Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1559/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
article: art. 17. 19, 156 par 1 pkt 1, 157 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa Łosie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 13 sierpnia 2009 r. nr SKO.I-01/1167/GNp/2009 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...].06.2009r., (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 1 ust. 1 Dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (tj. Dz.U.R.P. Nr 46 póz. 339), po rozpatrzeniu na posiedzeniu w N. , w wyniku wznowienia na wniosek Skarbu Państwa - Lasów Państwowych - Nadleśnictwa Ł. w Ł. , postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] kwietnia 2007r., (znak: [...]) orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956r.znak: [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi Ł. , stanowiących własność E. i D.K. postanowiło odmówić uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] kwietnia 2007r.

W uzasadnieniu podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w całości podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r, (znak: [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r., w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi Ł. , stanowiących własność E. i D.K. .

Rażące wady omawianego orzeczenia, a to: brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia, gdyż przedmiotowe orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. ograniczyło się w sentencji do przytoczenia nazwisk właścicieli, których nieruchomości zostały przejęte przez Państwo i wskazania, że chodzi o budynki i gospodarstwa oraz podania ogólnej powierzchni przejętych gruntów brak natomiast w tym orzeczeniu jakichkolwiek danych dotyczących poszczególnych przejmowanych nieruchomości, mają przesądzające znaczenie dla uznania, że orzeczenie to dotknięte jest wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako wydane z rażącym naruszeniem art. 75 Rozporządzenia z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym, art. 1, art.2, art.3, art. 4 Dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.

Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, iż przedmiotowe orzeczenie nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, które wskazywałyby na konieczność wydania decyzji w trybie art. 158 § 2 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa. Nawet gdyby nieruchomość przejęta przez Państwo została następnie sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, to fakt ten nie może przesądzać o tym, że orzeczenie o przejęciu wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Wniosek Skarbu Państwa - Lasów Państwowych - Nadleśnictwa Ł. w Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zostało uwzględniony i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. orzekając w innym składzie decyzją z dnia [...].08.2009 r. , utrzymało w mocy swoja decyzję z dnia [...]06.2009 r. , podtrzymując ustalenia i stanowisko przedstawione w decyzji z dnia [...]06.2009 r.

W związku z zarzutem odwołania dotyczącym organu właściwego do stwierdzenia nieważności podniesiono, że w rozpatrywanej sprawie Kolegium było organem właściwym do rozpatrzenia wniosku J.K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956r. w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi Ł. , stanowiących własność E. i D.K. oraz do rozpatrzenia wniosku Skarbu Państwa - Lasów Państwowych - Nadleśnictwa Ł. , reprezentowanego przez pełnomocnika, adwokata J.B. , o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tut. Kolegium stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia PPRN w G.

W przedmiotowej sprawie bowiem, wyrokiem z dnia 29.09.2006r., sygn. akt: IV SA/Wa 1023/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w sprawie dot. stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia 5 października 1956r.znak: [...] organem właściwym do jego rozpatrzenia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Skarb Państwa - Nadleśnictwo Ł. i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie :

1. przepisów art.77 § 1 kpa przez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego wydania orzeczenia "w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi Ł. , stanowiących własność E. i D.K. , skoro nie kwestionuje się w całości orzeczenia PPRN w G. które miało być wydane z naruszeniem przepisów art. 75 rozporządzenia Prezydenta z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, skoro nieruchomości E. i D.K. nie zostały indywidualnie oznaczone i co ma wskazywać na to do jakiej konkretnej nieruchomości została stwierdzona nieważność powołanego wyżej orzeczenia PPRN w G.

2. przepisu art..7 kpa , gdyż nie poczyniono ustaleń opisanych wyżej co narusza interes społeczny w tym przypadku interes Skarbu Państwa Lasów Państwowych w którego imieniu działa Nadleśnictwo Ł.

3. przepisu art. 157 § 1 ust. 1 i 2 kpa w gdyż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję z dnia [...].04.2007 r. znak: [...] orzekające o stwierdzeniu nieważności orzeczenia PPRN w G. z dnia [...].10.1956 r. znak [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi Ł. , stanowiących własność E. i D.K. wydał organ administracji nieuprawniony rzeczowo,

4.naruszenie przepisu art. 156 § 2 kpa - nieruchomość obsadzona przez wnioskodawcę Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. lasem, a stanowiąca uprzednio nieruchomość rolną zmieniła swoją strukturę zmieniła się jej wartość i przeznaczenie, stanowi obecnie strategiczny zasób naturalny Kraju , co wywołało-nieodwracalne skutki prawne,

5. przepisu art. 107 § 1 kpa osnowa decyzji stanowi o ustaleniu prawa, a rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób , aby możliwe było następnie jego wykonanie 6. nadinterpretację art.75 ust. l rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. - stosowanie zarzutu z tego przepisu w każdym przypadku jako rażące naruszenie prawa , skoro n.p. osoba objęta orzeczeniem PPRN otrzymała grunt , a orzeczenie PPRN stanowiło m.in. podstawę prawną wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księgach wieczystych, a ponadto:

/.niezgodność skarżonego orzeczenia z treścią art.2 i art.7 ustawy z dnia 6.07.2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych Kraju w tym lasów państwowych stanowiących własność Skarbu Państwa

8. naruszenie przepisu art.80 kpa - bowiem Kolegium wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści powołanego artykułu wydania orzeczenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego , nie wzięło pod uwagę okoliczności odzyskania gruntu przez E. i D.K. l, prawidłowość orzeczenia PPRN skoro w oparciu o ten dokument został dokonany wpis hipoteczny obecnego właściciela -

i w oparciu o te przepisy strona skarżąca wniosła o :

"uchylenie w całości zaskarżonej i opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...].08.2009 r. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...].06.2009 r. znak [...] o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...]04.2007 r. znak [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...].10.1956 r. znak [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi Ł. , stanowiących własność E. i D. K. " oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

Na rozprawie w dniu 10.06.2010 r., przed Sądem, pełnomocnik uczestniczki B.G. wnosząc o oddalenie skargi podniósł, że wnosi i wywodzi jak w piśmie procesowym adwokata P.S. , które wysłane zostało pod adresem Sądu 8.06.2010 roku. Wobec stwierdzenia, że pismo nadane w G. w dniu 8.06.2010 r., nie zostało doręczone na termin rozprawy w dniu 10.06.2010 r., pełnomocnik przedłożył odpis tego pisma. Pismo pełnomocnika uczestniczki zawiera dwa wnioski, pierwszy o oddalenie skargi, i drugi "o zasądzenie od skarżącego na rzecz strony B.G. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w taryfowej wysokości oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł". Pierwszy wniosek zostanie omówiony w dalszej części uzasadnienia, a drugi wobec jego cofnięcia - Sąd pozostawia bez komentarza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.09. 2006r., sygn. akt. IV SA/Wa 1023/06, w tej sprawie organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia (części orzeczenia) byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. winno być właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. W związku z tym Sąd w tej konkretnej sprawie uznał, że kwestia właściwości organu została już przesądzona co dopiero opisanym wyrokiem gdyż wyrok ten w zakresie wskazania właściwości organu ma znaczenie podstawowe bowiem stosownie do art. 153 p.o.p.s.a , ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym wiążą w danej sprawie sąd i organ administracyjny.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi stwierdzić należy, że zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności w części orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. w zakresie rażącego naruszenia prawa.

Rażące naruszenie prawa dotyczy art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 z późn. zm.), art. 1, art. 2 i art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, póz. 339), zwany dalej w skrócie "dekretem" oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1050 r. Nr 45, poz. 416).

Zgodnie z art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnym organ wydający decyzję winien zamieścić w niej osnowę rozstrzygnięcia. Osnowa decyzji (orzeczenia) wydana na podstawie dekretu powinna:

1. określać nieruchomość ziemską do której tytuł prawny miał dany podmiot, który nie sprawował nad nią władztwa,

2. wskazywać dane tej nieruchomości, obejmujące obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy dane te były zatarte opis granic zespołu gruntów składających się na tę nieruchomość lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczały ten zespół gruntów.

Żadnych z tych oznaczeń nie zawiera orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia 5 października 1956r. (znak: [...]) co stanowi rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. W § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany nakazywał, aby w przypadku, gdy granice przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskie były zatarte, określenia przedmiotu nabycia na rzecz państwa własności dokonywano poprzez opis granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości, lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Nie można także podzielić zarzutu skargi, iż zaskarżona decyzja narusza art.156 § 2 kpa - gdyż nieruchomość obecnie stanowi las, a uprzednio stanowiła nieruchomość rolną, zmieniając swoją strukturę zmieniła swoją wartość i przeznaczenie co wywołało nieodwracalne skutki prawne. Nie można mówić o nieodwracalności skutków - tylko dlatego, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości. W tym miejscu można odwołać się do stanowiska Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie zwartego w wyżej cytowanym wyroku z dnia 23.02.2009 r. (Sygn.akt II Sa/Kr 963/08). Nie można też przyjąć aby przepisy ustawy z dnia 6.07.2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju wywołały nieodwracalny skutek. Nieodwracalny skutek prawny musi wynikać z treści samej decyzji, a nie późniejszej ustawy. Nie można uznać aby zapis art. 7 cytowanej ustawy uniemożliwiał stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego gdyż stwierdzenie nieważności wywłaszczającego orzeczenia nie stanowi o przekształceniu własnościowym lasu państwowego, a dotyczy tylko wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Odnosząc się do pisma pełnomocnika uczestniczki B.G. podnieść należy, że właściwość Kolegium w tej konkretnej sprawie wynika tylko z tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 29.09. 2006r., sygn. akt. IV SA/Wa 1023/06, uznał, że w sprawie winno być właściwe miejscowo - samorządowe kolegium odwoławcze co zgodnie z art. 153 p.o.p.s.a , wiąże w danej sprawie sąd i organ administracyjny. Jeżeli pełnomocnik okoliczność tę pomija i chce wykazać, że właściwe co do zasady w takich sprawach jest Kolegium to wywód jego uznać należy za błędny.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.ps.a należało orzec jak w sentencji.