Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 14/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 12, art. 35, art. 36, art. 156
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi T. I. na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przeliczenia renty I. zobowiązuje Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS do rozpoznania wniosku skarżącego T. I. z dnia [...] grudnia 2019 r. w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego odpisu wyroku z aktami sprawy, II. stwierdza, że bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS na rzecz skarżącego T. I. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych.


UZASADNIENIE

T. I. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") w sprawie wniosku Strony z 30 grudnia 2019 r.

o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...]

o przeliczeniu renty.

Decyzją z dnia [...].07.2019 r. wydaną na skutek wyroku Sądu Okręgowego

w S. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2019 r.,

[...] organ przeliczył Stronie rentę z częściowej niezdolności na całkowitą

oraz wypłacił wyrównanie za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 lipca 2019 r. w kwocie [...] zł (różnica między kwotą pobraną a należną). Decyzja organu nie została podpisana przez upoważnionego pracownika oraz nie naniesiono poprawki

w pkt III. 1 decyzji. Kopia decyzji, która pozostała w aktach organu została podpisana i zaparafowano poprawkę.

Pismem z 26 lipca 2019 r. Strona złożyła wniosek o wyjaśnienie w sprawie wraz z kopią wysłanej decyzji z [...] lipca 2019 r. oraz wniosek o wypłatę odsetek.

W odpowiedzi organ przeprosił Stronę pisemnie i wysłał Stronie wydrukowaną

z systemu ww. decyzję z zaparafowaną poprawką i opatrzoną podpisem.

W dniu 3 października 2019 r. wpłynęła skarga na decyzję z [...] lipca 2019 r. Organ wydał decyzję o przeliczeniu renty nr [...], bez poprawek (pisaną ręcznie) i nadal datowaną na [...] lipca 2019 r.

Pismem z 28 października 2019 r. Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lipca 2019 r. Pismem z dnia 18 listopada 2019 r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi. Organ wskazał w piśmie, że decyzją z [...] lipca 2019 r. została wznowiona wypłata renty od 1 sierpnia 2019 r., a także wypłacił Stronie wyrównanie za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 lipca 2019 r. Jednocześnie organ nadmienił w piśmie, że wysłana decyzja nie zawierała podpisu osoby wystawiającej, niemniej przeoczenie to zostało naprawione i wysłano decyzję uzupełnioną o podpis i bez naniesionych poprawek.

W dniu 28 listopada 2019 r. wpłynął kolejny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2019 r.

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2019 r.

o przeliczeniu renty. W pouczeniu zawartym w ww. decyzji z [...] grudnia 2019 r. pouczono Skarżącego o prawie zaskarżenie ww. decyzji odwołaniem, które Skarżący – w terminie miesiąca – uprawniony jest złożyć za pośrednictwem organu rentowego, który wydał decyzję, do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Skarżącego Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Skarżący – w nawiązaniu do ww. decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r.

(o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności

ww. decyzji) złożył pismo z 30 grudnia 2019 r. pn. "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". Pismo to wpłynęło do ZUS 30 grudnia 2019 r.

- jak jednoznacznie wynika z prezentaty ZUS (k. 168 akt administracyjnych). W treści tego pisma Skarżący jednoznacznie wyraził niezadowolenie z ww. decyzji ZUS

z [...] grudnia 2019 r. i ponownie powołał argumenty przemawiające za zasadnością stwierdzenia nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...]

Pismem z 15 maja 2020 r. Strona wniosła do organu ponaglenie celem niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. pisma Strony z dnia

30 grudnia 2019 r. dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2019 r. celem wyeliminowania z obrotu prawnego nieprawidłowego aktu, zgodnie

z art. 156 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j.; dalej: "K.p.a.").

