Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2631/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 6, par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 7,76 par. 1 i 3, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, aty. 1, 3 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. J. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 474/12 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego K. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 474/12, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego K. w K., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją Starosty Powiatowego w J. znak: [...] z dnia [...] października 2011 r., wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 9.8 z póź. zm.; zwana dalej "ustawą"), skierowano M. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem, z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Starosty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, skoro M. J. odbył w dniu 14 października 2011 r. szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w celu zmniejszenia liczby punktów, to zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy liczbę posiadanych punktów - 25 należało pomniejszyć o 6 punktów, co w konsekwencji powoduje, że strona ma na swoim koncie tylko 19 punktów. W przedmiotowym stanie faktycznym nie było zatem podstaw do skierowania M. J. na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, albowiem zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył Prokurator Rejonowy K. w K., domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w opisanym na wstępie wyroku, uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.).

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Nie ulega wątpliwości, że M. J. w okresie od 7 stycznia 2011 r. do 18 sierpnia 2011 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 25 punktów. Z tego powodu, [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił w dniu 9 września 2011 r. do Starosty Powiatowego w J. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji M. J. jako kierowcy - na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z powyższym przepisem, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego. Nadto, jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie znajdującego się w aktach zaświadczenia wystawionego przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K., M. J. w dniu 14 października 2011 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. W myśl tego przepisu, kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że w sytuacji, gdy kierujący pojazdem na własny koszt odbędzie szkolenie w celu zmniejszenia punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to Starosta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mają obowiązku stosowania art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy. Celem uregulowania zawartego w powołanym wyżej przepisie jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Rozumowanie takie prowadzić musi w konsekwencji do wniosku, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Temu celowi odpowiada uregulowanie zawarte w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998), który stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Prawidłowa wykładnia przepisów art. 130 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 114 ustawy wskazuje na to, że po uzyskaniu 24 punktów kierowca, chcąc zachować uprawnienie do kierowania pojazdami nie może uniknąć kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, aby zaś dobrowolne odbycie przez niego szkolenia mogło zmniejszyć ilość uzyskanych przez niego punktów, musi się ono odbyć przed przekroczeniem tej dopuszczalnej ilości punktów. Przewidziana w art. 130 ust. 3 ustawy możliwość zmniejszenia liczby punktów dotyczy tylko tych kierowców, którzy w chwili przystąpienia do szkolenia nie przekroczyli 24 punktów (por. w wyroki NSA: z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 413/11; z dnia 20 października 2011 r., I OSK 1812/10; z 22 marca 2011 r., I OSK 723/10; z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10; z dnia 17 czerwca 2010 r., I OSK 1152/09 publ.: http.// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy, ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja. Ewidencja nie jest dokumentem urzędowym; co najwyżej za dokument może być uznane zaświadczenie wydane w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji. Tymczasem w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie zweryfikowało zaświadczenia, lecz w sposób samodzielny dokonało ustalenia, jaka ilość punktów w tej ewidencji powinna być ujawniona, przekraczając w ten sposób swoje uprawnienia. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. W konsekwencji, Kolegium nie było władne dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty inne organy są związane wskazaną przez Policję liczbą punktów.

Wobec powyższego Sąd przyjął, że ponieważ w stanie faktycznym sprawy skarżący odbył szkolenie po przekroczeniu liczby 24 punktów uzyskanych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, to Starosta miał bezwzględny obowiązek wydania decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy. Tym samym błędne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność uwzględnienia skargi Prokuratora na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł M. J., zaskarżając wyrok w całości, w podstawach skargi kasacyjnej sformułowanej na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucił naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że istniał obowiązek skierowania uczestnika M. J. na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. B, C, B+E, C, pomimo że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kierowca nie przekroczył 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że SKO w K. nie jest uprawnione do uwzględnienia skutków odbycia przez kierowcę szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz że organ ten związany jest zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, do czasu ich zmiany przez uprawniony organ;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów,

oraz zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

4. art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1 i 3 oraz art. 77 K.p.a.

poprzez przyjęcie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jest związane istniejącym w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisem ilości punktów do czasu ich zmiany przez uprawniony organ i nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez

Komendanta Wojewódzkiego Policji,

5. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie dowodu w postaci zaświadczenia

Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. o odbytym przez M. J. w dniu 14 października 2011 r. szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy i wynikających z niego konsekwencji w postaci zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i o oddalenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania podług norm przepisanych

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło także Samorządowe

Kolegium Odwoławcze w K., zaskarżając wyrok w całości, w podstawach

kasacyjnych wskazując na:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu przez WSA w Kielcach, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. B, C, B+E, C+E w części teoretycznej i praktycznej, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że M. J. w chwili orzekania przez

Kolegium nie przekroczył 24 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w związku z § 6 i § 8 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Kolegium nie jest uprawnione do

samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia przez kierowcę szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz że Kolegium związane jest zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ,

- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu przez WSA w Kielcach, iż uczestnictwo w szkoleniu w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów.

