Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 503/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 ust. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi P. Z. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Sportu i Turystyki decyzją z [...] lipca 2011 r. zobowiązał P. Z. (dalej również jako: "Z." lub "P.") do zwrotu kwoty [...] zł (słownie: [...]) wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonymi od dnia 10 grudnia 2009 r.

W treści decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241) w związku z art. 145 ust. 6 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.) obowiązującej w toku realizacji przez Z. zadania, wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, wyklucza prawo do otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia 23 listopada 2010 r.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sportu i Turystyki decyzją z [...] grudnia 2011r. uchylił w części własną decyzję z [...] lipca 2011 r., tj. w zakresie pkt 1: w przedmiocie zobowiązania P. Z. do zwrotu kwoty [...] zł ustalając, że kwota do zwrotu przez P. Z. wynosi [...] zł oraz utrzymał w pozostałym zakresie decyzję w mocy.

Organ odwoławczy podał, że w ramach umowy z [...] lutego 2009 r. na realizację zadania publicznego "[...]" (kwota [...] zł) kontrolą objęto prawidłowość wydatkowania środków dotacji celowej zgodnie z warunkami umowy i obowiązującymi przepisami prawa oraz sposób określania celów i sprawozdawczości merytorycznej na kwotę łącznie [...] zł (71,3% rozliczonych kosztów zadania), tj.:

a) zgrupowanie w W. w dniach [...] sierpnia 2009 r.,

b)zgrupowanie w P. w dniach [...] grudnia 2009 r.,

c) finał M. juniorów i seniorów w dniach [...] października 2009 r.,

d) Mistrzostwa Europy (seniorzy) w A. w dniach [...] grudnia 2009 r.,

e) Mistrzostwa Europy w K. (juniorzy) w dniach [...] stycznia 2009 r.,

f) Mistrzostwa Świata (pary mieszane) w C. w dniach [...] kwietnia 2009 r.,

g) wynagrodzenia osobowe.

h) zakup i dystrybucja sprzętu sportowego,

i) koszty obsługi zadania.

Minister Sportu i Turystki wskazał, że Z. w złożonej przez siebie deklaracji rozliczającej dotację z [...] stycznia 2010 r. na otrzymane środki w wysokości [...] zł stwierdził, że dowody źródłowe kosztów spełniały wymogi art. 21 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm.) oraz wszelkie płatności na podstawie przedłożonych dowodów zostały uregulowane do dnia 31 grudnia 2009 r. (tj. dnia końcowego obowiązywania przedmiotowej umowy), a zakupiony sprzęt sportowy został przekazany do użytkowania. Ustalenia kontroli wykazały nieprawidłowości w zakresie sposobu rozliczania określonych grup kosztów zgrupowań, zawodów sportowych, sprzętu sportowego, wynagrodzeń osobowych i obsługi zadania.

W ramach środków związanych z Mistrzostwami Polski (seniorzy) w C. w dniach [...] października 2009 r., nieprawidłowości polegały na zaliczeniu do kosztów bezpośrednich zakupów dokonanych w okresie od [...] stycznia do [...] grudnia 2009 r. tj.:

a) komputera z oprogramowaniem oraz serwera na kwotę [...] zł;

b) materiałów biurowych, opłaty abonamentu telefonicznego, internetu i innych na kwotę [...] zł, a także paliwa na kwotę [...] zł. Wymienione koszty zdaniem organu II instancji nie stanowiły kosztów bezpośrednich zadania jednostkowego i zgodnie z przedmiotową umową powinny być pokryte z kosztów pośrednich przeznaczonych na całe zadanie. W konsekwencji zawyżono koszty bezpośrednie na obsługę zadania jednostkowego, co stanowi wykorzystanie środków niezgodne z przeznaczeniem określonym w załącznikach nr 1 pkt 13 i nr 8 pkt 1 i 2 do umowy.

c) sprzętu sportowego, proporczyków i biletów kolejowych zakupionych odpowiednio w dniach [...] listopada, [...] i [...] grudnia 2009 r. na kwotę łącznie [...] zł niezwiązanych z terminem mistrzostw, co stanowi wykorzystanie środków niezgodne z przeznaczeniem określonym w załącznikach nr 7 i 8 do umowy.

