Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 76/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art 144 ust 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1228
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tj
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. N., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zagospodarowania odpadów Oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Zastępcy Naczelnika Wydziału Kształtowania Środowiska, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], zobowiązującą firmę "A" z siedzibą w S. (Spółka) do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 19 12 11 * /(inne odpady(w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne/, przetrzymywanych na naczepie o nr rejestracyjnym [...] na parkingu przy ul. [...] w K. oraz zobowiązującą do przekazania odpadów do zagospodarowania firmie "B" Sp. z o. o. z siedzibą w D. oraz do dostarczenia do Urzędu Miasta K.– Wydziału Kształtowania Środowiska karty przekazania odpadów niezwłocznie po przyjęciu odpadów przez uprawnionego odbiorcę, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty przekazania odpadów. Decyzja podlegała natychmiastowemu wykonaniu - i umarzającą postępowanie organu I instancji w całości wobec bezprzedmiotowości z przyczyn podmiotowych.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r. przy ul. [...] w G. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w K. zatrzymali transport opadów wydzielających intensywny, nieprzyjemny zapach chemiczny. Według ich wcześniejszej wiedzy odpady miały zostać dostarczone do nieznanego podmiotu zlokalizowanego w W. (woj. [...] ), jednak pojazd przewożący odpady ze Spółki, minął zjazdy na przedmiotową nieruchomość i skierował się na postój w G. . Wobec podejrzenia, iż odpady mogą być niewłaściwie zagospodarowane Funkcjonariusze KPP w K. poinformowali Komendę Miejską Policji w G. o poczynionych dotychczas ustaleniach oraz zwrócili się z prośbą o pilnowanie przedmiotowego transportu.

W dniu [...] r. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. na wniosek Komendy Miejskiej Policji w G. dokonali oceny odpadów zgromadzonych na naczepie o nr rej. [...] będącej własnością "C" z siedzibą w G. . Ustalono, że odpady transportowano ze Spółki, a odbiorcą miała być firma "D" Sp. z o.o. z siedzibą w K. Według przedstawionego przez kierowcę "Dokumentu przewozowego materiałów innych niż niebezpieczne"' nr [...], zawartość naczepy została załadowana w S. i oznaczona kodem 19 12 09 - minerały (piasek i kamienie), inne niż pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych. Inspektorzy WIOŚ dokonali oceny zawartości naczepy i stwierdzili, że przewożony odpad nie jest minerałem. Ustalono, iż wskazany jako miejsce docelowego przeznaczenia to rekultywowany teren wyrobiska po wydobywaniu kruszywa. Uznano wobec powyższego, że odpad miał zostać przekazany nieuprawnionemu odbiorcy. Znaczna zawartość związków chemicznych dyskwalifikowała odpad do wykorzystania go w celu wypełnienia terenu niekorzystnie przekształconego.

W wyniku przeprowadzonych przez WIOŚ badań odpadów znajdujących się na naczepie o numerze rejestracyjnym [...] sklasyfikowano przedmiotowe odpady w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów jako odpad o kodzie 19 12 11* /Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne). Posiadaczem odpadów o kodzie 19 12 11* znajdujących się na wskazanej wyżej naczepie jest Spółka, która przekazała przedmiotowe odpady przewoźnikowi nie posiadającemu stosownych decyzji na gospodarowanie odpadami. W myśl art. 24b ust.2 ustawy o odpadach, to Spółka jest zobowiązana do zagospodarowania na własny koszt odpadów znajdujących się na zatrzymanej naczepie.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że Spółka nie posiada wymaganych prawem zezwoleń na zbieranie odpadów i pozwolenia zintegrowanego dla instalacji służącej do magazynowania odpadów, a w związku z powyższym nie ma możliwości zwrócenia odpadów znajdujących się na naczepach na teren nieruchomości w S. .

