Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 510/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a i b
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją z [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 roku poz. 267, dalej "k.p.a."), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 173) oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 nr 40 poz. 329 z późn. zm., dalej "rozporządzenie ONW"), po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. w Sosnowcu ( dalej: Spółka, strona, skarżąca), od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] r, nr [...] , o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2013, utrzymał zaskarżoną decyzją z mocy.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 17 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek Spółki o przyznanie płatności na rok 2013, w ramach systemów wparcia bezpośredniego, wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz płatności rolnośrodowiskowej (wniosek kontynuacyjny).

Powyższym wnioskiem strona wystąpiła o przyznanie ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 28,31 ha zlokalizowanych w granicach działki ewidencyjnej nr [...] położonej w woj. [...] , powiat kamiennogórski, gmina K. , obręb ewidencyjny G. . Kontrola kompletności wniosku przeprowadzona 24 maja 2013 r. nie wykazała nieprawidłowości. Następnie w dniach 19 czerwca 2013 r. oraz 5 września 2013 r. w postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w B. przeprowadzono kontrolę administracyjną danych deklarowanych przez stronę. W wyniku kontroli stwierdzono niezgodność pomiędzy danymi działek rolnych w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (położonej w województwie dolnośląskim, powiat kamiennogórski, gmina K. , obręb G. ) deklarowanymi we wnioskach kilku producentów, w tym "A" Sp. o.o., a danymi zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. Organ zwrócił się do strony o złożenie wyjaśnień, a na żądanie strony udzielenia szczegółowych informacji, pismem z 20 września 2013 r. strona została poinformowana o zakresie nieprawidłowości.

W piśmie, które wpłynęło do organu 27 września 2013 r. strona stwierdziła, że organ nie działa w jej ocenie dostatecznie szybko pomimo, że nie upłynął jeszcze określony przepisami termin. Nadto przywoływane przez organ niezgodności w zakresie deklaracji na działce [...] nie znajdują uzasadnienia, wobec czego nie będzie w tym zakresie udzielać żadnych wyjaśnień, domagała się natomiast niezwłocznego wydania decyzji kończących postępowanie w sprawach płatności na rok 2013 oraz odpisów decyzji na rok 2012, które zostały stronie doręczone.

W Biurze Powiatowym ARiMR w B. przeprowadzono proces weryfikacji producentów wnioskujących o przyznanie płatności w oparciu o zapisy art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 25 z 20 stycznia 2011 roku, s. 8 ze zm.) stanowiącego, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że sztucznie stworzyli oni warunki wymagane do otrzymania płatności - w odniesieniu do płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. Powyższe uregulowanie stanowi odniesienie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, stanowiącego, że działania skierowane na uzyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

W toku podjętych czynności Kierownik Biura Powiatowego AMiMR w B. ustalił, że występujący w imieniu strony prezes zarządu Spółki M.P. jednocześnie reprezentuje i jest jedynym udziałowcem w pięciu spółkach, a to: "A" Sp. z o.o., "B" Sp. z o.o., "C" Sp. z o.o., "A" Sp. z o.o., "G" . Sp. z o.o. z siedzibami na terenie pięciu województw zarejestrowanych w Ewidencji Producentów.

W wyniku weryfikacji danych z wniosków złożonych przez te podmioty obejmujących rodzaje płatności, powierzchnie, kwoty płatności oraz uregulowania dotyczące modulacji dyscypliny finansowej UE, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. ustalił, że przy wnioskowaniu o płatności dla jednego podmiotu podlegały one modulacji w zakresie ONW, PRŚ i dyscyplinie finansowej w ramach JPO. O wynikach powyższej analizy poinformowano kierowników właściwych biur powiatowych.

W odpowiedzi na wezwanie organu, M. P. stwierdził, że nie stworzył sztucznych warunków do uzyskania płatności, a pismo, w którym wezwano o złożenie wyjaśnień jest lakoniczne i nie będzie brał udziału w postępowaniu, który jest jego uprawnieniem, z którego nie chce korzystać. Domagał się niezwłocznego wydania decyzji kończącej postępowanie.

W dniu [...] r. M. P. zapoznał się z aktami sprawy z wniosku na 2013 r., odmówił przedłożenia tytułów posiadania użytkowanych przez Spółki gruntów, stwierdził, że nie tworzył sztucznych warunków do uzyskania płatności, gdyż spółki działają niezależnie, a prace agrotechniczne prowadzone są przez osoby trzecie. Wniósł o zakreślenie terminu by mógł odnieść się do poczynionych ustaleń. Następnie w piśmie, które wpłynęło do organu 17 lutego 2014 r. wyjaśnił motywy, jakimi kierowali się A. W. , M. P. i P. P. tworząc spółki zajmujące się prowadzeniem działalności rolniczej, w szczególności wskazał, że nie zostały stworzone sztuczne warunki uzyskania płatności. Odmówił natomiast złożenia dokumentów potwierdzających stan posiadania deklarowanych gruntów w ramach poszczególnych spółek.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w oparciu o informacje uzyskane z Agencji Nieruchomości Rolnych we W. i Z. , ustalił kto jest użytkownikiem działek deklarowanych w ramach wniosków spółek objętych postępowaniem wyjaśniającym.

