Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 675/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lipca 2007. sprawy ze skarg M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego, I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] nr [...] w części w której nie orzeczono o dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od [...] maja 2005r. do [...] lutego 2006r, II. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...]nr [...] w części w której nie orzeczono o zasiłku pielęgnacyjnym od [...] maja 2005r. do [...] lutego 2006r, III. określa, że zaskarżone decyzje mogą być wykonane w nieuchylonej części. IV. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]. /-/I. Kucznerowicz /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/B. Popowska MB


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...]Sąd Rejonowy w P. zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim z dnia [...] lipca 2005 r. i zaliczył K.K. do osób niepełnosprawnych od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] listopada 2008 r. Ustalił także, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia i że dziecko wymaga na co dzień stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz stałej długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W dniu [...] marca 2006 r. M.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka. Do wniosku dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] marca 2006 r. zaliczające K.K. do osób niepełnosprawnych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], na podstawie art. 2, art. 4 , art. 5, art. 6 , art. 8, art. 13, art. 20, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), art. 27 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. nr 86, poz. 732 ), w oparciu o rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz.881 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ,) działający z upoważnienia Burmistrza Ł. Kierownik Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., przyznał M.K. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego K.K. w kwocie 50 zł miesięcznie, na okres od [...] marca 2006 r. do [...] sierpnia 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, iż strona spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.

Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 2 pkt 2, art. 16, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), w oparciu o rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz.881 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ) działający z upoważnienia Burmistrza Ł., Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., przyznał M.K. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia, K.K. w kwocie 144 zł miesięcznie, na okres od 1 marca 2006 r. do 30 listopada 2008r. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, iż strona spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17 , art. 20, art. 44 , art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz.881 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ) działający z upoważnienia Burmistrza Ł. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., przyznał M.K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem K.K. w kwocie 420 zł miesięcznie, na okres od [...] marca 2006 r. do [...] sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, iż strona spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

W zakreślonym terminie od powyższych decyzji M.K. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że wydane decyzje, godzą w wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w P.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacja lub kształceniem dziecka w wieku :

1) do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności

2) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności

Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:

1) 50 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia

2) 70 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w myśl art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

M.K. otrzymywała dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w okresie od [...] maja 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. W dniu [...] marca 2006 r. M.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka, dlatego w świetle powyższego, organ I instancji prawidłowo ustalił początkowy termin przyznania świadczenia począwszy od marca 2006 r.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się m.in. niepełnosprawnemu dziecku w kwocie 144 zł miesięcznie, w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w myśl art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

M.K. otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny w okresie od [...] maja 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. W dniu [...] marca 2006 r. M.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, dlatego w świetle powyższego, organ I instancji prawidłowo ustalił początkowy termin przyznania świadczenia począwszy od marca 2006 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. W dniu [...] marca 2006 r. M.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, dlatego w świetle powyższego, organ I instancji prawidłowo ustalił początkowy termin przyznania świadczenia począwszy od marca 2006 r.

M.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe decyzje wskazując, że naruszają one prawo.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe twierdzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie w częściach, w których Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonych decyzji i decyzji ich poprzedzających.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270 ze zm.– dalej ppsa) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg M.K. na decyzje Samorządowego Kolegium, toczące się pod sygn.: IV SA/Po 675/06, IV SA/Po 676/06 i IV SA/ Po 677/06, i prowadził je dalej pod sygn. IV SA/Po 675/06 bowiem pozostają one ze sobą w związku.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ppsa. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. zaliczył K.K. do osób niepełnosprawnych od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] listopada 2008 r. Ustalił także, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia i że dziecko wymaga na co dzień stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz stałej, długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Oznacza to, co uszło uwadze organów obu instancji, iż niepełnosprawność K.K. ma charakter stały i ciągły, co wynika z treści orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. i treści powyższego wyroku. Zdaniem Sądu, organy administracji publicznej w niniejszej sprawie błędnie przyjęły, że dopiero orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] marca 2006 r. stanowi podstawę orzeczniczą przyznania synowi skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia, rehabilitacji dziecka i zasiłku pielęgnacyjnego. Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] zapadło ze skutkiem ex tunc - zatem w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy w powyższym zakresie - od dnia [...] maja 2005 r.

