Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 966/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 50 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. K., M. P., M. K., B. M., P. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 145 § 1 i art. 148 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a. odmówił uchylenia na wniosek M. P., M. K. i T. K. decyzji własnej z dnia [...] września 1997 r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę układu komunikacyjnego od węzła "K." w ul. B. K. do ul. M. oraz infrastruktury technicznej związanej z realizacją tego zadania.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. M. P., M. K. i T. K. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wspomnianej decyzji z dnia [...] września 1997 r. Powołali się przy tym na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. przypadek, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Następnie organ I instancji omówił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując zarazem, że już kilkakrotnie wydane przez niego decyzje były uchylane w administracyjnym toku instancji. Prezydent Miasta P. zauważył również, że w niniejszym postępowaniu wszczętym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., za dowód przyjęto oświadczenie M. P., M. K. i T. K. z dnia [...] listopada 2011 r. o zachowaniu przez nich terminu z art. 148 k.p.a. Niemniej organ administracji publicznej ma obowiązek zbadania tej okoliczności we własnym zakresie, przy czym użyty w powołanym przepisie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Wystarczające są zatem w szczególności takie dane jak określenie organu, który wydał daną decyzję, oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest jednak konieczne, by strona poznała dokładną treść rozstrzygnięcia. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że do materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy dołączono dokumentację dotyczącą postępowania o zwrot nieruchomości, zainicjowanego przez M. P., M. K. i T. K. Informacje tam zawarte są bowiem istotne dla wykazania nieprawdopodobności oświadczenia z dnia [...] listopada 2011 r., w myśl którego dowiedzieli się oni o decyzji z dnia [...] września 1997 r. dopiero w dniu [...] maja 2011 r. od swojego pełnomocnika. Na tej podstawie można w ocenie organu I instancji przyjąć, że wymienione osoby posiadały interes faktyczny oraz interesowały się terenem omawianej inwestycji od 1998 r. Wystąpiły bowiem o zwrot nieruchomości, która częściowo znajdowała się w obszarze przedsięwzięcia, wobec czego mieli oni także wiedzę o okolicznościach realizacji budowy i o przedmiotowym pozwoleniu na budowę. W decyzji z dnia [...] września 1999 r. Prezydent Miasta P. orzekł o zwrocie działki nr [...] na rzecz T. K., M. P. i M. K. oraz odmówił im zwrotu działki nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano zarazem, że T. K. reprezentował pozostałych uczestników postępowania od dnia [...] lipca 1998 r., a sam nadto oświadczył przy oględzinach nieruchomości w dniu [...] czerwca 1999 r., że użytkuje rolniczo w całości działkę nr [...]. W trakcie wspomnianych oględzin ustalono także, że działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym trasy komunikacyjnej i jest całkowicie zainwestowana – zabudowana wiaduktem i zjazdem z ul. B. K. Fakt budowy omawianego węzła komunikacyjnego był powszechnie znany, przedsięwzięcie to było szeroko komentowane, także w mediach publicznych, chociażby ze względu na czasową uciążliwość komunikacyjną, jaka wiązała się z budową. W 1997 r. konieczne było poza tym wywieszenie tablicy informacyjnej. Tym samym za niewiarygodne należy uznać twierdzenia skarżących, w świetle których dowiedzieli się oni o przedmiotowej decyzji dopiero w 2011 r. Oznacza to z kolei, że wniosek T. K., M. P. i T. K. został złożony po upływie terminu z art. 148 k.p.a. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że decyzja z dnia [...] września 1997 r. nie obejmuje robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...], należących ówcześnie do P. M. i B. M. Działki te zostały objęte decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r., znak [...], jednocześnie wówczas nie stanowiły one już własności P. M. i B. M. Dlatego nie można także wywodzić legitymacji procesowej tych osób, skoro nie dysponują oni nieruchomością na obszarze objętym przedmiotowym postępowaniem, a pierwotna decyzja z dnia [...] września 1997 r. nie obejmowała działki nr [...], będącej w ich posiadaniu w dacie wydania decyzji.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. T. K., M. P., M. K., B. M. i P. M. odwołali się od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie: (1) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niekompletnym i fragmentarycznym materiale dowodowym, (2) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ustalenie niezachowania przez skarżących terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. i odmówienie uchylenia decyzji ostatecznej, (3) art. 104 k.p.a. w zw. z art. 151q § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 1997 r., mimo że należało stwierdzić, iż to ostatnie rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że organ I instancji błędnie przyjął, iż doszło do przekroczenia terminu z art. 148 k.p.a. W tej mierze nie przesłuchano skarżących, co przyczyniłoby się do uzupełnienia materiału dowodowego. Konkluzja organu administracji publicznej nie wynika również z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy; tym bardziej, że materiał ten jest niekompletny. Staranie się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przesądza bowiem o uzyskaniu informacji o treści danej decyzji. Podobnie publiczny charakter inwestycji nie pozwala również na przyjęcie, że skarżący wiedzieli już wcześniej o