Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2337/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

VIISA/Wa 2337/12

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną

[...] sierpnia 2012 roku na podstawie art. 13 §1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję

[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...] lipca 2012 roku. W uzasadnieniu wydanej decyzji

organ podał, że w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w

[...] z dnia [...].04.2009 r., nie jest dotknięta żądną z wad wynikających z art. 156

§ 1 pkt 1 - 7 k.p.a, wobec czego nie zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu

prawnego.

W rozpatrywanej sprawie, podstawę prawną badanej decyzji PINB dla miasta na

prawach powiatu w [...] z dnia [...].04.2009 r., stanowi przepis art. 48 ust. 1

ustawy z dnia 7 lipca z 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118

z późn. zm.).

Zgodnie z art. 48 ust. 1 w/w Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego

części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na

budowę.

Ust. 2 wskazanego art. 48 Prawa budowlanego stanowi, że jeżeli budowa,

o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie

uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu

zgodnego z prawem właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót

budowlanych.

Ust. 3 tego przepisu stanowi, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala

się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek

przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu

zagospodarowania przestrzennego,

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu

architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Z ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego wynika, że w przypadku niespełnienia w

wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

W rozpatrywanym przypadku, zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy zrealizowane

roboty budowlane dotyczące drewnianego obiektu budowlanego, wybudowanego

samowolnie w narożniku działki nr [...], przy ul. [...]

w [...], bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...],[...] i [...], wymagały

pozwolenia na budowę i czy właściwie organ powiatowy zastosował przepis art. 48

Prawa budowlanego.

Ustawa Prawo budowlane przewiduje różne tryby prowadzenia przez organy

nadzoru budowlanego postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W przypadku,

gdy mamy do czynienia z robotami budowlanymi, które wymagają pozwolenia na

budowę lub zgłoszenia, organ winien zastosować odpowiednio tryb z art. 48 lub

z art. 49b ustawy Prawo budowlane. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust.

1 lub art. 49b ust. 1, zastosowanie ma art 51 ustawy Prawo budowlane.

Zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania w sprawie samowolnie

wykonywanych robót budowlanych, wymaga jednak uprzedniego ustalenia w sposób

nie budzący wątpliwości ich charakteru i dokonania prawidłowej kwalifikacji na

podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W rozpatrywanym przypadku, organ powiatowy dokonał właściwych ustaleń.

W dniu [...].10.2007 r., dokonał oględzin nieruchomości przy ul. [...]

w [...], podczas których ustalono, że na terenie w/w nieruchomości ustawiony

jest drewniany budynek o wymiarach 3,60 x 6,00m i wysokości 2,40m. Przedmiotowy

budynek jest bez fundamentów. Wybudowany został w 1995 r. i użytkowany jest od

1997 r. jako mieszkalny. Z oświadczenia G. S. zawartego w notatce

służbowej z dnia [...].01.2008 r. wynika, że budynek został wybudowany samowolnie,

bez pozwolenia na budowę. Powyższe informacje potwierdził inwestor następnie w

protokóle z oględzin PINB z dnia [...].10.2008 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć

jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.

29-31.

Roboty budowlane wykonane na działce nr [...], przy ul. [...] w

[...], dotyczące budynku drewnianego, nie zostały ujęte w art. 29 i 30 Prawa

budowlanego.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy

rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury.

W zakresie pojęcia obiekt budowlany mieści się również tymczasowy obiekt budowlany,

który posiada cechy obiektu budowlanego oraz inne dodatkowe cechy.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 w/w ustawy, przez tymczasowy obiekt budowlany-należy

rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie

krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce

lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice,

kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe

i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Z definicji tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym co odróżnia go innych

obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo trwałość związania z gruntem.

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy drewniany budynek o wymiarach 3,60 x

6,00m i wysokości 2,40m, wykonany bez fundamentów, w 1995 r., na działce nr [...],

przy ul. [...] w [...], należy zakwalifikować, jako tymczasowy obiekt

budowlany.

Jednocześnie nie może on być zakwalifikowany do żadnego z tymczasowych obiektów

budowlanych, wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 12, 24 i 25 Prawa budowlanego.

Oznacza to, że roboty budowlane polegające na jego budowie (zdefiniowanej w art. 3

pkt 6 Prawa budowlanego) wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem organ

nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował tryb art. 48 Prawa budowlanego.

Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, było sprawdzenie czy istnieje możliwość

legalizacji spornego obiektu.

W związku z tym, postanowieniem z dnia [...].10.2008 r., znak: [...]

(na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.), PINB dla

miasta na prawach powiatu w [...], wstrzymał roboty budowlane wykonywane

przez G. S., dotyczące budowy drewnianego obiektu budowlanego,

na działce nr [...], przy ul. [...], w [...] i nałożył na G.

