Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 40/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 334/17 w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 20 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA, Sąd I instancji) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. (dalej: strona, skarżąca) wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: DIAS, organ) z 20 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyrokiem o sygn. akt I SA/Ol 334/17 uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od DIAS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200,

art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Z przebiegu postępowania przed organami, przedstawionego przez WSA wynika m.in., że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej: NUS, organ I instancji), po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z 17 listopada 2016 r., określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, dokonanej aktem notarialnym z 29 czerwca 2010 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.), w dniu 6 grudnia 2016 r.

Z kolei, 17 stycznia 2017 r. pełnomocnik strony - doradca podatkowy T. K. [dalej: pełnomocnik d.p.] złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od ww. decyzji NUS, w którym wskazał, że strona z powodu swojego stanu zdrowia przebywa od dnia 18 sierpnia 2016 r. w Domu Opieki "M." Dom Seniora M. w B. Również w tym samym dniu zbyła zajmowany dotychczas lokal mieszkalny położony w O., przy ul. [...] i wymeldowała się z niego. Podkreślił, że zarówno postanowienie NUS z 24 sierpnia 2016 r. o wszczęciu postępowania podatkowego, decyzja tego organu z 17 listopada 2016 r., jak i pozostała korespondencja skierowana do strony w toku postępowania, przesłane zostały na adres: [...] O., ul. [...]. Jednakże z uwagi na fakt, że skarżąca od dnia 18 sierpnia 2016 r. nie zamieszkuje pod ww. adresem, żadne z tych pism nie zostało odebrane.

Z kolei, jako powody niezłożenia przez stronę odwołania, wskazał na brak jej wiedzy

o toczącym się postępowaniu podatkowym. Ponadto, w ocenie pełnomocnika nawet gdyby skarżąca taką wiedzę miała, to jej stan zdrowia spowodowany chorobą uniemożliwiałby rozpoznanie treści i znaczenia dokumentów otrzymywanych w toku postępowania. Jednocześnie zaznaczył, że w dniu 18 sierpnia 2016 r. w kancelarii US w O. zostało złożone pełnomocnictwo, w którym skarżąca upoważniła swojego syna W. K. [dalej: pełnomocnik W. K.] do reprezentowania jej w sprawie dotyczącej sprzedaży nieruchomości w 2010 r. W piśmie wskazano adres do doręczeń w Grecji. Pełnomocnik d.p. zaznaczył też, że w toku postępowania żadne z pism nie było kierowane na adres do korespondencji wskazany w tym pełnomocnictwie. Tym samym, pełnomocnik W. K. również nie miał świadomości, że wobec skarżącej prowadzone jest jakiekolwiek postępowanie podatkowe oraz że została wydana wobec niej jakakolwiek decyzja. Podkreślił, że w dniu 10 stycznia 2017 r., jako pierwsza osoba działająca w imieniu strony zapoznał się z aktami sprawy oraz treścią decyzji NUS. Zaznaczył, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z przyczyn od siebie niezależnych. Uchybienie terminu związane było przede wszystkim ze zdarzeniem losowym, jakim jest choroba. Ponadto, doszło do niego z powodu niepodjęcia przez organ kontaktu z umocowanym przez stronę pełnomocnikiem W.K. W załączeniu do wniosku przedłożono kserokopie opinii sądowo-psychiatrycznej z 10 października

2016 r. (do akt sprawy [...]) dotyczącej skarżącej "o umieszczenie w domu pomocy społecznej bez zgody wydanej na polecenie Sądu Rejonowego w O. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich" oraz pełnomocnictwa szczególnego z 30 grudnia 2016 r. (...) wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej.

