Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 274/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisów z ewidencji szkół niepublicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 104 i art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Prezydent Miasta Ł.: 1) wykreślił się z dniem [...] r., z ewidencji szkół niepublicznych wpis o nr ew. [...] dotyczący Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, kształcącego w zawodzie technik mechanik z siedzibą w Ł. przy ul. S., prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.; 2) wykreślił się z dniem [...] r., z ewidencji szkół niepublicznych wpis o nr ew. [...] dotyczący Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, kształcącego w zawodzie technik elektronik z siedzibą w Ł. przy ul. S, prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.; 3) wykreślił się z dniem [...] r., z ewidencji szkół niepublicznych wpis o nr ew. [...]dotyczący Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, kształcącego w zawodzie technik ekonomista z siedzibą w Ł. przy ul. S., prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.oraz orzekł, że wykreślenie z ewidencji jest równoznaczne z likwidacją szkoły.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że skoro organ prowadzący szkołę nie przekształcił jej w szkołę "nowego typu" w terminach określonych w art. 2c w ustępach 1-5 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, to tym samym postanowił o stopniowej likwidacji szkoły.

Organ I instancji wskazał, że kierując się zapisem art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty należało dokonać wykreślenia, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie ma podstawy prawnej, według której szkoła może funkcjonować.

Od powyższej decyzji odwołało się Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, naruszenie procedur prawnych, oparcie decyzji na nieprawdziwych dowodach. Wskazując na powyższe wnosiła o uchylenie powyższej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Strona podniosła, że zawarte w decyzji ustalenia rażąco naruszają prawo. Po pierwsze, decyzja nie może działać wstecz, tak jak prawo nie działa wstecz. Decyzję wydano [...]. z datą obowiązywania od [...], co rażąco narusza prawo. Po drugie, decyzja narusza prawa nabyte słuchaczy szkoły i nie określa możliwość kontynuowania dalszej nauki, co narusza art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Po trzecie, decyzja narusza art. 10 k.p.a., ponieważ nie wezwano strony do wypowiedzenia się w sprawie i obrony interesów przed wydaniem decyzji. Pismo z dnia [...] r. zawiadamiające o wszczęciu postępowania nie może być zarazem powiadomieniem o zakończeniu postępowania w sprawie i wezwaniem do zapoznaniu się z aktami, bo świadczy to, że nie było żadnego postępowania i była to zwykła fikcja, co narusza art. 6 - 11 k.p.a. Zdaniem Spółki, termin wynikający z art. 11b ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego jest terminem instrukcyjnym, co zostało potwierdzone w uzasadnieniu wyroku NSA, sygn. akt I OSK 1382/08 z dnia 15 lipca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z.art. 31 ust. 1 pkt 1 lit.a i art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Ł. Kurator Oświaty utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w przedmiotowym przypadku osoba prowadząca szkołę - Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.- nie przekształciła Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w szkołę ponadgimnazjalną w terminie do 31 mają 2004 r., gdyż uchwała zgromadzenia wspólników Spółki podjęta została po upływie wskazanego w ustawie terminu, dopiero w dniu 20 września 2005 r., a wniosek o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji został złożony dopiero w dniu 5 października 2005 r. Ponadto uchwała zgromadzenia wspólników Spółki o przekształceniu Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych została podjęta bez zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i właściwej rady zatrudnienia, czyli niezgodnie z zapisem art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego. Powyższe zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 lipca 2008 r. o sygn. akt III SA/Łd 515/07 i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2009r. o sygn. akt IOSK 1382/08.

Ponadto Ł. Kurator Oświaty wskazał, że skutkiem prawnym niezachowania terminu, o którym mowa w art. 2c ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, szkoła ponadpodstawową - Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych powinna zaprzestać naboru słuchaczy na semestr pierwszy z dniem 1 września 2006 r. - zgodnie z art. 2b wymienionej powyżej ustawy, a w dalszej kolejności zaprzestać funkcjonowania z dniem ukończenia szkoły przez słuchaczy przyjętych na I semestr w roku szkolnym 2005/2006.

Organ odwoławczy stwierdził, że wobec braku wniosku osoby prowadzącej Technikum Zawodowe dla Dorosłych o wykreślenie tej szkoły z ewidencji szkół niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. - z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., po uprawomocnieniu się wyroku o sygn. akt. I OSK 1382/08 z dnia 15 lipca 2009 r., wydała w dniu [...] o wykreśleniu z ewidencji szkół niepublicznych wpisów dotyczących Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych z siedzibą w Ł.przy ul. S, prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S..