S., obowiązek przedstawienia w terminie wyznaczonym na dzień [...].12.2008

r., określonych dokumentów tj.

a) zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności w/w budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy

b) i zagospodarowania teren, w przypadku braku obowiązującego planu

zagospodarowania przestrzennego,

c) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 tj.

- 4-ch egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami,

pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz

zaświadczeniem o przynależności do izby samorządu zawodowego,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele

budowlane.

Ponieważ strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowej

budowy i nie wypełniła w wyznaczonym terminie nałożonych postanowieniem z dnia

2008. r. obowiązków, organ I instancji był zobligowany do wdrożenia sankcji

wynikającej z przepisów art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wydając decyzję z dnia [...].04.2009r., znak: [...], nakazującą G. S.

rozbiórkę drewnianego obiektu budowlanego, wybudowanego samowolnie w narożniku

działki nr [...], przy ul. [...] w [...], bezpośrednio przy granicy

z działkami nr [...],[...] i [...].

Jak bowiem wynika z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia

w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis

ust. 1.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł

G. S.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił

organowi:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 48 ust.1

oraz art. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżący dopuścił się

samowoli budowlanej poprzez pobudowanie drewnianego obiektu budowlanego bez

fundamentów,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6,7,8, i 9 k.p.a. poprzez wprowadzenie do

ustaleń faktycznych, iż obiekt pobudowany przez wnioskodawcę (drewniany obiekt

budowlany bez fundamentów) jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5

Prawa budowlanego w związku z czym do jego wybudowania niezbędne było uzyskanie

pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej

oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (dz. U. Z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne

sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.,

przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli

ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd

Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję

administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym

i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego

obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa

w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich

postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to

niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 z późń. zm.).

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego

z dnia [...].08.2012r. utrzymująca w mocy decyzję [...]

Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia

nieważności decyzji PINB-u z [...].04.2009r. nakazującej skarżącemu rozbiórkę

drewnianego obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności należy podnieść, że

kontrolowane decyzje zapadły w postępowaniu nieważnościowym.

Wskazać należy, iż stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą

prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych ciężkimi wadami

materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie

w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem

administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta

została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie

sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki Naczelnego Sądu

Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987/1/35 i z dnia 28

maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43).

Oceniając weryfikowaną decyzję organ słusznie uznał, że nie jest ona dotknięta

żadną z wad wymienionych w w/wskazanym przepisie.

Z wniosku o stwierdzenie nieważności oraz ze skargi wynika, że skarżący zarzuca

Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] rażące naruszenia

prawa, a więc przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu

art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej

i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że

decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego

państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób

jasny i niedwuznaczny. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy

czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia

sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub

w części.

Przy ocenie cech rażącego naruszenia prawa nie można zapominać o jednej

z naczelnych zasad postępowania administracyjnego - zasadzie trwałości decyzji

administracyjnej, jak i o istocie sankcji stwierdzenia nieważności. Stwierdzenie

nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością

od chwili jej wydania (skutek ex tunc) (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski,

Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz C.H. Beck Warszawa 1996,

s. 699). Skoro zatem "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę

"naruszenia prawa", to utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie

jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nawet

mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia

nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli

nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący.

Pamiętać też należy, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić w przypadku

norm prawnych nie budzących wątpliwości interpretacyjnych. Spór co do wykładni

przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do uznania, iże decyzja

ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności

tej decyzji na podstawie art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe należy zgodzić się z organem, że w sytuacji

rozpoznawanej sprawy kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego

naruszenia prawa. W sprawie bezspornym jest, że skarżący wybudował w 1995 r.

drewniany obiekt budowlany, bez fundamentów o wymiarach 3,60 x 6,00m i wysokości

2,40m na działce nr [...],[...] i [...] - bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia oraz, że

użytkuje ten budynek od 1997 r. jako mieszkalny.

Organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił obiekt jako wymagający uzyskania

pozwolenia na budowę, wszczął postępowanie legalizacyjne, na podstawie art. 48

Prawa budowlanego i nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia określonych -

wymaganych tym przepisem dokumentów.

Ponieważ skarżący nie wypełnił obowiązku, organ prawidłowo wydał rozstrzygnięcie

w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Należy podnieść, że postępowanie administracyjne organ nadzoru budowlanego

w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego uwzględniało zasady postępowania

administracyjnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3

k.p.a - przy czym sąd podziela dokonane przez organ ustalenia i ich analizę.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151

ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

orzekł jak w sentencji wyroku.