DIAS w wymienionym na wstępie postanowieniu z 20 marca 2017 r. w pierwszej kolejności omówił podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia [art.162 § 1 i 2 O.p.]. Następnie nawiązując do akt sprawy przypomniał, że decyzja NUS z 17 listopada

2016 r., została skutecznie doręczona 6 grudnia 2016 r. (w trybie tzw. doręczenia zastępczego z art. 150 O.p.), 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął

więc stronie w dniu 20 grudnia 2016 r. Odwołanie natomiast wraz z wnioskiem

o przywrócenie terminu do jego wniesienia, złożono 17 stycznia 2017 r. Organ wskazał również, że kwestia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania została rozstrzygnięta postanowieniem DIS z 28 lutego 2017 r., (doręczonym w dniu 14 marca 2017 r.). DIAS zaznaczył, że skarżąca 22 grudniu 2016 r. otrzymała tytuł wykonawczy wystawiony przez NUS 21 grudnia 2016 r., dotyczący zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych określonego decyzją z 17 listopada 2016 r., oraz dwa zawiadomienia ww. organu z 21 grudnia 2016 r., o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego i o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Pisma te zostały doręczone stronie osobiście w Domu Opieki "M." Dom Seniora M.,

w B. przez pracownika urzędu, co poświadcza notatka służbowa z 22 grudnia 2016 r. oraz potwierdzenie odbioru. Następnie 30 grudnia 2016 r. skarżąca umocowała doradcę podatkowego do reprezentowania jej przed wszelkimi organami oraz sądami, we wszelkich sprawach i czynnościach związanych z wymiarem podatku wskazanego

w decyzji NUS z 17 listopada 2016 r. Pełnomocnik ten w dniu 10 stycznia 2017 r. przedłożył w US w O. w/w pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej z 30 grudnia 2016 r. oraz zapoznał się z aktami sprawy.

DIS uznał, że skarżąca o wydaniu decyzji NUS z 17 listopada 2016 r., dowiedziała

się 22 grudnia 2016 r. tj. w dniu otrzymania tytułu wykonawczego wystawionego

przez ww. organ 21 grudnia 2016 r. [w jego treści powołano przedmiotową decyzję wraz

z datą jej wydania]. Organ uznał, że nie można przyjąć, że przeszkoda uniemożliwiająca złożenie odwołania ustała dopiero 10 stycznia 2017 r. tj. w dniu zapoznania się przez pełnomocnika z aktami sprawy oraz treścią decyzji, od której

to daty pełnomocnik liczył 7 - dniowy termin z art. 162 § 2 O.p. Podkreślił, że

nie kwestionuje stanu zdrowia strony, opisanego w przedłożonej opinii sądowo-psychiatrycznej, wydanej dla potrzeb umieszczenia jej w Domu Pomocy Społecznej bez jej zgody. Zwrócił jednak uwagę na fakt posiadania przez stronę pełnej zdolności do czynności prawnych oraz brak dowodów na inny stan faktyczny i prawny w tym zakresie. Według niego nieprawidłowym jest uznanie, że z powodu ograniczonej świadomości strony termin do złożenia przedmiotowego wniosku zaczął biec dopiero od dnia 10 stycznia 2017 r. Zaznaczył bowiem, że strona brała czynny udział

w czynnościach sprawdzających – składała w urzędzie skarbowym korekty zeznań podatkowych oraz inne pisma z własnoręcznym podpisem, w dniu 18 sierpnia 2016 r. osobiście dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego - prawa do lokalu mieszkalnego, a w dniu 30 grudnia 2016 r. ustanowiła pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. W jego ocenie, skarżąca informację o wydaniu decyzji NUS powzięła 22 grudnia 2016 r. Ta data wyznacza początek biegu terminu do wniesienia wniosku

o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji. Zatem, termin do wniesienia przedmiotowego wniosku, upłynął dnia 29 grudnia 2016 r. Prawidłowo umocowany przez stronę profesjonalny pełnomocnik miał w dniu 30 grudnia 2016 r. wiedzę o fakcie wydania ww. decyzji przez NUS - na co wskazuje zakres udzielonego pełnomocnictwa (w treści wskazano organ podatkowy, datę i znak decyzji). Jednocześnie organ zastrzegł, że nawet gdyby przyjąć, z uwagi na stan zdrowia strony, że datą od której biegnie 7-dniowy termin wskazany w art. 162 § 2 O.p. jest 30 grudnia 2016 r. tj. dzień,

w którym pełnomocnik d.p. dowiedział się o przedmiotowej decyzji, to termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania upłynął w dniu

9 stycznia 2017 r.

