Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2495/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1i 2, art. 174 pkt 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 4, art. 51 ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Masternak-Kubiak del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 328/12 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i zezwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 328/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i zezwolenia na wznowienie robót budowlanych w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...], w punkcie 2. zasądził od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej K.B. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Zaskarżoną decyzją Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce A w miejscowości Olpuch-Gmina Stara Kiszewa. Decyzja ta zapadła w wyniku skargi K.B. -właścicielki działki nr B położonej w Olpuchu (gminie Starej Kiszewie) zawierającej informację, że na działce sąsiedniej (nr A) prowadzone były roboty budowlane związane z wybudowaniem domu mieszkalnego bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie- zarządził kontrolę stanu budowy. W toku przeprowadzonej w dniu 15 lutego 2005 r. kontroli, organ stwierdził, że na działce A znajduje się budynek mieszkalny w stanie surowym i trwają prace wykończeniowe. Inwestor R.K. oświadczył, że obiekt realizowany jest na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego przez Starostę Kościerskiego w dniu [...] czerwca 2004 r. (z akt sprawy wynika, że podana data jest niewłaściwa i chodziło o decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. k. 29 akt administracyjnych). W protokole z tej czynności organ stwierdził również, że z wpisów dziennika budowy wynika, iż obiekt został wytyczony w terenie przez geodetę R.L. w dniu 17 lipca 2004 r. oraz że wzniesiony budynek pod względem konstrukcyjnym i architektonicznym jest zgodny z projektem budowlanym za wyjątkiem "lokalizacji budynku na działce w zakresie odległości od działki [...] i [...] od

Sygn. akt II OSK 2495/12

strony wejścia do budynku, odległość ta została zmniejszona o około 1 metr" (k. 7-8 akt administracyjnych).

Następnie, skarżąca nadesłała do organu nadzoru pismo z dnia 19 stycznia 2005 r. z załączonymi fotografiami uprawdopodobniającymi wykonywanie robót związanych z budową obiektu przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi organ nadzoru pismem z dnia 23 czerwca 2005 r. poinformował skarżącą, że posiada sprzeczne dowody co do daty rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych, albowiem dostarczona przez nią dokumentacja fotograficzna - wbrew wpisom w dzienniku budowy "sugeruje", że roboty zostały rozpoczęte przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że nie ma kompetencji do podważania wpisów w dzienniku budowy, a ich nieprawdziwość mogą stwierdzić jedynie organy prokuratury.

Następnie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2005 r. organ przekazał pismo skarżącej z dokumentacją fotograficzną Staroście Kościerskiemu jako organowi właściwemu do wznowienia postępowania zakończonego udzielonym pozwoleniem na budowę. W aktach brak jest pisma i złożonych wówczas fotografii. Znajduje się w nich natomiast decyzja Starosty Kościerskiego z dnia [...] lipca 2005 r. odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie zakończonej udzielonym w dniu [...] czerwca 2004 r. pozwoleniem na budowę budynku na działce nr A z powodu uchybienia przez skarżąca terminowi do złożenia podania o wznowienie i decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2005 r. uchylająca tę decyzję i umarzającą postępowanie w sprawie z uwagi na to, że skarżąca nie wnioskowała o wznowienie, ale jak stwierdził organ "wnosiła o skontrolowanie budowy pod względem prawa i czy zostały zachowane terminy dot. rozpoczęcia budowy i czy budowa realizowana jest zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę i decyzją o warunkach zabudowy i że kwestie te winien rozstrzygnąć nadzór budowlany".

W związku z tą decyzją skarżąca pismem z dnia 26 września 2005 r. wskazała organowi nadzoru budowlanego na istniejące w jej ocenie odstępstwa od projektu dotyczące wysokości budynku i rodzaju dachu. Ponownie zaakcentowała: "Po raz kolejny stwierdzam, że budowę tego budynku inwestor rozpoczął przed otrzymaniem decyzji - pozwolenia na budowę, a wpisy w dzienniku budowy odnośnie terminów realizacji poszczególnych prac są niezgodne ze stanem faktycznym i stanowią naruszenie prawa (...)".

W dalszym toku prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie powiadomił Prokuraturę Rejonową w Kościerzynie o wątpliwościach odnoszących się do prawdziwości wpisów w dzienniku budowy oraz, że z pism skarżącej wynika, iż "wytyczenie zostało wykonane 10 czerwca 2004 r. w już gotowym

Sygn.aktllOSK2495/12

wykopie, natomiast dnia 13 czerwca 2004 r. zostały wylane fundamenty pod przedmiotowy budynek".

