Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 797/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 5  ust. 4b
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2016 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium decyzją z dnia 13 kwietnia 2016r. sygn. akt: [...] po rozpatrzeniu odwołania I. B. od decyzji z dnia [...] 2016r. znak: [...] Prezydenta Miasta, postanawiającej nie przyznać jej świadczenia na okres zasiłkowy 2015/2016 w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 wnioskowanego na M. B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Ustalono następujący stan faktyczny i prawny w sprawie.

Organ l instancji podał, iż dochód strony za 2104 r. stanowiły tylko alimenty w łącznej kwocie 6 000 zł Miesięczny dochód za 2014 r. w wysokości 500 zł organ powiększył o dochód uzyskany po 2014 r. przez I. B., czyli o kwotę 1286,16 zł z miesiąca października 2015r. tj. z miesiąca następującego po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu z tytułu podjęcia zatrudnienia od 1 września 2015 r. które trwa nadal. Organ wyliczył, że dochód miesięczny rodziny wynosił 1 786,16 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie dawało to kwotę 893,08 zł, która przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 5 ust. 1 (tj. kwotę 674 zł) uprawniające do zasiłku rodzinnego o 219,08 zł. W ocenie organu strona nie spełnia również warunków przewidzianych w art. 5 ust. 3 ustawy do przyznania zasiłku rodzinnego albowiem miesięczny dochód rodziny w kwocie 1786,16 zł przekracza kwotę 1348 zł tj. kwotę kryterium wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy tj. 674zł pomnożoną przez liczbę członków rodziny strony, o kwotę 438,16zł (1786,16zł - 1348zł =438,16zł) która jest wyższą niż 126,33 zł czyli łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami wnioskowanymi przez stronę w okresie zasiłkowym 2015/2016.

I. B. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uwzględnienie zmiany sytuacji materialnej rodziny, która nastąpiła z dniem 1 lutego 2016r. i związana jest z umową o pracę na 1/2 etatu i wynagrodzeniem w kwocie 925zł miesięcznie. Odwołująca się wskazała, iż z jej wyliczeń wynika, że spełnia kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia ponieważ od 1 lutego 2016 r. jej dochód wynosi 711,35 zł netto a alimenty na syna to kwota 500 zł miesięcznie co daje kwotę 605,68 zł miesięcznie na osobę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie wskazało, że materialnoprawną podstawę wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Przy czym prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Zasiłek rodzinny po myśli art. 5 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł (ust. 1). W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (ust. 2).

Przy czym zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2015 poz. 1238 ze zm.) od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2017 r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, wynosi 674,00 zł. Ustawą z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z dnia 17 lipca 2015 r. poz. 995) zmieniono: art. 5 ust. 3, art. 25 ust. 1; dodano: art. 3 ust. 3a-3d, art. 24 ust. 8. Zgodnie z nowelizacją, w przypadku, gdy dochód rodziny (osoby uczącej się), przekracza kwotę dopuszczalnego dochodu, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Nowelizacja zmienia obowiązującą zasadę w taki sposób, aby rodzina, otrzymująca zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego nie traciła prawa do tych świadczeń, lecz zachowywała te świadczenia, pomniejszone o kwotę, o którą dochód został przekroczony.

W przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na wysokość otrzymywanych zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłku rodzinnego, skutkujących koniecznością ponownego ustalenia prawa do tych świadczeń, powodujących utratę prawa do otrzymywanych świadczeń lub obniżenie ich wysokości, prawo do tych świadczeń i ich wysokość ustala się od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym wystąpiła zmiana.