Wobec ustalenia, że Spółka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia zintegrowanego dla instalacji magazynowania odpadów niebezpiecznych w hali przy ul. [...] w J. , to nie ma możliwości organizacyjnych i technicznych pozwalających właściwie zagospodarować odpady znajdujące się na zatrzymanej naczepie. Organ I instancji ustalił ponadto, że firma "B" z siedzibą w D. posiada możliwości techniczne i organizacyjne pozwalające właściwie zagospodarować odpady o kodzie 19 12 11* /Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne/ w instalacji do przetwarzania. W związku z powyższym organ I instancji zobowiązał spółkę do zagospodarowania przedmiotowych odpadów decyzją z dnia [...] r.

Spółka złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 i 3 jej sentencji wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi kwalifikowaną wadę rozstrzygnięcia uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego , w tym, art. 7 K.p.a , art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. i art. 81a § 1 K.p.a. polegające na rozstrzygnięciu niewyjaśnionych przez organ wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy dotyczących m.in. osoby posiadacza odpadów stanowiących przedmiot postępowania w sprawie, jednoznacznie na niekorzyść Spółki, a także art. 28 K.p.a. w związku z art. 24b ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U z 2016 r. poz.1987 – dalej "ustawa")" -polegające na braku należytej oceny legitymacji procesowej spółki "D" Sp. z o.o. w K. w niniejszej sprawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji w stosunku do Spółki jako podmiotu niebędącego stroną w sprawie, względnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, wskazało że stroną w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji była spółka "A" sp. z o.o. z siedzibą w S. . Podmiot ten był adresatem tej decyzji. W toku postępowania odwoławczego przed Kolegium, postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt: [...]), Sąd Rejonowy dla K. w K. , VIII Wydział Gospodarczy do spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość dłużnika - spółki "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. , i wyznaczył syndyka w osobie D. Kolegium wskazało, że w myśl art. 144 ust. 1 art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 498 ze zm.- dalej "u.p.u.") po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W myśl ust. 2 ww. artykułu postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że stroną postępowań administracyjnych, dotyczących masy upadłości upadłej spółki jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym, co wprost wynika z brzmienia przywołanego powyżej art. 144 ust. 2 u.p.u. w sprawie organ I instancji prowadził postępowanie - od momentu jego zainicjowania aż do zakończenia decyzją - z udziałem spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. . Kolegium wskazało, że w postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, a skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego w sprawie stroną i prowadzenie postępowania z udziałem takiego podmiotu stanowi naruszenie art. 29 K.p.a. Odpady zgromadzone na naczepie nie zostały przekazane podmiotowi legitymującemu się którymkolwiek z dokumentów, uprawniających do gospodarowania odpadami. Zatem uznać należy, że posiadaczem odpadów pozostaje spółka "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. obecnie w upadłości, a odpady te wchodzą do masy upadłości przedmiotowej spółki. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że adresatem zaskarżonej decyzji i stroną postępowania winien być syndyk masy upadłości spółki "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. , a nie wskazana spółka jako samodzielny podmiot. Z uwagi na okoliczności stanu faktycznego sprawy - zmiana podmiotu mającego interes prawny w sprawie w rozumieniu art. 28 K.p.a., uzasadnione stało się, w ocenie Kolegium, uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowego. Decyzja organu I instancji została skierowana bowiem do podmiotu - Spółki, który nie może być stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego i postępowanie w sprawie nie może się toczyć z jej udziałem.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. Prokurator Okręgowy w K. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 105 § 1 K.p.a. polegające na - błędnym przyjęciu, że skoro zaskarżona decyzja organu I instancji została skierowana do "A" z siedzibą w S. , która po wydaniu ww. decyzji postawiona została w stan upadłości, a więc do podmiotu, który nie może być stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego to ww. decyzja stała się bezprzedmiotowa z przyczyn podmiotowych, podczas gdy - stosownie do treści art.144 ust. 1 i 2 w zw. z art. 145 ust. 1 i art. 61 u.p.u. w prawa i obowiązki upadłego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym masy upadłości Spółki w ww. sprawie o zobowiązanie jej do zagospodarowania odpadów, zakończonym zaskarżoną decyzją wstąpił syndyk masy upadłości spółki "A" Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. , a w konsekwencji naruszenie art. 10 § 1 K.p.a, dające podstawę do wznowienia postępowania poprzez rozpoznanie sprawy bez udziału syndyka masy upadłości spółki "A" Sp. z o.o. w S. , jako strony postępowania oraz naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w całości, podczas gdy, po dopuszczeniu do udziału w sprawie syndyka, należało uchylić tylko pkt 1 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, wskazując jako zobowiązanego do zagospodarowania wymienionych decyzją odpadów, syndyka masy upadłości spółki "A" Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. . Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącego decyzję Kolegium uznać należy za błędną. Ogłoszenie upadłości likwidacyjnej strony skutkuje zawieszeniem z urzędu postępowania cywilnego, jeżeli dotyczy ono masy upadłości (art. 174 par. 1 pkt 4 k.p.c.). Dalsze postępowanie może toczyć się tylko z udziałem syndyka, którego wzywa się do udziału w sprawie w miejsce upadłego. W opinii skarżącego skoro przepisy dotyczące postępowania cywilnego oraz postępowania polubownego nakazują wprost zawieszenie postępowania dotyczącego masy upadłości po postawieniu jego strony w stan upadłości to, na zasadzie analogii, również w postępowaniu administracyjnym należy sięgnąć po art. 97 par. 1 pkt 3 K.p.a., który nakazuje organowi administracji publicznej zawieszenie postępowania, gdy strona utraciła zdolność do czynności prawnych. Stwierdził, że orzekający w analizowanej sprawie organ administracyjny II instancji, niezwłocznie po powzięciu wiadomości o postawieniu w stan upadłości spółki "A" Sp. z o.o. w S. , powinien z urzędu zawiesić prowadzone postępowanie, a następnie, po ustaleniu osoby syndyka masy upadłości tej spółki, wezwać go do udziału w sprawie i podjąć zawieszone postępowanie. W efekcie tych działań, zamiast zaskarżonej decyzji organ winien wydać decyzję uchylającą decyzję organu I instancji w jej pkt 1 jednocześnie orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez wskazanie jako osoby zobowiązanej do zagospodarowania odpadów - syndyka masy upadłości spółki. Zamiast tego, naruszając ww. przepisy prawa, organ uchylił decyzję I instancji w całości i umorzył postępowanie w całości bez udziału strony postępowania, którą w niniejszej sprawie, z mocy prawa, jest syndyk masy upadłości spółki "A" Sp.z o.o. w upadłości, z siedzibą w S. . W tym stanie rzeczy uchylenie zaskarżonej decyzji jest konieczne, gdyż umożliwi organowi administracyjnemu konwalidowanie postępowania odwoławczego w zakresie zapewnienia udziału w nim stron, poprzez wezwanie do udziału w sprawie w charakterze strony syndyka masy upadłości spółki w upadłości, a następnie wydanie decyzji merytorycznej, w której jako zobowiązany do zagospodarowania odpadów wskazany zostanie ten syndyk.