W piśmie z dnia 7 listopada 2005 r. inwestor oświadczył, że wybudował obiekt zgodnie z pozwoleniem na budowę i według zatwierdzonego tą decyzją projektu z tym że podwyższył ściankę kolankową o 50 cm (2 bloczki) w celu zaadoptowania poddasza na cele mieszkalne, a to spowodowało podwyższenie o tą wielkość wysokości budynku.

Następnie organ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. z powołaniem na art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych w związku z dokonaniem istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wymienił odstępstwa od projektu polegające na: zmianie układu pomieszczeń na poddaszu i przystosowaniu go do wykorzystania na cele mieszkalne, podwyższeniu ścianki kolankowej, przesunięciu budynku na działce.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. z powołaniem na przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nakazał inwestorowi przedłożenie do dnia 30 września 2006r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w przypadku niezgodności ich wykonania z obowiązującymi przepisami uwzględniającego określone czynności lub roboty budowlane mające na celu doprowadzenie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W rozstrzygnięciu określił, że dokumentacja powinna być wykonana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 ze zm., dalej jako "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U Nr 120 z 2003 r., poz. 1133). W uzasadnieniu wskazał na stwierdzone wyżej odstępstwa od projektu i wyjaśnił, że w sytuacji gdy obiekt nie został oddany do użytkowania, a został zrealizowany w przypadku innym niż określony w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 (czyli nie został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a jedynie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę) wówczas ma zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 Prawa budowlanego).

Po wydaniu tej decyzji do akt sprawy wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w Kościerzynie z 4 lipca 2006 r. w sprawie II K 105/06. Jego treść potwierdza, że zarówno kierownik budowy – J.S., jak i geodeta R.L. za namową inwestora R.K. poświadczyli nieprawdę w dzienniku budowy wpisując w nim niezgodne z rzeczywistością daty poszczególnych robót budowlanych, przy czym

Sygn. akt 11 OSK 2495/12

przestępstwo jakiego dopuścił się kierownik budowy z inwestorem miało miejsce w okresie od 20 lipca 2004 r. do 29 września 2004 r.

Inwestor przy piśmie z dnia 25 września 2006 r. przedstawił organowi zamienny projekt budowlany. W części I tego projektu na str. 3 i 4 wymieniono zmiany, jakich dokonał inwestor w stosunku do projektu pierwotnego. Nie ujęto zmian odnoszących się do zmiany usytuowania budynku i tym samym nie przedstawiono nowego projektu zagospodarowania terenu w stosunku do projektu pierwotnego.

Następnie przez okres ok. 3 lat organ usiłował skutecznie zawiadomić inwestora o planowanych oględzinach. Ostatecznie w dniu 12 lipca 2010 r., po doręczeniu mu zawiadomienia za pośrednictwem Straży Gminnej przeprowadził kontrolę stanu budowy stwierdzając, że obiekt jest przygotowany do użytkowania, a inwestor przebywa w nim w związku z kończeniem budowy systemem gospodarczym.

W piśmie z dnia 12 lipca 2010 r. inwestor wymienił szereg robót budowlanych związanych z realizacją budynku, które stosownie do jego oświadczenia zostały wykonane w okresie od stycznia 2005 r. do listopada 2009 r. i wniósł "o ich uznanie w dzienniku budowy".

Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. organ na podstawie art. 35 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 3 i 4 nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego złożonego dnia [...] września 2009 r. w celu doprowadzenia złożonej dokumentacji do stanu zgodnego z wymogami określonymi w decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie obejmujący: określenie granic działki, usytuowanie (z zaznaczeniem odległości od granic działki), obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. W uzasadnieniu wskazał, że w dokumentacji złożonej przez inwestora w wykonaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. brakuje ww. projektu zagospodarowania terenu. W postanowieniu tym organ zakreślił inwestorowi termin na uzupełnienie dokumentacji do dnia 4 listopada 2010r.

Z uwagi na trudności z doręczeniem inwestorowi ww. postanowienia organ wydawał kolejne postanowienia o tej samej treści zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku -ostatecznie do dnia 30 maja 2011 r.