Ł.Kurator Oświaty, odnosząc się do zarzutu odwołania, że zawarte w decyzji ustalenia rażąco naruszają prawo, ponieważ " decyzja nie może działać wstecz, tak jak prawo nie działa wstecz", wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stała się ostateczna z dniem 15 lipca 2009 r., tj. z dniem uprawomocnienia się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1382/08. W związku z zarzutem odwołującego się, iż decyzja narusza nabyte prawa słuchaczy szkoły i nie określa możliwości kontynuowania dalszej nauki, co narusza art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, Ł. Kurator Oświaty stwierdził, że art. 59 ust. 1 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy szkół publicznych, a szkoła - Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych jest szkołą niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej. Ponadto, zgodnie z zapisem art. 2b ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, szkoła ponadpodstawowa, która nie została przekształcona w szkołę ponadgimnazjalną winna zaprzestać naboru od 1 września 2006 r. i w dalszej kolejności po ukończeniu nauki przez słuchaczy przyjętych do szkoły na I semestr przed 1 września 2006 r., ulec likwidacji. Podobne stanowisko zawarte jest w piśmie MENiS z dnia 31 maja 2005 r. skierowanym do Centrum Edukacyjnego A Sp. z o.o.

Ł.Kurator Oświaty uznał za niezasadny zarzut zawarty w odwołaniu, iż decyzja narusza art. 6-11 k.p.a., ponieważ osoba prowadząca Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych została powiadomiona przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta Ł.pismem z dnia [...] r. o przysługujących jej w toku postępowania prawach. Ponadto, w przedmiotowym przypadku wykreślenie nie wymagało prowadzenia postępowania, gdyż dotyczyło wyłącznie interpretacji przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, a sprawa została rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt. I OSK 1382/08.

W ocenie Ł. Kuratora Oświaty, organ I instancji dokonał prawidłowej interpretacji przepisów i na tej podstawie wykreślił z ewidencji szkół niepublicznych szkołę starego ustroju szkolnego - Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych - z uwagi na uprawomocnienie się decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Centrum Edukacyjne A Spółka z o.o. w Ł.zarzuciła organom administracji obrazę prawa materialnego, oparcie decyzji na błędnych ustaleniach, mających decydujący wpływ na orzeczenie, naruszenie procedur prawnych. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] Ł. Kuratora Oświaty.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że od 2002 r. podejmowane są bezprawne działania mające na celu likwidację ich szkoły. [...] Prezydent Miasta Ł. wydał trzy decyzje w sprawie wykreślenia z ewidencji szkół niepublicznego Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. kształcącego w zawodach: technik ekonomista, technik elektronik, technik mechanik. W wyniku odwołania Ł. Kurator Oświaty w Ł.decyzją nr [...] r. powyższe decyzje uchylił. Dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. ponownie wydał trzy decyzje w sprawie wykreślenia z ewidencji szkoły, które Ł.Kurator utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokami dnia 20 czerwca 2006 r. o sygn. akt. : III SA/Łd 50/06, III SA/Łd 51/06, III SA/Łd. 52/06 uchylił wszystkie decyzje. Obecne decyzje są kolejną, bezprawną próbą likwidacji szkoły. Spółka podniosła, że nie jest prawdą, iż szkoła zaprzestała swojej działalności. Instytucja zaprzestania leży po stronie organu prowadzącego szkołę, co wynika z literalnego znaczenia tego zapisu w art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty. Nie istnieje żadna decyzja, pismo lub działania organu prowadzącego lub innych organów wskazujące na zaprzestanie działalności przez szkołę. Stan faktyczny wskazuje co innego, szkoła działa i żadne przerwy w tej działalności nie wystąpiły, a więc podstawa prawna wydanych decyzji jest wadliwa. W zaskarżonych decyzjach bezprawnie połączono dwa różne zagadnienia prawne, tj. wykreślenie z ewidencji, co normuje ustawa o systemie oświaty i przekształcenie szkoły, co normuje ustawa z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, która nie przewiduje żadnych sankcji, tym bardziej sankcji wykreślenia z ewidencji szkół. Takie stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Również w wyroku NSA sygn. akt. I OSK 1382/08 z 15 lipca 2009r., na który powoływano się w zaskarżonych decyzjach Sąd kwestii wykreślenia z ewidencji szkoły nie rozstrzygał. W chwili obecnej rozpatrywany jest wniosek KCE [...] r. w sprawie przekształcenia Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych w Ł. przy ul. S.Skarżąca Spółka podała, że obecnie w kraju dochodzi do przekształceń tego typu szkół co ich, tym bardziej że reforma ustroju szkolnego nie dotknęła tych szkół. Szkoły starego typu były szkołami ponadpodstawowymi, a obecne szkoły nowego typu są szkołami ponadgimnazjalnymi, ponieważ reforma wprowadziła gimnazja. Ponadto w nazwie szkół wprowadzono przymiotnik "uzupełniające". Pozostałe sprawy jak zasady oceniania, klasyfikacja zawodów, treści programowe i cykl kształcenia nie uległy zmianie. Szkoła ich stosuje się do wszystkich obecnie obowiązujących przepisów dotyczących tego typu szkół.