Również B. N., w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. zarzucił, nieważność postępowania prowadzonego przez Kolegium; przedwczesne uchylenie decyzji organu I instancji podczas gdy uprzednio, przed wydaniem zaskarżonej decyzji należało zawiesić postępowanie z odwołania "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. ; niezasadne rozpatrywanie odwołania złożonego przez spółkę "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. ; pominięcie faktu, iż to syndyk upadłego na gruncie art. 144 ust. 2 u.p.u., winien być podstawiony w miejsce upadłego w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości, co w konsekwencji powoduje wadliwe ukierunkowanie całego postępowania odwoławczego - co do zasady; obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 6 K.p.a.; bezkrytyczne cytowanie przepisów: naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 15 K.p.a.; art. 77 § 1 K.p.a.; art. 107 § 3 K.p.a., art. 136 § 1-4 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i nie zmierzenie się ze wskazanymi dowodami, argumentami i zarzutami, pominięcie stanowiska prezentowanego przez "A" sp. z o. o. z siedzibą w S. w upadłości, niepopartego przez syndyka masy upadłości. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej przedwcześnie z rażącym naruszeniem prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, o zawieszenie postępowania [...], prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z jednoczesnym uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz obciążenie kosztami postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. W obszernym uzasadnieniu wskazał, że Kolegium dokonało wadliwych ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżącego skoro Kolegium doszło do przekonania, że syndyk masy upadłości nie jest stroną postępowania, to powinno je zawiesić. Zauważył, że art. 144 ust. 2 u.p.u., zakłada bezwzględne podstawienie syndyka w miejsce upadłego w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości. Odniósł się do stanowiska prezentowanego w doktrynie prawa cywilnego, akcentując, że upadły zachowuje legitymację materialną, natomiast syndyk dysponuje jedynie legitymacją formalną. Syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy, który zgodnie z art. 144 ust. 2 u.p.u. prowadzi je w imieniu własnym, ale na rzecz upadłego. Na gruncie postępowania cywilnego zmiana podmiotu legitymowanego do udziału w postępowaniu prowadzi do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c. Zakończenie lub umorzenie postępowania upadłościowego łączy się z konsekwencją w postaci utraty legitymacji procesowej syndyka do występowania w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Skarżący wskazał dalej, że potrzeba zawieszenia postępowania toczącego się przed Kolegium w przypadku objętym hipotezą art. 144 ust. 1 i 2 u.p.u., wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt. VII SA/Wa 653/13. W tym zakresie przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia tego wyroku stwierdzając, że konsekwencją niezastosowania zawieszenia i wydania decyzji jest nieważność postępowania. Ponadto stwierdził, że w zaskarżonej decyzji, brak jest ustawowo wymaganych elementów, natomiast naruszenie zasad postępowania powoduje, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podtrzymało swoją dotychczasową argumentację, wnosząc o ich oddalenie.

