Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 23/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51, 49 i 52
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz 268
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...], oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., nr [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Gminy [...], działając na podstawie art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidulanych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 268 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r.", decyzją z dnia 27 grudnia 1988 r., utrzymaną w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] lutego 1989 r., orzekł o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, składającego się z działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], położonego we wsi [...], stanowiącego własność J. K. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że z wnioskiem o przejęcie gospodarstwa rolnego wystąpiła jego właścicielka J. K., a jej następca złożył pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się przejęcia gospodarstwa rolnego.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. F. K., zwany dalej "skarżącym", będący następcą prawnym J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że nie składał oświadczenia o zrzeczeniu się przejęcia gospodarstwa rolnego. Podniósł także, że gmina po śmierci jego matki nie zaproponowała mu pracy na roli ani szkoleń w tym zakresie. Wobec powyższego, jego zdaniem, decyzja orzekająca o przejęciu gospodarstwa jego matki została wydana z rażącym naruszeniem art. 51 i 52 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując powyższy wniosek decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1989 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że przepis art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. zawierał dwie materialne przesłanki, które należało spełnić, aby przejąć gospodarstwo na własność Państwa. Z treści tego artykułu wynika bowiem, że w razie braku następcy lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia (pierwsza przesłanka), gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmuje Państwo (druga przesłanka). W niniejszej sprawie z aktu własności ziemi z dnia [...] stycznia 1976 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1987 r., sygn. akt I Ns [...]/87, wynika, że jedynym właścicielem gospodarstwa rolnego była J. K.

Organ odnosząc się do pierwszej z przesłanek wskazał, że następcą J. K. był jej syn F. K., zgodnie z wymogami zawartymi w art. 48 ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. Minister wskazał, że w aktach archiwalnych sprawy nie zachowało się oświadczenie F. K. o zrzeczeniu się gospodarstwa rolnego. Zdaniem organu nadzoru, okoliczność jego istnienia potwierdza treść decyzji Naczelnika Gminy [...], w której wprost napisano, że następca złożył pisemne oświadczenie, że zrzeka się przejęcia gospodarstwa rolnego. Organ podniósł także, że dowodem braku woli przejęcia gospodarstwa przez skarżącego jest również treść jego pisma z dnia 20 czerwca 2016 r., w którym poinformował, że nie miał wówczas możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż mieszkał w [...], pracował w [...] i miał chore dziecko. Potwierdzeniem braku woli w prowadzeniu gospodarstwa, w ocenie Ministra, jest także fakt odrzucenia przez F. K. w toku postępowania spadkowego spadku po jego ojcu – J. K. w zakresie gospodarstwa rolnego (okoliczność przyznana przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności, koresponduje z nią treścią postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1987 r.). Ponadto niezrozumiałym jest niepodnoszenie przez skarżącego kwestii bycia następcą i równocześnie niewykazywanie woli prowadzenia gospodarstwa przez niemal 26 lat od wydania decyzji Naczelnika.

Reasumując Minister uznał, że z akt sprawy wynika, że F. K. nie był zainteresowany przejęciem gospodarstwa rolnego, a w związku z powyższym została spełniona pierwsza z przesłanek do przejęcia na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego.

Organ odnosząc się do drugiej z przesłanek, tj. złożenia wniosku o przejęcie gospodarstwa rolnego wskazał, że w aktach archiwalnych nie zachował się wniosek J. K. o przejecie jej gospodarstwa. W ocenie Ministra, nie oznacza to, że nie został on złożony. Organ przyjął, że dokumentami potwierdzającymi istnienie takiego wniosku są:

a) treść decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., w której napisano "J. K. złożyła wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa";

b) treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1989 r., wskazującej, że J. K. wnioskiem z dnia [...] czerwca 1988 r. złożonym w Urzędzie Gminy zgłosiła zamiar przekazania gospodarstwa Państwu w zamian za rentę;

- kolejne podanie o przejęcie gospodarstwa na własność Państwa zostało złożone przez J. K. do Urzędu Gminy w dniu [...] sierpnia 1988 r.;

c) okoliczność, że J. K. akceptowała wydaną przez Naczelnika Gminy [...] decyzję (a więc była ona zgodna z jej wyborem), gdyż w odwołaniu od decyzji podniosła jedynie, że nie zgadzała się z zapisem dotyczącym ustalenia daty faktycznego przejęcia gospodarstwa;

d) oraz fakt, że złożenia wniosku o przejęcie gospodarstwa nie kwestionuje sam skarżący.

