Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 351/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 65 ust. 1,  art. 60,  art. 41 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 276
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 39 ust. 1,2,3,  art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 41 ust. 12 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. ( tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 43 poz. 277 z późn. zm.) Komendant Powiatowy Policji w B. zwolnił ze służby w Policji z dniem [...] sierżanta sztabowego D. D., referenta Ogniwa Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w B. w trzeciej grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,35 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy z uposażeniem zasadniczym w wysokości 2006 zł, dodatkiem służbowym przyznanym na stałe w kwocie 380 zł.

Orzeczono nadto, iż zwolniony ze służby policjant uprawniony jest do świadczeń na podstawie art.114 ust. 1 ustawy o Policji.

W pisemnych motywach organ przedstawił stan faktyczny sprawy poprzedzający wydanie opisanego wyżej rozkazu personalnego wskazując, iż D. D. przedstawione zostały przez Prokuratora Okręgowego w K. zarzuty popełnienia przestępstw z art. 228 § 3 k.k., art.231§ 1 i art. 18 § 3 k.k. w związku z art. 271 § 1 k.k. i art. 271 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w związku z czym zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. W następstwie opisanych zdarzeń, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w B., działając zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił sierżanta sztabowego D. D. w czynnościach służbowych od 1 października do 31 grudnia 2008r. Kolejnym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza do ukończenia postępowania karnego, a orzeczenie to stało się prawomocne wobec nie skorzystania przez D. D. z przysługujących mu środków odwoławczych. Prowadzone przeciwko policjantowi postępowanie przygotowawcze zakończyło się wniesieniem do Sądu Rejonowego K. aktu oskarżenia o czyn z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 231 § 1 k.k. i art. 228 § 1 k.k. , o czyn z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 231 § 1 k.k. i art. 228 § 3 k.k., o czyny z art. 228 § 1 i art. 291 § 1 k.k. , art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 271 § 1 k.k. i art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 271 § 1 k.k. , a także o czy z art. 228 § 3 i 231 § 1 k.k. oraz z art. 18 § 2 i 3 k.k. w związku z art. 271 § 1 k.k.

Postanowieniem tego Sądu Rejonowego z dnia [...] zmieniono oskarżonemu rodzaj środka zapobiegawczego, uchylając zastosowany wobec niego areszt tymczasowy i w to miejsce stosując dozór policji i poręczenie majątkowe.

D. D. w dniu [...] wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w B. o przywrócenie go do służby z okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych, co zostało rozpatrzone odmownie. Kolejny wniosek zawierający tożsame żądanie skierowany został przez policjanta w dniu [...] do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., który przekazał go do rozpoznania zgodnie z właściwością Komendantowi Powiatowemu Policji w B., a organ ten podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane dotychczas ( brak jest w aktach dokumentacji powyższej, poza rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia D. D. w czynnościach służbowych i nr [...] z dnia [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia).

Z dalszego opisu stanu faktycznego sprawy przedstawionego w uzasadnieniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] wydanego przez Komendanta Powiatowego Policji w B. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji sierżanta sztabowego D. D. wynikało, iż funkcjonariusz ten w dniu [...] wystąpił o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. rozkazu personalnego o zawieszeniu go w czynnościach służbowych wskazując, iż przemawia za tym zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny, jednakże wniosek ten został odmownie rozpoznany przez Komendanta Powiatowego Policji w B. w decyzji nr [...] z dnia [...] Organ ten bowiem stwierdził, iż czyny zarzucane oskarżonemu funkcjonariuszowi stanowią przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, pozostające w związku z realizowanymi przez policjanta czynnościami służbowymi, które w sposób ujemny wpłynęły na dobre imię Policji. Odsunięcie go od wykonywania zadań i czynności służbowych leży w interesie służby, co jest tożsame z interesem społecznym. Decyzja powyższa zaskarżona przez pełnomocnika funkcjonariusza do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. utrzymana został w mocy (decyzja z dnia [...]Nr[...]).

Rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] wydany przez Komendanta Powiatowego w B. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji D. D. poprzedzało wszczęcie w dniu [...] postępowanie w przedmiocie zwolnienia D. D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym funkcjonariusza Policji można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W ramach prowadzonego postępowania ustalono, iż akta nadal trwającej sprawy karnej przeciwko funkcjonariuszowi przekazane zostały do Sądu Rejonowego w T., a zarzuty postawione mu stanowią przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zwrócono uwagę, iż D. D. zawieszony jest już w czynnościach służbowych od ponad 16 miesięcy. Permanentnie utrzymywany stan jego zawieszenie w czynnościach służbowych powoduje konieczność oddelegowania innych funkcjonariuszy do pełnienia służby na zajmowanym przez tego policjanta stanowisku, co skutkuje obniżeniem efektywności służby, a także stanowi dodatkowe obciążenie pozostałych funkcjonariuszy obowiązkami należącymi do D. D. Organ podniósł, iż takie osłabienie kadrowe komórki ruchu drogowego jest następstwem blokady awansu innych policjantów na stanowisko zajmowane przez zawieszonego funkcjonariusza i utrudnia właściwy proces organizacji służby, a w konsekwencji przekłada się na stopień bezpieczeństwa mieszkańców zamieszkałych na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w B.

Jako niewątpliwy i nadrzędny argument przemawiający za zwolnieniem D. D. ze służby w Policji wskazano zmniejszenie skuteczności wypełnienia ustawowych zadań Policji. Mając to na względzie uznano, że słuszny interes D. D. przejawiający się w pozostawieniu go w służbie musi ustąpić interesowi społecznemu polegającemu na dbałości o bezpieczeństwo i porządek publiczny.

Od opisanego na wstępie rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] wydanego przez Komendanta Powiatowego Policji wniesione zostało odwołanie, w którym D. D. działając przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi naruszenie art. 7 Konstytucji RP poprzez zaniechanie działań na podstawie i w granicach prawa przejawiające się w braku ustalenia niezbędnej do wykazania aktualnego istnienia przesłanki uprawniającej przełożonego do fakultatywnego zwolnienia odwołującego ze służby w Policji, uznaniu za dowód w postępowaniu administracyjnym czynności, jakie zostaną w przyszłości przeprowadzone przez inny organ, a także przejawiające się w nieprawidłowym uzasadnieniu uznaniowego zwolnienia ze służby w Policji, bowiem nie zawierającym oceny i analizy przesłanek uprawniających do podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym.

Motywując postawione zarzuty odwołujący zwrócił uwagę, iż postępowanie administracyjne jest postępowaniem autonomicznym w stosunku do postępowania karnego, a stanowisko Prokuratury Okręgowej w K. nie stanowi dowodu w sprawie administracyjnej. Jego zdaniem organ nie podjął nawet próby rozpoznania istoty przesłanek, które musiałby wykazać, by zwolnić odwołującego i zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego koniecznego dla wykazania stanu faktycznego. Odnosząc się do treści przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji odwołujący stwierdził, iż regulacja przedstawiona w tej normie nakłada na organ uprawniony do orzekania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby obowiązek wskazania podstaw faktycznych do zastosowania fakultatywnego przypadku zwolnienia, jak i podstaw zawieszenia i wykazania, iż one nie ustały, a więc nawet jeśli istniały w przeszłości, to nadal istnieją w takim stopniu, iż istnieją przesłanki dalszego zawieszenia. Podkreślił, iż uzyskał na swój wniosek wykładnię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] w sprawie zmiany środka zapobiegawczego, a z postanowienia tego wynikało, iż nie istnieją przesłanki stosowania aresztu tymczasowego w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania, gdyż "materiał dowodowy został zabezpieczony, prawdopodobieństwo wpływania na tok postępowania znacznie zmalało, a zatem dozór Policji i poręczenie majątkowe stanowią wystarczające zabezpieczenie".

