie te projekty, które

w momencie składania dokumentów zamknięcia Programu są funkcjonujące. Wyjątkowo, po rozpatrzeniu każdego przypadku indywidualnie państwo członkowskie, może podjąć decyzję o uwzględnieniu wydatków poniesionych na niefunkcjonujące projekty w końcowej deklaracji wydatków. Instytucja ta powinna mieć zastosowanie tylko i wyłącznie w wybranych przypadkach, w sytuacji gdy istnieje odpowiednie uzasadnienie do jej zastosowania.

Składając wniosek tego rodzaju strona skarżąca poprosiła o wydłużenie terminu realizacji Projektu 1 z początkowych 1 roku i 9 miesięcy do 10 lat i 11 miesięcy (do dnia 31 marca 2019 roku). Oznacza to, że strona skarżąca przez blisko dziesięć lat nie była w stanie ukończyć inwestycji, która w pierwotnych założeniach miała zostać realizowana w ciągu 21 miesięcy. Trudno uznać, że tak znaczne opóźnienie, gdzie dodatkowo kwota dofinansowania jest tak duża, wyniknęło jedynie z przyczyn od strony skarżącej niezależnych. Strona skarżąca przez wiele lat "współpracy" z organem dokonała naruszenia szeregu zapisów umów

o dofinansowanie. Pomijając te najistotniejsze naruszenia tj. nieukończenie Projektów w terminie do dnia 30 czerwca 2014 roku, braku osiągnięcia celów i wskaźników realizacji projektu, strona skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców, nie ustanowiła zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, nie informowała o ryzyku niezrealizowania umowy w terminie oraz prowadziła niepełne działania promocyjne. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują, że skala naruszeń wynikających z nieprawidłowego realizowania postanowień umów o dofinansowanie przez spółę jest wielka i nie może zostać w żadnym razie konwalidowana. Pomimo przekazania spółce niemal [...] złotych ze środków publicznych na realizację projektów, do dnia wyrokowania przez tut. Sąd nie otworzono pięciogwiazdkowego hotelu wraz z całą gamą usług towarzyszących. Bez wątpienia efektywna realizacja inwestycji, a następnie jej utrzymanie przez co najmniej trzyletni okres trwałości mogłyby przyczynić się m.in. do wzrostu atrakcyjności turystycznej i rekreacyjnej [...], poprawy warunków życia w regionie poprzez spadek bezrobocia, rozwój branży turystycznej i okołoturystycznej. Tymczasem żaden z tych celów nie został osiągnięty. Otworzenie hotelu jednogwiazdkowego świadczy tylko tak naprawdę o niepowodzeniu w realizacji projektowanego założenia inwestycyjnego.

Ponadto strona skarżąca nie może być traktowana wyjątkowo ze względu na to, że inwestycja którą planuje zrealizować dotyczy Zespołu Pałacowego [...], miejsca niosącego ze sobą niewątpliwe znaczny walor zabytkowy.

Za chybiony należy również uznać zarzut niewłaściwego zastosowania art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych. Organy prowadzące postępowanie wyjaśniły w sposób bardzo szczegółowy wszystkie istotne okoliczności, niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, dokonując ich prawidłowej oceny.

Reasumując w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, zaskarżona decyzja organu jest prawidłowa, a podniesione w skardze zarzuty bezpodstawne. Środki przyznane na podstawie umowy o dofinansowanie są środkami publicznymi, których udzielenie, przekazywanie i rozliczanie wiąże się z koniecznością przeprowadzonego postępowania, określonego przez przepisy prawa wspólnotowego, krajowego a także przez dokumentu regulujące zasady realizacji MRPO. Beneficjent tych środków nie może w sposób samodzielny decydować o przeznaczeniu środków, które uzyskał w ramach wsparcia finansowego. Strona skarżąca pomimo poniesienia części kosztów związanych z całością inwestycji nie jest zwolniona od poniesienia odpowiedzialności i tym samym zwrotu całości dofinansowania, w sytuacji gdy środki te wykorzystane zostały z tak licznym i rażącym naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wydatkowaniu.

Wobec braku podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem przepisów prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł

o oddaleniu skargi.