Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 403/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Nysy z dnia 10 września 2014 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. M., reprezentowanego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 lutego 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 10 września 2014 r., nr [...], umarzającą w całości postępowanie w sprawie pomocy w formie zasiłku stałego z pomocy społecznej.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 13 sierpnia 2014 r. J. M. - działając jako kurator ubezwłasnowolnionego częściowo syna M. M., wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o wyjaśnienie okoliczności niewypłacenia podopiecznemu pełnej kwoty zasiłku stałego za kwiecień 2014 r. Wskazała, że zasiłek ten miał być przyznany w kwocie 529 zł, z czego na konto depozytowe, po potrąceniu 70% świadczenia, powinna zostać przekazana kwota 158,70 zł. Tymczasem z rozliczenia zawartego w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r., które otrzymała w dniu 11 sierpnia 2014 r., dowiedziała się, że bez podania podstawy prawnej został przyznany zasiłek stały w kwocie 389 zł, a na konto przekazana została kwota 116,70 zł. Wniosła o wypłacenie brakującej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę.

Po przeprowadzeniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. wywiadu środowiskowego z J. M., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy opisaną na wstępie decyzją z dnia 10 września 2014 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie pomocy w formie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Jako podstawę prawną organ wskazał przepis art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, z późn. zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. M. M. został przyznany zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie na okres od 14 grudnia 2014 r. na stałe. Decyzją z dnia 15 marca 2013 r. powyższą decyzję zmieniono w części dotyczącej sposobu wypłaty przyznanego świadczenia, a następnie decyzją z dnia 6 maja 2013 r. zmieniono wysokość zasiłku stałego na kwotę 389 zł miesięcznie. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 15 maja 2014 r. ustalono, iż w dniu 31 marca 2014 r. wygasło orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności M. M. i w konsekwencji zasiłek pielęgnacyjny. Jednocześnie M. M. nadal posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Dalej organ podał, że w wyniku zmiany sytuacji dochodowej strony w kwietniu 2014 r., spowodowanej utratą dochodu w formie zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł, decyzją z dnia 15 maja 2015 r., nr [...], wysokość zasiłku stałego ustalona została na kwotę 529 zł, tj. od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Decyzję tę, zawierająca pouczenie o środkach odwoławczych, doręczono w dniu 21 maja 2014 r. J. M., która nie wniosła odwołania. Organ stwierdził, że brak jest podstaw do weryfikacji decyzji ostatecznej i w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające wypłatę brakującej kwoty wraz z odsetkami. Zatem roszczenie w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku stałego zostało zaspokojone powyższą decyzją.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. M. wniosła odwołanie, zarzucając "naruszenie czynności materialno-proceduralnej, bezpodstawnie pozbawiającej ubezwłasnowolnionego częściowo M. M. prawa do pełnego zasiłku stałego w miesiącu kwietniu 2014 r. oraz odmowy powiadomienia kuratora o wydanej decyzji". Wskazując na te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz zastosowanie nadzwyczajnego trybu postępowania, za czym przemawia interes społeczny i słuszny interes strony, zobowiązanie Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie do doręczenia kompletnych akt, a także o zasądzenie na rzecz kuratora kosztów zastępowania według norm przepisanych ustawą. Zarzuciła, że przedstawiana przez organ argumentacja jest sprzeczna z prawem. Wywiodła, że OPS sam przyznał, iż w związku z wygaśnięciem prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zasiłek stały w pełnej wysokości należał się M. M. już od 1 kwietnia 2014 r., a nie od 1 maja 2014 r. i już wówczas organ powinien był ustalić, czy skarżący nadal kwalifikuje się do uzyskania wnioskowanej pomocy z dniem 1 kwietnia 2014 r. Zauważyła ponadto, że w podstawie prawnej decyzji organ nie wskazał przepisu stanowiącego podstawę wydania rozstrzygnięcia. Podniosła też, że OPS nie może regulować kwestii związanych z wydaniem decyzji, gdyż kwestie te są uregulowane w ustawie o pomocy społecznej oraz w K.p.a. i nie mogą być modyfikowane. Sumując stwierdziła, że tak ustalony stan faktyczny i przyjęta przez OPS wykładnia są sprzeczne z prawem, a wobec tego ustalenia organu są sprzeczne z materiałem sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 11 lutego 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy zrelacjonował szczegółowo przebieg postępowania, a następnie, powołując treść art. 105 § 1 K.p.a. wskazał, że decyzją z dnia 15 maja 2014 r. organ pierwszej instancji zmienił wcześniejszą decyzję z dnia 6 maja 2013 r. w części dotyczącej zmiany wysokości zasiłku stałego i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż nie wniesiono od niej odwołania w wyznaczonym terminie. Kolegium zauważyło, że w piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji dokładnie wyjaśnił stronie kwestie dotyczące wypłaty pełnej kwoty zasiłku za kwiecień 2014 r., związane z wygaśnięciem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do weryfikacji decyzji ostatecznej i zasadnie wydał decyzję o umorzeniu postępowania, gdyż wystąpiły przesłanki z art. 105 § 1 K.p.a. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Ponadto, za nieuzasadnione uznało Kolegium zarzuty podniesione w odwołaniu i wskazało, że w ustawowym terminie nie zostało wniesione odwołanie od decyzji z dnia 15 maja 2014 r. i - wbrew twierdzeniom kuratora - decyzja ta została mu doręczona w dniu 21 maja 2015 r.

