Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1651/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6221 Kary pieniężne z zakresu nadzoru ubezpieczeniowego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 - 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 124 poz 1152
law: Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli  Komunikacyjnych
article: art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2, art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2, art. 481 ust. 1, art. 503, art. 504 pkt 1 - 5
journal: Dz.U. 2015 poz 1844
law: Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
article: art. 2, art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 8, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P.S.A. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku z dnia [...] września 2013 r. P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej P. S.A., skarżąca, zakład ubezpieczeń) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2013 r., sygn. [...], w sprawie nałożenia na P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., kary pieniężnej w wysokości 150.000 zł:

1. uchyliła w całości decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej KNF, organ) z dnia [...] września 2013r., za naruszenie:

I. art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w odniesieniu do następujących osób: S. T., I. G., T. S.;

II. art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń, odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: P. W., K. S., A. W., M. I., K. C., B. W., Z. M., D. W., E. G.;

III. art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust.3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: A. R., A. B., J. G., A. G., K. G.;

2. nałożyła na P. S.A., karę pieniężną w wysokości 130.000 zł, za naruszenie:

I. art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: S. T., I. G., T. S.;

II. art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: P. W., K. S., A. W., M. I., B. W., Z. M., E. G.;

III. art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust.3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: A. R., A. B., J. G., A. G., K. G.;

3. umarzyła w części postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na P. S.A. kary pieniężnej na podstawie art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej w związku z art. 14 ust. 3a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminach, o których mowa w art. 14 ust. 1 lub 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w odniesieniu do następujących osób: K. C. D. W.

Decyzja została podjęta na podstawie 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej "kpa") i art. 105 § 1 kpa, oraz art. 362 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 481 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2015 r., poz.1844, ze zm.- dalej: u.d.u.i r.) oraz w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 392, ze zm. – dalej ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych) oraz w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 174 ze zm.- dalej: ustawa o nadzorze)

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Pismem z dnia [...] września 2012 r. KNF, zawiadomiła P. S.A., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na zakład ubezpieczeń kary pieniężnej na podstawie art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (dalej "ustawa o działalności ubezpieczeniowej") w związku z art. 14 ust. 3a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminach, o których mowa w art. 14 ust. 1 lub 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w odniesieniu do następujących osób: S. T., I. G., D. W., K. C., A. B., P. W., K. S., A. R., B. W., Z. M., A. W., T. S., M. I., E. G., K. G., A. G. i J. G.

W dniu [...] września 2013 r. KNF wydała decyzję administracyjną, [...], w sprawie nałożenia na P. S.A., kary pieniężnej w wysokości 150.000 zł, za naruszenie:

1. art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w stawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: S. T., I. G., T. S.;

2. art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w m art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: P. W., K. S., A. W., M. I., K. C., B. W., Z. M., D. W., E. G.;

3. art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w .związku z niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych odniesieniu do następujących osób: A. R., A. B., J. G., A. G., K. G.

W dniu [...] września 2013 r. do KNF wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, w którym P. S.A. wniosła o uchylenie w całości ww. decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku spółka wniosła o znaczne obniżenie wysokości nałożonej kary pieniężnej, tj. obniżenie jej do kwoty 20.000 zł, z uwagi na rażąco wygórowaną wysokość nałożonej na P. S.A. kary pieniężnej, w stosunku do skali działalności zakładu ubezpieczeń i ilości zarzucanych naruszeń; w stosunku do ilości zarzucanych naruszeń, w tym ilości decyzji nakładających karę pieniężną na spółkę za zarzucane przewinienia – w porównaniu do innych zakładów ubezpieczeń, na które takie kary pieniężne zostały nałożone przez KNF; w stosunku do podejmowanych przez P. S.A. działań w celu wyeliminowania zarzucanych naruszeń. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r.:

1. uchyliła w całości decyzję własną z dnia [...] września 2013r., za naruszenie:

I. art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w odniesieniu do następujących osób: S. T., I. G., T. S.;

II. art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń, odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: P. W., K. S., A. W., M. I., K. C., B. W., Z. M., D. W., E. G.;

III. art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: A. R., A. B., J. G., A. G., K. G.;

2. nałożyła na P. S.A., karę pieniężną w wysokości 130.000 zł, za naruszenie:

I. art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: S. T., I. G., T. S.;

II. art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: P. W., K. S., A. W., M. I., B. W., Z. M., E. G.;

III. art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do następujących osób: A. R., A. B., J. G., A. G., K. G.;

3. umarzyła w części postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na P. S.A. kary pieniężnej na podstawie art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej w związku z art. 14 ust. 3a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminach, o których mowa w art. 14 ust. 1 lub 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w odniesieniu do następujących osób: K. C. D. W.

W obszernym uzasadnieniu wydanej decyzji KNF przypomniała, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte w przedmiocie nałożenia na P. S.A. kary pieniężnej na podstawie art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej w związku z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminach, o których mowa w art. 14 ust. 1 lub 2 w/w ustawy lub niedopełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ww. ustawy w odniesieniu do osób wskazanych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.

KNF uznała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje na naruszenie przez P. S.A. przepisów art. 14 ust. 1 – 3 ustaw o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do osób wymienionych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, za wyjątkiem K. C. i D. W. Komisja podniosła, iż dla stwierdzenia faktu niedochowania terminów wynikających z art. 14 ust. 1 - 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie ma znaczenia jaka była przyczyna takiego stanu rzeczy, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 3a w/w ustawy, obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia wskazanych przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych obliguję organ do zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej. Zatem poza ww. dwoma przypadkami prowadzenia postępowań likwidacyjnych nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, gdyż sprawa nie utraciła przymiotu sprawy administracyjnej i nie zaistniały żadne inne okoliczności wskazujące na jej bezprzedmiotowość, które dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

Następnie Komisja stwierdziła, iż w zaskarżonej decyzji doszło do błędnego zakwalifikowania zachowania zakładu ubezpieczeń jako naruszenia art. 14 ust. 2 w/w ustawy w odniesieniu do K. C., w wyniku błędnego ustalenia, iż był on poszkodowanym w sprawie. Tymczasem, jak wynika z ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy osobą poszkodowaną była J. C., która nie była objęta zawiadomieniem o wszczęciu niniejszego postępowania. K. C. był natomiast pełnomocnikiem poszkodowanej i osobą kierującą pojazdem, który uległ wypadkowi. W związku z powyższym, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnieniu argumentacji podniesionej przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Komisja stwierdziła, że nie można zakładowi ubezpieczeń przypisać odpowiedzialności za naruszenie art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do K. C.

Ponadto KNF stwierdziła, iż w zaskarżonej decyzji doszło do błędnego zakwalifikowania zachowania zakładu ubezpieczeń jako naruszenia art. 14 ust. 2 w/w ustawy w odniesieniu do zdarzenia dotyczącego poszkodowanego D. W., poprzez błędne uznanie, iż przedstawiając stanowisko z dnia [...] października 2010 r. poinformowano poszkodowanego o niemożności zakończenia postępowania likwidacyjnego. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie w dniu [...] października 2010 r. zakład ubezpieczeń wydał decyzję o odmowie wypłaty poszkodowanemu odszkodowania. Powyższe spowodowało, iż w opisanym przypadku nie można zakładowi ubezpieczeń przypisać odpowiedzialności za naruszenie art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Uwzględniając powyższe organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2013 r. i wobec braku naruszenia przez skarżącą przepisu prawa, w odniesieniu do zdarzeń dotyczących K. C. i D. W. stwierdził, że postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na zakład ubezpieczeń jest w tym zakresie bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie w części postępowania, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Nie ma bowiem podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w przedmiotowym zakresie.

Ponadto KNF wskazała, iż za uchyleniem w całości decyzji z dnia [...] września 2013 r. przemawia zmiana stanu prawnego jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2016 r., w którym weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i utraciła moc ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. Ponieważ wskazana wyżej zmiana stanu prawnego nastąpiła podczas toczącego się postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nadzoru winien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, tj. w okolicznościach niniejszej sprawy uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy na gruncie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, a także umorzyć w części postępowanie administracyjne zważywszy na jego bezprzedmiotowość.

Stosownie do brzmienia art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, który obowiązywał w dacie wydania skarżonej decyzji, jak i obecnie obowiązującego art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r w związku z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wykonywanie przez zakład ubezpieczeń działalności z naruszeniem art. 14 ust. 1 – 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych było i jest okolicznością obligującą do skorzystania przez Komisję z instrumentów nadzorczego oddziaływania, wskazanych w w/w przepisach prawa. Taki zapis ustawowy oznacza, że prawodawca przyznał Komisji kompetencję do oceny, czy dane zachowanie zakładu ubezpieczeń stanowi wykonywanie działalności z naruszeniem przepisów prawa oraz do podejmowania działań nadzorczych w razie pozytywnej kwalifikacji w tym zakresie. Za skorzystaniem przez KNF z instrumentu nadzorczego oddziaływania, w postaci nałożenia na zakład ubezpieczeń kary pieniężnej, przemawia ochrona osób poszkodowanych podczas wypadków komunikacyjnych.

