Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 947/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda (spr.) Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2009r. i styczeń, luty i marzec 2010r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2008 roku i 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. I SA/Łd 947/15

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej K. Z. jako członka zarządu Spółki z o.o. "A" NIP [...], za jej zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego, z tytułu:

l. podatku od towarów i usług, za :

II kwartał 2009 r. w kwocie 33.118 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 16.612 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.011,50 zł,

III kwartał 2009 r. w kwocie 17.740 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 8.456 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.586,60 zł,

- IV kwartał 2009 r. w kwocie 79.541 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 35.931zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 6.994,60 zł,

IV kwartał 2009 r. w kwocie 149.144 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 65.002 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 12.973 zł,

IV kwartał 2009 r. w kwocie 29.791 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 12.984 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.591,50 zł,

styczeń 2010 r. w kwocie 230.734 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 100.941 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 20.091,40 zł,

luty 2010 r. w kwocie 14.357 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 7.873 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.248,50 zł,

- marzec 2010 r. w kwocie 435.179 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 234.830 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 37.614,70 zł,

2. w podatku dochodowym od osób prawnych, za :

- grudzień 2008 r. w kwocie 227.636 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 133.666 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 37.370 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.013 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 561,60 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.987 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 558,70 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.958 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 555,50 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.928 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 552,20 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.901 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 549,30 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.872 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 546,10 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 3.416 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.843 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 542,90 zł,

grudzień 2008 r. w kwocie 2.392 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.291 zł

oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 311,70 zł,

grudzień 2009 r. w kwocie 40.993 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 21.480 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 3.504,80 zł,

- grudzień 2009 r. w kwocie 667.556 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 348.336 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 56.987 zł.

Podatnik nie zgadzając się z treścią decyzji wydanej przez organ I instancji oraz ustaleniami przez niego poczynionymi złożył odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej jako "o.p."), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a następnie prowadzenie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej K. Z., a także art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 190, art. 191 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niewzbudzający zaufania podatnika do organów podatkowych, błędne ustalenie stanu faktycznego i ocenę stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu strona wskazała, iż, wbrew twierdzeniom organu I instancji, wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie. Podatnik podkreślił bowiem, że sąd nie zwrócił wniosku, co w jego ocenie oznacza, iż zgłoszenie wniosku w dniu 9 kwietnia 2013 r. nastąpiło we właściwym czasie. Zatem spełniona została przesłanka z art. 116 o.p. uwalniającą od odpowiedzialności podatkowej K. Z.. Wniosek został wniesiony we właściwym czasie, tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia Spółce decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającej Spółce z o.o. "A" zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 1 kwietnia 2008 – 31 marca 2009 w kwocie 253.940 zł w miejsce zadeklarowanej straty w wysokości 2.069.226,36 zł.

Podatnik podkreślił, że w okresie, który organ wskazał jako właściwy na zgłoszenie wniosku, Spółka nie posiadała zaległości podatkowych i jej sytuacja finansowa nie dawała podstaw do zgłoszenia takiego wniosku. Organ błędnie przyjął zatem, iż strata Spółki w wysokości 2.069.226,36 zł za rok podatkowy od 1 kwietnia 2008 r. do 31 marca 2009 r. oznacza jej niewypłacalność. W ocenie strony niedopuszczalnym jest uwzględnianie w bilansie wg. stanu na dzień 31 marca 2009 r. kwot zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji organu I instancji wydanej w roku 2013. K. Z. nie mógł bowiem przewidzieć w roku 2009, że cztery lata później zostaną wydane decyzje, określające Spółce zobowiązania podatkowe. Zatem organ I instancji błędnie zinterpretował pojęcie właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sytuacja niewypłacalności pojawiła się bowiem dopiero z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej, w wyniku czego został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości.

Dodatkowo strona wskazała, iż nie miała świadomości nierzetelności kontrahentów Spółki, wręcz przeciwnie, funkcjonowała w przeświadczeniu, że podejmowane przez Spółkę działania są dla niej korzystne.

W ocenie podatnika, organ naruszył przepisy postępowania, gdyż nie ustalił precyzyjnie stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji w wydanej przez niego decyzji oraz ustalenia przyjęte w wyniku przeprowadzonego postępowania.

Ponieważ strona nadal nie zgadzała się ze stanowiskiem organu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzuciła jej, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów art. 116 o.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu, a następnie prowadzenie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej K. Z. jako Członka Zarządu Spółki A, za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych a także art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 190, art. 191 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niewzbudząjący zaufania podatnika do organów podatkowych, błędne ustalenie i ocenę stanu faktycznego.

