Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2663/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 35a, art. 140aa ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Spółki z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2484/15 w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A Spółki z o.o. w L. 2125 (dwa tysiące sto dwadzieścia pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2484/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A.] Sp. z o. o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 7 czerwca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] (droga o dopuszczalnym nacisku do 10 t) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którym w chwili kontroli kierował T. G., wykonujący przejazd z ładunkiem kruszywa bazaltowego w imieniu przedsiębiorcy – T. S. Pojazd poddano ważeniu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, przy użyciu wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Załadowcą przewożonego towaru była [A.] Sp. z o.o. w L. (zwana dalej "Spółką", "skarżącą"). Przebieg kontroli utrwalono protokołem, z którego wynikało, że po dokonaniu ważenia oraz pomiarów przedmiotowego pojazdu stwierdzono naruszenie przepisów w zakresie: dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej samochodu ciężarowego oraz dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego wraz z ładunkiem.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Bydgoszczy - działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. – dalej jako: "p.r.d.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej jako: "k.p.a.") - nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, masie całkowitej i naciskach osi odpowiadających zezwoleniu kategorii VII, z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny.

W ocenie organu pierwszej instancji zarówno wyjaśnienia kierowcy, jak i operatora ładowarki wskazywały na to, że pracownik spółki brał czynny udział w czynnościach załadunku i miał realny wpływ na ilość załadowanego ładunku oraz jego rozmieszczenie. Organ stwierdził, że załadowca powinien tak ułożyć swoje stosunki z przewoźnikiem, aby transakcję warunkowało okazanie operatorowi koparki przez kierowcę dowodu rejestracyjnego pojazdu, w którym jest wpisana dopuszczalna ładowność pojazdu (w rozpoznawanej sprawie - 14.820 kg). Organ uznał, że załadowanie 16 t kruszywa, zgodnie z zeznaniami pracownika załadowcy lub nawet 15 t, zgodnie z dokumentem WZ i zeznaniami pracownika przewoźnika, spowodowałoby przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zgodnie bowiem z wynikami kontroli rzeczywista masa całkowita pojazdu z ładunkiem wyniosła 35,55 t, tak więc przy masie własnej samochodu ciężarowego wynoszącej 17.180 kg, towar musiał ważyć więcej niż wartość deklarowana przez spółkę i przekraczałby dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, tj. 32 t. Organ wskazał, że powstanie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu spowodowane było faktem, że operator ładowarki, który dokonywał załadunku, ustalał ilość załadowanego kruszywa szacując i nie sprawdzając rzeczywistej jego ilości. Ze względu na rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej samochodu ciężarowego, który wyniósł 23,5 t (przekroczenie o 23,68 %) oraz rzeczywistą masę całkowitą samochodu ciężarowego wraz z ładunkiem, która wyniosła 35,55 t (przekroczenie o 11,09 %), stwierdzono, że kontrolowany pojazd członowy jest pojazdem nienormatywnym, którego parametry odpowiadały zezwoleniu kategorii VII, wskazanemu pod lp. 7 tabeli stanowiącej załącznik do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przy czym przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku podwójnej osi napędowej na danej drodze wyniosło ponad 20%. Ponieważ kontrolowanym pojazdem nienormatywnym przewożony był ładunek podzielny, stwierdzono naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku innego niż niepodzielny o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Organ uznał, że spółka miała wpływ, a co najmniej godziła się na powstanie naruszenia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 p.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 260 – dalej jako: "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 951) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona wyrokiem objętym skargą kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), uznał, że podstawową przesłanką faktyczną ukarania skarżącej jako załadowcy było przeładowanie pojazdu. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu wystawionego przedsiębiorcy dokonującemu w dniu kontroli przewozu kruszywa bazaltowego. Z kolei zeznania operatora ładowarki oraz kierowcy pojazdu poddanego kontroli wskazują, że ilość załadowanego kruszywa określana była orientacyjnie, w miejscu załadunku nie było wag, którymi można było zważyć pojazd, a po dokonaniu załadunku nie sprawdzono ilości załadowanego towaru.