Również syndyk masy upadłości wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących na jego rzecz kosztów postępowania. Uznał za chybione stanowiska podnoszone przez skarżących.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. Prokurator Okręgowy w K. ponownie wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. Podkreślił, że za możliwością zastosowania w realiach niniejszej sprawy analogii do przepisów postępowania cywilnego i wykładni systemowej przemawia wprost dyspozycja art. 30 § 1 K.p.a. Wskazał również na pogląd wyrażony w ekspertyzie przez dr hab. A. H. podkreślając, że rozważania przeprowadzone do postepowań cywilnych dotyczą również postepowań administracyjnych, a zgodnie z art. 144 ust. 1 u.p.u. postępowania administracyjne mogą być dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk po ogłoszeniu upadłości musi w określony sposób wstąpić do tych postępowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie z powodu jej bezprzedmiotowości. Podkreślało, że w trakcie postępowania odwoławczego spółka została postawiona w stan upadłości i został wyznaczony syndyk masy upadłości. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. występuje wówczas, gdy odpada jeden z elementów takiego postępowania, zarówno o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym. Jednocześnie decyzja o umorzeniu obligatoryjnym postępowania administracyjnego jest decyzją związaną. Organ administracji publicznej, stwierdzając zaistnienie określonych prawem przesłanek - jak w tej sprawie - zobligowany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. J. Hauser, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018). Organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania, co też prawidłowo uczynił.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest oznaczenie konsekwencji procesowych powstania stanu upadłości strony postępowania administracyjnego w toku postępowania administracyjnego przed organem drugiej instancji. W tym zakresie Kolegium stwierdziło, że postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe ze względów podmiotowych. Odwołując się do treści art. 144 ust. 1 u.p.u, że stroną postępowań administracyjnych, dotyczących masy upadłości upadłej spółki jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Skutki te powstają bez względu na to, czy i kiedy organ powziął wiedzę o ogłoszeniu upadłości strony prowadzonego postępowania.