Z uwagi na charakter i zakres naruszeń skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawarta w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w zakresie dającym podstawy do jej uwzględnienia, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako " p.p.s.a.").

Zgodnie z treścią art. 107 § 1 o.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej musi być poprzedzone ostateczną decyzją określającą wysokość zaległości podatkowej, jednakże w przypadku wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a cytowanej ustawy.

Odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uregulowana jest w art. 116 omawianej ustawy, stanowiącym, iż za zaległości podatkowe takiej spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu spółki nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 o.p.).

Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłych członków zarządu spółki (§ 4 cytowanego przepisu).

Z powyżej przytoczonych regulacji wynika w sposób jednoznaczny, iż regułą jest solidarna odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna oraz w sytuacji wykazania faktu pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego możliwe będzie zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zatem przesłanką odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością, którą winno wziąć się pod uwagę na wstępie, jest bezskuteczność egzekucji. Jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna w całości lub w części, wówczas możliwe będzie wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki.

Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki, organ podatkowy obowiązany jest wykazać także okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego, które następnie przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki.

Możliwe jest jednak uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności, jeżeli wykaże on, że wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszono we właściwym czasie lub w tym czasie wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy.

Inną możliwością uniknięcia odpowiedzialności jest wskazanie przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością majątku spółki, z którego możliwa będzie egzekucja zaległości podatkowych w znacznej części.

W rozpatrywanej sprawie, przesłanka bezskuteczności egzekucji, niezbędna dla możliwości orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jak słusznie zauważył organ, została spełniona. Egzekucja prowadzona wobec majątku spółki nie przyniosła rezultatów. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. umorzył bowiem postępowanie egzekucyjne, które prowadzone było m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nadanych decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...], określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. w kwocie 68.612 zł, za III kwartał

2009 r. w kwocie 23.043 zł, za IV kwartał 2009 r. w kwocie 79.541 zł, za luty 2010 r.

w kwocie 14.357 zł, za marzec 2010 r. w kwocie 435.179 zł, nadwyżkę podatku

naliczonego nad należnym do zwrotu za styczeń 2010 r. w kwocie 46.764 zł., decyzji z dnia [...] r. nr [...], określającej Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 1.04.2009 r. - 31.03.2010 r. w kwocie 708.549 zł, decyzji z dnia [...] r. nr [...] , określającej Spółce zobowiązanie

w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 1.04.2008 r. - 31.03.2009 r. w kwocie 253.940 zł w miejsce zadeklarowanej straty w wysokości 2.069.226,36 zł.

Wymienione decyzje są obecnie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano szereg środków egzekucyjnych. Zajęto m.in. rachunek bankowy Spółki w Banku A S.A. (odbiór zajęcia przez Bank - 16.07.2013 r., odbiór zajęcia oraz tytułów wykonawczych dot. zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1.04.2008 r. - 31.03.2009 r. przez zobowiązanego - 15.07.2013 r.). W piśmie z dnia 18 lipca 2013 r. bank poinformował o saldzie niewystarczającym na pokrycie całego zajęcia i przelewem z dnia 2 sierpnia 2013 r. przekazał kwotę 68,47 zł.

Dnia 12 lipca 2013 r. dokonano zajęć nr [...] i nr [...] prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w A Spółka z o.o., A Spółka z o.o. Spółka komandytowa. Pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r. dłużnicy zajętej wierzytelności nie uznali tych wierzytelności.

Dokonano również zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku A S.A. nr [...], lecz pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. bank poinformował, iż bieżący rachunek wykazuje brak środków.

Podobna sytuacja nastąpiła po zajęciu rachunku bankowego Spółki w Banku A S.A. nr [...], nr [...] oraz nr [...].

W toku prowadzonego postępowania, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. podjął także działania mające na celu ustalenie majątku Spółki. Dnia 6 listopada 2013 r. dokonano czynności zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w 24 największych centralach banków, jednak na dzień

sporządzenia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, żaden z tych banków nie potwierdził, iż prowadzi rachunek bankowy Spółki z o.o. "A."

Pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego i Ksiąg Wieczystych (będącym odpowiedzią na pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r.), poinformowała, że Spółka nie figuruje jako właściciel, prokurent, udziałowiec, akcjonariusz, nie znajduje się także w Rejestrze Ksiąg Wieczystych oraz w Rejestrze Zastawów.

W piśmie z dnia 13 listopada 2013 r. Starostwo Powiatowe w R. poinformowało, iż Spółka nie została ujawniona w danych ewidencji gruntów jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, położonych na terenie powiatu radomszczańskiego.

W odpowiedzi na pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. Spółka, w ramach ujawnienia jej majątku, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych, wskazała następujące składniki majątkowe: środki trwałe o wartości rynkowej

9.800 zł, akcje zwykłe Spółki B SA o wartości 9.000 zł, środki pieniężne w kasie

139,83 zł, materiały o wartości 55.776,36 zł, towary o wartości 6.040,05 zł, należności od: C w wysokości 815 zł, D w wysokości 3.790,89 zł, M. K. w wysokości 10.161,08 zł, E Spółka z o.o. w wysokości 62.952,61 zł oraz Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w wysokości 53.161 zł.

W dniu [...] r. K. Z., do protokołu sporządzonego w trybie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśnił, iż Spółka nie prowadzi już działalności gospodarczej, pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. wystąpiono do Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. XIV Wydział Gospodarczy do spraw Upadłościowych i Naprawczych z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, wskazał wierzytelności Spółki oraz jej środki trwałe, których nie sprzedano w trakcie prowadzonej działalności, z uwagi jednak na brak wartości egzekucyjnej odstąpiono od zajęcia egzekucyjnego. Oświadczył również, iż Spółka nie jest właścicielem żadnych nieruchomości.

Wydruk z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 20 listopada 2013 r. ujawnił własność Spółki w postaci trzech samochodów, które jednak były wcześniej przez nią sprzedane.

W postanowieniu o umorzeniu prowadzonej w stosunku do Spółki egzekucji stwierdzono, że przebieg postępowania egzekucyjnego potwierdza bezskuteczność egzekucji. Zaznaczono, iż bezskuteczność egzekucji ma miejsce wówczas, gdy zobowiązany nie posiada majątku oraz także wtedy, gdy posiada majątek lecz nie ma możliwości przeprowadzenia z niego egzekucji (ewentualne wierzytelności czy też niska wartość środków trwałych).

Należy podnieść, iż bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. oznacza sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji rozumiana jest przy tym jako niemożność uzyskania zaspokojenia z całego majątku spółki, a nie tylko z pewnych jego składników. Takie stwierdzenie jest możliwe jednak nie tylko wówczas, gdy egzekucja prowadzona była do całego majątku spółki i nie dała rezultatu, lecz także, gdy egzekucja ze znanego organowi podatkowemu (wierzycielowi) majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a odpowiedzialni członkowie zarządu nie wskazali w postępowaniu egzekucyjnym na inne mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie tych zaległości w znacznej części (tak NSA w wyroku z dnia 9.07.2014 r. w sprawie o sygn akt II FSK 1309/12).

W ocenie sądu, w rozpatrywanej sprawie, przesłanka bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki, została spełniona. Organ egzekucyjny poszukiwał majątku spółki a egzekucję prowadził do całego znanego mu majątku. Podejmował szereg czynności zmierzających do ujawnienia majątku i wyegzekwowania należności jednakże nie przyniosły one spodziewanego rezultatu. Majątek spółki nie był wystarczający na pokrycie jej wierzytelności a strona nie wskazała majątku, z którego takie zaspokojenie mogłoby nastąpić.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż K. Z. rozpoczął pełnienie funkcji Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "A" w dniu [...] r. Zgromadzenia wspólników Spółki, uchwałą nr 6 z dnia 6 czerwca 2009 r., powołało go z dniem 15 czerwca 2009 r. na funkcję Prezesa Zarządu tej Spółki. Funkcję tę pełnił nadal w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm. – dalej jako "ustawa o VAT"), podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego. Zgodnie z ust. 2, podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 2 i 3, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 2a-2g, 3 i 4 oraz art. 33.

Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm. – dalej jako "p.d.p."), podatnicy, z wyjątkiem zwolnionych od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a i przepisów ustawy wymienionej w art. 40 ust. 2 pkt 8, są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2a, składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.

Z powyżej przytoczonych regulacji wynika, iż terminy płatności zobowiązań Spółki z tytułu:

1. podatku od towarów i usług, za:

II kwartał 2009 r., który upływał z dniem 27.07.2009 r.,

III kwartał 2009 r., który upływał z dniem 26.10.2009 r.,

IV kwartał 2009 r., który upływał z dniem 25.01.2010 r.,

styczeń 2010 r., który upływał z dniem 25.02.2010 r.,

luty 2010 r., który upływał z dniem 25.03.2010 r.,

marzec 2010 r., który upływał z dniem 26.04.2010 r.,

2. podatku dochodowego od osób prawnych, za rok podatkowy:

-1.04.2008 - 31.03.2009, który upływał z dniem 30.06.2009 r.,

-1.04.2009 - 31.03.2010, który upływał z dniem 30.06.2010 r.,

upływały w czasie pełnienia przez K. Z. obowiązków Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "A".

