Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 29/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48,
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 47 pkt 1, art. 53
journal: Dz.U. 2007 nr 173 poz 1219
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 20121

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skarg Ogólnopolskiego T. z siedzibą w G., Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. i Stowarzyszenia K. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez O. z siedzibą w G. oraz Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Modernizacja lotniska [...] w celu jego przystosowania do obsługi przewoźników niskokosztowych".

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Burmistrz Miasta N. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację powyżej opisanego przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie to przewidziane jest do realizacji w miejscowości N. na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. Charakterystykę całego przedsięwzięcia organ pierwszej instancji przedstawił w załączniku nr 1 do decyzji.

Odwołania od powyższej decyzji wniosły O. z siedzibą w G. oraz Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. , podnosząc, że:

1/ raport, na podstawie którego organ pierwszej instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska bowiem opis elementów przyrodniczych w zakresie przyrody ożywionej, w szczególności fauny, został ograniczony do gatunków zwierząt (ptaków i nietoperzy) chronionych w sieci Natura 2000, z pominięciem charakterystyki występowania na terenie, który będzie podlegał oddziaływaniu przedsięwzięcia wielu grup zwierząt, w tym gadów, płazów i wszystkich bezkręgowych. Odstąpiono także od charakterystyki zespołów roślinnych (np. dla rezerwatu florystycznego P.). W raporcie brak jest także opisu chronionych zabytków, w szczególności zabytkowych fortów wojskowych położonych w sąsiedztwie lotniska;

2/ w aneksie do raportu dotyczącym oddziaływania planowanej inwestycji na sieć Natura 2000 zostały błędnie określone dwa warianty zerowe (przywrócenie

lotniska wojskowego i dotychczasowego lądowiska dla małych samolotów wraz z organizacją rajdów samochodowych). W ocenie odwołujących się jedynie prawidłowo sformułowanym wariantem zerowym powinien być wyłącznie aktualny stan wykorzystywania lotniska jako teren przeznaczony na lokalne magazyny i składy, ze stosunkowo rzadkim wykorzystywaniem tego obszaru jako miejsca lądowania małych samolotów i awionetek. Ponadto w raporcie nie rozpatrzono innej niż [...] lokalizacji lotniska dla obsługi mieszkańców aglomeracji [...], gdyż brak jest takowej lokalizacji na M. Na dowód twierdzeń załączono obwieszczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 26 lutego 2009 roku o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie lotniska cywilnego użytku publicznego w S. dla obsługi przewoźników niskokosztowych;

3/ w raporcie nie określono przewidywanych znaczących oddziaływań przedsięwzięcia, w tym wtórnych i skumulowanych w odniesieniu do wykorzystywania zasobów środowiska np. brak oceny wzmożonej eksploatacji kruszyw budowlanych z okolicznych złóż na etapie realizacji przedsięwzięcia. W decyzji natomiast nie określono także zasad ochrony tych kruszyw. Nie uwzględniono wniosku o wprowadzenie w treść decyzji warunku zakazu poboru kruszyw. Nie rozpatrzono wyczerpująco innych oddziaływań skumulowanych i wtórnych, które będą spowodowane oddaniem lotniska do użytkowania, takich jak: wzrost przepustowości linii kolejowej na odcinku N. – W. Brak w raporcie prognozowanych ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu w obszarze ograniczonego użytkowania i wymagań technicznych dotyczących budynków i budowli. Nie uwzględniono oddziaływania obiektu na etapie jego likwidacji, która może nastąpić wskutek przedłużającego się kryzysu ekonomicznego;

4/ nie poruszono kwestii zagadnień wynikających z funkcjonowania lotniska dla bezpieczeństwa życia ludzkiego;

5/ przed wydaniem przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji Starostwo Powiatowe w N. w dniu 30 czerwca 2008 roku przyjęło i zaakceptowało zgłoszenie spółki M. do przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na ogrodzeniu terenu przyszłego lotniska, a zatem wydanie omawianej decyzji nastąpiło w kolejności zdarzeń niezgodnej z przepisem art. 46 ust. 4 lit. a ustawy Prawo ochrony środowiska, co oznacza, że w zakresie dotyczącym budowy ogrodzenia portu lotniczego omawiana decyzja jest bezprzedmiotowa;

6/ zamieszczenie informacji o prowadzonym postępowaniu w publicznie dostępnym wykazie danych miało miejsce dopiero w dniu 21 marca 2008 roku, podczas gdy obowiązek takiego zamieszczenia dla organu pierwszej instancji powstał już w końcu grudnia 2006 roku. Stąd społeczeństwo nie było prawidłowo informowane o prowadzonym postępowaniu, co odbiło się niekorzystnie na zapewnieniu czynnego udziału społeczeństwa. Ponadto w obwieszczeniu z dnia 24 lipca 2008 roku nieprawidłowo określono 21-dniowy termin składania uwag i wniosków w prowadzonym postępowaniu i wskutek tego błędu nie zostały rozpatrzone przez Burmistrza Miasta N. uwagi i wnioski wniesione przez organizację ekologiczną "Stowarzyszenie R." z siedzibą w M.;

7/ naruszenie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz.U. Nr 220, poz. 2237) bowiem wykonanie zaleceń w odniesieniu do nakazanej w decyzji metodzie płoszenia ptaków będzie stanowiło przestępstwo, a przy istotnych dla populacji danego gatunku chronionego gatunku ptaka stratach - przestępstwo;

8/ nie uwzględniono postulatów dotyczących minimalizacji niekorzystnych oddziaływań i/lub kompensacji przyrodniczej, w szczególności nie podano sposobu wykorzystania wniosku w sprawie ustanowienia nowych rezerwatów przyrody i zaprzestania udzielania pozwoleń na pobór kruszywa w pobliskich obszarach NATURA 2000;

9/ brak wyjaśnień dlaczego za stronę postępowania uznano spółkę M.;

10/ w pkt 6 sentencji decyzji stwierdzono konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, co zobowiązuje organ administracji architektoniczno - budowlanej do umieszczenia analogicznego obowiązku. Zatem pozwolenie na użytkowanie zmodernizowanego lotniska nie będzie mogło być wydane do czasu ustanowienia przez Sejmik Samorządowy Województwa [...] obszaru ograniczonego użytkowania, co potwierdza uzasadnienie decyzji. Z drugiej strony w pkt. 10 charakterystyki przedsięwzięcia stwierdzono jednoznacznie, że utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska w [...] może nastąpić dopiero po uruchomieniu lotniska i przeprowadzeniu monitoringu. Oznacza to, że wytyczne decyzji odnośnie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania są wzajemnie ze sobą sprzeczne;

11/ wątpliwości budzi zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 roku o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, co wywołało określone konsekwencje prawne - skrócenie terminów na wniesienie przez strony odwołań, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Tymczasem załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2008 roku zmieniający rozporządzenie w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012 przewiduje rozbudowę lotniska w [...], nie wskazując na jego modernizację;

12/ w treści uzasadnienia nie podano informacji na temat postanowień wydanych przez organ pierwszej instancji dotyczących odmowy zawieszenia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2009 roku.

