Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 678/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 107 par 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 7 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art 143b ust 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art 138 ust 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska–Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2009r. sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oraz nakazu podjęcia działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko – Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego R. Ż. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w N. wpłynął wniosek R. Ż. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych A, B oraz C o łącznej powierzchni 3,34 ha.

W dniach 1 i 25 września 2008 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu. Inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości polegające na przedeklarowaniu powierzchni użytkowanej rolniczo. W stosunku do działki rolnej B inspektorzy stwierdzili, że działka nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. - na przedmiotowej działce stwierdzono las. Inspektorzy ustalili również - na działce rolnej C - nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej, których przestrzeganie polega na tym, że na łąkach/pastwiskach okrywa roślinna powinna być koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta.

Mając na uwadze wyniki kontroli na miejscu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], którą odmówił wnioskodawcy przyznania płatności bezpośrednich. Organ stwierdził, że różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu a powierzchnią zadeklarowaną we wniosku z dnia [...] wyniosła 36,33 %. Organ wskazał, iż stwierdzenie braku utrzymania w dobrej kulturze rolnej działki rolnej B na dzień 30 czerwca 2003 r. skutkuje trwałym wykluczeniem tej działki z systemu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, a jej deklarację w roku bieżącym traktuje się jako zawyżenie powierzchni. Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nakazał R. Ż. podjęcie działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli na miejscu w zakresie spełnienia norm dobrej kultury rolnej (DKR) na działce rolnej C w terminie do dnia 31 lipca 2009 r.

Od decyzji organu I instancji producent wniósł odwołanie. Strona podniosła,

że kontrolerzy nie wykazali się merytoryczną wiedzą z zakresu przechodzenia ziemi ornej ze stopniowego zaniedbania (trzy lata bez właściciela) do normalnej kultury ornej poprzez czas przejściowy. Producent stwierdził, że na dwóch działkach o łącznej powierzchni 0,13 ha, na których w większości występują zadrzewienia, jest część ziemi ornej, na której został zastosowany oprysk chemiczny w celu likwidacji wszystkich odrostów i do której to części kontrolerzy nie dotarli. Ponadto strona podniosła, że na pozostałych dwóch działkach o powierzchni 1,31 ha gruntów ornych też został zastosowany zabieg chemiczny w celu likwidacji wszystkich odrostów, na co posiada świadka, który własnym sprzętem wykonywał ten zabieg.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że R. Ż. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej następujące działki rolne: ozn. A o powierzchni 1,90 ha, ozn. B

o powierzchni 0,13 ha oraz ozn. C o powierzchni 1,31 ha. W dniu 1 września 2008 r. część gospodarstwa rolnego producenta znajdująca się w województwie [...], tj. działka rolna A i w dniu 25 września 2008 r. część znajdująca się w województwie [...], tj. działki rolne B i C, zostały poddane kontroli metodą inspekcji terenowej. Kontrola ta miała zbadać kwalifikowalność gospodarstwa do płatności m.in. przez kontrolę powierzchni działek rolnych i sposobu ich rolniczego wykorzystania oraz przestrzegania minimalnych norm w zakresie dobrej kultury rolnej. W wyniku podjętych czynności kontrolnych inspektorzy stwierdzili, że powierzchnia działki rolnej A jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku i wynosi 1,62 ha, na działce rolnej B występuje teren nieużytkowany rolniczo - las, a na działce rolnej C nie są przestrzegane normy Dobrej Kultury Rolnej (DKR). Biorąc pod uwagę ustalenia inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę, organ I instancji odmówił przyznania producentowi wnioskowanych płatności.

Po złożeniu do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. odwołania R. Ż., środek odwoławczy wraz z aktami sprawy ww. producenta został skierowany do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w Oddziale Regionalnym ARiMR, jak również Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR po dokonaniu ponownej analizy raportu z kontroli oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej, podtrzymali wyniki kontroli na miejscu wskazując, iż w wyniku weryfikacji sprawy nie znaleziono podstaw do ich podważenia. Na podstawie dokumentacji fotograficznej jednoznacznie stwierdzono, że działki rolne B oraz C w roku kontroli nie były użytkowane rolniczo. W dniu kontroli na ww. działkach rósł las i chwasty wieloletnie.