Sąd stwierdził, że przesłankami odpowiedzialności załadowcy jest "jednoznaczne stwierdzenie", że okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sąd wyjaśnił, że "mieć wpływ" na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego należy rozumieć, jako możliwość oddziaływania własnym zachowaniem na naruszenie stwierdzone w czasie kontroli przez rozmieszczenie w taki sposób ładunku, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Natomiast "godzić się" na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego to wyrażać zgodę na te naruszenia przez niepodjęcie żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym.

Sąd wyjaśnił, że zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przejazdem nienormatywnym znacznie różnią się od odpowiedzialności przewoźnika. Podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym (np. nadawca, załadowca lub spedytor ładunku), ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Oznacza to, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym uzależniona jest od posiadania przez niego świadomości, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się") lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ").

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Sąd I instancji uznał, że skarżąca godziła się przez swoje zaniechanie na stwierdzone naruszenia, bowiem samo przeładowanie pojazdu niosło za sobą skutek w postaci nadmiernego nacisku osi na drogę. Załadowca miał więc także wpływ na te naruszenia. Sąd stwierdził, że argumentacja Spółki, że nie miała możliwości ingerowania w sposób wykonywania zamówienia zarówno przez dostawcę kruszywa, jak i przez firmę ładującą towar na samochód, czy też legitymowania kierowcy w zakresie dokumentacji pojazdu (w tym m.in. dowodu rejestracyjnego), pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia dokonanego przez organ odwoławczy w kontekście braku dowodów świadczących o podejmowaniu przez skarżącą jakichkolwiek działań w celu niedopuszczenia do naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych. W tym zakresie rodzaj takich działań powinna determinować organizacja funkcjonowania przedsiębiorstwa skarżącej. Zatem nie sposób wymagać od organu administracji publicznej, by ten wskazywał spółce (załadowcy), w jaki sposób powinna ona zorganizować funkcjonowanie swojego przedsiębiorstwa, by nie narażać się na odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych dotyczących pomiaru nacisków osi oraz dmc Sąd I instancji stwierdził, że organy transportu drogowego nie naruszyły w tym zakresie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, jak również art. 107 § 3 k.p.a.

II.

Skargę kasacyjną wniosła Spółka zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d. poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki upoważniające organ do ukarania skarżącej (załadowcy) karą pieniężną pomimo, że nie tylko nie miała wpływu na załadunek kontrolowanego pojazdu ale również w żaden sposób nie godziła się na powstanie naruszenia;

2) art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. w wyniku ich nieprawidłowego zastosowania w sprawie, w konsekwencji czego doszło do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za przekroczenie w zakresie nacisku osi wielokrotnej (podwójnej) napędowej, pomimo tego, iż przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują dopuszczalnych na drogach publicznych nacisków osi wielokrotnych napędowych;

3) art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. poprzez ich niezastosowanie;

4) art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d. poprzez ich zastosowanie, w wyniku wadliwego uznania, że podmiot wykonujący przewóz zobowiązany był do posiadania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII;

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d., art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p., art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d. poprzez oddalenie skargi wniesionej przez skarżącego w sytuacji, w której zaskarżona skarga decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzająca ją decyzja Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Transportu Drogowego wydane zostały z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc ww. zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła m.in., że w świetle definicji pojęcia "pojazdu nienormatywnego", zawartej w art. 2 pkt. 35a p.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych, natomiast określenie górnych wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Chcąc zatem stwierdzić, czy w danej sprawie nacisk osi jest większy od dopuszczalnego, a więc czy mamy do czynienia w tym zakresie z pojazdem nienormatywnym, którym wykonywanie przejazdu po drodze publicznej bez stosownego zezwolenia jest sankcjonowane na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d., konieczne staje się sięgnięcie do regulacji ustawy o drogach publicznych. Problematykę nacisku osi ujmuje wyłącznie art. 41 u.d.p., zgodnie z którym po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego artykułu (ust. 1). Na podstawie art. 41 ust. 2 u.d.p. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, w którym Minister ustalił wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 1 - załącznik nr 1), wykaz dróg wojewódzkich obejmujący odcinki dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 2 - załącznik nr 2) oraz wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (§ 3 - załącznik nr 3).

