Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 767/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 80, art. 113, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 144
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marzenna Zielińska Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 102/08 w sprawie ze skargi J. L. B. "J." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 102/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. i stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu.

Przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy Sąd I instancji podał, że w dniu [...] lipca 2007 r. w miejscowości B., na drodze krajowej nr A4, zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki S. o nr rej. [...], którym był wykonywany międzynarodowy zarobkowy przewóz osób na trasie z B. do K. Pojazd prowadził kierowca, którego przesłuchano w charakterze świadka, a dysponował nim przedsiębiorca – J. L. B. "J.". W tym samym dniu, tj. [...] lipca 2007 r., wystawiono zawiadomienie o wszczęciu postępowania.

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz.U. z 2007 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 1950,00 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzone w toku kontroli wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego. W decyzji organu I instancji znalazło się stwierdzenie, że "...strona pomimo prawidłowego zawiadomienia nie złożyła żadnych wyjaśnień nie podając przyczyn powstania stwierdzonego naruszenia. Należy również stwierdzić, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie i wyczerpująco potwierdza stwierdzone powyżej naruszenie". Tymczasem przedsiębiorca w piśmie z dnia 7 sierpnia 2007 r., listem poleconym nadanym w dniu 8 sierpnia 2007 r., przesłał do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, na ręce inspektora kontrolującego, swoje wyjaśnienia w sprawie. Wynika z nich m.in., że kierowca w dniu [...] lipca 2007 r. prowadził pojazd i z niewyjaśnionych przyczyn nie przedstawił wykresówki z tego dnia podmiotom kontrolującym. W załączeniu przedsiębiorca przesłał organowi kopie wykresówki tego kierowcy zawiadamiając, że oryginał wykresówki znajduje się zgodnie z przepisami w aktach firmy. Przedsiębiorca potwierdził, że wyposażył kierowcę w wymagane dokumenty oraz wyjaśnił, że kierowca w dniu [...] lipca 2007 r. dostał zlecenie przewozu opiewające na przewóz w dniu [...] lipca 2007 r. o godz. 21:25 na trasie K. – W. i na przewóz w dniu [...] lipca 2007 r. o godz. 21:00 na trasę W. – P. T. Kierowca przyjął zlecenie firmy T. z W. na transfer do W. z hotelu znajdującego się w pobliżu W., w zastępstwie zepsutego autokaru, a następnie samowolnie, bez wiedzy dyspozytora, wykonał jazdę po W., co spowodowało zmniejszenie dziennego czasu odpoczynku.

Postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., wydanym na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), po przeprowadzeniu pocztowego postępowania reklamacyjnego zmieniono z urzędu treść oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. w następujący sposób: "W toku postępowania wyjaśniającego strona w dniu [...] sierpnia 2007 r. przesłała pisemne wyjaśnienia odnosząc się do stwierdzonych naruszeń zawartych w protokole kontroli, jednakże ze względu na naruszone przepisy oraz zebrany materiał dowodowy nie mogą one stanowić podstawy do umorzenia postępowania względem stwierdzonego naruszenia".

W wyniku odwołania od powyższej decyzji, w którym zarzucono, że organ nie wziął pod uwagę treści pisma z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawierającego wyjaśnienia strony, decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję.

Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., wydanym na podstawie art. 144 w związku z art. 138 1 pkt 2 i art. 113 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia przedsiębiorcy na postanowienie z dnia [...] września 2007 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej we wskazanej decyzji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przepis art. 113 § 1 k.p.a. odnosi się do kwestii prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek decyzji, nie zaś uzupełnienia decyzji o uzasadnienie faktyczne i prawne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. J. L. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. w całości lub w części lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego, pominięcia w decyzji wyjaśnień przedsiębiorcy nie można uznać za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 k.p.a. Skarżący wskazał również, że osobnym problemem jest wyjaśnienie, czy wskazane przez organ naruszenie spowodowane było przez niewłaściwe działanie przewoźnika, czy też powstało na skutek niesubordynacji kierowcy. Przedsiębiorca wnioskował o przesłuchanie kierowcy, dyspozytora i dyrektora firmy zlecającej transfer w W., aby udowodnić kto ponosi odpowiedzialność, lecz żadnego z tych dowodów organ kontrolujący nie przeprowadził. Strona wskazała, że przepisy art. 68 ust. 1 i art. 80 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym rozróżniają kontrolę kierowcy i kontrolę przedsiębiorcy oraz naruszenia popełnione przez przedsiębiorców i kierowców, za które powinni być osobno karani. Skarżący podniósł, że w rozpatrywanej sprawie winę za wskazane w decyzji naruszenia ponosi kierowca, a nie przedsiębiorca.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyjaśnił, że w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2007 r., obowiązywał przepis art. 92a ustawy o transporcie drogowym - w brzmieniu nadanym mu przez art. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 661). Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy podczas kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia: obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 87, zasad dotyczących maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku lub przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 (...), zasad dotyczących użytkowania analogowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny (ust. 1) orzekanej w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia (ust. 2). Wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy (ust. 3). Postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia (ust. 4). Powyższego przepisu nie stosuje się jednak, jeżeli naruszenie, o którym mowa w ust. 1, ma charakter rażący, a w szczególności zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub zostało popełnione wielokrotnie (ust. 5). Sąd wskazał, że ocena okoliczności i dowodów wskazujących, czy przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia należy do podmiotu dokonującego kontroli drogowej, czyli - w rozpatrywanym przypadku - do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zarówno w piśmie wyjaśniającym, jak i w odwołaniu i skardze podkreślał, że dopełnił wszystkich obowiązków ustalonych w ustawie i wskazał na wyłączną winę kierowcy w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń. Organy orzekające pominęły ten aspekt sprawy i wydały decyzje bez rozpatrzenia załączonych przez stronę dowodów oraz bez wysłuchania wyjaśnień strony, mimo skutecznego doręczenia pisma z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zdaniem Sądu, w toku postępowania naruszono zatem art. 10 k.p.a., tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r., uchylające postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., jest wewnętrznie sprzeczne. Zdaniem Sądu, uznanie, że sprostowanie nie dotyczyło oczywistej omyłki, lecz chodziło o uzupełnienie decyzji o uzasadnienie faktyczne i prawne, nie powinno skutkować umorzeniem postępowania pierwszej instancji, lecz uchyleniem decyzji tego organu.

Za zasadne Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia w postępowaniu przepisów art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 113 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego w kwestii zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tzn. nieważności decyzji z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd wskazał, że przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy organy inspekcji drogowej powinny rozważyć, czy rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe, obejmujące wszystkie okoliczności sprawy, nie pozwoli - na podstawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym - odstąpić od wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy.

W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez:

- błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z powyższego przepisu wynika, iż wykazanie w trakcie wszczętego już postępowania administracyjnego, że przyczyną naruszenia jest wyłączna wina kierowcy, przy jednoczesnym dopełnieniu obowiązków nałożonych na przedsiębiorcę ustawą o transporcie drogowym, tj. wystawienie lub wręczenie kierowcy wymaganych dokumentów, może stanowić podstawę do przyjęcia, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podczas gdy taka wykładnia jest sprzeczna z brzmieniem tego przepisu. Z przepisu tego wynika bowiem, że już w trakcie przeprowadzania kontroli na drodze okoliczności i dowody muszą jednoznacznie wskazywać na brak wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia, a nie dopiero dowody zgromadzone w trakcie postępowania administracyjnego. Brak wpływu na powstanie naruszeń musi być ponadto wynikiem okoliczności zewnętrznych, niezależnych od przedsiębiorcy, na które przedsiębiorca nie miał wpływu, podczas gdy nawet wyłączna wina kierowcy przy jednoczesnym dopełnieniu obowiązku przedsiębiorcy w postaci wystawienia lub wręczenia kierowcy odpowiednich - nieokazanych w trakcie kontroli - dokumentów, takiej okoliczności nie stanowi. Przedsiębiorca wybiera bowiem załogę, którą posługuje się przy wykonywaniu działalności gospodarczej, dlatego też ma wpływ na dobór odpowiednich osób gwarantujących należyte wykonywanie nałożonych na nich obowiązków i w związku z tym ponosi ryzyko związane z niewłaściwym wykonywaniem obowiązków przez osoby, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie może być zwalniany z odpowiedzialności administracyjnej tylko na skutek wyłącznej winy kierowcy, ponieważ taka okoliczność nie została wskazana w przedmiotowym przepisie;

- niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie do już wszczętego postępowania administracyjnego, podczas gdy z jego treści jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie tylko do fazy poprzedzającej wszczęcie postępowania administracyjnego;

2. naruszenie prawa procesowego:

- art. 135 w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze

zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), polegające na uzasadnianiu stwierdzonych przez Sąd naruszeń przepisów postępowania przez organ poprzez ocenę prawną postanowienia organu odwoławczego o uchyleniu postanowienia organu I instancji prostującego oczywistą omyłkę pisarską, podczas gdy w sentencji zaskarżonego wyroku Sąd nie wypowiedział się o uchyleniu wyżej wymienionych postanowień, oraz związane z tym:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 113, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ odwoławczy niewłaściwie postąpił uchylając postanowienie organu I instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, w sytuacji gdy - jak wynika nawet z uzasadnienia wyroku - sprostowane przez organ I instancji naruszenie nie mieściło się w kategoriach oczywistości, co tym samym zobligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonego postanowienia;

- art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ w sposób niewyczerpujący ustalił stan faktyczny oraz nie dokonał oceny dowodów na podstawie całokształtu sprawy, podczas gdy okoliczności faktyczne zostały wyczerpująco ustalone, wyjaśnione, a dowody ocenione w sposób prawidłowy.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. błędnie przyjął, że regulacja wynikająca z brzmienia art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie także po wszczęciu postępowania administracyjnego. Zważyć bowiem należy, że treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on zastosowanie jedynie do fazy poprzedzającej wszczęcie postępowania administracyjnego ("postępowania administracyjnego [...] nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia"). Nie może zatem znaleźć zastosowania do postępowań administracyjnych już wszczętych, a tym bardziej do takich, w których została wydana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, chociażby nieostateczna. W ocenie organu za przedstawionym wyżej rozumieniem art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym przemawia także regulacja określona w art. 93 ust. 7 tej ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, że nie nakłada się kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Dyspozycja wymienionej normy prawnej jednoznacznie zatem przesądza, że po wszczęciu postępowania administracyjnego podstawą do odstąpienia od ukarania strony postępowania administracyjnego może być jedynie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a nie art. 92a ust. 4 tej ustawy. Tylko bowiem w art. 93 ust. 7 jest wyraźna wskazówka co do sposobu zakończenia postępowania administracyjnego przez wydanie przez organ decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Skoro zatem przepis art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie jedynie do fazy poprzedzającej wszczęcie postępowania administracyjnego, to organ stosując ten przepis nie jest obowiązany do stwierdzenia tego faktu w drodze decyzji administracyjnej, bowiem postępowanie administracyjne nie zostaje w ogóle wszczęte.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji błędnie nakazał organowi, aby rozważył, czy na podstawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym można odstąpić od wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy. Nie jest bowiem możliwe odstąpienie od wszczęcia postępowania, skoro postępowanie administracyjne jest w toku. Co więcej Sąd nie udzielił wskazówek w jakiej formie prawnej ma to nastąpić. Jednocześnie Sąd I instancji całkowicie pominął treść art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Organ podkreślił, że z okoliczności przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynikało, że przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł również, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zakwestionował prawidłowość wydania postanowienia z dnia [...] listopada 2007 r. uchylającego postanowienie organu I instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej i umorzeniu w tym zakresie postępowania. Organ zarzucił, że Sąd I instancji wypowiedział się na temat postanowienia, które nie zostało zaskarżone, jak również nie zostało ono uchylone przez Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. Organ uznał za błędne stwierdzenie Sądu jakoby to postanowienie było wewnętrznie sprzeczne. Skoro bowiem tryb przewidziany w art. 113 k.p.a. nie mógł być zastosowany, a strona zaskarżyła to rozstrzygniecie zażaleniem, to obowiązkiem organu rozpatrującego zażalenie na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki było uchylenie takiego wadliwego postanowienia. Zakwestionowano przy tym stanowisko Sądu I instancji, że takie stwierdzenie powinno skutkować uchyleniem decyzji. Organ rozpoznający zażalenie na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki może bowiem w formie postanowienia wypowiedzieć się jedynie co do zaskarżonego postanowienia, natomiast decyzja może być uchylona tylko wtedy, gdy rozpoznaje się odwołanie od decyzji oraz w przypadkach wskazanych w ustawie (np. art. 154, art. 155 k.p.a.). Nie można uchylić decyzji w przypadku rozpoznania zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. L. podtrzymał argumenty przedstawione w skardze. Skarżący podniósł m. in., że na okoliczność dopełnienia obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty przedsiębiorca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. przedstawił dowody, które mimo wynikającego z art. 10 k.p.a. obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu nie zostały przez organ rozpatrzone. Przy prawidłowym zastosowaniu art. 7 i art. 10 k.p.a. kwalifikacja naruszenia mogłaby – zdaniem strony - ulec zupełnej zmianie z naruszenia art. 92 ust. 4 lp.1.7. ustawy o transporcie drogowym na naruszenie art. 87 ust. 1 tej ustawy, a w związku z tym zmianie uległby również podmiot karany.

