Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SO/Ol 2/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Ustanowiono radcę prawnego dla Rep. SO
Powołane przepisy: article: art. 239 par. 1 pktne, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 249a, art. 258 par. 2 pkt 7.
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych 2. ustanowić radcę prawnego, WSA/post. 1 – sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący S.M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z umowy zlecenia w wysokości "[...]"oraz ze świadczenia emerytalnego żony w kwocie "[...]"zł. Łączne dochody współmałżonków wynoszą "[...]"miesięcznie. Ponoszą stałe wydatki i koszty utrzymania w postaci: gaz- "[...]" zł miesięcznie, energia elektryczna- "[...]" miesięcznie, woda –"[...]" miesięcznie, wywóz nieczystości –"[...]" telefon komórkowy-"[...]" internet-"[...]", podatek od nieruchomości- "[...]" miesięcznie, składka na polisę ubezpieczeniowa PZU-"[...]" ubezpieczenie nieruchomości- "[...]" miesięcznie, ubezpieczenie samochodu – "[...]" miesięcznie, lekarstwa-"[...]" oraz turnus rehabilitacyjny – "[...]" Łączne miesięczne wydatki skarżącego i jego rodziny wynoszą – "[...]" bez kwoty wydatkowanej na turnus rehabilitacyjny. W skald majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 104,24 m2 "[...]" oraz samochód osobowy rok produkcji "[...]" i wartości "[...]".

Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał na wysokość ponoszonych kosztów utrzymania. Nadto wyjaśnił, że dodatkowo miesięcznie z tytułu zaległych składek ZUS wpłaca "[...]", zgodnie z umowa z dnia "[...]". Po odjęciu stałych kosztów utrzymania i spłacanych rat na rzecz ZUS na pozostałe wydatki pozostaje dwuosobowej rodzinie kwota "[...]". Z kwoty tej ponoszą wydatki na wyżywienie, odzież obuwie, transport i naprawy samochodu. Wnioskodawca oświadczył również, że podjęcie dodatkowej pracy w obecnej sytuacji życiowej jest utrudnione z uwagi na jego wiek jak i konieczność sprawowania opieki nad "[...]" matką.

Do wniosku załączył kopie dokumentów potwierdzających złożone oświadczenie na formularzu PPF.

Skarżący, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, oświadczył m.in., że: nie posiada rachunku bankowego. Rachunek bankowy posiada jego żona, która obecnie przebywa na turnusie rehabilitacyjnym. Posiada umowę o rozdzielności majątkowej podpisaną w dniu "[...]". Nadto ponownie wskazał na fakt konieczności opieki nad matką, która posiada I grupę niepełnosprawności. Nadto stwierdził, że jego żona jest inwalidką o lekkim stopniu niepełnosprawności i zajmuje się swoją "[...]" matką. Do pisma załączył: kopię decyzji ZUS z dnia "[...]" kopię PIT-36 za 2016 r. wnioskodawcy i niepodpisaną kopię PIT-36 za 2016 r. współmałżonki, kopię aktu notarialnego z dnia "[...]" obejmującego umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, skierowanie na rehabilitację w sanatorium uzdrowiskowym żony wnioskodawcy, kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącego oraz dwa oświadczenia o nie posiadaniu przez wnioskodawcę innych składników majątkowych poza wykazanymi w formularzu PPF.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) Przesłanki zaś udzielenia osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym określone są w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowiąc, że przyznanie tego prawa następuje wówczas, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy więc dokonać oceny kosztów utrzymania koniecznego strony w stosunku do jej stanu majątkowego i w stosunku do kosztów sądowych, jakie są wymagane od strony na podstawie przepisów prawa.

Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji finansowej wnioskodawca nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia na opłacenie wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.

Zauważyć należało, iż skarżący i jego żona utrzymują się z dochodów w kwocie łącznej "[...]". Przy czym z tytułu stałych kosztów utrzymania oraz po opłaceniu rat na rzecz ZUS na wyżywienie, zakup odzieży i innych niezbędnych rzeczy dwuosobowej rodzinie pozostaje kwota ok. "[...]".. Pomimo zatem, ze łączna wysokość dochodów znacznie przekracza kwotę uprawniająca do skorzystania ze środków pomocy społecznej, która to na 2017 r. została określona na poziomie 514 zł na osobę w rodzinie tj. 1028 zł na dwie osoby (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1058) uznano, że wnioskodawca spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanką bowiem ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie jest "brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne wydatki związane z utrzymaniem strony postępowania i jej rodziny, z których nie można zrezygnować lub czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Świadczy o tym określenie "konieczne" użyte w odniesieniu do słowa utrzymanie. Przymiotnik "konieczny" w języku polskim oznacza "taki, którego nie da się uniknąć, którego nie można obejść, nieodzowny, nieuchronny, potrzebny, przymusowy" (znaczenie podane za Słownikiem współczesnego języka polskiego - Wyd. Wilga, Warszawa 1996). W pojęciu utrzymania koniecznego nie mieszczą się zatem wydatki, związane wprawdzie z utrzymaniem rodziny na pewnym standardzie (wyższym od minimalnego), ale nieposiadające cechy nieodzowności, nieuchronności. Oceniając sytuację materialną strony, referendarz sądowy wziął pod uwagę nie tylko wysokość jej dochodu, ale również wysokość i przeznaczenie ponoszonych przez nią wydatków. Mając na uwadze powyższe uznał, że poniesienie kosztów postępowania sądowego w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika pogorszy sytuację materialną wnioskodawcy i spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jego potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby przeznaczyć na ten cel.

Z tych powodów wniosek skarżącego uznać należało za zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy unormowania art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. skarżący jest w niniejszym postępowaniu zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (sprawa dotyczy bowiem decyzji ZUS z dnia 22.06.2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od niepłaconych w terminie składek), zbędne jest zwalnianie go z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych powodów przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.