Kwestionując, by fakt wszczęcia postępowania karnego miał być dowodem na popełnienie zarzucanych czynów odwołujący wskazał, iż do organu administracji należało samodzielnie ustalić, czy popełniony został czyn uniemożliwiający dalsze pozostawanie funkcjonariusza w Policji, czy też utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii wymaganej od policjanta. Powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2003r. sygn. akt III RN 61/02 stwierdził, iż faktu popełnienia przestępstwa i naruszenia z tego powodu ważnego interesu służby nie można ustalać wyłącznie na podstawie samego prowadzenia czynności postępowania karnego, które nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Zauważył natomiast, iż ocena przesłanek zawieszenia w czynnościach służbowych możliwa jest na podstawie zebranych w toku postępowania karnego dowodów.

Jego zdaniem nieprawidłowa jest interpretacja art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji pozwalająca z samego faktu prowadzenia postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi Policji i upływu 12 miesięcy jego zawieszenia w czynnościach służbowych wyprowadzić uprawnienie do zwolnienia tego funkcjonariusza. Organ administracji musi bowiem wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, iż dalsza służba funkcjonariusza naruszać będzie dobro służby, a zawieszenie w czynnościach służbowych nie ochroni tego dobra służby w sposób dostateczny.

Odwołujący przytoczył w tym miejscu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004r. sygn. akt K 1/04 wydany w przedmiocie oceny zgodności z ustawą zasadniczą przepisów ustawy o Służbie Celnej podnosząc, iż badanym przez Trybunał Konstytucyjny przepisem art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej wprowadzono do ustawy o Służbie Celnej, jako obligatoryjną podstawę zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby, wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego oraz zastosowanie przeciwko niemu tymczasowego aresztowania, mimo istnienia fakultatywnej przesłanki zwolnienia, gdy wymaga tego dobro służby, a tym samym przesłanki te nie są tożsame. Zwolnienie funkcjonariusza ze względu na dobro służby wymaga od organu administracji przeprowadzenia szczególnie wnikliwego postępowania z uwzględnieniem interesu służby oraz interesu funkcjonariusza.

Odwołujący stwierdził, iż przesłanka ważnego interesu służby powinna być oceniana z uwzględnieniem przesłanek możliwości dalszego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

W dalszej części uzasadnienia odwołania odniesiono się do celu i roli środków zapobiegawczych, a w tym środka zapobiegawczego wprowadzonego do procedury karnej w art. 276 k.p.k. a także zacytowano fragment uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie uchylenia tymczasowego aresztowania podnosząc w szczególności, iż Sąd ten nie uznał za konieczne zastosować wobec niego środka w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Powyższe pozwoliło odwołującemu stwierdzić, iż poza okolicznościami objętymi aktem oskarżenia wykonywał swoje obowiązki nienagannie, a więc istnieje podstawa do przeniesienie go do innego wydziału i powierzenie mu wykonywania obowiązków o innym zakresie, a znane mu są przypadki, w których policjanci objęci oskarżeniem w postępowaniu karnym nadal wykonują czynności służbowe inne niż te, które wykonywali w czasie objętym postępowaniem karnym i pełnia służbę w Policji.

Wskutek wniesionego odwołania sprawa rozpatrzona została przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., który decyzją z dnia [...] nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej zwolnienia ze służby, ustalając jednocześnie ten termin na dzień 10 kwietnia 2010r. i utrzymując rozkaz personalny wydany przez organ I instancji w pozostałym zakresie w mocy.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, a w tym treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż przesłanki wymienione w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione. W dniu zwolnienia ze służby odwołujący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej dwunastomiesięcznego okresu czasu, a przyczyny będące podstawą zawieszenia nie ustały, gdyż nadal toczyło się postępowanie karne wszczęte przeciwko niemu.