Na skutek wniosku J. M. z dnia 1 lipca 2015 r. postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 29/15, przyznano M. M. prawo pomocy w formie ustanowienia radcy prawnego. Następnie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik M. M. wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 lutego 2015 r.

Wraz z wnioskiem pełnomocnik złożył skargę na ww. decyzję, w której domagał się uchylenia decyzji obu instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy przez jego błędną interpretację oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i dowolną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że utrata dochodu nastąpiła w kwietniu 2014 r. Poza tym zarzucił naruszenie art. 100 ustawy o pomocy społecznej poprzez niezastosowanie się do dyrektywy kierowania się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej. W uzasadnieniu pełnomocnik wywiódł, że decyzje organu pierwszej i drugiej instancji są krzywdzące, gdyż od dnia 1 kwietnia 2014 r. M. M. należał się zasiłek stały w kwocie 529 zł. Poza tym, pojęcie utraty dochodu nie zostało zdefiniowane i nie jest wiadomym, czy dochód należy traktować jako utracony począwszy od miesiąca , w którym nastąpiła utrata, czy dopiero od miesiąca następnego. Pełnomocnik wskazał na poglądy literatury odwołujące się do przyjętego przez ustawodawcę miesięcznego cyklu rozliczania dochodu, wedle których za dochód utracony należy uznać taki, który istniał w miesiącu poprzedzającym złożenie podania, a nie istnieje w miesiącu, w którym wnioskuje się o pomoc.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, a w przypadku jego przywrócenia - o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 152/15, tut. Sąd orzekł o przywróceniu terminu do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Może zatem uwzględnić skargę również z powodu nieprawidłowości dostrzeżonych z urzędu.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu 11 lutego 2015 r., które działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Nysy wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku stałego.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek pozwalająca na umorzenie postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. ze zm.), dalej zwanej K.p.a. W myśl tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jak trafnie wywiedziono w orzecznictwie, ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją art. 105 § 1 K.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco (por. wyrok NSA z 15 lutego 2012 r., II GSK 1520/10, dostępny na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, czyli orzeczenia co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby i podmioty prawa do udziału w postępowaniu jako strony (art. 104 K.p.a.). Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w formie decyzji wydanej na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., jest rozstrzygnięciem o charakterze proceduralnym, które kończy bieg postępowania w danej instancji i tym samym zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków strony.