Jednocześnie skarżący, powołując się na treść art. 142 kpa, wnieśli o uchylenie postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 roku, sprostowanego postanowieniem z dnia [...] października 2008 roku oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku, uzgadniających planowaną inwestycję.

Wobec postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku podniesiono następujące zarzuty:

- zostało ono wydane bez powiadomienia stron o prowadzonym ponownie postępowaniu uzgodnieniowym

- brak jest w nim analizy dwóch wariantów "zerowych", podanych w raporcie, pod kątem ich wpływu na obszary Natura 2000 oraz analizy ewentualnych oddziaływań na inne niż ptaki i nietoperze gatunki zwierząt, dla ochrony których tworzy się obszary Natura 2000. Brak jest także analizy wpływu modernizacji lotniska na siedliska przyrodnicze, dla których przewiduje się ustanowienie obszaru sieci Natura 2000 "D. ",

- nie uwzględniono warunku o zakazie wydobywania wszelkich kruszyw na potrzeby realizacji przedsięwzięcia na terenach objętych wszelkimi obszarowymi formami ochrony przyrody,

- nakaz ustawicznego płoszenia ptactwa z terenu lotniska przez sokoły i psy stanowi przestępstwo z art. 181 § 3 kk i jest naruszeniem art. 56 ustawy o ochronie przyrody,

- nie podano prognozowanego wpływu na populacje ptaków wszystkożernych nakazanej likwidacji wysypiska odpadów komunalnych w Z.,

- nie dokonano analizy wpływu wzrostu hałasu na populację nietoperzy w zespole fortów [...] i nie wyjaśniono w warunkach tego postanowienia znaczenia pojęcia "licencja chiropterologiczna w stopniu co najmniej inwentaryzatora", które to pojęcie nie występuje w krajowych i unijnych przepisach o ochronie przyrody i ochronie środowiska,

- obowiązek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół zmodernizowanego lotniska został podany niezgodnie z kompetencją organu, który zgodnie z przepisami ochrony środowiska dokonuje uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wyłącznie w zakresie prognozowanego wpływu tego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 i gatunki ptaków.

Z kolei postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 roku zaskarżono z następujących przyczyn:

- rozstrzyga ono o sprawie już poprzednio rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2006 roku. Postanowienie to nie zostało wyeliminowane z obiegu prawnego,

- nie określono terminu sporządzenia wymaganej w warunkach tego postanowienia analizy porealizacyjnej,

- dopuszczono bez żadnych zastrzeżeń ponadnormatywne oddziaływania, w tym szkodliwych dla ludzi pól elektromagnetycznych, pochodzących z pracy radarów lotniskowych na terenie samego lotniska,

- nie wskazano miejsca na gromadzenie odpadów, które będą powstawać w trakcie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia. Nie sprecyzowano także innych, niezbędnych zasad postępowania z odpadami, także zaliczanymi do niebezpiecznych.

Po rozpatrzeniu powyższych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż analiza treści zaskarżonej decyzji, akt postępowania poprzedzającego jej wydanie, ze szczególnym uwzględnieniem sporządzonego w toku postępowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego licznymi uzupełnieniami oraz przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2003 roku Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150)

w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227) nie daje podstaw do uznania, iż w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją naruszone zostały obowiązujące w tym zakresie regulacje, a co za tym idzie - by w sprawie niniejszej zaistniała przesłanka do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Skargi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 roku, wniosły O. z siedzibą w G. oraz Stowarzyszenie E. z siedzibą w W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 1493/09, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 roku, zarzucając organowi naruszenie art. 77 § 1 kpa oraz 10 § 1 kpa. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in. "stanowisko organu II instancji zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji, iż zarzuty podniesione w stosunku do zaskarżonych postanowień organów uzgadniających: Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 roku oraz Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku stanowią w istocie powtórzenie zarzutów sformułowanych pod adresem decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 roku, nie jest zasadne. Strony skarżące sformułowały w odwołaniach od decyzji organu I instancji zarzuty dotyczące rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu uzgodnieniowym, które wskazywały zarówno na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, jak również naruszenie prawa materialnego, powołując się na brak w raporcie o oddziaływaniu na środowisko informacji mających wspomóc organ w dokonaniu uzgodnienia, dotyczących w szczególności: oceny wpływu wskazanych oddziaływań towarzyszących (skumulowanych) na środowisko przyrodnicze, prognozowanego wpływu na populacje ptaków wszystkożemych nakazanej do likwidacji wysypiska odpadów komunalnych w Z., analizy wpływu wzrostu hałasu na populację nietoperzy w zespole fortów [...] (proj. obszar Natura 2000). Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do zarzutów dotyczących braku wskazania w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. miejsc na gromadzenie odpadów, które będą powstawać w trakcie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, braku wskazania innych, również niezbędnych zasad postępowania z odpadami, także z zaliczanymi do niebezpiecznych oraz dopuszczenia bez zastrzeżeń ponadnormatywnych oddziaływań, w tym szkodliwych dla ludzi pól elektromagnetycznych, pochodzących z pracy radarów lotniskowych na terenie samego lotniska ". Zdaniem Sądu, brak pełnego odniesienia się do wyżej opisanych kwestii i pominięcie przez organ istotnych dla sprawy argumentów skarżących, nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż wyjaśnienia wymaga podniesiona w skargach okoliczność braku odniesienia się na etapie postępowania odwoławczego do planowanego do ustanowienia obszaru ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "K.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekając ponownie w sprawie wskazało, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W pierwszej kolejności organ drugiej instancji odniósł się do zawartych w odwołaniach zarzutów dotyczących braku uwzględnienia przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji lotniska w [...] w celu jego przystosowania do obsługi przewoźników niskokosztowych i wpływu tej inwestycji na planowany do ustanowienia obszar ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "K.".

Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 tworzona jest na podstawie dwóch dyrektyw: Dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikich ptaków (dyrektywa ptasia) oraz Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa). Przepisy obu aktów prawa wspólnotowego zostały przeniesione do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 roku Nr 151, poz. 1221 ze zm.). Zgodnie z nią sieć Natura 2000 utworzona w celu ochrony i zachowania cennych przyrodniczo gatunków i siedlisk występujących na kontynencie europejskim składa się z dwóch typów terenów: obszarów specjalnej ochrony ptaków (tzw. obszarów ptasich OSO) wyznaczanych w celu ochrony gatunków ptaków i ich siedlisk oraz mających znaczenie dla Wspólnoty specjalnych terenów ochrony siedlisk (tzw. obszarów siedliskowych SOO), których ochronie podlegają siedliska przyrodnicze i (lub) gatunki

roślin i zwierząt będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

Zgodnie z art. 4 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory postępowanie w sprawie wprowadzenia sieci obszarów Natura 2000 ma charakter trzyetapowy. Pierwszy etap ma na celu inwentaryzację obiektów oraz określenie, które rodzaje siedlisk z załącznika nr I dyrektywy oraz które gatunki z załącznika nr II dyrektywy są rodzime w odniesieniu do terytorium, na którym obiekty się znajdują. Podczas drugiego etapu państwa członkowskie przy współudziale Komisji Europejskiej dokonują spisu obiektów uznanych za ważne dla Wspólnoty, określając te spośród nich, które obejmują jeden lub więcej rodzajów siedlisk albo jeden lub więcej gatunków o znaczeniu pierwszorzędnym. Ostatnim natomiast, trzecim etapem następującym po zatwierdzeniu obiektów ważnych dla Wspólnoty, państwa członkowskie wyznaczają dany obiekt jako specjalny obszar ochrony, ustalając priorytetowe działania w świetle znaczenia tych obiektów dla zachowania rodzaju siedliska naturalnego wymienionego w załączniku nr I dyrektywy siedliskowej lub gatunku wymienionego w załączniku nr II (por. K. Gruszecki: Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Kraków 2005).

Przepis art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody zabrania podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, z zastrzeżeniem art. 34. Zakaz powyższy stosuje się odpowiednio do projektowanych obszarów Natura 2000, znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 1, do czasu odmowy zatwierdzenia albo zatwierdzenia tych obszarów przez Komisję Europejską jako obszary Natura 2000 i ich wyznaczenia w trybie przepisów, o których mowa w art. 28.

Polska dokonując implementacji dyrektywy siedliskowej na grunt norm prawa polskiego zawarła rozstrzygnięcie dalej chroniące przyrodę, niż regulacja unijna, co jest dopuszczalne. Otóż art. 33 ustawy o ochronie przyrody przewiduje szczególną ochronę obiektów przyrodniczych już od momentu sporządzenia listy wykazu terenów, proponowanych przez Polskę do objęcia ochroną siedliskową, nie zaś jak stanowi dyrektywa, od chwili zatwierdzenia tych wykazów przez Komisję Europejską.

Z informacji udzielonych przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wynika, iż projektowany obszar "K." PLH 140029 obejmuje odcinek doliny W. pomiędzy W. a P. Pod względem fizjograficznym położony jest w obrębie Kotliny [...] i częściowo w Kotlinie [...]. Obszar w dużej części położony w obrębie OSO "D." oraz obszarów chronionego krajobrazu – N. i W. Ponad połowa powierzchni obszaru objęta jest ochroną rezerwatową jako istniejące rezerwaty przyrody: L., Z., W., W., L., W. oraz rezerwaty projektowane – W. i K. Ponadto odcinek położony w sąsiedztwie K. Parku Narodowego wchodzi w skład międzynarodowego rezerwatu biosfery o nazwie "P.".

Dodatkowo, przeprowadzone przez Kolegium uzupełniające postępowanie dowodowe, wykazało, że w dniu 30 października 2009 roku do Komisji Europejskiej zostały ponadto zgłoszone obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "L.", "O.", S." i "G.".

Obszar "L." PLH [...] położony jest w gminie C. na tarasie zalewowym w zakolu W., u zbiegu trzech dużych rzek. Wchodzi w skład otuliny K. Parku Narodowego. Znajduje się tu starorzecze, składające się z dwóch zbiorników wodnych, zwanych Jez. [...] i Jez. [...], o powierzchni 30 ha (jedyny tej wielkości zbiornik w otoczeniu K. Parku Narodowego), połączone wylewającą na wiosnę rzeczką S. z korytem W. oraz kompleks podmokłych łąk, turzycowisk i trzcinowisk z zaroślami wierzbowymi i pasami olch na południe od Jeziora [...]. Ostoja leży na terenie otuliny K. Parku Narodowego.

Obszar "O." PLH [...] to odizolowany, niewielki kompleks leśny zlokalizowany w mezoregionie Kotliny [...]. Zgodnie z mapą nadesłaną przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska obszar ten położony jest w odległości ponad 5 km od terenu inwestycji.

Ostoja "S." i "G." PLH [...] obejmuje fragmenty rozczłonkowanego kompleksu leśnego położonego wg podziału fizyczno - geograficznego Polski na Wyżynie C., a wg podziału geobotanicznego - w podokręgu S. okręgu W. Większość terenu jest zalesiona, a główna warstwa drzewostanu (w różnych klasach wieku) budowana jest przez sosnę i dąb. Analiza dokumentacji sporządzanej dla tego obszaru wykazuje, iż leży on w odległości ponad 9 km od terenu planowanej inwestycji.

Ze względu na położenie lotniska w bliskim sąsiedztwie ostoi Natura 2000, Wojewoda [...], prowadząc postępowanie uzgodnieniowe, zażądał uzupełnienia przedstawionego przez inwestora w grudniu 2005 roku raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. Zagadnienia te stały się przedmiotem Aneksu do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wykonanego przez firmę J. sp. z o.o. z siedzibą w W. Analiza tego Aneksu wskazuje, iż w rozdziale 7 przeanalizowano walory przyrodnicze następujących obszarów: OSO Natura 2000 "D." (w tym trzy rezerwaty [...] - "W.", "Z." i "K.", uroczysko "R." oraz projektowany rezerwat "L."), SOO Natura 2000 "F.", Mokradła (rozlewiska w ujściu W. i N.), OSO SOO Natura 2000 "P.", SOO Natura 2000 "D.", [...] Obszar Chronionego Krajobrazu, W. Park Krajobrazowy. Zakres terytorialny badań przyrodniczych oraz przyjęta metodyka ich wykonania wykazują, że autorzy Aneksu – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. – przeprowadzili, zgodnie z zasadą przezorności, szeroko zakrojone analizy uwzględniające wpływ planowanego przedsięwzięcia nie tylko na obszary Natura 2000 obowiązujące w trakcie prowadzenia badań, ale także na inne obszary cenne przyrodniczo, w których zawierają się zgłoszone w dniu 30 października 2009 roku obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000. Należy też mieć na względzie, iż wszystkie powyższe obszary zostały ustanowione na mocy dyrektywy siedliskowej, a zatem przedmiotem ich ochrony są siedliska zlokalizowane w granicach tych obszarów oraz powiązania między nimi. Jak wynika z informacji pochodzących z Standardowych Formularzy Danych jako zagrożenia dla żadnego z projektowanych obszarów nie zidentyfikowano modernizacji lotniska w [...].