Konstrukcja art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w istocie odpowiada konstrukcji art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm. ) i art. 43 ust. 6 zd. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm. - dalej ups). Na tle art. 43 ust. 6 ups w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że w sprawie o przyznanie " świadczenia w ogóle " - art. 43 ust. 6 ups miał jednorazowe zastosowanie, a dalsze wnioski rozpatrywać należało jako kontynuację świadczenia. Zdaniem Sądu powyższy pogląd wypracowany przez doktrynę i orzecznictwo na tle art. 43 ust. 6 ups nie stracił na aktualności. Ten kierunek wykładni jest zgodny z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP (Dz. U. 78/97/483, sprost. 28/01/319), zgodnie z którym rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych; matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa. Jedną z takich ustaw jest ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Praw dziecka chroni także Konwencja o Prawach Dziecka (Dz. U. 120/91/526, zm. 2/00/11 ). Art. 3 ust. 1 Konwencji stanowi, że: "We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka." Natomiast art. 23 ust. 2 Konwencji stanowią, że: "2 Państwa-Strony uznają prawo dziecka niepełnosprawnego do szczególnej troski i będą sprzyjały oraz zapewniały, stosownie do dostępnych środków, rozszerzanie pomocy udzielanej uprawnionym do niej dzieciom oraz osobom odpowiedzialnym za opiekę nad nimi. Pomoc taka będzie udzielana na wniosek tych osób i będzie stosowna do warunków dziecka oraz sytuacji rodziców lub innych osób, które się nim opiekują."

Przytoczenie in extenso postanowień Konwencji jest w niniejszej sprawie niezbędne dlatego, że determinują one pewien ogólny model postępowania organu administracji. Muszą one być także brane pod uwagę przy wykładni poszczególnych przepisów ustawowych, zwłaszcza z uwagi na okoliczność, że Konwencja jako umowa międzynarodowa ratyfikowana za zgodą wyrażoną w ustawie (Dz. U. 16/91/71), zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, ma pierwszeństwo przed ustawą.

Zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nr [...], nr [...] i poprzedzające ją decyzje naruszają art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. 43/64/296 ze zm.- dalej kpc). Organy obu instancji nie rozważyły, jakie skutki prawne pociągnęło za sobą wydanie prawomocnego wyroku, rozstrzygającego zagadnienie wstępne. Wyrok sądu powszechnego, zgodnie z art. 365 § 1 kpc wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie, także inne osoby. Skutkiem prawomocnego wyroku sądu powszechnego w niniejszej sprawie następuje ustalenie ze skutkiem ex tunc ( K. Korzan ,, System prawa procesowego cywilnego’’- Ossolineum 1987 t. II str. 314, 321) , że małoletni K.K. jest osobą niepełnosprawną, a sama niepełnosprawność istnieje od urodzenia, przy czym zaliczenie do osób niepełnosprawnych następuje od dnia [...] maja 2005 r. do [...] listopada 2008 r. Żaden organ wskazany w art. 365 § 1 kpc nie może swych rozstrzygnięć oprzeć na twierdzeniu przeciwnym. Także Sąd Administracyjny rozstrzygając niniejszą sprawę jest obowiązany uwzględnić konkluzję, do jakiej doszedł sąd powszechny.

Rozpatrując sprawę ponownie, Prezydent Miasta ustali ową okoliczność zgodnie z wyrokiem sądu powszechnego i przyjmie fikcję prawną, że to w dniu [...]maja 2005 r. doszło do złożenia wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego i wykazania owej niepełnosprawności, na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego (art. 365 § 1 i art. 366 kpc), których to okoliczności z przyczyn nie zawinionych przez siebie Wnioskodawczyni nie mogła uprzednio wykazać w postępowaniu administracyjnym), organ administracji publicznej dokona szczegółowych ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dokona prawidłowej subsumcji. Ustalony stan faktyczny, ocenę dowodów i akt subsumcji organ przedstawi w szczegółowym uzasadnieniu, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 kpa.