Rozpatrując niniejszą sprawę należało określić prawo I. B. do świadczeń rodzinnych w oparciu o stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2016 r. albowiem wystąpiła ona z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego w dniu 18 grudnia 2015 r. na okres zasiłkowy 2015/2016, a zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Z zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy pojęcie dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, zaś dochód członka rodziny - w myśl ust. 2a tego artykułu oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Ustalony według powyższych reguł dochód może być modyfikowany wyłącznie w sytuacji uzyskania lub utraty dochodu - czyli w okolicznościach przewidzianych w art. 3 pkt 23 i 24 ustawy w związku z art. 5 ust .4 ,ust. 4a i ust.4b ustawy. W myśl art. 5 ust. 4a ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b ustawy).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium wskazało, że należało określić miesięczny dochód przypadający na członka rodziny I. B. w oparciu o zsumowane dochody uzyskane przez członków jej rodziny w 2014r. Bezsporne jest to, że dochód rodziny za 2014 r. wynosił 6000 zł, co daje miesięczny dochód w kwocie 500 zł. Przedłożone do akt sprawy dokumenty wskazują na zmianę sytuacji dochodowej w rodzinie strony w związku z podjęciem przez I. B. począwszy od 1 września 2015r. zatrudnienia w Pracowni A D. J., na podstawie umowy o pracę na okres do 29 lutego 2016r., która została przekształcona w dniu 1 lutego 2016 r. w umowę na czas nieokreślony. Okoliczność ta wypełnia przesłankę przewidzianą w art. 3 pkt 24 lit. c ustawy, co oznacza, że nastąpiło uzyskanie dochodu, a to z kolei pociąga za sobą konieczność zastosowania art. 5 ust.4 b ustawy przy ustaleniu dochodu rodziny. Stosownie do wskazanego przepisu prawa (art.5 ust. 4b ustawy), w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Stosując cytowaną wyżej regułę przewidzianą w art. 5 ust. 4b ustawy, ponieważ jak wykazano, mamy do czynienia z dochodem "uzyskanym" (art. 3 pkt 24 lit.c ustawy) po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, organ l instancji prawidłowo przyjął, iż miesięczny dochód rodziny należy ustalić w oparciu o sumę kwot: miesięcznego dochodu uzyskanego w 2015r. przez I. B. z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty tj. o kwotę wynagrodzenia uzyskanego za miesiąc październik 2015 r.

Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia o dochodach wystawionych przez pracodawcę strony wynika, iż 1 286,16 zł to kwota miesięcznego dochodu uzyskanego z tytułu podjęcia zatrudniania, z miesiąca października 2015r. tj. z miesiąca następującym po miesiącu w którym został on osiągnięty. Uzyskany w wyniku tych operacji matematycznych wynik 1768,16zł (1268,16 + 500zł) to miesięczny dochód rodziny. Opisaną wyżej zmianę sytuacji dochodowej ma wpływ na prawo strony do zasiłku rodzinnego, ponieważ zatrudnienie w strony w Pracowni A D. J. trwa od 1 września 2015 r. i będzie trwało w okresie na jaki strona ubiega się o przyznanie świadczenia.

