Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 261/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138  par. 1  pkt 1,  art. 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18,  art. 33,  art. 34
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz [...] sp. z o.o. w [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. (dalej PPIS) postanowieniem z dnia ... 2014r. znak ..., na podstawie art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. ustawy o posterowaniu egzekucyjnym w administracji, wyraził stanowisko jako wierzyciel w sprawie zarzutów zobowiązanego "A" w P., uznając je za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu PPIS wskazał, że decyzją z dnia ... 2014r. nr ... nakazał "A" w P. wstrzymanie na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia kontroli (tj. najpóźniej do dnia ... 2016r.), wprowadzenie do obrotu w sklepie "B" produktów, co do których zachodzi uzasadnione wynikami poprzednich kontroli i działalności w tym samym miejscu poprzez powiązane podmioty podejrzenie, że są one środkami zastępczymi o nazwach: imitacja produktu dodatek do piasku koloru srebrnego, imitacja produktu dodatek do piasku koloru złotego, imitacja produktu rozpałka do pieca koloru srebrnego, imitacja produktu rozpałka do pieca złotego. Obowiązkowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W tym samym dniu PPIS, na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 79, art. 27c ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wydał zarządzenie zabezpieczające, mocą którego zatrzymał powyższe produkty oraz nakazał zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie "B" na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego E. K., wniosła zarzuty od zarządzenia zabezpieczenia z dnia ... 2014r. w sprawie ..., zarzucając prowadzonemu postępowaniu zabezpieczającemu naruszenie:

- art. 7, art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a.

- art. 154 § 1, art. 156 § 1 pkt 5, 7 u.p.e.a.

- art. 33 pkt 6, 7, w zw. z art. 164 § 4, art.166b oraz art. 33 pkt 8 u.p.e.a.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy ani też przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Ponadto organ nie wskazał okoliczności świadczących o utrudnianiu lub udaremnianiu egzekucji, co miałoby skutkować zastosowaniem zabezpieczenia. Dodatkowo zarzucono, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na niedoręczenie stronie decyzji, z której wynika nałożenie na spółkę obowiązków, jak również upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., nadto zarządzenie zabezpieczenia nie zostało zaopatrzone klauzulą o przyjęciu do wykonania. Organ w sposób wadliwy i niekompletny sporządził uzasadnienie zarządzenia zabezpieczenia.

Zdaniem PPIS argumentacja zawarta w uzasadnieniu zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że decyzja o nałożeniu obowiązków została doręczona stronie, na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru, nadto została doręczona także sprzedawcy w sklepie w trakcie kontroli. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. ze względu na bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi. PPIS wskazał, że zarzuty są niespójne logicznie gdyż z jednej strony zarzuca się niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego lub egzekucji a jednocześnie zastosowanie zbyt uciążliwego środka. W ocenie PPIS zarządzenie zostało zaopatrzone w prawidłową klauzulę przyjęcia do wykonania, posiada także wyraźnie wskazaną podstawę prawną art. 20 ust. 1 pkt 4, art. 167 § 1 u.p.e.a., art. 29, 27c ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.i.s., które stanowią podstawę do wydania zarządzenia zabezpieczającego. PPIS powołał się również na dotychczas prowadzone w ramach właściwości postępowania, wobec działalności spółek powiązanych osobą właściciela i miejscem prowadzenia działalności, w ramach których zatrzymane produkty okazały się środkami zastępczymi i stwarzają realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, co stanowi przesłankę do zabezpieczenia wykonania decyzji w drodze zabezpieczenia. PPIS wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym zarządzenie ma charakter określający, w takim przypadku dla wszczęcia egzekucji nie jest wymagane doręczenie upomnienia. Zarzut strony, iż podmiot gospodarczy nie wprowadzał i nie miał zamiaru wprowadzania do obrotu zabezpieczonych towarów organ uznał za kuriozalny i postanowił pozostawić bez komentarza.