KNF wskazała, iż obowiązek zastosowania przez organ nadzoru sankcji z art. 212 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a obecnie z art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. wynika z treści art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Organ nadzoru nie podzielił przy tym zaprezentowanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowiska spółki co do charakteru stosowania kary pieniężnej z art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, zgodnie z art. 14 ust. 3 a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Na gruncie ww. przepisów organ nadzoru nie miał i aktualnie również nie ma możliwości dokonania wyboru pomiędzy zastosowaniem sankcji finansowej a zastosowaniem innego instrumentu nadzorczego oddziaływania. Ustawodawca przesądził więc, że najodpowiedniejszą reakcją nadzorczą na nieprawidłowości polegające na nieterminowej likwidacji szkód jest nałożenie kary pieniężnej. Komisja może natomiast dokonać wyboru co do podmiotu, na który zostanie nałożona kara pieniężna. Ponadto, w związku z zakreśleniem przez przepisy art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a obecnie przepisy art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. maksymalnej wysokości kary pieniężnej jaka może zostać nałożona, organ nadzoru dokonuje jej miarkowania.

Następnie KNF wskazała, że P. S.A. dopuścił się łącznie 16 przypadków opóźnień w przyznaniu i wypłacie odszkodowania, a także niepoinformowaniu w ustawowym terminie osoby występującej z roszczeniem, iż odszkodowanie jej nie przysługuje, co wskazuje, iż doszło do naruszeń regulacji art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazanych w ust. 1, 2 i 3 tego przepisu (w sprawie poszkodowanego P. W. doszło do dwukrotnego naruszenia przepisu - w odniesieniu do roszczenia z tytułu zadośćuczynienia oraz z tytułu renty). W art. 14 w/w ustawy ustawodawca przewidział tryb zakończenia postępowania likwidacyjnego zainicjowanego zawiadomieniem o szkodzie. Zakład ubezpieczeń stosownie do art. 14 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma obowiązek zakończyć postępowanie likwidacyjne w terminach wskazanych w w/w przepisach prawa. Ustalony w toku postępowania administracyjnego po ponownym rozpatrzeniu sprawy stan faktyczny w sposób nie budzący wątpliwości daje podstawę do uznania, iż zakład ubezpieczeń w 3 przypadkach nie wykonał ustawowego obowiązku wypłaty odszkodowania w terminie określonym w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (tj. S. T., I. G., T. S.). Ponadto zakład ubezpieczeń w 8 opisanych wyżej przypadkach naruszył art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (tj. P. W., K. S., A. W., M. I., B. W., Z. M., E. G.). W toku postępowania stwierdzono również, iż skarżąca w 5 przypadkach nie wywiązała się w ustawowo określonym terminie z obowiązku poinformowania osoby występującej z roszczeniem, iż odszkodowanie jej nie przysługuje, naruszając tym samym art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (tj. A. R., A. B., J. G., A. G., K. G.). Czas wskazanych opóźnień wynosił odpowiednio od 11 dni do ponad 1 miesiąca w przypadku naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, od 11 dni do 5 miesięcy w przypadku naruszenia art. 14 ust. 2 tejże ustawy oraz od 29 dni do ponad 5 miesięcy w przypadku naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Jednocześnie Komisja wskazała, iż w odniesieniu do w/w spraw zastosowanie znajduje art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. W wymienionych wyżej sprawach zakład ubezpieczeń został zawiadomiony o szkodzie po wejściu w życie art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, tj. po dniu 11 czerwca 2007 r. Z uwagi na fakt złożenia zawiadomienia o szkodzie po 11 czerwca 2007 r. na Komisji ciążył obowiązek stosowania obligatoryjnie sankcji przewidzianych w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a obecnie sankcji z art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. Szczególna rola i charakter cytowanego przepisu wynika z zawartego w nim stanowczego zwrotu "organ nadzoru stosuje (...) środki nadzorcze". Zapis ten nie pozostawia Komisji wyboru w kwestii sięgania po instrumenty władczego oddziaływania wobec podmiotu nadzorowanego, a w szczególności zwalnia organ nadzoru z konieczności uzasadniania przyczyn, dla których zdecydowano się właśnie na środek nadzorczy w postaci kary pieniężnej. Stosownie do ww. przepisów organ nadzoru może dokonać wyboru w zakresie podmiotu, na który nakładaną jest kara pieniężna. Zgodnie z art. 212 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, jak i obecnie obowiązującym art. 362 ust. 1 u.d.u.r. w związku z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych organ nadzoru może dokonać wyboru w zakresie podmiotu, na który nakładana jest kara pieniężna. Obowiązujący w dacie wydania skarżonej decyzji przepis art. 212 ust. 1 w pkt 1 w/w ustawy przewidywał bowiem możliwość nakładania na członków zarządu zakładu ubezpieczeń lub prokurentów kar pieniężnych do wysokości odpowiadającej trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich 12 miesięcy, natomiast obecnie obowiązujący przepis art. 362 ust. 1 pkt 1 u.d.u.r. przewiduje możliwość nałożenia na członka zarządu zakładu ubezpieczeń, zakładu reasekuracji lub prokurenta kary pieniężnej do wysokości odpowiadającej ich trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich 12 miesięcy, a jeśli nie można ustalić przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy - do wysokości 100 000 złotych. Ponadto w obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej przewidziana była możliwość nakładania na zakład ubezpieczeń kar pieniężnych do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto uzyskanej przez zakład ubezpieczeń w roku poprzednim, a w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie prowadził działalności lub miał zbiór składki przypisanej poniżej 20 min złotych do wysokości 100 000 złotych. Natomiast w aktualnym stanie prawnym przepis art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. przewiduje możliwość nałożenia na zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji kary pieniężnej do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280 ww. ustawy a w przypadku gdy zakład nie wykonywał działalności lub uzyskał składkę przypisaną brutto poniżej 20 mln złotych - do wysokości 100 000 złotych. Wskazując na brzmienie powyższych przepisów organ nadzoru zauważył, że okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy zadecydowały o tym, iż organ nadzoru wszczął postępowanie administracyjne i w konsekwencji nałożył karę pieniężną na zakład ubezpieczeń, a nie na członka zarządu lub prokurenta tego zakładu ubezpieczeń. Wynika to z faktu, iż w przedmiotowej sprawie, to zakład ubezpieczeń dopuścił się naruszeń przepisu prawa, tj. przepisu art. 14 ust. 1 – 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych polegających na naruszeniu wskazanych w w/w przepisie terminów zakończenia postępowań likwidacyjnych wobec osób wskazanych w niniejszej decyzji. Ponadto Komisja zwróciła uwagę, że w przedmiotowej sprawie brak było jakichkolwiek okoliczności wskazujących na możliwość przypisania odpowiedzialności osobistej któremukolwiek z członków zarządu lub też prokurentów P. SA. Zatem nie ma również podstaw żeby kara pieniężna była ponoszona z osobistego majątku członka zarządu lub prokurenta zakładu ubezpieczeń. Powyższe względy zadecydowały o wszczęciu przedmiotowego postępowania wobec zakładu ubezpieczeń, a nie jego członków zarządu lub prokurentów. Dla sięgnięcia przez organ nadzoru po środki nadzorcze określone w dacie wydania skarżonej decyzji w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a obecnie w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącą w toku postępowania, w tym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności, takie jak brak naruszenia czy też brak istotnego naruszenia interesu ekonomicznego poszkodowanych, w związku z opóźnieniami w wypłacie odszkodowania, jak również przyczyny naruszenia przez P. SA obowiązków wynikających z art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Następnie KNF wskazała, iż na podstawie art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. organ nadzoru może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład ubezpieczeń karę pieniężną do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280 tej ustawy, a w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie wykonywał działalności lub uzyskał składkę przypisaną brutto poniżej 20 mln złotych - do wysokości 100 000 złotych. Wartość składki przypisanej brutto zakładowi ubezpieczeń za 2014 r. według stanu na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniosła 8.261.752.000 zł. W związku z tym maksymalna wysokość kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie mogła wynieść 41.308.760 zł (8.261.752.000 zł x 0,5% = 41.308.760 zł). Wskazał również, iż w decyzji z dnia [...] września 2013r. wzięto pod uwagę wartość składki przypisanej brutto za 2012 r., która wyniosła 8.453.498.000 zł, a zatem maksymalna wysokość kary pieniężnej mogła wówczas wynieść 42.267.490 zł. Organ nadzoru przypomniał, iż zarówno obowiązujący w dacie wydania skarżonej decyzji art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, jak i obecnie obowiązujący art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. wskazują maksymalny wymiar sankcji finansowej, jaka może zostać nałożona na zakład ubezpieczeń. Tym samym ustawodawca pozostawił Komisji uprawnienie do określenia wysokości nakładanej kary pieniężnej.

Nakładając karę pieniężną w wysokości 130.000 zł za naruszenie art. 14 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych organ nadzoru dokonał miarkowania jej wysokości w kontekście rozmiaru i wagi naruszenia przepisu prawa oraz okoliczności zaistniałych w sprawie, tak aby kara pieniężna pozostała w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, ich negatywnych skutków oraz aby wypełniła prawidłowo swe funkcje prewencyjne i represyjne, a także miała na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, uwzględniając przy tym cele nadzoru finansowego, które stanowią normatywne ukierunkowanie działań nadzorczych podejmowanych przez Komisję.