decyzji z dnia [...] września 1997 r. Tym bardziej, że w sprawie wydano kilka decyzji, a od chwili ich podjęcia upłynął już znaczny czas. Za dowiedzenie się o decyzji nie można przy tym uznać w świetle art. 148 § 2 k.p.a. nawet powzięcia wiadomości o dacie jej wydania, numerze i sprawie, której dotyczyła. Informacje te nie mówią bowiem wszystkiego o najistotniejszym elemencie decyzji – o jej rozstrzygnięciu. Poza tym nawet jeżeli skarżący mieli świadomość istnienia jakiejś decyzji wydanej w 1997 r., to nie oznacza to jeszcze, że zdawali sobie sprawę, iż powinni być stroną postępowania. Skarżący zaznaczyli, że ustawodawca nie przewiduje wydawania decyzji o odmowie uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli po wydaniu postanowienia o wznowienia postępowania organ dostrzegł, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminowi z art. 148 k.p.a. W takim wypadku konieczne jest umorzenie postępowania, czego nie uczynił organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając w pełni ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Wojewoda Wielkopolski wyjaśnił ponadto, że M. P., M. K. i T. K. złożyli w dniu [...] maja 2011 r. wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 1997 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. osoby te oświadczyły zarazem, że o przedmiotowej decyzji dowiedziały się w dniu [...] maja 2011 r. od swojego pełnomocnika. Kluczowe znaczenie miało zatem ustalenie, czy termin z art. 148 k.p.a. został faktycznie zachowany. Mając na uwadze materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy, organ II instancji uznał oświadczenie z dnia [...] listopada 2011 r. za niewiarygodne. M. P., M. K. i T. K. musieli bowiem uzyskać wiedzę o wydaniu decyzji z dnia [...] września 1997 r. wcześniej niż w dniu [...] kwietnia 2011 r. W ocenie organu odwoławczego należy w tym zakresie powołać się na art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), nakazującego kierownikowi budowy umieszczenie w miejscu widocznym tablicy informacyjnej. Zgodnie z § 13 zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie dziennika budowy oraz tablicy informacyjnej (M.P. z 1995 r. nr 2 poz. 29), tablica informacyjna powinna zawierać numer pozwolenia na budowę, dane osobowe i adresowe inwestora, wykonawcy, kierownika budowy, inspektora nadzoru i projektantów. Wojewoda Wielkopolski podkreślił również, że przedmiotowa inwestycja miała charakter publiczny i była szeroko komentowana w mediach. M. P., M. K. i T. K. mieszkają w P., a zatem powinni oni wcześniej niż deklarują dysponować wiedzą o omawianych robotach budowlanych. Ponadto w toku oględzin w dniu [...] czerwca 1999 r., przeprowadzonych na potrzeby postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, T. K. oświadczył, że faktycznie użytkuje rolniczo działkę nr [...]. Tym samym należy uznać, że wnioskodawcy wiedzieli o decyzji z dnia [...] września 1997 r. już w 1999 r. Potwierdzeniem tej konkluzji jest także pismo z dnia [...] stycznia 2007 r. i decyzja Starosty P. z dnia [...] września 2012 r., znak [...], z których wynika, że wymienione osoby miały wiedzę o omawianej decyzji przed 2011 r. W konsekwencji więc stanowisko organu I instancji było trafne, korekty wymagała natomiast jedynie sentencja rozstrzygnięcia. Przekroczenie terminu z art. 148 k.p.a. obliguje bowiem organ administracji publicznej do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, a nie decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. Wojewoda Wielkopolski nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. T. K., M. P., M. K., B. M. i P. M. zaskarżyli powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 136 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym, (2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie przed organem I instancji, gdy tymczasem należało wydać decyzję stwierdzającą, że decyzja z dnia [...] września 1997 r. została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarżący powtórzyli swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] maja 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że decyzją z dnia [...] września 1997 r., znak [...], Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany: (1) układu komunikacyjnego od węzła "K." w ul. B. K. do ul. M. i (2) infrastruktury technicznej związanej z realizacją tego zadania inwestycyjnego oraz udzielił G. S.A. pozwolenia na budowę (k. 598-601 akt adm. organu I instancji). Wprawdzie na decyzji tej nie widnieje adnotacja, że jest ona ostateczna, lecz fakt ten należy uznać za bezsporny, gdyż nie był kwestionowany przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczegółowych. Tym samym ustawodawca statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych, a ich wzruszenie może nastąpić tylko w jednym z enumeratywnie wyliczonych trybów.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. T. K., M. P. i M. K. wystąpili na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 1997 r. (k. 1-4 akt adm. organu I instancji). Tym samym osoby te wystąpiły o wzruszenie decyzji ostatecznej w przewidzianym w ustawie trybie. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Jednocześnie ustawodawca wskazuje w art. 148 § 1 k.p.a., że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym na mocy art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia wspomnianego podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przez pojęcie dowiedzenia się o decyzji należy przy tym rozumieć taki przypadek, gdy strona powzięła wiedzę o wydaniu danej decyzji. Nie jest w tym zakresie jednak konieczne uzyskanie informacji o dokładnej treści rozstrzygnięcia czy tym bardziej doręczenie tego aktu stronie (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 571/07; wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) .