Na marginesie należy wskazać, że "wykonanie" wyroku sądu powszechnego zmieniającego zaskarżoną decyzję w części i orzekającego co do istoty sprawy ( art. 477 [14] § 2 kpc) nie wymagało wydania nowej decyzji przez Wojewódzki Zespół. Organ Odwoławczy tylko wówczas winien ponownie orzec w sprawie, gdyby sąd powszechny wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (art. 477 [14a] kpc), bądź gdyby stwierdził nieważność decyzji II instancji. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] Wojewódzkiego Zespołu przeinacza ów wyrok.

Oceniając zaskarżone decyzje należy także zwrócić uwagę na przepisy normujące zasady ogólne postępowania administracyjnego. W sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych pracownik MOPR obowiązany przed przyjęciem wniosku przeprowadzić z zainteresowana stroną wywiad i w trakcie wywiadu ustalić, jaka jest sytuacja rodzinna i dochodowa strony, oraz o jakie świadczenia rodzinne zainteresowana może się ubiegać. W tej materii pracownik organu winien udzielić zainteresowanej stronie stosownych pouczeń, by złożyła wnioski o świadczenia, które może uzyskać ( nawet jeżeli w danej sytuacji nie można przewidzieć czy zostaną uwzględnione, czy to z uwagi na wątpliwości materialnoprawne, czy z przyczyn dowodowych ). W niniejszej sprawie impulsem do takich pouczeń winna być treść orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Pracownicy MOPR nie udzielili skarżącej dostatecznej pomocy w postaci precyzyjnego pouczenia w trybie art. 9 kpa w zw. z art. 32 i art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (odpowiednio - na tle art. 23 ust. 1 i 2 ups; S. Nitecki, glosa do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1998 r. II SA/Gd 2070/97 Sam. Teryt. Z 2001 r., nr 5, s. 63-64 ) jak skutecznie dochodzić praw do świadczeń rodzinnych. W rozpatrywanej sprawie koniecznym było pouczenie skarżącej o złożenie wniosku o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka oraz o zasiłek pielęgnacyjny wraz z upływem okresu na jaki zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. co umożliwiłoby zawieszenie postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych do czasu wydania nowego orzeczenia (rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego o niepełnosprawności dziecka - art. 97 § 1 pkt 4 kpa ). Obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy, winien być rozumiany tak szeroko, jak to tylko możliwe. Gdy urzędnik stwierdza lub powinien stwierdzić, że strona zamierza podjąć działania wiążące się dlań z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków, urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko, wiążące się z planowanymi działaniami lub zaniechaniem tych działań. Jest to jedyny, odpowiadający zasadzie art. 2 Konstytucji R.P. sposób rozumienia art. 9 kpa. Z zasady ochrony obywateli do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się w stosunku do niego działania organów państwa ( w tym informacje ) są prawidłowe i odpowiadają prawu.

Prawidłowo natomiast organy ustaliły początkowy termin przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami określonymi w ustawie. Wybór pomiędzy zatrudnieniem, a rezygnacją z zatrudnienia w związku z opieką nad dzieckiem należy do osoby uprawnionej. M.K. w dniu [...] marca 2006 r. złożyła pierwszy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, dlatego organy prawidłowo ustaliły początkowy termin przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od marca 2006 r.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji zobligowany jest ustalić i rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, uwzględniwszy ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym wyroku ( art. 153 upsa).

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), i art. 135 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.

/-/ B. Popowska /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ I. Kucznerowicz

za nieobecnego Sędziego

/-/ E. Kręcichwost - Durchowska

MB