Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 215/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 7; art. 11; art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi B. A. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 215/09

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...]. (Nr [...]) Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji Powiatu Ł. z dnia [...] (Nr [...]) dotyczący zwolnienia st. sierż. B. A. ze służby w Policji z dniem 26 listopada 2008 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień 28 lutego 2009 r. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. z dnia 26 września 2007 r. st. sierż. B. A. został zawieszony w czynnościach służbowych policjanta. Dwunastomiesięczny termin zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta upływał w dniu 26 września 2008 r. Pismem z dnia 16 września 2008 r. Prokurator Okręgowy w P. poinformował organ administracji o skierowaniu do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim aktu oskarżenia przeciwko B. A. Jednocześnie w dniu 25 września 2008r. do Komendanta Powiatowego Policji Powiatu Ł. wpłynął odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Karny z dnia 25 września 2008 roku, sygn. akt II K 393/08 o zastosowaniu wobec oskarżonego policjanta środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na czas dalszych 6 miesięcy, tj. do dnia 26 marca 2009 roku. W akcie oskarżenia zarzucono B. A. popełnienie szeregu czynów z art. 228 § 1 i 3 k.k. tj przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od ukarania uczestnika ruchu mandatem za popełnione wykroczenie. Do akt postępowania administracyjnego dołączono grafiki służby funkcjonariuszy Sekcji Ruchu Drogowego, w której funkcjonariusz pełnił służbę (za wrzesień i październik 2008 r.).

W dniu 2 października 2008 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia B. A. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Powiatowy Policji Powiatu Ł. wydał na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9.i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, decyzję z dnia [...] (Nr [...]) mocą której zwolnił st. sierż. B. A., zawieszonego dotychczas w czynnościach służbowych, ze służby w Policji z dniem 26 listopada 2008 r.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Powiatowy Policji wskazał przede wszystkim, że sytuacja kadrowa komórki organizacyjnej, w której zatrudniony był B. A., tj. Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji Powiatu Ł. w Ł., wskazuje na utrudnienia w prawidłowym jej funkcjonowaniu spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych blisko połowy policjantów zatrudnionych w tej Sekcji. Do służby patrolowej kierowanych było 2-3 funkcjonariuszy mimo, że Sekcja liczyła 14 osób. Pozostali funkcjonariusze zatrudnienie w tej Sekcji pracują w godzinach nadliczbowych i w większą ilość sobót i niedziel. Do obsługi zdarzeń drogowych kierowano też osoby z innych Sekcji, co z kolei zakłócało pracę tych jednostek. Komendant wskazał, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego spełnione zostały przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a brak możliwości ustalenia terminu zapadnięcia prawomocnego wyroku w prowadzonym przeciwko stronie postępowaniu karnym, uzasadnia rozwiązanie stosunku służbowego z st. sierż. B. A. Organ podkreślił, że w interesie Państwa i obywateli leży jak najszybsze usunięcie takiego stanu, w którym pełnienie służby przez policjanta nie jest możliwe po upływie 12 miesięcy od dnia zawieszenia. Zaznaczył też równocześnie, iż decyzja w żaden sposób nie przesądza o winie funkcjonariusza i jest niezależna od wyniku postępowania karnego.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył B. A., wnosząc o "wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego do czasu zakończenia zapadnięcia prawomocnych rozstrzygnięć w postępowaniach administracyjnych i sądowym". Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił obrazę przepisów art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że określony w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji tryb zwolnienia policjanta ze służby ma charakter fakultatywny. Decyzja taka, jako decyzja uznaniowa, powinna uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Zdaniem odwołującego się sam fakt wszczęcia postępowania karnego nie może jeszcze świadczyć o tym, że popełnił on czyn, o który jest podejrzany. W tym kontekście zarzucił organowi, że nie dokonał samodzielnych ustaleń pozwalających na przyjęcie, że odwołujący się popełnił czyn uniemożliwiający jego dalsze pozostawanie w Policji. Ponadto, zdaniem odwołującego się, zwolnienie go ze służby przed wydaniem prawomocnego wyroku przez sąd jest naruszeniem zasady domniemania niewinności. Podkreślił także, iż od dawna pełni służbę w Policji, a wystawiane opinie służbowe i nagrody świadczą o zaangażowaniu w wykonywaniu powierzonych mu obowiązków służbowych.