Opisana wyżej zmiana sytuacji dochodowej ma wpływ na prawo strony do zasiłku rodzinnego, ponieważ miesięczny dochód uwzględniający tę zmianę w przeliczeniu na członka dwu osobowej rodziny strony daje kwotę 884,08 zł, która przekracza kryterium uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy tj. kwotę 674,00 zł uprawniającą do zasiłku rodzinnego. Wnioskowanego świadczenia nie można przyznać na zasadzie przewidzianej w art. 5 ust.3 ustawy albowiem dochód rodziny 1768,16 zł przekracza kwotę 1348 zł (tj. 674zł kwotę kryterium o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy pomnożoną przez 2 czyli liczbę członków rodziny strony) o 420,16 zł (1 768,16 zł -1 348 zł = 420,16zł) i przekroczenie to jest wyższe niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami jakie przysługiwałyby I. B., która wynosi 126 ,33 zł. Należy wyjaśnić, iż 126,33zł (8,33zł + 118zł = 126,33 zł) łączną kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy , została ustala się w sposób przewidziany w art. 5 ust. 3b ustawy, czyli jest to suma przysługujących I. B. w danym okresie zasiłkowym: 1/ zasiłków rodzinnych tj. 1189 zł (118zł kwota zasiłku rodzinnego x 9 miesięcy) podzielonych przez 9 miesięcy, na które rodzinie strony jest ustalane prawo do tych zasiłków, 1189zł: 9 miesięcy = 118zł. 2/ dodatku do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 14 tj. dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100zł podzielonych przez 12 tj. 100zł : 12 miesięcy = 8,33zł.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż argumenty podnoszone przez odwołującą nie mogą zostać uwzględnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ponieważ fakt zmiany umowy o pracę zawartej w 1 września 2015r. poprzez zmniejszenie czasu pracy i wydłużenie okresu jej obowiązywania z okresu "do 29 lutego 2016r." na "czas nieokreślony" nie jest okolicznością wypełniającą przesłankę przewidzianą w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy związaną z dochodem "utraconym", ponieważ odwołująca się nie utraciła zatrudnienia podjętego dnia 1 września 2015r. w Pracowni A D. J., tym samym nie ma podstawy by pomniejszyć dochód rodziny o kwotę dochodu o jaką zmniejszyły się dochody rodziny w związku ze zmniejszeniem czasu pracy. Ponadto fakt zmiany postanowień umowy o pracy z dnia 1 września 2015r. jakie nastąpiły na podstawie "umowy o pracę" sporządzonej w dniu 1 lutego 2016 r. nie oznacza, że strona utraciła zatrudnienie w Pracowni A D. J. a następnie je uzyskała. Pierwotna umowa spisana w dniu 1 września 2015r. stanowi, że Pracownia A D. J. zawiera w dniu 1 września 2015r. umowę o pracę z I. B. na okres do 1 września 2015r. do 29 lutego 2016r., W umowie tej strony ustaliły następujące warunki zatrudnienia rodzaj umówionej pracy to specjalista ds. rekrutacji pracowników, wymiar czasu pracy 1/1 wynagrodzenie zasadnicze 1 750zł miesięcznie. Kolejna umowa z dnia 1 lutego 2016r. postanawia iż umowa o pracę zawarta w dniu 1 września 2015r. pomiędzy Pracownia A D. J. a I. B. zawiera się na czas nieokreślony od 1 lutego 2016r. W umowie tej strony ustaliły następujące warunki zatrudnienia rodzaj umówionej pracy to specjalista ds. rekrutacji pracowników, wymiar czasu pracy 1/2 wynagrodzenie zasadnicze 920 zł miesięcznie.

Opisane wyżej dokumenty świadczą o tym, że nastąpiło jedynie przekształcenie pierwotnej umowy poprzez zmianę jej w umowę na czas nieokreślony i zmianę warunków pracy poprzez zmniejszenie czasu pracy i zmianę wynagrodzenia. Mamy więc do czynienia z ciągłością zatrudniania I. B. w Pracowni A D. J. począwszy od 1 września 2015r. do dnia obecnego. Na ocenę tej sytuacji nie wpływa załączona przez odwołującą się w dniu 13 kwietnia 2016 r. kserokopia świadectwa pracy z dnia 31 stycznia 2016 r. stwierdzającego, iż I. B. była zatrudniona w Pracowni A D. J. w okresie od 1 września 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. w wymiarze 1/1 a stosunek pracy ustał z upływem czasu na który była zawarta. Tym samy nie ma podstaw aby uznać, iż nastąpiła utrata i uzyskanie zatrudnienia strony w Pracowni A D. J. i zatem ta sytuacja nie wywołuje w sprawie skutku przewidzianego w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy a następnie skutku z art. 3 pkt 24 lit. c ustawy.

Argumenty podnoszone w odwołaniu przez I. B. istotne ze względu na sytuację rodziny nie mogą zostać uwzględnione albowiem sytuacja związana ze zmianą wymiaru pracy z całego na 1/2 etatu i obniżenie wynagrodzenia na skutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy w ramach tego samego stosunku pracy nie zostało wymienione przez ustawodawcę w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawierającym katalog sytuacji stanowiących utratę dochodu.