W odpowiedzi na skargę Ł. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W uzupełnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podał, że dodatkowo zarzuca naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej; naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie żadnych dowodów na okoliczność, że szkoła nie prowadzi działalności od ponad 3 miesięcy oraz niedokonanie żadnych ustaleń co do upływu terminu 3 miesięcy od ewentualnego zaprzestania; naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że niezachowanie terminu określonego w art. 2 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego stanowi automatycznie o spełnieniu przesłanki zaprzestania działalności przez szkołę przez okres dłuższy niż 3 miesiące, podczas gdy bezspornym jest, że szkoła nadal normalnie funkcjonuje; naruszeniu art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że niedokonanie przekształcenia szkoły w zakreślonym tym przepisem terminie stanowi automatycznie o likwidacji szkoły, podczas gdy termin ten ma charakter instrukcyjny, a w konsekwencji dopuszczalnym jest przekształcenie szkoły także po jego upływie; naruszenie art. 58 k.p.a. w związku z art. 2c ust. 4 i art. 11 b ust. 2 z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że dopuszczalnym i koniecznym jest przywracanie terminu instrukcyjnego; naruszenie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z art. 2 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację, polegająca na przyjęciu, że dopuszczalnym jest wykreślenie z ewidencji szkół z datą wsteczną, podczas gdy przepis nie stanowi wprost o takiej możliwości, naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez rażące naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, a polegające na niepowiadomieniu strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie wystarczającego do podjęcia decyzji i możliwości wypowiedzenie się co do tego materiału w określonym terminie. W uzasadnieniu pełnomocnik podał, że zaskarżona decyzja została wydana bez żadnej podstawy prawnej, gdyż żaden przepis prawa nie przewiduje, iż niedokonanie przekształcenia szkoły "starego typu" w szkołę "nowego typu" stanowi o zaprzestaniu przez szkołę działalności, czy też o wykreśleniu szkoły z ewidencji. Skutku takiego nie można domniemywać, a dla jego przyjęcia konieczny jest wyraźny przepis ustawy. Prezydent Miasta Ł. jako podstawę swojej decyzji wskazał art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym przesłanką wykreślenia szkoły jest zaprzestanie przez nią działalności. Powołując się na komentarz do ustawy o systemie oświaty pełnomocnik podał, że zaprzestanie działalności należy rozumieć jako rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki. Natomiast ani organ I instancji, ani organ II instancji nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okoliczność faktycznego zaprzestania działalności. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że art. 2c ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego nie określa skutków naruszenia określonego w nim terminu. W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że termin ten ma charakter tylko instrukcyjny. Nawet gdyby uznać, że niedochowanie terminu przekształcenia szkoły oznacza, że szkoła na podstawie art. 2c ust. 6 ustawy została postawiona w stan likwidacji, to i tak nie uprawnia to do przyjęcia, że szkoła zaprzestała działalności. Proces likwidacji szkoły jest bowiem długotrwały i nie następuje natychmiastowo, gdyż ustawodawca posługuje się pojęciem "stopniowej likwidacji z zapewnieniem możliwości jej ukończenia przez dotychczasowych uczniów".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ten ma natomiast prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.).

Sprawy wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych i postępowanie ewidencyjne w tych sprawach, w tym wykreślenie wpisu i jego zmianę normują przepisy Rozdziału 8 powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 82 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 powołanej ustawy osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne, po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Organ, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu kuratorowi oświaty oraz organowi podatkowemu. Osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi, o którym mowa w ust.1 i 1a, w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu powstałe po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 2-4 artykułu stosuje się odpowiednio.