Jak wskazano na wstępie, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym z dnia [...], podtrzymał decyzję organu I instancji o zwolnieniu ze służby st. sierż. B. A. zmieniając jedynie datę jego zwolnienia.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W ocenie organu, zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż policjant na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. pozostaje w stanie zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 26 września 2007 r. i do chwili obecnej nie ustała przyczyna zawieszenia, co powoduje wypełnienie dyspozycji art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Dalej wskazał, że w postępowaniu administracyjnym dokonano analizy sytuacji kadrowej w Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji Powiatu Ł. w Ł., która uwzględniała jej stan etatowy i ilość policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych oraz wykazano trudności w zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym na terenie działania Komendy Powiatowej Policji Powiatu Ł. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji należycie wyważył interes społeczny, tożsamy z interesem Policji, wyrażający się w zapewnieniu właściwego zabezpieczenia realizacji zadań, z interesem indywidualnym skarżącego. Motywy wskazane w uzasadnieniu wskazują jakie okoliczności były brane pod uwagę i dostatecznie uzasadniają wydany rozkaz. Podkreślił, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych ponad 12 miesięcy , a podnoszone przez skarżącego zarzuty nie uwzględnienia tego, że wielokrotnie wcześniej był nagradzany i wykonywał swoje czynności na wysokim poziomie nie mogły zmienić jego oceny, gdyż sposób pełnienia przez niego służby będzie przedmiotem oceny w postępowaniu karnym. Organ zwrócił też uwagę na szczególne wymagania stawiane funkcjonariuszom służb mundurowych i specyfikę ich pracy, co podkreślał także Trybunał Konstytucyjny. W tej sytuacji, oceniając dalszą przydatność funkcjonariusza do służby, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uznał, że podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby policjanta było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. złożył B. A. wnosząc o jego uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi przez sąd oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zastosowanie wobec niego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Wskazał na fakultatywny charakter tego przepisu i konieczność wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zdaniem skarżącego organ winien szczegółowo omówić i uzasadnić fakty i okoliczności odnoszące się do jego osoby, konkretyzując w ten sposób w jego indywidualnej sprawie przesłankę zwolnienia ze służby. Wskazane natomiast przez organy orzekające w niniejszej sprawie okoliczności są zdaniem skarżącego niewystarczające do uznania, iż interes społeczny przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby. Argumentacja organów w ocenie skarżącego nie uwzględnia ponadto pozytywnych opinii z przebiegu służby, nie uwzględniono bowiem przy wydawaniu decyzji faktu, że wcześniej był on wielokrotnie nagradzany i nie wpływały na niego żadne skargi.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Na rozprawie skarżący popierał skargę i wyjaśnił, że postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone i nie jest znany termin rozprawy. Wnosił o uchylenie zaskarżonego rozkazu lub zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie pytania, dotyczącego zgodności art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem oceny sądu w rozpatrywanej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr ...) i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji Powiatu Ł. z dnia [...] (Nr ...).

Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) [dalej ustawa o Policji], który stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zwolnienie ze służby w tym trybie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego. Przełożony właściwy w sprawach osobowych może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy gdy łącznie spełnione zostaną dwie przesłanki: upłynął okres 12 miesięcy od momentu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz nie ustały przyczyny będące podstawą tego zawieszenia.

Wskazywany przepis, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie, został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122), która weszła w życie 20 września 2006 r.

W niniejszej sprawie, skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. od dnia 26 września 2007 r. Przyczyną zawieszenia funkcjonariusza było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego – przedstawienie przez prokuratora zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z urzędu. Toczące się wobec skarżącego postępowanie karne, w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji nadal nie zostało prawomocnie zakończone i termin jego zakończenia nie był i nie jest znany. Potwierdza to dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy oraz oświadczenie złożonego przez skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.