Zaakcentowania wymaga, że bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze kontynuowanie postępowania wobec niemożliwości wydania decyzji pozytywnej, ani negatywnej. Stosownie bowiem do dyspozycji tego przepisu bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. Z. Kmiecik, Proceduralny stosunek administracyjnoprawny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica Lublinensia 2014, nr 22, s. 449 oraz B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz." Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2014, s. 437). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych, gdy istnieje brak strony lub przedmiotowych, tj. gdy brak jest przedmiotu (żądania). Do przyczyn przedmiotowych zaliczyć należy zatem również sytuację, w której występuje tożsamość rozpoznawanej sprawy ze sprawą rozstrzygniętą uprzednio decyzją ostateczną. W ocenie Sądu, podzielić należy pogląd, że tożsamość sprawy zachodzi w przypadku, gdy w prowadzonym postępowaniu występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym, w stosunku do postępowania już zakończonego decyzją ostateczną. Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych (por. wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2010 r., II SA/Łd 595/10, powołana strona internetowa). W orzecznictwie i literaturze przedmiotu akcentuje się konieczność i celowość odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od bezzasadności żądania. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek materialnoprawnych do uwzględnienia jej wniosku. Brak zatem istnienia ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż umorzenie postępowania w takim przypadku jest niezgodnym z prawem uchyleniem się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak, op. cit, s. 438 oraz A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 524-526 i powołane tam orzecznictwo). Ponadto, nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. oraz narusza interes strony skarżącej (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2002 r., II SA/Gd 1266/00, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2014 r., złożonym przez kuratora skarżącego, o wypłacenie zasiłku stałego za kwiecień 2014 r. w pełnej wysokości. Organ pierwszej instancji, powołując się na art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie w sprawie uznając, że jest ono bezprzedmiotowe, gdyż sprawa zasiłku stałego została rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia 15 maja 2014 r., tym samym niezasadne było prowadzenie kolejnego postępowania. Organ odwoławczy zaakceptował to stanowisko.

Dla rozpoznania przedmiotowej sprawy istotnym jest, że M. M. jest niewątpliwie stroną zainteresowaną w sprawie, a nadto, że przedmiot postępowania, dotyczący przyznania zasiłku stałego objęty jest ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.) oraz że o rozpatrzenie swego wniosku wnioskodawca zwrócił się do organu właściwego w świetle tej ustawy. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie osoby mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej (pozytywnej bądź negatywnej) miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu.

W ocenie Sądu, stanowisko organów odnośnie istnienia w niniejszej sprawie przesłanek umorzenie postępowania było wadliwe. Nie można przyjąć, aby w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 K.p.a., gdyż nie zachodzi tożsamość stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją. Wskazywana przez organy decyzja Burmistrza Nysy z dnia 15 maja 2014 r. nie zawiera rozstrzygnięcia tego rodzaju, które czyniłoby bezprzedmiotowym żądanie zawarte we wniosku złożonym przez kuratora skarżącego w dniu 13 sierpnia 2014 r. W sentencji tej decyzji, wydanej z urzędu, organ zawarł rozstrzygnięcie o "zmianie decyzji własnej z dnia 6 maja 2013 r. w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego" i ustalił zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie oraz decyzji tej nadal rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu natomiast stwierdził, że przyznanie stronie zasiłku pielęgnacyjnego decyzją z dnia 25 marca 2013 r. miało wpływ na wysokość zasiłku stałego, co uzasadniało zmianie decyzji ustalającej wysokości zasiłku stałego i ustalenie jego wysokości decyzją z dnia 6 marca 2013 r. w kwocie 389 zł, odpowiadającej różnicy pomiędzy kwotą maksymalną 542 zł i kwotą zasiłku 153 zł. Ustalenie zaś na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 15 maja 2014 r., że M. M. jest osobą samotnie gospodarującą i nie posiada obecnie żadnego źródła dochodu mającego wpływ na wysokość przyznanego zasiłku stałego, uzasadniało wydanie orzeczenia zawartego w sentencji decyzji.

W związku z powyższym wskazać przyjdzie, że z brzmienia art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż zasiłek stały, należny osobie spełniającej warunki do jego uzyskania, ma charakter świadczenia obligatoryjnego, co oznacza, że organ administracyjny powinien go wypłacać za cały okres gdy spełnione są ustawowe przesłanki określone w tym przepisie, w wysokości określonej w ust. 2, która dla osoby samotnie gospodarującej stanowi różnicę pomiędzy kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby, przy czym kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie.