Ewidencję szkół i placówek poszczególnych typów i rodzajów prowadzą zatem jednostki samorządu terytorialnego, do których zadań własnych należy prowadzenie takich szkół i placówek zgodnie z art. 5 ustawy. Prowadzenie ewidencji należy do zadań przypisanych przez ustawę wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta. Organ ten wydaje również decyzję o wykreśleniu z ewidencji.

Sytuacja podmiotów prowadzących szkoły niepubliczne (nawet z uprawnieniami szkół publicznych) i podmiotów prowadzących szkoły publiczne nie jest jednakowa i nie wymaga stosowania w stosunku do nich jednakowych rozwiązań prawnych. Podmioty prowadzące szkoły niepubliczne nie są przy tym pozbawione ochrony sądowej, decyzje o wykreśleniu wpisu z ewidencji, podlegają kontroli sądowej. Postępowanie poprzedzające to, w którym dochodzi do ewentualnego wydania decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji jest w przypadku szkół niepublicznych w sposób odrębny i pełny uregulowane. Wszczęcie zaś, na skutek informacji organów nadzoru pedagogicznego, postępowania w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji, zgodnie z art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, należy do organów prowadzących ewidencję (jednostek samorządu terytorialnego), które w pierwszej instancji rozstrzygają sprawę. Odwołanie od tej decyzji przysługuje do właściwego miejscowo kuratora oświaty, zgodnie z przepisem art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o systemie oświaty, stanowiąc odstępstwo od wyrażonej w art. 17 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego zasady, że organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Przepis ten w pkt 3 wyznacza pośród spraw rozstrzyganych w drugiej instancji przez kuratora oświaty jako organ wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego: wykreślenie szkoły lub placówki niepublicznej z ewidencji (art. 83 ust. 2). Oczywiście ostateczne rozstrzygnięcie organów administracji wydane w tym trybie podlega kontroli legalności sprawowanej przez sądy administracyjne. Należy zatem przyjąć, że w sprawach wykreślenia wpisu do ewidencji istnieje możliwość dwuinstancyjnego orzekania w postępowaniu administracyjnym jak i sądowa kontrola tych decyzji na drodze dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego, co odpowiada w pełni wymogom konstytucyjnym, określonym art. 2 i art. 78 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z dnia [...] o wykreśleniu z dniem [...] r. z ewidencji szkół niepublicznych wpisu o nr ew. [...] dotyczącego Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, kształcącego w zawodzie technik mechanik z siedzibą w Ł. przy ul. S, prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S., wpisu o nr ew. [...] dotyczącego Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, kształcącego w zawodzie technik elektronik z siedzibą w Ł. przy ul. S, prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.oraz wpisu o nr ew. [...] dotyczącego Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, kształcącego w zawodzie technik ekonomista z siedzibą w Ł. przy ul. S., prowadzonego przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S. Ponadto przyjęcie przez Prezydenta Miasta Ł., że wykreślenie z ewidencji jest równoznaczne z likwidacją szkoły.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadkach:

1) niepodjęcia działalności przez szkołę lub placówkę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji;

2) prawomocnego orzeczenia sądu zakazującego osobie fizycznej, prowadzącej szkołę lub placówkę, prowadzenia działalności oświatowej;

3) stwierdzenia, w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki jest sprzeczna z przepisami ustawy lub statutem, a w szkole podstawowej lub gimnazjum są także niewypełniane zobowiązania, o których mowa w art. 82 ust. 2 pkt 6 - jeżeli osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do poleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny;

4) dokonania wpisu z naruszeniem prawa;

5) zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż trzy miesiące.

Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki ( art. 83 ust. 2 ustawy).

W tym miejscu zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie wykreślenia z ewidencji Zaocznego Technikum Zawodowego dla dorosłych kształcącego w zawodzie technik mechanik, technik elektronik i technik ekonomista po raz pierwszy zostało wszczęte w 2005 r., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 20 czerwca 2006 r. o sygn. akt. : III SA/Łd 50/06, III SA/Łd 51/06, III SA/Łd. 52/06 uchylił decyzje Ł. Kuratora Oświaty utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta Ł. o wykreśleniu ww. szkół. WSA w Łodzi w uzasadnieniu powyższych wyroków wskazał na naruszenie przez organy administracji prawa materialnego i procesowego. Organ nie wyjaśnił jak zakończyło się postępowanie administracyjne w przedmiocie wykreślenia przedmiotowych szkół po wyroku WSA w Łodzi.

