Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 278/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA: Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza na rzecz I. M. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 278/05

U Z A S A D N I E N I E

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie administracyjne z urzędu. W jego toku ustalono, że roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego, na działce nr 427/19 przy ul. A w O. są prowadzone niezgodnie z pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] maja 1999 roku. W związku z tymi nieprawidłowościami roboty budowlane zostały wstrzymane postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] stycznia 2000 roku nr [...] na podstawie art. 50 ust. 1 p. 1 ustawy prawo budowlane z 1994 roku. Wykonane do tego momentu roboty budowlane obejmowały konstrukcje dwóch kondygnacji - parteru i piętra, a także zmianę układu pomieszczeń (min. przeniesienie klatki schodowej w innym miejscu) oraz zmianę układu okien.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2000 Nr [...] wydaną w trybie art. 51 ust. 1 p. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku nałożył na F. M. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji i orzeczenia technicznego dotyczącego przebudowanej części budynku. Decyzja ta stała się ostateczna.

Prezydent Miasta O. decyzją z [...] marca 2000 r. nr [...] wydana na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku. uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 1999 roku Nr [...] o pozwoleniu na budowę wydaną dla F. M. z uwagi na istotne odstępstwa w realizacji budynku od wydanego wcześniej pozwolenia na budowę

Inwestor - F. M. wykonała nakazane jej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2000 Nr [...] czynności.

Z przedłożonych opracowań wynika, ze inwestorzy planują realizacje obiektu wyższego o jedną kondygnację niż otaczająca zabudowa, a więc wyższego o jedną kondygnację od rozwiązań przewidzianych przez pierwotny projekt na podstawie którego uzyskali uprzednio decyzję o pozwoleniu na budowę

Na skutek przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał, na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 roku postanowienie z dnia [...] sierpnia 2000 roku Nr [...] nakładające na F. M. obowiązek doprowadzenie przedłożonego projektu budowlanego do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Następnie decyzją z dnia [...] października 2000 roku Nr [...] wydaną na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. odmówił F. M. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na niezgodność przedłożonego projektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wraz z jego częścią szczegółową obejmującą Wschodnią Dzielnicę Przemysłowo Składową zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta O. nr [...] z dnia 17 czerwca 1993 roku ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 19 z 15 listopada 1993 r. Niezgodność ta dotyczy zdaniem organu pierwszej wysokości zabudowy, która nie może przekroczyć dwóch kondygnacji nadziemnych. Powyższą decyzję oparto również na § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 1995 r., Nr 10, poz.46 ze zm.), który to przepis uznaje poddasze użytkowe za kondygnację. Pomocniczo jako analogię, przytoczono rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. gdzie uznaje się poddasze użytkowe jako odrębną kondygnację. Zatem zdaniem organu pierwszej instancji, nowoprojektowany obiekt budowlany może składać się tylko z parteru i pierwszego piętra lub z parteru i poddasza użytkowego, który stanowiłby drugą i ostatnią kondygnację. Dostarczona do wniosku dokumentacja budowlana nie spełnia tego wymogu, gdyż zaprojektowano trzy kondygnacje nadziemne ( parter, piętro i poddasze mieszkalne) Ponadto schody zewnętrzne od strony ul. A oraz usytuowane pod nimi pomieszczenie piwniczne zaprojektowano przekraczając linie zabudowy, która według planu zagospodarowania przestrzennego, jest linią nieprzekraczalną. Jest to zatem sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła F. M. podnosząc, ze przedłożony projekt budowlany spełnia wymagania ustalone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu z dnia [...] listopada 1998 r. wydanej przez Prezydenta Miasta O. Zdaniem odwołującej się treść ww. decyzji oparta jest o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, więc nie widzi ona sprzeczności pomiędzy tą decyzją a planem zagospodarowania przestrzennego.

I. i A. M., po zapoznaniu się z aktami sprawy i odwołaniem F. M. wnieśli o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. A. M. wskazał, że dołączona do odwołania kserokopia projektu nie jest uwierzytelniona, oraz różni się od tego projektu, który stanowił załącznik do pierwotnej decyzji dotyczącej zezwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wskazał, iż treści art. 50 prawa budowlanego wynika, ze w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Z kolei art. 51 prawa budowlanego stanowi, ż e właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Po wykonaniu powyższego obowiązku właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, natomiast w razie ich nie wykonania nakazuje, w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.