Odnosząc się do zarzutu producenta, iż na dwóch działkach o łącznej powierzchni 0,13 ha, na których w większości występują zadrzewienia, jest część ziemi ornej, na której został zastosowany oprysk chemiczny w celu likwidacji wszystkich odrostów i do której to części kontrolerzy nie dotarli, Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, że zgodnie z treścią art. 143b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE)

Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG)

nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE)

nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG)

nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003 r. ze zm.) do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się tylko i wyłącznie działki rolne, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu

30 czerwca 2003 r. Organ wskazał, że przepis ten ma charakter retroaktywny, czyli uzależnia przyznanie jednolitej płatności od stanu faktycznego istniejącego

w przeszłości, tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymywania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stan lasu utrwalony na zdjęciu nr 202 pozwala bez wątpliwości stwierdzić, iż działka rolna B nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej również na dzień 30 czerwca 2003 r.

Organ zauważył, że strona sama przyznała w treści odwołania, iż na działce rolnej B o powierzchni 0,13 ha "w większości występuje zadrzewienie". Tym samym nie ma możliwości, aby na przedmiotowej działce rolnej można było wskazać grunty rolne, które odpowiadałyby definicji działki rolnej zawartej w art. 7 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, tj. działka rolna nie może być mniejsza niż 0,1 ha.

Odnosząc się natomiast do wyników kontroli dotyczących działki rolnej C,

która wykazała, że producent rolny nie dokonał koszenia okrywy roślinnej do dnia

31 lipca 2008 r., biorąc pod uwagę termin przeprowadzenia kontroli (25 września

2008 r.) organ stwierdził, iż na przedmiotowej działce nie zostały spełnione normy DKR. Organ wskazał, że w myśl § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306

ze zm.) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami (w przypadku łąk i pastwisk), jeżeli okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie

do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

Brak spełnienia norm DKR na działce rolnej C potwierdza sporządzone podczas kontroli zdjęcie nr 201. Organ zauważył, że oprysk chemiczny, na którego wykonanie powołuje się producent nie jest przewidziany w ww. rozporządzeniu jako środek zmierzający do utrzymania łąk i pastwisk w dobrej kulturze rolnej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 4 przywołanej wyżej ustawy wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni.

W konsekwencji płatność JPO może zostać przyznana jedynie do powierzchni stwierdzonej, która kwalifikuje się do płatności. W niniejszej sprawie płatność została prawidłowo odmówiona z uwagi na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną,

a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu, która wyniosła dla JPO 36,33 %. Przedeklarowanie obliczono w następujący sposób: powierzchnia zadeklarowana

we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 3,34 ha, powierzchnia uprawniona do otrzymania JPO, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 2,45 ha, różnica pomiędzy tymi powierzchniami wynosi: 3,34 ha - 2,45 ha = 0,89 ha, co stanowi 36,33 % powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności.

Organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. prawidłowo odmówił R. Ż. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345

z 20.11.2004r., s. 1 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% za dany rok odmawia się przyznania pomocy finansowej.

Organ zaznaczył, że na podstawie akt przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, iż kontrola w dniu 25 września 2008 r. została przeprowadzona nieprawidłowo, jak podnosi producent w piśmie z dnia 26 maja 2009 r. stanowiącym odpowiedź na informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy

i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona podała,

że podczas kontroli świadkowie widzieli jedną osobę - mężczyznę, a nie dwie jak wpisano w protokole. Organ stwierdził, że raport z kontroli zrealizowanej

w gospodarstwie strony został wypełniony poprawnie. Kontrola przeprowadzona

w gospodarstwie producenta bezsprzecznie wykazała, iż na działce rolnej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej - las, a na działce rolnej C nie są przestrzegane normy Dobrej Kultury Rolnej. Organ podkreślił, że producent nie skorzystał