Zatem jak nadmienił organ prowadzący postępowanie, bezpodstawnie do kosztów bezpośrednich mistrzostw zaliczono koszty na podstawie faktur: nr [...] zł z tytułu wyżywienia uczestników K. Z., wydania opinii prawnej, opracowania koncepcji szkolenia przez L. P. oraz podróży w dniu [...] września 2009 r. na kwotę [...] zł, co łącznie stanowiło kwotę [...] zł. Finansowanie działalności wewnątrz organizacyjnej Z. naruszało treść załącznika nr 1 pkt 1-13 umowy, co stanowi wydatkowanie niezgodnie z przeznaczeniem. Niezgodnie z załącznikiem nr 1 i nr 3 do umowy zawyżono koszty mistrzostw o kwotę [...] zł z tytułu przeksięgowania w miesiącu grudniu 2009 r. wynagrodzenia Dyrektora Sportowego M. W. oraz kwoty [...] zł z tytułu wynagrodzenia B. R. odpowiedzialnej za stronę formalno-rachunkową rozliczonych zadań.

Dalej w treści uzasadnienia Minister podał, że w ramach środków związanych z Mistrzostwami Europy w A. w dniach [...] grudnia 2009 r., należy wskazać co następuje. Koszty mistrzostw rozliczono na podstawie:

a) rachunku nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. (wystawca zagraniczny) na kwotę

[...] zł tytułem zakwaterowania i wyżywienia 5 osobowej reprezentacji seniorek w dniach [...] listopada 2009 r. na zgrupowaniu w H.;

b) faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. (wystawca zagraniczny - S.) na kwotę [...] zł tytułem wynajęcia lodowiska w okresie od [...] do [...] listopada 2009 r. w U. (S.) w celu treningu dla 5 seniorek;

c) naliczone koszty nie były bezpośrednio związane zarówno z terminem jak i miejscem zawodów sportowych, co stanowi wykorzystanie środków dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym w załączniku nr 12 i załączniku nr 11 do umowy, dotyczących zmian w planie I i II półrocza i spowodowało ich zawyżenie o kwotę [...] zł.

Zatem, jak podał organ odwoławczy niezgodnie z załącznikiem nr 7 do umowy, do kosztów bezpośrednich Mistrzostwa Świata w C. (pary mieszane) w dniach [...] kwietnia 2009 r. zaliczono odzież i torby sportowe na wartość [...] zł oraz sprzęt specjalistyczny na wartość [...] zł. Ponadto niezgodnie z załącznikiem nr 7 do umowy do kosztów bezpośrednich Mistrzostw Europy w K. w dniach [...] stycznia 2009 r. zaliczono kwotę [...] zł z tytułu zakupu strojów reprezentacyjnych, których rozchodowania wg ich asortymentu, ilości i wartości, pomimo uwag zawartych w opinii z audytu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie udokumentowano, co stanowiło wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem.

Do kosztów mistrzostw zaliczono kwotę [...] zł z tytułu diet, nie dokumentując pokwitowań ich odbioru przez 12 osób, w tym na kwotę [...] zł dla D. M. - zawodniczki spoza kadry narodowej, wraz z kosztami zakwaterowania w kwocie [...] zł.

W ramach drugiej umowy nr [...] z [...] listopada 2009 r., jak podał Minister na realizację zadania "[...]" (kwota [...] zł) sprawdzono - w ramach prowadzonej kontroli P. - sposób sporządzenia sprawozdania merytorycznego z realizacji umowy, rozliczenia w zakresie rzeczowo - finansowym dwóch zgrupowań zagranicznych w H. w miesiącu listopadzie 2009 r. oraz usług trenerskich i obsługi zadania.

