Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 17/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B.W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o zatrzymaniu wydanego B.W. prawa jazdy kat. B nr [...].

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu 10 sierpnia 2012 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęła, wydana na podstawie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] o skierowaniu B.W. na badanie lekarskie z powodu kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. B.W. poinformował Starostwo o wystąpieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o uzasadnienie wyroku z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie II SA/Go 926/12 dotyczącej jego skargi na decyzję o skierowaniu go na badanie lekarskie oraz o zamiarze złożenia skargi kasacyjnej.

Pismem doręczonym 26 kwietnia 2013 r. Starosta, w imieniu którego działał upoważniony pracownik starostwa powiatowego, zawiadomił B.W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy wobec nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego dotyczącego badania na które został skierowany, pouczając jednocześnie o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i z głoszenia żądań w terminie 7 dni.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. B.W. oświadczył, iż wszczęcie postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy w sytuacji, gdy skorzystał z drogi odwoławczej od decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie i aktualnie składa skargę kasacyjną, uważa za bezprawne.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Starosta, w imieniu którego działał upoważniony pracownik starostwa, orzekł o zatrzymaniu wydanego B.W. przez ten organ w dniu [...] kwietnia 2009 r. prawa jazdy kat. B nr [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm.). Przedstawiając w uzasadnieniu przebieg postępowania Starosta stwierdził, że z powodu niedostarczenia przez stronę do dnia wydania decyzji orzeczenia z badania lekarskiego na które była skierowana na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W odwołaniu od tej decyzji profesjonalny pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez zastosowanie go mimo jego nieobowiązywania w chwili wydania decyzji w sytuacji, gdy w myśl przepisów obowiązujących B.W. nie miał obowiązku poddania się badaniom lekarskim w związku ze skierowaniem uzasadnionym kierowaniem rowerem w stanie nietrzeźwości. Powołując się na ten zarzut wniósł o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W uzasadnieniu wywodził, iż obowiązująca od 19 stycznia 2013 r. ustawa o kierujących pojazdami przewiduje możliwość skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi wyłącznie kierującego motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka. Obowiązujące przepisy nie przewidują zatem możliwości poddania tego rodzaju badaniom kierującego rowerem. W aktualnym stanie prawnym B.W. nie miał zatem obowiązku poddania się badaniom, a w jego sprawie powinna znaleźć zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Podstawa prawna zatrzymania prawa jazdy podana przez organ I instancji dotyczy stanów faktycznych zaistniałych pod rządem ustawy nowej bądź zdarzeń zaistniałych w poprzednim stanie prawnym, ale znajdujących odpowiedniki w ustawie obecnie obowiązującej. Skoro zatem ustawodawca zrezygnował z konieczności badania rowerzystów, to wyprowadzania niekorzystnych dla strony konsekwencji ze zdarzeń zaistniałych w poprzednim stanie prawnym jest nie do pogodzenia z gwarancyjną funkcją przepisów prawa materialnego.

Utrzymując, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2013r., rozstrzygnięcie organu I instancji SKO wywiodło, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011r., Nr 30, poz. 151 ze zm.), w którym określono, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Wskazało, iż skierowanie strony na badanie lekarskie zostało wydane w związku z kierowaniem rowerem w stanie nietrzeźwości. W ocenie SKO, zarzut sprowadzający się do kwestionowania zasadności skierowania na badanie ze względu na to, że w ocenie strony w obecnym stanie prawnym, tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości nie stanowi podstawy do skierowania na badanie lekarskie, nie może być w ogóle weryfikowany w niniejszym postępowaniu. Zasadność skierowania strony na badanie lekarskie podlegała badaniu w postępowaniu odwoławczym i sądowoadministracyjnym toczącym się w sprawie skierowania na badanie lekarskie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], wydaną przez Komendanta Powiatowego Policji. Jak wynika z akt sprawy B.W. wniósł odwołanie od tej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji i po utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W sprawie toczącej się pod sygn. akt II SA/Go 926/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. oddalił skargę. Z akt sprawy wynika także, że B.W. zamierzał zaskarżyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Powołując się na przepis art. 130 § 1-3 Kpa Kolegium wskazało, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. W niniejszej sprawie decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie została zaskarżona do organu II instancji, a następnie do sądu administracyjnego. Podkreśliło, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, co do zasady, nie wstrzymuje wykonania decyzji jak też nie doszło do wstrzymania jej wykonania – z urzędu czy na wniosek skarżącego - wskutek orzeczenia organu lub sądu administracyjnego.

W ocenie organu odwoławczego, argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione, a to dlatego, że naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym nie mogło nastąpić w niniejszym postępowaniu. Organ I instancji nie orzekał bowiem o skierowaniu na badanie lekarskie, ale o zatrzymaniu prawa jazdy, będącego konsekwencją nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Bezsporne w sprawie jest, iż strona nie poddała się badaniu lekarskiemu zgodnie ze skierowaniem Nr [...] wydanym przez Komendanta Powiatowego Policji. W tym stanie sprawy Starosta zobligowany był do zastosowania art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami i wydania decyzji o zatrzymaniu B.W. dokumentu prawa jazdy.

W skardze profesjonalny pełnomocnik B.W. podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 102 ust.1 pkt.3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm.), które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez zastosowanie powołanego przepisu jako podstawy prawnej decyzji uznającej zasadność zatrzymania B.W. prawa jazdy z powodu nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego wydawanego w trybie przepisu art. 79 ust.2 powołanej ustawy, pomimo iż nie stanowi on podstawy prawnej przeprowadzenia badania lekarskiego osób, które kierowały rowerem w stanie nietrzeźwości, odnosząc się wyłącznie do przypadków wprost wymienionych w przepisie art. 75 ust. 1.

Podnosząc powyższy zarzut wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi wywodził, iż SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, omawiając szeroko równolegle toczące się postępowanie w przedmiocie zasadności skierowania B.W. na badanie lekarskie, nie odniosło się do istoty zagadnienia będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, zagadnienie to sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przepis art. 102 ust.1 pkt.3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami może stanowić podstawę prawną zatrzymania prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego, skoro ustawa w ogóle nie przewiduje możliwości skierowania na badanie lekarskie osoby kierującej rowerem w stanie nietrzeźwości. Przepis art. 102 ust. 1 pkt.3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami powiązany jest bezpośrednio z przepisem art. 79 ust. 2 tej ustawy, określającym tryb wydawania orzeczenia lekarskiego, ale tylko w tych przypadkach, w których skierowanie na badania lekarskie jest w ogóle możliwe. Przypadki te wymienione są w art. 75 ust.1 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym w stanie faktycznym niniejszej sprawy analizie poddać należy wyłącznie przepis art. 75 ust. 1 pkt. 4, albowiem pozostałe przypadki dotyczą sytuacji zasadniczo odmiennych od rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu.

W myśl powołanego wyżej przepisu, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega wyłącznie osoba, która kierowała motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli znajdowała się w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Przyznał, iż w niniejszej sprawie faktem niekwestionowanym jest, że B.W. kierował po drodze publicznej rowerem w stanie nietrzeźwości, co znalazło wyraz w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2012 r. wydanym w sprawie [...]. Osoba, która kierowała rowerem w stanie nietrzeźwości nie ma obowiązku przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w przepisie art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, co więcej - organ administracji nie ma kompetencji, aby osobę taką na badania lekarskie skierować. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nakłada ona bowiem na obywatela obowiązek nie wynikający z ustawy, w oparciu o błędną interpretację przepisu, którego treść nie pozostawia w zasadzie żadnego pola do swobodnej wykładni tekstu prawnego. Skoro organ administracji nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego, powołując przy tym jako podstawę prawną przepis art. 102 ust. 1 pkt.3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, a z samej lektury tego przepisu i przepisów powiązanych wynika, że do zakresu zastosowania normy zdekodowanej z tych przepisów nie należy przypadek osoby kierującej rowerem w stanie nietrzeźwości, to rażące naruszenie prawa jest w niniejszej sprawie oczywiste.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że zasadność skierowania na badanie lekarskie została zweryfikowana w postępowaniu sądowym. Decyzja ta jako ostateczna i wykonalna stanowiła podstawę do zastosowania art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, skoro skarżący jej nie wykonał. Wskazywał, iż przepisy przejściowe zawarte w ustawie o kierujących pojazdami nie przewidują żadnych odstępstw w zastosowaniu art. 102 tej ustawy w stosunku do osób skierowanych na badania lekarskie w związku z kierowaniem rowerem ( czy innym pojazdem nie wymienionym w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy ) w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Ustawodawca nie pozostawił także rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy do uznania starosty, ale zobligował organ do zatrzymania prawa jazdy w sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 102 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (kryterium legalności). Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, mające postać uchylenia zaskarżonego aktu, następuje w przypadku stwierdzenia, iż kontrolowana działalność administracji publicznej (np. decyzja) podjęta została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływanej jako ppsa ). Rozpoznając skargę sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa ). Oznacza to w konsekwencji ciążący na sądzie administracyjnym obowiązek kontroli sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a nie tylko w granicach zarzutów podnoszonych w skardze.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, a w konsekwencji również i poprzedzająca ją decyzja Starosty z [...] maja 2013 r. o zatrzymaniu posiadanego przez B.W. prawa jazdy.

Materialnoprawną podstawę podjętych decyzji stanowił przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm. ). Zgodnie z nim "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2". Przepis ten podobnie jak też zasadnicza część przepisów ustawy o kierujących pojazdami wszedł w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. ( vide: art. 139 ustawy ).

Dla oceny legalności kontrolowanego aktu istotna pozostaje okoliczność, iż skarżący na badanie lekarskie w celu zweryfikowania, czy istnieją bądź nie przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem silnikowym z powodu kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości, skierowany został decyzją Komendanta Powiatowego Policji nr [...], z dnia [...] sierpnia 2012 roku, wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 roku nr 108 poz. 908 ze zm.) i utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2011 roku, nr [...]. Faktem znanym sądowi z urzędu jest, iż skarga B.W. na decyzję organu odwoławczego została oddalona nieprawomocnym - wobec wniesienia przez stronę skargi kasacyjnej - wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 marca w sprawie II SA/Go 926/12. Okoliczność ta nie wpływa jednak na fakt, iż decyzja o skierowaniu na badania ma walor ostateczności, nie doszło bowiem do wstrzymania jej wykonania przez organ lub wojewódzki sąd administracyjny, zresztą i tak ewentualne wstrzymanie upada z chwilą wydania wyroku ( art. 61 § 6 ppsa ).

Do dnia 18 stycznia 2013 r. skutki nieprzedstawienia przez osobę skierowaną na badania lekarskie w trybie o jakim mowa art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, wydanego po takim badaniu orzeczenia lekarskiego regulował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy. Zgodnie z nim "decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5". Wskazany przepis art. 140 w zakresie obejmującym jego ust. 1 pkt 4 lit. b został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami ( vide: art. 125 pkt 16 i art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami ). Ze wskazanym dniem uchylone zostały też przepisy rozdziału 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym i art. 122 tej ustawy ( vide: art. 125 pkt 10 lit. j ustawy o kierujących pojazdami ).

W zaistniałych okolicznościach zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy kwestią pozostawało, czy przepis art. 102 ust.1 pkt.3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami może stanowić podstawę prawną zatrzymania prawa jazdy osobie, która nie poddała się badaniu lekarskiemu na które skierowana została decyzją ostateczną wydaną w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, z powodu kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości, w celu zweryfikowania czy istnieją bądź nie przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem silnikowym.

Zauważyć należy w pierwszej kolejności, iż postępowanie w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy zostało wszczęte w dniu [...] kwietnia 2013 r. zatem już pod rządem ustawy o kierujących pojazdami, w sytuacji gdy skierowanie miało miejsce pod rządem starego prawa, a stan niepoddania się badaniu lekarskiemu trwa nadal po rządem prawa nowego.

W ustawie o kierujących pojazdami brak jest stosownych przepisów przejściowych, które pozwoliłyby stosować w stosunku do skarżącego, nieobowiązujący już w chwili orzekania przez organy, przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, przewidujący - jako sankcję niepoddania się badaniu lekarskiemu na które został skierowany - cofnięcie przez starostę uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 1/06 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) NSA stwierdził, iż w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie ( vide: uchwała NSA z dnia 20 października 1997r. FPK 11/97, ONSA z 1998r., z. 1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004r. SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom ( wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P.9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9 odsyłający w uzasadnieniu do: J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). NSA wywiódł, że w sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto, przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy, której wyrazem była ustawa wcześniejsza (P. Tuleja, Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1997, z. 1). NSA podkreślił że to, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.

Z taką sytuacją w - ocenie Sądu - mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Stan niepoddawania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu na które został skierowany decyzją ostateczną trwa nadal pod rządem ustawy o kierujących pojazdami. Nie oznacza to jednakże, że kontrolowana decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Starosty, podjęte w oparciu o przepisy nowego prawa odpowiadają prawu.

Podzielić należy pogląd strony skarżącej, iż przewidziana w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami sankcja w postaci decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy osobie posiadającej prawo jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, która nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem może być zastosowania jedynie do osoby skierowanej na badanie lekarskie o jakiej mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 tj. w stosunku do kierującego motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie zaś do przepisu art. 99 ust.1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami kompetencję do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w odniesieniu do kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu uzyskał starosta. Może ją jednak realizować w odniesieniu do kręgu podmiotów o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zawarta w tym przepisie norma materialnoprawna określa krąg podmiotów które mogą być kierowane na wskazane badania, zaś norma zawarta przepisie art. 99 ust.1 pkt 2 lit. a tej ustawy jest normą kompetencyjną wskazującą organ właściwy do podjęcia decyzji.

Analiza wskazanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami wskazuje na normatywną różnicę co do kręgu podmiotów kierowanych na badania lekarskie na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i na podstawie ustawy o kierujących pojazdami. W poprzednim stanie prawnym przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu jako adresata nakazu skierowania na badania wskazywał "kierującego pojazdem". Wyrażenie "pojazd" dla celów stosowania ustawy - Prawo o ruchu drogowym, należy interpretować zgodnie z definicją ustawową wyrażoną przez art. 2 pkt 31 tej ustawy , zgodnie z którym "pojazdem" w rozumieniu tej regulacji jest środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane. Do tak pojmowanego pojazdu zaliczone zostały rowery, zgodnie z art. 2 pkt 47 tej ustawy (rower - pojazd o szerokości nieprzekraczającej 0,9 m poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem). Jak już wcześniej wskazano przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym pozostawał w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy i wyposażał starostę w kompetencje do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się przez kierującego pojazdem badaniu lekarskiemu.

Podstawowa dla interpretacji prawnej wykładnia językowa nie pozwala pominąć, że art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu rogowym obejmował nie tylko osoby, które kierowały w stanie nietrzeźwości pojazdami silnikowymi, ale także osoby, które kierowały wszelkim "pojazdami", co przy uwzględnieniu definicji ustawowej oznacza, że również rowerami. Świadczy o tym posłużenie się w wyżej przytoczonym przepisie sformułowaniem "pojazd". Jednocześnie, art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy odsyłając do jej art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b nie wykluczał poza zakres swego normatywnego oddziaływania osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, które nie poddały się badaniom lekarskim w związku ze stwierdzeniem kierowania w stanie nietrzeźwości "pojazdem", a więc także rowerem ( vide: wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r. I OSK 1649/11; lex nr 1298305 )

Przytoczone powyżej regulacje ustawy o kierujących pojazdami wskazują, iż ustawodawca dokonał zawężenia podmiotowego materialnoprawnej normy wyznaczającej krąg osób kierowanych na badania lekarskie w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu do kierującego motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem. W wyniku tego ograniczenia od 19 stycznia 2013 r. skierowaniu na badania nie podlega już posiadający prawo jazdy kierujący rowerem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Tym samym od 19 stycznia 2013 r. przewidziana w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami sankcja w postaci orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy może być orzeczona jedynie w stosunku do kręgu podmiotów o jakich mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Skoro zatem w przepisach ustawy nowej ( ustawy o kierujących pojazdami ) ustawodawca odstąpił od kierowania na badania lekarskie kierującego rowerem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu to tym samym odstąpił też od sankcjonowania tej grupy podmiotów zatrzymaniem prawa jazdy na skutek niepoddania się badaniu lekarskiemu. Wskazane dobrodziejstwo względniejszych regulacji ustawy nowej odnieść musi zatem skutek także w stosunku do takiej kategorii podmiotów jak skarżący. Dotyczy ono zatem osób, które kierowały rowerem w stanie nietrzeźwości i które zostały skierowane na badanie lekarskie decyzją wydaną pod rządem art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym, a w stosunku do których do dnia 18 stycznia 2013 r. nie wydane zostały decyzje na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy. Pod rządem ustawy nowej nie ma już bowiem normy sankcjonującej niepoddanie się przez taką kategorię osób badaniu na jakie zostały skierowane w poprzednim stanie prawnym.

Z tych przytoczonych wyżej przyczyn skargę należało uwzględnić. Wbrew bowiem stanowisku SKO jej zarzuty nie były nakierowane na kwestionowanie okoliczności podlegających weryfikacji w postępowaniu sądowym prowadzonym w sprawie II SA/Go 926/12, ale na wykazaniu barku podstaw do zastosowania przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, przytoczonego przez organy jako podstawa materialnoprawna kontrolowanych aktów.

W tym stanie rzeczy na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w związku z art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ppsa stwierdzono, iż zaskarżony akt nie podlega wykonaniu już od dnia wyroku na czas do jego uprawomocnienia się. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego i opłatę skarbową od pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 ppsa), rozważy umorzenie wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego.