Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 803/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 68 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt 4, art. 93 ust. 8
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 13 g ust. 1b pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 79, art. 84 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Henryk Wach Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.P.P.D. S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1898/11 w sprawie ze skargi K.P.P.D. S.A. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.P.P.D. S.A. w S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1898/11) oddalił skargę K. P. P. D. S.A. z siedzibą w Sz. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2011 r. (nr[...]) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] marca 2010 r. na drodze wojewódzkiej nr 181 w miejscowości W. Służby Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymały pojazd marki V. o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] kierowany przez W. K., właściciela firmy transportowej "A.". Zgodnie z okazanymi dokumentami oraz kontrolą ładowni pojazdu, którego załadowcą była skarżąca spółka, zespołem pojazdów wykonywany był transport drogowy drewna (tarcicy). Wskazany wyżej zespół pojazdów poddany został procesowi ważenia za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych[...] [...]. Ważenia dokonano na stanowisku kontrolnym wyposażonym w ławy fundamentowe, w obecności ww. kierowcy.

Ważenie kontrolowanego zespołu pojazdów odbyło się przy pomocy wag, posiadających aktualne świadectwa legalizacyjne, w miejscu zatwierdzonym przez geodetę, po uprzednim dokonaniu stosownych pomiarów "pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów". Dokumenty potwierdzające ww. okoliczności znajdują się w aktach sprawy i zostały okazane kierowcy przed rozpoczęciem ważenia, co wynika z protokołu kontroli.

Kontrolowany zespół pojazdów poruszał się po drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t. W wyniku przeprowadzonych za pomocą wag statycznych pomiarów nacisków osi i masy całkowitej, stwierdzono (po odjęciu 200 kg i 2 % z każdej osi) następujące przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi, dla pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego – o 5,87 t i dla potrójnej osi naczepy – o 5,69 t. Wyliczono również, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy wyniosła 47,78 t (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów o 5,78). Podczas kontroli kierowca nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego. Sporządzony z kontroli protokół (nr[...]) kierowca podpisał nie wnosząc żadnych uwag.

Ponadto kierowca podczas kontroli został pouczony o treści art. 233 k.k. i przesłuchany w charakterze świadka (na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d.).

W związku z ujawnionymi podczas kontroli przekroczeniami dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] marca 2011 r. zawiadomił spółkę K. P. P. D. o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [.] maja 2011 r. (nr[...]) W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 25.900 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ zaznaczył, że droga wojewódzka nr 181 należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową wynosi 8 ton. Organ wskazał, że podczas kontroli zespołu pojazdów stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej – 13,87 t, co wykazało przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 5,87 t i z tego tytułu przewidziano karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku nr 2 udp., tj. lp. 6.7 lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t – 1.200 złotych oraz lp. 6.7 lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – 900 złotych × 9 = 8.100 złotych. Stwierdzono także nacisk potrójnej osi pojazdów silnikowych – 27,49 t i z tego tytułu przewidziano karę pieniężną na podstawie ww. załącznika, tj. lp. 6.6 lit. d) powyżej 24,8 t do 26,3 t – 9.000 złotych oraz lp. 6.6 lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo – łącznie 7.000 złotych. W związku z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów nałożono karę pieniężną w wysokości 600 złotych zgodnie z załącznikiem lp. 9.11 lit. b) do ustawy o drogach publicznych.

Jako materialnoprawną przesłankę wymierzonej kary oraz odpowiedzialności strony za wskazane naruszenia organ wskazał przepis art. 13 g ust. 1 b ustawy, zgodnie z którym karę nakłada się nie tylko na podmiot wykonujący przejazd, ale i nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność ta jest niezależna od obligatoryjnego nałożenia kary na przedsiębiorcę przewoźnika wykonującego przewóz. Organ wskazał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w przepisie art. 13 g ust. 1 b pkt ustawy o drogach publicznych.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. (nr[...]) utrzymał w całości w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Organ podkreślił, że ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie określa w jaki sposób należy dokonywać załadunku towaru, natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 77 i art. 79 § 2 k.p.a. Podkreślił, że strona miła prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań, a także miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami, z której skorzystała (czego dowodem są m.in. pisma z dnia [...] marca 2011 r. i [...] maja 2011 r.).

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu technologii drewna na okoliczność, ile waży 1 m3 tarcicy sosnowej, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przeprowadzenie powyższego dowodu było zbędne, gdyż "z punktu widzenia administracyjnego i fizycznego, tona drewna waży tyle samo co tona piasku, czy węgla".

