Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1414/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 45
journal: Dz.U. 1977 nr 32 poz 140
law: Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. G. i S. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W.M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia na wniosek A. i S. małż. G., utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2010 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] września 1978 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem Starosty [...] z [...] października 2000 r., orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego w S., stanowiącego własność K. L.

Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] września 1978 r. Naczelnik Miasta i Gminy w S., na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. – o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140), orzekł o nieodpłatnym przejęciu gospodarstwa rolnego stanowiącego własność K. L. o pow. [...] ha, położonego w S. z wyłączeniem położonych na ½ części działki nr [...] budynków. Decyzja ta została następnie sprostowana, w trybie art. 113 § 1 k.p.a., postanowieniem Starosty [...] z [...] października 2000 r. nr [...], w części dotyczącej powierzchni przejętego gospodarstwa, w ten sposób, że w miejsce powierzchni [...] ha, wpisano powierzchnię [...] ha. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu tego postanowienia organ, K. L. był w dacie przejmowania gospodarstwa właścicielem gruntu rolnego oznaczonego geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha oraz właścicielem ½ części działki nr [...] o całkowitej pow. [...] ha.

W dacie przejęcia gospodarstwa współwłaścicielami pozostałej części działki nr [...] w udziale ½ części byli F. i L. małż. G., którzy prawo do tego udziału nabyli od spadkobierców A. K. - poprzedniego jej współwłaściciela, na podstawie aktów notarialnych z [...] października 1969 r. rep. A nr [...] i z [...] lutego 1970 r. rep. A nr [...]. Działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej KW nr [...], w dacie założenia księgi wieczystej obejmowała obszar [...] ha, a w dziale II tej księgi jako współwłaściciele ujawnieni byli K. L. i A. K. – po połowie (postanowienie Sądu Powiatowego w S. z [...] grudnia 1963 r. sygn. akt KW. Nr [...]). W latach 1975 -1977 odnowiono operaty ewidencji gruntów m. S. Zmodernizowana ewidencja została wprowadzona i zaczęła obowiązywać od 1979 r. W ramach jej odnowienia nastąpiła zaś zmiana numeracji działek i obliczenie ich powierzchni metodą analityczną. W konsekwencji dawna działka nr [...] weszła w skład działek nr [...],[...] i [...] oraz części działki nr [...]. Przy czym w księdze wieczystej dla niej prowadzonej, w dziale I wykazano jedynie działki nr [...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] ha , przy tożsamo jak pierwotnie oznaczonych w dziale II udziałach współwłaścicieli – po ½ części.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 1978 r. wystąpili małżonkowie A. i S. G. pismem z [...] listopada 2008 r. skierowanym do Wojewody [...], który przekazał go zgodnie z właściwością Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi (postanowieniem z [...] listopada 2008 r.). W piśmie z [...] lutego 2010 r. precyzującym ww. wniosek, wskazywali oni, że z kwestionowanej przez nich decyzji jak też postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w S. z dnia [...] czerwca 1979 r. sygn. akt [...],[...] wynika, że przy przejmowaniu nieruchomości od K. L. doszło do bezprawnego pozbawienia części nieruchomości przynależnej S. G. (jako spadkobiercy L. G. i F. G.), stanowiącej pierwotnie część działki nr [...]. Zdaniem wnioskodawców na skutek bezprawnych manipulacji numerami działek i ich powierzchniami, S. G. został pokrzywdzony i nie może swobodnie dysponować tą własnością.

W następstwie rozpoznania powyższego wniosku, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. umorzył postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] września 1978 r., sprostowanej postanowieniem Starosty Powiatowego w S. z [...] października 2000 r. W ocenie, organu wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji nie posiadają w sprawie przymiotu strony postępowania, bowiem kwestionowana przez nich decyzja nie dotyczy ich interesu prawnego. Ani bowiem S. G., ani A. G. nie byli stronami postępowania zainicjowanego wnioskiem K. L. o przejęcie należącego do niego gospodarstwa rolnego w zamian za rentę. Minister wyjaśnił jednocześnie, że w sprawach dotyczących nieruchomości interes prawny mają osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy to postępowanie, bądź ich następcy prawni. Żadna z tych okoliczności, jego zdaniem, nie ma jednak miejsca w tym przypadku. Z uwagi więc na brak elementu podmiotowego stosunku administracyjnoprawnego postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. G. i S. G. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że w decyzji tej pominięto istotę sprawy, a zajęto się częścią niekwestionowanej decyzji (rentą L.). Tymczasem wnoszą oni o wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu na ich rzecz zagarniętej bezprawnie decyzją z 1978 r. części ich działki o pow. [...] ha. Podnosili przy tym, że kwestionowana przez nich decyzja, już z tego tylko względu, że nie zniesiono współwłasności spornej działki (przy zdawaniu jej części przez K. L.) jest nieważna. Nieważne jest także postanowienie ją prostujące. Wskazywali również, że po zniesieniu współwłasności winien nastąpić podział działki nr [...] na dwie części, z których część K. L. przejmie Skarb Państwa, a drugą otrzymają skarżący. Wymiaru zaś działek i wytyczenia granic winien dokonać geodeta.