Zdaniem organu drugiej instancji ocena oddziaływania na obszar "K." dokonana została w ramach oceny oddziaływania inwestycji na D. i przedstawiona w wyżej przytoczonym Aneksie. Z kolei oceny oddziaływania na obszar "L." dokonano w ramach oceny oddziaływania inwestycji na D. oraz W. Park Krajobrazowy i [...] Obszar Chronionego Krajobrazu. Natomiast ze względu na położenie obszarów "O." oraz "S." i "G." w odległości odpowiednio ponad 5 km i 9 km od terenu inwestycji uznać należy, iż w tym przypadku nie można mówić o jakimkolwiek oddziaływaniu przedsięwzięcia na cel ochrony tych obszarów siedliskowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie podzieliło zarzutu dotyczącego konieczności sporządzenia dodatkowego raportu dotyczącego określenia oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych, dla których jest projektowany do objęcia ochroną obszar Natura 2000: "K.", a także "L.", "O.", "S." i "G.", albowiem nie ma potrzeby dublowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia raportów dotyczących tego samego zagadnienia ochrony obszarów Natura 2000. W ocenie Kolegium sporządzony w niniejszej sprawie Aneks do raportu stanowił wystarczającą podstawę do uzgodnienia inwestycji przez Wojewodę [...], a następnie ustalenia w decyzji Burmistrza Miasta N. warunków realizacji przedsięwzięcia.

Za niezasadny organ drugiej instancji uznał zarzut odnoszący się do postanowienia wydanego przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 roku, dotyczący braku wskazania zasad postępowania z odpadami, w tym także odpadami niebezpiecznymi.

W osnowie postanowienia wskazano, iż odpady pochodzące z planowanego przedsięwzięcia nie powinny być deponowane na składowisku odpadów w Z. lecz na nowym miejscu. Z kolei w uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że działaniami minimalizującymi negatywne oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne powinno być: przekazywanie odpadów niebezpiecznych (w tym azbestu i zwierających substancje PCB) wyłącznie odbiorcom posiadającym odpowiednie uprawnienia i pozwolenia; prowadzenie selektywnej zbiórki odpadów poprzez zapewnienie ich zbierania i czasowego gromadzenia w odpowiednio zabezpieczonych pojemnikach z uwzględnieniem możliwości odzysku i recyklingu odpadów, zabezpieczenie miejsc czasowego magazynowania odpadów przed opadami atmosferycznymi i gromadzeniem się w ich obrębie zwierząt; utwardzenie placu wraz z drenażem opaskowym zbierającym wody do kanalizacji posiadającej separatory.

Przytoczone w uzasadnieniu postanowienia zasady postępowania z odpadami wynikają wprost z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 roku Nr 39, poz. 251), a zatem nie wymagają wprowadzenia w treść postanowienia uzgadniającego.

Ponadto zasady postępowania z odpadami zostały określone w Raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonym przez B. sp. z o.o. (str. 18-24, pkt. 1.1.7.8). W tym zakresie raport zawiera rzetelne informacje na temat gospodarki odpadami, w tym pełną klasyfikację odpadów

z podaniem ilości i rodzaju odpadów, które będą powstawać w wyniku działalności przedsięwzięcia. Zawarto także wytyczne w sprawie zapobiegania powstawaniu odpadów i ograniczenia ich ilości, jak również miejsca ich magazynowania. Szczegółowo także określone zostały zasady postępowania z odpadami niebezpiecznymi, w tym sposób ich magazynowania i transportu.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wpływu oddziaływań towarzyszących (skumulowanych) na środowisko przyrodnicze, to kwestia ta zdaniem organu została uznana za jedną z najważniejszych w tym postępowaniu. Przedłożony Aneks do raportu oddziaływania na środowisko zawiera ten element oceny w stopniu wystarczającym. Z kolei wskazane przez skarżących wszelkie przyszłe inwestycje, tj. rozbudowa infrastruktury komunikacyjnej i rozwój zabudowy o charakterze usługowym w związku z bezpośrednim sąsiedztwem zatwierdzonych i projektowanych obszarów Natura 2000 będą podlegały koniecznej procedurze wpływu na środowisko przed uzyskaniem zgody na ich realizację.

Ocena oddziaływania hałasu na populację nietoperzy bytujących w zespole fortów modlińskich została przeprowadzona z uwzględnieniem wiedzy krajowej i światowej w tej materii. Znalazła ona odzwierciedlenie w sporządzonym w sprawie raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

Podobnie też przedmiotem analizy był wpływ oddziaływań, w tym szkodliwych dla ludzi pól elektromagnetycznych, pochodzących z pracy urządzeń radionawigacyjnych na terenie samego lotniska. Ocena tego wpływu zamieszczona została w raporcie sporządzonym przez B. sp. z o.o. Dokonano w nim oceny wpływu urządzeń radionawigacyjnych D VOR/DME, ILS/DME i NDB. Przeprowadzone obliczenia rozkładu promieniowania elektromagnetycznego wykazały, że w miejscach dostępnych dla ludzi nie wystąpią obszary o ponadnormatywnym poziomie promieniowania.

Zdaniem organu drugiej instancji brak jest podstaw do uznania, że raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia nie spełnia wymagań zakreślonych przez przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Raport zawiera na stronie 44-56 "Opis terenów cennych przyrodniczo - flora i fauna". W rozdziale tym scharakteryzowano roślinności i faunę występującą na obszarze P. i D.y (w tym w Rezerwacie Przyrody Z., Rezerwacie Przyrody K., Rezerwacie Przyrody W., Rezerwacie Przyrody R.) oraz Doliny N. wraz z łąkami na tarasie zalewowym i Doliny W. (w tym w powołanym w odwołaniu Rezerwacie P.). Przedstawiony w raporcie opis skoncentrowany został na tych elementach przyrodniczych, które objęte będą zakresem oddziaływania przedsięwzięcia. Ponadto informację o świecie roślinnym i zwierzęcym w otoczeniu planowanego przedsięwzięcia zamieszczono również w aneksie o oddziaływaniu na obszary Natura 2000 do sporządzonego raportu (str. 15-43). W raporcie znalazły się także zapisy dotyczące charakterystyki krajobrazu pod względem elementów objętych ochroną konserwatorską, w tym powołanych w odwołaniu F. i C. (str. 58 i n.).

Rozważania dotyczące możliwości budowy na [...] cywilnego lotniska pasażerskiego podejmowane były w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007- 2013. Jako jedyną lokalizację wskazano [...], stwierdzając przy tym, że brak jest możliwości wskazania innej alternatywnej lokalizacji na obecnym etapie programowania. Potrzebę uruchomienia lotniska w [...] zapisano również w "Programie rozwoju sieci lotnisk i lotniczych urządzeń naziemnych" przyjętym uchwałą Nr 86/2007 Rady Ministrów z dnia 8 maja 2007 roku. Inwestycja ta przewidziana została również do realizacji w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 roku w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012 (Dz.U. z 2007 roku Nr 192, poz. 1385 ze zm.). Inwestor, mając na względzie powyższe dokumenty, zobowiązany jest zatem do realizacji omawianego zamierzenia we wskazanej lokalizacji.