Należy ponadto zaznaczyć, że ciężar wykazania, iż termin z art. 148 k.p.a. został zachowany spoczywa na podmiocie inicjującym postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Podmiot ten ponosi zatem także negatywne konsekwencje niewskazania wystarczających i wiarygodnych okoliczności.

Kluczowe wątpliwości, jakie wyłoniły się na tle rozpatrywanej sprawy, dotyczą pytania, czy T. K., M. P. i M. K. zachowali termin z art. 148 k.p.a. W tej mierze zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko organów administracji publicznej i przyjąć, że wspomniane osoby przekroczyły termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 1997 r.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. T. K., M. P. i M. K. oświadczyli, iż o wspomnianej decyzji z dnia [...] września 1997 r. dowiedzieli się dopiero w dniu [...] maja 2011 r. od swojego pełnomocnika (k. 59 akt adm. organu I instancji). Pogląd ten był następnie konsekwentnie podtrzymywany przez wymienione osoby w toku postępowania. Stanowisko to jest jednak zdaniem Sądu niewiarygodne w świetle całości dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.

Przede wszystkim należy zauważyć, że T. K., M. P. i M. K. zainicjowali także postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jak wynika z decyzji z dnia [...] września 1999 r., znak [...], Prezydent Miasta P. zwrócił rzecz tych osób działkę nr [...] oraz odmówił zwrotu działki nr [...] (k. 635-638 akt adm. organu I instancji). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano zarazem, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 1999 r. ustalono, iż działka [...] znajduje się w całości w pasie drogowym trasy komunikacyjnej i jest zainwestowana – zabudowa wiaduktem i zjazdem z ul. B. K. Na nieruchomości tej została zatem zrealizowana inwestycja, o jakiej mowa w decyzji z dnia [...] września 1997 r. Ponadto w trakcie wspomnianych oględzin w dniu [...] czerwca 1999 r. ustalono, że T. K. użytkował rolniczo działkę nr [...] bez tytułu prawnego (k. 111 akt sądowych). Tym samym trudno jest przyjąć, że osoba ta nie zdawała sobie w ogóle sprawy z możliwości wydania decyzji z dnia [...] września 1997 r., gdy w sąsiedztwie uzytkowanej przez nią nieruchomości prowadzone były na szeroką skalę roboty budowlane.

Konkluzję tą wzmacnia dodatkowo treść pisma z dnia [...] stycznia 2007 r. ówczesnego pełnomocnika skarżących T. K., M. P. i M. K. w kolejnym, zainicjowanym przez nich postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W piśmie tym argumentuje się, że inwestycje na działce nr [...] poczyniono ze znacznym przekroczeniem terminu z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a z dokumentacji zgromadzonej we wcześniej prowadzonej sprawie wynika, iż plany realizacyjne inwestycji ustalono dopiero w 1994 r., po 20 latach od zbycia nieruchomości. Powyższe okoliczności wskazują, że skarżący T. K., M. P. i M. K. zdawali sobie sprawę z istnienia określonej podstawy prawnej do prowadzenia robót budowlanych na działce nr [...], tj. z pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1997 r. Trzeba przy tym zaznaczyć, że w decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2012 r., znak [...], wskazuje się, iż aktem notarialnym z dnia [...] września 1974 r., nr rep. [...], E. i B. K. przenieśli na Skarb Państwa własność nieruchomości odpowiadającej działkom nr [...] i [...] w celu budowy ulic N. (T. K.). W toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012 r. przedłożone zostało również pismo Zarządu Dróg Miejskich w P.z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak [...], informujące o terminie budowy wiaduktu w ul. S. nad ul. B. K. wraz z mapą zawierające wkreśloną linię graniczną ul. B. K. Okoliczności te uprawdopodabniają zatem, że T. K. M. P. i M. K. dowiedzieli się o decyzji z dnia [...] września 1997 r. wcześniej niż zadeklarowali to w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2011 r.

Należy mieć przy tym na uwadze, że obowiązujący w dacie realizacji omawianej inwestycji art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 z późn. zm.) przewidywał, że kierownik budowy jest obowiązany umieścić na budowie, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną. Jednocześnie według § 13 ust. 1 zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie dziennika budowy oraz tablicy informacyjnej (M.P. nr 2 poz. 29) tablica informacyjna powinna zawierać dane m.in. o rodzaju budowy, numerze pozwolenia na budowę, nazwie lub imieniu i nazwisku inwestora, wykonawcy robót budowlanych, kierownika budowy, kierowników robót, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektantów. Ponadto zgodnie z § 13 ust. 3 powołanego zarządzenia, tablica informacyjna powinna znajdować się w miejscu widocznym od strony drogi publicznej, na wysokości nie mniejszej niż 2 m. Okoliczność ta wraz z sąsiedztwem działki nr [...] użytkowanej przez T. K. poddaje zatem w wątpliwość twierdzenia skarżących o dowiedzeniu się o decyzji z dnia [...] września 1997 r. dopiero w dniu [...] maja 2011 r.

Ustalenia te wzmacnia dodatkowo fakt, że przedmiotowa inwestycja ze względu na swój rozmiar i znaczenie miała istotny charakter. Trudno więc przyjąć, że T. K., M. P. i M. K. mieszkający na terenie P. w ogóle nie wiedzieli o przystąpieniu do omawianych robót budowlanych. Tym bardziej, że o realizacji poruszanego przedsięwzięcia informowały także media publiczne. Co więcej, fakt wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę omawianej inwestycji był znany w społeczności lokalnej i budził jej niezadowolenie, o czym świadczy wydanie w dniu [...] lutego 1998 r. decyzji odmawiającej Stowarzyszeniu Mieszkańców F. uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1997 r.

Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji publicznej w świetle którego T. K., M. P. i M. K. nie zachowali terminu z art. 148 k.p.a. Oświadczenie z dnia [...] listopada 2011 r. jest bowiem niewiarygodne w świetle przedstawionego materiału dowodowego. Natomiast dowiedzenie się o decyzji, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., polega już na samym powzięciu wiedzy o prawdopodobnym wydaniu danego rozstrzygnięcia. Przesłanka ta została z kolei spełniona niewątpliwie przed dniem [...] maja 2011 r. W konsekwencji organy administracji publicznej zobowiązane były umorzyć postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, skoro niemożliwie było wydanie decyzji merytorycznej. Trafnie zatem Wojewoda Wielkopolski uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...] (k. 652-655 akt adm. organu I instancji), odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] września 1997 r., oraz umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Trzeba jednak również zaznaczyć, że umorzenie postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. było także zasadne z tego powodu, że skarżącym T. K., M. P. i M. K. nie przysługiwał w ogóle status strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 1997 r. Jak sygnalizowano już bowiem wcześniej działki nr [...] i [...] przeszły na własność Skarbu Państwa na mocy aktu notarialnego z dnia [...] września 1974 r. zawartego w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64 z późn. zm.). Nieruchomość ta w całości stanowiła własność publiczną do momentu wydania decyzji z dnia [...] września 1999 r., na mocy której zwrócono T. K., M. P. i M. K. działkę nr [...] oraz odmówiono zwrotu działki nr [...]. Tym samym w dacie wydawania kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] września 1997 r. wymienionym osobom nie przysługiwało żadne prawo do nieruchomości objętych tym przedsięwzięciem lub nieruchomości znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie.