W wykonaniu nałożonego obowiązku inwestor przedstawił wykonany odręcznie szkic zagospodarowania działki oświadczając, że sporządził go na aktualnej mapie pomiaru

Sygn. akt II OSK 2495/12

powykonawczego (vide: pismo z 28 kwietnia 2011 r. wraz z załączonym szkicem k. 83 akt administracyjnych).

W opisanych wyżej okolicznościach organ w dniu 31 maja 2011 r. wydał decyzję, którą z powołaniem na art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem i pozwoleniem na budowę z dnia [...] czerwca 2004 r.

Na skutek odwołania inwestora organ II instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do podjęcia decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w sytuacji gdy sprawa dotyczy istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zalecił dokładne wyjaśnienie kwestii związanej ze zmianą usytuowania budynku na działce oraz ustalenie które z robót wymienionych w piśmie z dnia 12 lipca 2010 r. inwestor wykonał po 2 czerwca 2006 r. (data wydania postanowienia o wstrzymaniu robót) celem rozważenia zastosowania art. 50 a Prawa budowlanego.

W toku kolejnych oględzin w dniu 28 listopada 2011 r. organ stwierdził wykonanie częściowego podpiwnicznienia budynku z przeznaczeniem na kotłownię (nie przewidzianego w zatwierdzonym projekcie), a także - po dokonaniu pomiarów- że odległości budynku od granicy z działką C są zgodne z pomiarami wykonanymi w dniu 15 lutego 2004 r. W toku kontroli inwestor oświadczył, że wszystkie prace wymienione w jego piśmie z 12 lipca 2010 r. zostały wykonane przed wstrzymaniem przez organ robót budowlanych za wyjątkiem pomiaru instalacji elektrycznej, czego dowodem może być jego pismo do organu z dnia 7 listopada 2005 r. w którym wskazywał na przeznaczenie poddasza na cele mieszkalne.

Starosta Kościerski decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wskazując na wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie decyzję z [...] czerwca 2006 r. podjętą w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz na art. 36 a ust. 2 tej ustawy uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2004 r. o udzieleniu R.K. pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. organ nadzoru budowlanego odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego i zezwolenia na wznowienie robót. W podstawie prawnej powołał art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu stwierdził, że przedłożona przez inwestora dokumentacja nie spełnia wymogów art. 18 ust. 1 pkt 1 i 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie zawiera projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie.

Na skutek interwencji skarżącej o prowadzonych przez inwestora robotach budowlanych kolejny raz organ I instancji przeprowadził kontrolę w dniu 1 marca 2012 r.

Sygn. akt II OSK 2495/12

stwierdzając, że w budynku prowadzone są roboty polegające na odnawianiu i poprawianiu powłok malarskich w części parteru.

Od decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. odwołanie wniosła K.B. Zarzuciła organom i nadzoru budowlanego i architektoniczno-budowlanemu m. in. niewłaściwe wyjaśnienie sprawy i przychylność inwestorowi. Podnosiła, że prace związane z budową obiektu zostały rozpoczęte przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a więc obiekt ten od początku realizowany był w warunkach tzw. samowoli budowlanej. Wskazywała również na niewłaściwy tryb uchylenia decyzji z [...] czerwca 2004 r. o pozwoleniu na budowę.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wskazał, że ustalone w toku postępowania odstępstwa od zatwierdzonego projektu mają charakter odstępstw istotnych w rozumieniu art. 36 a ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zmiana usytuowania budynku od granicy z działkami nr D i E jest zmianą dotycząca zakresu objętego projektem zagospodarowania terenu, zaś podniesienie ścianki kolankowej i wykonanie częściowego podpiwnicznienia budynku stanowi zmianę charakterystycznych parametrów budynku. Dalej organ przytaczając treść art. 51 ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego wywiódł, że przedłożenie przez inwestora projektu zamiennego obligowało organ I instancji do przeanalizowania go pod kątem: 1/ zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami

obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (a w przypadku braku

planu z decyzją o warunkach zabudowy), 2/ kompletności projektu budowlanego zamiennego

1 posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3/ wykonania projektu

przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia. Stwierdził, że w zależności od wyników tej

analizy organ wydaje decyzję albo pozytywną - zatwierdzającą projekt i udzielającą

pozwolenia na wznowienie robót, albo negatywną-odmawiającą zatwierdzenia projektu i

zezwolenia na wznowienie robót. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji,

iż przedłożony i sporządzony przez inwestora szkic nie spełnia wymogów art. 18 ust. 1 pkt 1 i