Nieprawidłowości w zakresie rozliczenia finansowego dotyczące zgrupowania w H. w dniach [...] listopada 2009 r. polegały na:

a) zaliczeniu niezgodnie z przeznaczeniem i załącznikiem nr 2 pkt 2 i 3 do tej umowy na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., do jego kosztów kwoty [...] zł z tytułu podróży w dniach [...] listopada na trasie H. w celu udziału w zawodach zagranicznych w W. (S.), tj. w innym oddzielnie zaplanowanym i rozliczonym działaniu;

b) zaliczeniu niezgodnie z przeznaczeniem i załącznikiem nr 2 pkt 2 i 3 do tej umowy kosztów diet łącznie na kwotę [...] zł z tytułu pobytu za granicą w okresie od [...] do [...] grudnia 2009 r. na zawodach w W. (S.) i na Mistrzostwach Europy w A. (S.) w dniach [...] grudnia 2009r.

Skarżący pismem z [...] stycznia 2012r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z [...] grudnia 2011r.

Skarżący w swojej skardze określił naruszenie przez organ prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a) ww. decyzją, jako polegające na:

1. naruszeniu prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 145 ust. 4 i 5 pkt 1 oraz ust. 6 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię i nietrafne uznanie oraz niewłaściwą interpretację pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, jakim było dofinansowanie przez Ministra Sportu i Turystyki realizacji zadania publicznego "[...]".

2. naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej jako: "Kpa"), w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 Kpa poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. mimo, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisu art. 77 Kpa,

- art. 7 i 8 Kpa poprzez brak w toku postępowania czynności organu niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie strony do organów Państwa,

- art. 77 § 1 Kpa poprzez:

* wydanie z urzędu decyzji uznaniowej bez przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego,

* brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego,

* rażące odstępstwo od zasady swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała formę oceny dowolnej,

* bezkrytyczne zaakceptowanie ustaleń kontroli, które to ustalenia nie uwzględniają specyfiki działania Z. i są dla tejże organizacji dalece krzywdzące,

* niedokonanie przez Ministra Sportu i Turystyki własnych ustaleń, co do prawidłowości wydatkowania dotacji i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na ustaleniach kontroli.

- art. 107 Kpa poprzez nie wskazanie należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności faktów, które organ uznał za udowodnione i które świadczyć miały wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

3. naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, tj.

- art. 10 Kpa polegające na nieumożliwieniu P. wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w postępowaniu toczącym się w I instancji,

- art. 35 § 3 i art. 12 Kpa polegające na przekroczeniu miesięcznego terminu przewidzianego na rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy i tym samym naruszeniu zasady szybkości postępowania,

- art. 24 ust. 1 pkt 5 Kpa poprzez czynny udział pracownika organu administracji w podjęciu decyzji, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenatcję zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Skarżący P. Z. podważył legalność wydanej przez Ministra Sportu i Turystyki decyzji z [...] grudnia 2011r. dotyczącej zwrotu kwoty dotacji budżetowej udzielonej przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009 roku wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia 10 grudnia 2009r. jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz w przedmiocie wykluczenia prawa do otrzymywania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia 23 listopada 2010 r.

Decyzja powyższa została podjęta przez Ministra Sportu i Turystyki w oparciu o treść art. 145 ust. 6 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, który stanowi, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem nakłada na stronę obowiązek jej zwrotu, co wyklucza prawo otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji, czyli w niniejszej sprawie od dnia 23 listopada 2010 r. tj. dnia podpisania protokołu kontroli przez P. Z., w którym stwierdzono nieprawidłowe wykorzystanie dotacji.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych: dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240), tj. przed dniem 1 stycznia 2010 r., podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów czyli przepisów ww. ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych.

W nawiązaniu do tych rozważań trzeba wyjaśnić pewne kwestie związane z udzielaniem i wydatkowaniem dotacji. Dotacją nazywane jest nieodpłatne przekazanie pewnej kwoty środków publicznych określonemu podmiotowi w celu realizacji zadań publicznych. Przekazanie to może nastąpić - tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie - na podstawie umowy zawartej z beneficjentem dotacji.

Zawarcie umowy nie oznacza, że wszelkie stosunki pomiędzy podmiotami będą regulowane przez przepisy prawa prywatnego. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, że w takim przypadku przekazane środki nie tracą swego publicznoprawnego charakteru (np. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02, publ. ONSA 2003/1, poz. 8).