Zatem, jak słusznie wywiódł organ w zaskarżonej decyzji, spełniona została kolejna przesłanka z art. 116 § 2 o.p., stanowiącego, iż "odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.".

W toku prowadzonego postępowania organy uznały, że strona nie wypełniła warunków, które uwolniłyby ją od odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości Spółki.

Zgodnie bowiem z obowiązującymi regulacjami prawnymi, członek zarządu winien wykazać swoje starania w możliwości równomiernego z wszystkimi innymi wierzycielami zaspokojenia się Skarbu Państwa w toku postępowania upadłościowego.

W rozpatrywanej sprawie Spółka z o.o. "A" złożyła w dniu 9 kwietnia 2013 r. wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. V Wydział Gospodarczy z dnia [...] r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...], oddalono wniosek Spółki z o.o. "A". Z uzasadnienia postanowienia wynika, że we wniosku o ogłoszenie upadłości wskazano szacunkową wartość majątku Spółki w kwocie 114.317,32 zł, w tym szacunkową wartość majątku trwałego na dzień 31 marca 2013 r. w wysokości 18.800 zł. Wskazano, że Spółka zakończyła prowadzenie działalności, posiada 8 wierzycieli a łączna wartość zobowiązań stanowi kwotę 256.254,03 zł.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż wniosek Spółki podlega oddaleniu. Dłużnik jest wprawdzie niewypłacalny w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.), gdyż nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, jednak Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Sąd stwierdził, że z całego majątku Spółki nie uzyska się nawet środków na opłacenie kosztów postępowania upadłościowego.

W tej sytuacji, w ocenie sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, organ zasadnie przyjął, że skoro w dniu zgłoszenia wniosku o upadłość stan majątkowy Spółki był tak zły, że nie wystarczał nawet na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, to uzasadnione jest uznanie zgłoszenia upadłości z przekroczeniem właściwego czasu wynikającego z dyspozycji przepisów prawa upadłościowego i art. 116 o.p.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Termin "niewypłacalność" nie został zdefiniowany w polskim prawie dlatego też prawo upadłościowe i naprawcze wprowadziło własną definicję niewypłacalności w art. 11 ustawy. Zgodnie z jego treścią, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny jest też rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Niewykonywanie zobowiązań nawet o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu cytowanego art. 11. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest też przyczyna niewykonywania zobowiązań.

Podkreślenia wymaga, iż wymienione w art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny

i równorzędny. Dlatego też zaistnienie już chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, a jego reprezentantów obliguje do złożenia stosownego wniosku, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego), jeśli chcą uniknąć ponoszenia odpowiedzialności za powstałe zobowiązania.

Dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, tj. dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1) albo, w którym zobowiązania przekroczyły wartość majątku dłużnika (będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej - art. 11 ust. 2).

W każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 o.p. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. W każdym wypadku zatem należy ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony (uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.08.2009 r. sygn. akt II FPS 3/09).

Nie jest dopuszczalne jakiekolwiek odstępstwo od tego dwutygodniowego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu (tak WSA w wyroku z dnia 7.07.2010 r., sygn. akt I SA/Łd 226/10).

Zatem, z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż wniosek o ogłoszenie upadłości spółki należy zgłosić w terminie dwóch tygodni od :

zaprzestania płacenia długów lub

ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów.

Czasem właściwym na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest czas, gdy wprawdzie dłużnik spłaca jeszcze niektóre długi, ale wiadomo już, że ze względu na brak środków nie będzie mógł zaspokoić wszystkich swoich wierzycieli. Czasem właściwym nie jest więc dopiero czas, gdy dłużnik przestał już całkowicie spłacać swoje długi i nie ma majątku na ich zaspokojenie. Oczywiście krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności nie jest podstawą ogłoszenia upadłości, gdyż o niewypłacalności w rozumieniu omawianych przepisów można mówić dopiero wtedy, gdy dłużnik z braku środków przez dłuższy czas nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań. Wskazuje na to użycie w treści art. 11 określenia "nie wykonuje" swoich wymagalnych zobowiązań, oznaczającego pewną ciągłość "niewykonywania" oraz użycie liczby mnogiej "zobowiązań".

Istotnym jest zatem ustalenie czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości oraz jaki czas jest właściwym do złożenia wniosku w tym przedmiocie.