M. P. odmówił udzielenia informacji dotyczących powiązań pomiędzy spółkami, które reprezentuje i odmówił zapoznania się z treścią protokołu [...]

Organ pierwszej instancji decyzją z [...] roku w oparciu o powyższe ustalenia uznał, że strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności i odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.

Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Rozpoznając je Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał decyzję z [...] r., którą uchylił zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność zbadania czy skarżąca prowadzi samodzielną działalność czy też jest organizacyjnie i technicznie powiązana z innymi podmiotami prowadzonymi przez M. P. .

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji wezwał M. P. do przedstawienia sprawozdania finansowego z działalności spółki oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie.

W odpowiedzi M. P. stwierdził, że występuje w imieniu "A" sp. z o.o., która prowadziła działalność rolniczą na deklarowanych do płatności działkach, a inne spółki na takich działkach, jakie deklarowały. Stwierdził, że nie posiada dokumentów innych spółek. Organ powinien zaś określić, czy zwraca się do strony o złożenie wyjaśnień czy też do niego jako świadka. Plan rolnośrodowiskowy był zamówiony u doradcy prywatnie przez stronę i nie została wystawiona na potwierdzenie tego faktu faktura czy pokwitowanie. Przy zakładaniu spółek prawa handlowego kierowano się ograniczonym zaufaniem do organów ARiMR, dlatego prowadzenie gospodarstw w formie spółek prawa handlowego miało na celu uniknięcie lub zminimalizowanie skutków niezgodnego z prawem działania organów i ograniczenie ryzyka prawnego.

Przed wydaniem decyzji, poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego nie skorzystała.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z [...] r. odmówił spółce przyznania płatności ONW na 2013 rok na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 25 z 20 stycznia 2011 roku, s. 8 ze zm.) wskazującego, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że sztucznie stworzyli oni warunki wymagane do otrzymania płatności - w odniesieniu do płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej.

Reprezentujący "A" Sp. z o.o. M. P. złożył odwołanie od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. podnosząc, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 2 pkt a i b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 8, 16, 80 i 107 § 3 k.p.a. Wskazał on, że w jego ocenie decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. narusza zasadę budowania zaufania do organów państwa oraz zasadę trwałości decyzji, gdyż w odniesieniu do spółek, których jest reprezentantem, właściwe organy w latach 2010- 2013 wydały 38 decyzji ostatecznych przyznających płatności. Wskazał, że spółki zostały powołane dla właściwego reprezentowania osób fizycznych przed organami ARiMR oraz w celu ograniczenia odpowiedzialności wobec ARiMR. M. P. stwierdził również, że spółki zostały utworzone także w celu zmiany właściwości miejscowej organu I instancji - tryb postępowania przyjęty przez właściwego wg miejsca zamieszkania tych osób Kierownika Biura Powiatowego ARiMR został zakwestionowany przez stronę w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Strona podkreśliła, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spełnia kryteria dla uznania jej za rolnika, za jej gospodarstwo uznać należy wszystkie jednostki produkcyjne przez nią zarządzane.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W swym orzeczeniu stwierdził, że dla wykazania istoty sprawy, jej analizy faktycznej i prawnej konieczne jest przedstawienie "A" Sp. z o.o. w powiązaniu z czterema podmiotami, które również w 2013 r. wystąpiły o przyznanie płatności bezpośrednich. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności na rok 2013 dla "A" Sp. z o.o. ustalono, iż M. P. reprezentujący ww. podmiot, jest również umocowany do reprezentowania innych jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub w organizacji. Spółki zostały utworzone na terenie 5 województw/powiatów, natomiast grunty deklarowane do płatności są zlokalizowane w większości na terenie województwa dolnośląskiego oraz dwie działki na terenie województwa lubuskiego, czyli poza siedzibami spółek, które są zarejestrowane w województwach tj. [...] ,

Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz umów spółek przedłożonych przez M. P. , stanowiących załączniki do wniosków o wpis do ewidencji producentów wynika, że dla n/w podmiotów jedynym udziałowcem i osobą uprawnioną do reprezentacji jest M. P. :

- "A" Sp. z o.o.,

- "B" Sp. z o.o.,

- "C" Sp. z o.o.,

- "A" Sp. z o.o.,

- "G" . Sp. z o.o. w organizacji.

Wskazane wyżej podmioty posiadają tożsamy przedmiot działalności tj. uprawa zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona, z wyłączeniem ryżu oraz pozostałe uprawy rolne inne niż wieloletnie.