Prokurator w skardze wskazał z kolei, że należało zawiesić postępowanie z urzędu, a następnie po ustaleniu osoby syndyka masy upadłości spółki, wezwać go do udziału w sprawie i podjąć zawieszone postępowanie. W tym zakresie wskazywał na możliwość zastosowania analogii do przepisów postępowania cywilnego i wykładni systemowej wynikającej z art. 30 § 1 K.p.a. Natomiast pełnomocnik B. N. wywodził w skardze, że skoro Kolegium doszło do przekonania, że syndyk masy upadłości nie jest stroną postępowania, to powinno je zawiesić. Zauważył, że art. 144 ust. 2 u.p.u., zakłada bezwzględne podstawienie syndyka w miejsce upadłego w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości. Wskazał dalej, że potrzeba zawieszenia postępowania toczącego się przed Kolegium w przypadku objętym hipotezą art. 144 ust. 1 i 2 u.p.u., wynika z Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt. VII SA/Wa 653/13. Stwierdził, że konsekwencją niezastosowania zawieszenia i wydania decyzji jest nieważność postępowania.

Stosownie do treści art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j Dz.U. z 2020 r., poz.1228 – dalej "u.p.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w postępowaniach dotyczących masy upadłości legitymowanym do występowania w nich jest jedynie syndyk masy upadłości. Postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, a syndyk takie postępowania prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Upadły zachowuje legitymację jedynie w sprawach, które nie dotyczą masy upadłości (vide wyrok SN z 14 października 2016 r., I CSK 714/15).Jednocześnie Sąd Najwyższy, podzielając stanowiska wyrażone w doktrynie, wielokrotnie stwierdził, że postępowanie dotyczy masy upadłości lub przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jeżeli jego wynik mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego, bez różnicy, czy chodzi w nich o pozycje czynne lub bierne masy upadłości, jak też bez różnicy, czy sprawa jest sprawą o świadczenie, ukształtowanie lub ustalenie, jeżeli tylko wynik postępowania mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego (wyrok SN z 14 lutego 2003 r., IVCKN 1750/00, PB 2003/7-8, s. 25; uchwała SN z 24 maja 2002 r., III CZP 25/02,OSNC 2003/7-8, poz. 94; uchwała SN z 10 lutego 2006 r., III CZP 2/06, OSP 2008/6,poz. 71)" (Paweł Janda, Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. III, publ. LEX/el.2019). W tym kontekście nie powinno budzić wątpliwości, że wynik niniejszego postępowania mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego, skoro zobowiązana spółka celem wykonania decyzji organu I instancji winna zagospodarować przedmiotowe odpady na własny koszt, a zatem uprawomocnienie ww. decyzji doprowadziłoby w dalszej kolejności do powstania kolejnego zobowiązania po stronie upadłej spółki. Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie będzie miał zatem zastosowania art. 97 § 1 pkt 3 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych. Ogłoszenie upadłości nastąpiło w dniu 6 września 2019 r. postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K. , decyzja I instancyjna zapadła [...]r., a więc przed tą datą. Organ prowadził postępowanie bez uwzględnienia skutków ogłoszonej upadłości, które wynikają z art. 144 w zw. z art. 160 ust. 1 u.p.u Z zestawienia obu przepisów wynika, że po ogłoszeniu upadłości jedyną osobą uprawnioną do reprezentowania upadłej spółki po wszczęciu postępowania upadłościowego jest syndyk masy upadłości, który prowadzi te postępowania na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Z powyższego przepisu nie można wyprowadzać wniosku, aby syndyk stawał się zupełnie niezależnym podmiotem praw i obowiązków, stroną postępowania w znaczeniu materialnoprawnym w miejsce dotychczasowej strony. Stwierdzenie ustawodawcy, że syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy upadłości oznacza, iż przysługuje mu legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Jest to jednak strona w znaczeniu wyłącznie formalnym. Syndyk działa bowiem w imieniu własnym. Jednakże w znaczeniu materialnym stroną pozostaje nadal upadły, który jest podmiotem stosunku prawnego, którego postępowanie dotyczy. Sam upadły nie posiada jednak legitymacji procesowej (formalnej), nie może więc działać osobiście i syndyk działa za niego. Wynika to m.in. z art. 160 ust. 1 u.p.u., zgodnie z którym w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy dokonują czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym. Zatem skutki czynności syndyka, wchodzących w zakres zarządu masą upadłości, dotyczą bezpośrednio upadłego (zob. A. Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz. Lex/2011, Lex Omega nr 96039, tezy 1., 3., 4., 11. do art. 144). Na gruncie postępowania administracyjnego oznacza to, że jako jego strona powinien nadal być oznaczany upadły. W szczególności decyzja administracyjna powinna jako stronę oznaczać właśnie upadłego. Natomiast realizacja uprawnień strony, będącej upadłym, musi się odbywać z uwzględnieniem treści art. 144 ust. 1 u.p.u. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że użyte w art. 144 ust. 1 u.p.u. wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu, oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach.