W ocenie organu, analiza powyższych dokumentów prowadzi do wniosku, że wniosek o przejęcie gospodarstwa na własność Państwa został złożony, a więc została spełniona druga z przesłanek do przejęcia gospodarstwa.

Organ odnosząc się do zarzutu skarżącego, że po śmierci matki nie zaproponowano mu pracy na roli ani szkoleń w tym zakresie wskazał, że kwestia ta nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Ponadto z art. 50 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. wynika, że następcy, który nie przejął gospodarstwa rolnego, dla którego praca w tym gospodarstwie stanowiła główne źródło utrzymania, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego umożliwiał zatrudnienie, a w miarę potrzeby przyuczenie do wykonywania określonego zawodu. Tymczasem skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. sam podkreślił, że praca w gospodarstwie nie stanowiła dla niego głównego źródła utrzymania.

Odnosząc się do zarzutu, że po śmierci matki grunty wchodzące, w skład gospodarstwa zostały zbyte na rzecz innych osób, organ podniósł, że miało to miejsce po wydaniu decyzji, a więc nie może mieć wpływu na zbadanie zgodności z prawem decyzji o przejęciu. Poza tym, po przekazaniu gospodarstwa na własność Państwa, grunty nie stanowiły już własności J. K. W związku z tym, nowy właściciel gruntów mógł je zbyć na rzecz Innych podmiotów.

Przechodząc do kolejnego zarzutu skarżącego dotyczącego sprzedaży osobie fizycznej działki nr [...], która została przyznana J. K. w dożywotnie użytkowanie zamiast skarżącemu, organ wskazał, że okoliczność ta także miała miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji, a więc nie może mieć wpływu na ocenę legalności decyzji Naczelnika. Ponadto organ zaznaczył, że skarżący mógł ubiegać się o przyznanie prawa własności działki gruntu, przekazanej do dożywotniego użytkowania, z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ze zm.), po spełnieniu warunków wynikających z art. 118 ust. 2a tej ustawy.

Minister odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii, aby przesłuchać go w charakterze strony na okoliczność ustalenia podstaw przejęcia na własność Państwa gospodarstwa oraz istnienia oświadczenia o zrzeczeniu się gospodarstwa przez następcę, wskazał, że w postępowaniu nadzorczym nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważności aktu. Prowadzone postępowanie nie zastępuje postępowania zwykłego i nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo zebrany materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia wszystkie zarzuty strony. Tym samym obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ustalenie, czy gospodarstwo mogło zostać przejęte na rzecz Skarbu Państwa, lecz czy podjęta prawie 30 lat temu decyzja w tej kwestii dotknięta jest wadą nieważności, tj. czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stąd nieuprawnione jest przesłuchiwanie świadków na okoliczności konstytutywne dla sprawy.

Reasumując, zdaniem organu, w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa i brak jest podstaw do uznania, że decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu, dokumentacja zgromadzona w sprawie nie wskazuje również na zaistnienie pozostałych podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji, o których mowa w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23.), powoływanej dalej jako "K.p.a.".

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2016 r., po rozpoznaniu wniosku F. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2016 r., podzielając stanowisko, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki przejęcia nieruchomości na własność Państwa, o których mowa w art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.

