Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2046/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005r. sprawy ze skargi W. & J.T. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2004r. w części dotyczącej nałożenia kary 3000zł (trzy tysiące złotych ); 2. stwierdza, że uchylone decyzje, o których mowa w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz W. & J. T. Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 2085,13 (dwa tysiące osiemdziesiąt pięć złotych trzynaście groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. & J. T. Spółka z o.o. w M., działając przez swego pełnomocnika adwokata S. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004r. o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004r. nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości łącznej 3.800,00zł.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] marca 2004r. stwierdzono, że pojazd należący do skarżącej Spółki wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz że kierowca pojazdu nie okazał kontrolującym wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Z kontroli sporządzony został protokół, który został podpisany przez kierującego pojazdem. Skarżąca, korzystając z prawa złożenia wyjaśnień, przyznała że przedstawiona do kontroli przez kierującego pojazdem karta opłaty drogowej została przez przeoczenie wypełniona po terminie ważności tej karty. Nadto, skarżąca stwierdziła że prowadzi działalność typowo handlową, nie zaś transportową i nie zatrudnia kierowców w systemie typowym dla działalności transportowej dla której prowadzona musiałaby być wymagana dokumentacja. Osoba kierująca pojazdem w dniu kontroli nie jest zatrudniona w firmie jako kierowca, lecz w charakterze informatyka obsługującego sieć komputerową firmy.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2004r. nałożył na skarżącą karę pieniężną 3.000,00zł. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz karę 800zł. za nieokazanie wykresówek. W uzasadnieniu podano, że wprawdzie kierujący pojazdem okazał kontrolującym kartę opłaty drogowej 24 godzinną o numerze i serii [...], jednak zakupioną dnia 11 lutego 2004r. co nie pozwala uznać jej za dowód uiszczenia opłaty. Nieokazanie wykresówek stanowi naruszenie obowiązującego w dniu kontroli art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zmianami) oraz obowiązującego w dacie wydania decyzji art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

W złożonym odwołaniu skarżąca domagała się uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie jest wiadome dlaczego okazana karta drogowa nie została uznana za dowód wniesienia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ nie uzasadnił swego rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia kary 3.000,00zł. czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. i pominął wyjaśnienia skarżącej złożone w sprawie. Ustawa nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku posiadania ważnej, aktualnej karty opłaty drogowej, a zobowiązuje go jedynie do uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu przywołał przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który nakłada na przedsiębiorców wykonujących na terytorium RP transport drogowy obowiązek uiszczania opłat. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych uiszczenie opłaty dokonuje się przez nabycie karty, która podlega wypełnieniu. Prawidłowo wypełniona karta stanowi dowód wniesienia opłaty. W § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowa i siedmiodniowa może być wypełniona przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w terminie 7 dni – od daty wydania karty dobowej i w terminie 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. Zgodnie z § 5 ust. 6 cyt. rozporządzenia karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny, niż określony w ust. 3 – 5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Przepis art. 87 ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym zobowiązuje kierowcę pojazdu samochodowego mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych, a zgodnie z art. 92 ust. 1, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000zł. Konsekwencją takiego rozwiązania prawnego jest treść l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy, który karą 3.000zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ uzasadnił też obszernie nałożoną karę za nieposiadanie wykresówek, wskazując l.p. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy, zgodnie z którym nieokazanie podczas kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu opatrzone jest karą 200zł. za każdą wykresówkę. Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącej niedokładnego wyjaśnienia sprawy i pominięcia złożonych przez nią wyjaśnień, a przyjętą przez skarżącą interpretację przepisów o obowiązku uiszczania opłat organ znał za nieuprawnioną.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze Spółka W. & J. T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004r. w całości zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązków wynikających z prawdy obiektywnej i przerzucenie na stronę postępowania ciężaru ustalenia stanu faktycznego w sprawie oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, art. 75 k.p.a. poprzez odmowę nadania oświadczeniu strony waloru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącej przepisy ustawy o transporcie drogowym odróżniają sytuację nieuiszczenia opłaty od sytuacji nieposiadania ważnej karty opłaty. Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, że opłata nie została przez nią uiszczona. Zakładając hipotetycznie, że przedstawiona przez kierowcę karta nie stanowiła dowodu opłaty, to organ po oświadczeniu skarżącej Spółki o zakupieniu przez nią jednorazowo większej ilości kart i jednej z nich wydanej omyłkowo, winien był daną okoliczność wyjaśnić. W tym przypadku idzie o stwierdzenie, czy skarżąca opłaty nie uiściła, czy też kierowca nie posiadał ważnej karty przy sobie. Za sprzeczne z treścią art. 75 k.p.a. oraz wyrażonym w wyroku z dnia 29 września 1990r. przez Sąd Najwyższy stanowiskiem skarżąca uznała stanowisko organu, że oświadczenie złożone przez nią w trakcie postępowania nie jest środkiem dowodowym w sprawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o skierowanie sprawy na drogę postępowania mediacyjnego. Wyrażając wątpliwość, czy skarga dotyczy decyzji w całości nałożonych rozstrzygnięciem kar, czy tylko w części dotyczącej kary 3.000,00zł. organ oświadczył, że jeżeli skarga odnosi się wyłącznie do kary 3.000,00zł. jest gotów uznać skargę w takim zakresie. W zakresie kary 800zł. za brak wykresówek, czego skarżąca strona nie kwestionowała, jeżeli skarga dotyczy również tej kary organ wniósł o oddalenie skargi w tej części.