Prowadzone postępowanie ma na celu doprowadzenie wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa. W tym celu organ I instancji zastosował procedurę wynikającą z art. 50-51 ustawy prawo budowlane. Jednakże w procedurze tej nie przewidziano możliwości wydania postanowienia na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego. Inwestor mógł uzyskać takie pozwolenie po wykonaniu czynności nakazanych decyzją wynikającą z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W razie niewykonania tej decyzji nakazowej właściwy organ nakazał, w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uznał, że inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, stwierdzając że przedstawiona dokumentacja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tej argumentacji nie sposób podzielić. Inwestor wykonał bowiem nakaz wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2000 roku mimo, że przedłożona dokumentacja przewiduje realizację obiektu wyższego o jedną kondygnację niż przewidziano to w pozwoleniu na budowę, a także obecny stan zaawansowania robót ( wykonaną dotychczas konstrukcję dwóch kondygnacji i piętra)

Niezgodne z prawem, w ocenie organu II instancji jest również oparcie uzasadnienia zaskarżonej decyzji na uzasadnieniu decyzji innego organu wydanej w innej sprawie, traktując to jako analogię.

Z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...] , wydanej przez Prezydenta Miasta O., która wyraźnie określa warunki jakim powinna odpowiadać inwestycja wynika, ze działka inwestorów, jak i sąsiednie działki przeznaczone są pod zabudowę szeregową, w związku z czym niezbędne jest zaprojektowanie budynków jako jednego zespołu w sposób, który umożliwi ich niezależną realizacje, nie spowoduje konfliktu sąsiedztwa naruszenia interesów stron. Powyższa decyzja nie nakłada wiec na inwestora obowiązku budowy budynku dwukondygnacyjnego, a jedynie takie jego zaprojektowanie, które pozwoli na realizację budynków jako jeden zespół. Ponadto pamiętać należy, ze decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu wydawana jest na potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę, nie zaś pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, w tym ostatnim przypadku dokonuje się odrębnej oceny zgodności odmiennego już przecież obiektu z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji ustalił, że 31 grudnia 2003 roku przestał obowiązywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na terenie którym był realizowany obiekt F. M. Swą aktualność utraciły tym samym dotychczasowe rozważania o zgodności obiektu odwołującej się z planem. Organ nadzoru budowlanego nie może obecnie dokonywać oceny lecz winien zawiesić swe postępowanie w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w trybie art. 97 ust. 1 pkt 4 kpa. Zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest tu bowiem, w ocenie organu kwestią wstępną. Celem jej rozwiązania organ pierwszej instancji winien się zwrócić do Prezydenta Miasta O. ( jako organu właściwego w sprawach zagospodarowania przestrzennego) w trybie art. 100 kpa o zajęcie stanowiska w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( tj. Dz.U. z 2003 r, Nr 80, poz. 717) kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych należy do zadań własnych gminy. Analiza obowiązujących przepisów prawa budowlanego prowadzi do przekonania, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do oceny zgodności realizowanych w sposób samowolny inwestycji z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, lub powstałymi na ich podstawie miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Przytoczone powyżej przepisy wyraźnie wskazują bowiem gminę jako właściwa do zajęcia stanowiska w wymienionych kwestiach.

Odnosząc się do argumentów odwołującej się wskazać należy, że uzyskana przez nią w 1998 roku decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu pozwoliła jej uzyskać w 1999 roku pozwolenie na budowę. Decyzja ta nie przesądzała jednak o możliwości realizacji obiektu, jaki planuje budować F. M., była bowiem wydana na inne zamierzenie inwestycyjne.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem I. i A. M., że dokumentacja budowlana znajdująca się w aktach sprawy winna być uwierzytelniona. Natomiast faktem jest, że przedłożona przez inwestora dokumentacja różni się od zatwierdzonego przez organ administracyjno-budowlany projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pierwotnie udzielonego F. M. pozwolenia na budowę. Dokumentacja ta przedstawia bowiem zamierzenie inwestycyjne odwołującej, która zamierza obecnie realizować w ramach pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

W ocenie organu możliwa jest również w ramach pozwolenia na wznowienie robót budowlanych realizacja obiektu odmiennego od tego na jaki wcześniej udzielono pozwolenia na budowę, pod warunkiem, że jest on zgodny z przepisami prawa.