Można zatem stwierdzić, że od dnia 26 września 2007 r. (data zawieszenia w czynnościach służbowych) do [...]. (data wydania zaskarżonej decyzji) podstawa zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych nie ustała. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały obie przesłanki wynikające z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

Należy także zaznaczyć, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Tak więc, rozpoznanie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie ww. przepisu jest możliwe bez konieczności czekania do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zakończeniem prowadzonego postępowania karnego.

Jak już wyżej wspomniano, decyzja wydawana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia wtedy, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru właściwemu organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór między dwiema lub więcej możliwościami. Analizowany przepis nie determinuje rozstrzygnięcia przełożonego służbowego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest normą, która w przypadku zaistnienia przesłanek zawartych w jej dyspozycji, obliguje organ administracji do podjęcia jedynego, dopuszczalnego rozstrzygnięcia. W zakresie decydowania o zwolnieniu policjanta ze służby w sytuacji określonej w omawianym przepisie, ustawodawca pozostawił właściwemu organowi luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego. W związku z tym, rodzi to po stronie organów administracyjnych prowadzących postępowanie szczególne obowiązki. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że obowiązki organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego w zakresie uzasadnienia decyzji są większe, aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania (por. np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2002 r., sygn. akt VSA 2831/2001). Sąd rozpoznając sprawę zakończoną decyzją uznaniową musi mieć w szczególności na względzie poprawność zastosowanych przepisów oraz procedury przeprowadzonej w ramach postępowania administracyjnego.

Z przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wynika, że organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną i faktyczną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie rozkazu personalnego z dnia [...]. wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie oraz zawiera analizę okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazuje także na fakty, które organ odwoławczy trafnie ocenił, jako przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji. Zawiera też wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w ustalonym stanie faktycznym. Jest zatem wystarczające dla oceny legalności decyzji.

Sąd nie dopatrzył się też przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organ obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało prawie półtora roku i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zwrócono też uwagę na koszty społeczne ponoszone w związku z zawieszeniem policjanta. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Policji zawieszonego w czynnościach służbowych od ponad roku. Przedstawione uzasadnienie mieści się w granicach poprawnego korzystania z uznania administracyjnego i z tej przyczyny nie sposób dopatrzyć się przekroczenia jego granic. Podnoszone przez skarżącego zarzuty, że organ nie uwzględnił jego słusznego interesu i nie wziął pod uwagę tego, że podczas służby był on nagradzany, czynności służbowe wykonywał na wysokim poziomie i nie wpływały na niego żadne skargi, nie mogły skutecznie zmienić oceny organu, gdyż tak jak podkreślił organ, sposób pełnienia przez skarżącego służby jest m.in. przedmiotem oceny w postępowaniu karnym. Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie organ oceniał jedynie czy są podstawy do dalszego utrzymywania istniejącego stosunku służbowego, w sytuacji długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Oceny tej organy I i II instancji dokonywały z punktu widzenia pracodawcy rozważającego dalszą przydatność funkcjonariusza do służby, który postanowieniem Prokuratury a następnie Sądu ( w sprawie karnej) jest ponad 12 miesięcy zawieszony w czynnościach służbowych. W ocenie Sądu, rozpatrując konflikt pomiędzy słusznym interesem skarżącego (funkcjonariusza policji, zabiegającego o pozostawienie go w służbie) a interesem społecznym (gdy policjant był zawieszony w czynnościach służbowych i gdy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia), należy stwierdzić, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, przedstawiając w sposób przekonujący swoje argumenty.