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2011 r. utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. Decyzja ta została następnie uchylona z przyczyn formalnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 393/11. Powodem jej uchylenia było stwierdzenie przez sąd, że w postepowaniu nią zakończonym brał udział pracownik organu podlegający obligatoryjnemu wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k,p.a.

W tym stanie rzeczy sprawa zakończona decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2010 r. stanowiła po raz kolejny przedmiot ponownego rozpoznania przez ww. organ.

Decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2010 r.

Zdaniem Ministra ustalając krąg podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S., na zasadzie analogi można przyjąć krąg stron jaki jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem weryfikacji decyzji orzekającej o wywłaszczeniu. Stroną zaś takiego postepowania jest poprzedni właściciel nieruchomości (lub jego następcy prawni), aktualny właściciel, a także osoby, które wykażą, że przysługuje im tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości. Przymiot strony w postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uzależniony jest od posiadania tytułu prawnego do tejże nieruchomości. Właściciel nieruchomości sąsiedniej, o ile nie przysługuje mu ograniczone prawo rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości bądź uprawnienie o charakterze obligacyjnym, może mieć co najwyżej interes faktyczny w tym postępowaniu. W ocenie Ministra, materiał dowodowy zgromadzonych w sprawie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że A. i S. G. nie posiadają interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Giny w S., a zatem od początku nie byli stronami postępowania. Z uwagi jednak na to, że fakt ten ujawnił się już po wszczęci postępowania (za które organ uznaje dokonanie pierwszej czynności w sprawie - tu skierowanie [...] lutego 2009 r. wystąpienia do [...] Urzędu Wojewódzkiego) oraz po zebraniu i szczegółowej analizie dowodów, postępowanie to należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Brak legitymacji wnioskodawców wynika przy tym z tego, że właścicielem działek oznaczonych jako nr [...],[...] i udziału stanowiącego ½ części działki nr [...], w dacie ich przejęcia był K. L. Aktualnymi zaś właścicielami (a także użytkownikami wieczystymi tych działek) są osoby fizyczne inne niż wnioskodawcy, osoba prawna, Skarb Państwa i Gmina S., co potwierdza znajdujący się w aktach wypis z rejestru gruntów a także notatka służbowa z [...] maja 2012 r. Wnioskodawcy więc nie posiadali i nie posiadają tytułu prawnego do przejętych nieruchomości. Fakt, że są oni współwłaścicielami udziału ½ części działki nr [...], nie świadczy jeszcze o ich interesie w sprawie przejęcia udziału w prawie własności tej działki. Minister wyjaśnił przy tym, że uprawnienie do przejęcia na własność Państwa udziału rolnika wynikało z § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1977 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzaju (Dz.U. Nr 37, poz. 166). Przyjęcie tego udziału nie było uzależnione od zgody właścicieli innych udziałów w nieruchomości. W tej sytuacji w sprawie dotyczącej przejęcia udziałów jednego właściciela, właściciele pozostałych udziałów, mają jedynie interes faktyczny Dopóki bowiem przejęcie nie ingerowało w ich udział nie można uznać, że posiadają oni w sprawie interes prawny.