2 i art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, co uzasadniało odmowę zatwierdzenia projektu

zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. Organ odwoławczy wskazał także,

że wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36 a ust. 2 Prawa

budowlanego w toku sprawy obligowało organ nadzoru do kontynuowania postępowania

naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wskazał, że zarzuty odwołania dotyczą

wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji organu architektoniczno-budowlanego i wyjaśnił,

że kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w Kościerzynie dotyczącego poświadczenia

Sygn. akt II OSK 2495/12

nieprawdy przez kierownika budowy i geodetę przekazał temu organowi, który nie skorzystał z trybu nadzwyczajnego w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.B. wniosła o uchylenie decyzji, wskazanie który z organów "w oparciu o właściwą podstawę prawną dotycząca samowoli budowlanej" powinien wydać końcową decyzję oraz o ustalenie czy posiada status strony w sprawie "w stosunku do instytucji która wydała pozwolenie na budowę".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania R.K. w piśmie z dnia 16 lipca 2012 r. wniósł o uchylenie decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji wywodząc, że nie było podstaw do nakładania na niego w toku postępowania naprawczego obowiązku przedłożenia projektu zagospodarowania terenu, albowiem w tym zakresie nie dopuścił się odstępstwa od pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r. uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 51 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego) i przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, a naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na ten wynik. Sąd I instancji wskazując na treść art. 51 ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, iż organy uznały, że w sytuacji gdy inwestor nie wykona prawidłowo obowiązku nałożonego na niego wcześniejszą decyzją przewidzianą w ustępie 3 cytowanego przepisu, to w oparciu o jego ustęp 4 należy wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót. W ocenie Sądu I instancji art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego nie daje organom uprawnienia do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Decyzję z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ podejmuje jedynie w sytuacji, gdy inwestor wykona prawidłowo wszystkie obowiązki nałożone decyzją podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tj. przedłoży projekt zamienny odpowiadający przepisom prawa i wykona czynności lub roboty wskazane w tej decyzji. Jeżeli projekt wymaga uzupełnienia w zakresie o którym mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (stosowanym odpowiednio do art. 51 ust. 1 pkt 3) to organ w zależności od okoliczności sprawy wydaje postanowienie umożliwiające inwestorowi usunięcie dostrzeżonych nieprawidłowości (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Brak ich usunięcia przez inwestora winien być oceniany przez organ jako sytuacja odpowiadająca dyspozycji art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego tj. niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1

Sygn. akt II OSK 2495/12

pkt 3 skutkująca podjęciem decyzji nakazującej inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wbrew stanowisku organu, jeżeli okaże się że zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (czy to ze względu na jego sprzeczność z planem, bądź decyzją o warunkach zabudowy, czy z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi, bądź wtedy gdy przedłożony projekt zamienny nie odpowiada wymogom prawa) organ nie wydaje decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, lecz decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Wykładnia art. 51 prowadzi bowiem do przyjęcia stanowiska, iż przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu należy rozumieć także sytuację w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki nie może zostać zatwierdzony (por. wyrok NSA z 1 lipca 2011 r., II OSK 705/10, Lex nr 863289). Inna interpretacja art. 51 wypaczałaby istotę postępowania naprawczego i wyłączała możliwość orzekania na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu I instancji organy nie miały zatem podstaw do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu zamiennego. Takie rozstrzygnięcie nie jest bowiem przewidziane w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zajmując stanowisko, że inwestor nie wykonał prawidłowo obowiązku nałożonego nań decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. powinny były rozważać podjęcie rozstrzygnięcia z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Tym samym Sąd I instancji stwierdził, że naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji zaznaczył, iż odrębnym problemem jest czy art. 51 Prawa budowlanego w ogóle powinien mieć zastosowanie w sprawie. Z przedstawionego opisu przebiegu postępowania administracyjnego wynika, że organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu, że inwestor wybudował obiekt z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2004 r., zainicjował postępowanie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego określane w doktrynie i orzecznictwie jako postępowanie naprawcze. Organ pominął i nie wyjaśniał żadnych kwestii dotyczących przystąpienia przez inwestora do budowy obiektu bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem okoliczność ta wymagała dokładnego wyjaśnienia w szerszym zakresie niż tylko zwrócenie się do organów prokuratury, a następnie przesłanie kserokopii wyroku sądu powszechnego organowi architektoniczno-budowlanemu celem podjęcia przez ten organ stosownych działań. Rzeczą organu nadzoru budowlanego było dokładne wyjaśnienie okoliczności tej sprawy celem ustalenia czy należało zastosować tryb legalizacji samowoli z art. 48 Prawa budowlanego, czy tryb naprawczy uregulowany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sąd I instancji podkreślił, że stosownie do art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego

Sygn. akt II OSK 2495/12

pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, a zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu z okoliczności sprawy można wnioskować, że inwestor najprawdopodobniej rozpoczął roboty związane z realizacją obiektu bez wymaganej przez art. 28 ust. 1 decyzji. Wskazują na to twierdzenia skarżącej w powiązaniu z treścią wyroku sądu powszechnego przesądzającego fałszerstwo wpisów w dzienniku budowy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w czasie pierwszej kontroli stanu budowy w lutym 2005 r. obiekt był w tzw. stanie surowym zamkniętym (protokół kontroli k. 8). Z kolei pismo skarżącej z dnia 3 września 2004r., które zainicjowało działania organu nadzoru w tej sprawie wskazuje, że już w dacie jego sporządzania obiekt był wzniesiony, gdyż skarżąca kwestionowała jego wysokość i rodzaj dachu ("Budynek, który został obecnie wybudowany, odbiega najprawdopodobniej od tego, którego granice wytyczył geodeta" k. 4 akt administracyjnych). Sąd I instancji zaznaczył, że poświadczenie nieprawdy w dzienniku budowy przez kierownika budowy za namową inwestora miało miejsce w okresie od 17 lipca do końca września 2004 r. Z powyższego wynika, że najprawdopodobniej cały proces budowlany obejmujący wzniesienie budynku w stanie konstrukcyjnym realizowany był niezgodnie z warunkami udzielonego w trakcie tego procesu pozwolenia na budowę. Wyjaśnienia zatem wymagało, jakie roboty budowlane związane z realizacją obiektu i w jakim zakresie inwestor wykonał przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Czy w istocie, jak twierdziła skarżąca, dokonano zmiany wytyczenia granic przyszłego budynku, jakie są wszystkie nie tylko istotne "odstępstwa" od projektu i czy mając na uwadze całokształt ustalonych w sprawie okoliczności można przyjąć, że inwestor realizował inwestycję na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, czy też uzyskana już w trakcie procesu budowlanego decyzja miała jedynie "legalizować" rozpoczętą samowolę budowlaną. Sąd I instancji zauważył, że z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że z wnioskiem o jej wydanie inwestor wystąpił dopiero 15 czerwca 2004 r. uzyskując [...] czerwca 2004 r. zgodę na wyłączenie działki A z produkcji rolniczej. Tymczasem wszystko wskazuje, że najprawdopodobniej w tym czasie prowadzone były już roboty budowlane. Dodatkowo organ powinien ustalić czy z opisu i charakteru "odstępstw" od projektu, zarówno tych ustalonych w toku oględzin, jak i tych wymienionych w złożonym przez inwestora projekcie zamiennym (liczne zmiany otworów okienno - drzwiowych w stosunku do projektu pierwotnego, likwidacja pewnych pomieszczeń, wstawienie schodów w sypialni, adaptacja poddasza na cele mieszkalne... itp.) można wnioskować, że inwestor zrealizował w zasadzie inny budynek