Organ wskazał też, że ewentualne określenie DMC pojazdu za pomocą przedstawianej przez skarżącego metody (korzystanie z przeliczników określonych w poradnikach), nie jest wystarczającą gwarancją uzyskania wyników mieszczących się w dopuszczalnych normach w momencie przeprowadzenia kontroli drogowej, chociażby z uwagi na możliwość zmiany warunków atmosferycznych w trakcie załadunku i przejazdu. Organ podkreślił, że wszelkie inne, niż użycie odpowiedniej wagi, sposoby na ustalenie masy przewożonego ładunku, a tym samym masy pojazdu oraz nacisków osi nigdy nie będą stuprocentowo skuteczne.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza terenem przedsiębiorstwa to załadowca ten powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. W ocenie organu obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren lecz podmioty te są odpowiedzialne za dokonanie załadunku, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Okoliczność, że skarżąca, jako załadowca, miała wpływ na powstanie naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej, wynika z faktu, że załadowca nie dokonywał pomiarów rzeczywistej masy ładunku, a jedynie oszacował ją w oparciu o tabelę ciężaru drewna (tarcicy), zgadzając się na możliwość wydania towaru w ilości powodującej znaczne przekroczenie powyższych norm.

Spółka K. P. P. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą decyzję, domagając się uchylenia przedmiotowej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. oddalił skargę. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja nie naruszają prawa, zarówno w kwestii ustaleń stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania przepisów prawa. Sąd podkreślił, że przesłanką odpowiedzialności nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami (w szczególności 13 g ust. 1 b pkt 2 u.d.p.) jest to, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 93 ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, wszczęcie postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub innego podmiotu realizującego przewóz drogowy, nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem, w tym także wobec załadowcy. Ponadto Sąd wskazał że inspektorzy nie mają obowiązku zawiadomienia o prowadzonej kontroli drogowej skarżącej, jako załadowcy.

Również pogląd strony dotyczący naruszenia treści art. 10 § 1 k.p.a. jest, w ocenie Sądu, błędny w związku z tym, że przedmiotowa kontrola obejmowała kierowcę wykonującego transport drogowy. Sąd wskazał jednocześnie, że o wszczęciu postępowania administracyjnego skarżąca została zawiadomiona pismem z dnia [...] marca 2011 r., w związku z czym organ (w oparciu o przepis art. 61 k.p.a.) dopełnił obowiązku wynikającego z art. 93 ust. 8 u.t.d.

Sąd zaznaczył również, że po wszczęciu postępowania administracyjnego stronie zapewniono czynne uczestnictwo w postępowaniu na każdym jego etapie oraz powiadomiono skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego.

Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 79 k.p.a., wskazując, że w rozstrzyganej sprawie pierwszeństwo ma przepis art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, będący regulacją szczególną w stosunku do art. 79 k.p.a. W konsekwencji, również w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 w zw. art. 50 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia, gdyż zasady sporządzania protokołów z kontroli drogowej podlegają szczególnemu reżimowi wynikającemu z art. 74 u.t.d. Sąd zaznaczył, że protokół taki, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, między innymi z tego względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia.

Bezpodstawny był także, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie odczytania tarczy tachografu (wykresówki) i ustalenia wagi przewożonego ładunku bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych. Sąd podkreślił, że z treści art. 50 pkt 1 lit. d u.t.d. wynika prawo i obowiązek samodzielnego ustalania wymienionych okresów przerw i odpoczynku oraz czasu jazdy kierowcy przez inspektorów transportu drogowego, bez konieczności powoływania w tym celu biegłych.

Odnosząc się do sugestii strony, że kierowca w okresie ok. 15 minutowego postoju mógł "doładować" kontrolowany zespół pojazdów, w wyniku czego doszło do przekroczenia obowiązujących norm DMC, Sąd wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie powyższej tezy. Ponadto Sąd podniósł, że z przesłuchania w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań kierowcy kontrolowanego pojazdu wynika, iż w dniu kontroli kierowca nie dokonywał żadnego dodatkowego załadunku towaru.

Również wniosek skarżącego dotyczący przeprowadzenia dowodu odnośnie wagi 1 m3 drewna sosnowego oraz dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych w treści odwołania, Sąd uznał za niemający uzasadnienia w przedmiotowej sprawie.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że określenie DMC pojazdu za pomocą przedstawianej przez skarżącą metody (korzystanie z przeliczników określonych w poradnikach), nie jest wystarczającą gwarancją uzyskania wyników mieszczących się w dopuszczalnych normach w momencie przeprowadzenia kontroli drogowej, a przedstawiony przez skarżącą sposób obliczenia masy przewożonego drewna poprzez przemnażanie metrów sześciennych przez gęstość danego drewna wskazuje jedynie na to, że wpisywanie do dokumentu WZ gęstości drewna nie daje w żaden sposób miarodajnego wskaźnika masy danej partii przewożonego drewna. W ocenie Sądu wszelkie inne sposoby ustalenia wagi załadowanej tarcicy, niż poprzez użycie odpowiedniej wagi i tym samym ustalenie masy pojazdu oraz nacisków osi, nigdy nie będą stuprocentowo skuteczne.

Ponadto Sąd wskazał, że posługiwanie się średnimi wartościami gęstości drewna w celu obliczenia masy jest co najmniej nieprecyzyjne i świadczy o godzeniu się na powstałe ewentualne naruszenie, gdyż załadowca jako podmiot profesjonalny winien zdawać sobie sprawę z charakterystyki przewożonego towaru i dokonywać takich czynności, aby realnie zapobiegać przekroczeniom nacisków osi kontrolowanych pojazdów. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżąca, wydając przewoźnikowi ładunek w postaci tarcicy, bez jej dokładnego zważenia godziła się na wykonanie przejazdu z naruszeniem prawa, a w ten sposób miała pośrednio wkład w pogorszenie nie tylko stanu technicznego dróg, ale także przyczyniła się do zmniejszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

W ocenie Sądu obowiązkiem załadowcy jest podjęcie stosownych działań, mających na celu przeciwdziałanie nieprawidłowościom skutkującym naruszeniem przepisu art. 13 g ust. 1 b pkt 2 ustawy. Sąd wskazał, że załadowca powinien tak zorganizować pracę i relacje z kontrahentami handlowymi, by zapewnić przestrzeganie przepisów prawa także w powyższym zakresie.

W ocenie Sądu organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a., a kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Sąd wskazał, że organy obu instancji oparły się na prawidłowo zebranym materiale, dokonując jego wszechstronnej oceny, a stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach, uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Również wysokość kary została, zdaniem Sądu, ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o drogach publicznych.

Pełnomocnik K. P.P. D.S.A. z siedzibą w Sz. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając mu naruszenie:

A. art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku art. 145 § pkt. lit. c w zw. z art. 7, art. 10, art. 77, art. 79, art. 84 k.p.a. polegające na:

• akceptacji dokonywania przez organy administracyjne ustaleń niezgodnie z procedurą zawartą w kodeksie postępowania administracyjnego,

• nie uchyleniu zaskarżonej decyzji pomimo, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 7, art. 10, art. 77, art. 79, art. 84 k.p.a., które to naruszenia postępowania administracyjnego miały wpływ na wynik tego postępowania;

B. art. 68 ust. 1 w zw. z art. 50 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez zaakceptowanie zebrania materiału dowodowego wobec załadowcy (skarżącej) z pominięciem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego pomimo, iż załadowca (skarżąca) nie należy do grona podmiotów wymienionych w ustawie o transporcie drogowym, wobec której można stosować czynności kontrolne o charakterze uproszczonym;

C. art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 177, 178 i 184 Konstytucji RP poprzez niedozwolone dokonywanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. własnych ustaleń faktycznych, które nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

D. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. polegające na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skarżącego oraz na niewłaściwej i pozornej kontroli działalności organów administracji;

E. art. 13 g ust. 1 b ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie za zasadne nałożenia na KPPD Sz. S.A. kary pieniężnej pomimo braku jednoznacznych dowodów wskazujących na wpływ załadowcy na naruszenie przez przewoźnika warunków przewozu drogowego.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W ramach tej podstawy kasacyjnej strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie opisanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów, poprzez błędną akceptację dokonanych przez organy administracyjne ustaleń, nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów k.p.a., zaakceptowanie wadliwie zebranego materiału dowodowego, niedozwolone dokonywanie własnych ustaleń faktycznych, nieustsounkowanie się do zarzutów skarżącego i niewłaściwą, pozorną kontrolę działalności organów oraz uznanie za zasadne nałożenia na spółkę kary pieniężnej, pomimo braku jednoznacznych dowodów wskazujących na wpływ załadowcy na naruszenie przez przewoźnika warunków przewozu drogowego. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się zatem do naruszenia przez Sąd przepisów postępowania poprzez oparcie się na nieprawidłowym i błędnie zinterpretowanym materiale dowodowym, co skutkowało uznaniem za zasadne nałożenia na spółkę kary pieniężnej.

Wbrew podniesionym przez kasatora zarzutom (lit. A, B, C), wyrok Sądu I instancji nie został wydany z naruszeniem opisanych w skardze kasacyjnej przepisów, a zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja nie naruszają prawa w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy i zastosowania przepisów prawa.