Organ nadzorczy wskazał ponadto, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. w zakresie przejęcia udziału K. L. obejmuje wyłącznie ½ część działki nr [...], której powierzchnia całkowita wynosiła [...] ha, a zatem przejęty został udział, któremu odpowiada grunt o pow. [...] ha. Pozostały udział, któremu także odpowiadał grunt o pow. [...] ha pozostał we władaniu A. i S. G. Zatem decyzja powyższa nie naruszał prawa do ich udziału w nieruchomości. jednocześnie Minister zauważył, że zmiana numeracji przedmiotowej działki – i związany z tym ewentualny ubytek jej powierzchni, ujawniona została już po wydaniu decyzji z [...] września 1978 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego, Potwierdzeniem tego jest zaś notatka służbowa z [...] sierpnia 2002 r., w której wskazano, że zmodernizowana ewidencja gruntów ( w wyniku której działka nr [...] weszła w skład działek nr [...],[...],[...] i cz. dz. nr [...]) została wprowadzona w 1979 r. i od tego roku zaczęła obowiązywać.

Konkludując Minister stwierdził, że wnioskodawcy nie mają legitymacji uprawniającej ich do wszczęcia postepowania nadzorczego w sprawie decyzji o przejęciu gospodarstwa K. L., ale z tego względu że postępowanie to zostało już wszczęte, to obecnie należało je umorzyć.

Na powyższa decyzję A. G. i S. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej, że jest sprzeczna z prawem i pominięto w niej rozpoznanie sprawy co do istoty. Zdaniem skarżących w kwestionowanej decyzji organ zajął się wątkami pobocznymi i przyjął błędne założenia początkowe do analizy stanu faktycznego. Przede wszystkim błędnie założono, że skarżący nie są stroną postępowania, ponieważ K. L. zdał na przecz Skarbu Państwa tylko swój udział we współwłasności. Tymczasem ich zdaniem ww. przekazał na rzecz Skarbu Państwa więcej niż posiadał, a zatem zdał także część własności gruntu poprzednika prawnego skarżącego i o tę część zgarniętego gruntu trwa już 12 lat spór. Zakwestionowali oni stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że pozostawiono im połowę z działki nr [...] czyli [...] ha, Zdaniem skarżących tylko biegły geodeta sądowy może na podstawie analizy akt, dokonać sprostowania zapisów ewidencji gruntów i ustalić błędny dokument, na mocy którego zagarnięto część działki skarżących, a następnie wskazać, sposób korekty błędnych zapisów i sporządzić projekt naprawy błędów w celu przywrócenia im własności. Podnosili ponadto, że wykaz zmian gruntowych KW [...] dla działki nr [...] sporządzony [...] kwietnia 1999 r. jest w całości fałszywy oraz został sporządzony bez podstawy prawnej. Zmieniono w nim powierzchnię ww. działki z [...] ha na [...] ha i nadano nowe numery działek – [...],[...] i [...]. Podkreślali jednocześnie, że L. G. i F. G. nigdy żadnym aktem notarialnym nie zbyli swojej nieruchomości i nie było żadnych wyroków sądowych zmieniających obszar ich nieruchomości. Ich zdaniem postanowienie Starosty [...] z [...] października 2010 r. o sprostowaniu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] września 2009 r. jest rażąco błędne, ponieważ oprowadzić musi do wniosku, że dla K. L. udział ½ działki nr [...] wynosi [...] ha i ma wartość stała, natomiast dla małżonków G. ½ część tej działki wynosi [...] i ma wartość zmienną. Dla zdającego gospodarstwo bowiem liczy się areał od pow. [...] ha, a dla G. od pow. [...] ha.

W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu istotnym, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie były rozstrzygnięcia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi umarzające postępowanie nadzorcze wszczęte wnioskiem A. i S. małż. G. w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] września 1978 r., sprostowanej postanowieniem Starosty [...] z [...] października 2000 r., orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego w S., stanowiącego własność K. L., w skład którego wchodziły działki nr [...],[...] i udział we współwłasności działki nr [...] w ½ części.

Zdaniem organu nadzoru, żądający kontroli w trybie art. 156 § 1 k.p.a. ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. nie byli stronami postępowania, w którym decyzja ta została wydana i nie mają interesu prawnego legitymującego ich do uruchomienia postępowania nadzorczego w sprawie nią zakończonej, czego konsekwencją jest stwierdzenie bezprzedmiotowości prowadzonego z ich wniosku postępowania z przyczyn o charakterze podmiotowym. Postępowanie nieważnościowe bowiem, o ile nie zostanie wszczęte z urzędu, może być zainicjowane wyłącznie wnioskiem pochodzącym do strony, co w wynika z art. 157 § 2 k.p.a.