Ustalając wysokość kary pieniężnej po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komisja wzięła pod uwagę, że w zakresie podstawowej działalności zakładu ubezpieczeń leży prowadzenie postępowań likwidacyjnych, a liczba zidentyfikowanych w toku niniejszego postępowania naruszeń przepisu prawa pozwala na stwierdzenie stosunkowo nieznacznej, z punktu widzenia skali prowadzonej przez zakład ubezpieczeń działalności, liczby przypadków, w których wystąpiło naruszenie terminów przewidzianych w art. 14 ust. 1 - 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Organ nadzoru wziął też pod uwagę podnoszone w piśmie zakładu ubezpieczeń z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczące liczby przypadków opóźnień w zakończeniu postępowań likwidacyjnych w kontekście szerokiej skali działalności P. S.A. w zakresie likwidacji szkód majątkowych, jak również w porównaniu do pozostałych ubezpieczycieli, które w ocenie skarżącej świadczą o wysokiej jakości i szybkości likwidacji szkód przez spółkę. KNF uwzględniła również podnoszone przez skarżącą w toku postępowania, zarówno w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r., jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy działania o charakterze organizacyjnym i systemowym, które w ocenie zakładu ubezpieczeń służą właściwemu i zgodnemu z obowiązującymi przepisami prowadzeniu postępowań likwidacyjnych, jak również przedstawione we wcześniejszej części niniejszej decyzji deklarowane przez Stronę działania służące realizacji ww. celu w postaci:

- wprowadzenia w życie aktów wewnętrznych regulujących zagadnienia dotyczące przebiegu likwidacji szkód, których zapisy silnie akcentują obowiązujące w tym zakresie terminy ustawowe oraz konsekwencje ich naruszenia,

- preferowania zawierania ugód z poszkodowanymi - jako sposobu szybszego kończenia procesu likwidacji szkód osobowych z ubezpieczeń OC,

- przeprowadzenia dalszych zmian organizacyjno - kadrowych służących stworzeniu zespołów składających się z pracowników o odpowiednim doświadczeniu i kompetencjach zawodowych,

- monitorowania i kontroli prowadzenia czynności likwidacyjnych przez przełożonych oraz komórki kontroli wewnętrznej,

- organizowania szkoleń/warsztatów dla pracowników zajmujących się likwidacją szkód,

- wdrożenia narzędzi informatycznych wspierających pracę likwidatorów szkód m.in. poprzez sygnalizowanie upływu terminów ustawowych w systemie informatycznym CSI-SLS. Strona wskazała, że w systemie informatycznym CSI-SLS wprowadzono zmianę polegającą na automatycznym, systemowym zliczaniu czasu likwidacji wszystkich, niezlikwidowanych szkód znajdujących się w "portfelu" likwidatora szkód (tj. przypisanych do danego likwidatora) i "wyświetlaniu" w jego komputerze informacji w kolorze czerwonym o szkodzie w 30 dniu likwidacji szkody od daty jej zgłoszenia do P. SA. Ponadto dodano rubrykę (dodatkową kolumnę) w ww. systemie informatycznym pokazującą likwidatorowi szkód, ilość dni likwidacji (liczoną od dnia zgłoszenia szkody), co dodatkowo pozwala na kontrolę w tym zakresie i odpowiednie do tego działania,

- wprowadzenia zmian w umowach o pracę z likwidatorami szkód w zakresie wynagrodzenia premiowego i uzależnienia jego wysokości/wypłaty od przestrzegania przepisów, w tym wypłaty odszkodowań i przekazywania informacji w ustawowych terminach,

- kierowania w każdym roku kalendarzowym do likwidatorów szkód na bieżąco pism przypominających o obowiązku wykonywania niektórych ustawowych czynności likwidacyjnych, a w szczególności obowiązków wynikających z art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, oprócz tzw. "stałej" legislacji wewnętrznej. Uwzględniono również załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pisma z dnia [...] stycznia 2009 r. i [...] lutego 2010 r. kierowane do dyrektorów ds. likwidacji szkód dotyczące przestrzegania terminów likwidacji szkód.

Ponadto ustalając wysokość kary pieniężnej organ nadzoru uwzględnił wskazane przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dalsze działania polegające na przygotowaniu kolejnych pism do jednostek terenowych P. S.A., wskazujących na konieczność zachowania zgodnego z przepisami prawa trybu postępowania, jak też konsekwencje w razie dopuszczenia do naruszeń przepisów w przyszłości. KNF wzięła też pod uwagę deklarowane przez zakład ubezpieczeń dalsze działania kontrolne, szkoleniowe, dyscyplinujące pracowników oraz przypominające likwidatorom o obowiązku realizacji wymogów wynikających z przepisów prawa, jak również okoliczność, iż terminowa likwidacja szkód jest aktualnie priorytetem w pracy P. SA i już obecnie - w wyniku podejmowanych przez spółkę działań - udało jej się skrócić średni czas likwidacji szkód do około 17 dni, jednak działania naprawcze są procesem długoterminowym i P. SA spodziewa się, że lepsze rezultaty zostaną osiągnięte po upływie dłuższego czasu.

Powyższe okoliczności, w ocenie KNF, zasadniczo wpływają na nałożenie sankcji w wysokości znacząco odbiegającej od maksymalnego wymiaru kary pieniężnej. Nie zmienia to jednak faktu, iż w toku prowadzonego postępowania w 3 przypadkach Komisja stwierdziła naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w 8 opisanych wyżej przypadkach organ nadzoru stwierdził naruszenie art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz w 5 przypadkach Komisja stwierdziła naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Miarkując wysokość kary pieniężnej nakładanej na zakład ubezpieczeń Komisja wzięła również pod uwagę, iż jest to trzecia decyzja nakładająca karę pieniężną na P. SA za nieterminową wypłatę odszkodowań. Po raz pierwszy, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. [...], Komisja nałożyła na P. SA karę pieniężną w wysokości 10 000 zł w związku z nieterminową wypłatą odszkodowań w 7 przypadkach. Ponownie, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., sygn. [...], Komisja nałożyła na P. SA karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminową wypłatę odszkodowań w 5 przypadkach. Spośród stwierdzonych w niniejszym postępowaniu 16 opóźnień w wykonaniu przez P. SA obowiązków z art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (w sprawie poszkodowanego P. W. doszło do dwukrotnego naruszenia przepisu - w odniesieniu do roszczenia z tytułu zadośćuczynienia oraz z tytułu renty), do 15 opóźnień doszło po wydaniu przez organ nadzoru decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., natomiast 14 opóźnień w wykonaniu ww. obowiązków miało miejsce po wydaniu przez Komisję decyzji z dnia [...] marca 2010 r.

W toku postępowań administracyjnych zakończonych w/w decyzjami zakład ubezpieczeń wskazywał na szereg działań, jakie podejmuje w celu wyeliminowania powstania podobnych naruszeń w przyszłości. Pomimo jednak podejmowania wskazanych działań przez spółkę oraz podjęcia przez Komisję wspomnianych działań nadzorczych, jak ustalono w toku przedmiotowego postępowania Strona nadal naruszała art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co oznacza, iż deklarowane przez P. SA w toku dotychczasowych postępowań działania nie doprowadziły do osiągnięcia oczekiwanych rezultatów.

Ponadto podjęcie przez Komisję działań nadzorczych w postaci nałożenia na zakład ubezpieczeń kar pieniężnych w decyzjach z dnia: [...] listopada 2009 r. i [...] marca 2010 r. nie wyeliminowało nieprawidłowości związanych z nieterminową likwidacją szkód. Okoliczności te – zdaniem organu nadzoru - warunkują nałożenie kary w relatywnie wyższej wysokości niż miałoby to miejsce w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości danego rodzaju po raz pierwszy, nie poprzedzonych wcześniejszymi działaniami nadzorczymi o walorze m. in. sanacyjnym oraz deklaracjami zakładu ubezpieczeń co do działań zmierzających do ograniczenia ryzyka wystąpienia takich nieprawidłowości w przyszłości. Jednocześnie KNF wskazała, że wystąpienie stwierdzonych w toku postępowania kończonego niniejszą decyzją naruszeń w świetle art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych obliguje organ nadzoru do zastosowania przynajmniej jednego ze wskazanych tam środków nadzorczych niezależnie od faktu uprzedniego nakładania kar finansowych z tytułu nieprawidłowości tego samego rodzaju.

Ponadto KNF nakładając karę pieniężną w wysokości 130.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, oprócz w/w okoliczności, uwzględniła również funkcje, które ma pełnić kara administracyjna. Nałożona kara pieniężna nie stanowi wyłącznie represji finansowej, którą jest ponoszenie negatywnych prawno – finansowych konsekwencji działań sprzecznych z prawem. Kara ta ma na celu uświadomić zakładowi ubezpieczeń, że w każdym przypadku działalność naruszająca przepisy prawa spotka się z reakcją organu nadzoru o charakterze nadzorczym. Należy także wskazać, że funkcją kary pieniężnej jako jednej z form władztwa administracyjnego jest osiągnięcie określonego celu społeczno - gospodarczego, którym jest przymuszenie zakładu ubezpieczeń do zachowania zgodnego z prawem oraz zniechęcenie do niewykonywania obowiązków nałożonych obowiązującymi przepisami prawa. Mając na uwadze wskazane wyżej funkcje sankcji nałożenie kary pieniężnej w ustalonej wysokości jest w ocenie Komisji w pełni uzasadnione i adekwatne do opisanego w przedmiotowej decyzji stanu faktycznego.

Następnie KNF wskazała, że kara pieniężna ustalona w ww. wysokości mieści się w graniach określonych w dyspozycji art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. Choć maksymalna wysokość kary pieniężnej wynieść mogła 41.308.760 zł, Komisja uznała, iż z uwagi na niewielką liczbę stwierdzonych przypadków naruszeń art. 14 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w stosunku do skali prowadzonej przez spółkę działalności w zakresie likwidacji szkód, jak również przy uwzględnieniu okresu trwania tych naruszeń nie można mówić o rażącym naruszeniu w/w przepisu prawa. Tym niemniej, z uwagi na fakt, iż zakończenie postępowań likwidacyjnych po terminach określonych w art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi naruszenie przepisów prawa, które musi spotkać się ze stanowczą reakcją organu nadzoru, kara pieniężna musi mieć wymiar - stosunkowo do wagi stwierdzonego naruszenia - dolegliwy.

Organ nadzoru nakładając karę pieniężną w wysokości 130 000 złotych, co stanowi 0,31% maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, uznał, że taka kara skłoni zakład ubezpieczeń do przestrzegania w przyszłości przepisów prawa. Należy podkreślić, że w toku postępowania kończonego niniejszą decyzją zidentyfikowano przypadki nieterminowych likwidacji szkód, które wystąpiły już po nałożeniu przez organ nadzoru kar pieniężnych w decyzjach: z dnia [...] listopada 2009 r. oraz z dnia [...] marca 2010 r., co wskazuje, iż kary te i działania podjęte w ich efekcie przez zakład ubezpieczeń nie wyeliminowały całkowicie problemu nieterminowości w zakresie prowadzonych przez skarżącą postępowań likwidacyjnych i wobec tego zachodzi potrzeba oddziaływania na P. SA w kontekście sanacyjnym.

Ustalając wysokość kary pieniężnej w niższym wymiarze w stosunku do sankcji nałożonej na P. S.A. w decyzji z dnia [...] września 2013 r. organ nadzoru miał na względzie w szczególności okoliczności podniesione przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które wpłynęły na uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w części postępowania w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w odniesieniu do K. C. oraz D. W. Ponadto Komisja uwzględniła okoliczność, że opóźnienie w zakończeniu postępowania likwidacyjnego w sprawie A. R. wyniosło 29 dni a nie jak wskazano w decyzji z dnia [...] września 2013 r. – 1 miesiąc. Okoliczność ta również wpływa na wymierzenie kary pieniężnej w niższym wymiarze, niż wskazany w zaskarżonej decyzji. Komisja wskazała także, że okolicznościami pozostającymi bez wpływu na wymiar kary były zidentyfikowane przy ponownym rozpoznaniu sprawy pomyłki w treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2013 r. w zakresie oceny stanu faktycznego w postępowaniach likwidacyjnych dotyczących następujących poszkodowanych: S. T. i Z. M. - polegające na błędnym wskazaniu liczby dni opóźnienia w wypłacie odszkodowania.

Ponadto uwzględniając sytuację finansową skarżącej w 2014 r. Komisja oceniła karę pieniężną wymierzoną w niniejszej decyzji za adekwatną do stwierdzonych naruszeń i jednocześnie nie powodującą zagrożenia dla dalszego funkcjonowania czy stabilności finansowej spółki oraz jego wypłacalności. W szczególności zauważono, że przedmiotowa kara nie jest wygórowana przy uwzględnieniu, iż zakład ubezpieczeń osiągnął w 2014 r. zysk netto w wysokości 2.636.733.000 zł, natomiast zysk z działalności operacyjnej P. S.A. wyniósł 2.854.524.000 zł. Kapitał własny zakładu ubezpieczeń kształtował się w 2014 r. na poziomie 12.328.724.000 zł. Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i osobowych wyniósł 564.429.000 zł. Według stanu na dzień 31 grudnia 2014 r. P. SA posiadał środki własne w kwocie 7.981.468.000 zł. Margines wypłacalności wyniósł 1.362.353.000 zł, a zatem nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności wyniosła 6.619.115.000 zł. Kapitał gwarancyjny P. SA w 2014 r. wynosił 454.118.000 zł, a nadwyżka środków własnych na pokrycie kapitału gwarancyjnego wyniosła 7.527.350.000 zł.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. S.A. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nakładającej na nią karę pieniężną w wysokości 130.000 zł i w tym zakresie o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:

a. naruszenie art. 481 ust. 1 w zw. z art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. i art. 14 ust. 3a ustawy ubezpieczeniach obowiązkowych – które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez zastosowanie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, pomimo, iż ustawa ta nie uprawnia KNF, w takich samych sprawach jak te, w których postępowania wszczęto, do wydawania decyzji lub aktów – zawierających takie same rozstrzygnięcia, jak decyzje lub akty, które mogłyby być wydane na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej;

b. naruszenie art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r., w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i art. 481 ust. 1 u.d.u.r., jak również zasad wynikających z art. 6 i art. 8 kpa, art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze, oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP– które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez nałożenie na P. S.A. kary pieniężnej, w sytuacji braku spełnienia przesłanek nałożenia kary pieniężnej, określonych w/w art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r.;

c. naruszenie art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych – które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez błędną wykładnię tego przepisu i potraktowanie go jako przepisu nakładającego obowiązek zastosowania kary pieniężnej z art. 362 ust. 1 u.d.u.r. (a wcześniej art. 212 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej), zamiast jako przepisu nakładającego obowiązek tylko "rozważenia" możliwości zastosowania środka nadzorczego określonego we wskazanym przepisie art. 362 ust. 1 pkt 2,

d. naruszenie art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w zw. z art. 504 tej ustawy – które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, wyliczonej w oparciu o wysokość składki przypisanej brutto skarżącej za 2014 r., pomimo braku do tego podstaw prawnych, gdyż skarżąca nie wykazywała jeszcze i nie przedstawiła organowi nadzoru sprawozdania finansowego o którym mowa w art. 280 ww. ustawy, a do którego to przepisu odsyła art. 362 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – jako do podstawy wyliczenia wysokości kary pieniężnej;

e. naruszenie art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r., w zw. z zasadami wynikającymi z art. 8 k.p.a. oraz 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji – które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej (w 2016 r.) po upływie wielu lat od zarzucanych skarżącej naruszeń, co stanowi naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, zasady proporcjonalności i zasady demokratycznego państwa prawnego, z których to zasad wynika brak podstaw do stosowania środków administracyjnych (w postaci kar pieniężnych), po tak długim okresie czasu (chociażby z uwagi na przedawnienie) w sytuacji, gdy zastosowane środki nie mają ani skutków dyscyplinujących, ani skutków prewencyjnych, a ich skutki represyjne – są rażąco nieadekwatne do charakteru i skali zarzucanych naruszeń;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. naruszenie art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w zw. z art. 77 § 1, art. 6 i art. 8 k.p.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego – w zakresie przesłanek mających znaczenie dla nałożenia i wysokości kary pieniężnej; poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nałożeniu na skarżącą rażąco wygórowanej kary pieniężnej z naruszeniem zasady proporcjonalności – w stosunku do innych zakładów ubezpieczeń, a także poprzez nieuzasadnione (na niekorzyść skarżącej) różnicowanie wysokości nałożonych kar pieniężnych w stosunku do innych zakładów ubezpieczeń;

b. naruszenie at. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez brak zastosowania tego przepisu i w konsekwencji brak umorzenia postępowania, pomimo istnienia przesłanek czyniących to postępowanie bezprzedmiotowym.

W uzasadnieniu skarżąca bardzo obszernie umotywowała stawiane w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zaskarżona do Sądu decyzja KNF z dnia [...] czerwca 2016r. wydana została w przedmiocie nałożenia na P. S.A. kary pieniężnej za naruszenie art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ze wskazanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że zakład ubezpieczeń, ma obowiązek wypłacić odszkodowanie poszkodowanemu w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. Przepis ten niewątpliwie odnosi się do przypadków w których odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń jest jednoznaczna lub możliwa do ustalenia w tym terminie, a także wysokość odszkodowania jest możliwa do ustalenia w tym samym terminie. Jednoczenie termin 30 dni liczony od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie ustawodawca przewidział jako zasadę. Odstępstwo od tego terminu możliwe jest tylko wyjątkowo, jeżeli zajdą okoliczności określone w art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Norma prawna zawarta we wskazanym przepisie wyznacza bowiem dla zakładu ubezpieczeń ściśle określone ramy czasowe wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia obowiązkowego w tych przypadkach, w których nie może znaleźć zastosowania art. 14 ust. 1 tejże ustawy, to jest wówczas, kiedy w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia o szkodzie nie można ustalić odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości należnego świadczenia. Na gruncie tego przepisu Towarzystwo zobowiązane jest do wypłaty bezspornej części odszkodowania w terminie 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie w sytuacji, gdy ustalono odpowiedzialność ubezpieczyciela w tymże terminie, lecz trwają ustalenia co do ostatecznej wysokości odszkodowania, choć jego część jest pewna, a następnie do wypłaty całości odszkodowania w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Z ustępu 3 omawianego przepisu wynika również, że zakład ubezpieczeń ma obowiązek poinformowania na piśmie osobę występującą z roszczeniem, w terminie o którym mowa w ust.1 i 2, gdy odszkodowanie nie przysługuje lub przysługuje w innej wysokości niż określona w zgłoszonym roszczeniu. Wówczas zobowiązany jest wskazać na okoliczności oraz postawę prawną uzasadniającą całkowitą lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania, jak również na przyczyny dla których odmówił wiarygodności okolicznościom dowodowym podniesionym przez osobę zgłaszającą roszczenie.

Wskazania wymaga również, że zgodnie ze zmienionym od 1 stycznia 2016r. przepisem art. 14 ust.3a w/w ustawy w przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. (przed nowelizacją wskazany przepis określał, że we wskazanych powyżej przypadkach organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej).

Wskazane regulacje wprowadzają zatem obowiązek zakończenia przez zakład ubezpieczeń postępowań likwidacyjnych w określonych terminach, co ma na celu ochronę interesów poszkodowanych. Naruszenie tego obowiązku godzi zatem w interes poszkodowanych a co więcej skoro terminy likwidacji szkód zostały określone ustawowo to każdorazowe ich naruszenie będzie stanowiło podstawę do kwalifikowania działalności zakładu ubezpieczeń z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa.

Jak z powyższego wynika w wypadku zaistnienia stanów prawnych wskazanych w ust. 1-3 art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Komisja zobligowana jest do podjęcia środków nadzorczych wobec naruszającego wskazane wyżej przepisy.

Należy przy tym wskazać, mając na względzie, że przepis wskazanego wyżej art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych odsyła do art. 362 ust. 1 i 2 u.d.u.r., że kara może być nałożona na członka zarządu zakładu ubezpieczeń, zakładu reasekuracji lub prokurenta albo na zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji.

W niniejszej sprawie jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i szczegółowo opisanego w zaskarżonej decyzji (str. [...]), mamy do czynienia z naruszeniami wskazanej wyżej regulacji art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Przy czym zgodzić się z organem należy, iż w niniejszej sprawie podmiotem, który naruszał wskazany wyżej przepis był zakład ubezpieczeń a zatem to na ten podmiot również należało nałożyć karę. Spółka bowiem niewątpliwie dopuściła się naruszenia ust. 1 wskazanego przepisu wobec trzech osób: S. T., I. G., T. S. (opóźnienia wynosiły odpowiednio od 11 dni do ponad 1 miesiąca); ust. 2 wobec siedmiu osób: P. W. (w tym wypadku doszło do dwukrotnego naruszenia przepisów w odniesieniu do roszczenia z tytułu zadośćuczynienia oraz z tytułu renty), K. S., A. W., M. I., B. W., Z. M., E. G. (opóźnienie wynosiło od 11 dni do 5 miesięcy) i zapisów ustępu 3 wobec pięciu osób: A. R., A. B., J. G., A. G., K. G. (opóźnienie wynosiło od 29 dni do 5 miesięcy).

Jak wynika z akt Komisja stwierdziła łącznie 16 przypadków opóźnień w przyznaniu i wypłacie odszkodowania przez P. S.A., a także niepoinformowaniu w ustawowym terminie, iż odszkodowanie nie przysługuje. Naruszenie wskazanego przepisu implikowało zatem zgodnie z art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z art. 362 ust.1 pkt 2 w związku z art. 481 ust.1 u.d.u.r., jak słusznie przyjął organ, wydanie decyzji nakładającej na zakład ubezpieczeń karę pieniężną. Kara w niniejszej sprawie, zaskarżoną decyzją, została przez organ ustalona w wysokości 130.000zł po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uwzględnieniu przez organ m. in, że w wypadku K. C. oraz D. W. nie doszło do naruszenia art. 14 ust.2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. W przypadku K. C. w decyzji organu I instancji błędnie bowiem uznano, że był on poszkodowanym tymczasem poszkodowaną była J. C. Natomiast w przypadku D. W. organ I instancji błędnie uznał, że doszło do naruszenia wskazanego wyżej przepisu tymczasem wobec D. W. został przez ubezpieczyciela podjęta decyzja o odmowie wypłaty odszkodowania o czym został poinformowany pismem z dnia [...] października 2010r. w myśl art. 14 ust.3 w/w ustawy

Ze wskazanego powyżej art. 362 ust.1 pkt 2 u.d.u.r. wynika, że kara może być nałożona do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280, a w przypadku gdy zakład nie wykonywał działalności lub uzyskał składkę przypisaną brutto poniżej 20 mln złotych - do wysokości 100 000 złotych;

Wskazany przepis określa zatem górną granicę do której może być nałożona kara. W wypadku P. S.A. jak prawidłowo przyjął organ nadzoru składka mogła być ustalona do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280. Ostatnie sprawozdanie finansowe, którym dysponował organ wskazywało, że składka przypisana brutto za rok 2014 wyniosła 8.261.752.000zł a zatem 0,5% (maksymalna kara o której mowa w w/w przepisie art. 362 ust.1 pkt 2) wynosić mogła 41.308.760zł. Kara natomiast została ustalona w wysokości 130.000zł, tj. w wys. 0,31% maksymalnego możliwego wymiaru kary pieniężnej w niniejszej sprawie.

Sąd uznał, że ustalając wysokość kary organ prawidłowo wziął pod uwagę, że w zakresie podstawowej działalności zakładu ubezpieczeń leży prowadzenie postępowań likwidacyjnych, a liczba zidentyfikowanych w toku niniejszego postępowania naruszeń przepisu prawa i okres trwania tych naruszeń pozwala na stwierdzenie stosunkowo nieznacznej, z punktu widzenia skali prowadzonej przez zakład ubezpieczeń działalności, liczby przypadków, w których wystąpiło naruszenie terminów przewidzianych w art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Organ nadzoru wziął też pod uwagę podnoszone w piśmie zakładu ubezpieczeń z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczące liczby przypadków opóźnień w zakończeniu postępowań likwidacyjnych w kontekście szerokiej skali działalności P. SA w zakresie likwidacji szkód, również w porównaniu do pozostałych ubezpieczycieli, które w ocenie skarżącej świadczą o wysokiej jakości i szybkości likwidacji szkód przez tę spółkę. Tym samym prawidłowo organ uznał, że w sprawie nie można uznać, iż doszło do rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa.

Miarkując wysokość kary Komisja uwzględniła również sytuację finansową skarżącej, podnoszone przez skarżącą w toku postępowania, zarówno w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r., jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy działania o charakterze organizacyjnym i systemowym, które w ocenie skarżącej służą właściwemu i zgodnemu z obowiązującymi przepisami prowadzeniu postępowań likwidacyjnych (np. wprowadzenie w życie aktów wewnętrznych regulujących kwestie przebiegu likwidacji szkód, których zapisy silnie akcentują obowiązujące w tym zakresie terminy ustawowe oraz konsekwencje ich naruszenia, preferowanie zawierania ugód z poszkodowanymi –jako sposobu kończenia procesu likwidacji szkód osobowych z ubezpieczeń OC, przeprowadzanie dalszych zmian organizacyjno – kadrowych, monitorowanie i kontrola prowadzenia czynności likwidacyjnych przez przełożonych oraz komórki kontroli wewnętrznej, organizowanie szkoleń/ warsztatów dla pracowników zajmujących się likwidacją szkód, wdrożenie urządzeń informatycznych wspierających pracę likwidatorów szkód które m. in. sygnalizują upływ terminów ustawowych). Ponadto ustalając wysokość kary pieniężnej KNF uwzględniła także wskazywane przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podejmowane przez nią dalsze działania polegające na przygotowaniu kolejnych pism do jednostek terenowych P. S.A., wskazujących na konieczność zachowania zgodnego z przepisami prawa trybu postępowania, jak też konsekwencje w razie dopuszczenia do naruszenia przepisów w przyszłości. Uwzględniono również deklarowane przez skarżąca; we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dalsze działania kontrolne, szkoleniowe, dyscyplinujące pracowników oraz przypominające likwidatorom o obowiązku realizacji wymogów wynikających z przepisów prawa, jak również okoliczność, iż terminowa likwidacja szkód jest aktualnie priorytetem w pracy P. SA i że w wyniku podejmowanych działań udało się skrócić średni czas likwidacji szkód do około 17 dni. Miarkując wysokość kary pieniężnej nakładanej na zakład ubezpieczeń KNF wzięła również pod uwagę, iż jest to trzecia decyzja nakładająca karę pieniężną na P. S.A. za nieterminową wypłatę odszkodowań (poprzednie decyzje KNF: z dnia [...] listopada 2009r. sygn. [...] oraz z dnia [...] marca 2010r. sygn.. [...] – kary po 10.000 zł) przy czym co należy podkreślić pomimo podjęcia przez organ wskazanych wyżej dwóch decyzji oraz wskazywania w trakcie prowadzonego wówczas postępowania, że skarżąca podejmuje szereg działań w celu wyeliminowania powstawania podobnych naruszeń w przyszłości, to jednak skarżąca nadal naruszała art. 14 w/w ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co wskazuje, że deklarowane wówczas działania naprawcze nie doprowadziły do osiągniecia oczekiwanych rezultatów. A podjęte wówczas działania nadzorcze przez KNF nie wyeliminowały nieprawidłowości związanych z nieterminową likwidacją szkód. Stąd prawidłowo zdaniem Sądu organ uznał, iż obecnie kara winna być wyższa, bardziej dotkliwa. Trzeba bowiem zauważyć, że nieprawidłowości wykazane w działalności skarżącej godziły w dobro szczególnie chronione, jakim jest: pewność, iż poszkodowani lub uprawnieni w terminie określonym przepisami prawa uzyskają należne im odszkodowanie lub uzyskają informację z jakich przyczyn nastąpiła częściowa lub całkowita odmowa wypłaty świadczenia, co umożliwi im dalsze podjęcie działań prawnych.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że na obniżenie wysokości kary w stosunku do ustalonej w decyzji organu nadzorczego (decyzja wydana w I instancji) miał również wpływ fakt, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy okazał się częściowo zasadny w zakresie zarzutów podniesionych do stwierdzonego przez ten organ naruszenia terminu realizacji odszkodowania w stosunku do K. C., który jak wynika z akt sprawy nie był ubezpieczonym oraz D. W. w stosunku do którego nie miało miejsca naruszenie art. 14 ust.2 ustawy (pismem z dnia [...] października 2010r. poinformowano go bowiem o odmowie wypłaty świadczenia). Na obniżenie nałożonej decyzją z dnia [...] września 2013r. przez KNF kary miała wpływ również okoliczność, że organ I instancji rozpoznając sprawę błędnie uznał, że opóźnienie w wypadku A. R. wynosiło 1 miesiąc, gdy tymczasem wynosiło ono 29 dni, co nie zmienia jednak faktu, iż takie opóźnienie miało miejsce.