Z kolei fakt podjęcia przez I. B. zatrudnienia w Pracowni A D. J. na umowę o pracę na czas od 1 września 2015r. do 29 lutego 2012 r. w pełnym wymiarze czasu pracy a następnie przekształcenie tej umowy od dnia 1 lutego 2016r na czas nieokreślony ale w wymiarze ½ etatu, oznacza, że nastąpiło w rozumieniu art. 3 pkt 24 pkt c ustawy uzyskanie dochodu w 2015r. i dochód ten (tj. uzyskane zatrudnienie) był uzyskiwany na dzień złożenia przez stronę wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego i będzie uzyskiwany w okresie na jaki strona wystąpiła o przyznanie świadczenia tj. na okres od 1 lutego 2016r. do 31 października 2016r. Tym samym spełniona została przesłanka wskazana w art. 5 ust. 4b ustawy dająca podstawę do powiększenia dochodu miesięcznego rodziny za 2014r. w kwocie 500 zł o kwotę 1 286,16zł osiągniętego przez I. B. dochodu za miesiąc październik 2015r. tj. za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Z uwagi na to, że ustalony w powyższy sposób miesięczny dochód rodziny odwołującej przekracza kryteria wyznaczone w art. 5 ust. 1 i w ust. 3 ustawy powoduje, że zasiłek rodzinny nie przysługuje. Wynika z tego, że możliwość przyznania zasiłku rodzinnego determinowana jest tylko poprzez kryterium dochodowe, nie zależy zatem od uznania organu orzekającego. W tej sytuacji nie mają wpływu na kwestię przyznania przedmiotowego świadczenia, sytuacja rodzinna, bądź zdrowotna. Zatem, decyzja w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego należy do tzw. decyzji związanych, co oznacza, że organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie ma możliwości wyboru spośród kilku równoprawnych rozwiązań. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, musi świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I. B. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 12, art. 107 K.p.a. poprzez dokonanie błędnych oraz niepełnych ustaleń stosownie do art. 3 pkt 23 lit. c i pkt 24 lit. c, art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie dochodu rodziny oraz utraty dochodu, która także winna być odliczona od sumy dochodów członków rodziny.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dokonana przez organy orzekające w sprawie wykładnia przepisów prawa materialnego jest sprzeczna z ich treścią i prowadzi do obejścia prawa. Jako uzasadnienie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1323/07 w którym sąd dokonał wykładni spornego przepisu. Wskazał, że przepis art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych przez utratę dochodu rozumie utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z jego treści nie wynika, aby chodziło o utratę zatrudnienia w ogóle, czyli o całkowite zaprzestanie wykonywania pracy. Skarżąca stwierdziła, że linia orzecznicza sądów administracyjnych jest jasna i potwierdza zarzuty sformułowane w treści skargi.

W konkluzji I. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2373/12 wskazał, że w odniesieniu do podobnej konstrukcji norm odnoszących się do świadczeń alimentacyjnych – już zatem będące skutkiem uzyskania nowego źródła dochodu przekroczenie kryterium w jednym miesiącu rzutuje na prawo do świadczeń, zważywszy, że dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy stanowią podstawę do ustalenia miesięcznej kwoty dochodu rodziny na cały okres świadczeniowy, przez co nowy uzyskany w trakcie tego okresu dochód wpływa jedynie na wysokość miesięcznego dochodu rodziny, nie zaś na sumę dochodów, ustaloną i wyliczoną w skali roku dla danego okresu świadczeniowego. Natomiast średnia dwunastomiesięczna z roku bazowego (roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy) jest jedynie punktem wyjścia dla ustalenia dochodu rodziny (miesięcznego) z uwzględnieniem doliczanego do niej dochodu uzyskanego i odliczanego od niej dochodu utraconego, co ustawa ujmuje, jako zdarzenie jednostkowe związane z uzyskaniem przez rodzinę nowego źródła dochodu lub utratą dotychczasowego źródła dochodu.

Zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Przede wszystkim należy zauważyć ze organy obu instancji nie wyliczyły przeciętnego miesięcznego dochodu osiągniętego przez członka rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, który powinien wynosić 250 zł a nie 500 zł, który był dochodem rodziny. Poza tym organy obu instancji nie rozważyły, ze wniosek skarżącej wpłynął 18 lutego 2016 r. oraz, że skarżąca przedstawiła umowę prace w wymiarze 1/ 2 etatu z wynagrodzeniem zasadniczym 925 zł brutto miesięcznie. Skoro zatem skarżąca uzyska w lutym 2016 r. dochód w wysokości 920 zł brutto i uzyskiwał go nadal (w dacie wydania decyzji o ustaleniu prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego) – to taki dochód należało uwzględnić.

Nieprawidłowe działanie organów w tej sprawie polegało na tym, że uwzględniły one dochód uzyskiwany od 1 października 2015 r., ale wbrew art. 5 ust. 4 ww. ustawy nie zmniejszyły dochodu jaki uzyskiwała skarżąca od 1 lutego 2016 r., kiedy nastąpiła zmiana wysokości rzeczywistego dochodu rodziny skarżącej. Niewątpliwie podstawą przyznania świadczeń rodzinnych jest aktualna sytuacja rodziny składającej stosowny wniosek o świadczenie co powinno być z uwagi na cel tych świadczeń być oczywiste, zatem skoro skarżąca od lutego 2016 roku znalazła się w nowej, trudniejszej sytuacji materialnej, to od tego zdarzenia należało rozważyć czy spełnia warunki do otrzymania wnioskowanego świadczenia, a nie powoływać się na wcześniejszą sytuację skarżącej z 1 września 2015 r. kiedy nie spełniała przesłanek do otrzymania zasiłku rodzinnego.

W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt P 45/08, badającego zgodność z Konstytucją RP przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), stwierdzono, że: "(...) art. 5 ust. 4 ustawy nie określa też terminu, w jakim uwzględnia się przy ustalaniu dochodu rodziny utracony dochód, nie wiąże też uprawnienia do odliczenia dochodu utraconego od dochodu rodziny, ani też odmowy prawa jego odliczenia z faktem uzyskania innego dochodu. Przyjęta w art. 5 ust. 4 i 4a ustawy konstrukcja ustalania wysokości dochodu rodziny pozwala przy ustalaniu prawa do zasiłku na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty dochodu, czyli pogorszenia się sytuacji materialnej rodziny, jak i uzyskania dochodu. W konsekwencji możliwa jest więc korekta ustalenia dochodów rodziny w wyniku ich pomniejszenia (art. 5 ust. 4 ustawy) bądź powiększenia (art. 5 ust. 4a ustawy)".

Reasumując powyższe, i mając na uwadze zasady celowości i solidarności należy uznać, że zawsze możliwa jest korekta ustalonego już dochodu osoby uprawnionej (lub rodziny osoby uprawnionej) z powodu zdarzeń, jakie nastąpiły już po upływie okresu, w związku, z którym ustalono ten dochód.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie dokonano naruszenia przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia ustalenia rzeczywistego stanu sprawy i brak uzasadnienia przesłanek, jakimi kierował się organ I instancji wydając decyzję w tej sprawie. To zaś, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oznacza w tej sprawie, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownie rozpoznawanej sprawie organ I instancji winien ustalić wysokość dochodu rodziny skarżącej zgodnie z art. 5 ust. 4 i 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, kierując się wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku i stosowanie do tych ustaleń sprawę załatwić. W wydanej decyzji winny znaleźć się przesłanki, jakimi kierował się organ załatwiając sprawę.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.