Skarżący zauważył, że w skardze kasacyjnej organ zarzucił Sądowi I instancji wypowiedzenie się na temat niezaskarżonego postanowienia. Organ nie zwrócił jednak uwagi na art. 134 § 1 p.p.s.a., na mocy którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ odwoławczy stwierdzając, że nie mógł uchylić decyzji organu I instancji, pominął fakt, że oprócz zażalenia na postanowienie skarżący dnia [...] września 2007 r. wniósł odwołanie od całości decyzji organu, która została zmieniona z urzędu postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. W związku z powyższym na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zasadne było – zdaniem skarżącego - uchylenie zmienionej uprzednio z urzędu decyzji.

Z powyższych względów skarżący doszedł do przekonania, że skarga organu winna być odrzucona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy podkreślić, iż zostały one oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a. Niewątpliwie w pierwszej kolejności ocenie podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa wątpliwości.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż w orzecznictwie podkreśla się, że do najważniejszych wymogów materialnych (konstrukcyjnych) skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 176 p.p.s.a., zalicza się przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a ewentualne braki w tym zakresie nie podlegają konwalidacji. Oznacza to, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący ma obowiązek powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide wyrok NSA z 18.09.2007 r. II FSK 1007/06 niepublikowany).

W zakresie odnoszącym się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji normy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 80 k.p.a. stwierdzić należy, iż w skardze kasacyjnej brak jest uzasadnienia tak zgłoszonego zarzutu i wykazania jaki wpływ na wynik sprawy miało to uchybienie sądu administracyjnego. Samo stwierdzenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, iż zaskarżona decyzja zapadła w sytuacji, w której organ w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny i dokonał oceny dowodów na "podstawie całokształtu sprawy", nie może stanowić o spełnieniu ustawowego wymogu odnoszącego się do konstrukcji skargi kasacyjnej. Taka konstrukcja przedstawionego zarzutu skargi kasacyjnej powoduje, że zarzut ten jest nieskuteczny i praktycznie uniemożliwia dokonanie jego merytorycznej oceny. Ponadto powyższe stwierdzenie organu pozostaje w sprzeczności ze stwierdzonymi i uzasadnionymi przez Sąd I instancji uchybieniami w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonanych ustaleń faktycznych. Wystarczy jedynie wskazać, iż zasadnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., że w sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla wyniku sprawy. Dotyczy to oceny wykresówki z [...] lipca 2007 r. znajdującej się w aktach przedsiębiorstwa i ustalenia przyczyn przekroczenia przez kierowcę czasu prowadzenia pojazdu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. należy uznać, iż również są one bezzasadne, a nadto przedstawione przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, uzasadnienie tych zarzutów jest lakoniczne i zmierza do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji odnoszącego się do skutków prawnych wynikających z faktu podjęcia przez organy administracji publicznej stosownych rozstrzygnięć w zakresie treści uzasadnienia decyzji wydanej przez organ I instancji. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z przytoczonym w podstawie skargi kasacyjnej przepisem art. 135 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Powołany wyżej przepis prawa nakłada na wojewódzki sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Użyty w tym przepisie zwrot "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga" oznacza zarówno postępowania zaliczone do trybu zwyczajnego, czyli toczące się przed organami administracyjnymi pierwszej i drugiej instancji, jak i postępowania nadzwyczajne, a więc w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, a także w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. W rozpoznawanej sprawie kwestionowane przez stronę skarżącą decyzje zostały wydane przez organy administracji publicznej w trybie zwyczajnym. Decyzje te zostały poddane przez Sąd I instancji kontroli pod względem zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji uwzględniające skargę doprowadziło do wydania wyroku, mocą którego uchylono decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną przez organ I instancji. Tym samym w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego. Niewątpliwie podstawą do wydania takiego wyroku były stwierdzone przez Sąd I instancji uchybienia w przeprowadzeniu przez organy postępowania administracyjnego. Pomijając kwestię związaną z zasadnością zarzutów podniesionych wobec treści postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej należy uznać, że zasadnie Sąd I instancji wskazał, iż po uchyleniu postanowienia z [...] września 2007 r. organy administracji publicznej rozpoznały sprawę bez uwzględnienia okoliczności wynikających z treści pisma strony z [...] sierpnia 2007 r. i załączonych dowodów.

Powyższe uwagi powodują, iż całkowicie bezzasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 113 i art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 144 k.p.a. Nadto należy wskazać, że stanowisko Sądu I instancji nie zmierzało do wykazania braku podstaw do uchylenia postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, a wskazywało, iż uzupełnienie decyzji o nowe uzasadnienie faktyczne w oparciu o postanowienie wydane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji.

W ramach podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną przedstawia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 92a ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zmianami), wskazując na błędną wykładnię tej normy prawnej, jak i na jego niewłaściwe zastosowanie. Przypomnieć więc należy, że naruszenie prawa materialnego dotyczące błędnej wykładni polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji żadnej z przedstawionych form naruszenia prawa materialnego. Odwołując się do treści art. 92a ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 3 pkt. 4 lit. a i b ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 99, poz. 661), Sąd I instancji wskazał na zachowanie dotychczasowej zasady zobiektywizowanej odpowiedzialności przedsiębiorcy za przewidziane w ustawie naruszenia oraz wyodrębnienie kategorii naruszeń, za które odpowiedzialność karną ponosi kierowca. W tym miejscu podkreślić należy, że w art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca jednoznacznie stwierdza, że wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz drogowy. W orzecznictwie wskazywano na niezależność odpowiedzialności przedsiębiorców na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz załącznika do ustawy o transporcie drogowym od odpowiedzialności karnoadministracyjnej kierowców na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 2 wymienionej wyżej ustawy (vide wyrok NSA z 20.06.2006 r. I OSK 1000/05 niepublikowany).

Jednocześnie stwierdzić należy, że trafnie Sąd I instancji wskazuje, iż w dacie podejmowania decyzji przez organy administracji publicznej obowiązywał przepis art. 92a ust. 4 w brzmieniu nadanym powołaną wyżej ustawą z 26 kwietnia 2007 r. Z treści art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wynika, że wyłączona zostaje odpowiedzialność przedsiębiorcy lub innego podmiotu realizującego przewóz drogowy w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Niewątpliwie pod ustawowym pojęciem "podmiotu wykonującego przewóz" kryje się sam przedsiębiorca, a nie kierowca przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie wydane bez uwzględnienia treści art. 92a ustawy o transporcie drogowym, przy jednoczesnym braku podstaw do zakwestionowania stwierdzonych przez Sąd I instancji uchybień o charakterze proceduralnym, wskazuje na zasadność stanowiska o naruszeniu przez organ powołanej wyżej normy prawnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.