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1 i 3 oraz art. 77 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż Kolegium w ramach nałożonego przez Kodeks postępowania administracyjnego obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego

prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji

kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ;

- naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA w Kielcach

dowodu w postaci zaświadczenia Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. o odbytym przez M. J. w dniu 14 października 2011 r. szkoleniu o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym i wynikających z niego konsekwencji w postaci zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

- obrazę art. 1 i 3 § 1 P.p.s.a., przez wyjście poza granice właściwości sądownictwa administracyjnego tj. kontrolę działalności administracji publicznej, w szczególności poprzez faktyczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i dokonanie oceny materiału dowodowego przez stanowcze przyjęcie, że Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta

Wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ.

Wskazując na powyższe podstawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie

zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy

ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w podstawach złożonych skarg kasacyjnych.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej skarżący kasacyjnie – M. J. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. oparli skargi kasacyjne na obu wymienionych wyżej podstawach. Ponieważ obie skargi kasacyjne zostały oparte w znacznej mierze na tych samych zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie postanowił odnieść się łącznie do podniesionych w nich zarzutów.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji był art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy, kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu,

którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Zasadniczym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia, czy po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów, odbycie przez niego szkolenia,

o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, powoduje zmniejszenie liczby tychże

punktów wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Policję za naruszenie przepisów ruchu drogowego i może zostać uwzględnione przez organ administracji w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje do kierowania pojazdami.

Jak wynika z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) – wydanego na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym - odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

Z powyższych względów za pozbawione uzasadnionych podstaw należało uznać, podniesione w podstawach skargi kasacyjnej M. J. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które to naruszenia miałyby polegać, zdaniem skarżących kasacyjnie, na ich błędnej wykładni i w konsekwencji przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że uczestnictwo przez kierowcę – M. J. w szkoleniu już po skierowaniu go przez Komendanta Policji na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – nie może spowodować zmniejszenia liczy punktów.

Powyższe stanowisko uzasadnia w pełni wykładnia systemowa i celowościowa powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i wydanego na jej podstawie rozporządzenia. Wprowadzenie systemu punktów przypisywanych kierowcom, którzy dopuścili się naruszeń przepisów ruchu drogowego, miało na celu

wymuszenie na nich bardziej ostrożnej jazdy, a przez to poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W przypadku kierowców dopuszczających się wielokrotnie

naruszenia przepisów, system punktowy pozwala na ich czasową eliminację z ruchu

drogowego oraz skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Ustawodawca wprowadził w tym celu limit 24 punktów, którego przekroczenie świadczyć ma

o uporczywym naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Pewnego rodzaju złagodzeniem rygoru systemu punktów jest, przewidziana w art. 130 ust. 3 ustawy, możliwość odbycia przez kierowcę szkolenia w celu zmniejszenia liczby przyznanych punktów. Aby jednak móc skorzystać z dobrodziejstwa szkolenia polegającego na odjęciu punktów, kierowca musi do niego przystąpić przed przekroczeniem limitu 24 punktów, o czym stanowi § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. Odmienne stanowisko, które znalazło swój wyraz w złożonych w sprawie niniejszej skargach kasacyjnych, spowodowałoby, że zniweczona zostałaby funkcja dyscyplinująca i prewencyjna opisanych wyżej regulacji wprowadzających system punktów, polegająca na zapobieganiu wielokrotnemu naruszaniu przez kierowcę przepisów ruchu

drogowego. Wskazać również należy, że zgodnie z regulacją zawartą § 9 rozporządzenia, kierowca ma prawo uzyskania od Policji informacji dotyczącej wpisanych do ewidencji punktów, co umożliwia mu podjęcia stosownych działań w zakresie odbycia szkolenia jeszcze przed przekroczeniem 24 punktów. Pogląd, że w chwili przystąpienia do szkolenia kierowca nie może mieć więcej niż 24 punkty, ponieważ w przeciwnym razie zakwalifikował się do egzaminu sprawdzającego i nie może dokonać odpisu punktów, został wyrażony nie tylko w orzecznictwie, ale również w literaturze (tak: W. Kotowski, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1182 oraz podobnie: R. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 750).