Powyższą decyzje zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. M. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa polegające na:

1. błędnym zastosowaniu art. 138 § 2 kpa i przyjęciu, że istniały przesłanki do uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia

2. rażącym naruszeniu przepisu § 12 ust. 3 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przez uchylenie decyzji mimo, iż inwestor w przedłożonym projekcie i w rzeczywistości przekroczył odległość 4 m od granicy działki , a tym samym rażąco naruszył bezwzględnie obowiązujący przepis prawa,

3. rażące naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( tj. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) przez uchylenie decyzji , mimo, iż inwestor w przedłożonym projekcie i w rzeczywistości przekroczył odległość 6 m od drogi gminnej, a tym samym rażąco naruszył bezwzględnie obowiązujący przepis prawa,

4. naruszenie art. 35 ust. 3 oraz art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz.U z 2003 r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) przez przyjęcie, ze brak było podstaw do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu,

5. błędne przyjęcie w uzasadnieniu decyzji , ze organ I instancji w swojej decyzji nie mógł nawiązać do decyzji o warunkach zabudowy sąsiedniej działki skoro decyzja o warunkach zabudowy F. M. pozostaje w obrocie prawnym i wyraźnie wskazuje, że na działce nr 427/19 niezbędne jest w związku z zabudową szeregową zaprojektowanie budynku jako jednego zespołu w sposób, który umożliwia samodzielną realizację i nieuwzględnienie treści art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.) stanowiącego, że obiekt budowlany i związane z nim urządzenia należy projektować w sposób zapewniający formę architektoniczną dostosowana do krajobrazu i otaczającej zabudowy,

6. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane ( tj. Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) przez przyjęcie, że przedłożony przez inwestora projekt budynku realizowany w zabudowie szeregowej, o jedną kondygnację przekraczającą sąsiedni budynek nie narusza interesów osób trzecich i jest zgodny z zasadami sztuki architektonicznej,

7. naruszenie art. 107 § 3 kpa przez wyrażenie błędnego poglądu , ze organ I instancji w swojej decyzji posługiwał się analogią, gdy tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował wykładnię Wojewody [...],

8. naruszenie art. 138 § 2 kpa przez błędne wskazanie , ze decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była wydana na inne zamierzenie inwestycyjne i legalizacja samowoli budowlanej może stawiać sprawcę tej samowoli w lepszej sytuacji niż innego inwestora oraz uznanie, iż można zalegalizować obiekt odmienny od tego na jaki wydano pierwotną decyzje budowlaną,

9. naruszenie art. 10 § 1 kpa , bowiem jako strona skarżąca nie była zawiadomiona przez organ I instancji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie

10. naruszenie art. 35 ust. 3 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez wydanie decyzji uchylającej decyzje I instancji mimo, iż F. M. jako inwestor przekroczyła termin wyznaczony przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego do przedłożenia dokumentacji inwentaryzacji i orzeczenia technicznego dotyczącego przebudowy budynku, to jest termin do dnia 29 kwietnia 2000 r. określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2000 r. oraz przedłożyła projekt dotyczący wznowienia robót wykonawczych również po upływie terminów .

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę inspektor wskazał, iż podtrzymuje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Inspektor podkreślił ponadto, iż przeprowadzone postępowanie ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wybudowanego segmentu budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej . W przedmiotowej sprawie zastosowanie miała zatem procedura wynikająca z art. 50-51 prawa budowlanego, gdyż nie można postawić inwestorowi zarzutu wykonywania robót budowlanych bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Odnosząc się do argumentów skarżącej wskazać należy, iż po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności wobec utraty ważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) organ odwoławczy uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzję swą wydał przedwcześnie. Powyższe nie pozwoliło również na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez tutejszy organ. Ponowne zbadanie sprawy i zebranie nowych materiałów dowodowych pozwoli na właściwa ocenę istniejącego stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Oznacza to, ze Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.).