O przyznanie płatności do działek ewidencyjnych deklarowanych do płatności na rok 2013 na rzecz tych podmiotów występowali w latach 2004-2009: M. P. , W. P. , P. P. i A.W. - osoby powiązane stosunkami rodzinnymi.

Na podstawie pisma ANR Z. z [...] r. oraz "E" z [...] r. organ stwierdził, że działki deklarowane na rok 2013 we wnioskach o przyznanie płatności dla "A" Sp. z o.o., "B" Sp. z o.o., "C" Sp. z o.o. "A" Sp. z o.o. "G" . Sp. z o.o. (z wyjątkiem działki [...] ) są własnością lub pozostają w użytkowaniu A. W.-P. i Pana M. P. :

- działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie Ł. gmina O. są objęte umową dzierżawy z [...] r. z A. W. - P. ,

- działka ewidencyjna nr [...]położona w obrębie G. gmina K. jest objęta umową dzierżawy zawartą z "C" Sp. z o.o.,

- działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie W. gmina M. oraz działka [...] położna w obrębie W. gmina M. zostały nabyte w roku 2002 przez M. P. ,

- działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie B. gmina R oraz działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie K. gmina R. były do [...] r. dzierżawione przez A. W. i obecnie są bezumownie użytkowane,

- działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie O. gmina G. oraz działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie P. gmina G. od 16 stycznia 2010 r. są bezumownie użytkowane przez: A. W. , E. F. , A. S. , a wcześniej były użytkowane przez te osoby na podstawie umów dzierżawy rozwiązanych z dniem 15 lutego 2010 r.

Analiza danych dotyczących położenia działek ewidencyjnych deklarowanych przez podmioty reprezentowane przez M. P. prowadzi do wniosku, że jedynie dwie z działek ewidencyjnych (nr [...] oraz [...] ) deklarowane do płatności na rzecz "A" Sp. z o.o. położone są w województwie lubuskim. Pozostałe grunty deklarowane przez wszystkie podmioty reprezentowane przez M. P. zlokalizowane są w województwie dolnośląskim.

Na podkreślenie zasługuje tu fakt, że działka ewidencyjna nr [...]została zadeklarowana we fragmentach powierzchni zarówno do płatności na rzecz "A" Sp. z o.o. jak i "D" Sp. z o.o. Powyższe wskazuje, że głównym kryterium wyodrębnienia tych podmiotów nie było położenie czy rozproszenie działek ewidencyjnych/rolnych.

Należy zwrócić uwagę, że jedyna działka ewidencyjna użytkowana na podstawie umowy dzierżawy przez "C" Sp. z o.o. należącą do M. P. i przez niego reprezentowaną, została zadeklarowana do płatności na rok 2013 na rzecz "A" Sp. z o.o. i "D" Sp. z o.o. Ponadto obie spółki deklarują w ramach płatności rolnośrodowiskowej na 2013r. na tej działce te same warianty płatności 2.3, 3.1.2.

Wezwany do złożenia wyjaśnień M. P. reprezentujący ww. podmioty nie wykazał, aby działki posiadały odrębne zaplecze techniczne, co uzasadniałoby odrębne gospodarowanie na deklarowanych do płatności gruntach.

We wniosku o przyznanie płatności "A" Sp. z o.o. zadeklarowała działki ewidencyjne [...]obręb ewidencyjny G. będącą przedmiotem dzierżawy z ANR Oddział Terenowy we W. przez "C" sp. z o.o., a ponadto jest deklarowana do płatności na 2013r. w części przez "G" . Sp. z o.o.; działki nr [...]położone w obrębie ewidencyjnym Ł. , dla której umowa dzierżawy została zawarta przez A. W. - P. .

W toku postępowania strona nie wskazała, aby którakolwiek ze spółek wymagała wyodrębnienia ze względu na odmienny profil działalności, czy konieczność zapewnienia specjalnego, odmiennego rynku zbytu. Z akt sprawy nie wynika też, aby (z wyjątkiem wspomnianej wyżej umowy dzierżawy działki nr [...] ) w imieniu spółek zaciągane były zobowiązania i nabywane prawa rzeczowe.

M. P. wskazał, że spółka "B" Sp. z o.o. powstała w celu przejęcia zobowiązań spółki "A" PR, która zgodnie z zarządzeniem sądu nie uzyskała wpisu do KRS. Z uwagi na bardzo wysokie zdaniem strony ryzyko prowadzenia gospodarstwa w warunkach pełnej odpowiedzialności majątkowej zarządu w postępowaniach prowadzonych przez ARiMR powstała potrzeba powołania nowej spółki działającej w warunkach ograniczonej odpowiedzialności materialnej. Spółka "B" przejęła ponad 90% powierzchni działek rolnych "A" w organizacji w likwidacji w 2013r., a pozostała część nie mogła zostać przeniesiona z racji zobowiązania PRS.