Odnosząc się do stanowiska prezentowanego w odwołaniu organ odwoławczy zaprzeczył, by przy wydawaniu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji było konieczne zbadanie jeszcze innych okoliczności, a w szczególności zbadanie biegu postępowania karnego, prognozowanie jego efektu, przeprowadzenie analizy dowodowej i faktycznej sprawy karnej, będącej przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, czy też ponowne badanie przyczyny tego zawieszenia.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zaskarżona decyzja miała charakter uznania administracyjnego, a wydając decyzję o tym charakterze, poza ustaleniem przesłanek, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, organ zobowiązany był wskazać okoliczności, które były brane pod uwagę przy wydawania fakultatywnej decyzji. Uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazano te okoliczności opisując, na czym polega dezorganizacja służby spowodowana długotrwałym zawieszeniem policjanta w czynnościach służbowych, a w konsekwencji nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Stosunek służbowy odwołującego mógł bowiem doznawać ochrony dopóty, dopóki nazbyt nie zakłócał organizacji służby.

Organ odwoławczy biorąc pod uwagę treść uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego, a także poprzedzające jego wydanie postępowania, nie podzielił również stanowiska odwołującego w zakresie wskazanych w odwołaniu uchybień proceduralnych, które polegać miałyby na nieudowodnieniu przesłanek zwolnienia ze służby, czy nie zapewnieniu stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez organem I instancji.

. Jako uchybienie bez wpływu na zgodność z prawem decyzji organu I instancji potraktowano nieprawidłowości zawarte w części opisowej zawierającej informacje o składnikach wynagrodzenia odwołującego, gdyż błędnie określono jego prawo do uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Uzasadniając zmianę terminu zwolnienia odwołującego ze służby wskazano, że decyzja nie podlega jej wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. D. D., wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu I instancji, zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego "o służbie funkcjonariuszy Policji" poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, niedopuszczalną rozszerzającą wykładnię przesłanek zawartych w tym przepisie, a to przesłanek fakultatywnego zwolnienia i uznania administracyjnego, a także niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a.

Uznano w skardze, iż organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia przesłanek nieustania przyczyn będących podstawą zawieszenie w czynnościach służbowych i zaniechał rozpoznania i oceny przedstawionych w odwołaniu zarzutów.

Zarzucono nadto sprzeczność sentencji decyzji z treścią jej uzasadnienia.

W uzasadnieniu skargi, ponad opisane wyżej zarzuty podniesiono, iż wykładnia art. 41 ust. 2 pkt. 9 ustawy o Policji dokonana przez organy Policji w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją prowadzi do naruszenia zasady domniemania niewinności zapisanej w art. 41 ust. 3 Konstytucji RP naruszając jednocześnie art. 31 ust. 2 i 3 ustawy zasadniczej, a także do naruszenia zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz dostępu do służby cywilnej gwarantowanych w treści art. 65 ust. 1 i 60 Konstytucji.

Przedstawiając obszerne fragmenty uzasadnień kilku wyroków Trybunału Konstytucyjnego wydawanych w związku z kontrolą konstytucyjności poszczególnych uregulowań zawartych w ustawie o Policji skarżący dowodził, iż interes służby i jej organizacji nie są wystarczającymi przesłankami dla potraktowania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji za uzasadnioną, a postępowanie poprzedzające wydanie takiej decyzji powinno obejmować badanie okoliczności objętych dyspozycją art. 39 ust.3 ustawy o Policji.

Zdaniem skarżącego, na każdym etapie i w każdym czasie, kiedy organ czyni użytek z przesłanki zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, winien badać jej istnienie w zakresie określonym art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, a więc pod względem istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku.

Przechodząc do oceny uznania administracyjnego skarżący wskazał, iż "swoboda" nie oznacza dowolności, a użycie pojęć nieostrych, takich, jak "interes społeczny", "bezpieczeństwo i porządek publiczny", "przymiot nieposzlakowanej opinii" wymaga szczególnej staranności w okolicznościach, gdy skutkiem ich stosowania jest godzenie nie tylko w prawa jednostki ale i w dobro służby reprezentowane przez organy Policji. Zdaniem skarżącego postępujący zgodnie z Zasadami etyki zawodowej policjanta ( Dz. Urz KGP Nr 1 poz. 3 z 2004r.) przełożony nie powinien nadużywać stanowiska, a oceniając policjantów powinien kierować się jasno określonymi i znanymi policjantom kryteriami oraz sprawiedliwością i obiektywizmem. Stosowanie powyższych powinności winno znaleźć potwierdzenie w uzasadnieniu tej części decyzji, która odwołuje się do pojęć nieostrych i dotyczy uznania administracyjnego.