Następnie, pismem z 3 września 2020 r., Strona złożyła skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność ZUS

w zakresie rozpoznania ww. pisma/wniosku Strony z 30 grudnia 2019 r. i wniosła

o zobowiązanie organu do wydania decyzji zawierającej rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że otrzymana decyzja nie zawierała podpisu, posiadała błędy merytoryczne oraz rachunkowe, które korygowano odręcznie. Zdaniem Skarżącego decyzja została dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., która to wada nie może

być usunięta poprzez uzupełnienie podpisu po doręczeniu decyzji stronie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości

w uzasadnieniu wskazując, że nie pozostawał w bezczynności w zakresie wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lipca 2019 r.

jak i nie dopuścił się przewlekłości w zakresie jego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.) stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei zgodnie

z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wagę jednoznacznego określenia przedmiotu skargi na bezczynność organu wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r.

w sprawie II GSK 3377/17, gdzie wskazano, że w sprawach ze skarg

na bezczynność organu administracji publicznej, w celu ustalenia istnienia/nieistnienia stanu bezczynności organu istotne znaczenie

ma zidentyfikowanie przedmiotu żądania zawartego w skardze na bezczynność

i skonfrontowanie tego żądania oraz jego zasadności z istnieniem po stronie organu administracji prawnego obowiązku działania polegającego na załatwieniu (rozstrzygnięciu)m konkretnej sprawy administracyjnej.

Rozstrzygając zatem w granicach rozpatrywanej sprawy i nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną należało przyjąć, że sprawa sądowoadministracyjna wszczęta skargą dotyczy bezczynności

ZUS w zakresie rozpoznania wniosków zawartych w ww. piśmie Skarżącego

z 30 grudnia 2019 r. pn. "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji".

Jak bowiem wskazał sam Skarżący w treści skargi wniósł

ją "w sprawie wniosku złożonego 30 grudnia 2019 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dn. [...]-07-2019 r." Również ponaglenie z 15 maja 2020 r., które Skarżący załączył do skargi w rozpoznawanej sprawie, dotyczy – jak wynika wprost z jego treści – ww. wniosku Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. W treści powyższego ponaglenia Skarżący bowiem wprost wskazał, że "nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia 30 grudnia 2019 r. ...." jak i wniósł

o "merytoryczne zgodne z przepisami KPA podjęcie stosownych kroków proceduralnych w tej sprawie" i poinformowanie Skarżącego o podjętych działaniach w związku z ww. ponagleniem.

Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie

z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu,

jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r.,

II OSK 1867/17).

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg

na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 (decyzje, postanowienia, inne akty lub czynności)

lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zaskarżalna zatem do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżący w rozpoznawanej skardze zarzucił organowi de facto bezczynność polegającą na tym, że w odniesieniu do ww. wniosku z 30 grudnia

2019 r. - do dnia wniesienia skargi, pomimo ponaglenia z dnia 15 maja 2020 r.,

nie otrzymał żadnej odpowiedzi ze strony ZUS zgodnie z art. 7 K.p.a. W istocie zatem zdaniem Skarżącego przedmiotem bezczynności jest brak czynności ZUS

w odniesieniu do ww. pisma Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. pn. "Wniosek

o stwierdzenie nieważności decyzji".

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody,

dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Stosownie jednak do treści art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący wniósł pismem z dnia 3 września 2021 r. skargę do tutejszego Sądu

w ww. zakresie. Z kolei pismem z dnia 15 maja 2020 r. Skarżący wniósł ponaglenie do ZUS w przedmiocie rozpoznania ww. pisma Skarżącego z 30 grudnia 2019 r.

Tym samym uznać należało, że skarga jest dopuszczalna.

Zaznaczyć również należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie

w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Pojęcie bezczynności

jest rozumiane zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie jako stan, który zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (tak T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010,

s. 70). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OSP 2000 z. 6., poz. 87 uznał, że organ administracji publicznej pozostaje

w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a.

lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających

na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Takie rozumienie bezczynności

jest przyjęte w orzecznictwie również na gruncie art. 139 Ordynacji podatkowej

(tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 1 października 2013 r.

II FSK 1370/13, LEX nr 1377329).

Tak więc dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia

w terminach określonych przepisami prawa oraz ewentualnie stwierdzenia,

czy zaistniały jakieś okoliczności, które wyłączałyby stan bezczynności.

Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione

nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także

w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83, GP 1983,

nr 24; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia

nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona,

ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia,

bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej, innego aktu lub podjęcia określonej prawem czynności.

W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami terminie dokonał powyższych działań.