Nie budzi wątpliwości sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, że skoro wniosek Spółki złożony dnia 9 kwietnia 2013 r. został oddalony przez sąd z uwagi na brak majątku spółki na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, to wniosek ten został złożony zbyt późno, tj. nie we właściwym czasie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy w P. V Wydział Gospodarczy wskazał, iż w roku 2008 - 2009 spółka poniosła stratę w kwocie 2.281.315,58 zł, co doprowadziło do kłopotów z którymi nie potrafiła sobie poradzić. W latach 2009 - 2010 i 2010 - 2011 osiągnęła niewielki zysk. W latach 2011 - 2013 w wyniku kontroli skarbowej oraz stopniowym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej spółka osiągnęła stratę rzędu 100.000 zł. (sprawozdanie). Z kolei, jak wynika z bilansu rachunku zysków i strat Spółki, za rok podatkowy 1.04.2008 - 31.03.2009 - aktywa Spółki były w wysokości 1.979.673,53 zł, w tym należności w kwocie 626.651,03 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania stanowiły kwotę 1.731.758,65 zł, Spółka poniosła stratę netto w kwocie 2.281.315,58 zł. Ze sprawozdania Zarządu Spółki z dnia 6 czerwca 2009 r. wynika m.in., iż głównym źródłem finansowania działalności były kredyty bankowe i pożyczka od wspólnika, w omawianym roku obrotowym nie wystąpiły zdarzenia mogące zagrozić kontynuacji działalności.

W roku podatkowym 1.04.2009 - 31.03.2010 - aktywa Spółki były w wysokości 4.683.927,67 zł, w tym należności w kwocie 2.412.114,64 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania stanowiły kwotę 4.070.792,26 zł, za ten rok podatkowy Spółka wykazała się zyskiem netto w wysokości 365.220,53 zł.

W okresie 1.04.2010 r. - 31.03.2011 r. aktywa Spółki były w wysokości 5.166.710,55 zł, w tym należności - 1.905.128,17 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania stanowiły kwotę 3.697.883,59 zł, za ten rok podatkowy Spółka wykazała się zyskiem netto w wysokości 855.691,55 zł.

W roku podatkowym 1.04.2011- 31.03.2012 aktywa Spółki były w wysokości 361.626,75 zł, w tym należności 184.781,15 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania stanowiły kwotę 7.399,13 zł, za ten rok podatkowy Spółka wykazała się stratą netto w wysokości 99.599,34 zł.

Jak natomiast wynika z akt sprawy, w dniu 3 listopada 2014 r. Spółka posiadała, zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych.

Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego (art. 5 o.p.). Zobowiązanie podatkowe musi wynikać z

obowiązku podatkowego, a konkretyzuje się w wysokości i terminie określonych przepisami materialnymi, normującymi dany podatek.

Z akt sprawy wynika, że dnia 10 czerwca 2009 r. złożono zeznanie CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 1.04.2008 - 31.03.2009, w którym wykazano stratę podatkową w wysokości 2.069.226,36 zł.

Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]r., określono Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 1.04.2008 r. - 31.03.2009 r. w kwocie 253.940 zł, wobec czego powstała zaległość w kwocie 253.940 zł.

Dnia 11 czerwca 2010 r. złożono zeznanie CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 1.04.2009 - 31.03.2010, w którym wskazano podatek w kwocie 0,00 zł.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. określił Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 1.04.2009 r. - 31.03.2010 r. w kwocie 708.549 zł, wobec czego powstała zaległość w wysokości 708.549 zł.

W dniu 27 lipca 2009 r. złożono deklarację VAT-7D za II kwartał 2009 r., w której zadeklarowano zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie 9.081 zł, dokonano wpłat zaliczek w wysokości 35.494 zł.

Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. [...] r. określono zobowiązanie podatkowe w kwocie 68.612 zł, wobec czego powstała zaległość w kwocie 33.118 zł.

Następnie dnia [...] r. złożono deklarację VAT-7D za III kwartał 2009 r., w której zadeklarowano zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie 1.925 zł., dokonano wpłat zaliczek w wysokości 5.303 zł.

Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. [...] r. określono zobowiązanie podatkowe w kwocie 23.043 zł, wobec czego powstała zaległość w kwocie 17.740 zł.

Dnia 25 stycznia 2010 r. złożono deklarację VAT-7D za IV kwartał 2009 r., w której zadeklarowano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 149.144 zł, wskazano kwotę nadpłaty wynikającą z rozliczenia za poprzedni kwartał w wysokości 29.791 zł.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. określił: zawyżenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 149.144 zł, zaniżenie zobowiązania podatkowego w wysokości 79.541 zł, wobec czego powstała zaległość w kwotach: 149.144 zł, 79.541 zł i 29.791 zł.

W dniu 25 lutego 2010 r. złożono deklarację VAT-7 za styczeń 2010 r., w której zadeklarowano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 277.498 zł.

Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 46.764 zł, wobec czego powstała zaległość w kwocie 230.734 zł.

