Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 839/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53  ust. 3 i 6
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stypendium z tytułu przygotowania zawodowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez E. S. była decyzja Wojewody z dnia "[...]", którą to organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" orzekającą o utracie przez E. S. stypendium z tytułu przygotowania zawodowego.

Z przekazanych Sądowi przez organ akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją Starosty z dnia "[...]" E. S. została uznana z tym dniem za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu "[...]" zawarła z działającym z upoważniania Starosty - Dyrektorem Powiatowego Urzędu Pracy umowę w przedmiocie aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej oraz programu operacyjnego ZPOR Rozwój Zasobów Ludzkich – Integracji i reintegracji kobiet. W związku z powyższym w okresie od dnia "[...]" do dnia "[...]" brała udział w szkoleniu finansowanym ze środków unijnych w ramach projektu "Kobiety na topie", którego celem było teoretyczne i praktyczne przygotowanie do pracy w charakterze sprzedawcy ze znajomością elementów zawodu magazyniera. Za udział w szkoleniu, decyzją Starosty z dnia "[...]", przyznano E. S. od dnia "[...]" dodatek szkoleniowy, który utraciła z dniem "[...]" wskutek zakończenia odbywania szkolenia. W dniu "[...]" E. S. otrzymała propozycję udziału w przygotowaniu zawodowym w Przedsiębiorstwie A na stanowisku sprzedawcy. Po przyjęciu oferty, w dniu "[...]" złożyła oświadczenie skierowanego do odbycia przygotowania zawodowego u pracodawcy, w którym zobowiązała się m.in. do podjęcia przygotowania zawodowego u pracodawcy w okresie od "[...]" do "[...]", przyjęła do wiadomości, że będzie otrzymywała stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, nie dłużej jednak niż do końca trwania umowy o przygotowaniu zawodowym, i z tym dniem podjęła przygotowanie zawodowe w Przedsiębiorstwie A. Wobec powyższego, Starosta decyzją z dnia "[...]" przyznał E. S. od dnia "[...]" stypendium dla bezrobotnego odbywającego przygotowanie zawodowe. W okresie od dnia "[...]" do dnia "[...]" z powodu choroby E. S. nie świadczyła pracy.

Następnie, na skutek upływu okresu na jaki została zawarta umowa o przygotowanie zawodowe i zakończenia przez E. S. przygotowania zawodowego, Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", orzekł o utracie przez E. S. prawa do stypendium z powodu upływu okresu odbywania przygotowania zawodowego – 6 miesięcy. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazał art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w zw. z art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.).

Od decyzji tej odwołała się E. S. żądając jej uchylenia w całości, a także ponownego skierowania – zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami - na przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, po zakończonym leczeniu i rehabilitacji z prawem do stypendium za ten okres oraz ustalenia jako płatnego okresu leczenia i rehabilitacji po "[...]". W uzasadnieniu odwołania wskazała, że podczas odbywania przygotowania zawodowego wykonywała wyłącznie tylko prace fizyczne, do wykonywania których nie przydała się jej wiedza specjalistyczna z zakresu obsługi komputera i programów komputerowych. Taki stan rzeczy powoduje, jak wskazała, że czuje się pokrzywdzona, wykorzystana i pozbawiona szansy aktywizacji zawodowej i pracy.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda działając na podstawie art. 53 ust 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]". W motywach uzasadnienia wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku, stypendium lub dodatku szkoleniowego za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, co oznacza, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał kwalifikacji prawnej stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa albowiem odwołująca się otrzymywała stypendium przez okres 6 miesięcy, tj. zgodnie z zawartą umową do końca trwania przygotowania zawodowego, w tym za czas udokumentowanej niezdolności do pracy. Wskazał ponadto, iż żądanie ustalenia po dacie "[...]" płatnego okresu leczenia i rehabilitacji jest niezasadne z tego względu, iż kwestie wypłaty takich świadczeń należą do zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Również niezasadna jest kwestia ponownego skierowania na przygotowanie zawodowe, bowiem E. S. przez 5 miesięcy chorowała i sama w treści odwołania podaje, że okres po dacie "[...]" "jest niezbędny dla niej do odzyskania zdolności do podjęcia pracy". Powyższe budzi wątpliwości, jak wskazał, czy odwołująca się jest zdolna do wykonywania pracy, czy też przygotowania zawodowego. Nadto wskazał, że odwołująca się zakończyła odbywanie przygotowania zawodowego u pracodawcy, dlatego biorąc to pod uwagę stwierdzić należy, iż decyzja orzekająca o utracie prawa do stypendium z tego tytułu jest w pełni zasadna. Stypendium bowiem przysługuje w myśl art. 53 ust. 6 tylko w trakcie odbywania przygotowania zawodowego.