Ostatecznie DIAS stwierdził, że termin określony w art. 162 § 2 O.p. ma charakter terminu nieprzywracalnego. Data 10 stycznia 2017 r., jako data zapoznania się po raz pierwszy przez pełnomocnika z aktami sprawy, nie jest datą, od której biegnie termin proceduralny wskazany w ww. przepisie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony dnia 17 stycznia 2017 r., a zatem po terminie przewidzianym wart. 162 § 2 O.p. Nie zostały więc spełnione wszystkie ustawowe przesłanki określone w art. 162 § 1 i 2 O.p.. Spóźniony wniosek uniemożliwia przywrócenie terminu nim objętego, a tym samym czyni bezprzedmiotowym ocenę treści w nim zawartych (tj. przyczyn mających świadczyć o braku winy w niedochowaniu terminu).

W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, zarzucono naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez błędne ustalenie momentu powzięcia przez pełnomocnika strony wiadomości o decyzji NUS z 17 listopada 2016 r., co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 162 § 1 O.p., poprzez nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji po omówieniu kwestii prawnych wiążących się z treścią art. 162 O.p. - regulujących zagadnienie przywrócenia terminu - zwrócił uwagę na ustalony

w toku postępowania stan faktyczny. Wskazał, że bezspornie w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z 17 listopada 2016 r. Orzeczenie to bowiem zostało stronie doręczone 6 grudnia 2016 r. w trybie doręczenia zastępczego z art. 150 O.p., zaś odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożono 17 stycznia 2017 r. Przypomniał, że pełnomocnik skarżącej nie kwestionuje, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania do przedmiotowej decyzji, ale nastąpiło to z przyczyn od niej niezależnych. Z kolei, DIAS uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po terminie przewidzianym w art. 162 §1 O.p.

Następnie WSA wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca ze względu na stan zdrowia nie jest zdolna do samodzielnego zaspakajania swoich potrzeb życiowych, wymaga stałej i całodobowej opieki oraz pielęgnacji. Została bez jej zgody umieszczona w domu opieki społecznej. W jego ocenie, strona odbierając w dniu 22 grudnia 2016 r. tytuł wykonawczy, nie miała świadomości istnienia rozstrzygnięcia z 17 listopada

2016 r., albowiem opinia sądowo – psychiatryczna z 10 października 2016 r. szczegółowo opisuje stan jej zdrowia - nie jest ona zdolna do podejmowania racjonalnych decyzji i kierowania swoim postępowaniem. Sąd zaznaczył, że w dniu 10 stycznia 2017 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik d.p. stawił się w US

w O. i zapoznał się z treścią decyzji z 17 listopada 2016 r. Stwierdził, że to ten dzień rozpoczął bieg terminu określonego w art. 162 § 1 O.p.

WSA stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane

z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 162 § 1 oraz art. 121 §1 i §2 O.p.,

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniającym wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. DIAS bowiem dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy wydał zaskarżone orzeczenie przedwcześnie,

z naruszeniem w/w przepisów, bez uwzględnienia ochrony praw jednostki do procesu

i prawa do sądu w postępowaniu administracyjnym. Według WSA, strona odbierając tytuł wykonawczy 22 grudnia 2016 r. nie miała świadomości istnienia decyzji z 17 listopada 2016 r. i że mogło być od niej wniesione odwołanie. Brak świadomości podejmowanych działań, niemożność pokierowania swoim zachowaniem, a w konsekwencji przymusowe skierowanie na leczenie nie pozostawia w zakresie uprawdopodobnienia wątpliwości. Według WSA, skarżąca uprawdopodobniła brak zawinienia w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.

W ramach ponownego rozpoznania sprawy, skład orzekający zobowiązał organ do wzięcia pod uwagę rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku oraz do wnikliwej

i jednoznacznej oceny, czy skarżąca wskazała w wystarczający sposób okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego. W przypadku uznania, że materiał dowodowy zebrany dotychczas

w sprawie jest niewyczerpujący, do rozważenia jego uzupełnienia.