Niniejsze postępowanie, jak wynika z pisma z dnia [...] r. zostało wszczęte na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki (art. 83 ust. 2).

Sąd podziela pogląd wyrażony przez pełnomocnika strony skarżącej oraz przestawiony w Komentarzu do ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, M. Pilicha, ABR, 2008, wyd. II, iż zaprzestanie działalności w rozumieniu powyższego przepisu należy interpretować jako sytuację faktyczną, bez potrzeby podejmowania przez organy, szkoły, placówki lub organ prowadzący jakichkolwiek aktów. Pojęcie to należy rozumieć jako rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki. Okres dłuższy niż trzy miesiące jest terminem o charakterze ciągłym, który należy obliczać zgodnie z art. 112 k.c. Wobec stwierdzenia przypadku określonego w ust. 1 pkt 5 powołanego wyżej artykułu, wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne.

Z treści art. 83 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy wynika, że organ prowadzący postępowanie o wykreślenie szkoły lub placówki z ewidencji wydaje decyzję, która nie stanowi "uznania administracyjnego", a więc organ nie może swobodnie decydować o wydaniu decyzji o wykreśleniu bądź odmowie wykreślenia. Decydujące znaczenie ma tu wystąpienie przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy.

A zatem przesłanką obligującą organ do wykreślenia jest fakt zaprzestania prowadzenia działalności przez szkołę lub placówkę, co w niniejszej sprawie nie zostało przez organy ustalone. Prezydent Miasta Ł.decyzją z dnia [...] r. wykreślił przedmiotową szkołę z ewidencji szkół i placówek niepublicznych ograniczając się do stwierdzenia, że skoro uprawomocniła się decyzja Prezydenta Miasta Ł.o odmowie dokonania zmiany we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych, to należało przyjąć, iż szkoła została poddana procesowi likwidacji zgodnie z zapisami art. 2b ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego.

Zauważyć jednak należy, że powołana przez organ przesłanka nie została wymieniona w art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, nie mogła więc stanowić podstawy do wydania decyzji o wykreśleniu w oparciu o ten przepis.

W niniejszej sprawie, jak wynika z twierdzeń strony skarżącej zawartych w odwołaniu, w skardze oraz w uzupełnieniu skargi, niepubliczne Zaoczne Technikum Zawodowe dla dorosłych kształcące w zawodzie technik mechanik, technik elektronik i technik ekonomista prowadzone przez Centrum Edukacyjne A Spółkę z o.o. w Ł.nie zaprzestało prowadzenia działalności. Na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 25 listopada 2010 r. Prezes Centrum Edukacyjnego A Spółki z o.o. w Ł. oświadczył, że szkoła nie zaprzestała prowadzenia działalności, ostatni nabór miał miejsce we wrześniu 2010 r. Szkoła realizuje nowy program nauczania. W styczniu i w sierpniu 2010 r. były wydawane świadectwa szkolne i dyplomy przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną.

W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek ustaleń poczynionych przez organy orzekające, że niepubliczne Zaoczne Technikum Zawodowe dla dorosłych prowadzone przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S.. zaprzestało prowadzenia działalności. Przy czym podkreślić należy, iż przepis wymaga, aby szkoła lub placówka zaprzestała działalności przez okres dłuższy niż trzy miesiące, co w ogóle nie było przedmiotem rozważań organów administracji. Brak jest zatem podstaw do uznania, że twierdzenia strony skarżącej są nieprawdziwe i kategorycznego stwierdzenia, tak jak to uczyniły organy administracji, iż przedmiotowa niepubliczna szkoła faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności.

Brak jest także ustaleń, że przedmiotowa szkoła rozpoczęła proces likwidacji, na podstawie art. 2c ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz.U. Nr 12, poz. 96 ze zm.), zgodnie z którym przepisów ust. 1-5 nie stosuje się, jeżeli organ prowadzący dotychczasową szkołę ponadpodstawową postanowił o stopniowej likwidacji szkoły z zapewnieniem możliwości jej ukończenia przez dotychczasowych uczniów. Wręcz przeciwnie organ prowadzący szkołę nie podjął żadnej decyzji o jej likwidacji na podstawie ww. przepisu.

Brak jest więc dowodów na to, że niepubliczne Zaoczne Technikum Zawodowe dla dorosłych prowadzone przez Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S. podjęło działania mające na celu likwidację szkoły stosownie do wyżej powołanych przepisów.