Powracając do gwarantowanej konstytucyjnie zasady niewinności skarżący wyraził pogląd, iż jest to "bezwzględna zasada obowiązująca każdy organ w każdym postępowaniu" i nie można jej pomijać w decyzjach uznaniowych wydawanych w stosunku do policjanta. W konsekwencji powyższego skarżący stwierdził, iż faktu popełnienia przestępstwa i naruszenia z tego powodu ważnego interesu służby nie można ustalać na podstawie prowadzonego postępowania karnego nie zakończonego prawomocnym wyrokiem.

Powtórzono w skardze argumentację odnoszącą się do zmian w zakresie ustawy o Służbie Celnej wywodząc w sposób tożsamy, co w odwołaniu od orzeczenie organu I instancji, iż fakultatywna przesłanka zwolnienia ze służby nie jest tożsama z faktem prowadzenia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego.

Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu II instancji wskazano w skardze, iż jest ono lakoniczne, a brak powołania w sentencji przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji oznacza, iż nie brano pod uwagę znaczenia tej normy przy rozpoznawaniu sprawy.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, odniesiono się do zarzutów w niej zawartych i stwierdzono, iż nie są one zasadne. Zdaniem organu Policji, w toku prowadzonego postępowania, nie popełniono uchybień w zakresie zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego. Należycie wykazano spełnienie przesłanek faktycznych wymaganych dla rozwiązania z policjantem stosunku służbowego z tytułu upływu dwunastomiesięcznego okresu jego zawieszenia w czynnościach służbowych.

Zarzut nie przytoczenia w podstawie prawnej decyzji II instancji wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane uznano jako uchybienie pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Jako całkowicie chybione natomiast potraktowano zarzuty naruszenia regulacji zawartej w art. 60, art. 65 ust. 1 czy 67 Konstytucji RP, jako że Konstytucja nie gwarantuje żadnemu podmiotowi zajmowania określonego stanowiska czy wykonywania określonej pracy, natomiast Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 września 2008r. sygn. akt K 35/06 oceniając zakres ingerencji ustawodawcy w sferę praw i wolności funkcjonariuszy służb mundurowych podkreślił specyfikę statusu przedstawicieli tej kategorii publicznych w demokratycznym państwie prawnym wyznaczoną przez zakres przyznanych im kompetencji oraz szczególne warunki pełnienia służby. Wskazał, iż szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji ukształtowanie statusu służbowego, a w tym zakresie jego utraty. Swoboda ingerowania w sytuację prawną funkcjonariuszy publicznych jest przeto znacznie większa, bowiem wynika z publicznoprawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji.

Komendant Wojewódzki Policji w K. potraktował nadto, jako niezrozumiały z punktu widzenia istoty sprawy, wywód skarżącego odnoszący się do zasady domniemania niewinności. Organ Policji orzekał obowiązany był wyłącznie ustalić, czy ustał stosunek służbowy policjanta, nie oceniał natomiast jego winny w postępowaniu karnym wszczętym przeciwko niemu. Powołując się na stanowisko sądów administracyjnych wskazano, iż zasada niewinności nie może być tożsama z zakazem stosowania jakichkolwiek środków prawnych zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2007r. sygn. I OSK789/06).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie jego interpretacji.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a.

Na wstępie koniecznych dla sprawy rozważań należy wskazać, iż prawem właściwym dla oceny zdarzeń wynikających ze stosunku służbowego polskiego policjanta wykonującego czynności służbowe w Polsce jest niewątpliwie, jako prawo materialne, ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 43 poz. 277 z późn. zm.), a w przypadkach, gdy ustawa ta nakazuje rozstrzygnięcie w postaci decyzji administracyjnej - przy uwzględnieniu przepisów postępowania administracyjnego, do których akt ten odsyła. Trudno jest zatem dopatrzyć się słuszności zarzutów skargi w zakresie naruszenia prawa wspólnotowego w wyniku wydania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz utrzymanego nią mocy rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby.

Zważyć nadto trzeba, iż wśród licznych, powoływanych w uzasadnieniu skargi wyroków Trybunału Konstytucyjnego i przedstawionej kompilacji fragmentów uzasadnień tych wyroków, brak jest najistotniejszych dla oceny legalności kontrolowanej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu personalnego, takich jak wyrok z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt K 1/08 publ. OTK-A 2010/2/14, czy wyrok z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt K 35/06 publ.OTK-A 2008/7/120,

Pierwsze z przywołanych orzeczeń ustosunkowuje się nie tylko, co do konstytucyjności unormowania, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zakresie, w jakim norma ta ustala graniczny 12-miesięczny termin zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych spowodowany prowadzeniem postępowania karnego lub skarbowego, ale także pozwala na odmowę słuszności skargi w zakresie zarzutu naruszenia przez organy policji zasady domniemania niewinności. Z treści uzasadnienia wskazanego wyroku wynika bowiem w sposób bezsprzeczny, iż przepis art. 42 ust. 3 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli konstytucyjności art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Z przepisu tego - postrzeganego w płaszczyźnie prawnej - nie wynikają bowiem następstwa natury ściśle jurydycznej dla statusu prawnego osób korzystających z domniemania niewinności, gwarantowanego przez art. 42 ust. 3 Konstytucji. Trybunał wskazał, iż w sytuacji, gdy art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji przewiduje możliwość fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby przez jego przełożonego w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, a do zawieszenia policjanta - zgodnie z art. 39 ustawy o Policji - dochodzi na skutek prowadzenia postępowania karnego lub karnego skarbowego, to - zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - aktualna pozostaje zarówno ocena konstytucyjności, jak i argumentacja Trybunału przedstawiona w tym zakresie w sprawie o sygn. K 35/06. Tam natomiast stwierdzone zostało, iż zasadniczą rolą konstytucyjnej zasady domniemania niewinności jest stworzenie oskarżonemu konkretnych gwarancji w toku procesu karnego, wykluczających uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Zasada ta nie może być rozumiana w taki sposób, który wyklucza wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziałujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.

Powyższe pozwala Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przyjąć za bezpodstawne twierdzenia prezentowane w skardze, co do błędnego i godzącego w konstytucyjną zasadę domniemania niewinności interpretowanie przez organy Policji przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, jak też nie podzielić postawionego w skardze zarzutu niewłaściwego zastosowania przez organy Policji tej normy prawnej.

Z dalszych wywodów skarżącego można wywnioskować, iż zwolnienie zawieszonego ponad 12 miesięcy w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji ze służby powinno poprzedzać badanie przesłanek, o których mowa w treści art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Badanie zatem, czy istnieje szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na przedłużenie okresu zawieszenia do czasu ukończenia postępowania karnego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawiona w treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji regulacja nie uprawnia do takiego wniosku. Zgodnie z jej literalnym brzmieniem policjanta można zwolnić w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Przyczyny stanowiące podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych określone zostały w treści art. 39 ust. 1 lub 2 ustawy o Policji, a nie w jej art. 39 ust. 3. Obligatoryjną podstawa zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest bowiem wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, a fakultatywną - wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli zawieszenie jest celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby.

Przepis art. 39 ust.3 reguluje natomiast dalsze, dopuszczalne przez ustawodawcę następstwa wynikające z wcześniejszego, znajdującego swe umocowanie w podstawie prawnej do jego stosowania, zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Także, takie dalsze, możliwe następstwa wynikające z zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych określono w treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji uzależniając ich zaistnienie wyłącznie od czasokresu trwania zawieszenia w czynnościach służbowych oraz od braku prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego ( art. 39 ust. 1 ustawy) lub braku prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego i celowości z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby ( art. 39 ust.2 ustawy).