W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność nie jest możliwe badanie innych kwestii, aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu w zwłoce.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że decyzją ZUS z [...] grudnia 2019 r.,

[...], w wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącego z 28 października

2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...] o przeliczeniu renty, odmówiono Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. W pouczeniu zawartym w ww. decyzji o odmowie wszczęcia postepowania z [...] grudnia 2019 r. pouczono Skarżącego o prawie zaskarżenie ww. decyzji odwołaniem, które Skarżący

– w terminie miesiąca – uprawniony jest złożyć za pośrednictwem organu rentowego, który wydał decyzję, do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Skarżącego Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W aktach sprawy brak dowodu doręczenia Skarżącemu ww. decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca

2019 r. nr [...] Sąd wskazuje jednak, że z akt sprawy wynika,

że Skarżący zapoznał się z ww. decyzją z [...] grudnia 2019 r., o czym świadczy pismo Skarżącego z 30 grudnia 2019 r.

W dalszej kolejności Sąd wskazuje bowiem, że Skarżący – w nawiązaniu

do ww. decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r. (o odmowie wszczęcia postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji) złożył pismo z 30 grudnia 2019 r. pn. "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". Pismo to wpłynęło do ZUS

30 grudnia 2019 r. - jak jednoznacznie wynika z prezentaty ZUS (k. 168 akt administracyjnych). W treści tego pisma Skarżący jednoznacznie wyraził niezadowolenie z ww. decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r. i ponownie powołał argumenty przemawiające za zasadnością stwierdzenia nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...]

Sąd podkreśla, że w aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów na dokonanie przez ZUS jakichkolwiek czynności w związku ze złożeniem przez Skarżącego

ww. pisma z 30 grudnia 2019 r., które Skarżący wniósł w nawiązaniu do decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...]

W związku z brakiem jakichkolwiek czynności ZUS w stosunku do Skarżącego w odniesieniu do powyższego pisma Skarżącego z [...] grudnia 2019 r. Skarżący pismem z 15 maja 2020 r. pn. "Ponaglenie" wniósł o "niezwłoczne załatwienie sprawy administracyjnej, tj. wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2019 r. celem wyeliminowania z obrotu prawnego nieprawidłowego aktu ...".

W uzasadnieniu pisma Skarżący wskazał na "nie ulega wątpliwości, że organ

nie rozpoznał wniosku z dnia 30 grudnia 2019 r. .." i wniósł o merytoryczne i zgodne z przepisami KPA podjęcie stosownych kroków proceduralnych w tej sprawie.

Sąd podkreśla, że w aktach sprawy – za wyjątkiem pisma ZUS z 25 maja

2020 r. o przekazaniu oryginału ww. ponaglenia Skarżącego z 15 maja 2020 r. przez ZUS Oddział w S. do Centrali ZUS Departamentu Emerytalno – Rentowego – brak jakichkolwiek dowodów na podjęcie przez ZUS jakichkolwiek czynności

w odniesieniu do ww. pisma Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. jak i ww. ponaglenia

z 15 maja 2020 r. W tym zakresie Sąd zauważa, że również w odpowiedzi na skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie Organ nie wskazuje, aby w związku

z ww. wnioskiem Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. jak i ponagleniem z 15 maja

2020 r. ZUS podjął jakiekolwiek czynności. W odpowiedzi na skargę wskazane zostało jedynie, że ZUS nie pozostał bezczynny w rozpoznawanej sprawie albowiem na wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lipca 2019 r. wydał

ww. decyzję z [...] grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] lipca 2019 r. Sąd zauważa jednakże,

że wniosek Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. został złożony już po wydaniu

ww. decyzji z [...] grudnia 2019 r. jak i w terminie otwartym do jej zaskarżenia

a ponadto, że decyzja z dnia [...] grudnia 2019 r. – jak jednoznacznie wynika

z jej treści – została wydana w wyniku rozpoznania innego, wcześniejszego aniżeli

z [...] grudnia 2019 r. wniosku Skarżącego, tj. wniosku Skarżącego z [...] października 2019 r.

Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności Sąd uznał, że analiza

akt postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia,

że od wniesienia przez Skarżącego wniosku z 30 grudnia 2019 r. do chwili wydania wyroku w rozpoznawanej sprawie ZUS nie uczynił nic w sprawie ww. wniosku Skarżącego, również po wniesieniu przez Skarżącego w tym zakresie ponaglenia

z 15 maja 2020 r. Jednocześnie Sąd podkreśla, że powyższy wniosek Skarżącego był nowym pismem w sprawie, innym aniżeli wniosek z 28 października 2019 r.