"A" w zażaleniu na powyższe postanowienie ponowiła zgłoszone zarzuty, wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i dokonanego zabezpieczenia.

Postanowieniem z dnia ... 2015r. znak ... Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. (dalej PWIS), na postawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2014r. poz. 1619) po rozpatrzeniu powyższego zażalenia "A" w P. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z ... 2014r. dotyczącego uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione w przedmiocie postępowania zabezpieczającego wszczętego w dniu ... 2014r. w sklepie "B" we W., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu PWIS przedstawił przebieg postępowania i podstawy wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PWIS z ...2014r. nr .... Organ odwoławczy podał, że PPIS działał zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, mając na uwadze interes publiczny jakim jest ochrona zdrowia i życia ludzkiego. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonego zażaleniem postanowienia PPIS było pełne i zawierało prawidłowo sporządzoną część faktyczną i prawną. Wskazano podstawę prawną oraz stanowisko organu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 154 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, ze PPIS prawidłowo wskazał na powiązania kontrolowanych dotychczas spółek i wykazał, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że storna nie zastosuje się do nakazów zawartych we wcześniejszych decyzjach. Odpierając zarzut niesłusznego uznania zatrzymanych produktów za środki zastępcze organ II instancji stwierdził, ze organ powiatowy działał mając na celu ochronę zdrowia i życia ludzi, a wycofanie produktów z obrotu było konieczne dla celów badań laboratoryjnych. Ponadto żadne przepis nie nakłada na organ obowiązku wykazania ich używania, a do podjęcia działań przez inspekcje sanitarną, zgodnie z art. 27c wystarczy tylko podejrzenie co do produktów. Organ podkreślił, że postępowanie zabezpieczające nie przesądza o tym czy produkt stwarza zagrożenie dla ludzi, a jego celem jest czasowe wycofanie produktu z obrotu na potrzeby postępowania prowadzonego przez inspekcję. W ocenie organu wojewódzkiego PPIS działką prawidłowo i wystarczająco wykazał możliwość utrudniania bądź udaremniania egzekucji. Organ wskazał, że stosowna klauzula o przyjęciu do wykonania zarządzenia znajduje się na stronie 3 zarządzenia, a żaden przepis nie określa z jakich elementów powinna taka klauzula się składać. Organ stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się potwierdzenia dostarczenia stornie zarówno decyzji ... jak i zarządzenia zabezpieczenia. W stosunku do upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. organ potrzymał stanowisko organu I instancji, iż obowiązek taki nie istnieje. Organ nie uznał zarzutu strony dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka, gdyż strona nie wyjaśniła na czym polega to szczególne utrudnienie. Zdaniem PWIS odwoławczego zastosowany środek jest odpowiedni i nie jest nadmiernie dolegliwy, a nadto nie ingeruje w swobodę działalności gospodarczej lub prawo własności.

"A" w P., reprezentowana przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wniosła o uchylenie postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia ... 2015r. oraz utrzymanego w mocy postanowienia Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego we W. z dnia ... 2014r. (znak: ...) oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca, analogicznie jak w toku postępowania zabezpieczającego, zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez niewyjaśnienei stanu faktycznego sprawy oraz niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,

- art. 124 § 1 K.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie podstawy prawnej postanowienia ani precyzyjnego rozstrzygnięcia,

- art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie mimo braku istnienia do tego przesłanek,

- art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie mimo braku istnienia okoliczności świadczących o tym, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję,

- art. 156 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej postanowienia oraz brak precyzyjnego rozstrzygnięcia.,

- art. 156 § pkt 7 u.p.e.a. poprzez nieopatrzenie klauzulą przyjęcia do wykonania zarządzenia zabezpieczającego,

- art. 33 pkt 6, 7 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4, art. 166b u.p.e.a. polegające na wydaniu ww. postanowienia mimo niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na niedoręczenie stornie decyzji, z której wynikają nałożone na spółkę obowiązki,

- art. 33 pkt 7 u.p.e.a. poprzez nieodręczenie stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.,

- art. 33 pkt 8 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, ponieważ organ nie wskazał, aby zachodziło podejrzenie udaremnienia egzekucji.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zabezpieczenie nastąpiło przed doręczeniem stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Nadto organ przedwcześnie wydał zarządzenie zabezpieczenia - zanim decyzja weszła do obiegu prawnego i w żaden sposób nie uzasadnił dokonania zabezpieczenia, jak też nie odniósł się do okoliczności, które uzasadniałby jego zastosowanie. Nie zostały także wskazane okoliczności świadczące o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji oraz brak klauzuli organu egzekucyjnego o przyjęciu zarządzenia do wykonania. Pomimo braków zabezpieczenie zostało wydane i wykonane, co stanowi naruszenie prawa. Skarżąca podniosła, że organ niesłusznie i bezpodstawnie przyjął zatrzymane produkty za środki zastępcze, o których mowa w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. W ocenie spółki organ nie wykazał aby produkty zatrzymane były substancjami używanymi zamiast środka odurzającego lub psychotropowego. Strona podkreśliła, że samo posiadanie takich substancji nie jest zabronione. Strona skarżąca podała także, że uzasadnienie jakim posłużył się organ nie odpowiada wymogom stawianym przez k.p.a. gdyż w uzasadnieniu organu nie ma niczego poza powielonym stanem faktycznym. W szczelności uzasadnieni nie zawiera wskazania dowodów, faktów zarówno tych na których organ się oparł jak i tych którym odmówił mocy dowodowej, brakuje również podania przyczyny takiego postępowania. W ocenie spółki naruszone zostały także przepisy art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Rolą organu nie jest zapoznanie się z zawartością akt sprawy lecz wnikliwa ocena i wypowiedzenie się co do wszystkich dowodów, czego organy w niniejszej sprawie nie spełniły i wykazały się lekceważącym podejściem do załatwienia sprawy. Podobnie uzasadnienie prawne decyzji jest wadliwe, gdyż organ jedynie przytoczył treść wybranych przepisów bez jakiekolwiek ich wyjaśnienia jak i wytłumaczenia dlaczego te przepisy są podstawą dokonanego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.

W niniejszej sprawie, Sąd z urzędu stwierdził, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania.

Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1619), dalej "u.p.e.a." zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 pkt 8 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2).

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego ( § 4). Zgodnie z § 5, na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu.

Problem celowości wydawania postanowienia w sytuacji, gdy zachodzi tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, był przedmiotem kontrowersji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i doktrynie (vide E. Pierzchała, Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2007, s. 46-55; wyrok NSA OZ w Łodzi z 20 lutego 1998r., sygn. akt I SA/Łd 911/96). W dniu 25 czerwca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę składu 7 sędziów w sprawie o sygn. akt l FPS 4/06, w której stwierdził, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci -naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał, że jakkolwiek zastosowanie wykładni gramatycznej prowadziłoby do wniosku, że w sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, organ egzekucyjny musi uzyskać stanowisko od samego siebie w zakresie zgłoszonych zarzutów, to skoro rezultaty wykładni gramatycznej prowadzą do nielogicznych wniosków, należy zastosować wykładnię systemową i celowościową. Sąd podniósł, że u podstaw regulacji wymagającej uzyskania stanowiska wierzyciela leży potrzeba uzyskania wypowiedzi wierzyciela będącego dysponentem postępowania egzekucyjnego, toczącego się na jego wniosek i na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego, co do zarzutów zobowiązanego. Organ egzekucyjny, będąc zobowiązanym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jest uprawniony do badania jego dopuszczalności, nie zaś badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Inna jest natomiast sytuacja, gdy egzekucja została wszczęta przez organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu egzekucyjnego. W ocenie NSA pogląd, że intencją ustawodawcy, także w takim przypadku, było uzyskanie stanowiska wierzyciela wydanego w formie postanowienia, przy jednoczesnym związaniu organu egzekucyjnego tym stanowiskiem i poddaniem każdego z tych stanowisk kontroli sądowej, wskazywałby na nieracjonalność ustawodawcy. Sąd podkreślił, że uwzględniając z jednej strony potrzebę sprawnego funkcjonowania organu egzekucyjnego, z drugiej strony niczym nie ograniczając prawa zobowiązanego do obrony jego interesów, zarzuty zobowiązanego mogą być rozpoznane od razu przez organ egzekucyjny (vide D. R. Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, LEX a Wolters Kliwer business, Warszawa 2010, s. 426-429). Celem regulacji jest bowiem poddanie kontroli instancyjnej, a następnie sądowo administracyjnej, stanowiska wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym, przy związaniu organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. oraz umożliwienie zobowiązanemu polemiki ze stanowiskiem wierzyciela (vide uchwała NSA z 25 czerwca 2007r., sygn. akt I FPS 4/06; P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 182-187).

Orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych w pełni zaakceptowało powyższą uchwałę (vide wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2009r., sygn. akt I SA/Po 506/09, wyrok NSA z 27 maja 2009r., sygn. akt II GSK 980/08, WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2010r., sygn. akt III SA/Wa 80/10), przyjmując jednolicie, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzycielem, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe (vide wyroki WSA w Warszawie i Gorzowie Wielkopolskim o sygnaturach: VII SA/Wa 544/12, VII SA/Wa 1830/11, II SA/Go 355/10). W związku z powyższym, organ obowiązany jest rozpatrzyć zarzuty wniesione do organu egzekucyjnego, bez zasięgania stanowiska wierzyciela wyrażonego w formie odrębnego postanowienia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 kwietnia 2008r. l SA/Bd 31/08, LEX nr 489623). W innym wyroku WSA we Wrocławiu przyjął, że wyeliminowanie z postępowania egzekucyjnego etapu uzyskiwania stanowiska w zakresie złożonych zarzutów od wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym nie ogranicza uprawnień strony. Takie same środki zaskarżenia jak na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługują zobowiązanemu w zakresie zgłoszonych zarzutów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 maja 2008 r. l SA/Wr 1735/07, LEX nr491982).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia ... 2015r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia ... 2014r. znak ..., które jak wynika z jego oznaczenia, podstawy prawnej i treści stanowi - stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego zgłoszonych wobec zarządzenia zabezpieczenia z ... 2014r.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że postępowanie zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnych nałożonych własną decyzją. Podkreślić przyjdzie, iż organ odwoławczy zdaje się nie dostrzegać tej okoliczności i różnicy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które opisał odmiennie od jego treści jako postanowienie "w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione". Tymczasem, w sytuacji gdy PPIS jako wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym w postanowieniu z ... 2014r. wyraził jedynie stanowisko jako wierzycielka wobec zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów (art. 34 § 1 i 2) zarzutów, rozpoznając sprawę na skutek zażalenia od tego postanowienia organ odwoławczy na tym dopiero dwuinstancyjnego postępowania nie mógł utrzymać w mocy tego postanowienia jako "postanowienia dotyczącego uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione", w rozumieniu art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a. W pierwszej kolejności to organ egzekucyjny (tu PPIS we W.), do którego zobowiązany zgłosił zarzuty wobec zarządzenia zabezpieczenia i postępowania zabezpieczającego winien rozpoznać te zarzuty i wydać postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a. czyli postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Od tego postanowienia przysługiwało będzie zobowiązanemu zażalenie, zgodnie z § 5 art. 34.

Zachodząca w sprawie tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, w świetle powołanej uchwały NSA składu 7 sędziów, skutkuje uznaniem wydania postanowienia PPIS z ... 2014r. w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego wobec wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia ... 2014r. było bezprzedmiotowe. Sąd orzekający w sprawie podziela w całości pogląd zawarty w powołanej uchwale NSA, że organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, wyraża swoje stanowisko co do zgłoszonych zarzutów w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., czyli w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie zaś w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a.). Samo wystawienie tytułu wykonawczego implikuje twierdzenie, że wierzyciel uznaje istnienie egzekwowanego obowiązku.

Wskazane wyżej stanowisko nie pozbawia zobowiązanego możliwości obrony praw, przez ograniczenie jego prawa do dwukrotnej kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, raz w przypadku stanowiska wierzyciela, a następnie postanowienia organu egzekucyjnego wydanego na podstawie art. 34 § 4 ustawy. W ocenie Sądu, wyeliminowanie z postępowania egzekucyjnego etapu uzyskiwania stanowiska w zakresie złożonych zarzutów od wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym nie ogranicza uprawnień strony. W istocie bowiem przedmiotem postępowania, zarówno w przypadku stanowiska wierzyciela, jak i rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów przez organ egzekucyjny, jest wyjaśnienie wątpliwości co do treści egzekwowanego obowiązku. Jeżeli organem egzekucyjnym i wierzycielem jest ten sam podmiot, nie ma podstaw do uzyskiwania stanowiska wierzyciela, gdyż w istocie jest to własne stanowisko organu w zakresie złożonych zarzutów. Należy także podnieść, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem merytoryczna kontrola obejmuje w zasadzie stanowisko wierzyciela. Takie same środki zaskarżenia jak na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługują zobowiązanemu w zakresie zgłoszonych zarzutów (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt l SA/Kr 883/07, wyrok NSA z 14 listopada 2006r., sygn. akt II FSK 1480/05).

Prowadzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym bardziej, że w zakresie zarzutów występujących w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny jest związany wypowiedzią wierzyciela (art. 34 § 1 u.p.e.a.); vide wyrok NSA z 7 czerwca 2006r., sygn. akt II FSK 775/05, wyrok NSA z 20 grudnai 2005r., sygn. akt FSK 2677/04, uchwała NSA z 25 czerwca 2007r., sygn. akt I FSK 115/06, oraz D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2008, UNIMEX, Wrocław 2008, s. 393-395.

Wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela, obowiązkiem organu odwoławczego w związku z wniesieniem przez zobowiązanego zażalenia na powyższe postanowienie było uchylenie postanowienia PPIS stanowiącego jego stanowisko jako wierzyciela, i przekazanie sprawy zgłoszonych zarzutów do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu, celem zajęcia wobec zgłoszonych zarzutów stanowiska, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a. Utrzymując w mocy postanowienie z dnia ... 2014r. z pominięciem powyższego rozróżnienia i szczególnego charakteru postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów organ odwoławczy istotnie naruszył przepisy postępowania, pozbawiając stronę możliwości prawidłowego rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w niniejszym postępowaniu zabezpieczającym w dwuinstancyjnym postępowaniu. Nie można bowiem utożsamiać wyrażenia przez wierzyciela stanowiska co do zarzutów, z obowiązkami wynikającymi ze szczegółowym odniesieniem się i rozważaniem podstaw i charakteru poszczególnych zarzutów w kontekście przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustaw szczególnych.

Wobec powyższego postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., podlega uchyleniu jako wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 18 i art. 34 § 1 – 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a naruszenie to zdaniem Sądu może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ egzekucyjny, zgodnie z art. 33 i 34 § 4 u.p.e.a, rozpozna zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty, uwzględniając istotę i szczególny charakter postępowania zabezpieczającego i wydając w tej sprawie stosowne postanowienie, które winien uzasadnić stosownie do wymogów procedury administracyjnej, mających odpowiednie zastosowanie. Wobec powyższego odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi jest obecnie przedwczesne i bezprzedmiotowe, skoro stanowią one powtórzenie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu zabezpieczającym.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie pierwszej instancji. W przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na mocy art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania znalazło swą podstawę w treści art. 200 i art. 205 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi (100 zł) oraz kosztów zastępstwa procesowego (240 zł – § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz.U. z 2013r. poz. 490).