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja. Stosownie do § 4 ust. 8 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, Policja dokonuje wpisów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a w myśl § 6 ust. 1 - organ Policji prowadzący ewidencję usuwa z niej przyznane punkty karne na podstawie wpisu ostatecznego, m.in. w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może ponadto zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w razie bezczynności organu, skorzystać z możliwości wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/0511, z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 1388/09, publ.: http.// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ustawodawca pozostawił w wyłącznej gestii Policji, to do wyłącznej kompetencji Policji należy również usuwanie wpisów z tej ewidencji. Czynności te nie mogą być zatem dokonywane przez takie organy administracji publicznej, jak starosta czy samorządowe kolegium odwoławcze. Powyższe prowadzi do wniosku, że wymienione wyżej organy są związane danymi zawartymi w ewidencji prowadzonej przez Policję i nie mogą czynić samodzielnych ustaleń w tym zakresie, na przykład poprzez uwzględnienie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co sprowadzałoby się w gruncie rzeczy do odjęcia punktów. Jedynie właściwy organ Policji, w myśl § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, może dokonać usunięcia punktów z ewidencji w razie odbycia szkolenia, a dopóki tego nie zrobi, starosta jako organ pierwszej instancji oraz samorządowe kolegium odwoławcze jako organ

odwoławczy, są związane liczbą punktów przypisaną kierowcy przez Policję w prowadzonej przez siebie ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 413/11 publ.: http.// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym za nieusprawiedliwione należy uznać podstawy kasacyjne naruszenia art. 7, 76 § 1 i 3 oraz art. 77 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach swobodnej oceny dowodów nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakimi są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Zauważyć bowiem należy, że przedmiotowa ewidencja jako szczególne urządzenie o charakterze informacyjno - rejestrowym nie może zostać zakwalifikowana jako

dokument urzędowy w rozumieniu przepisu art. 76 § 1 K.p.a. Za tego rodzaju

dokument może być jedynie uznana informacja lub zaświadczenie udzielone na podstawie tej ewidencji, ewentualnie sporządzony w oparciu o ewidencję wniosek

Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Powyższe oznacza, że nie jest możliwe w trybie art. 76 § 3 K.p.a. przeprowadzenie dowodu przeciwko danym zawartym w ewidencji rozumianej jako dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu. Jak już wyżej wspomniano, zainteresowana strona może natomiast zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności w celu wykreślenia przypisanych jej punktów. Dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami możliwości przeprowadzenia dowodu w postaci zaświadczenia o odbytym szkoleniu przeciwko danym zawartym w ewidencji odnośnie przyznanych punktów prowadziłoby w istocie do próby samodzielnej zmiany danych objętych tą ewidencją, co należałoby uznać za niedopuszczalne, bo dokonane z naruszeniem wyłącznych kompetencji organu Policji w tej materii.

Nie mógł też odnieść zamierzonego skutku, podniesiony przez skarżących kasacyjnie, zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie, pozwala także na prześledzenie toku rozumowania Sądu, w stopniu umożliwiającym jego ocenę i kontrolę. Nie można zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że Sąd pominął dowód w postaci zaświadczenia Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. o odbytym przez M. J. w dniu 14 października 2011 r. szkoleniu, ponieważ - po pierwsze - kwestia ta znalazła swoje odniesienie w uzasadnieniu wyroku Sądu, a ponadto zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. – przepisu procesowego – nie może prowadzić do podważenia stanowiska Sądu co do meritum sprawy, do czego zmierzają w istocie skarżący kasacyjnie.

Za całkowicie chybiony należało uznać też, podniesiony w skardze kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zarzut naruszenia art. 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wyjście poza granicę właściwości sądownictwa administracyjnego. Kontrola działalności administracji publicznej - w niniejszej sprawie przejawiająca się w zbadaniu legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r., w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami - została w zaskarżonym wyroku przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodny z zasadami przyjętymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwie też Sąd pierwszej instancji stwierdziwszy naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego w zaskarżonej decyzji, uchylił ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Z powyższych względów, skoro wskazane w skargach kasacyjnych podstawy kasacyjne okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne na podstawie art. 184 p.p.s.a.