Sygn. akt 11 OSK 2495/12

niż przewidziany wydaną w trakcie jego budowy decyzją. Sąd I instancji nadmienił, że zarówno z definicji pozwolenia na budowę zawartej w art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego, jak i treści art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że o legalności procesu inwestycyjnego przesądza w istocie moment "rozpoczęcia" robót budowlanych. Trudno mówić o odstępstwach od projektu w sytuacji gdy w momencie ich dokonywania brak było zatwierdzonego projektu budowlanego, a wydany następnie dziennik budowy został częściowo sfałszowany. Wszystkie te okoliczności umknęły uwadze organów nadzoru rozstrzygających sprawę. Wymagały one natomiast dokładnego wyjaśnienia i oceny pod kątem wyboru właściwego trybu postępowania. W przypadku bowiem, gdy proces budowlany powinien być kwalifikowany jako prowadzony bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie powinien mieć art. 48, a nie art. 51 Prawa budowlanego. Art. 48 odnosi się do "obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zakres przedmiotowy, w którym przepis art. 51 ma zastosowanie wynika z art. 50 ust. 1 "w przypadkach innych niż określone w art. 48 (...)". Sąd I instancji wyjaśnił, że zasadniczo tryb naprawczy z art. 50 i 51 ma zastosowanie do robót budowlanych nie polegających na budowie obiektu, a wymagających pozwolenia na budowę (por. uchwała NSA z 20.10.1997 r., OPS 3/97 https://cbois.nsa.gov.pl). Jeżeli odnosi się on do obiektu budowlanego lub jego części to dotyczy przypadków w których taki obiekt lub jego część została wzniesiona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana w trybie jednego z postępowań nadzwyczajnych lub w postępowaniu sądowym. Przyjmuje się bowiem, że przypadek kiedy inwestor wybudował obiekt lub jego część na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu nie może być traktowany jak samowola budowlana z art. 48 Prawa budowlanego. Treść art. 48 jest bardziej restrykcyjna dla inwestora, chociażby z uwagi na konieczność poniesienia opłaty legalizacyjnej warunkującej legalizację samowoli. Przypadek jaki zaistniał w niniejszej sprawie jest dość specyficzny, a to z tego względu, że inwestor najprawdopodobniej rozpoczął roboty budowlane w warunkach określonych w przepisie art. 48 Prawa budowlanego, a kontynuował je w jakiejś części w oparciu o pozwolenie na budowę. Sąd I instancji uznał, iż z braku jakichkolwiek ustaleń organów w tym zakresie nie sposób ocenić prawidłowości zastosowania trybu z art. 51 Prawa budowlanego. Kwestia ta zatem pozostaje otwarta w dalszym toku sprawy, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę z braku ustaleń organów nie może jednoznacznie przesądzić w jakim trybie winno toczyć się dalsze postępowanie. Rozstrzygnięcie tej kwestii może nastąpić dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. W dalszym toku sprawy dla prawidłowego jej wyjaśnienia organ nie

10

Sygn.aktllOSK2495/12

powinien poprzestać na oświadczeniach stron, a powinien wykorzystać ustalenia poczynione w postępowaniu karnym, skorzystać z dokumentacji fotograficznej wydanej z akt sprawy organowi architektemiczno-budowlanemu oraz skonfrontować wpisy z dziennika budowy z zeznaniami geodety i kierownika budowy. Sąd I instancji zaznaczył, że wydany przez sąd powszechny wyrok podważa wartość dowodową dziennika budowy. Organ powinien ocenić, czy stwierdzone odstępstwa i ich charakter (zmiana usytuowania, wybudowanie podpiwnicznienia i inne ) mogą stanowić odstępstwa od projektu skoro w momencie ich wykonywania najprawdopodobniej inwestor nie dysponował decyzją zatwierdzająca ten projekt; ocenić czy i w jakim zakresie inwestor wzniósł obiekt lub jego część na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2004 r., czy też działał w warunkach samowoli budowlanej, a następnie "fałszował" dziennik budowy dostosowując wpisy do zrealizowanego już w całości lub w części procesu budowlanego. Nie można bowiem wykluczyć, że w okolicznościach sprawy sam fakt dysponowania przez inwestora pozwoleniem na budowę nie będzie miał żadnego znaczenia. Sąd podkreślił, że jak wynika z treści art. 3 pkt 12 i 28 ust. 1 Prawa budowlanego tzw. samowola budowlana wiąże się ściśle z momentem rozpoczęcia robót budowlanych. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 31 stycznia 1996 r. , K 9/95 (OTK 1996, nr 1, poz. 2), samowolę budowlaną określił jako zdarzenie prawne ciągłe, obejmujące rozpoczęcie i kontynuację budowy aż do uzyskania prawem wymaganego zezwolenia lub likwidacji skutków samowoli. Zdaniem Sądu I instancji, decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego uzyskana w trakcie trwania procesu inwestycyjnego do którego inwestor przystąpił samowolnie ani nie legalizuje, ani nie likwiduje skutków naruszenia prawa. Wbrew stanowisku organów wyrażonym w uzasadnieniu decyzji, sposób wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na budowę przez organ architektoniczno-budowlany nie determinował w tej sprawie czynności organów nadzoru budowlanego. To ostateczność decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zasadniczo wymusza konieczność zastosowania art. 36 a ust. 2 tej ustawy, nie odwrotnie. W sytuacji gdy organ nadzoru ustali istnienie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego organ architektoniczno-budowlany jest obowiązany wydać decyzję uchylającą pozwolenie na budowę na podstawie dyspozycji z art. 36 a ust. 2. Oczywiście w przypadku istnienia podstaw do wyeliminowania pozwolenia na budowę w jednym z trybów nadzwyczajnych zastosowanie powinien znaleźć w pierwszej kolejności tryb nadzwyczajny. Nie jest jednak tak, że czynności organu nadzoru są w jakiś sposób zależne od sposobu (podstawy prawnej) wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru we własnym zakresie powinny dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy stosownie