W skardze kasacyjnej wniesionej na powyższy wyrok DIAS na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżył w całości to orzeczenie. Zarzucił mu naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. tj. art. 3 § 1, art.133 § 1, art.134, art.141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 oraz art.153 p.p.s.a. poprzez:-/ niewłaściwą kontrolę działalności organów oraz bezpodstawne zastosowanie środków przewidzianych w ustawie p.p.s.a. do usuwania naruszenia prawa

w rozstrzygnięciach administracyjnych, co spowodowało uchylenie postanowienia zamiast oddalenia skargi, -/ bezzasadne stwierdzenie naruszenia art. 162 § 1 oraz

art. 121 §1 i § 2 O.p. -/ błędne uznanie, że organy naruszyły przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, -/ błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe niezastosowanie art. 162 § 1 i 2 O.p., -/ wydanie wyroku niezgodnie

z przedstawionymi aktami sprawy, a przez to wadliwą kontrolę rozstrzygnięcia organu, -/ zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnych wskazań co do dalszego postępowania organu, -/ wydanie wiążącej organ błędnej oceny prawnej.

DIAS wniósł o rozpoznanie sprawy poza rozprawą, uchylenie wyroku w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie wyroku

i oddalenie skargi, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz

z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy przede wszystkim wyjaśnić, że na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w tej sprawie po wejściu w życie ustawy

z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można było rozpoznać na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. 182 § 3 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi kasacyjnej DIAS jest wyrok WSA uchylający wydane przez ten organ postanowienie z 20 marca 2017 r. odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 - pkt 1 i 2 p.p.s.a. (tj. naruszeniu prawa materialnego i procesowego). Niemniej jednak, powołane w osnowie skargi kasacyjnej przepisy wskazują wyłącznie na uchybienia normom proceduralnym. Komplementarny charakter podniesionych zarzutów uzasadnia ich łączne rozpoznanie, albowiem jak wynika również z argumentów przedstawionych na ich poparcie autor skargi kasacyjnej dąży głównie do zanegowania prawidłowości stanowiska Sądu I instancji o przedwczesnym wydaniu przez organ zaskarżonego orzeczenia, które zapadło z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, bez uwzględnienia ochrony praw jednostki do procesu i prawa do sądu w postępowaniu administracyjnym. Według DIAS, nawet jeśli za naruszenie może być uznany brak wyraźnego stwierdzenia w zaskarżonym postanowieniu o braku winy strony

w uchybieniu terminu, to w tej sprawie najistotniejszym było złożenie przedmiotowego wniosku z przekroczeniem terminu określonego w art. 162 § 2 O.p. I to ta okoliczność legła u podstaw podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

Nie podzielając zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, dla porządku,

w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w toku postępowania podatkowego została uregulowana w art. 162 O.p., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), zaś wniosek o przywrócenie terminu należy

wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywołany przepis ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku

o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu. Niezbędnym jest też dodanie, że jednym

z koniecznych warunków przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy w jego uchybieniu. Dla przywrócenia terminu nie jest nieodzowne udowodnienie, że zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy. Wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu

w znaczeniu ścisłym - wystarczy zatem wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie, choć nie daje pewności, ma świadczyć o wiarygodności (prawdopodobieństwie) twierdzeń o jakimś fakcie.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej za trafną uznaje ocenę Sądu

I instancji, że w tej sprawie siedmiodniowy termin o którym stanowi przedmiotowa norma prawna, należało liczyć od 10 stycznia 2017 r. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia szereg okoliczności stanu faktycznego, które znajdują odzwierciedlenie

w zgromadzonym w toku postepowania materiale. Pełnomocnik d.p. o fakcie wydania decyzji dowiedział się w momencie fizycznego otrzymania pełnomocnictwa tj. w dniu 10 stycznia 2017 r. Syn skarżącej pełnomocnictwo to przygotował i dostarczył jej do podpisu, a następnie w dniu 10 stycznia 2017 r. przekazał temuż pełnomocnikowi.