Przyjęty przez Sąd stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, a Sąd dokonał wszechstronnej jego oceny. Postępowanie przeprowadzone przez organy obu instancji i dokonane przez organy administracyjne oraz Sąd ustalenia nie naruszały przepisów art. 7 i 77 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 84 § 1 k.p.a., poprzez akceptację dokonanych przez organy ustaleń faktycznych w zakresie odczytania tarczy tachografu i ustalenia wagi przewożonego ładunku bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych. Należy podkreślić, że art. 50 pkt 1 lit. d u.t.d. nakłada na inspektorów transportu drogowego obowiązek samodzielnego ustalania opisanych okoliczności, świadczących o zgodności wykonywanego transportu drogowego z przepisami prawa.

Błędny jest również pogląd strony dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Inspektorzy nie mają obowiązku zawiadomienia o prowadzonej kontroli drogowej skarżącej, jako załadowcy. Jednak po wszczęciu postępowania administracyjnego zapewniono stronie czynne uczestnictwo w postępowaniu na każdym jego etapie oraz powiadomiono skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej zapewniły stronie prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań. Skarżąca miała również zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami i z możliwości tej skorzystała (por. pisma z dnia [...] marca 2011r. i [...] maja 2011r.).

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 79 k.p.a., wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie art. 79 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Do prowadzenia kontroli drogowej stosuje się bowiem art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d., stanowiący regulację szczególną w stosunku do przepisów k.p.a. Wobec ustanowienia szczególnej regulacji, określającej zasady prowadzenia kontroli drogowej, ogólne przepisy dotyczące przeprowadzania dowodów nie znajdują w sprawie zastosowania. Z tego względu zarzut ich naruszenia należało uznać za bezzasadny.

Również pogląd strony dotyczący naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 50 w zw. z art. 68 ust. 1 u.t.d.) jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędny. Organy przeprowadzające kontrolę w żaden sposób nie naruszyły przepisów określających ich zadania w kwestii kontroli drogowej. Nie zostały także w sprawie naruszone przepisy dotyczące prowadzenia postępowania i wydawania decyzji, a organy nie wykroczyły poza zakres wskazanych w przepisie art. 50 u.t.d. czynności. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 68 u.t.d. zaznaczyć należy, że przeprowadzona kontrola obejmowała, zgodnie z dyspozycją tego przepisu, przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy, natomiast odpowiedzialność skarżącej wynika wyłącznie ze wskazanych podczas kontroli naruszeń w sposobie dokonania przez skarżącą załadunku towaru.

W związku z powyższym zarówno zarzuty zaakceptowania przez Sąd błędnie zebranego przez organy materiału dowodowego oraz błędnie dokonanych przez organ ustaleń, jak i zarzuty nieuchylenia decyzji pomimo wystąpienia w toku postępowania wskazanych naruszeń należało uznać za bezzasadne.

W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej opisanego w pkt C wskazać ponadto należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie naruszył powołanych przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Konstytucji. Sąd oparł się bowiem na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministarcyjnym, dokonując prawidłowej i wszechstronnej jego oceny, a także kompleksowej i rzetelnej kontroli działalności organów administracji.

Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące dokonania przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych należało uznać za bezzasadne.

Również zarzut skargi kasacyjnej (oznaczony lit. E), w którym wskazano na bezprawne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, pomimo braku jednoznacznych dowodów, wskazujących na wpływ załadowcy na naruszenie warunków przewozu drogowego należało uznać za bezzasadny. Wpływ załadowcy na naruszenie nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości w związku z bezspornym faktem dokonania przez skarżącą załadunku skontrolowanego w przedmiotowej sprawie pojazdu. Załadunek ten został dokonany w sposób skutkujący naruszeniem przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, ustawy o transporcie drogowym i ustawy o drogach publicznych.

Przesłanką odpowiedzialności nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami jest to, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 13 g ust. 1 b pkt 2 u.d.p.). Okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają nałożenie (niezależnie od obligatoryjnego nałożenia kary na przewoźnika wykonującego przewóz) również kary pieniężnej na skarżącą spółkę, jako załadowcę przedmiotowego zespołu pojazdów.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W sprawie bezspornym jest fakt, że zespół pojazdów poruszający się po drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, przekraczał w sposób znaczny dopuszczalny nacisk osi na nawierzchnię drogi oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Niespornym jest również, że kierowca nie przedstawił podczas kontroli wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego. W związku ze stwierdzeniem powyższych naruszeń, na mocy art. 93 ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego wobec podmiotu wykonującego inne niż wykonywanie przewozu drogowego czynności związane z przewozem (w tym także wobec załadowcy).