Powyższe wskazuje, że w przedmiotowej sprawie KNF rozpatrzył i uwzględnił przy nakładaniu i ustalaniu wysokości kary pieniężnej interes uprawnionych, a następnie ocenił adekwatność sankcji do stopnia i skutków stwierdzonych naruszeń prawa. Organ dokonał również uzasadnienia racjonalności wydanej decyzji stosownie do celów, jakie organ nadzoru zamierza osiągnąć, w szczególności z uwzględnieniem interesów osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych, jak i interesów skarżącej oraz przy ustalaniu wysokości kary organ rozważył jej wysokość, mając na względzie adekwatność kary do stopnia i skutków stwierdzonych w toku postępowania naruszeń prawa.

Tym samym ustalając wysokość kary KNF rozważył wszystkie okoliczności sprawy uwzględnił zarówno okoliczności obciążające skarżąca jak również te, które przemawiały na korzyść skarżącej i zdaniem Sądu w sposób prawidłowy po wyważeniu wszystkich okoliczności ustalił karę w uzasadnionej wysokości czemu wyraz dał w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał je za niezasadne. Należy bowiem wskazać, że :

- Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 1a skargi - należy podzielając stanowisko organu zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu a także w odpowiedzi na skargę, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja KNF z dnia [...] września 2013r. nakładająca karę oparta została na przepisie art. 212 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej oraz art. 14 ust.3a ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. W trakcie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustawa o działalności ubezpieczeniowej utraciła moc o czym stanowi art. 503 ustawy z dnia 11 września 2015r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracji a art. 14 ust.3a o ubezpieczeniach obowiązkowych uległ zmianie. Należy przy tym zauważyć, że w/w art. 14 ust.3a na dzień wydania zaskarżonej do Sądu decyzji stanowił: "W przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru, stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 11 wrzenia 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (...)" Natomiast w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r., w którym to wydana została decyzja przez organ I instancji, ustawodawca przesądził, że "W przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej". Zmiana polega zatem na odwołaniu się do sankcji z art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. w miejsce art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeń. Istotne jednak dla rozpoznawanej sprawy jest, że samo sankcjonowanie określonych w art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, naruszeń nie uległo zmianie. Zmianie nie uległ również rodzaj sankcji oraz utrzymana została przez ustawodawcę obligatoryjność stosowania sankcji przez organy nadzoru.

Zauważyć należy przy tym, że art. 481 ust.1 u.d.u.r., że "Do postępowań wszczętych na podstawie ustawy uchylanej w art. 503 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, w zakresie, w jakim ustawa w takich samych sprawach jak te, w których postępowania wszczęto, uprawnia organ nadzoru do wydawania decyzji lub aktów zawierających takie same rozstrzygnięcia, jak decyzje lub akty, które mogłyby być wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 503".

Tak wiec skoro przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte pod rządami ustawy o działalności ubezpieczeniowej i nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz w sprawie występowała tożsamość zakresu sankcji nakładanej przez KNF na podstawie art. 362 ust.1 pkt 2 u.d.u.r., to słusznie uwzględniając brzmienie wskazanego wyżej art. 481 ust.1 na etapie ponownego rozpoznawania sprawy, organ ten przyjął, że do prowadzonego przez niego postępowania należy zastosować nowe przepisy w tym w szczególności wskazany wyżej przepis art. 362 ust.1 pkt 2 w/w ustawy.

Sąd podkreśla przy tym, że zachowanie podlegające sankcjonowaniu określał i nadal określa art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Z regulacji tej wynikało bowiem i wynika nadal, na co wskazano również powyżej, że konsekwencją naruszenia przez zakład ubezpieczeń art. 14 ust.1 -3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez niewypłacenie odszkodowania w terminie lub niedopełnienie obowiązku informacyjnego o którym mowa w art. 14 ust.3 w/w ustawy jest obligatoryjność zastosowania przez organ nadzoru środków nadzorczych określonych w art. 362 ust.1 lub 2 u.d.u.r. (w poprzednim stanie prawnym: środków nadzorczych określonych w art. 212 ust.1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej). Tak wiec to przepis art. 14 ust.3a wskazanej wyżej ustawy określa stany faktyczne, których zaistnienie obliguje organ nadzoru do zastosowania wskazanych w art. 362 ust.1 lub 2 u.d.u.r., środków nadzorczych. Sad podkreśla przy tym, że wobec treści wskazanego wyżej art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który odsyła do art. 362 ust.1 pkt 2 u.d.u.r., przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w zakresie nakładanej sankcji administracyjnej.

Nadmienić również należy, że zdaniem Sądu, bez wpływu na dopuszczalność zastosowania w niniejszej sprawie art. 362 ust.1 pkt 2 w związku z art. 481 ust.1 u.d.u.r.i, pozostaje sposób ustalania maksymalnego wymiaru sankcji pieniężnej, który niewątpliwie jest inny niż przewidziany był w art. 212 ust.1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Istotne jest bowiem, że zarówno w poprzednim jak i obecnym stanie prawnym został przewidziany środek nadzorczy w postaci kary pieniężnej nakładanej na zakład ubezpieczeń.

- Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 1b skargi - podnieść należy, że wobec brzmienia art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, na co wskazywano już powyżej, przepis art. 362 ust.1 pkt 2 u.d.u.r. (poprzednio art. 212 ust.1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej) znajduje zastosowanie w zakresie nakładanej sankcji administracyjnej na zakład ubezpieczeń, przy czym wskazany art. 14 ust.3a jednoznacznie określa, iż środki nadzorcze są obligatoryjnie nakładane. Tym samym bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest fakt, że co do zasady art. 362 ust.1 u.d.u.r. zakłada fakultatywność nakładanych sankcji. Obligatoryjność w niniejszej sprawie nie wynika bowiem ze wskazanego przepisu art. 362 ust.1 a z art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który co należy podkreślić odsyła do poszczególnych punktów art. 362 ust.1 tj. do pkt 1 lub 2 w/w przepisu a nie do całości brzmienia tego przepisu. Zauważyć przy tym ponownie wypada, że wskazany powyżej przepis znajduje zastosowanie w zakresie nakładanej sankcji administracyjnej nie zaś do zachowań których zaistnienie skutkowało zastosowaniem tej sankcji. Zatem to przepis art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczaniach obowiązkowych a nie przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej wskazuje na stany faktyczne, których wystąpienie obliguje organ nadzoru do zastosowania wskazanych środków nadzorczych. Mając również na względzie argumentacje podniesioną w uzasadnieniu tego zarzutu a odnoszącą się do możliwości stosowania sankcji jedynie w momencie trwania nieprawidłowości, Sąd nie podziela tej argumentacji. Przyjęcie bowiem takiego stanowiska oznaczałoby, że w większości przypadków zakład ubezpieczeń nie ponosiłby odpowiedzialności w związku z występowaniem nieprawidłowości w jego działalności. Wystarczyłoby bowiem, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że przed wydaniem przez organ nadzoru decyzji w przedmiocie zastosowania sankcji, zakład ubezpieczeń dostosowałby prowadzoną działalność do wymogów prawa, czyli np. przestał pozostawać w zwłoce z wypłatą świadczenia, co skutkowałoby wyłączeniem możliwości stosowania takiej sankcji.

Podkreślić przy tym jeszcze raz należy, że naruszenie przez skarżącego przepisów prawa polegało na zakończeniu przez zakład ubezpieczeń postępowań likwidacyjnych po ustawowo określonym terminie. Do naruszeń dochodziło w momencie przekroczenia przez zakład ubezpieczeń przewidzianego w art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych terminu do wypłaty odszkodowania lub terminu poinformowania osoby występującej z roszczeniem, iż odszkodowanie jej nie przysługuje.

Zgodzić przy tym należy się zarówno ze skarżącym jak i z organem, że przepisy prawa dające organom państwowym uprawnienia o charakterze represyjnym (w tym uprawnienie do nakładania kar pieniężnych), zgodnie z jednolitym stanowiskiem doktryny prawniczej i orzecznictwem sądów, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Jednakże w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie organu dokonania i zastosowania rozszerzającej interpretacji przepisów dających organom uprawnienie o charakterze sankcyjnym.

-- Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 1c skargi - podnieść należy, że zarzut postawiony w tym zakresie przez skarżącego jest chybiony. Organ dokonał bowiem prawidłowej wykładni i zastosowania art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przyjmując, że nakłada on obligatoryjny obowiązek zastosowania środków nadzoru o których mowa w art. 362 ust. 1 u.d.u.r., a w niniejszej sprawie pkt 2 wskazanego przepisu. Należy bowiem podkreślić, że w stanie prawnym z przed daty 1 stycznia 2016r. wskazany przepis art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wprost przewidywał obowiązek zastosowania przez KNF środków nadzorczych, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 albo 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 tej ustawy. Podobnie rzecz ma się w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ukształtowanym od 1 stycznia 2016r. Przepis ten bowiem w analogicznych sytuacjach nakazuje zastosowanie przez organ nadzoru środków nadzorczych z art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. Zastosowanie sankcji nadzorczych określonych we wskazanym przepisie, na co wskazywał Sąd również powyżej, wynika z użycia przez ustawodawcę w treści art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych sformułowania "organ nadzoru stosuje (...) środki nadzorcze." Wskazany przepis przewiduje zatem w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia, o którym mowa w art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, obligatoryjność zastosowania przez organ nadzoru sankcji określonych w art. 362 ust.1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. (poprzednio do sankcji określonych w art. 212 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej). Słusznie zatem Komisja uznał, że charakter wskazanego przepisu nie pozostawia organowi wyboru w kwestii zastosowania instrumentu władczego oddziaływania wobec podmiotu nadzorowanego. Organ może natomiast zdecydować, uwzględniając okoliczności konkretnej sprawy, na kogo zostaną nałożone w danym przypadku sankcje karne czy na członków zarządu lub prokurenta zakładu ubezpieczeń czy na sam zakład ubezpieczeń.

Tak więc na gruncie art. 14 ust.3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych organ nadzoru nie miał (do 31 grudnia 2015r.) i aktualnie również nie ma możliwości dokonania wyboru pomiędzy zastosowaniem sankcji finansowej a zastosowaniem innego instrumentu nadzorczego oddziaływania. Ustawodawca przesądził bowiem w sposób jednoznaczny, że najodpowiedniejszą reakcją nadzorczą na nieprawidłowości polegające na nieterminowej likwidacji szkód jest nałożenie kary pieniężnej, przy czym jak wskazano powyżej KNF może dokonać jedynie wyboru co do podmiotu, na który zostanie nałożona kara pieniężna. Nadto organ mając na uwadze zapis art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. (podobnie stanowił poprzednio art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej) może mając na względzie maksymalna wysokość kary, która może być na dany podmiot nałożona dokonać jej miarkowania.

- Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 1d - należy wskazać, co Sąd podnosił już wyżej, że przepis art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r., który obowiązuje od 1 stycznia 2016r., wskazuje sposób ustalenia maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, jaka może zostać nałożona na zakład ubezpieczeń. Może być ona wymierzona do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 280 tej ustawy, a w przypadku gdy zakład nie wykonywał działalności lub uzyskał składkę przypisaną brutto poniżej 20 min złotych - do wysokości 100 000 złotych. Wskazywany w tym przepisie art. 280 w/w ustawy określa, że zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji przedstawiają organowi nadzoru roczne sprawozdanie finansowe, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości, nie później niż w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia tego sprawozdania przez organ zatwierdzający. Zatem maksymalna wysokość kary pieniężnej nałożonej przez Komisję na zakład ubezpieczeń w myśl art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. nie może przekroczyć 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej w rocznym Sprawozdaniu finansowym zakładu ubezpieczeń przedstawionym organowi nadzoru, które zostało sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości i zatwierdzone przez organ zatwierdzający. Przepis art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. odwołuje się zatem do ostatniego przedstawionego organowi nadzoru sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 280 w/w ustaw.

Należy zatem zauważyć, że wskazany przepis, który wszedł w życie od 1 stycznia 2016 r. (z wyjątkiem przepisów wymienionych w art. 504 pkt 1-5 u.d.u.r.), w powołanym w nim art. 280 ust. 1 tej ustawy odwołuje się do rocznego sprawozdania finansowego, sporządzonego zgodnie z przepisami o rachunkowości, zatwierdzonego przez organ zatwierdzający. Należy zatem zauważyć, że w poprzednim stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2016 r.), ukształtowanym przepisami ustawy o działalności ubezpieczeniowej zgodnie z przepisem art. 167 ust.1 tej ustawy, zakład ubezpieczeń obowiązany był również przedstawić organowi nadzoru roczne sprawozdanie finansowe, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości. Przy czym co wymaga podkreślenia zarówno w stanie prawnym z przed 1 stycznia 2016r. jak i po 1 stycznia 2016r. roczne sprawozdanie finansowe jednostki (tu zakładu ubezpieczeń), z zastrzeżeniem ust.2b, podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego (art. 53 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047). Powyższe wskazuje zatem, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji KNF dysponował rocznym sprawozdaniem finansowym Skarżącego, sporządzonym zgodnie z przepisami o rachunkowości, zatwierdzonym przez organ zatwierdzający. Sprawozdanie to sporządzone było za rok 2014. A zatem zasadnie i prawidłowo uwzględniając zgodnie z treścią art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w związku z art. 280 w/w ustawy ostatnie sprawozdanie finansowe pochodzące z 2014r. KNF ustalił maksymalną wysokość kary pieniężnej, która mogła zostać nałożona na Skarżącego, co wskazuje na nietrafność podniesionego w tym zakresie zarzutu przez skarżącą.

- Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 1e - uznając go za niezasadny, Sąd zauważa, że niewątpliwie postępowanie nadzorcze prowadzone przez KNF w przedmiocie nałożenia kary na P. S.A. zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu [...] sierpnia 2016r. Nie mniej jednak podnieść należy, że postepowanie to zostało wszczęte w roku 2012 a pierwotna decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wydana została w dniu [...] września 2013r. przy czym co istotne wydanie wskazanej decyzji było związane ze stwierdzonymi kilkunastoma naruszeniami art. 14 ust.1-3 ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach, które miały miejsce w okresie od 2007r. do 2010r. W tym kontekście jako najistotniejszy jawi się postawiony przez skarżącego w ramach tego zarzutu zarzut przedawnienia. Zdaniem skarżącego w sprawie winny mieć bowiem odpowiednie zastosowanie przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w stosunku do danin publicznych, do których winna mieć zastosowanie Ordynacja podatkowa.

Rozważając wskazany zarzut godzi się zauważyć, że jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę w orzecznictwie administracyjnym występują wątpliwości co do możliwości stosowania do kar pieniężnych przepisów Ordynacji podatkowej w tym w szczególności działu III. Przykładowo należy wskazać na pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014r. sygn. II GSK 1524/12 (na który wskazał organ w odpowiedzi na skargę) i podzielony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014r. sygn. akt VI SA/Wa 2725/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych –CBOSA- http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uznający że do kar administracyjnych nakładanych w związku z deliktem administracyjnym nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w tym w szczególności zawartych w dziale III dot. przedawnienia (art. 68 Ordynacji podatkowej). Z kolei w wyroku NSA z dnia 2 lutego 2016r. sygn. II GSK 2593/14 (publ. CBOSA), Sąd mimo wątpliwości przychylił się do stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej o dopuszczalności przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do pierwszego ze wskazanych poglądów. Sąd popiera bowiem ocenę organu, że do rozpoznawanej sprawy nie mają zastosowani przepisy Ordynacji podatkowej, gdyż w zakresie należności budżetowych nie mieszczą się kary administracyjne, nakładane w związku z deliktem administracyjnym. Kara administracyjna jest bowiem następstwem ustalenia przez organ faktu naruszenia przepisów określających obowiązki administracyjne (deliktu administracyjnego) i stanowi reakcje organu, któremu powierzony został nadzór nad przestrzeganiem tych obowiązków, mając charakter przede wszystkim represyjny, sankcyjny, a nie mających na celu zapewnienie wpływu do budżetu państwa.

Sąd zauważa przy tym, że nie jest rolą Sądu administracyjnego przyznawanie jednostce uprawnień, które na jej rzecz nie zostały dostatecznie precyzyjnie określone w obowiązujących przepisach prawa, a w niniejszej sprawie niewątpliwie taka regulacja dotycząca kwestii przedawnienia nie została przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny wyartykułowana w żadnej z ustaw mających w niniejszej sprawie zastosowanie. Podkreślić przy tym należy, że zdaniem Sądu przepis art. 68 Ordynacji podatkowej, jako zbyt ogólnikowy i nieadekwatny oraz mający zastosowanie oraz kształt czysto procesowy nie może być uznany za właściwy do zastosowania w niniejszej sprawie. Kwestia przedawnienia należności o charakterze publicznoprawnym, do których należy zaliczyć kary nakładane w niniejszej sprawie, ma naturę materialnoprawną a zatem aby można było mówić o przedawnieniu w tego rodzaju sprawach stosowny przepis winien się znaleźć w przepisach prawa materialnego. A takiego niewątpliwie brak.

Sąd wskazuje również, mając na względzie i inne zarzuty podniesione w tym punkcie skargi, że bez znaczenia dla kwestii zastosowania przez KNF środka nadzorczego jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, że wszystkie czynności z zakresu postępowań likwidacyjnych objętych stanem faktycznym sprawy administracyjnej zakończono przed wszczęciem postępowania administracyjnego, jak też to, że w tym samym okresie skarżący podjął działania mające zapewnić przestrzeganie terminów z art. 14 ust. 1-3 ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach. Ustawodawca nie wskazał bowiem w przepisach regulujących wskazaną materię, aby takie okoliczności uchylały obowiązek organu nadzoru wynikający z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Co więcej nie stanowią one również przeszkody w zastosowaniu środka nadzorczego na gruncie art. 362 ust. 1 u.d.u.r. Sąd w niniejszym składzie podziela przy tym pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. II GSK 401/09 (v. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że usunięcie stanu niezgodnego z prawem co do zasady nie ma znaczenia przy nałożeniu kary pieniężnej.

Rację ma przy tym KNF wskazując w odpowiedzi na skargę, że wyłączenie możliwości zastosowania środków nadzorczych w sytuacji, w której okoliczności faktyczne nieprawidłowości odpowiadającej przesłance zastosowania środka nadzorczego dokonały się w całości przed wszczęciem postępowania administracyjnego, byłoby zabiegiem legislacyjnym całkowicie nieracjonalnym, gdyż uniemożliwiałby organowi nadzoru reakcję w bardzo licznych przypadkach naruszeń prawa na rynku finansowym. Podobnie rzecz ma się z czynnościami podmiotu nadzorowanego zmierzającymi do usunięcia stanu nieprawidłowego albo jego skutków, tudzież mających w przyszłości zapobiec podobnym nieprawidłowościom.

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do dezaktualizacji przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji funkcji kary pieniężnej. W szczególności za gołosłowne uznać należy zawarte w skardze twierdzenie, iż z uwagi na upływ czasu pomiędzy nieprawidłowościami objętymi zaskarżoną decyzją a wydaniem tej decyzji odpadł cel jej wydania w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej. Skarżący nie wskazał, przy tym jaki jest związek przyczynowy pomiędzy upływem czasu a odpadnięciem funkcji kary w przedmiotowym przypadku a w ocenie Sądu, taki związek nie zachodzi.

Zdaniem Sądu upływ czasu, jaki miał miejsce w przedmiotowej sprawie pomiędzy wystąpieniem nieprawidłowości a wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, nie powoduje, że wzmiankowane obowiązki zakładów ubezpieczeń i gwarantowanie przez organ nadzoru ich przestrzegania traci na znaczeniu.

Sąd podkreśla przy tym, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywały (i nadal obowiązują) przepisy art. 14 ust. 1-3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, przewidujące obowiązki zakładów ubezpieczeń w zakresie likwidacji szkód z ubezpieczeń obowiązkowych, jak też szczególną kompetencję organu nadzoru z tym związaną. Powyższe oznacza zatem, że nadal zachodzi potrzeba przypominania zakładom ubezpieczeń - zwłaszcza wobec występowania w tym zakresie nieprawidłowości - o konieczności należytego wykonywania obowiązków wynikających z powołanych przepisów oraz o odpowiedzialności publicznoprawnej związanej z ewentualnymi nieprawidłowościami w tym zakresie. Dotyczy to zarówno skarżącego, który dopuścił się odpowiednich naruszeń, jak i innych zakładów ubezpieczeń u których może występować ryzyko wystąpienia w tym obszarze nieprawidłowości. Dodać należy, że mając na uwadze fundamentalny charakter wskazanych obowiązków zakładów ubezpieczeń z punktu widzenia interesów ich klientów, element prewencyjny (ogólny i szczególny) zaskarżonej decyzji należy uznać za rzeczywisty i istotny.

Nietrafne są również zarzuty nawiązujące do art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a. Sąd zgadza się z organem, że jeżeli chodzi o ustawę zasadnicza to trudno wskazać, jakie wzorce zachowań dla organu nadzoru w konkretnej sprawie administracyjnej należałoby wyprowadzać z powołanych przepisów, skoro jeden z nich (art. 2) zawiera jedynie ogólną deklarację ustrojową dotyczącą Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest bezpośrednio źródłem obowiązków dla organu nadzoru, zaś drugi (art. 31 ust. 3) jest normą skierowaną do ustawodawcy i zawiera instrukcję, w jaki sposób powinny być tworzone przepisy ustawowe ograniczające konstytucyjne prawa i wolności, zaś w przedmiotowym przypadku organ nadzoru jedynie stosował przepis prawa przyjęty przez ustawodawcę. Nawet gdyby uznać, że ten ostatni przepis odnosi się również do organów stosujących prawo, to - jak obszernie wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - instrumentem nadzorczym wpływającym na sferę prawną skarżącego posłużono się w sposób proporcjonalny, miarkując wysokość kary pieniężnej stosownie do indywidualnych okoliczności stanu faktycznego, przy uwzględnieniu zarówno okoliczności przemawiających na korzyć jak i na niekorzyść skarżącego. W tym świetle nie można uznać również aby doszło do naruszenia przez organ art. 8 k.p.a., który co do zasady reguluje zachowanie organu administracji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jak również stanowisko zawarte w uzasadnieniu tego zarzutu przez skarżącego nie wskazują by ta właśnie norma przez organ została naruszona oraz w jaki sposób. W konsekwencji odwołanie się przez skarżącego do przepisów art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 8 k.p.a. uznać należy za nietrafne.

-Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 2a - należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji organ wskazał i wyjaśnił znaczenie obowiązujących w sprawie przepisów prawa. W trakcie prowadzonego postępowania organ zebrał w sposób wyczerpujący z dopuszczenie materiału dowodowego w postaci akt dotyczących prowadzonych postępowań likwidacyjnych obrazujących przebieg tych postępowań a także pisemnego stanowiska skarżącej , a następnie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy. W szczególności dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowej sprawy na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, odniósł się również do argumentów skarżącego podnoszonych w toku postępowania, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wyczerpujący zgodny z k.p.a. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zupełny i kompletny a twierdzenia KNF zawarte w skarżonym orzeczeniu odnośnie do okoliczności faktycznych uznanych za udowodnione zostały oparte na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, w której KNF szczegółowo uzasadniła przesłanki, którymi kierowała się przy nakładaniu na skarżącego i ustalaniu wysokości kary pieniężnej w świetle okoliczności sprawy ustalonych i przedstawionych w tejże decyzji.

Sąd zauważa przy tym, mając na względzie stawiany we wskazanym punkcie skargi zarzut, że decyzja administracyjna jest aktem o charakterze indywidualnym, który zapada w konkretnym stanie faktycznym sprawy. Tym samym dokonana przez skarżącego analizy dotycząca kar pieniężnych nakładanych na innych ubezpieczycieli nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego w przedmiotowej spranie. Dla wymiaru sankcji pieniężnej nałożonej na skarżącego mają znaczenie bowiem okoliczności stanu faktycznego tej sprawy, które zostały przez organ nadzoru szczegółowo i w sposób wyczerpujący ocenione i wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Nie można w związku z tym zgodzić się z zarzutem, że nałożenie kary pieniężnej dyskryminuje skarżącego w porównaniu z innymi zakładami ubezpieczeń i czyni nałożoną karę pieniężną rażąco wygórowaną. Szczególnie, że w zaskarżonej decyzji organ nadzoru szczegółowo przedstawił okoliczności, które wpłynęły na nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 130 000 zł.

- Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 2b - Sąd wskazuje, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca dopuściła się naruszenia przepisu art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Tym samym nie można przyjąć, iż wszczęte postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 14 uat.3a w/w ustawy w jest bezprzedmiotowe. A tylko w takim przypadku organ byłby zobligowany art. 105 § 1 k.p.a. do umorzenia postępowania w sprawie. Sąd w tym miejscu ponownie podkreśla i wskazuje, że na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dacie wszczęcia postępowania oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji dopuszczalne było nakładanie kar pieniężnych za naruszenia, które zaistniały w przeszłości. Zaistnienie naruszeń art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych uzasadniało zastosowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją sankcji z art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w zw. z art. 481 ust. 1 tej ustawy i w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (za wyjątkiem przypadków wskazanych w zaskarżonej decyzji w odniesieniu do których nie stwierdzono naruszenia wskazanego przepisu). Tym samym zarzut postawiony w tym zakresie należy również uznać za niezasadny.

Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, że ani w momencie wszczęcia ani w momencie wydania zaskarżonej decyzji nie wykonywał on w wyznaczonym terminie decyzji, o której mowa w art. 361 ust. 2 u.d.u.r. pozostaje bez znaczenia dla postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją i wynika zapewne z niezrozumienia. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisu art. 14 ust.1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w odniesieniu do określonych osób, nie zaś zastosowania sankcji w związku z niewykonaniem w wyznaczonym terminie decyzji, o której mowa w art. 361 ust. 2 u.d.u.r.

Reasumując zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ w sposób prawidłowy dokonał interpretacji i zastosowania obowiązujących w sprawie przepisów zarówno prawa materialnego jak i proceduralnego. Decyzja została wydana po prawidłowym zebraniu pełnego materiału dowodowego w oparciu, o który wydano prawidłowo uzasadniona decyzję, przy uwzględnieniu informacji wskazywanych przez skarżąca, które zostały uwzględnione przez organ przy miarkowaniu wysokości nałożonej kary.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt.Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.), postanowił jak w sentencji wyroku.