Analiza przepisów o drogach publicznych w tym zakresie prowadzi do wniosku, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W konsekwencji w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 p.r.d., podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej, bowiem przepisy o drogach publicznych nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych, a dla wyznaczenia tych wartości nie jest przy tym prawnie dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, gdyż przepisy tego rozporządzenia nie tylko nie stanowią "przepisów o drogach publicznych", o których mowa w art. 2 pkt. 35a p.r.d., ale nadto nie regulują dopuszczalnych nacisków osi "przewidzianych dla danej drogi", lecz regulują ogólne warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu.

Na gruncie niniejszej sprawy organ administracji działając z naruszeniem art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. nałożył na skarżącą karę pieniężną w zakresie nacisku pojedynczej osi nienapędowej oraz osi wielokrotnej (podwójnej), za przekroczenie nie przewidzianych dla dróg publicznych wartości tych nacisków, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszenie w zakresie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu nie prowadzi do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., lecz co najwyżej kary pieniężnej przewidzianej w art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.

III.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., przy czym należy w tym miejscu zaznaczyć, że konsekwencją zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.) jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym -zdaniem skarżącego - uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie zarzutów kasacyjnych z naruszeniem wymogów prawnych wynikających z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. ogranicza bądź uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do nich.

Niniejsza skarga kasacyjna ma usprawiedliwienie prawne jednakże w ocenie składu orzekającego podstawy rozpoznawanej skargi kasacyjnej w znacznej mierze nie zostały prawidłowo skonstruowane.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005/6/120; zob. szerzej: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).

Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (pkt II petitum skargi kasacyjnej) kwestionujących zaaprobowane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne wskazać należy, że nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W ramach bowiem wskazanej podstawy kasacyjnej skarżąca zarzuciła co prawda naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., jednakże nie powiązała tego naruszenia z jakimkolwiek przepisem postepowania administracyjnego, a wyłącznie z przepisami prawa materialnego, których naruszenie w ocenie skarżącej miało wpływ na wynika sprawy (tj. z art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1-2, art. 64a-64d, art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i pkt 3 p.r.d. oraz art. 41 u.d.p.). W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżąca skutecznie nie zakwestionowała naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż nie wskazała konkretnych przepisów, które zostały przez organy w postępowaniu (administracyjnym) naruszone (i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy), i co w konsekwencji winno skutkować uwzględnieniem skargi przez Sąd I instancji. W orzecznictwie przyjmuje się, że dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd pierwszej instancji (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a.) konieczne jest powiązanie zarzutu naruszenia powyższego przepisu z przepisami postępowania, które były stosowane przez organ administracji publicznej, gdy - zdaniem skarżącego – sąd administracyjny dokonał błędnej oceny działań tego organu i w efekcie niesłusznie oddalił lub uwzględnił skargę (por. wyroki NSA: z dnia 26 lipca 2005 r., FSK 2007/04, LEX nr 175911; z dnia 3 listopada 2005 r., FSK 2525/04, LEX nr 187979; z dnia 16 listopada 2005 r., I OSK 160/05, LEX nr 213419; z dnia 14 marca 2006 r., I FSK 548/05, LEX nr 197533; z dnia 24 marca 2006 r., II FSK 477/05, LEX nr 201537).