Powyższemu wnioskowi nie przeczy fakt dysponowania przez skarżących roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Trzeba bowiem zauważyć, że takie roszczenie oznacza jedynie możliwość ponownego uzyskania prawa własności i nie może być z tym prawem utożsamiane. Legitymowanie się przymiotem strony wymaga natomiast posiadania interesu prawnego. Tę ostatnią przesłankę rozumie się z kolei jako więź o charakterze materialnoprawnym pomiędzy konkretną normą prawną a sytuacją danego podmiotu. Interes prawny musi zatem wynikać z określonej normy prawnej, a nadto także mieć charakter realny, a nie tylko hipotetyczny. Wspomniane roszczenie nie spełnia tego wymogu, gdyż ma ono charakter wyłącznie potencjalny.

Tym samym należy uznać, że T. K., M. P. i M. K. nie posiadali interesu prawnego w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 1997 r. Nie mogli oni zatem posiadać również statusu strony tego postępowania, co z kolei oznacza, że nie mogli oni także skutecznie zainicjować merytorycznej kontroli decyzji z dnia [...] września 1997 r. w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Konkluzja ta uzasadniała zatem dodatkowo umorzenie postępowania zainicjowanego ich wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. Należy przy tym na marginesie zaznaczyć, że nietrafne jest stanowisko prezentowane w toku postępowania przez Wojewodę Wielkopolskiego, zdaniem którego w ramach analizy formalnej wniosku o wznowienie postępowania bezwzględnie pierwszeństwo należy przyznać zbadaniu, czy termin z art. 148 k.p.a. został zachowany. Nie negując potrzeby weryfikacji tej ostatniej przesłanki, trzeba zaznaczyć, że ustawodawca nie eksponuje jej kosztem pozostałych wymogów formalnych. W tej mierze organy administracji publicznej powinny dokonywać całościowej oceny formalnej wniosku, badając równolegle zachowanie terminu z art. 148 k.p.a., jak i pochodzenie wniosku od strony. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na poprawność kontrolowanego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji należy więc uznać, że skarga wniesiona przez T. K., M. P. i M. K. okazała się niezasadna, a decyzja organu II instancji odpowiadała prawu. Niemniej skargę na to rozstrzygnięcie złożyli również B. M. i P. M. Osoby te nie złożyły jednak wniosku o wzruszenie decyzji z dnia [...] września 1997 r. w trybie wznowienia postępowania, a jedynie popierały stanowisko autorów wniosku z dnia [...] maja 2011 r. Poza tym, zgodnie z decyzją z dnia [...] września 1997 r., należąca do nich działka nr [...] nie została objęta inwestycją. Ponadto na mocy umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] marca 1998 r. w formie aktu notarialnego, nr rep. [...], zbyli oni własność działki nr [...] (k. 613-618 akt adm. organu I instancji). Tym samym B. M. i P. M. nie dysponują własnym i indywidualnym interesem prawnym do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2014 r. Rozstrzygnięcie to nie dotyczy bowiem ich interesu prawnego. W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, brak interesu prawnego skutkuje natomiast oddaleniem skargi, co też należało uczynić w niniejszej sprawie w odniesieniu do B. M. i P. M.

Trzeba także zauważyć, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Organy administracji publicznej podjęły aktywne starania w celu pozyskania możliwie kompletu dokumentacji, a poczynione przez nie ustalenia są spójne i logiczne. Tym samym spełnione zostały zatem wymogi wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odzwierciedleniem tych uwag są uzasadnienia badanych decyzji, które zawierają zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne odpowiadające wymogom z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Na marginesie Sąd pragnie także wyjaśnić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie, o jakim mowa w tym przepisie, dotyczy zatem przypadku, gdy sąd lub organ administracji publicznej orzeka w tej samej sprawie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, przedstawionym na rozprawie sądowej w dniu [...] maja 2015 r. (k. 145-146 akt sądowych), w świetle którego wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 670/12, był wiążący w niniejszej sprawie. To ostatnie orzeczenie zapadło bowiem w wyniku wniesienia skargi na decyzję o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym nie zachodzi również tożsamość sprawy, o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a., co wyłączało powoływanie się na ten przepis.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarga okazała się zatem niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.