Skargę na tę decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie E. S. żądając jej uchylenia. W skardze podtrzymała w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wniosła ponadto o uchylenie decyzji Prezydenta z dnia "[...]" z powodu jej niezgodności z założeniami programu aktywizacji zawodowej "Kobiety na topie", wydania orzeczenia o zasadności żądania, co do skierowania jej na ponowne przygotowanie zawodowe zgodnie z jej kwalifikacjami, przyznania jej prawa do stypendium na dalszy okres oraz przyznania jej alternatywnego świadczenia od dnia "[...]" do czasu ponownego podjęcia przygotowania zawodowego. Nadto, w uzasadnieniu skargi podniosła, iż skierowanie jej do prostych prac fizycznych zmarnowało szansę na przygotowanie się przez okres sześciu miesięcy do podjęcia nowej i zgodnej z kwalifikacjami pracy. Dodała, że pod "przykrywką" doskonalenia zawodowego zostały zmarnowane pieniądze unijne, a ona sama została wykorzystana do prac fizycznych w charakterze fizycznego pracownika magazynu, a nie sprzedawcy – fakturzysty, jak to zakładał program szkolenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, iż w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do przyznania stypendium na dalszy okres. Z kolei kwestię przyznania "świadczenia alternatywnego" z zasobów Funduszu Pracy regulują przepisy o bezwzględnie obowiązującym charakterze, dlatego organy orzekające o prawach bezrobotnego mogą przyznać świadczenie gdy osoba ubiegająca się o nie spełnia wszystkie warunki. Odnośnie żądania skarżącej uchylenia decyzji Prezydenta z dnia "[...]" orzekającej o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, Wojewoda wskazał, iż sprawa ta jest obecnie przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy, gdyż strona skorzystała ze środka zaskarżenia. Ponadto wskazał, odnosząc się do wniosku o ponowne skierowanie na przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, iż urząd pracy musi dbać o zapewnienie dostępu do takiej formy zatrudnienia jak największej liczbie bezrobotnych, a przede wszystkim tym, którzy nie posiadają jeszcze żadnych umiejętności praktycznych do wykonywania pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej.

Ponadto należy wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew jej wielowątkowym zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W sprawie bezsporne jest, że E. S. posiadająca status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku otrzymała propozycję udziału w przygotowaniu zawodowym w Przedsiębiorstwie A na stanowisku sprzedawcy. W dniu "[...]" złożyła oświadczenie bezrobotnego skierowanego do odbycia przygotowania zawodowego u pracodawcy, w którym zgodziła się do podjęcia przygotowania zawodowego u pracodawcy w okresie od "[...]" do "[...]" (6 miesięcy), jak też przyjęła do wiadomości, że będzie otrzymywała stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, nie dłużej jednak niż do końca trwania umowy o przygotowaniu zawodowym. Na skutek upływu okresu na jaki została zawarta umowa o przygotowanie zawodowe, Prezydent Miasta orzekł o utracie prawa do stypendium z powodu upływu okresu odbywania przygotowania zawodowego, tj. 6 miesięcy.

W niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Starosta przyznając skarżącej stypendium dla bezrobotnego zastosował art. 53 ust. 3 wskazanej ustawy stanowiący, że: "Starosta może skierować na okres do 6 miesięcy bezrobotnych do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy, bez nawiązywania stosunku pracy". Natomiast Prezydent orzekając o utracie przez E. S. prawa do stypendium oparł swoje rozstrzygnięcie na ust. 6 cytowanego artykułu stanowiącego, iż "bezrobotnemu w okresie odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy do wykonywania zawodu przysługuje stypendium w wysokości zasiłku wypłacane przez starostę". Istota tej normy prawa (art. 53 ust. 6) sprowadza się do tego, że osobie bezrobotnej, która odbywa staż lub przygotowanie zawodowe przysługuje stypendium. Zatem (a contrario) osobie, która nie odbywa stażu lub nie aktywizuje się zawodowo w formie przygotowania do zawodu, stypendium nie przysługuje. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, iż podpisując w dniu "[...]" umowę o przygotowanie zawodowe skarżąca przyjęła do wiadomości, iż będzie otrzymywać stypendium, nie dłużej jednak niż do końca trwania umowy. Umowa ta została zawarta na okres od "[...]" do "[...]". Powyższa okoliczność - zgoda skarżącej na pobieranie stypendium wyłącznie w okresie obowiązywania umowy - bezsprzecznie świadczy o prawidłowości zastosowania przez Prezydenta art. 53 ust. 6 omawianej ustawy. Skoro bowiem ustała przesłanka uzasadniająca wypłatę stypendium (upływ czasu na jaki została zawarta umowa o przygotowanie zawodowe, co jest równoznaczne z zakończeniem odbywania przygotowania u pracodawcy), Prezydent w świetle powołanego artykułu nie mógł wydać w dniu "[...]" innej decyzji, jak tyko decyzję orzekającą o utracie prawa do stypendium. Niezasadne zatem jest zawarte w odwołaniu i podtrzymane w skardze żądanie skarżącej dotyczące uchylenia zaskarżonych decyzji ze względu na fakt utraty stypendium. Wskazać ponadto trzeba, iż w niniejszej sprawie Prezydent zasadnie zastosował przepis art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Bowiem na podstawie powyższego przepisu skarżąca otrzymywała stypendium w okresie niezdolności do pracy.

Podstawy do uwzględnienia skargi nie mogą również stanowić jej zarzuty dotyczące wykonywania przez skarżącą w okresie przygotowania zawodowego prac fizycznych niedostosowanych do jej kwalifikacji. Zasadnie odniósł się do tej kwestii Wojewoda wskazując, iż zgodnie z pkt 3 oświadczenia bezrobotnego skierowanego do odbycia przygotowania zawodowego u pracodawcy, podpisanego przez skarżącą w dniu "[...]", wszelkie przeszkody uniemożliwiające odbywanie przygotowania zawodowego należy zgłosić we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca zgłosiła w organie zatrudnienia w okresie odbywania przygotowania zawodowego okoliczności polegających na nieprawidłowym realizowaniu programu przygotowania zawodowego ze strony pracodawcy. W takiej bowiem sytuacji Starosta mógł skorzystać z uprawnień określonych w art. 53 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które zezwalają mu na przeprowadzenie kontroli u pracodawcy w celu ustalenia prawidłowości wykonania umowy. W przypadku stwierdzenia, iż pracodawca nie dotrzymywałby warunków umowy, urząd pracy mógłby odstąpić od wykonywania umowy, przy czym bezrobotny odbywający przygotowanie zawodowe nie poniósłby z tego tytułu żadnych konsekwencji. Nadto należy wskazać, iż o łamaniu praw pracowniczych skarżąca mogła powiadomić inspekcję pracy.

Ponadto, jako trafne należy przyjąć stanowisko Wojewody dotyczące odmowy ustalenia płatnego okresu leczenia i rehabilitacji po zakończeniu przez skarżącą przygotowania zawodowego. Słusznie organ odwoławczy wskazał, iż o przyznaniu świadczeń z tytułu niezdolności do pracy, jak np: świadczenie rehabilitacyjne, czy też renta z tytułu niezdolności do pracy orzekają oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie urzędy pracy.

Odnośnie zawartego w odwołaniu i podtrzymanego w skardze wniosku o wydanie orzeczenia o zasadności żądania co do ponownego skierowania na przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, wniosku o ustalenie prawa do stypendium na okres ponownego przygotowania zawodowego, jak też wniosku o przyznanie świadczenia alternatywnego, to Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł uwzględnić powyższych wniosków i wydać orzeczenia w tym przedmiocie. Rolą Sądu jest sprawowanie kontroli administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem. Sąd nie może zastępować organów administracji publicznej (w zakresie zawartych w skardze wniosków kompetencję do orzekania w tej materii posiadają wyłącznie organy administracji) i wkraczać w sferę zastrzeżoną dla tych podmiotów.

Sąd ponadto nie mógł uwzględnić żądania dotyczącego uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja ta bowiem została zaskarżona w administracyjnym toku instancji do organu odwoławczego, i jak słusznie podniósł Wojewoda w odpowiedzi na skargę, strona niezadowolona z wyniku rozstrzygnięcia będzie mogła zaskarżyć decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym do sądu i wówczas kwestia ta będzie przedmiotem kontroli sądu ale już w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Z powyższych względów, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę, jako nieuzasadnioną, oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

6