Pierwsza z umów zawarta przez P. w dniu [...] lutego 2009r. nr [...] obejmowała realizację zadania publicznego: "[...]". Druga z umów zawarta przez Z. w dniu [...] listopada 2009r. nr [...] obejmowała realizację zadania publicznego: "[...]".

Obie umowy zawarte przez P. Z. zawierały w § 1 ust. 1 postanowienia zobowiązujące skarżącego do wykorzystania otrzymanych środków w sposób zgodny z celem, na jaki je uzyskał i na warunkach określonych umową. Nadto w treści umów znalazły się zapisy mówiące o konieczności zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem - stosownie do brzmienia art. 145 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Co ważne integralną część umów stanowiły załączniki precyzujące na co mają być wydane środki.

Sąd badając prawidłowość ustaleń organu w zakresie wydatkowania przez F. środków otrzymanych na mocy umowy nie znalazł podstaw do podzielenia argumentacji skarżącego zaprezentowanej w skardze.

Należy podzielić stanowisko Ministra wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż Z. miał obowiązek wykorzystać dotację zgodnie ze szczegółowymi warunkami zawartymi w umowie. Treść obu umów zawartych przez Z. nie budzi żadnych wątpliwości, umowy są zredagowane w sposób przejrzysty, pełny, ze wskazaniem podstaw prawnych do podjęcia zadań nimi objętych. Tłumaczenie Z., że cel dotacji nie był jasno i precyzyjnie wskazany w treści umowy przez organ, jest nie do przyjęcia, gdyż Z. podpisał obie umowy, a wszelkie wątpliwości jakie były przez skarżącego powzięte winny być zgłoszone na etapie jej podpisywania przez obie zainteresowane strony. Za niezasadny należy uznać argument skarżącego, że ostatecznie przyznana dotacja została zużyta na osiągnięcie celu czyli przygotowanie zawodników do udziału w mistrzostwach świata lub E. w C.

Nietrafne są także zarzuty Skarżącego dotyczące ruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 12, 77 § 1, 80, 107 § 3, art. 35 § 3 art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 10 kpa.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż organ administracji publicznej nie naruszył zasad określonych odpowiednio w art. 8 i 9 Kpa. Wskazane zasady dotyczą prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie sytuacji związanej ze złożeniem rozliczenia dotacji i jego przyjęciem, które to czynności nie są związane z prowadzonym postępowaniem, w którym zapadły kwestionowane przez Skarżącego decyzje. W prowadzonym postępowaniu organ zachował reguły jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa).

Także zarzut dotyczący uniemożliwienia stronie czynnego uczestnictwa w postępowaniu należy uznać za nietrafny. Pismem z [...] listopada 2011 r. Strona została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Z czego strona skorzystała, gdyż w dniu [...] listopada 2011 r., w siedzibie Ministerstwa Sportu i Turystyki, przy ul. [...] w W. skarżący zapoznał się z aktami sprawy dot. wykorzystania dotacji budżetowej niezgodnie z przeznaczeniem przez P. Z. w zakresie umowy nr [...] z [...] lutego 2009 r. oraz umowy nr [...] z [...] listopada 2009 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisów art. 24 ust. 1 pkt 5 Kpa poprzez czynny udział pracownika organu administracji w podjęciu decyzji, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że nie jest on zasadny. Dyrektor Departamentu Sportu Wyczynowego J. E. w wydaniu zaskarżonej decyzji nie podejmował czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także nie został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełnienia funkcji organu. Podobnie jak A. G., która jedynie przyjmowała korespondencję oraz przygotowywała pisma wychodzące jako opiekun merytoryczny skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 35 § 3 i art. 12 kpa należy zauważyć, że w trakcie prowadzonego postępowania doszło do przedłużenia terminów określonych w kpa, co było to ściśle związane z prowadzonym postępowaniem, a skarżący był powiadamiany o terminach załatwiania sprawy.

Wobec powyższych ustaleń Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270) oddalił skargę.