Dodatkowo organ wskazał, że dowodem woli przekazania Państwu gospodarstwa rolnego przez J. K., przy jednoczesnym braku w aktach archiwalnych sprawy wniosku, jest podpisanie przez nią protokołu z dnia [...] kwietnia 1989 r. dotyczącego objęcia gruntów we władanie Państwa. Ponadto sam skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przyznał, że jego matka przejawiała wolę przekazania gospodarstwa Państwu, co było podyktowane jej trudną sytuacją materialną.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł F. K. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niepodjęcie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli. Jednocześnie skarżący zarzucił organowi zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy w sposób wyczerpujący oraz jego błędną ocenę. W ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, że skarżący zrzekł się przejęcia gospodarstwa rolnego, czego dowodem ma być brak jego oświadczenia w aktach archiwalnych sprawy.

Wobec powyższego wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2016 r. i o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowi m.in. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z treści tego ostatniego wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim rozpatrując przedstawiona sprawę Sąd miał na względzie podstawową zasadę obowiązującą w procedurze administracyjnej, tj. zasadę stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a. Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo i tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień. Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym organ orzekający nie jest władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 1473/01, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn.. akt IV SA 393/97). W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. W dotychczasowym orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się również, że rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowany akt narusza rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a ustalenia te muszą być oparte na zebranym przez organ materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. Podobne stanowisko zostało wypracowane w doktrynie, gdzie zgodnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Oznacza to, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i utożsamianie tego pojęcia z każdym, nawet oczywistym, naruszeniem - jest wadliwe. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy niebudzące wątpliwości, stwierdzone przez organ nadzoru kwalifikowane naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., sygn.. akt II SA 1249/97, niepubl.). Pokreślić również należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może być interpretowane w sposób rozszerzający.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria kontroli uznał, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - jako organ nadzoru pierwszej instancji - wydając decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1989 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego oparł się na prawidłowo przeprowadzonych ustaleniach faktycznych.

Przejęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo nastąpiło, na podstawie art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. Przepis ten stanowił, że w przypadku braku następcy lub gdy następca nie spełnia warunków przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmowało Państwo. Art. 48 powołanej ustawy wskazywał kto może być następcą rolnika oraz jakie warunki następca musi spełniać.

Z powyższego przepisu wynika, że przejęcie gospodarstwa rolnego było możliwe w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek:

1) złożenia przez rolnika wniosku dotyczącego przejęcia jego gospodarstwa;

2) alternatywnego zaistnienia jednej z trzech okoliczności: brak było następców albo też następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego ewentualnie odmówił on przejęcia gospodarstwa.

W zgromadzonym przez organ nadzoru materiale dowodowym, co wskazał Minister nie zachował się zarówno wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego, jak i oświadczenie następcy o zrzeczeniu się gospodarstwa. Jednakże, zdaniem Sądu, brak powyższych dokumentów nie przesądza o tym, że dokumenty takie nie zostały złożone. Oceniając całokształt zebranego materiału dowodowego nie sposób uznać bowiem, że przejecie gospodarstwa rolnego nastąpiło bez wyraźnej woli właściciela gospodarstwa rolnego przy jednoczesnym braku chęci następcy do jego przejęcia.

Rację należy przyznać organowi nadzoru, który uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione obydwie przesłanki przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa.

W ocenie Sądu, bezsprzecznie na fakt złożenia wniosku o przejęcie gospodarstwa rolnego przez J. K. świadczy treść decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. w której napisano "J. K. złożyła wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa". Potwierdzeniem złożenia wniosku przez J. K. jest również okoliczność, że akceptowała ona wydaną przez Naczelnika decyzję, a więc była ona zgodna z jej wyborem, gdyż w odwołaniu od decyzji podniosła jedynie, że nie zgadzała się z zapisem dotyczącym ustalenia daty faktycznego przejęcia gospodarstwa. Istnienie i złożenie wniosku potwierdza również treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1989 r., wskazującej, że J. K. wnioskiem z dnia [...] czerwca 1988 r. złożonym w Urzędzie Gminy zgłosiła zamiar przekazania gospodarstwa Państwu w zamian za rentę, a kolejnym podaniem o przejęcie gospodarstwa na własność Państwa złożyła do Urzędu Gminy w dniu [...] sierpnia 1988 r. Wyraźną wolę przejęcia gospodarstwa potwierdza również sporządzony protokół w dniu [...] kwietnia 1989 r. dotyczący objęcia gruntów we władanie Państwa, który własnoręcznie podpisała właścicielka gospodarstwa J. K..