Ponadto dla "B" Sp. z o.o. i "C" Sp. z o.o. we wniosku o wpis do ewidencji producentów wskazano ten sam numer rachunku bankowego do realizacji płatności.

Zdaniem organu powyższe okoliczności wskazują, że jednoosobowa "A" Sp. z o.o. nie stanowi jednostki wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym. Prezes zarządu spółki oraz jedyny udziałowiec M. P. jest również właścicielem i zarządzającym spółkami "B" Sp. z o.o., "C" Sp. z o.o., "A" Sp. z o.o. oraz "D" . Sp. z o.o.

Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) w pakiecie 2 - Rolnictwo (deklarowanym również przez Spółki będące własnością Pana M. P. ) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości:

100% stawki płatności - za powierzchnią od 0,1 ha do 100 ha;

50 % stawki płatności - za powierzchnią powyżej 100 ha do 200 ha;

10% stawki płatności - za powierzchnią powyżej 200 ha.

Łączna powierzchnia gruntów, do których tytuł prawny posiadają M. P. i A. W. - P. (własność lub dzierżawa), będących w zarządzie M. P. i deklarowanych do płatności na rzecz ww. spółek wynosi 128,63 ha, a kwota płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wyliczona na podstawie deklaracji złożonych na rok 2013 wynosi [...] zł.

W sytuacji, gdyby te same grunty zadeklarowane zostały łącznie, w naliczeniu płatności należałoby uwzględnić degresywność stawek, a naliczona kwota płatności wyniosłaby [...] zł.

Natomiast zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), płatność ONW jest przyznawana do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha w wysokości:

50 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;

25 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.

Powyżej 300 ha płatność nie przysługuje (§ 2 ust. 3 rozporządzenia ONW).

W rozpatrywanej sprawie powierzchnia gruntów, do których tytuł prawny posiadają M. P. i A. W. - P. (własność lub dzierżawa), deklarowanych do płatności ONW na rzecz spółek będących w zarządzie M. P. , wynosi 273,50 ha, a kwota płatności ONW, wyliczona na podstawie złożonej deklaracji wynosi [...] zł. W sytuacji gdyby te same grunty deklarowane były łącznie przez jeden podmiot wysokość tej kwoty, po zastosowaniu stawek degresywnych wyniosłaby [...] zł. Ponadto, w związku z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości 2 000,00 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.) kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 000,00 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,45365800%. Zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa wart. 78 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z § 17c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i ttybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich oraz zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5.000 EUR, które mają być przyznawane rolnikowi w 2013 roku zmniejsza się o 10%, a w przypadku kwot wyższych niż 300.000 EUR zmniejszenie to zwiększa się o cztery punkty procentowe (ust. 2). Z kolei § 17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi, że w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5 000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 5 000 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Natomiast w myśl § 17b powołanego rozporządzenia w przypadku dokonywania zmniejszeń płatności wynikających z zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, każda płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (płatności finansowane z budżetu wspólnotowego), z wyłączeniem płatności uzupełniającej oraz oddzielnej płatności do owoców miękkich w części finansowanej z budżetu krajowego, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest pomniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z wyłączeniem płatności uzupełniającej oraz oddzielnej płatności do owoców miękkich w części finansowanej z budżetu krajowego, które mają być przyznane rolnikowi za dany rok. W niniejszym przypadku łączna powierzchnia gruntów, do których tytuł prawny posiada małżeństwo M. P. i A. W. - P. (własność lub dzierżawa), będących w zarządzie M. P. , deklarowanych do płatności JPO na rzecz Spółek będących własnością i pozostających w zarządzie M. P. wynosi 341,26 ha, a kwota płatności JPO- wyliczona na podstawie tych deklaracji wynosi [...] zł, płatność UPO- wyliczona na podstawie tych deklaracji wynosi [...] zł. W sytuacji gdyby te same grunty deklarowane były przez jeden podmiot w ramach jednego gospodarstwa rolnego wysokość tej kwoty, po zastosowaniu współczynnika korygującego wyniosłaby [...] zł, natomiast płatności UPO zostałaby odmówiona.

Biorąc pod uwagę powyższe łączna deklaracja gruntów do płatności w zakresie objętym wnioskami wszystkich spółek powoduje modulację w zakresie płatności ONW, w zakresie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne oraz wpływa na dyscyplinę finansową w zakresie płatności JPO i odmowę płatności UPO, natomiast podział jednego gospodarstwa pomiędzy pięć podmiotów stanowiących spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub w organizacji powoduje ominięcie zmniejszeń płatności.

Zatem sztuczny podział dużego gospodarstwa między podmioty deklarujące do płatności mniejsze powierzchnie prowadzi do uzyskania sumarycznej płatności większej niż wynika to z przywołanych przepisów.

W opisywanym przypadku dochodzi do podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a gospodarstwa utworzone w ramach spółek stanowią własność i są zarządzane przez M. P. , które nie stanowią podmiotów odrębnych technicznie i gospodarczo.

Strona wskazuje, że bezpośrednią przyczyną prowadzenia działalności rolniczej w formie spółek prawa handlowego było zaprzestanie wydawania na rzecz producentów decyzji w zakresie płatności rolnośrodowiskowej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. . Natomiast spółki prawa handlowego bez problemu otrzymały płatności za 2010, 2011, 2012r. Należy zauważyć, że w zakresie obsługi płatności obszarowych i ONW w sprawach z wniosku A.W. -P. , P. P. , M. P. decyzje były wydawane w terminie.

Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące płatności rolnośrodowiskowych w tym w ramach kontroli na miejscu w sprawach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych z 2007, 2008, 2009r. wszczętych wnioskami A. W. -P. i P. P. zostały wydane decyzje niekorzystne dla wnioskodawców, przy czym należy zauważyć, że w sprawach z 2008r. nie zostały zakończone postępowania. W sprawie M. P. została wydana decyzja odmowna za 2009r.

Jednocześnie analiza wniosków składanych za 2013r. wykazuje z działek deklarowanych do płatności przez P. P. w 2009r., że działki nr [...] (działka rolna E o powierzchni 3,96 ha), [...] (działka rolna F o powierzchni 11,37 ha) oraz cześć działki nr [...]obręb ewidencyjny K. (działka rolna C o powierzchni 26,83 ha i działka rolna D o powierzchni 1,48 ha) są zadeklarowane do płatności na 2013r. przez "A" Sp. z o.o. natomiast działki nr [...] (działka rolna o powierzchni 32,42 ha) i [...] (działka rolna o powierzchni 20,01 ha) są zadeklarowane we wniosku "D" Sp. z o.o.

Złożone spółki prawa handlowego występując jako nowi wnioskodawcy, którzy po raz pierwszy składają wniosek jednocześnie podjęli nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a działalność prowadzą w oparciu o nowy 5 letni plan działalności rolnośrodowiskowej. Należy podkreślić, że rozporządzenia w sprawie płatności rolnośrodowiskowych nie umożliwia dowolnego zwiększania czy też zmniejszania tego zobowiązania.

Organ stwierdził, że obejście prawa (nadużycie prawa ) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku C-94/05 Emsland- Stärke GmbH przeciwko Landwirtscgaftskammer Hannover (pkt v52-53).

W rozpatrywanej sprawie nastąpiło bowiem sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8, ze zm.) stanowiącego, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że sztucznie stworzyli oni warunki wymagane do otrzymania płatności. Przyznanie czy też odmowa przyznania płatności (z wyjątkiem przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej warunkującej powstanie zobowiązania) nie przesądza o wynikach postępowania na kolejne lata.

W rozpatrywanej sprawie organy badały nie tylko formalne, lecz też materialne spełnienie przesłanek do przyznania płatności rolnych na tle całokształtu okoliczności sprawy i analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Fakt formalnego powołania do bytu prawnego spółki i dopełnienia wpisu do rejestru producentów rolnych nie świadczy sam w sobie, że w zamiarze założycieli ma ona objąć faktycznie w posiadanie dane grunty rolne i istotnie będzie prowadzić na nich realną produkcję rolną. Tym samym nie doszło w ocenie organu odwoławczego do naruszenia norm kodeksu spółek handlowych. Pomimo, że istnieje swoboda układania określonych stosunków gospodarczych, to jednak organy są obowiązane do badania, czy stosunki te nie są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej i w wypadku stwierdzenia takiego faktu, organ winien odmówić przyznania dofinansowania – organ powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 20141r., sygn. akt V SA/Wa 1659/11.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia weryfikacji w zakresie sztucznych warunków w latach 2011, 2012 organ stwierdził, że nie wiedział o istnieniu jeszcze innych spółek, więc nie mógł tych danych weryfikować. Odnośnie przyznania przez inne organy płatności na rzecz innych spółek, organ podkreślił, że każda praw rozpoznawana jest indywidualnie, a każdy organ bada okoliczności sprawy. Płatności ze środków publicznych - funduszy unijnych czy krajowych na rzecz producentów rolnych mają być przeznaczone dla wsparcia rzeczywistych producentów rolnych i faktycznie przez nie prowadzonej działalności rolniczej, a nie dla fikcyjnych posiadaczy lub podmiotów formalnie powołanych tylko w celu osiągnięcia korzyści finansowych. W niniejszej sprawie jawi się, że układanie biegu spraw odbywało się w celu pozorowania zdarzeń, celem wprowadzenia sztucznego, a nie rzeczywistego podziału gospodarstwa z subiektywną intencją uzyskania określonych korzyści.

Wobec powyższego organ odwoławczy w decyzji nr [...] z 9 stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] r.