Należy zaznaczyć, że odpowiedzialność nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku ma odmienny charakter niż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd. O ile bowiem kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, o tyle na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku kara ta może być nałożona jedynie po spełnieniu określonych ustawowo przesłanek (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r., II GSK 717/09, LEX nr 603142). Ratio legis przepisu art. 13 g ust. 1b pkt 2 u.d.p. sprowadza się do rozszerzenia katalogu podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w zakresie przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu i przez to do przeciwdziałania degradacji dróg publicznych i zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Regulacja ta wskazuje, że nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi, dopuszczalnej masy całkowitej oraz innych parametrów. Na przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu może mieć bowiem rzeczywisty wpływ nie tylko kierowca czy przewoźnik, ale również nadawca, załadowca czy spedytor ładunku. Jednak na podmioty wymienione w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. kara pieniężna może być nałożona wyłącznie wówczas, "jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego".

Skarżąca, wydając przewoźnikowi ładunek bez dokładnego zważenia godziła się na wykonanie przejazdu z naruszeniem prawa, a ponadto poprzez brak dołożenia należytej staranności w celu zbadania wagi załadowanego pojazdu i nacisku poszczególnych osi na nawierzchnię miała wpływ na powstanie naruszenia, co skutkowało nałożeniem kary na zasadach wskazanych w przepisie art. 13 g ust. 1b pkt 2 u.d.p. Określenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu za pomocą przedstawianej przez skarżącą metody (korzystanie z przeliczników określonych w poradnikach), nie gwarantuje uzyskania wyników mieszczących się w dopuszczalnych normach w momencie przeprowadzenia kontroli drogowej. Przedstawiony przez skarżącą sposób obliczania masy przewożonego drewna poprzez przemnażanie metrów sześciennych przez gęstość danego drewna świadczy o niedołożeniu przez skarżącą należytej staranności w celu nieprzekroczenia wskazanych norm. Ustalanie masy ładunku na podstawie średniej gęstości danego drewna, świadczące o zignorowaniu przez skarżącą wpływu warunków zewnętrznych (zwłaszcza atmosferycznych) na masę drewna np. podczas jego składowania, jest nieprawidłowe i świadczy o godzeniu się na możliwość powstania naruszenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organów, wskazujące, że wszelkie inne sposoby ustalenia wagi załadowanej tarcicy, niż poprzez użycie odpowiedniej wagi oraz ustalenie masy pojazdu i nacisków osi, nigdy nie będą stuprocentowo skuteczne i mogą prowadzić do powstania przekroczeń nacisków osi na nawierzchnię oraz przekroczeń dopuszczalnej masy całkowitej załadowanego pojazdu. Załadowca, jako podmiot profesjonalny, winien zdając sobie sprawę z charakterystyki przewożonego towaru zbadać wagę załadowanego pojazdu, by realnie zapobiegać opisanym przekroczeniom.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że skarżąca, jako załadowca, miała rzeczywisty wpływ na ilość ładunku przewożonego przez przewoźnika, ponieważ to ona dokonywała załadunku i ona też poświadczyła wagę załadowanego pojazdu.

Załadowca, jako podmiot odpowiedzialny za dokonanie załadunku nienaruszającego norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu, powinien tak zorganizować pracę i relacje z kontrahentami, by zapewnić przestrzeganie przepisów prawa. Niedopełnienie przez skarżącą, jako załadowcę, obowiązku załadowania towaru zgodnego z wymogami określonymi w powyższym przepisie spowodowało, że skarżąca przyczyniła się do pogorszenia stanu technicznego dróg, a także przyczyniła się do zmniejszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zastosowanie wskazanej w przepisie kary było tymbardziej uzasadnione, że zarówno nacisk poszczególnych osi, jak i całkowita masa zespołu pojazdów przekraczała określone normy w znacznym stopniu.

Z przytoczonych powyżej przyczyn zarzut skargi kasacyjnej oznaczony lit. E, w którym wskazano na bezprawne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, pomimo braku jednoznacznych dowodów wskazujących na wpływ załadowcy na naruszenie warunków przewozu drogowego należało uznać za bezzasadny.

Stawiany w skardze kasacyjnej zarzut (lit. D) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest również bezzasadny. Wadliwość uzasadnienia wyroku może bowiem stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku, w tym nie zawiera stanowiska Sądu I instancji w kwestii oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wynika to z faktu, że adresatem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji jest oprócz stron również Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi sądowi kasacyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w przedmiotowej sprawie zawiera wszystkie opisane w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy składowe i zostało sporządzone w sposób nienaruszający prawa, zwłaszcza w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również należy uznać za bezzasadny.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niezawierającą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do postanowień art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

-----------------------

13