Przyznać zatem należy rację stronie skarżącej, że działanie organów orzekających w niniejszej sprawie było nieprawidłowe. Wbrew obowiązkowi nałożonemu przez przepis art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, nie posiadając wiedzę o zaprzestaniu prowadzenia działalności przez przedmiotową placówkę, organ prowadzący ewidencję podjął decyzję o wykreśleniu wpisów z ewidencji szkół. Powyższe nieprawidłowości mają wpływ na legalność obu zaskarżonych decyzji.

Sąd uznał zatem za uzasadniony zarzut skargi, że uzasadnienie decyzji organu I instancji, jak również organu II instancji nie spełnia wymogów stawianych przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. oraz narusza art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Podkreślić należy, że przepis art. 83 ust. 2 ustawy stanowi, iż wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Taka regulacja oznacza, że do organu prowadzącego ewidencję, należy określenie w decyzji terminu, w którym następuje wykreślenie szkoły z ewidencji, a termin ten jest równoznaczny z datą likwidacji szkoły.

Wynika z powyższego, że do faktycznych przesłanek wykreślenia szkoły z ewidencji na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy należy ustalenie nie tylko zaprzestania działalności dydaktycznej szkoły trwającej przez okres dłuższy niż trzy miesiące (w dacie podjęcia decyzji), lecz także ustalenie jakie przesłanki decydują o wyznaczeniu konkretnego terminu wykreślenia z ewidencji, a więc w istocie określenie daty likwidacji szkoły. Sama ustawa nie zawiera wskazówek co do okoliczności jakie mają być brane pod uwagę w oznaczaniu terminu wykreślenia szkoły z ewidencji na podstawie art. 83 ust.1 pkt 5.

Przepis art. 84 ustawy o systemie oświaty reguluje sytuację, w której osoba (podmiot) prowadzący szkołę zamierza ją zlikwidować. Wówczas likwidacja może nastąpić z końcem roku szkolnego, lecz pod warunkiem zawiadomienia o tym zamiarze rodziców i innych podmiotów wskazanych art. 84 ust. 3, na co najmniej 6 m-cy przed terminem likwidacji. Te terminy nie mogą mieć zastosowania dla likwidacji w trybie jej wykreślenia z ewidencji na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy, czyli z powodu zaprzestania działalności, gdyż ta przesłanka zakłada właśnie faktyczne zaprzestanie procesu dydaktycznego istniejące już co najmniej trzy miesiące. Nie oznacza to jednak zupełnej dowolności organu prowadzącego ewidencję w określaniu daty wykreślenia szkoły z ewidencji i zwolnienia z obowiązku wskazania w decyzji okoliczności, które przemawiają za konkretną datą równoznaczną z likwidacją szkoły. Niewątpliwie termin wykreślenia szkoły z ewidencji winien mieć na względzie słuszny interes uczniów, co wymaga rozeznania, czy i jakie sprawy związane z dokumentacją zaprzestanej działalności dydaktycznej wymagają jeszcze załatwienia przez organy szkoły.

Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...]., która termin wykreślenia z ewidencji przedmiotowej szkoły oznaczyła na dzień [...] r., tj. datę wydania przez NSA wyroku oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 maja 2007 r. oddalającego skargę Centrum Edukacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. S. na decyzję Ł.Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organów narusza prawo materialne, gdyż nie zostały wskazane w sposób zgodny z art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty okoliczności uzasadniające ten właśnie termin.

Przesłanki materialnoprawne decyzji, opartej na przepisie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, wyznaczają krąg okoliczności faktycznych, których ustalenie jest niezbędne do załatwienia sprawy. Należy tu ustalenie, czy szkoła zaprzestała działalności przez okres nie krótszy niż trzy miesiące oraz ustalenie okoliczności jakie organ przyjął za podstawę określenia terminu, w którym nastąpi wykreślenie szkoły z ewidencji, równoznaczne z likwidacją szkoły.

Z akt sprawy nie wynika, że przyjęta przez organ data wykreślenia szkoły jest datą zaprzestania działalności. Z treści zaś art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty nie wynika, że datą wykreślenia szkoły winna być data prawomocnego zakończenia postępowania, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły.

Ustalenie tych przesłanek nie mogło odbyć bez gwarantowanej stronie przepisem art. 10 § 1 k.p.a. możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu.

Wobec powyższego, Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oraz naruszenia przepisów postępowania, tj. 7 , 10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny mieć na względzie uwagi zawarte w niniejszym wyroku oraz dokonać wyczerpujących ustaleń co do okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 powyższej ustawy. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

t.p.