- którego rozpoznanie stanowiło podstawę wydania decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r.

Na marginesie Sąd wskazuje, że wniosek Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. wniesiony został po wydaniu ww. decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r. w terminie otwartym do jej zaskarżenia zgodnie z pouczeniem zawartym w treści tej decyzji, Skarżący działał w sprawie bez zawodowego pełnomocnika zaś z treści tego wniosku wynika niezadowolenie Skarżącego z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ZUS

z [...] grudnia 2019 r. jak i powołane są w nim zarzuty dotyczące przesłanek przemawiających za nieważnością decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...] Tym samym, choć pismo Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. zatytułowane zostało "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", to jednak z uwagi na okoliczności faktyczne, termin jego wniesienia jak i jego treść, w ocenie Sądu, winno zostać rozważone czy zasadnym jest wyjaśnienie rzeczywistych intencji Skarżącego,

tj. czy ww. pismo z 30 grudnia 2019 r. stanowi kolejny wniosek Skarżącego

o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...]

czy też jest środkiem zaskarżenia ww. decyzji ZUS z [...] grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ZUS z [...] lipca 2019 r. nr [...]

Powyższe determinuje uznanie, że Organ pozostawał w sprawie bezczynny, naruszając w ten sposób zasady i terminy określone w art. 35, art. 36

oraz w art. 8, art. 12 K.p.a. Niewątpliwie okres zwłoki ze strony Organu przekroczył maksymalny termin dla załatwienia sprawy w przedmiocie rozpoznania wniosku Strony. Fakt wydania przez ZUS ww. decyzji z [...] grudnia 2019 r. w wyniku rozpoznania wcześniejszego wniosku Skarżącego, tj. wniosku z 28 października 2019 r., wbrew twierdzeniom Organu zawartym w odpowiedzi na skargę, nie stanowi okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy. Sąd ponownie bowiem podkreśla, że ww. pismo Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. wniesione zostało już po wydaniu ww. decyzji ZUS z 20 grudnia

2019 r., która wydana została w wyniku rozpoznania wniosku Skarżącego

z 28 października 2019 r. i stanowi nowy wniosek w sprawie.

Sąd wskazuje ponadto, że od 14 marca 2020 r., a zatem po złożeniu

ww. pisma Skarżącego z 30 grudnia 2019 r., obowiązywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemiologicznego, a następnie

od 20 marca 2020 r. - stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Kwestia ta jak i przepisu art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) – obowiązującego 31.03.-15.05.2020 r., mają znaczenia

dla rozstrzygania o bezczynności Organu o tyle, że Sąd wyłączył z tego okresu i jego skutków czas obowiązywania konsekwencji dla biegu terminów z art. 15zzs wymienionej ustawy. W zaistniałym stanie rzeczy stwierdzić należało,

że ZUS dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnych wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., I OSK 296/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). Biorąc zaś pod uwagę opisaną wyżej postawę Organu (bierność organu i jej okres), Sąd uznał,

że bezczynność w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zlekceważenie terminów ustawowych i brak procedowania sprawy pomimo ponaglenia wniesionego przez Skarżącego a następnie skargi na bezczynność jest działaniem nieopartym

na przepisach prawa. Podkreślenia wymaga, że zachowanie Organu podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i porządku prawnego,

a zaniechanie podjęcia czynności - chociażby weryfikacji formalnej pisma Skarżącego z 30 grudnia 2019 r. pn. "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", przy równoczesnej aktywności Strony (ponaglenie, skarga na bezczynność),

w ocenie Sądu nosi cechę rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.),

o czym Sąd orzekł w pkt II wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał również Organ

do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania przez Organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (punkt I sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, co uzupełnia również regulacja zgodnie, z którą Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała strona na skutek bezczynności

lub przewlekłego działania organu administracji. Mając powyższe na uwadze,

Sąd za uzasadnione uznał przyznanie Skarżącemu sumy pieniężnej w kwocie

[...] zł, o czym orzekł w pkt III sentencji wyroku.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne

są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.