Dnia 25 marca 2010 r. złożono deklarację VAT-7 za luty 2010 r., w której zadeklarowano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w kwocie 185.533 zł.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. określił zaniżenie zobowiązania podatkowego w kwocie 14.357 zł, wobec czego powstała zaległość w kwocie 14.357 zł.

Dnia 23 kwietnia 2010 r. złożono deklarację VAT-7 za marzec 2010 r., w której zadeklarowano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w kwocie 264.458 zł.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. określił zaniżenie zobowiązania podatkowego w kwocie 435.179 zł, wobec czego powstała zaległość w kwocie 435.179 zł.

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.).

Podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej (art. 6 ustawy o.p.).

Podatnikiem jest m.in. osoba prawna, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, jego obowiązkiem jest przestrzeganie zapisów tych ustaw (art. 7 § 1 o.p.).

Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 o.p., podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3 (§ 2 cytowanego przepisu), zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Pojęcie "deklaracja" odnosi się do deklaracji, w których podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia kwoty podatku. Konsekwencją wykazania w niej kwoty innej niż kwota wyliczonego zgodnie z prawem zobowiązania podatkowego, jest wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Zaległością podatkową, zgodnie z art. 51 o.p., jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Na równi z zaległością podatkową (art. 52 § 1 pkt 1 i 2 o.p.) traktuje się także:

nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2, została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych,

zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. nr [...], wskazał, że ustalony stan faktyczny świadczy o tym, że podatnik nabywając złom z niewiadomych źródeł, wiedział lub powinien wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach wykorzystywanych do popełniania oszustw podatkowych i nie dochował należytej staranności kupieckiej przy zawieraniu transakcji. Zebrane w sprawie dowody wskazują bowiem, że A Sp. z o.o. nie dokonywała zakupu złomu od firm wskazanych na fakturach. W księgach podatkowych prowadzonych dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r. oraz styczeń, luty i marzec 2010 r. Spółka ujmowała faktury zakupu złomu, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co w myśl art. 193§,§2i4 o.p. oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej jako "ustawa o VAT") świadczy o nierzetelności tych ksiąg w zakresie przeprowadzonych transakcji.

Postępowanie kontrolne wykazało, że podstawa opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych stanowi kwotę 3.729.203 zł, a nie kwotę 0,00 zł jak to wykazała Spółka. Wynikało to m.in. z wystawienie prze Spółkę 5 nierzetelnych faktur sprzedaży miedzi na kwotę netto 2.322.500 zł na rzecz niemieckiej spółki, zawyżenia kosztów uzyskania przychodów udokumentowanych fikcyjnymi fakturami zakupu metali na kwotę 3.377.781,85 zł a także braku podstaw do odliczeń od dochodu kwoty straty 351.420,79 zł.

Oceniając zebrany materiał dowodowy organ jednoznacznie stwierdził, że zakwestionowane faktury, nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Spółka A ujęła w księgach rachunkowych i zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikające ze 125 szt. faktur zakupu złomu, na których jako wystawcy wpisane były podmioty, co do których organ kontroli skarbowej ustalił, że ich działalność polegała jedynie na wystawianiu faktur za sprzedaż złomu, choć faktycznie firmy te w ogóle nie dysponowały towarem wskazanym na fakturach

dostaw do Spółki A.

Mając powyższe na uwadze, słusznie w ocenie sądu organ przyjął, że Spółka, działając przez swych pracowników, świadomie uczestniczyła, w dłuższym okresie czasu, w fikcyjnym obrocie towarami - złomem, nakierowanym na osiągnięcie korzyści. W konsekwencji opisanych powyżej działań, świadomie składane były deklaracje podatkowe dotyczące podatku od towarów i usług, w których deklarowano bardzo niskie kwoty zobowiązania podatkowego (9.081 zł., 1.925 zł.), nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w znacznych kwotach (149.144 zł., 277.498 zł.) bądź nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres (185.533 zł., 264.458 zł.) a w deklaracji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych deklarowano podatek należny w kwocie 0 zł.

Zgodnie z cytowanym już powyżej art.116 § 1 pkt 1 lit a o.p., członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy.

Sprawozdania finansowe Spółki za lata podatkowe 1.04.2008 - 31.03.2009 i 1.04.2009 - 31.03.2010, będące przedmiotem badania w rozpatrywanej sprawie, pokazują niekorzystną sytuację Spółki, która we wskazanych okresach ulegała systematycznemu pogarszaniu wskutek wzrostu kwoty zobowiązań Spółki za rok podatkowy 1.04.2009 r. - 31.03.2010 r., aż do kwoty 4.070.792,26 zł. Wartość majątku Spółki za ten okres była co prawda wysoka - 4.683.927,67 zł, jednakże znaczny udział w tej kwocie miały należności w wysokości 2.412.114,64 zł.