Stroną natomiast postępowania administracyjnego, stosownie do art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei, zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12.01.1994 r. sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.01.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1410/04 Lex nr 206477). Przy czym przez interes prawny rozumieć należy interes indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny musi być wywiedziony zatem z konkretnego przepisu prawa materialnego. Złożenie wniosku przez osobę nieuprawnioną musi zaś spowodować wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (przed 11 kwietnia 2011 r. była to decyzja wydawana na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.), a w sytuacji gdy postępowanie zostało już wszczęte decyzji o umorzeniu takiego postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Materialnoprawną podstawą decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. był art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. – o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140 ), który umożliwiał przekazanie przez rolnika przynależnego mu gospodarstwa rolnego w zamian za świadczenie o charakterze rentowym, w sytuacji gdy nie ma on możliwości przekazania go swojemu następcy, z uwagi na jego brak lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia. Jako że konsekwencją wydanej w oparciu o ww. podstawę prawną decyzji, jest zmiana stosunków własnościowych istniejących na nieruchomości wchodzącej w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego, a więc przejście prawa własności jak też udziałów w prawie własności z dotychczasowego właściciela (rolnika) na rzecz Skarbu Państwa, legitymowanymi do wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie tej decyzji są, oprócz statio fisci Skarbu Państwa, wyłącznie były właściciel przekazywanego gospodarstwa rolnego (względnie jego spadkobiercy), osoby legitymujące się tytułem prawnorzeczowym do przekazywanej nieruchomości podważającym tytuł prawny rolnika oraz podmioty, którym prawa rzeczowe do tej nieruchomości przysługują aktualnie.

Tymczasem skarżącym, ani ich poprzednikom prawnym takie prawa nie przysługiwały i nie przysługują. Bezsporne jest bowiem, że S. G. jak też A. G. (ani ich poprzednicy prawni) nie legitymowali się i nie legitymują obecnie tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonych w dacie ich przekazania na rzecz Skarbu Państwa jako działki nr [...] i [...]. S. G. jest wprawdzie jednym ze współwłaścicieli działek nr [...],[...] i [...] (powstałych z dawnej działki nr [...]) w udziale 3/16 części (vide zawiadomienie Sądu Rejonowego w S. z [...] stycznia 2002 r. Dz. Kw. [...], k.53, t. I akt administracyjnych). Zważyć jednak należy, że przysługujące mu prawo rzeczowe wywodzi się z następstwa prawnego po dawnych współwłaścicielach tej działki (L. i F. G.), których prawo z kolei obejmowało jedynie udział we własności tej działki wynoszący ½ części. Tenże udział w prawie przysługujący poprzednikom prawnym S. G. nie został zaś zniesiony ani zmniejszony w konsekwencji decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z [...] września 1978 r., co potwierdza treść wpisów w dziale II prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej KW nr [...], gdzie nadał on wynosi ½ części.

Przekazaniu wszak na rzecz Państwa podlegał wyłącznie udział we własności (wynoszący także ½ części) przynależny K. L. Dla skutecznego natomiast rozporządzenia nim przez K. L., w świetle obowiązujących w dacie wydawania decyzji przez Naczelnika Miasta i Gminy S. przepisów kodeksu cywilnego (jak też obecnie) nie była wymagana zgoda pozostałych współwłaścicieli. Możliwość rozporządzania swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli wynika bowiem wprost z art. 198 k.c., a rozporządzenie takie, jak wskazuje się w orzecznictwie, dotyczyć może także udziału w nieruchomości rolnej (por. postanowienie SN z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt. III CKN 614/00 Lex nr 457977). W tym stanie rzeczy współwłaściciele pozostałych udziałów, na co trafnie zwrócił uwagę Minister Rolnictwa i Rozwoju, mają wyłącznie interes faktyczny w sprawie dotyczącej przejęcia udziału innego współwłaściciela. Ten zaś nie kreuje statusu strony w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie legitymuje takich podmiotów do skutecznego przeprowadzenia postępowania nadzorczego w sprawie dotyczącej zbycia udziałów w prawie własności przysługujących innym osobom na rzecz Skarbu Państwa.