11

Sygn. akt II OSK 2495/12

do przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd I instancji uznał, iż stwierdzone uchybienia organów uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie przytoczonego na wstępie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Uznając, że dla prawidłowego załatwienia sprawy konieczne jest wyeliminowanie wcześniejszych rozstrzygnięć organu I instancji, pozostających w granicach sprawy (tj. decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. i z dnia [...] czerwca 2006 r.) Sąd skorzystał z dyspozycji art. 135 p.p.s.a. i orzekł o ich uchyleniu. Sąd I instancji dodał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustali w pierwszej kolejności czy z uwagi na rodzaj prowadzonego postępowania w sprawie nie powinni brać udziału w charakterze stron, oprócz skarżącej, także właściciele innych działek sąsiednich, a zwłaszcza tych działek w stosunku do których inwestycja powstała w mniejszej odległości od granic. Następnie organ dokona ustaleń odnoszących się do rozpoczęcia i przebiegu inwestycji budowlanej w kontekście uzyskanej przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i oceni, który tryb legalizacji z ustawy Prawo budowlane powinien mieć zastosowanie. Kwestią ewentualnych odstępstw od projektu i właściwym sposobem ich doprowadzania do stanu zgodnego z prawem organ zajmie się ewentualnie dopiero w dalszej kolejności po wyeliminowaniu podstaw do zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Sąd I instancji wyjaśnił, że niezależnie od dokonanych ustaleń nie ma podstaw do ewentualnego umarzania postępowania prowadzonego w trybie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego i wszczynania odrębnego postępowania z art. 48 tej ustawy. Postępowanie administracyjne- niezależnie od okoliczności związanych z realizacją inwestycji- jest w dalszym ciągu jedno i toczy się ono w sprawie zgodności budowy obiektu z prawem. W zależności od dokonanych ustaleń organ zastosuje właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd I instancji odnosząc się do żądań skarżącej zawartych w skardze wyjaśnił, że zagadnienie dotyczące prawa skarżącej do udziału w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym nie mogło być przedmiotem oceny Sądu, gdyż wykracza poza granice niniejszej sprawy..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, a konkretnie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez uznanie, że art. 51 ust. 4 ustawy prawo budowlane nie dopuszcza wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji odmawiającej zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego.