W tym też dniu stawił się on w siedzibie Urzędu i jako pierwsza osoba działająca

w imieniu strony zapoznał się z aktami sprawy oraz treścią wydanej przez organ

I instancji decyzji. Wykonał zdjęcia zgromadzonego materiału i przedmiotowego orzeczenia. Pełnomocnik konsekwentnie też podkreślał, że nie miał jakiegokolwiek osobistego kontaktu z mocodawczynią, w tym również w dniu 30 grudnia 2016 r. Jego wyjaśnienia pozostają w zgodzie z treścią załączonego do skargi oświadczenia syna skarżącej [z 24 kwietnia 2017 r.], który, co warto dodać, był pierwszym jej pełnomocnikiem [aczkolwiek pominiętym w postępowaniu]. W treści tego pisma opisano okoliczności sporządzenia pełnomocnictwa udzielonego obecnemu pełnomocnikowi strony – doradcy podatkowemu.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, uznał, że DIAS ani w zaskarżonym postanowieniu ani w skardze kasacyjnej nie podważył skutecznie wyżej wskazanych - niezmiennych wyjaśnień strony skarżącej i jej pełnomocnika. Za takie bynajmniej nie sposób uznać arbitralnego i zupełnie hipotetycznego stwierdzenia organu, że zasadą w usługach prawniczych jest przyjęcie zlecenia i udzielenie pełnomocnictwa po zapoznaniu się ze sprawą.

W tym stanie rzeczy, skoro 10 stycznia 2017 r. jest dniem w którym rozpoczął się bieg terminu określonego w art. 162 § 2 O.p., to w konsekwencji wniosek z 17 stycznia

2017 r. został złożony zgodnie z terminem określonym w powołanej normie prawnej. To zaś oznacza, że DIAS powinien, jak wskazał WSA w zaskarżonym wyroku, rozpoznać sprawę pod kątem zrealizowania przez stronę przesłanki wymienionej w art. 162 § 1 O.p. – uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ocena w tym w zakresie winna być przedstawiona wprost i jednoznacznie, a nie

w sposób dorozumiany [co, jak wyjaśniał DIAS, miało miejsce dotychczasowym przebiegu postępowania].

WSA w zaskarżonym wyroku uwypuklił to, co w realiach tej sprawy miało najistotniejsze znaczenie dla rzetelnego rozpatrzenia wniosku strony. Opinia sądowo – psychiatryczna z 10 października 2016 r. szczegółowo opisuje stan zdrowia skarżącej. Biegły rozpoznał

u niej chorobę psychiczną o obrazie otępienia w chorobie Alzheimera o nasileniu umiarkowanym. Strona jest niezdolna do samodzielnego zaspokojenia swoich potrzeb życiowych, do podejmowania racjonalnych decyzji i kierowania swoim postępowaniem. Wymaga stałej i całodobowej opieki oraz pielęgnacji. Została bez jej zgody umieszczona w domu opieki społecznej.

W tych warunkach nadużyciem jest stwierdzenie DIAS, że odbierając w dniu 22 grudnia 2016 r. tytuł wykonawczy skarżąca powzięła wiedzę, tj. miała świadomość istnienia decyzji z 17 listopada 2016 r. Ocena ta jest tym bardziej nieodpowiednia, gdy weźmie się pod uwagę znajdującą się w aktach sprawy notatkę sporządzoną 14 czerwca

2016 r. przez pracownika US w O. dotyczącą złego stanu zdrowia skarżącej

i utrudnionego z nią kontaktu [k- 14 akt administracyjnych].

Należy zgodzić się z WSA, że skarżąca, mimo osobistego odbioru korespondencji zawierającej tytuł wykonawczy, nie miała żadnej świadomości co do faktu wydania decyzji przez organ I instancji. Pracownicy organu doręczający jej przedmiotowy tytuł wykonawczy winni byli mieć wiedzę, że jest ona osobą ze zdiagnozowaną chorobą psychiczną, a zatem jej świadomość co do własnego działania była ograniczona.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uznania zasadności sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów - należało ją oddalić na podstawie

art. 184 p.p.s.a.