Jednocześnie wskazać należy, co słusznie zauważył organ nadzoru, że sam skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przyznał, że jego matka J. K. przejawiała wolę przekazania gospodarstwa Państwu, co było podyktowane jej trudną sytuacją materialną.

Poczynione ustalenia organu nadzoru przemawiają za przyjęciem, że przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa nastąpiło po złożeniu przez J. K. stosownego wniosku.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie spełniona została również druga z przesłanek do przejęcia gospodarstwa na rzecz Państwa. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika bowiem, że potencjalnym następcą J. K. był jej syn F. K. W aktach sprawy brak jest, jak już wspominano pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się przejęcia gospodarstwa rolnego. Jednakże, zdaniem Sądu, słusznie organ nadzoru wskazał, że potwierdzeniem istnienia powyższego oświadczenia jest również całokształt zebranego materiału dowodowego. Z treści decyzji Naczelnika Gminy [...] wynika bowiem wprost, że następca złożył pisemne oświadczenie, że zrzeka się przejęcia gospodarstwa rolnego. Ponadto potwierdzeniem zrzeczenia się gospodarstwa jest treść pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym poinformował, że nie miał wówczas możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż mieszkał w [...], pracował w [...] i miał chore dziecko. Okoliczność ta koresponduje treścią postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 16 lipca 1987 r.).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie Naczelnika Gminy [...] i Wojewody [...] znajduje oparcie w zaistnieniu przesłanek określonych w art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. Stąd też brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1989 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Gminy [...]z dnia [...] grudnia 1988 r., nr [...] w świetle wyżej powołanych przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało przez organ nadzoru zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W tym zakresie należy zauważyć, że organy w postępowaniu wyjaśniającym zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy w celu ustalenia okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto podnieść należy, że stosownie do art. 80 k.p.a., organy dokonały wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jak również przeprowadziły ocenę ujawnionych na jego podstawie faktów.

Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo i wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, prawidłowo również i zgodnie z dyspozycją przepisu art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w sentencji decyzji. W toku niniejszego postępowania prawidłowo, zdaniem Sądu, organy wskazały na brak zaistnienia wad określonych art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym nie doszukały się podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia z uwagi na brak dowodów przeciwnych do zgromadzonych w aktach sprawy, zaś tezy formułowane przez skarżącego nie dają się obronić na gruncie zebranego materiału dowodowego.

Sąd nie podzielił generalnego poglądu organu nadzoru, że w postępowaniu nadzorczym nie ma proceduralnej możliwości poszerzania materiału dowodowego sprawy. Postępowanie nieważnościowe nie wyklucza prowadzenia innych dowodów niż zgromadzone w postępowaniu zwykłym. W istocie w postępowaniu nieważnościowym nie wyklucza się prowadzania postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy oceniane w tym postępowaniu orzeczenie rażąco narusza prawo. Ustawodawca nie wprowadził zakazu prowadzenia nowych dowodów w postępowaniu nieważnościowym (np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2344/11, cbois). Jednocześnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy poczynione ustalenia organu nadzoru i zebrany materiał dowodowy sprawy jest na tyle wyczerpujący i nie budzący wątpliwości, że nie było potrzeby poszerzenia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem, na okoliczność ustalenia podstaw przejęcia na własność Państwa gospodarstwa oraz istnienia oświadczenia o zrzeczeniu się gospodarstwa przez następcę. W tym miejscu jednak należy zaznaczyć, że

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 106 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.