Po uzgodnieniu stanowisk, na wyznaczony termin posiedzenia mediacyjnego nie stawił się przedstawiciel organu, zaś na rozprawie w dniu 6 października 2005r. stający za organ radca prawny p. L. B. wniósł o oddalenie skargi. Pełnomocnik skarżącej popierając skargę, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według przedstawionego przez niego spisu kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżąca Spółka, składając skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaznaczyła, że skarga odnosi się do całości decyzji, choć w uzasadnieniu skargi odniosła się wyłącznie do kary 3.000,00zł. za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Zarzuty sformułowała jednak w sposób wyraźny do całości decyzji i o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości wnosiła. Wyrażone w odpowiedzi na skargę wątpliwości organu co do tego, czy skarga dotyczy całości decyzji, czy tylko jej części dotyczącej kary za brak opłaty drogowej nie są więc zrozumiałe.

Jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami) przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Naruszenie przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne przepisów ustawy oraz innych wskazanych w art. 92 ust. 1 pkt od 1 do 6 ustaw i wiążących Polskę umów międzynarodowych skutkuje, zgodnie z tym przepisem, karą pieniężną. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określił, zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy o t.d., załącznik do tej ustawy. Organ nałożył na skarżącą Spółkę karę w wysokości 3.000,00zł. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, które to naruszenie wraz z przypisaną mu karą określone jest w pkt 1.4.1. załącznika do ustawy o t.d. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym, organ przyporządkował sankcji określonej w l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy o t.d. przedstawienie przez kierowcę pojazdu kontrolowanego karty opłaty drogowej 24 godzinnej, wypełnionej z przekroczeniem siedmiodniowego terminu. Działanie takie nie znajduje podstawy prawnej.

Uiszczenie opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych następuje poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu - § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Jak stanowi § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Z przepisu tego wynika, że karta opłaty wypełniona zgodnie z § 5 ust. 3 we wszystkich jej polach, jednak z uchybieniem dyspozycji określonej w ust. 2 cyt. paragrafu wypełnienia karty opłaty siedmiodniowej w terminie 7 dni od daty wydania karty i w terminie 14 dni od daty wydania karty siedmiodniowej, może zostać uznana, jak stanowi § 5 ust. 6 rozporządzenia, za kartę opłaty wypełnioną w sposób inny, niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, może więc zostać uznana za kartę opłaty wypełnioną nieprawidłowo. Jednakże trudno uznać, aby zdarzenie polegające na nabyciu przez przedsiębiorcę dobowej karty drogowej i skasowaniu jej poprzez wypełnienie zgodnie z dyspozycją § 5 ust. 3 rozporządzenia, można było zakwalifikować jako nieuiszczenie opłaty drogowej tylko dlatego, że karta została wypełniona w sposób inny, niż określony w ust.1 tj. z naruszeniem terminu 7 dni od daty nabycia. Stwierdzenie takie jest tym bardziej uzasadnione, że ustawa o transporcie drogowym w katalogu naruszeń i przyporządkowanych im kar pieniężnych wprowadzonych załącznikiem do ustawy nie przewiduje sankcji dla wypełnienia karty dobowej lub siedmiodniowej po terminie odpowiednio – 7 lub 14 dni, co przyznał organ w odpowiedzi na skargę. Tak więc, nie można uznać, że w konkretnym stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy zachodzi podstawa do uznania, że skarżący realizował przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty, a jeżeli tak, to pozbawione podstawy prawnej jest nałożenie na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 3.000zł. co czyni skargę uzasadnioną w tej części.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w związku z nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 800zł. za nieokazanie przez prowadzącego kontrolowany pojazd wykresówki za cztery dni. Obowiązek przedstawienia, na żądanie osoby uprawnionej do kontroli, zapisów przyrządu kontrolnego oraz kart drogowych za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, a za dzień w którym nie prowadził pojazdu – zaświadczenia potwierdzającego ten fakt, ustanowił art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r.o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354). Naruszenie przepisów tej ustawy skutkuje zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o t.d. nałożeniem kary pieniężnej według l.p. 1.11.11 pkt 1 b) załącznika do niej i wynosi 200zł. za każdą wykresówkę.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.