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2004 roku uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2001 roku odmawiającą F. M. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przy budowie jednego segmentu budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. A w O. i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Jako podstawę prawa materialnego swego rozstrzygnięcia organ pierwszoinstancyjny powołał art. 35 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 roku.

Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości, o którym traktuje przepis art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. . Organy obu instancji nie zauważyły, iż do rozstrzygania na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego są powołane inne organy niż nadzoru budowlanego. W tym sensie doszło też do naruszenia przepisów o właściwości przez organ II instancji, który wprawdzie uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednak w uzasadnieniu decyzji w wytycznych zobowiązał organ I instancji do dalszego prowadzenia sprawy po wyjaśnieniu okoliczności związanych z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu na, którym stoi segment i w tym zakresie organ II instancji zalecał nawet zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. celem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Organ II instancji winien stwierdzić nieważność decyzji pierwszoinstancyjnej.

Przepis art. 35 ust 3 prawa budowlanego z 1994 roku w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez PINB w O. stanowił : " W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę" .

Tym właściwym organem do wydawania powyższych decyzji na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 roku jest organ architektoniczno - budowlany a nie nadzoru budowlanego. Potwierdza wprost powyższe, brzmienie ust. 1 art. 35 "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza .......".

Również analiza orzecznictwa NSA nie postawia najmniejszej wątpliwości, iż to organy architektoniczno - budowlane są właściwe do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wypada w tym miejscu przywołać uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2001 roku OPS 9/ 01 , ONSA 2002 Nr 2 poz. 59 , w której tezie czytamy: "Decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wydaje organ nadzoru budowlanego także wówczas, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej, na podstawie art. 36a ust. 2 tej ustawy, uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę" .

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie był upoważniony do zatwierdzania, bądź nie przedstawionego przez F. M. projektu budowlanego zamiennego, mógł jedynie wydać decyzję zezwalającą na wznowienie robót budowlanych, a następnie decyzję zezwalającą na użytkowanie obiektu i to na podstawie innych przepisów niż powołane w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu powołanej uchwały NSA wyjaśnia , iż "Znowelizowana przepisem art. 90 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej (Dz. U. Nr 106, poz. 668) ustawa - Prawo budowlane przewiduje w art. 3 pkt 17 podział organów w sprawach budowlanych na organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego, "stosownie do ich właściwości", określonej w jej rozdziale 8. Zgodnie z art. 82 ust. 1 prawa budowlanego do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów. Natomiast w myśl art. 83 ust. 1 tej ustawy do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 48, 50, 51, 62 ust. 3, art. 65, 66, 67 ust. 1, art. 68, 69, 70 ust. 2, art. 71 ust. 3, art. 74, 75 ust. 1 pkt 3a, art. 76, 78 oraz art. 97 ust. 1 prawa budowlanego".

Wymaga także podkreślenia, że przewidziana w ustawie możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót w żadnym razie nie może być traktowana jako legalizowanie odstępstw od pozwolenia na budowę, na co zwrócono uwagę w wyroku NSA z dnia 10 lutego 2000 r. sygn. akt II SA/Lu 1623/98; była tam mowa o obowiązku uzyskania przez inwestora zmiany pozwolenia na budowę, a tu kompetencja jest zastrzeżona dla organów architektoniczno-budowlanych. W takiej sytuacji znalazła się w istocie F. M.

Przywołując wyżej przedstawione analizę prawną i wykładnie przepisów, doszło w ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a.

Do rażącego naruszenia prawa może dojść na skutek naruszenia przepisów prawa materialnego, prawa procesowego jak i przepisów prawa ustrojowo - kompetencyjnego. Tak więc naruszenie to jest rozumiane bardzo szeroko.

Wypada w tym miejscu przywołać jeszcze tezę wyroku NSA z 7. 10. 1982 sygn. II SA 1119 / 82 ( ONSA , 1982 , NR 2 poz. 95) , w której stwierdzono dobitnie ,, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości ( art. 19 k.p.a. )" .

Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z rażącym naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów prawa o właściwości, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 u.p.s.a. (Dz. U.Nr 153, poz. 1271 z póż. zm.)

O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 200 u.p.s.a. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.