z przysługującego mu prawa do zgłoszenia uwag do wyników kontroli w terminie 14 dni od dnia otrzymania kopii protokołu z czynności kontrolnych. Strona nie zakwestionowała w ten sposób prawdziwości dokonanych ustaleń. R. Ż. nie podważył skutecznie ustaleń organu I instancji i nie przedłożył dowodów, które świadczyłyby o nieprawidłowym przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Organ zauważył, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Na decyzję organu II instancji R. Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja zawiera niejasne, zmodyfikowane, wyrwane z kontekstu zarzuty, które w jego wyjaśnieniach są inaczej sformułowane. Wskazał, że łączna wielkość dwóch działek wynosi 0,33 ha, na których rosną krzaki i inne zadrzewienia, co jest większym areałem od części 0,13 ha zadeklarowanej. Skarżący zarzucił, że kontrola została przeprowadzona nie na tym terenie. Odnosząc się do przeprowadzonego zabiegu chemicznego podniósł, że jest on bardziej wydajny, gdyż eliminuje odrosty na okres pół roku, w przeciwieństwie do koszenia, które wywołuje skutki na maksymalnie jeden miesiąc. Zdaniem skarżącego, wymieniony areał wymagał szczególnej obróbki

i zabiegów w celu przywrócenia, po długiej dewastacji, do stanu gruntów rolnych. Strona zarzuciła również, że nie przeprowadzono ponownego wyliczenia powierzchni działek. W ocenie skarżącego organ nie chce "dojść do prawdy i przyznać się do popełnionych błędów", czego przejawem jest niewyjaśnienie wpisania do protokołu kontroli dwóch osób, zamiast tej, która faktycznie wykonywała kontrolę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności

(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie natomiast do treści art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach dawnej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.

I. W pierwszej kolejności należy podać, że decyzją z dnia [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji, którą odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2008r. oraz nakazano R. Ż. podjęcie działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli na miejscu w zakresie spełniania norm dobrej kultury rolnej, zaznaczając, że nieprawidłowości należy usunąć do dnia 31 lipca 2009r.

Analiza podstawy prawnej decyzji przywołana przez organy I i II instancji nie pozwala stwierdzić, który przepis prawa stanowił podstawę do wydania rozstrzygnięcia

w przedmiocie nakazania podjęcia działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli na miejscu w zakresie spełniania norm dobrej kultury rolnej.

Sąd nie może skontrolować decyzji, która rozstrzyga o nałożeniu na producenta określonego obowiązku, gdy jednocześnie nie poparto go żadnym przepisem prawa

i to zarówno w podstawie prawnej, jak i w uzasadnieniu decyzji.

Sąd nie będzie zastępował organu i poszukiwał przepisu prawa, który organ miał na uwadze nakładając obowiązek podjęcia działań mających spowodować spełnienie norm dobrej kultury rolnej w oznaczonym terminie.

Zauważyć należy, że nałożenie określonego obowiązku powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organów I i II instancji.

W konsekwencji doszło do naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa. Zgodnie z tymi przepisami decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi

(art. 107 § 1).

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3).

Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (art. 107 § 4).

W ocenie Sądu, decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji

nie czynią zadość ww. wymogom w zakresie podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego w tej części, a w jakiej odnoszą się do nałożonego nakazu podjęcia działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli na miejscu

w zakresie spełniania norm dobrej kultury rolnej.

II. Odnośnie odmowy przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na 2008 r. należy stwierdzić, że zarzuty skargi są niezasadne.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.; późniejsza publikacja – Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli m.in. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie

z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto, zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia

29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE)

nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE)

nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE)

nr 2529/2001 do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Stosownie natomiast do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

12 marca 2007 r. łąki i pastwiska są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że grunty nie były przez skarżącego utrzymane w dobrej kulturze rolnej (C), teren nie był wykorzystywany rolniczo (B).

Bezsporne w sprawie jest, że skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności (data wpływu do organu 13 maj 2008r.) działki ozn. A, B i C położone

w dwóch województwach; działka A w województwie [...], działki B i C w województwie [...]. Przy czym łączna powierzchnia tych działek została zadeklarowana jako 3,34 ha. Organy przeprowadziły kontrole w dniach 1 września 2008 r. i 29 września 2008 r. W wyniku powyższego ustalono, że w przypadku działki ozn. A zadeklarowana powierzchnia do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 1,90 ha, natomiast stwierdzona powierzchnia wynosi 1,62 ha (zastosowano kod DR13 + , co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Odnośnie działki nr B zadeklarowanej do płatności o powierzchni 0,13 ha stwierdzono, że porośnięta jest lasem (zastosowano kod DR10 - co oznacza, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. oraz kod DR33 – stwierdzając, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym). W zakresie natomiast działki C zadeklarowana powierzchnia do płatności wynosiła 1,31 ha natomiast stwierdzona powierzchnia wynosiła 0,83 ha oraz ustalono nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej (zastosowano kod DR13 +, co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz DR14, co oznacza, że normy DKR nie są przestrzegane).