W przypadku zatem wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji obowiązkiem organu będzie dokonać ustalenia w zakresie długości trwającego zawieszenia w czynnościach służbowych tego funkcjonariusza, a także podstawy zastosowania tej instytucji prawnej, a w przypadku wskazania, iż doszło do obligatoryjnego zawieszenia w czynnościach służbowych ze względu na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, ustalenie, czy postępowanie to zostało zakończone prawomocnie, czy też nadal trwa. Nie zrozumiałym jest natomiast z jakich przyczyn organ Policji miałby badać, czy istnieją szczególnie uzasadnione powody, dla których istnieje podstawa stosowania instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych. Obowiązek ten należy bowiem do organu orzekającego o fakultatywnej możliwości zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, względnie o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach wynikającego zarówno z art. 39 ust. 1, jak i ust. 2 ustawy o Policji. Przedłużenie tego okresu może w przyszłości decydować o zwolnieniu ze służby, a zatem na tym etapie działania organu istotnie powinno wymagać się szczegółowego wykazania faktów, które przesądziły, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Powinność ta natomiast nie dotyczy już działania w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Na marginesie sprawy zauważyć można, iż skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zaskarżenia rozkazu personalnego w przedmiocie przedłużenia zastosowanego wobec niego zawieszenie w czynnościach służbowych i nie polemizował z przesłankami wymaganymi dla zastosowania wobec niego regulacji zawartej w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji ( vide akta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. IV SA/Gl 213/10 znane składowi orzekającemu z urzędu).

W odniesieniu do zarzutów skargi określających, jako niezgodną z Konstytucją RP ( jej art. 60, art. 65 i art.67 )dokonaną przez organy interpretację brzmienia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, podziela się w całości prezentowaną przez organ argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Nie tylko bowiem w przywoływanym w niej wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał na szczególny charakter funkcjonariuszy służb mundurowych umożliwiający w stosunku do nich odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji ukształtowanie statusu służbowego, a w tym zakresie jego utraty. W wyroku z 31 marca 1998 r. (sygn. K. 24/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 13) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, lecz należy je ujmować raczej w kategoriach służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne itd. Idea dobra wspólnego zakłada pewną ofiarność ze strony osób pełniących służbę publiczną, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność.

Wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Należy podkreślić podstawowe znaczenie prawidłowego wykonywania zadań Policji dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. (wyrok TK sygn. akt sygn. SK 14/98, publ. OTK ZU nr 7/1999, poz. 163). Podobnie określono też sytuację prawną funkcjonariuszy służb mundurowych w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 1996 r., sygn. K. 29/95, OTK ZU nr 2/1996, poz. 10, czy z 3 listopada 1999 r., sygn. K. 13/99, OTK ZU nr 7/1999, poz. 155.

Ponad powyższe, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żaden z przywołanych w skardze wzorców konstytucyjnych nie pozostaje związku z kontrolowanym rozstrzygnięciem. Gwarancje dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach, jak i zapewnienie wolności wyboru i wykonywania zawodu spełnione zostały bowiem w stosunku do skarżącego w chwili przyjmowania go do służby w Policji. Wynikające z ustawy o Policji ograniczenia w zakresie dalszego pełnienia tej służby zgodne są, jak wyżej wywiedziono, z celami demokratycznego państwa, ważne dla jego bezpieczeństwa, a także porządku publicznego.

Bezspornie natomiast przyznać należy rację skarżącemu, iż niedopuszczalne byłoby zwalnianie policjantów ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w każdym przypadku spełnienia przesłanek w nim wymienionych, bez uwzględniania słusznego interesu skarżącego i wymaganej dla zastosowania tej normy prawnej oceny interesu społecznego sugerującego takie rozwiązanie prawne. Zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma bowiem charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana w tym przedmiocie spełniać musi wszystkie wymagania, o jakich mowa w art. 7 k.p.a. Możliwość wyboru określonego w przepisach rozwiązania nakłada na organ obowiązek czytelnego, umożliwiający sądowi kontrolę rozumowania. Powołując się tu na stanowisko judykatury (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 roku sygn akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela.

Sądowa kontrola legalności decyzji o charakterze uznania administracyjnego sprowadza się natomiast do oceny zgodności postępowania organu z przepisami postępowania administracyjnego. Przede wszystkim kontroli podlegają takie kwestie, jak wyjaśnienie i wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego , czy ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego, a także czy stronie zapewniono należyty udział w postępowaniu umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 10 § 1 ,art. 77 § 1 i art. 80 kpa., a w szczególności z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż uznanie administracyjne nakłada na organ administracji szczególny obowiązek uzasadnienie swego stanowiska przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i logiki.

Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być wszakże tożsame z dowolnością.

Zwalniając zatem policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, oprócz wykazania, iż minął okres dwunastomiesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych i postępowanie karne, będące przyczyną zastosowania tej instytucji nadal trwa, organ obowiązany był także uzasadnić, w czym przejawia się interes społeczny i słuszny interes strony, a nadto z jakich względów sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela.

Ustalenia powyższe nie może być bowiem dokonywane w wyniku abstrakcyjnej wykładni obu pojęć - interesu społecznego i słusznego interesu strony, lecz powinno przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że uwzględnia ono wyżej wymienione wymagania.

Biorąc pod uwagę interes społeczny organ wskazał, iż w Wydziale Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w B. nastąpiły utrudnienia w wykonywaniu przydzielonych zadań, na co wpływ miała długotrwała, ponad szesnastomiesięczna nieobecność skarżącego wynikająca z faktu jego zawieszenia w czynnościach służbowych, a z tych przyczyn cele służby były realizowane kosztem zwiększenia obciążenia innych funkcjonariuszy. Dobro służby upatrywał zatem organ w konieczności prawidłowego wykonywania ustawowych zadań Policji. Zagrożeniem dobra służby była, zdaniem organu, długotrwała absencja skarżącego dezorganizująca prawidłowy proces organizacji służby na terenie działań Komendy Powiatowej w B.

Oceniając słuszny interes strony uznano, iż przejawia się on pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, jednakże wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela.

Wyrażone przez organ stanowisko jest logicznym i wystarczającym wyjaśnieniem przyczyn skorzystania z możliwości, jakie daje organowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z uwzględnieniem aspektów charakteru tej służby i zasługuje zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na aprobatę. W interesie państwa i jego obywateli leży bezspornie prawidłowe wykonywanie zadań Policji. Zatem zastosowany w obu zaskarżonych orzeczeniach przepis - właściwie stosowany - służy niewątpliwie ochronie interesu publicznego.

Dokonując oceny sytuacji skarżącej, w zestawieniu z interesem publicznym, jakim jest służba w Policji, trzeba mieć na uwadze szczególny status prawny funkcjonariusza, wynikający z ustawy o Policji. Składają się nań pewne przywileje, ale również zwiększone obowiązki i ograniczenia wolności osobistej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. K 1/04 Trybunał powołał się na swoje dotychczasowe orzecznictwo i stwierdził, iż troska o dobro służby publicznej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represyjności.

Jest więc rzeczą oczywistą, że podejmując pracę w Policji funkcjonariusz godzi się na te zwiększone obowiązki i ograniczenia, do których należy nie tylko obowiązek wykonywania w sposób podyktowanym dobrem służby obowiązków służbowych ale także dbanie o nieposzlakowaną opinię i niekaralność. Godzić się zatem musi, iż nawet tylko podejrzenie utraty tych dwóch istotnych przymiotów wymaganych od osoby starającej się o nawiązanie stosunku służbowego i pozostającej w służbie, może uniemożliwiać dalsze jej sprawowanie .

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyważenia dwojakiego rodzaju interesów, o których stanowi art. 7 k.p.a., społecznego oraz interesu obywatela, konieczne przy podejmowaniu decyzji opartej na uznaniu administracyjnym dokonane zostało w sposób należyty, co uzasadnia oddalenie skargi i orzeczenie na mocy art. 151 p.p.s.a , jak w sentencji.