Pismem z 21 stycznia 2015 roku "A" sp. z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. , w której domagała się jej uchylenia w całości i zasądzenia zwrotu kosztów procesu.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego art. art. 33, art.35 i art. 38 kc w związku z art. 151 § 1 i 2 oraz art. 201 § 1 ksh w związku z art. 2 pkt a i b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 roku ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 , (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania (ONW)", przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku prowadzenia działalności rolniczej przez osobę prawną, rolnikiem w rozumieniu wskazanych przepisów są osoby fizyczne piastujące funkcje jej organu, a nie sama osoba prawna.

2. Rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 16, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ... (Dz. U. 2007, Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz art. 171 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.)

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w całości podtrzymała zajęte w sprawie stanowisko, a w szczególności podkreśliła, że jest osoba prawną w rozumieniu przepisów art. 33, art. 35 i art. 38 kc w zw. z art. 151 § 1 i 2 oraz art. 201 § 1 ksh i działa poprzez swe organy, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez zarząd. W ocenie skarżącej organ błędnie przyjął, że strona będąca jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z jednoosobowym zarządem jest w istocie podmiotem tożsamym z osobą wspólnika i członka zarządu. W tym zakresie odwołał się do definicji pojęcia "rolnik" zawartego w art. 2 rozporządzenia 73/2009. Uznając za niezasadne stanowisko organu w zakresie wskazania na ekonomiczne przesłanki powstania kilku spółek strona skarżąca odwołała się do danych "B" , "C" i PR G. . Strona skarżąca odwołała się również do konieczności powołania spółek prawa handlowego ze względu na nie wydawanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzji na rzecz osób fizycznych P. P. , A. W. , co skutkowało wielokrotnym orzeczeniem przez sąd bezczynności tego organu. Powołane spółki bez zwłoki uzyskały płatności za lata 2010-2013, co potwierdza racjonalność takiego działania, a zarazem nie potwierdza stworzenia sztucznych warunków przez te spółki. Decyzje o przyznaniu płatności stanowią rozstrzygnięcia prejudycjalne w stosunku do skarżącej i wiążą w tym zakresie organ wydający zaskarżoną decyzję. Organ przyznał w tym samym stanie faktycznym i prawnym stronie skarżącej oraz pozostałym spółkom płatności za lata 2010-2012, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotyczące tej kwestii jest lakoniczne i dowolne. Powyższe działanie godzi w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona przepisom prawa.

Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, zostało wszczęte na podstawie wniosku strony skarżącej z 17 maja 2013 r. i dotyczyło przyznania różnych płatności, w tym ONW na 2013 r. w ramach programu Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Wnioskowana pomoc finansowa określona została w powołanej wyżej ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zaś tryb i warunki jej przyznawania, wypłaty oraz zwracania uregulowano w wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy –cytowanym powyżej rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.).

Z przepisów cytowanego rozporządzenia wynika, że ma ono na celu wsparcie małych i średnich rolników. Wniosek ten wynika z § 2 pkt 3 rozporządzenia ONW z 11 marca 2009r. stanowiącego, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

Należy w tym miejscu nadmienić, że w świetle wskazanego art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 termin "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą, zaś zgodnie z art. 2 lit. b tegoż rozporządzenia pojęcie "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Brzmienie tych przepisów czyni uprawnioną tezę, że wszystkie osoby prawne związane więzami prawnymi lub organizacyjnymi z osobą M. P. stanowią w istocie jednego rolnika prowadzącego jedno gospodarstwo rolne na terytorium RP i nie stanowią podmiotów odrębnych technicznie i gospodarczo.

Powracając do kwestii celów realizowanych przez systemy pomocowe dla rolników przywołać trzeba § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW. Również ten przepis wskazuje, że zamiarem prawodawcy unijnego było wspieranie przede wszystkim rolników gospodarujących na mniejszych areałach. I tak stosownie do ust. 3 płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości:

1) 50 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;

2) 25 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.

W oparciu o wskazane stawki płatności organ wyliczył, że kwota płatności ONW wyliczona na podstawie deklaracji rolnika wynosiła [...] zł, natomiast w sytuacji, gdyby ten sam areał był deklarowany przez jeden podmiot, znalazłyby zastosowanie stawki degresywne, a płatność wynosiłaby [...] zł.

Nadto w orzecznictwie sądowo administracyjnym wielokrotnie wskazywano, że dla prawa do otrzymania płatności istotne jest faktyczne korzystanie z gruntów. Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. np. wyrok NSA z 18 października 2011 r. II GSK 1034/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wreszcie dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., s. 8 ze zm.), stanowiącego, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że sztucznie stworzyli oni warunki wymagane do otrzymania płatności.