12

Sygn. akt II OSK 2495/12

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazując na treść art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podniesiono, iż podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest to czy zwrot "wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego" oznacza możliwość wydania wyłącznie decyzji pozytywnej, czy również decyzji negatywnej tj. odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego. W ocenie skarżącego uzasadnione jest to drugie stanowisko. Po pierwsze, gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie swobody organów nadzoru budowlanego, wówczas znalazłoby to wyraz w redakcji omawianego przepisu poprzez jednoznacznie nakazanie wydawania decyzji wyłącznie pozytywnych. Przywołany przepis stanowi tymczasem o decyzji "w sprawie zatwierdzenia projektu", nie przesądzając o charakterze rozstrzygnięcia, tj. czy ma ono być pozytywne czy negatywne. Redakcja rozpatrywanego przepisu wyłącza zatem możliwość stosowania interpretacji ograniczającej spektrum dopuszczalnych rozstrzygnięć. Nadto przeciwko przyjęciu stanowiska Sądu I instancji przemawia ugruntowany pogląd orzecznictwa i doktryny, w kwestii definiowania możliwego zakresu rozstrzygnięć w tych sytuacjach, w których ustawodawca posługuje się zwrotem "w sprawie". Przykładem najlepiej odzwierciedlającym powołane poglądy jest stanowisko orzecznictwa i doktryny w zakresie prawidłowej wykładni art. 101 § 3 k.p.a., który w brzmieniu obowiązującym przed 11 kwietnia 2011 r. stanowił, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. W konsekwencji, w doktrynie i orzecznictwie przyjęto, że zażalenie przysługuje w całym zakresie "spraw zawieszenia postępowania", a zatem zawieszenia lub odmowy zawieszenia postępowania, podjęcia lub odmowy podjęcia zawieszonego postępowania (tak Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2000-05-22, OPS 4/00, ONSA rok 2000, nr 4, poz. 137). Analogicznie, skoro w art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jest mowa o decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego, to należy przez to rozumieć zarówno decyzję zatwierdzającą ten projekt jak i decyzję odmawiającą jego zatwierdzenia. Dlatego też argument o niedopuszczalności wydania, w trybie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane innego rozstrzygnięcia niż pozytywne, należy uznać za chybiony. Zdaniem skarżącego organu powyższe stanowisko potwierdzają dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 801/07 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 89/09). Podniesiono, iż uchylone przez Sąd I instancji decyzje nie są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie. Zaprezentowana przez Sąd I instancji wykładania przepisu

13

Sygn.aktllOSK2495/12

art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, ograniczająca zakres stosowania tego przepisu wyłącznie do wydania na jego podstawie decyzji o charakterze pozytywnym została już uprzednio uznana za nieprawidłową przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. W powołanych wyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie opowiedział się za wykładnią stosowaną przez organy nadzoru budowlanego, zgodnie z którą wydanie decyzji "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego oznacza wydanie tak decyzji pozytywnej jak i negatywnej w zależności od okoliczności danej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały wyłącznie na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego polegającą na przyjęciu stanowiska, iż przepis ten wyklucza wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Odnosząc się do powyższej kwestii, należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 705/10 (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl) co do rozumienia sytuacji w której złożony zamienny projekt budowlany nie może być zatwierdzony ze względu na jego sprzeczność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego czy z przepisami techniczno-budowlanymi. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego

14

Sygn.aktllOSK2495/12

części bądź doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Inna interpretacja przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego wypaczałaby istotę postępowania naprawczego (doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem) i wyłączałaby możliwość orzekania na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Jeżeli inwestor ma zastrzeżenia co do oceny organu w przedmiocie złożonego projektu budowlanego to będzie mógł je podnosić w odwołaniu kwestionując zastosowanie art. 51 ust. 5, zamiast art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Należy ponadto zauważyć, iż przepis art. 51 ust. 4 przewiduje dwie sytuacje, a mianowicie przed zakończeniem budowy i po jej zakończeniu. Zwrot "w sprawie zatwierdzenia projektu ..." został użyty tylko co do sytuacji przed zakończeniem budowy, natomiast po jej zakończeniu może być wydana tylko decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Te kwestie w powołanych w skardze kasacyjnej wyrokach nie były przedmiotem rozważań, natomiast jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, obiekt jest przygotowany do użytkowania (kontrola z dnia 12 lipca 2010 r.). Ponadto z ustaleń organów wynika, iż inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] września 2010 r., a mianowicie nie złożył odpowiedniego projektu zagospodarowania działki, więc ewidentnie zachodziłyby przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Mając na uwadze proces postępowania naprawczego przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego, należy go czytać w kolejności wskazanych w jednostkach redakcyjnych przepisu, gdyż dopiero tak rozumiane postępowanie naprawcze będzie spełniało swoją rolę przewidzianą przez ustawodawcę (doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem), takie stanowisko też jest zaprezentowane w komentarzu Prawo budowlane pod red. A. Glinieckiego, wyd. 1 Warszawa 2012 r., pkt. 13 str. 499. W niniejszej sprawie powyższa kwestia nie jest najważniejsza, gdyż jak to zasadnie wykazał w uzasadnieniu Sąd I instancji organy najpierw powinny prawidłowo ustalić stan faktyczny zgodnie z zaleceniami Sądu, a potem dopiero dokonać prawidłowej subsumcji pod odpowiednia normę prawną. Gdyż może zaistnieć sytuacja, że tryb przewidziany w art. 51 w ogóle nie będzie stosowany, a więc powyższe rozważania odnośnie jego stosowania będą zbędne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji