Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 495/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi Polskiej Federacji Związkowej Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga Polskiej [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2015 r.

w sprawie skierowania E. K. do Domu Pomocy Społecznej.

Do wydania przedmiotowych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy:

Postanowieniem znak [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ"), działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwana dalej "k.p.a.") orzekło o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. (dalej "Wójt") z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...]

We wniosku o wszczęcie postępowania wskazano, że Wójt uczestniczył

w indywidualnym postępowaniu oraz podjął indywidualną decyzję z zakresu pomocy społecznej, co zdaniem wnioskodawcy Polskiej [...], stanowi naruszenie art. 110 ust. 1, art. 110 ust. 7 oraz art. 100 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i czyni decyzję nieważną z mocy prawa, gdyż zachodzą okoliczności wskazane w art. 156 k.p.a. lub 158 § 2 k.p.a.

Powołując się na art. 61a § 1, art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 930), Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie posiada własnego interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...] sierpnia 2015 r. i nie przysługuje mu przymiot strony. Zatem jak końcowo podał organ, wnioskodawca nie posiada przymiotu strony

i nie może żądać wszczęcia zawnioskowanego postępowania nieważnościowego.

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, iż przepisy k.p.a. oraz ustawy o pomocy społecznej nie nakładają na organ administracji publicznej obowiązku wszczęcia

i prowadzenia postępowania nieważnościowego z urzędu ani nie przewidują wydawania decyzji (postanowienia) w sytuacji uznania przez organ braku podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Polska [...] (dalej również skarżąca, Federacja) podała, że wnosi o dopuszczenie jej do postępowania na prawach strony, zaznaczając, iż organ dokonał wadliwej oceny jego uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Wyjaśniła przy tym, że jest społeczną organizacją zawodową, która na mocy art. 15 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, z chwilą jej zarejestrowania w KRS w dziale innych organizacji społecznych i zawodowych pod nr [...] uzyskała osobowość prawną i stała się osobą prawną.

Skarżąca podniosła, iż organ nie zbadał czy Federacja posiada cechy organizacji społecznej, ani też nie wezwał jej do przedstawienia faktów czyniących zasadnym jej żądanie i mieszczącym się w celach statutowych organizacji oraz w interesie społecznym, a nadto nie wydał postanowienia, na które wnioskodawcy przysługiwałoby prawo wniesienia zażalenia.

W uzupełnieniu skarżąca dołączyła pismo wyjaśniające z 31 lutego 2017 r. wraz ze statutem (jego fragmentem).

Postanowieniem znak [...] z dnia [...] maja 2017 r. Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

Kolegium stwierdziło, iż w dniu 30 sierpnia 2016 r. Federacja zwróciła się do Kolegium o przeprowadzenie kontroli legalności decyzji administracyjnej wydanej przez Wójta Gminy W. znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie zmiany decyzji dotyczącej skierowania E. K. do Domu Pomocy Społecznej, podnosząc, że Wójt Gminy W. uczestniczył w indywidualnym postępowaniu oraz podjął indywidualną decyzję z zakresu pomocy społecznej. Zdaniem Federacji stanowi to naruszenie art. 110 ust. 1 oraz art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i powoduje, że decyzja ta jest nieważna z mocy prawa.

Wyjaśniło dalej, że art. 31 § 1 k.p.a. daje organizacji społecznej możliwość występowania, w sprawie dotyczącej innej osoby, z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, pod warunkiem, że jest to uzasadnione jej celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W odniesieniu do przesłanki interesu społecznego przemawiającego, zdaniem Federacji za dopuszczeniem jej do postępowania w niniejszej sprawie Federacja wskazała na racjonalnie pojmowaną kontrolę społeczną nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych, co przyczyni się do lepszego wypełniania przez organizację celów ochrony porządku publicznego (prawnego) w odniesieniu do systemu pomocy społecznej. Konkretyzując wymieniony wyżej interes społeczny wskazano, że

w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej ani organ kierujący ani osoba skierowana do ośrodka całodobowego wsparcia, która zmarła w dniu 6 października 2015 r. nie są zainteresowane wyeliminowaniem z obiegu prawnego wadliwej decyzji, naruszającej przepisy o właściwości podmiotowej. Federacja stoi na stanowisku, że pomimo wykonania decyzji kierującej do domu pomocy społecznej oraz wywołanych przez nią nieodwracalnych skutków faktycznych, w interesie społecznym pozostaje możliwość przynajmniej stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa. Wydanie decyzji przez Wójta zamiast kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej – decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach mieszkańców, stoi w sprzeczności z zapisami art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Kolegium odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdziło, iż nie kwestionuje wystąpienia pierwszej z ustawowych przesłanek, iż cele statutowe Federacji wskazane w § 10 Statutu uzasadniają dopuszczenie jej do udziału

w postępowaniu nadzwyczajnym. Cele te organizacja realizuje bowiem między innymi poprzez prowadzenie społecznej kontroli nad działalnością organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego w zakresie spraw określonych przepisami. Sporną pozostaje natomiast kwestia, czy zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu tj. czy za dopuszczeniem Federacji do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.

Pojęcie "interesu społecznego" jak podało Kolegium nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 k.p.a.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes samej strony. Udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt. II OSK 843/07, Lex nr 501062).

Organizacja społeczna w celu wykazania zasadności udziału w danym postępowaniu, winna uprawdopodobnić, że jej udział przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Kolegium Federacja nie przedstawiła wystarczających argumentów, które wskazywałyby na to, że istnieje interes społeczny uzasadniający jej uczestnictwo we wnioskowanym postępowaniu administracyjnym. Federacja podniosła wywody dotyczące nieprawidłowości spornej decyzji, której wyeliminowanie leży w interesie społecznym. Według Federacji jak wskazało Kolegium interes ten sprowadza się do stworzenia precedensu i legitymizacji dla praktyki ingerencji organów wykonawczych władzy samorządowej w postępowania administracyjne, co jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami.

Argument ten w ocenie Kolegium nie jest przekonujący i nie wypełnia przesłanki wykazania interesu społecznego. Stwierdzenie nieważności decyzji, która z mocy prawa wygasła i nie funkcjonuje w obrocie prawnym nie leży w interesie społecznym i w żaden sposób nie przyczyni się do lepszego wypełniania celów postępowania administracyjnego w tej sprawie. Poza tym, z twierdzeń Federacji wynika z góry powzięte założenie, że decyzja kierująca E. K. do domu pomocy społecznej narusza przepisy o właściwości.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że interpretacja art. 110 ust. 7 ustawy

o pomocy społecznej nie jest jednoznaczna co do tego czy wójt (burmistrz, prezydent) jest organem właściwym w sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy.

W konkluzji Kolegium podkreśliło, że domagając się dopuszczenia do udziału

w postępowaniu na podstawie art. 31 §1 k.p.a. organizacja społeczna powinna wykazać, że swoim działaniem przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że na rzecz jej udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.

W niniejszej sprawie zważywszy na okoliczność, iż decyzja o skierowaniu E. K. (zmianie miejsca pobytu) wygasła w związku ze śmiercią wyżej wymienionego, nie można przyjąć, że za udziałem Federacji w postępowaniu

o stwierdzenie nieważności tej decyzji przemawia interes społeczny.

Zdaniem Kolegium wobec nie wypełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a., brak jest podstaw do dopuszczenia Federacji do udziału w postępowaniu,

w związku z czym odmowa wszczęcia postepowania nieważnościowego jest uzasadniona.

W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie skarżąca nie wskazała jakiego rozstrzygnięcia domaga się w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem Federacji decyzja Wójta z dnia sierpnia 2015 r. w sprawie zmiany decyzji dotyczącej skierowania podopiecznego do Domu Pomocy Społecznej została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, wobec czego należało stwierdzić jej nieważność w drodze decyzji administracyjnej lub przynajmniej ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Wójt uczestnicząc w postępowaniu oraz wydając decyzję w indywidulanej sprawie naruszył dyspozycję art. 110 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 100 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, co powinno skutkować uznaniem jej za nieważną z mocy prawa.

Skarżąca zgodziła się z organem odwoławczym, który w sposób zgodny ze stanem faktycznym przedstawia chronologię zdarzeń mających miejsce w niniejszej sprawie, jak też nie kwestionuje wystąpienia przesłanki istnienia celów statutowych przemawiających za dopuszczeniem skarżącego do postępowania na prawach strony.

Istota sporu według Federacji w ww. sprawie dotyczy dwóch kwestii:

1) prawidłowości postępowania organu po powzięciu uzasadnionej informacji

o możliwości zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej lub uznania jej za wydaną z naruszeniem prawa; 2) spełnienia przez skarżącego drugiej z przesłanek tj. wykazania interesu społecznego, do dopuszczenia organizacji do postępowania na prawach strony i/lub uznania jej żądania do wszczęcia postępowania nieważnościowego.

W pierwszej z wymienionych kwestii, zdaniem skarżącego - organ odwoławczy po uzyskaniu uzasadnionych informacji powinien z urzędu wszcząć postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności ww. decyzji wydanej przez wójta Wierzbicy. We wniosku podniesiono bowiem jednoznacznie, że dotyczy on wszczęcia

z urzędu postępowania nieważnościowego, wyjaśniając jednocześnie, że przemawiają za tym przesłanki dotyczące naruszenia zasady właściwości podmiotowej, co może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast organ rozpoznając ten wniosek na podstawie art. 61a

i art. 157 § 2 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

Na poparcie swojego stanowiska Federacja przedstawiła orzecznictwo sądów administracyjnych i stanowisko judykatury.

Odnosząc się do drugiej kwestii skarżąca zgodziła się z Kolegium co do określenia, iż pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę i podlega każdorazowej ocenie celowościowej. Podkreśliła, iż przyjęcie na gruncie omawianej sprawy stanowiska organu, iż dopuszczalność organizacji społecznej do postępowania winno nastąpić tylko wtedy, gdy nie będzie to kolidowało

z ważniejszym interesem jedynej pozostałej strony tj. wójta, prowadziłoby w sposób bezpośredni do wypaczenia instytucji społecznej i racjonalnej kontroli zewnętrznej postępowania.

W tym zakresie faktycznie organizacja społeczna twierdzi więc, iż wszczęcie postępowania nieważnościowego lub/i jej dopuszczenie do niego na prawach strony - przyczyni się do lepszej społecznej kontroli nad postępowaniem, bowiem w efekcie doprowadzić może do wydania wiążącego rozstrzygnięcia zarysowanej kwestii spornej (dopuszczalności wydawania przez wójtów, prezydentów, burmistrzów indywidualnych decyzji z zakresu pomocy społecznej), a także ewentualnie - w przypadku potwierdzenia zarzutu naruszenia właściwości – do zapobieżenia utrwaleniu praktyki ingerowania przez organ wykonawczy samorządu w postępowanie zarezerwowane ustawowo dla określonych pracowników jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.

W ocenie Federacji organ odwoławczy a priori uznał, iż z samego faktu śmierci świadczeniobiorcy i wygaszenia przedmiotowej decyzji, nie ma interesu publicznego

w jej podważaniu poprzez udział organizacji społecznej. Skarżąca zaznaczyła także kwestie istnienia obowiązku zwrotu kosztów za pobyt osoby skierowanej do DPS, który może być rozciągnięty w czasie.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 2015 r., wydanej przez Wójta Gminy W. – zmieniającej w części decyzję [...]

z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie skierowania E. K. do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób przewlekle somatycznie chorych, Dom Pomocy Społecznej w Ł. na Dom Pomocy Społecznej w W., z uwagi na niespełnienie przez stowarzyszenie ustawowej przesłanki posiadania interesu społecznego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasadą w postępowaniu administracyjnym jest udział w nim stron, przy czym pojęcie strony określone zostało

w art. 28 k.p.a. Wyjątkiem od tej zasady jest udział w postępowaniu organizacji społecznych, których uczestnictwo nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego, lecz przemawia za tym wyłącznie interes społeczny, przy czym ten udział musi być uzasadniony celami statutowymi. Udział organizacji społecznych

w konkretnym postępowaniu administracyjnym nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną samych stron, dlatego przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału

w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie z cytowanym przepisem, warunkiem wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej jest jednoczesne spełnienie obu wskazanych w nim przesłanek.

W niniejszej sprawie bezsporne jest wystąpienie pierwszej z ww. ustawowych przesłanek, iż cele statutowe stowarzyszenia uzasadniają jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Sąd akceptuje to rozumowanie, gdyż z § 10 pkt) 5 Statutu Federacji wynika, że celami statutowymi są dążenia polegające na występowaniu do władz

z inicjatywami na rzecz doskonalenia systemu pomocy społecznej oraz szeroko rozumianej polityki społecznej.

Sporną w sprawie jest kwestia, czy zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to znaczy, czy za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu, że interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes samej strony. Udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony

w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 843/07, Lex nr 501062). Organizacja społeczna powinna z dużą starannością i dokładnością wykazać zasadność udziału w konkretnym postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. W tym celu winna uprawdopodobnić, że jej udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08, publ. CBOSA). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1339/09, publ. CBOSA.

Niniejsze postępowanie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 3 sierpnia 2015 r., wydanej przez Wójta Gminy W. – zmieniającej w części decyzję [...] z dnia [...] lipca

2015 r. w sprawie skierowania E. K. do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób przewlekle somatycznie chorych, Dom Pomocy Społecznej

w Ł. na Dom Pomocy Społecznej w W..

Z uwagi na przedmiot tego postępowania nie jest w nim dopuszczalne powtórne rozpoznanie przez organ sprawy, w której została wydana decyzja dotknięta, w ocenie skarżącego, wadą nieważności. Skarżący powinien wobec tego tym bardziej wykazać zaistnienie szczególnego interesu społecznego we wszczęciu postępowania nieważnościowego. Z tego względu w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że nawet wszczęcie z urzędu postępowania nieważnościowego, podyktowane wnioskiem organizacji społecznej w trybie art. 31 § 2 k.p.a., nie powoduje, że na skutek wszczętego w tym zakresie postępowania organizacja ta uzyskuje przymiot podmiotu na prawach strony (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 908/10, Lex nr 1081948). Nie jest również dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 663/11, Lex nr 1217445).

Z akt administracyjnych w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby Federacja skonkretyzowała interes społeczny, który uzasadniałby udział w postępowaniu

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z [...] sierpnia 2015 r.

We wniosku o jego wszczęcie podnosiła jedynie argumenty dotyczące legalności spornej decyzji, podkreślając, że Wójt Gminy W. uczestniczył w indywidualnym postępowaniu administracyjnym oraz podjął indywidualną decyzję z zakresu pomocy społecznej. We wspomnianym wniosku Federacja nie określiła w ogóle na czym opiera swój interes prawny do inicjowania przedmiotowego postępowania.

Zdaniem Sądu, tak sformułowany wniosek nie mógł być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. i nie może prowadzić do uznania, że skarżąca Federacja wykazała istnienie interesu społecznego, uzasadniającego wszczęcie postępowania nieważnościowego

w przedmiotowym zakresie. Wniosek o wszczęcie postępowania musi zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające. Innymi słowy to na organizacji społecznej, żądającej wszczęcia postępowania ze względu na interes społeczny, ciąży obowiązek wykazania istnienia takiego interesu społecznego w danym postępowaniu ( patrz: wyrok NSA z 11 kwietnia 2012 r., II OSK 122/11, LEX nr 1251768; wyrok NSA z 13 maja 2014 r., II GSK 501/13). Wbrew twierdzeniom skargi, organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględniania wniosku organizacji społecznej tylko z tego względu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Musi towarzyszyć temu dodatkowa ocena, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu społecznego. Przy czym podnieść należy, że nie można łączyć kwestii istnienia interesu społecznego z wstępnym ustaleniem zasadności wnioskowanego przez organizację społeczną sposobu zakończenia postępowania. W fazie wszczęcia postępowania nie podlegają badaniu przesłanki istotne w stadium rozpoznawczym (NSA z 20 stycznia 2010 r., II OSK 139/09, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie wniosek organizacji żądający wszczęcia postępowania, jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium, nie zawierają wskazania jakie to wartości Federacja zamierza chronić w tym postępowaniu.

Dodać jeszcze należy, że w sytuacji gdy organizacja społeczna żąda wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, to musi spełniać ustawowe przesłanki z art. 31 § 1 k.p.a. Dopiero gdy organ uzna żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu.

W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała istnienia interesu społecznego, a złożony wniosek o wszczęcie postępowania nie został poparty stosownymi argumentami ani uzasadnieniem.

Podane przez skarżącą okoliczności mają charakter bardzo ogólny i nie pozwalają na uznanie, że został wykazany w rozpoznawanej sprawie administracyjnej związek pomiędzy celami statutowymi, a interesem społecznym. Dlatego też bez skonkretyzowania interesu społecznego i bez odniesienia go do poszczególnej indywidualnej sprawy organizacja społeczna nie może skutecznie skorzystać z instytucji procesowej przewidzianej w art. 31 § 1 k.p.a. Taka ocena przedmiotowego stanu faktycznego dokonana przez organ, zdaniem Sądu, jest prawidłowa i w okolicznościach przedmiotowej sprawy Kolegium nie naruszyło art. 7 - 9 k.p.a. oraz art. 31 § 1 k.p.a. Prawidłowo zaś uznało, że Federacja nie skonkretyzowała "interesu społecznego", który miałby się przekładać na postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji w trybie nadzwyczajnym decyzji z 3 sierpnia 2015 r., wydanej przez Wójta Gminy W. – zmieniającej w części decyzję [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie skierowania E. K. do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób przewlekle somatycznie chorych, Dom Pomocy Społecznej w Ł. na Dom Pomocy Społecznej w W.

Należy również podzielić ocenę Kolegium, że po otrzymaniu informacji od Federacji o ewentualnych przesłankach rażącego naruszenia prawa w kwestionowanej decyzji, Kolegium nie miało obowiązku wszcząć z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności tejże decyzji.

Zwrócić uwagę należy, że po wpływie przedmiotowego wniosku o zainicjowanie postępowania nieważnościowego, obowiązkiem organu było przede wszystkim zbadanie go pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a., co zostało uczynione i znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu. Organ administracji natomiast nie ma obowiązku wszczynać z urzędu postępowania nieważnościowego

w każdym przypadku otrzymania (niepochodzącego od strony postępowania) wniosku

o skontrolowanie decyzji w trybie nadzoru. Taki wniosek stanowi jedynie zawiadomienie organu nadzoru o kwalifikowanej (w ocenie zawiadamiającego) wadliwości decyzji ostatecznej, ale nie powoduje on wszczęcia postępowania administracyjnego. Dla informacji, że nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie nieważnościowe kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje formy postanowienia. Brak jest również środków procesowych pozwalających zawiadamiającemu na zmuszenie organu administracji do wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzoru (por. wyrok NSA

z dnia 3 kwietnia 1998 r., III SA 408/97, publ. CBOSA, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r., I SA/Wa 2238/12, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie Kolegium nie doszukało się "ewidentnych okoliczności", świadczących o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu przez Wójta.

Ponadto brak jest środków procesowych, które pozwalałyby wnoszącemu pismo na zmuszenie organu do podjęcia żądanych przez niego działań (NSA z 3 kwietnia 1998 r., III SA 408/97, LEX nr 35555, NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 176/09, LEX nr 597373).

W tej sytuacji Kolegium prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania

w sprawie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia. Dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.