Interpretacja wskazanej regulacji rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W rozpatrywanej sprawie organy zasadnie uznały, że reprezentujący "A" sp. z o.o. M. P. jako zarazem jedyny wspólnik tej Spółki w sposób sztuczny i pozorny stworzył warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Należy przy tym zauważyć, że organ wobec biernej postawy skarżącej poczynił bardzo szczegółowe ustalenia co do stanu posiadania i użytkowania wszystkich działek zadeklarowanych do płatności przez wszystkie pięć spółek, w których jedynym udziałowcem i jednoosobowym zarządem jest M. P. . W szczególności ustalił, że spółki powstały w krótkim przedziale czasowym, w umowach identycznie został określony przedmiot działalności każdej z nowopowstałych spółek, posiadają one siedziby w pięciu województwach, natomiast grunty są zlokalizowane na terenie województwa [...] i w przypadku dwóch działek na terenie województwa lubuskiego, a zatem poza siedzibami spółek zarejestrowanych w [...] . Wszystkie spółki są reprezentowane przez jednoosobowy zarząd, wykonywany przez jedynego udziałowca M. P. , powiązanego więzami rodzinnymi z osobami, które przed założeniem Spółek były użytkownikami gruntów i samodzielnie występowały o przyznanie płatności. W odniesieniu do działek zadeklarowanych do płatności przez Spółkę w tym postępowaniu, organ ustalił, że działki [...] są objęte umową dzierżawy z A. W. -P. , a działka [...]jest objęta umowa dzierżawy z "C" . W przypadku dwóch spółek dla dokonania płatności wskazano ten sam rachunek bankowy. Wreszcie w przypadku działek deklarowanych do płatności przez P. P. w 2009r., że działki nr [...] (działka rolna E o powierzchni 3,96 ha), [...] (działka rolna F o powierzchni 11,37 ha) oraz cześć działki nr [...]obręb ewidencyjny K. (działka rolna C o powierzchni 26,83 ha i działka rolna D o powierzchni 1,48 ha) są zadeklarowane do płatności na 2013r. przez "A" Sp. z o.o. natomiast działki nr [...] (działka rolna o powierzchni 32,42 ha) i 196/2 (działka rolna o powierzchni 20,01 ha) są zadeklarowane we wniosku "D" Sp. z o.o.

Na tej podstawie Sąd stwierdza, że ustalenia organu znajdują pełne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który został prawidłowo oceniony, a wnioski przekonująco uzasadnione. W szczególności, organ w sposób uzasadniony uznał, że podział gospodarstwa rolnego miał sztuczny charakter, a jedynym powodem takiego stanu rzeczy było uzyskanie korzyści sprzecznych z istotą płatności. Mechanizm podziału gruntu i dzierżawy mniejszych jego działek sprawił, że doszło do obejścia kryteriów dostępu do pomocy w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego wnioskodawcy.

Organ ustalił, że gdyby deklaracja wszystkich płatności nastąpiłaby w jednym wniosku, gospodarstwo podlegałoby modulacji w zakresie ONW, PRŚ i w 2013 r. dyscypliny finansowej w ramach JPO. Potwierdzeniem tego stały się szczegółowe wyliczenia przedstawione w zaskarżonej decyzji. Nadto zostałby w takim przypadku zastosowany współczynnik korygujący obszernie i szczegółowo omówiony w zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy sprawy pozwalał przyjąć, że owo formalnoprawne wyodrębnienie pięciu spółek, w tym strony skarżącej (na bazie gruntów, którymi wcześniej dysponował M. P. i członkowie jego rodziny) było wyodrębnieniem sztucznym, dokonanym w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011r.

Organy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustalił, że "A" sp. z o.o. nie stanowi jednostki wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym, jest częścią składową gospodarstwa zarządzanego przez M. P. w ramach pięciu Spółek. Tymczasem płatności ze środków publicznych - funduszy unijnych czy krajowych na rzecz producentów rolnych mają być przeznaczone dla wsparcia rzeczywistych producentów rolnych i faktycznie przez nie prowadzonej działalności rolniczej, a nie dla fikcyjnych posiadaczy lub podmiotów formalnie powołanych tylko w celu osiągnięcia korzyści finansowych. Organ logicznie i przekonująco ocenił przedłożone skarżącą dokumenty, jak też wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach strony składanych w toku postępowania, a jego ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą.

Kwestia stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej była analizowana przez NSA, który w wyroku II GSK 1595/12 z 11 lutego 2014r. stwierdził, że "oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel ich stworzenia."

Odnosząc tezy tego wyroku do treści powołanego przepisu w brzmieniu:

"Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia" oraz stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdził, że organy zasadnie przyjęły i przekonująco wyjaśniły dlaczego uznały, że skarżąca - pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność - stworzyła sztuczne warunki umożliwiające uzyskanie korzyści i że korzyści te są sprzeczne z celami systemu wsparcia. I tak w trakcie postępowania o przyznanie płatności na 2013 rok dla wnioskodawcy "A" sp. z o.o. w S. ustalono, że M. P. jest również umocowany do reprezentowania innych jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub w organizacji. Spółki te zostały utworzone na terenie 5 województw, natomiast grunty są zlokalizowane na terenie województwa dolnośląskiego i w przypadku dwóch działek na terenie województwa [...] , a zatem poza siedzibami spółek, zarejestrowanych w województwach wielkopolskim, śląskim, małopolskim, łódzkim, mazowieckim. Dla wszystkich tych spółek jedynym udziałowcem i osobą uprawnioną do reprezentowania jest M. P. . Wszystkie spółki posiadają tożsamy przedmiot działalności, a działki zadeklarowane przez nie w 2013 roku są własnością lub pozostają w użytkowaniu A.W. -P. , P.P. , M. P. . Nadto Spółki "B" i "C" zgodnie z wpisem do ewidencji producentów mają wskazany ten sam numer rachunku bankowego. Nadto takie formalne zadysponowanie działkami rolnymi będącymi w dyspozycji M. P. przełożyło się na wymierną i realną korzyść ekonomiczną.

Rozumując a contrario - skoro działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle powoływanego już art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji), przeto jest oczywiste, że organy stosując powołany przepis działały zgodnie z prawem wspólnotowym, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać na specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego w tego rodzaju sprawach. Przyjmując jako zasadę odesłanie w tej materii do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), wprowadzono jednak istotne, autonomiczne rozwiązania, wykluczające możliwość stosowania w tych przypadkach przepisów k.p.a.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Należy stwierdzić, że reprezentujący stronę skarżąca M. P. mimo wielokrotnych wezwań ze strony organu nie wyjaśnił gospodarczej celowości powoływania spółek. Wskazywał natomiast na zamiar wyłączenia przez stronę skarżącą i pozostałe spółki właściwości miejscowej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. za pomocą powołania spółek prawa handlowego dla wykonywania działalności rolniczej na gruncie będącym w dyspozycji M. P. , P. P. i A. W. -P. Skoro jednak działki rolne położone są na terenie województwa dolnośląskiego i lubuskiego to możliwym było złożenie wniosku na terenie województwa [...] , z pominięciem właściwości organu dolnośląskiego, bez konieczności tworzenia na terenie kraju odrębnych podmiotów prawnych. Nadto sama strona podnosi, że organy ARiMR wydały 38 korzystnych decyzji w zakresie płatności, część z nich wydał także Kierownik ARiMR we W. , zatem nasuwa się pytanie o przyczyny, dla których strona tak zamierzała ułożyć swoje sprawy, aby nie podlegać właściwości miejscowej tego organu.

Natomiast kwestia, że wcześniej decyzje o przyznaniu płatności były wydawane, nie może wskazywać na konieczność rozpatrzenia wniosku objętego postępowaniem w niniejszej sprawie również zgodnie z żądaniem strony. Skoro organ we wcześniejszym okresie nie wiedział o istnieniu innych spółek na terenie kraju zarządzających działkami będącymi w dyspozycji M. P. , P. P. i A.W. -P. , oczywistym jest, że nie mógł w tym zakresie prowadzić postępowania i brak tej świadomości był przyczyną, że organy ARiMR wydawały dla tych podmiotów decyzje przyznające różne rodzaje dopłat. Z uwagi na to, że w dacie wydawania rozstrzygnięć w niniejszej sprawie miał już tego świadomość, koniecznym było uwzględnienie tej wiedzy w wydanych decyzjach.

Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 8 Kpa wobec prowadzenia postepowania w sposób budzący zaufanie do organu, art. 16 Kpa wskazującego, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne – a przecież organ w zakresie takich decyzji postepowania nie prowadził. Postępowanie przeprowadzono z poszanowaniem art. 80 Kpa nakazującego organowi dokonanie oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji wyczerpująco odnosi się do ustaleń faktycznych, wskazuje z jakich przyczyn organ nie podzielił stanowiska strony i zawiera przytoczenie przepisów prawa unijnego i krajowego, znajdujących zastosowanie w sprawie (art. 107 § 3 Kpa). Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena dowodów i wnioski z niej wynikające odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy powoływanych w skardze przepisów kodeksu cywilnego (art. 33, art. 35, art. 38) oraz przepisów kodeksu spółek handlowych (art. 151 § 1 i art. 201 § 1). W sprawie nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania i adresatem decyzji jest osoba prawna - "A" sp. z o.o. w Sosnowcu, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] . Powołane przez stronę skarżącą definicje gospodarstwa rolnego i rolnika mają w pełni zastosowanie w sprawie i do nich również prawidłowo odwołał się organ w zaskarżonej decyzji. W tym zakresie pełne zastosowanie do realiów niniejszej sprawy znajduje powołany już wyrok TSUE w sprawie C-434/12, który odnośnie znaczenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 wskazał, że dokonując oceny sztucznie stworzonych warunków można odwołać się do takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna, personalna oraz na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi podmiotami i to tymi kryteriami posługiwał się organ dokonując weryfikacji wniosku o płatność będącą przedmiotem postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.