Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 270/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1 , art.2, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 1, art. 10, art. 13 ust. 1,art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1,
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1 ,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi "Z. T. O. Ś. F." S. z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej "Z. T. O. Ś. F." S. z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W dniu 6 czerwca 2022 r. do Organu wpłynął za pośrednictwem e-PUAP wniosek Skarżącej z 1 czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. , poz. 902 ze zm.; dalej "u.d.i.p.") w zakresie odbioru inwestycji dotyczącej rozbudowy Regionalnego Zakładu Gospodarowania Odpadami w S. o kwaterę składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, położonej na terenie działek nr [...], [...], [...] i [...], w obrębie geodezyjnym S. , gmina N., realizowanej przez inwestora - Celowy Związek Gmin [...] w N. z siedzibą przy [...], na podstawie pozwolenia na budowę - Decyzji Nr [...] z [...] lutego 2021 r., znak [...], wydanej przez Starostę G. , na który Organ udzielił odpowiedzi pismem z 20 czerwca 2022 r., znak [...]

W dniu 14 lipca 2022 r. do Organu wpłynął wniosek Skarżącej z 8 lipca 2022 r. za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska - pismo z 13 lipca 2022 r., znak [...], Nr rej. [...], o wszczęcie kontroli interwencyjnej działalności zarządzającego składowiskiem odpadów Celowego Związku Gmin [...] w związku z podejrzeniem naruszenia prawa ochrony środowiska w ramach realizowanej ww. inwestycji, który spowodował przeprowadzenie 21 lipca 2022 r. doraźnej kontroli przez pracowników PINB w G.. Podczas oględzin uznano, że Inwestor inwestycję wykonał w całości, w tym m.in. roboty budowlane dotyczące bariery geologicznej składowiska odpadów oraz rowka kotwiącego folię uszczelniającą składowisko, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i sztuką budowlaną pod nadzorem osoby uprawnionej. Inwestor na podstawie art. 55 pkt. 1 i 2, oraz art. 57 ust. 1 w związku z ust. 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej "u.p.b."), złożył 11 lipca 2022 r. wniosek o odbiór ww. inwestycji, co zbiegło się z doraźną i obowiązkowa kontrolą - art. 59a u.p.b. W dniu 21 lipca 2022 r., w wyniku dokonanej kontroli i przeanalizowaniu dokumentów okazanych do wglądu przez Inwestora, organ nadzoru stwierdził, że obiekt składowiska spełnia warunki do wydania pozwolenia na użytkowanie, nie stwierdzono samowoli budowlanej, co odnotowano wpisem do dziennika budowy. Pismem z 16 sierpnia 2022 r., znak [...], oraz z 17 sierpnia 2022 r., znak [...], Organ udzielił odpowiedzi [...] WIOŚ w S., oraz Skarżącej.

Skarżąca w trybie dostępu do informacji publicznej 19 września 2022 r. otrzymała od Organu kopie protokołów przedmiotowych kontroli.

Następnie wnioskiem z dnia 27 września 2022 r. nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 28 września 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Organu o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie na wskazany adres e-mail kopii protokołów przedłożonych w ramach kontroli prowadzonej przez Organ, w szczególności protokołów z odbioru, określających współczynnik filtracji, wykonanych przez uprawnionego geologa G. M. R. w marcu i kwietniu 2022 r. Wnioskowane protokoły zostały wymienione przez Organ w ww. protokole kontroli z dnia 21 lipca 2022 r. Wniosek Skarżącej został doręczony Organowi 3 października 2022 r.

Pismem znak [...] z 17 października 2022 r. Organ wskazał, w odniesieniu do wnioskowanych przez Skarżącą protokołów, że wniosek Inwestora z 14 lipca 2022 r. o wydanie decyzji o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, stanowił postulat wszczęcia postępowania administracyjnego i dołączone do niego dokumenty, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1-8 Prawa budowlanego, nie mają waloru informacji publicznej, tym samym nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismo Organu wysłano Stronie drogą elektroniczną w dniu 21 października 2022 roku.

Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie art 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") Skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie Organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Skarżącej z 27 września 2022 r.

2) wskazanie, że Organ rozpatrujący dopuścił się bezczynności, stwierdzając jednocześnie, że nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa,

3) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej wszelkich kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność organu zobowiązanego w rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 27 września 2022 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej w zakresie przeprowadzonej kontroli w sprawie wniosku, który wpłynął do Organu 14 lipca 2022 od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a obejmującego udostępnienie protokołów z odbioru określających współczynnik filtracji, wykonanych przez uprawnionego geologa G. M. R. w marcu i kwietniu 2022 r., które zostały wymienione przez Organ w ww. protokole kontroli z dnia 21 lipca 2022 r.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się, więc do oceny, czy organ zobowiązany, rozpoznający wniosek Skarżącej o udzielenie informacji publicznej pozostawał, a także czy nadal pozostaje w bezczynności.

Sąd wyjaśnia, że pojęcie informacji publicznej znajduje unormowanie w przepisach Konstytucji RP oraz w uregulowaniach u.d.i.p. W myśl art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej. Prawo to obejmuje również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenie kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Unormowania konstytucyjne znajdują rozwinięcie w u.d.i.p., która może zawierać niezbędne ograniczenie w dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do postanowień art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2).

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji,

w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

Ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępnienia. Udostępnienie informacji publicznej, może więc nastąpić m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p..

Na podstawie art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (ust. 1). Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (ust. 2).

Wskazać należy też, że przepisy u.d.i.p. przewidują własne, krótsze od powszechnie obowiązujących, terminy do podejmowania rozstrzygnięć

w wypadku wystąpienia do organu zobowiązanego ze stosownym wnioskiem o udostępnienie informacji. Stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.). Celem ustawy dostępowej

jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez tę ustawę terminie.

Sąd wskazuje, że zasadą jest, że po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany winien: 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku

(z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną; 2) ewentualnie w tym terminie wydać – zgodnie

z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.; 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3297/21). W myśl zastrzeżenia wynikającego z powołanego wyżej art. 13 ust. 2, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Wyjaśnić należy, że bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w sprawie, nie informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie, ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 567/21).

Przechodząc do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy zauważyć, że w analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji.

Jak już wskazano, zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji

publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p.

I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział m.in. w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia,

np. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej

(art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób

lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Rzeczą organu zobowiązanego, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

Sąd zauważa, że w badanej sprawie, wnioskiem z dnia 27 września 2022 r. Skarżąca zwróciła się do organu zobowiązanego o udzielenie konkretnej informacji w postaci konkretnych dokumentów (protokołów). Wniosek ten wpłynął do Organu dnia 3 października 2022 r. W związku z powyższym w dniu 21 października 2022 r. organ poinformował Stronę, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd zauważa, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Po pierwsze organ nie załatwił wniosku Strony w terminie 14 dniowym, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek wpłynął bowiem do Organu dnia 3 października 2022 r., a odpowiedź datowaną na 17 października 2022 r. przesłano Stronie 21 października 2022 r. tj. po upływie ustawowego terminu.

Organ zatem już po przekroczeniu 14 dniowego terminu skierował do Strony pismo w którym stwierdził, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Z powyższym poglądem wyrażonym przez Organ, Sąd nie może się zgodzić. Po pierwsze art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Po drugie art. 6 u.d.i.p. wskazuje przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających.

Skoro zatem żądane protokoły były podstawą ustaleń dokonanych w ramach przeprowadzonej kontroli, to nie sposób uznać inaczej, niż w ten sposób, że stanowią one informację publiczną o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p., albowiem stanowią one dokumentację przebiegu i efektów kontroli. Bez znaczenia przy tym jest czy stanowiły one wytwór samego organu kontrolującego czy też innego podmiotu. Jak bowiem wskazuje powszechnie orzecznictwo NSA (w tym m.in. w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2904/12) zgodnie z ww. przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli (...) Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.

W takim stanie rzeczy nieprawidłowe było uznanie przez organ, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, albowiem żądane protokoły stanowiły dokumentację przebiegu i efektów kontroli, niezależnie od tego kto je rzeczywiście wytworzył, tzn. także gdy nie wytworzył ich Organ – albowiem stanowiły podstawę dokonanych ustaleń. Zatem niedopuszczalna była odmowa ich udostepnienia zwykłym pismem.

Sąd zatem zobowiązany jest tu powtórzyć, że jedynie powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje "zwykłym" pismem. Nie ma zatem wątpliwości, iż wskutek powyższego organ również do chwili wniesienia skargi nie załatwił wniosku Strony zgodnie z u.i.d.p. i nadal pozostaje w bezczynności. Z tego powodu należało orzec jak w pkt I i pkt II sentencji wyroku.

Dalej Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle powyższych okoliczności, Sąd stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez organ wystąpiła bezczynność, która nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organ bowiem poinformował Stronę, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, co wynikało jednak wyłącznie z błędnej oceny ich charakteru, a nie było w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z tych też względów Sąd, uznając, że nie miało miejsca rażące naruszenie prawa, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł - jak w punkcie II sentencji wyroku.

Sąd nie znalazł także podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. o wymierzeniu z urzędu organowi grzywny czy też na tej samej podstawie do orzeczenia o sumie pieniężnej na rzecz Skarżącej. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (m. in w wyroku z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 151/21) zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem oraz zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Podstawowe znaczenie ma zastosowanie grzywny, która pełni względem organu funkcje prewencyjno-represyjne. Jeżeli sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W ocenie Sądu, dodatkowy środek w postaci grzywny lub sumy pieniężnej może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji (bądź przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej), albo ich obydwu - organ nadal nie załatwi sprawy. Jak nadto wskazał NSA (wyrok z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3194/21) w zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie w przekonaniu Sądu sytuacja która wymagałaby zastosowania grzywny czy przyznania Stronie sumy pieniężnej nie zaszła – nie żądała ich zasądzenia także sama Skarżąca.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącej zwrot uiszczonego wpisu w kwocie [...] zł - jak w punkcie III sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać ponownej analizy informacji żądanych we wniosku z dnia 27 września 2022 r., a następnie w zależności od wyników tej oceny organ ma obowiązek: udzielić informacji w zakresie informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, ewentualnie odmówić w drodze decyzji udzielenia informacji publicznej chronionej przepisami o których mowa w art. 5 u.d.i.p. o ile analiza doprowadzi organ do wniosku, iż wśród żądanych informacji są takie, które stanowią przedmiot ochrony o którym mowa w powyższym przepisie.

Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.