Opisane powyżej działanie Spółki spowodowało w konsekwencji powstanie znacznej nadwyżki zobowiązań Spółki nad wielkością jej majątku i ostatecznie spełnienie się przesłanki niewypłacalności. Dlatego też, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, choć wartość zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych dotyczących lat podatkowych 1.04.2008 - 31.03.2009 i 1.04.2009 - 31.03.2010, wynika z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydanych w roku 2013, to winny one być uwzględnione w bilansach Spółki za te lata podatkowe.

Biorąc pod uwagę powyżej wskazane okoliczności, jak właściwie przyjął organ, K. Z., który dnia [...]r. objął funkcję Prezesa Zarządu Spółki, winien już po upływie czternastu dni, podjąć działania zmierzające do złożenia wniosku o upadłość Spółki, aby w sposób skuteczny uwolnić się od odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe. Sytuacji Spółki była niekorzystna już w okresie wcześniejszy, co potwierdzają zapisy sprawozdania finansowego za rok podatkowy 1.04.2008 - 31.03.2009 oraz sprawozdania Zarządu Spółki z działalności Spółki za ten okres. Pomimo tego ani poprzedniczka K. Z. ani on nie podjęli czynności zmierzających do złożenia wniosku o upadłość Spółki, choć był to właściwy czas, aby to uczynić.

Osoba obejmująca funkcję członka zarządu, powinna znać sytuację finansową spółki a nade wszystko zdawać sobie sprawę z zakresu swoich praw, obowiązków i odpowiedzialności. Niewiedza w tym zakresie nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność z zobowiązania spółki.

W ocenie sądu, ustalenia poczynione przez organ w rozpatrywanej sprawie są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz obowiązujących przepisach podatkowych. Niekorzystne finansowe położenie Spółki oraz świadomość prowadzenia przez nią działalności, w wyniku której Spółka posługuje się nierzetelnymi fakturami, prowadzenie nierzetelnych ksiąg, co skutkowało wydaniem decyzji podatkowych określających znaczne kwoty zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług, i nie zgłoszenie w tej sytuacji wniosku o ogłoszenie upadłości świadczy w sposób oczywisty o niezachowaniu przez K. Z. należytej staranności.

Na marginesie rozważań należy zauważyć, iż o trudnej sytuacji finansowej Spółki świadczą również ustalenia poczynione przez organ za okres wcześniejszy, których konsekwencją było wydanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzji z dnia [...]r., określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień - październik 2008 r. i I kwartał 2009 r. w znacznych kwotach oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad - grudzień 2008 r.

Zatem, jeszcze raz należy podkreślić, że czasem właściwym dla złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, był dzień 29 czerwca 2009 r., czyli czternaście dni od dnia objęcia przez K. Z. funkcji Prezesa Zarządu Spółki.

Złożony przez stronę w dniu 8 kwietnia 2013 r. wniosek o ogłoszenie upadłości został przez sąd oddalony z uwagi na brak majątku Spółki na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. We wniosku tym wskazano wartość szacunkową majątku trwałego Spółki na dzień 31 marca 2013 r. w kwocie 18.800 zł, Spółka zakończyła prowadzenie działalności, zaś jej podjęcie w przyszłości jest mało prawdopodobne, posiada 8 wierzycieli, zaś łączna wartość wierzytelności wynosi 2.314 zł.

Sąd Rejonowy w P. orzekł, że wprawdzie Spółka jest niewypłacalna, jednak Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że z całego majątku Spółki

nie uzyska się nawet środków na opłacenie kosztów postępowania upadłościowego.

W dniach 13 listopada 2013 r. i 4 września 2014 r. Spółka wskazała następujące składniki majątkowe: środki trwałe o wartości rynkowej 9.800 zł, akcje zwykłe Spółki B SA o wartości 9.000 zł, środki pieniężne w kasie 139,83 zł, materiały o wartości 55.776,36 zł, towary o wartości 6.040,05 zł, należności od: C w wysokości 815 zł, D w wysokości 3.790,89 zł, M. K. w wysokości 10.161,08 zł, E Spółka z o.o. w wysokości 62.952,61 zł, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w wysokości 53.161 zł. Jednakże informacje w przedmiocie majątku Spółki okazały się niewiarygodne, co potwierdziło zostało również w toku postępowania egzekucyjnego.

Strona w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności, nie wskazała majątku, o jakim mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., tj. mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wskazane składniki majątkowe były przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki, zakończonego umorzeniem tego postępowania postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. z uwagi na niemożność zaspokojenia dochodzonych należności.