To natomiast, że areał działki objętej ww. księgą wieczystą jest mniejszy niż wynikało to z areału objętego pierwotną księgą wieczystą KW nr [...], jak też aktów notarialnych z [...] października 1969 r. Rep. A nr [...] i [...] lutego 1990 r. Rep. A nr [...], którymi poprzednicy prawni S. G. nabyli ten udział od spadkobierców A. K., pozostaje bez związku z kwestionowanym rozstrzygnięciem o przekazaniu gospodarstwa rolnego i jest efektem innych zdarzeń prawnych i czynności faktycznych dokonywanych na spornym gruncie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zmniejszenie powierzchni dawnej działki [...] nie nastąpiło przy wydawaniu decyzji przekazującej gospodarstwo, ale na etapie odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta S. i objęcia przedmiotowej nieruchomości nową numeracją, co nastąpiło w 1978 r. (zmodernizowana ewidencja gruntów zaczęła obowiązywać w 1979 r.). Potwierdza to treść notatki służbowej z [...] sierpnia 2002 r., sporządzonej w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w [...] na podstawie analizy dokumentów geodezyjnych i stanu prawnego działki nr [...] (k.140, t. I akt administracyjnych) oraz wykaz zmian gruntowych (k. 60 t. I akt administracyjnych.). Wówczas to w miejsce działki [...] o pow. [...] ha, utworzone zostały trzy działki nr [...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, a część znalazła się w granicach działki nr [...]. W tej sytuacji wyeliminowanie ze skutkiem ex tunc decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego, spowodowałoby jedynie to, że własność nieruchomości tworzących przedmiotowe gospodarstwo, w tym udziału w ½ części we własności działki nr [...] (obejmującej obecnie działki nr [...],[...] i [...]) powróciłaby do dawnego właściciela – w tym wypadku spadkobierców K. L. Natomiast nie rzutowałoby to w żaden sposób na prawa czy obowiązki S. G., jak też pozostałych spadkobierców L. i F. małż. G., wynikające z przypadającego im udziału w prawie własności ww. działki. Nie ma więc on jako współwłaściciel ułamkowej części udziału w prawie własności nieruchomości, której pozostały udział został przekazany przez uprawnionego współwłaściciela na rzecz Państwa, interesu prawnego we wzruszeniu wydanej w tym przedmiocie decyzji.

Brak zaś wywiedzionego z konkretnej normy prawa materialnego interesu prawnego wnioskodawcy do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. oznacza, iż w sprawie wystąpiła przeszkoda o charakterze podmiotowym uniemożliwiająca kontynuowanie wszczętego jego wnioskiem postępowania, czego konsekwencją musiało być podjęcie, stosownie do art. 105 k.p.a., decyzji o jego umorzeniu. Umarzenie postępowania oznacza natomiast, że nie dochodzi do oceny legalności decyzji, której nieważności żądał podmiot do tego nieuprawniony. W tej sytuacji czynienie organowi zarzutu, że nie rozpoznał istoty sprawy nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z uwagi na formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie podlegały rozpoznaniu Sądu merytoryczne zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowanej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. Podobnie poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu była ocena legalności postanowienia Starosty [...] z [...] października 2000 r. o sprostowaniu z urzędu ww. decyzji. Dokonywanie kontroli tych rozstrzygnięć przez Sąd, wykraczałoby bowiem poza granice sprawy wyznaczone treścią zaskarżonego aktu, co w świetle art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) jest niedopuszczalne.

W ocenie Sądu błędne było natomiast skierowanie podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć przez organ nadzoru do A. G. jako strony żądającej przeprowadzenia postępowania nadzorczego. Zważyć bowiem należy, że w niniejszej sprawie występowała ona wyłącznie jako pełnomocnik swojego męża – S. G., stosownie do udzielonych jej pełnomocnictw z [...] lipca 2005 r. i [...] kwietnia 2012 r. znajdujących się w aktach administracyjnych, a nie strona tego postępowania. Okoliczność ta nie stanowi jednak w realiach rozpoznawanej sprawy kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającej stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji. Z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy bowiem do czynienia jedynie wówczas gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. W niniejszej sprawie prawa (w ujęciu negatywnym) zostały określone w stosunku do rzeczywistego inicjatora postępowania – S. G. Doręczenie decyzji także A. G. jako pełnomocnikowi oraz jako odrębnemu podmiotowi, nie czyniło z niej strony tego postępowania, a więc jednostki o której prawach i obowiązkach - mających mieć źródło w normach prawa materialnego - w sposób władczy rozstrzygał organ. W tej sytuacji doręczenie jej decyzji oceniać należy wyłącznie jako uchybienie formalne, niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Konsekwencją tego uchybienia była zaś jej legitymacja formalna do wniesienia w niniejszej sprawie skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).