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy należy skonstatować, że nie zostały spełnione warunki do przyznania jednolitej płatności. Podkreślić należy, że zapisy z czynności kontrolnych w protokołach jednoznacznie zostały potwierdzone fotografiami (kolorowymi), na których wyraźnie widać, że jedna z nich (działka ozn. jako B) porośnięta jest lasem (fotografia nr 202), natomiast druga (działka C) nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej, nie była skoszona (okrywa roślinna), lecz porośnięta wieloletnimi chwastami (fotografia nr 201), co zasadnie podniósł organ. Zapisy

w protokołach korelują z załączonymi fotografiami.

Zasługują także na aprobatę wywody organu zawarte na s. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnośnie minimalnych wymogów działki, tj. 0,1 ha (art. 7 ust. 1

pkt 1 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Twierdzenie zatem, że w lesie znajduje się również grunt rolny utrzymany w dobrej kulturze rolnej nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.

Sąd zauważa, iż organ zebrał materiał dowodowy, podał przyczyny z powodu których odmówił przyznania płatności, dowody na których się oparł znajdują się

w aktach sprawy. Strona skarżąca natomiast wyłącznie podważa ustalenia organów, jednakże na poparcie swojej argumentacji nie przedkłada żadnych dowodów.

Organ dokonał także szczegółowego wyliczenia wielkości powierzchni zadeklarowanej

i stwierdzonej w wyniku kontroli wykazując, że w konsekwencji przedeklarowanie powierzchni przekraczało 30% powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności za dany rok.

W tej sytuacji należało zastosować w sprawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE.L.04.345.1 ze zm.) zgodnie z którym, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3% lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku

o dwukrotną różnicę, jeżeli różnica ta natomiast przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Zgodzić się należy z organem, że przepisy prawa dotyczące przyznania płatności nie przewidują możliwości utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej poprzez stosowanie środków chemicznych. Jeżeli producent ubiega się o określone płatności,

to obowiązany jest do spełnienia wymogów, od których zależy prawo do tych płatności. Przepisy ściśle określają warunki, od spełnienia których uzależnione jest prawo

do płatności. Nie spełnienie zatem tych wymogów, powoduje, że płatności nie przysługują. Sąd zauważa, że zapisy protokołów oraz fotografie dość jednoznacznie wskazują, że grunty nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej, bądź były nieużytkowane rolniczo – las.

W przedmiocie przekonania skarżącego, że grunty jednak były utrzymane

w dobrej kulturze rolnej (pomimo innych zapisów w protokołach z kontroli oraz dość jednoznacznych fotografii zamieszczonych w aktach administracyjnych), należy stwierdzić, że to nie odczucia subiektywne producenta decydują o ocenie,

czy utrzymano grunty w dobrej kulturze rolnej, lecz obiektywna ocena stanu na działkach zgłoszonych do ubiegania się o płatności. Okazuje się, iż nawet stosowanie środków chemicznych – na którą to okoliczność powołuje się skarżący - nie dało wymaganego rezultatu.

Odnośnie zarzutu, że kontrola była przeprowadzona przez jednego, a nie dwóch pracowników, należy stwierdzić, że pozostaje on w sprzeczności do zapisów dokumentacji z kontroli. Wprawdzie skarżący powołuje się na świadka, jednakże nie wskazuje go z imienia i nazwiska. Powyższe nie może skutecznie podważyć ustaleń organu opartego na konkretnym materiale dowodowym.

Z uwagi jednak na okoliczność, że z przyczyn podanych na wstępie Sąd nie może dokonać oceny zaskarżonej decyzji w części nałożenia na producenta nakazu podjęcia działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości, a który to obowiązek powiązany jest z działką C, co do której jednocześnie odmówiono płatności, w związku z tym zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości.

W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części, w której została uchylona. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.

H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski M. Łent