Skarżący zarzuca, że został zwolniony ze służby mimo, że postępowanie karne wobec jego osoby nie zakończyło się jeszcze prawomocnym wyrokiem, a zatem, zgodnie z zasadą domniemania niewinności, jest osobą niewinną. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu WSA w Poznaniu w sprawie IVSA/Po 99/08 (niepublikowane), że sprawa ze skargi na decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie dotyczy zagadnienia domniemania niewinności policjanta, a jedynie oceny, czy – w granicach prawa – ustał stosunek służbowy policjanta. Zwolnienie skarżącego ze służby nie przesądza w żaden sposób o jego winie i odpowiedzialności za czyny oceniane przez Sąd w postępowaniu karnym. Oznacza jednie, że w ocenie organu dalsze istnienie stosunku służbowego ze względu na utratę przez funkcjonariusza jego wiarygodności jest niemożliwe, a okres zawieszenia w czynnościach służbowych (trwający nie mniej niż 12 miesięcy) nie wystarczył do wyjaśnienia wątpliwości. Pogląd ten podzielił już wcześniej WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 419/08.

Należy też zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1506/08 (niepublikowany), w którym stwierdzono, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez Policjanta. Sposób wykonywania przez Policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. NSA stwierdził też , a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargą pogląd ten w pełni podziela, że "Niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża".

Warto też pamiętać o tym, że w przypadku gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, w art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia go do służby, na co również wskazywał organ w swoim uzasadnieniu.

Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a., gdyż w jego ocenie nie zachodzi sprzeczność art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z przepisami Konstytucji RP. Sam zaś fakt, że wniosek o zbadanie zgodności tego przepisu z art. 2 i 42 ust. 3 Konstytucji wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. K 1/08) nie uzasadniał, zdaniem Sądu, zawieszenia postępowania. Należy zwrócić uwagę, że podobną do art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji konstrukcję miał art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.; obowiązujący w okresie od 10 sierpnia 2003 do 27 marca 2008 r.), w którym ustawodawca wskazał, że "Funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku: (...) 8a) wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego; 8b) tymczasowego aresztowania (...)".

W wyroku z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122); którym wprowadzono do art. 25 ust. 1 nowe punkty 8a i 8b oraz nadał nowe brzmienie art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej) jest zgodny z art. 32 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 2 ustawy zasadniczej.

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z art. 60, art. 65 ust. 1 w zw. z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; nie jest niezgodny z art. 67 Konstytucji; nie jest niezgodny z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2; art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 60 i art. 65 ust. 1 w zw. z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz jest niezgodny z art. 67 Konstytucji.

Podkreślenia wymaga także argumentacja Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie wskazywał na specyfikę statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych, np. w uzasadnieniach wyroków: z dnia 23 września 1997 r., sygn. akt K 25/96; z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt SK 27/02; z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05. W orzeczeniach tych Trybunał zaznacza, że stosunki służbowe służb mundurowych nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Zdaniem Trybunału kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Przykładem takich szczególnych uprawnień są korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalno-rentowych oraz ustalania ich wymiaru. Z kolei do szczególnych obowiązków można zaliczyć pełną dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej, wykonywanie zadań w nielimitowanym czasie pracy i trudnych warunkach, związanych nierzadko z bezpośrednim narażeniem życia i zdrowia, wysoką sprawnością fizyczną i psychiczną wymaganą w całym okresie jej pełnienia, niewielkie możliwości wykonywania dodatkowej pracy i posiadania innych źródeł utrzymania, ograniczone prawo udziału w życiu politycznym i zrzeszania się. Powyższe skutkuje również wyższymi wymaganiami personalnymi, kwalifikacyjnymi czy charakterologicznymi wobec kandydatów do służby oraz odmiennymi i bardziej rygorystycznymi niż w przypadku pozostałych profesji zasadami utraty statusu pracowniczego. Funkcjonariusz Policji pełni bowiem szczególną rolę społeczną związaną z zaufaniem publicznym i stawia się wobec niego wyższe wymagania. Dlatego też utrata wiarygodności musi skutkować tak rygorystyczną odpowiedzialnością dyscyplinarną jak zwolnienie ze służby, zwłaszcza, że policjant ma wiele uprawnień, które pozwalają mu ingerować w sferę praw i wolności obywatelskich.

Reasumując. badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżony rozkaz personalny zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest wystarczające.

W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, że przy wydawaniu zaskarżonych rozstrzygnięć przez organy obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

R.A.