Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 828/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 91 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 20, art. 28
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 95 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 196
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] i [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr X Rada Miejska w M. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa D. na terenie gminy M. Uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej w skrócie: "u.s.g.") i art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej w skrócie: "u.p.z.p.").

W § 8 ust. 5 uchwały Nr X przewidziano, że "w części zachodniej obszaru objętego planem występują złoża węgla brunatnego. Część obszaru obejmuje koncesja Ministra Środowiska Nr [...] z dnia [...].2011 r. na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla brunatnego – ważna do dnia [...].2016 r.". Z kolei w § 8 ust. 6 cyt. uchwały postanowiono, że: "wyklucza się możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin".

Podobnie, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr Y Rada Miejska w M. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa P. na terenie gminy M. Uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. i art. 20 pkt 1 u.p.z.p.

W § 8 ust. 4 uchwały Nr X przewidziano, że "w części północnej obszaru objętego planem występują złoża węgla brunatnego". Z kolei w § 8 ust. 5 cyt. uchwały postanowiono, że: "wyklucza się możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin".

Rozstrzygnięciami nadzorczymi z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] i Nr [...] Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. orzekł nieważność § 8 ust. 6 uchwały Nr X Rady Miejskiej w M. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa D. na terenie gminy M., a także nieważność § 8 ust. 5 uchwały Nr Y Rady Miejskiej w M. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa P. na terenie gminy M. Nieważność ww. § 8 ust. 6 uchwały Nr X i § 8 ust. 5 uchwały Nr Y została orzeczona ze względu na istotne naruszenie prawa.

W uzasadnieniu powyższych rozstrzygnięć nadzorczych organ wskazał, że w § 8 ust. 6 uchwały Nr X i w § 8 ust. 5 uchwały Nr Y, w odniesieniu do całego obszaru objętego planem miejscowym wprowadzono zapis: "wyklucza się możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin". Organ wyjaśnił następnie, że obszar przedmiotowych planów częściowo pokrywa się z lokalizacją udokumentowanego złoża węgla brunatnego "O.". W myśl art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (dalej w skrócie: "P.g.g."), udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.

W związku z powyższym, zdaniem Wojewody, ujawnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy złóż kopalin może zatem skutkować ograniczeniami w zakresie wykorzystania nieruchomości w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Ujawnienie złoża w planie miejscowym nie oznacza obowiązku ukształtowania planu w sposób umożliwiający natychmiastową eksploatację kopalin, a jedynie uwzględniając obecne oraz przyszłe potrzeby ma służyć zapewnieniu ewentualnej możliwości ich eksploatacji.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda stwierdził, że zapisy § 8 ust. 6 uchwały Nr X i w § 8 ust. 5 uchwały Nr Y, stoją w sprzeczności z podstawowym celem jakiemu służyć ma ujawnienie złóż kopalin w miejscowym planie a tym samym naruszają ustalenia art. 95 ust. 1 P.g.g.

Gmina M., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na powyższe rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego Nr [...] i Nr [...].

Powyższym rozstrzygnięciom nadzorczym strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 95 ust. 1 P.g.g. przez błędną jego interpretację, a w konsekwencji tego naruszenie art. 91 ust. 1 u.s.g. przez bezzasadne jego zastosowanie.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie ww. rozstrzygnięć nadzorczych i orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu powyższych skarg skarżąca przypomniała treść rozstrzygnięcia Wojewody, w którym organ ten stwierdził, że obszar planów częściowo pokrywa się z lokalizacją udokumentowanego złoża węgla brunatnego "O.". Zdaniem skarżącej już w tym momencie można sformułować pod adresem Wojewody zarzut niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz, że zamiast wyjaśniać, organ nadzoru wprowadza w błąd. Powyższe złoże węgla brunatnego nie ma bowiem ustalonej lokalizacji. Dla złoża tego została jedynie opracowana dokumentacja geologiczna, następnie przyjęta bez zastrzeżeń. Dokumentacja nie jest jednak równoznaczna z ustaleniem lokalizacji. Dokumentacja może co najwyżej stwierdzać występowanie tego złoża.

Następnie skarżąca wskazała, że bezspornie ochrona udokumentowanych złóż kopalin stanowi przedmiot ustawowego obowiązku nałożonego przez ustawodawcę na gminy oraz samorządy województw. Ustawodawca nakazuje chronić udokumentowane złoża kopalin, niezależnie od tego, czy będą one eksploatowane i niezależnie od tego, w jaki sposób będą one eksploatowane. Ochrona ta zdaniem skarżącej ma – w świetle art. 95 ust. 1 P.g.g. – polegać na ujawnieniu w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w planach miejscowych, a także w planach zagospodarowania przestrzennego województw, udokumentowanych ich złóż. Do wspomnianego ujawnienia w ww. dokumentach planistycznych występowania udokumentowanych złóż kopalin ów ustawowy obowiązek się sprowadza i na nim się wyczerpuje.

W związku z powyższym, skarżąca, uchwalając miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego Farm Wiatrowych D. i P., a w nich zakwestionowane przez Wojewodę przepisy wykluczające możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin, nie naruszyła ustawowego obowiązku ochrony udokumentowanego złoża węgla brunatnego. W szczególności skarżąca nie zakazała w ogóle eksploatacji tej oraz innych kopalin na obszarze objętym miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego Farm Wiatrowych D. i P., lecz jedynie zakazała jednego z możliwych sposobów eksploatacji tej kopaliny, a mianowicie eksploatacji powierzchniowej, czyli odkrywkowej. Zatem zakwestionowane przez Wojewodę przepisy nie naruszają ustawowego obowiązku ochrony udokumentowanego złoża węgla brunatnego, lecz jedynie formułuje ograniczenia w zakresie sposobów eksploatacji tego złoża dla ochrony wartości, których uwzględnianie w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest również – podobnie, jak obowiązek ochrony udokumentowanych złóż kopalin – przedmiotem ustawowego obowiązku.

Zastrzeżenia strony skarżącej wywołała także okoliczność, że Wojewoda, odwołując się w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć nadzorczych do zasad sporządzania planów miejscowych, nawet nie wspomniał, że do stwierdzenia nieważności takich aktów z powodu naruszenia zasad jego sporządzania upoważnia organ nadzoru przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Wojewoda nie wyjaśnił także, którą z zasad sporządzania planu miejscowego naruszono podczas sporządzania planów miejscowych dla Farm Wiatrowych D. i P.

Odnośnie do rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] skarżąca wskazała dodatkowo, że Wojewoda, zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym zarzucił ponadto organom gminy naruszenie postanowienia § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższy przepis wymaga stosowania na rysunku planu miejscowego nazewnictwa i oznaczeń umożliwiających jednoznaczne powiązanie rysunku planu z jego tekstem. Zdaniem strony skarżącej, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Nr [...] wprowadza w powyższym zakresie stan niepewności prawnej.

Postanowieniem Sądu z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 829/14 połączono sprawę o sygn. akt II SA/Po 829/14 ze sprawą o sygn. akt II SA/Po 828/14 ze skargi tego samego podmiotu w celu ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie albo oddalenie. Organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i uznał skargę za bezzasadną.

Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 23 kwietnia 2015 r. stawił się pełnomocnik strony skarżącej, wnosząc i wywodząc jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wykonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem kontroli w sprawie poddanej sądowej kontroli są dwa rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego, stwierdzające nieważność § 8 ust. 6 uchwały Nr X i § 8 ust. 5 uchwały Nr Y. Są to uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczące miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (odpowiednio) Farmy Wiatrowej D. i Farmy Wiatrowej P. (obie znajdują się na terenie gminy M.).

W myśl art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) wojewoda po dokonaniu analizy sprawy może orzec o nieważności każdej uchwały, którą uzna za sprzeczną z prawem. Kontrola organu nadzoru ograniczona jest zatem do badania legalności uchwały. Z kolei legalność aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego badana jest tak pod względem formalnym, jak i materialnoprawnym. W ocenie Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nadzoru prawidłowo uznał, że § 8 ust. 6 uchwały Nr X i § 8 ust. 5 uchwały Nr Y są niezgodne z prawem.

Na wstępie należy zauważyć, że gmina w ramach wykonywania zadań własnych ustala m.in. przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to, określane w doktrynie jako tzw. "władztwo planistyczne", realizuje między innymi poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i polega na tym, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, co jednak nie może być rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania winno nastąpić z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Zgodnie, bowiem z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymi konstytucyjnymi granicami działania związane są także wspólnoty samorządowe i ich organy. Przekroczenie tych granic stanowi istotne naruszenie prawa. W przypadku uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego swoboda gminy jest ograniczona przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 199) niejako podwójnie, a mianowicie plan jest uchwalany w wyniku przeprowadzonej określonymi przepisami tej ustawy sformalizowanej procedury, a ponadto treść planu zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego, powinna odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 17/08 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dokonując w tak zakreślonych ramach oceny legalności zakwestionowanych przez Wojewodę konkretnych przepisów dwóch uchwał w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd wziął pod uwagę zarówno treść przedmiotowych uchwał, jak również wymogi procedury planistycznej, obowiązującej w dacie podjęcia uchwały.

Zgodnie z art. 28 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały w całości lub części. Ustawodawca nie wymaga przy tym, aby naruszenie miało charakter istotny, zatem każde naruszenie zasad sporządzania planu, skutkuje stwierdzeniem jego nieważności w całości lub części. Zasady sporządzania planu miejscowego to standardy odnoszące się do merytorycznych ustaleń planu, związane są z jego treścią oraz parametrami technicznymi i wymaganiami dotyczącymi dokumentacji planu. Dla normatywnego wyznaczenia tych standardów znaczenie mają w szczególności przepisy art. 15, 17 pkt 4 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1335/14 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki sprawy poddanej sądowej kontroli, Sąd podzielił zastrzeżenia podnoszone przez Wojewodę odnośnie do § 8 ust. 6 uchwały Nr X i § 8 ust. 5 uchwały Nr Y.

Powyższe przepisy planów miejscowych wykluczają możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin. Jednocześnie w § 8 ust. 5 uchwały Nr X i w § 8 ust. 4 uchwały Nr Y przewidziano, że w części obszarów objętych planami występują złoża węgla brunatnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy w sytuacji, gdy na danym terenie znajdują się udokumentowane złoża kopalin, dopuszczalne jest zawarcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego postanowień wykluczających możliwość ich eksploatacji (np. zakaz powierzchniowej eksploatacji węgla brunatnego, tak jak w sprawie poddanej sądowej kontroli).

Wojewoda uznał, że ujawnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy złóż kopalin może skutkować ograniczeniami w zakresie wykorzystania nieruchomości w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Zdaniem organu, ujawnienie złoża w planie miejscowym nie oznacza obowiązku ukształtowania planu w sposób umożliwiający natychmiastową eksploatację kopalin, a jedynie uwzględniając obecne oraz przyszłe potrzeby ma służyć zapewnieniu ewentualnej możliwości ich eksploatacji. Wojewoda podniósł ponadto, że rozstrzygnięcie tej kwestii prawodawca pozostawił uznaniu rady gminy.

Z kolei pełnomocnik gminy M., uzasadniając zgodność z prawem zakwestionowanych przepisów planów wskazał, że uchwalając miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla Farm Wiatrowych D. i P., a w nich zakwestionowane przez Wojewodę przepisy wykluczające możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin, strona skarżąca nie naruszyła ustawowego obowiązku ochrony udokumentowanego złoża węgla brunatnego.

W sprawie bezsporne jest, że na terenie, na którym uchwalono miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego Nr X i Nr Y dla Farm Wiatrowych D. i P. występują udokumentowane złoża węgla brunatnego. Potwierdzają to obie strony sporu. Ponadto, przywołane wyżej miejscowe plany stanowią wyraźnie, że w części obszarów objętych tymi planami występują złoża węgla brunatnego. Dodatkowo, w § 8 ust. 5 uchwały Nr X przewidziano, że "(...) część obszaru obejmuje koncesja Ministra Środowiska Nr [...] z dnia [...].2011 r. na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla brunatnego – ważna do dnia [...].2016 r.". Ponadto, w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty i inne informacje, które potwierdzają występowanie złóż węgla brunatnego na spornych terenach (por.: [1] studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M., część A, str. 59; [2] zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M., część A, str. 65; [3] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa P. na terenie gminy M., str. 13; [4] rysunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa P. na terenie gminy M., na którym wskazano granicę zasięgu przebadanych złóż węgla brunatnego; [5] rysunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Farma Wiatrowa D. na terenie gminy M., na którym wskazano granicę zasięgu przebadanych złóż węgla brunatnego). Z powołanych wyżej rysunków miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Farm Wiatrowych D. i P. na terenie gminy M. wynika, że na terenach objętych sporządzonymi planami występują przebadane złoża węgla brunatnego. W związku z powyższym, okoliczność występowania na spornym terenie udokumentowanych złóż węgla brunatnego należy uznać za bezsporną.

Osią sporu w niniejszej sprawie stała się interpretacja postanowień art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 196). Obie strony sporu zgadzają się odnośnie do faktu, że przepis ten stanowi o ochronie kopalin (m. in. złóż węgla brunatnego), jednakże strony w inny sposób interpretują, co należy rozumieć pod pojęciem szczególnej ochrony tych złóż. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za zasadne, aby poddać sporny przepis głębszej analizie.

Zgodnie z art. 95 ust. 1 P.g.g. udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.

Zdaniem Sądu, ochrona udokumentowanych złóż kopalin przewidziana w art. 95 ust. 1 P.g.g. nie oznacza obowiązku ukształtowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w taki sposób, aby umożliwić natychmiastową eksploatację złoża, a jedynie zapewnić ewentualną możliwość jej eksploatacji, gdy zajdzie taka potrzeba (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt III SA/Po 348/08 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Rozstrzygnięcie tej kwestii prawodawca pozostawia uznaniu gminy. Co więcej, jak wskazał WSA w Poznaniu w cyt. wyżej wyroku, skutkiem ujawnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy złóż kopalin mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystania nieruchomości (np. zakaz zabudowy budynkami mieszkalnymi) w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Powyższe stanowisko potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podniesiono, że nie można w treści ustawy P.g.g. upatrywać podstawy prawnej do wprowadzenia w planie miejscowym ograniczeń dla przyszłej eksploatacji górniczej, wręcz przeciwnie, przepisy tej ustawy nakazują uwzględnienie w planie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2443/12 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Sąd w pełni podziela przedstawioną wyżej wykładnię przepisu dotyczącego ochrony udokumentowanych złóż kopalin. Zdaniem Sądu, nie jest dopuszczalne takie ukształtowanie planu, które niejako odgórnie wyklucza możliwość eksploatacji danego złoża w przyszłości. Takie postępowanie nie miałoby bowiem nic wspólnego z ochroną tego złoża, które – jak wykazano powyżej – powinno być interpretowane jako zabezpieczenie danego złoża w celu podjęcia w przyszłości jego wydobycia. Podobne opinie przeważają w doktrynie. Zdaniem komentatorów, obowiązek wprowadzenia złóż do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza takie ukształtowanie tego planu, które zapewnia ochronę złoża, w tym jego dostępność dla eksploatacji w przyszłości (por. "Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz", Hubert Schwarz, tom I, wyd. drugie, Wrocław 2013, str. 513-514).

Strona skarżąca podniosła, że zakwestionowane przez Wojewodę przepisy nie zakazują w ogóle eksploatacji tej oraz innych kopalin na obszarze objętym miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego Farm Wiatrowych D. i P., lecz jedynie zakazują jednego z możliwych sposobów eksploatacji tej kopaliny, a mianowicie eksploatacji powierzchniowej, czyli odkrywkowej.

Powyższy zarzut skargi nie sposób uznać za trafny. W istocie, zakaz powierzchniowej eksploatacji węgla brunatnego oznacza bowiem całkowity zakaz eksploatacji węgla brunatnego, którego udokumentowane złoża znajdują się na obszarze uchwalonych planów miejscowych. Metoda odkrywkowej (powierzchniowej) eksploatacji węgla brunatnego jest bowiem najpowszechniej stosowaną metodą wydobycia węgla brunatnego w XXI wieku na świecie, a również i w Polsce (por. "Metody wydobycia i przetwórstwa węgla brunatnego w I połowie XXI wieku", Kwartalny Biuletyn Informacyjny Węgiel Brunatny, 2008, nr 4/65 – artykuł publ. w Internecie pod adresem: http://www.ppwb.org.pl/wb/65/4.php). W cyt. artykule wskazano m. in., że "(...) obecnie na świecie wydobywa się około 900 mln Mg rocznie węgla brunatnego przy zastosowaniu głównie metody odkrywkowej (95 do 98% wydobytego węgla brunatnego)". Należy zatem zauważyć, że skoro za pomocą metody odkrywkowej wydobywa się ok. 95% węgla brunatnego, wykluczenie możliwości tej formy wydobycia, prowadzi w istocie do całkowitego wyłączenia możliwości wydobycia tego surowca. Jak wskazano powyżej, takie rozumienie przepisów stanowiących o szczególnej ochronie udokumentowanych złóż kopalin – wykluczające możliwość jego wydobycia – nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnośnie do zarzutu skargi dotyczącego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Nr [...], które zdaniem skarżącej wprowadza w pewnym zakresie stan niepewności prawnej – Sąd nie podzielił tego zarzutu. Jak wskazał Wojewoda, zgodnie z wyjaśnieniami Burmistrza M. zawartymi w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. przyczyną wystąpienia rozbieżności – w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy dla terenu lokalizacji siłowni wiatrowych z infrastrukturą – jest omyłka pisarska powstała przy edytowaniu tekstu uchwały. Wyjaśnienia te uznać należy za wystarczające. Ponadto, nawet gdyby Sąd podzielił ten zarzut skargi, w żaden sposób nie wpływałoby to na zmianę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w której na pierwszym planie znajdują się przepisy uchwał wykluczające możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin.

W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] i Nr [...] zawierają prawidłową ocenę uchwał z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr X i Nr Y w zakresie, w jakim organ nadzoru zarzucił Radzie Miejskiej w M. naruszenie prawa. Należy końcowo zauważyć, że wprowadzony do uchwał zakaz możliwość prowadzenia powierzchniowej eksploatacji kopalin nie został w ogóle uzasadniony przez stronę skarżącą. Nie można wykluczyć, że taki zakaz mógłby zostać wprowadzony w wyjątkowych okolicznościach do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale musiałby wtedy zostać należycie uzasadniony. W szczególności, na organie spoczywałby szczególny obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności wprowadzenia takiego zakazu i należytego uzasadnienia uchwały w tym zakresie.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.