Z materiału dokumentacyjnego niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że na mocy decyzji z dnia 6 maja 2013 r. zasiłek stały został ustalony w kwocie 389 zł miesięcznie z powodu przyznania decyzją z dnia 25 marca 2013 r. zasiłku pielęgnacyjnego wynoszącego 153 zł, a to w związku z uzyskaniem przez M. M. orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 marca 2014 r. Nie ulega też wątpliwości, że wypłata zasiłku pielęgnacyjnego ustała w marcu 2014 r. Natomiast analizując treść decyzji z dnia 15 maja 2014 r. nie sposób wywnioskować, za jaki okres został przyznany zasiłek stały wynoszący 529 zł, czyli w pełnej kwocie, odpowiadającej przepisom prawa. Ani w rozstrzygnięciu, ani w uzasadnieniu tego aktu nie wskazano bowiem daty początkowej wypłaty podwyższonego świadczenia, co powoduje, że w tym zakresie decyzja ta wymyka się spod jakiejkolwiek oceny. Mogła więc ona zostać odczytana jako korzystna, co w pełni tłumaczy zachowanie strony, która nie zakwestionowała tego rozstrzygnięcia. Jeśli jednak, jak twierdzi organ, decyzją z dnia 15 maja 2014 r. zasiłek stały w kwocie 529 zł został przyznany dopiero począwszy od maja 2015 r., to w tym przypadku oczywistym jest, że omawianą decyzją nie rozstrzygnięto o przyznaniu świadczenia w podwyższonej wysokości za kwiecień 2014 r., a tego właśnie zakresu dotyczył wniosek z dnia 13 sierpnia 2014 r., który zainicjował postępowanie zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Poza tym, z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, że w porządku prawnym funkcjonuje jakaś inna decyzja, którą organ odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku stałego w pełnej wysokości za kwiecień 2014 r. Skoro zatem rozstrzygnięcie zawarte w powoływanej przez organy decyzji z dnia 15 maja 2014 r. nie obejmuje okresu objętego wnioskiem kuratora skarżącego z dnia 13 sierpnia 2014 r., to postępowanie zainicjowane tymże wnioskiem nie mogło zostać uznane za bezprzedmiotowe, wobec czego nie mogło dojść do umorzenia tego postępowania w trybie art. 105 § 1 K.p.a. i wniosek powinien zostać rozpatrzony merytorycznie. Ponadto, skoro wnioskodawca, reprezentowany przez kuratora, wyraźnie domagał się rozstrzygnięcia kwestii wysokości zasiłku stałego za kwiecień 2014 r., to obowiązkiem organów administracji było merytoryczne rozpoznanie sprawy, a nie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Fakt wniesienia skargi świadczy przy tym niezbicie, że strona nie zrezygnowała z dochodzenia wnioskowanego roszczenia. W sprawie istnieje więc aktualnie zarówno podmiot, jak i przedmiot postępowania, co wyklucza możliwość zastosowania art. 105 § 1 K.p.a.

Reasumując, należało stwierdzić, że brak było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, bowiem - jak wskazano powyżej - z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Wbrew stanowisku organów, taka sytuacji nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Tym samym przyjmując, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i wydając decyzje o jego umorzeniu organy obydwu instancji naruszyły art. 105 § 1 K.p.a., a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło skarżącego prawa do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i wobec wyeliminowania z obiegu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji, sprowadzają się do ponownego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie Sądu, a zwłaszcza przedstawione podstawy tego rozstrzygnięcia oraz fakt, że w sprawie nie doszło do wydania przez organy merytorycznego orzeczenia, bowiem przedmiotem zaskarżenia była decyzja o charakterze procesowym, powodują, że nie jest możliwe odniesienie się przez Sąd do dalej idących, dotyczących meritum sprawy, zarzutów oraz twierdzeń podniesionych w skardze i dokonywanie oceny ich zasadności. Zarzuty te będą bowiem jeszcze przedmiotem oceny w postępowaniu, jakie powinien przeprowadzić organ przed wydaniem prawidłowego aktu kończącego postępowania w sprawie.