W kontekście powyższego warto zwrócić uwagę na wyrażoną w art. 10 K.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się codo zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami K.p.a. (np. art. 78 § 1, art. 79), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (por. art.81). (wyrok NSA z 20.01.2005 r., OSK 1755/04, ONSA WSA 2005/6, poz. 111). Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej. Zaniechanie przez organ administracji obowiązków wynikających dlań z art. 10 § 1 i art. 131 K.p.a. nie za każdym, więc razem skutkuje zaistnieniem podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a." (tak wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r. IIOSK 326/17, LEX nr 2624499). W rozpoznawanej sprawie, gdyby Kolegium zawiesiło postępowanie, a następnie po ustaleniu osoby syndyka upadłości spółki, wezwało go do udziału w sprawie, jak to sugeruje prokurator w skardze, wówczas to syndyk masy upadłości miałby prawo jedynie do złożenia skargi na decyzję organu II instancji, pozbawiony byłby zaś prawa do złożenia odwołania na decyzję organu I instancji mimo, że to on byłby podmiotem wskazanych w owej decyzji zobowiązań. Powyższe rozwiązanie byłoby sprzeczne z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, jak również z zasadą dwuinstancyjności postępowania, na co zresztą słusznie zwróciło uwagę Kolegium. W świetle treści skargi, należy również podkreślić, że ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych upadłej spółki. Spółka nadal pozostaje podmiotem praw i obowiązków wynikających ze stosunków prawnych nawiązanych przed ogłoszeniem upadłości, jednakże traci jedynie prawa zarządu majątkiem wchodzącym do masy upadłości, zachowując zarazem pełne prawo zarządu nad majątkiem, który do masy upadłości nie wchodzi.

Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze B. N. , że potrzeba zawieszenia postępowania toczącego się przed Kolegium w przypadku objętym hipotezą art. 144 ust. 1 i 2 u.p.u., wynika z wyroku innego sądu administracyjnego Sąd zauważa, że jest zobligowany do stosowania przepisów prawa, a każdy wyrok zapada w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego.

Przeprowadzone rozważania pozwalają stwierdzić, że w ramach przedmiotowego postępowania stroną jest upadła Spółka, jednakże z uwagi na szczególną regulację zawartą w art. 144 u.p.u., w jej imieniu działa wyłącznie syndyk. Przy czym tylko on jest uprawniony do wszczęcia postępowania i udziału w prowadzonym postępowaniu. W ramach postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją syndyk nie uczestniczył, zatem pozbawiony był możliwości skutecznego reprezentowania interesów upadłej Spółki. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie, ponieważ w postępowaniu tym upadłą Spółkę musi reprezentować syndyk. Podkreślić należy, że poddana kontroli decyzja nie oznacza, że postępowanie w sprawie nie będzie prowadzone, a jedynie wskazuje, że winno ono być prowadzone w stosunku do upadłej Spółki prawidłowo reprezentowanej, tak aby miała zapewnioną prawidłową reprezentację w toku prowadzonego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie, dlatego skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz 374, ze zm.), albowiem w związku intensyfikacją rozwoju epidemii przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.