Z powyższego wynika zatem, że druga z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej również nie została spełniona. Tylko bowiem złożenie wniosku we właściwym czasie oraz przeprowadzenie postępowania upadłościowego, gwarantuje możliwość realizacji celu postępowania upadłościowego, tym samym możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności osoby trzeciej. Zatem zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ regulacji zawartej w art. 116 o.p. jest bezzasadny.

Zaległości podatkowe Spółki "A" są wymagalne, dokonane bowiem w dniach 16 lipca 2013 r., 5 sierpnia 2013 r. i 7 sierpnia 2013 r. czynności, opisanych wyżej, skutecznych zajęć rachunków bankowych Spółki w Banku A S.A., wywarły skutek przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych, które w myśl art. 70 § 1 o.p., przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Chybione są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W ocenie sądu, prowadzone ono było zgodnie z zasadami postępowania wynikającymi z Ordynacji podatkowej. W jego toku zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

W toku prowadzenia niniejszego postępowania, postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. odmówił stronie przeprowadzenia dowodów poprzez dokonania oceny kondycji finansowej Spółki w latach 2008 i 2009 przy uwzględnieniu danych porównywalnych, w szczególności branżowych, a także uwzględniających okres, którego powyższa analiza dotyczy, na okoliczność spełnienia się warunków do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wyceny Spółki (jej przedsiębiorstwa) na okoliczność spełnienia się warunków do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organ stwierdził bowiem, że niniejsze okoliczności nie mają żadnego odniesienia do podatkowoprawnego stanu faktycznego sprawy. Stanowisko takie, w ocenie sądu, jest w pełni uzasadnione.

Artykuł 188 o.p. nakazuje uwzględnić żądanie przeprowadzenia dowodu, gdy jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zatem skuteczność prawna żądania strony przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od spełnienia przesłanki, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. O tym, czy żądany przez stronę dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak słusznie wskazał organ, decyduje treść normy prawa materialnego determinująca zakres koniecznych dla jej zastosowania ustaleń faktycznych.

W przedmiotowej sprawie powyższy zakres wynikał z art. 116 ustawy o.p. w związku z art. 10, art. 11, art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego i stanowił o uwolnieniu się członka zarządu od odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w sytuacji zgłoszenia wniosku o upadłość tej spółki we właściwym czasie, tj. po upływie czternastu dni po dniu, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Omawiany wniosek dowodowy Strony nie miał zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczył on bowiem oceny kondycji finansowej Spółki w latach 2008-2009 przy uwzględnieniu danych porównywalnych, w szczególności branżowych oraz wyceny Spółki (jej przedsiębiorstwa). Wskazane przepisy nie wymagają od organu podatkowego przy badaniu przesłanek z art. 116 o.p. gromadzenia materiału dowodowego w takim zakresie. Dlatego też decyzja organu odnośnie zgłoszonego wniosku była prawidłowa. Postępowanie dowodowe bowiem ma być ukierunkowane na ustalenie okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie, stąd organ nie ma obowiązku przeprowadzania wszelkich zgłaszanych przez stronę dowodów.

Organ podatkowy prowadząc rozpatrywane postępowanie, działał na podstawie przepisów prawa, zgodnie z zasadą legalności, wyrażoną w art. 120 o.p. W toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 omawianej ustawy przy udziale zasady zupełności postępowania dowodowego, o której mowa w art. 187 § 1 o.p. Organ, w ocenie sądu, podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W art. 191 o.p. zawarta została zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ podatkowy prowadzący postępowanie podatkowe, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, wiedzy, doświadczenia i logiki.

Zdaniem sądu ocena dokonana przez organ w niniejszej sprawie była oceną swobodną a nie, jak próbował wykazać to skarżący, dowolną.

Mając powyższe na uwadze, sąd doszedł do przekonania, iż zarzuty naruszenia przepisów art. 120, 121, 122, 187, 190 i 191 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niewzbudzający zaufania podatnika do organów podatkowych, błędne ustalenie i ocenę stanu faktycznego, są chybione i nie znajdują poparcia w analizie przedmiotowego postępowania.

W ocenie sądu, organy prowadziły postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. W sposób kompletny i wyczerpujący zgromadziły w sprawie materiał dowodowy w oparciu, o który właściwie ustaliły stan faktyczny dokonując jego oceny w oparciu o obowiązujące materialne regulacje prawne.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, brak jest podstaw do uznania zarzutów sformułowanych w rozpatrywanej skardze. Stanowisko strony wyrażone w treści skargi należy traktować jako polemikę skarżącego z ustaleniami poczynionymi przez organ, niezgodnymi z oczekiwaniami strony.

W związku z powyższym, sąd zgodnie z treścią art. 151 oddalił przedmiotową skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

P.C.