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d. należy wskazać, że skarżąca w istocie nie wykazała na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji ww. przepisów prawa materialnego. Podnoszone przez skarżącą w tym zakresie twierdzenia nie odnoszą się bowiem do błędnej wykładni tych przepisów dokonanej przez Sąd I instancji, a co najwyżej kwestionują zasadność zastosowania ich w sprawie jednakże nie w oparciu o zarzut błędnej subsumpcji lecz w oparciu o zarzut zaakceptowania przez Sąd nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego i jego wadliwej oceny przez organy administracji. To samo dotyczy zarzutu naruszenia tych samych przepisów prawa materialnego (tj. art. 140aa ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 p.r.d. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 2 p.r.d.) powołanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (pkt I ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Upatrywanie naruszenia ww. przepisów przez skarżącą w tym, że nie zostały spełnione przesłanki upoważniające organ do ukarania skarżącej bowiem nie miała ona wpływu na załadunek kontrolowanego pojazdu i nie godziła się na powstanie naruszenia stanowi kwestionowanie ustalonego przez organy stanu faktycznego i jego oceny. Jak już wyżej zaznaczono, zarzut taki mógłby być skutecznie podniesiony tylko wespół ze wskazaniem konkretnych przepisów postępowania administracyjnego, których naruszenie doprowadziło do przyjęcia przez organy błędnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia lub błędnej oceny ustalonego stanu faktycznego, który to następnie został zaakceptowany przez Sąd I instancji.

Wyjaśnić należy w tym miejscu, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., I OSK 178/13, LEX nr 1501745). Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2009 r., I OSK 601/09, LEX nr 586418; wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSAiWSA 2004/1/10; wyrok NSA z dnia 13 października 2004 r., FSK 548/04, LEX 147685; wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., FSK 568/04, ONSAiWSA 2005/4/67; wyrok WNSA z dnia 21 lutego 2005 r., GSK 1045/04, LEX nr 187142; wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., GSK 974/04, LEX nr 186875; wyrok NSA z dnia 3 września 2008 r., II GSK 293/08, LEX nr 470457). Niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważania za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 654/12, LEX nr 1487732).

Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p. (powiązany w petitum skargi kasacyjnej z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a), poprzez ich niezastosowanie w kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia nakłada się karę pieniężną. Fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia deliktu administracyjnego określonego w powołanym przepisie musi mieć zatem pojęcie "pojazdu nienormatywnego". Pojęcie to zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 pkt 35a p.r.d. i zgodnie z tym przepisem "pojazd nienormatywny" oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, tj. ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Powołany przepis w zakresie stwierdzenia dopuszczalnych norm nacisków osi odsyła do przepisów ustawy o drogach publicznych. W powołanym przez skarżącą art. 41 u.d.p. ustawodawca określił drogi, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku jedynie pojedynczej osi. W tej sytuacji brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie oceny prawidłowości zastosowania przez organy wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego dotyczących wymiaru kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia (w odniesieniu do wymiaru kary za przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu), czyni postawiony w punkcie I podpunkcie 2. petitum skargi kasacyjnej zarzut uzasadnionym.

W tym kontekście Sąd pragnie zwrócić uwagę, że kwestia dopuszczalności pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przejazdem drogowym, w zakresie nacisku na oś wielokrotną (podwójną) była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., II GSK 2172/14, LEX nr 2113070).

Przyjęcie ww. zarzutu za uzasadniony czyni przedwczesnym możliwość oceny zasadności pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, 64b i 64c p.r.d. oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d p.r.d., gdyż dotyczą one wysokości kary pieniężnej, której wysokość uzależniona została od ustalenia w danym przypadku kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym wymaganej ze względu na fakt przekroczenia przez pojazd (zespół pojazdów) określonych normatywów (długości, szerokości, wysokości, dopuszczalnej masy całkowitej, nacisku osi) w odniesieniu do drogi, po której się poruszał (zob. załącznik Nr 1 do p.r.d.). Skoro więc kwestia przekroczenia wartości dopuszczalnego nacisku osi nie została na skutek wskazanego uchybienia Sądu I instancji przesądzona, to przedwczesnym byłaby ocena naruszenia ww. przepisów, których zastosowanie bądź niezastosowanie będzie dopiero konsekwencją dokonania przez Sąd I instancji kontroli prawidłowości zastosowania przez organy administracji wskazanych powyżej przepisów art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 41 u.d.p.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), orzekł jak w sentencji.