Z kolei w aneksie do raportu oddziaływania na obszary Natura 2000 analizie podano trzy warianty perspektywicznego rozwoju tego terenu: wariant zerowy I polegający na realizacji lotniska wojskowego, wariant zerowy II polegający na utrzymaniu terenu jako lądowiska z możliwością organizacji wyścigów samochodowych oraz wariant inwestycyjny polegający na budowie lotniska pasażerskiego. Przy czym wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia pierwotnie rozpatrywany był w stosunku do następujących możliwości użytkowania terenu - teren lotniska pozostanie taki jak obecnie, zaniedbany, dziczejący; teren lotniska zachowa dotychczasowy charakter, będą prowadzone prace zmierzające do poprawy stanu nawierzchni lotniskowej i murawy trawiastej, brak zarejestrowanego i zorganizowanego lotniska doprowadzi do niekontrolowanego ruchu małych samolotów pasażerskich, rozwinie się organizacja wyścigów samochodowych; powstanie lotnisko wojskowe, powstanie osiedle mieszkaniowe; powstanie centrum usługowo-rekreacyjne, powstanie multimodalne centrum logistyczne. W oparciu o obowiązujące dokumenty strategiczne wariantowanie ograniczono do rozważenia możliwości powstania lotniska

wojskowego oraz utrzymania stanu dotychczasowego (nieregularne loty niewielkich statków powietrznych prywatnych właścicieli, organizowanie wyścigów samochodowych). Analiza zapisów przedstawionego aneksu pozwala stwierdzić, że wybór wariantów został szczegółowo umotywowany.

W raporcie na stronach 77-83 opisano przewidywane znaczące oddziaływania wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto szczegółową analizę przewidywanego oddziaływania inwestycji na wszystkie elementy środowiska zamieszczono w rozdziale 9 Aneksu o oddziaływaniu na obszary Natura 2000 do sporządzonego raportu. Podnoszony przez odwołujących się zarzut nie uwzględnienia wzmożonej eksploatacji kruszywa z dna Wisły został już wyjaśniony na etapie uzgodnień zaskarżonej decyzji, gdzie stwierdzono, że zakaz eksploatacji kruszywa stałby w sprzeczności z udzielonymi koncesjami i zezwoleniami.

Z kolei brak jest możliwości prognozowania oddziaływania zwiększanego ruchu kolejowego do lotniska w [...], bowiem w większej części, na tym etapie planowania, ruch kolejowy odbywał się będzie po istniejącej linii. Ponadto, w ocenie wzrost przepustowości linii kolejowej nie musi oznaczać zwiększenia uciążliwości, gdyż niewątpliwie przyczyni się do ograniczenia hałasu komunikacyjnego związanego z ruchem pojazdów kołowych.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza Miasta N. odnośnie braku celowości analizowania oddziaływania lotniska na etapie jego likwidacji. Likwidacja infrastruktury lotniczej mogłaby nastąpić po zmianie planów zagospodarowania przestrzennego i przeznaczeniu tego terenu na inny cel, zatem potencjalne oddziaływanie byłoby wtedy związane z projektowanym nowym sposobem użytkowania. Sam proces likwidacji (wyburzenie budynków, zerwanie nawierzchni pasa startowego) nie niósłby za sobą znaczących zagrożeń dla środowiska.

Ponadto zdaniem organu kwestia oceny bezpieczeństwa lotów nie może stanowić przedmiotu niniejszego postępowania, a ocenienia jest na etapie stosowania odpowiednich procedur lotniczych, zatem zgłoszone w tym zakresie zarzuty dotyczące zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia ludzkiego nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. brak jest podstaw do uznania, że postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie procedur. Należy podkreślić, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie możliwe czynności zapewniające społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, informując wyczerpująco o zgromadzonym materiale dowodowym i umożliwiając zgłaszanie do tych dokumentów uwag i wniosków w zakreślonych terminach. Nadmienić przy tym należy, że z akt postępowania nie wynika aby w toku postępowania zgłoszone były jakiekolwiek uwagi i wnioski Stowarzyszenia R. w M.

Organ wskazał, że potwierdzenia nie znajdują zarzuty naruszenia rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną. Przedstawiony przez inwestora aneks o oddziaływaniu na obszary Natura 2000 do sporządzanego raportu zawiera: szczegółową charakterystykę obszarów Natura 2000 oraz innych obszarów cennych przyrodniczo, opis kluczowych gatunków zwierząt i ich życiowych procesów na terenie oddziaływania lotniska, analizę przewidywanych oddziaływań na środowisko w rejonie planowanego przedsięwzięcia oraz przewidywane środki minimalizujące negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze. W celu zminimalizowania ryzyka zabijania lub okaleczania ptaków przewidziano szereg metod zmierzających do rozwiązania problemu obecności ptaków w pobliżu lotniska skutkujących ograniczeniem ich bytowania tam, gdzie możliwość potencjalnych zderzeń ze statkami powietrznymi jest największa. W pierwszej kolejności podjęte zostaną prace projektowe w celu zapewnienia dla ptaków maksymalnie niekorzystnych warunków bytowania na terenie lotniska (wyrównanie terenu lotniska, redukcja roślinności, dobór odpowiedniego gatunku trawy, którym obsiana zostanie część lotniska, zaprojektowanie na budynkach elementów uniemożliwiających ptakom przesiadywanie na dachach, oknach, kominach). Ponadto operacje lotnicze będą bieżąco dostosowywane do przelotów ptaków, z terenu lotniska usunięta zostanie baza pokarmowa oraz źródła wody oraz zorganizowane zostaną alternatywne żerowiska. Dopiero przy braku efektywności powyższych działań zastosowane zostaną działania polegające na odstraszania ptaków z płyty lotniska za pomocą tresowanych sokołów lub psów, z uwagi na ich wysoką skuteczność.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu zawartego w odwołaniu O. z siedzibą w G., organ wskazał, że pojęcie "modernizacji" zostało wykreślone z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane przez art. 90 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 lipca 1998 roku o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668 ze zm.). W obecnym stanie prawnym w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane podano definicję: "budowy - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu", a także "odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W art. 3 pkt 7 zdefiniowano: "roboty budowlane - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Natomiast pkt 7a art. 3 zdefiniował pojęcie "przebudowy - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". W ten sposób ustawodawca jednoznacznie zdefiniował i uporządkował zakres pojęciowy występujący w przepisach Prawa budowlanego, w tym rozwiązał kwestię zakwalifikowania "modernizacji". Pojęcie "modernizacja" mieści się bowiem w zakresie pojęciowym "remontu", "przebudowy" albo "rozbudowy". Potwierdza to fakt, iż w razie konieczności, w wydawanych decyzjach o pozwoleniu na budowę, dotyczących przebudowy albo rozbudowy, w nawiasie używa się pojęcia "modernizacja". Stąd też użyte w pkt 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 roku w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012 pojęcie "Rozbudowa Portu Lotniczego w [...]" odpowiada pojęciu modernizacji. Wobec powyższego zastosowanie w sprawie znajdują przepisu ustawy z dnia 7 września 2007 roku o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012.

Odnosząc się do żądania zgłoszonego w dniu 2 lipca 2010 roku przez O. z siedzibą w G. o wytłumaczenie przyczyn niekompletności akt administracyjnych niniejszej sprawy, a przede wszystkim braku pisma Stowarzyszenia R. z siedzibą w M. z dnia 19 sierpnia 2008 roku, Kolegium pismem z dnia 9 sierpnia 2010 roku zwróciło się do Burmistrza Miasta N. o wyjaśnienie powyższej kwestii. Burmistrz Miasta N. w piśmie z dnia 23 sierpnia 2010 roku wyjaśnił, iż w toku prowadzonego postępowania nie był rozpatrywany wniosek Stowarzyszenia R. z siedzibą w M. z dnia 19 sierpnia 2008 roku, bowiem nigdy nie wpłynął on do akt sprawy. Po wnikliwej analizie całej korespondencji wpływającej do Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu odnaleziono notatkę służbową, z której wynika, iż w korespondencji odebranej w dniu 25 sierpnia 2008 roku ujawniono pustą kopertę. Wówczas, biorąc pod uwagę nadawcę listu, uznano, że zawierał on ofertę wykonania zabiegów pielęgnacyjnych drzew i terenów zielonych lub inny materiał reklamowy dotyczący zieleni. Jednocześnie, jak dalej podał organ pierwszej instancji, w przypadku otrzymania jakichkolwiek wniosków dotyczących toczącego się postępowania, były one wzięte pod uwagę i rozpatrzone w toku prowadzonego postępowania. Kolegium uznało, iż okoliczność podnoszona przez O. z siedzibą w G. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Tym bardziej, iż analiza akt sprawy nie wykazała żadnej aktywności Stowarzyszenia R. z siedzibą w M. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wobec nie stwierdzenia w działaniu organu pierwszej instancji uchybień bądź naruszeń obowiązujących przepisów prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Podobnie też naruszenia przepisów prawa nie dopatrzono się w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 roku, sprostowanym postanowieniem z dnia [...] października 2008 roku oraz postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku, uzgadniających planowaną inwestycję.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] listopada 2010 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie następujące skargi: O. z siedzibą w G., Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. oraz K. z siedzibą w S.

O. z siedzibą w G. zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie następujących przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy:

1/ art. 153 ppsa w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn.akt IV SA/Wa 1493/09 poprzez uchylenie się przez SKO w W. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy od wystąpienia do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o przeprowadzenie uzgodnień, bez których nie jest możliwe sanowanie zaskarżonych decyzji. Alternatywnie SKO w W. powinno uchylić decyzję organu pierwszej instancji wraz z zaskarżonymi postanowieniami i przekazać sprawę do ponownego

rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania, a ponadto uzasadnia żądanie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji organu pierwszej instancji oraz wydanych w toku postępowania I – instancyjnego postanowień. Sąd w przywołanym wyroku przypomniał, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, czego SKO nie uczyniło;

2/ art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) w związku z art. 33 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. 2009 r., Nr 151, poz. 1221 ze zm.) poprzez błędną i absolutnie niedopuszczalną przyjętą przez SKO ocenę wpływu na integralność nowo utworzonego specjalnego obszaru ochrony siedlisk (obszaru o znaczeniu wspólnotowym) K. na podstawie oceny dla obszaru specjalnej ochrony ptaków D.

3/ art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez niezastosowanie przez SKO w sprawie art. 138 § 2 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty O. z siedzibą w G. wniosło o:

1/ stwierdzenie nieważności (art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) lub uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r.,

2/ uchylenie zaskarżonego postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 r.

3/ uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r.,

4/ przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego czy art. 153 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w

zakresie w jakim nie przewiduje możliwości odwołania (zażalenia) od rozstrzygnięć wydawanych przez wskazane w ustępach tego przepisu organy do organów wyższego stopnia posiadających te same kompetencje i charakteryzujących się tą samą właściwością rzeczową, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 78 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego przepis ten, mający zastosowanie w niniejszej sprawie jest niezgodny z Konstytucją RP,

5/ zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał postępowanie przed organem oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, szczegółowo rozwijając wskazane zarzuty. Podkreślił w szczególności, że organ odwoławczy ograniczył się tylko do omówienia zarzutów, ale nie zostały one zweryfikowane w toku właściwych postępowań, a dotyczących: braku wskazania w Postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. miejsc na gromadzenie odpadów, które będą powstawać w trakcie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, braku wskazania innych, również niezbędnych zasad postępowania z odpadami, także z zaliczanymi do niebezpiecznych oraz dopuszczenia bez zastrzeżeń ponadnormatywnych oddziaływań, w tym szkodliwych dla ludzi pól magnetycznych, pochodzących z pracy radarów lotniskowych na terenie samego lotniska.

Ponadto wskazano na okoliczność braku odniesienia na etapie postępowania odwoławczego do planowanego do ustanowienia obszaru ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "K.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędnie wyprowadziło wniosek, że można prawidłowo ocenić wpływ na integralność nowo utworzonego specjalnego obszaru ochrony siedlisk "K." przy okazji wykonywania analogicznej oceny dla obszaru specjalnej ochrony ptaków D.

Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie następujących przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy:

1/ rażące naruszenie art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, co czyni decyzję tę bezprzedmiotową, z uwagi na zapis art. 105 § 1 kpa,

2/ rażące naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 kpa oraz niezastosowanie się do wskazań podanych dla SKO w W. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. – co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia,

3/ decyzja została wydana z błędnym stanowiskiem, że w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sposób wyczerpujący omówiono prognozowany wpływ przedsięwzięcia na przeznaczone do ustanowienia specjalne obszary ochrony siedlisk przyrodniczych i innych niż ptaki, gatunków zwierząt sieci Natura 2000 – zarzut ten dotyczy w szczególności obszaru "K." i "L." oraz brak rzetelnej analizy w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na pozostałe specjalne obszary siedlisk przyrodniczych: "O.", "S." i "G.".

4/ raport opracowano niezgodnie z wymogami art. 52 ust. 1 pkt 3, 5, 6, 9, art. 52 ust. 1 lit. "b" oraz art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska,

5/ ocena oddziaływania na środowisko została przeprowadzona z rażącym naruszeniem art. 47 pkt 1 i art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska,

6/ naruszenie art. 56 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 6 pkt 1, 4 i 11 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną.

Wskazując na powyższe zarzuty Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. wniosło o:

1/ uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w W. w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2009 r., bądź też stwierdzenie nieważności obu przytoczonych w skardze decyzji z uwagi na art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska,

2/ zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego,

3/ zasądzenie w wyroku, że uchylone przez Sąd decyzje nie będą podlegały wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ppsa).

W uzasadnieniu skargi skarżące Stowarzyszenie opisało postępowanie przed organem oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, szczegółowo rozwijając wskazane zarzuty. Podkreśliło w szczególności, że SKO w W. nie odniosło się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a dotyczących postanowień uzgodnieniowych (instrukcja dotycząca postępowania z odpadami oraz nieuwzględnienie oddziaływania przedsięwzięcia na inne niż ptaki i nietoperze gatunki zwierząt). Błędnie – zdaniem skarżącego – udzielono pełnomocnictwa do reprezentacji spółki na rzecz której została wydana decyzja. W raporcie i w licznych do niego uzupełnieniach nie rozpatrzono wszystkich oddziaływań skumulowanych z budową portu

lotniczego w [...] (np. zapotrzebowanie na surowce mineralne – piasek i żwir) potrzebnych w olbrzymich rozmiarach do przebudowy zdewastowanych pasów startowych lotniska. Nie została poruszona kwestia potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego, w świetle głośnego przypadku wodowania samolotu pasażerskiego w Nowym Jorku wskutek wcześniejszego, zderzenia ze stadem ptactwa. Budzi to zastrzeżenia czy funkcjonowanie lotniska, nie zagrozi nie tylko ptakom, ale również życiu ludzkiemu.

Stowarzyszenie K. siedzibą w S. zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie następujących przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy:

1/ brak uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu drugiej instancji bowiem organ zobowiązany był z urzędu ustalić istotne dla sprawy fakty, co do wyników przedrealizacyjnej inwentaryzacji żerowania nietoperzy,

2/ brak analizy oddziaływania na nowo zgłoszone do Komisji Europejskiej obszary Natura 2000 w postępowaniu drugiej instancji. Organ zobowiązany był uwzględnić stan prawny zmieniony przez powstanie nowych obszarów Natura 2000 i uzupełnić materiał dowodowy w sprawie o analizę oddziaływania na w/w obszary,

3/ organ obowiązany był w treści decyzji środowiskowej nałożyć konkretne i precyzyjne warunki dotyczące przyszłego projektowania procedur operacji lotniczych, zapewniające uniknięcie znacząco negatywnego wpływu na ptaki (ograniczających możliwość projektowania i stosowania takich korytarzy i procedur startów i lądowań, które byłby obarczone ryzykiem wywołania takiego wpływu).

Wskazując na powyższe zarzuty Stowarzyszenie K. z siedzibą w S. wniosło o:

1/ uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2009 r.,

2/ zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego wg norm przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn.akt IV SA/Wa 1493/09 zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

W piśmiennictwie (J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 223) podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny pranej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalna polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego

Naruszenie przez organy administracyjne postanowień powołanego przepisu powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.

Orzekający uprzednio w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał m.in. że strony skarżące sformułowały w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji zarzuty dotyczące rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu uzgodnieniowym, które wskazywały zarówno na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, jak również naruszenie prawa materialnego, powołując się na brak w raporcie o oddziaływaniu na środowisko informacji mających wspomóc organ w dokonaniu uzgodnienia, dotyczących w szczególności: oceny wpływu wskazanych oddziaływań towarzyszących (skumulowanych) na środowisko przyrodnicze, prognozowanego wpływu na populacje ptaków wszystkożernych nakazanej likwidacji wysypiska odpadów komunalnych w Z., analizy wpływu wzrostu hałasu na populację nietoperzy w zespole fortów [...] (proj. obszar Natura 2000). Organ odwoławczy nie ustosunkował się również – jak wskazał Sąd – do zarzutów dotyczących braku wskazania w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. miejsc na gromadzenie odpadów, które będą powstawać w trakcie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, braku wskazania innych, również niezbędnych zasad postępowania z odpadami, także z zaliczanymi do niebezpiecznych oraz dopuszczenia bez zastrzeżeń ponadnormatywnych oddziaływań, w tym szkodliwych dla ludzi pól elektromagnetycznych, pochodzących z pracy radarów lotniskowych na terenie samego lotniska. Wyjaśnienia wymaga ponadto podniesiona w skargach okoliczność braku odniesienia na etapie postępowania odwoławczego planowanego przedsięwzięcia do ustanowienia obszaru ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "K.".

W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 kpa, jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od tej zasady.

Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia w/w przesłanek. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotycząca stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie (zob. wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., V SA 102/00 - System Informacji Prawnej LEX nr 49869, wyrok NSA z dnia 19 września 2009 r., I OSK 884/06 - System Informacji Prawnej LEX nr 321129). Podkreślić trzeba, że przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności.

W kontekście powyższych rozważań, zdaniem Sądu nie trafne są zarzuty podniesione w skargach, że z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., wynika wprost obowiązek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji organu pierwszej instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił brak pełnego odniesienia się przez organ do istotnych dla sprawy argumentów podniesionych w odwołaniach przez strony, co nie jest równoznaczne z obowiązkiem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W ramach prowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia 19 lipca 2010 r. zwróciło się do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska by uzyskać informację o zgłoszonych obszarach ochrony siedlisk przyrodniczych Natura 2000. W dniu 30 października 2009 r. do Komisji Europejskiej zgłoszone zostały następujące obszary "K.", "L.", "S." oraz "G.".

Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem inwestorów z dnia 5 grudnia 2006 r. (k.1, t. I). Wcześniej udzielono pełnomocnictwa do złożenia wniosku, więc nie jest zasadny zarzut zawarty w skardze Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. W dacie wszczęcia postępowania obowiązywały przepisy działu V i VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, regulujące zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska i postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie postępowania administracyjnego, prowadzonego w niniejszej sprawie, w życie weszły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008, Nr 199, poz.1227 - dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Ustawa ta zawiera przepisy przejściowe, zastrzegające, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku weszła w życie w listopadzie 2008 r., a więc gdy postępowanie w niniejszej sprawie było już w toku. Stąd prawidłowo przyjęły orzekające w sprawie organy, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.

Lokalizacja spornego przedsięwzięcia została wskazana w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa [...] 2007 - 2013, przygotowanym w oparciu o rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25). Należy jednak zauważyć, iż w prognozie oddziaływania na środowisko projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]2007-2013 (dokument dostępny na stronie internetowej [...]), w części dotyczącej oceny wpływu na środowisko projektu uruchomienia lotniska komunikacyjnego poprzez modernizację istniejącej infrastruktury oraz budowę nowej związanej z obsługą samolotów i pasażerów na terenie byłego lotniska wojskowego w [...], przeprowadzonej z uwzględnieniem kryteriów określonych w dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z 21.07.2001, str. 30), wskazano, że zakres przedmiotowy i terytorialny (bliskość obszaru Natura 2000) projektu zmusza do realizacji inwestycji z zachowaniem szczególnej ostrożności i dbałości o środowisko naturalne.

Ponadto "Modernizacja Portu Lotniczego w [...]" wskazana została w pkt 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012.

Rozporządzenie powyżej powołane jest aktem wykonawczym do ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. W art. 4 ustawy ustawodawca powierzył Radzie Ministrów określenie w drodze rozporządzenia przedsięwzięć niezbędnych do przeprowadzenia turnieju finałowego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Przedsięwzięcia te zostały zawarte w ofercie przyjętej przez Unię Europejską Związków Piłkarskich (UEFA) oraz objęte zobowiązaniami i gwarancjami Rady Ministrów lub jednostek samorządu terytorialnego, a także inne niezbędne do przeprowadzenia finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Jak z powyższego wynika sporządzenie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 i ich szczegółowe określenie zostało powierzone Radzie Ministrów w drodze rozporządzenia, a więc aktu normatywnego – aktu wykonawczego do ustawy. Kontrola rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012, nie należy do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ustawodawca nie przewidział w tym postępowaniu trybu weryfikacji tego, które przedsięwzięcia uznała Rada Ministrów za niezbędne do przeprowadzenia turnieju Euro 2012. Kontrola rozporządzeń Rady Ministrów czy też załączników do nich, nie mieści się też w zakresie kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2403/10 – internetowa baza orzeczeń).

Sąd pierwszej instancji jest uprawniony i zobowiązany do zbadania legalności aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tejże sprawy. Aktami wydanymi w granicach sprawy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia są postanowienia uzgodnieniowe podjęte w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

W tym kontekście Sąd nie uwzględnił wniosku O. z siedzibą w G. zawartego w skardze o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność z Konstytucją RP art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż Sąd nie jest związany tym wnioskiem. Zgodnie z brzmieniem art. 193 Konstytucji RP, od uznania Sąd zależy, czy rozstrzygnięcie danej sprawy wymaga przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd w tej sprawie nie powziął wątpliwości uzasadniających wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego.

Podstawową kwestią, wyznaczającą ramy postępowania uzgodnieniowego, prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska jest to, że uzgodnienie dokonywane przez właściwy organ odbywać się może tylko i wyłącznie w granicach kompetencji tego organu, a przedmiotem uzgodnienia nie jest raport oddziaływania na środowisko, lecz warunki realizacji przedsięwzięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 504/09 Lex 597652.). W rozpoznawanej sprawie organy administracji (Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. oraz Wojewoda [...]) dokonały uzgodnienia zawierając katalog warunków, które zostały uwzględnione przez organ (Burmistrza Miasta N.) określający środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

Odnosząc się do postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 r. podkreślić należy, że organ współdziałający określił w postanowieniu warunki, które znalazły się w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Na państwowym wojewódzkim inspektorze sanitarnym spoczywał w szczególności obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu w zakresie oddziaływania higienicznego i zdrowotnego na środowisko. Raport jest dokumentem, który podlegał ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych.

Raport wraz z przedłożonymi aneksami stanowił podstawowy element materiału dowodowego. Wskazać jednocześnie należy, że jeśli dokonana w raporcie analiza i określone na jej podstawie zalecane rozwiązania, organ uznał za prawidłowe i konieczne ze względów higieniczno-zdrowotnych, to konkretne zalecenia, uwarunkowania i uwagi umieścił bezpośrednio w postanowieniu. Zarówno strony postępowania uzgodnieniowego,

jak i organ administracyjny właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach muszą wiedzieć, bezpośrednio z osnowy postanowienia, jakie warunki należy umieścić w przyszłej decyzji środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, odnośnie rozwiązań projektowych dla planowanego przedsięwzięcia, jego realizacji i eksploatacji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. zgłosił m.in. następujące środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia (niezbędne opracowanie analizy porealizacyjnej, która potwierdzi konieczność utworzenia i określi granice i sposób zagospodarowania obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska, bezwzględne przestrzeganie uzgodnionych i zatwierdzonych procedur startów i lądowań /zmiana procedur będzie skutkować zmianą zasięgu uciążliwości/, obowiązek kontrolnych pomiarów akustycznych, zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linia tramwajową, lotniskiem, portem (Dz.U. Nr 35, poz.308), zaprojektowanie uzdatniania wody, obowiązek odprowadzania ścieków powstających na lotnisku do kanalizacji prowadzącej do oczyszczalni ścieków w N. – sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., obowiązek deponowania odpadów pochodzących z planowanego przedsięwzięcia na składowisku odpadów innym niż w Z.

Odnosząc się zarzutów zawartych w skargach, a dotyczących odpadów pochodzących z planowanego przedsięwzięcia, podkreślić należy, że kwestia ta również została szczegółowo przedstawiona w raporcie oddziaływania na środowisko (aneks grudzień 2007, pkt 9.8). Autorzy raportu przyjęli składowanie odpadów komunalnych i podobnych do komunalnych, a także przemysłowych innych niż niebezpieczne na gminnym składowisku odpadów w Z. Jednakże art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. ustawy Prawo lotnicze zabrania w otoczeniu lotniska, czyli w odległości 5 km od jego granic, budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, które mogą stanowić źródło żerowania ptaków. W związku z konieczną zmianą lokalizacji wysypiska, odpady pochodzące z planowanego przedsięwzięcia będą deponowane na nowym miejscu, którego zarządzającym będzie nadal dotychczasowy odbiorca odpadów i zarządzający składowiskiem w Z.

Ponadto wskazać należy, że muszą być zachowane wszystkie procedury ustanowione przez przepisy prawa w zakresie gospodarowania odpadami. Zasady postępowania z odpadami wynikają z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

Ustawa określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Według art. 1 ust. 2 powyższej ustawy jej przepisy nie naruszają postanowień działu II w tytule I ustawy Prawo ochrony środowiska. Art. 8 ustawy o odpadach formułuje generalny zakaz postępowania z odpadami w sposób sprzeczny z przepisami ustawy o odpadach oraz z przepisami o ochronie środowiska. Ustawa definiuje pojęcie posiadacza odpadów (art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy) rozumie się przez to każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

W toku procedury wymagane są uzgodnienia dokonywane również z wyspecjalizowanym organem ochrony środowiska - w rozpatrywanym przypadku z wojewodą (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Przepisy nie określają szczegółowo, co ma być przedmiotem uzgodnienia, w szczególności nie wynika z ich treści, aby miał być nim projekt decyzji. W tej sytuacji, organ uzgadniający rozstrzyga kierując się ogólnie zakresem swojej kompetencji oraz informacjami zawartymi we wniosku inwestora (art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska) oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności informacjami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 48 ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy) oraz innymi opracowaniami i dokumentami czy analizami, o ile zostaną zgromadzone lub sporządzone dla celu postępowania.

Oceniając postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. uzgadniające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia to podkreślić należy, że na wniosek Wojewody [...] przedstawiony raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 został uzupełniony aneksem do raportu we wskazanym zakresie. W rozdziale 7 aneksu przedstawiono szczegółową charakterystykę obszarów Natura 2000 oraz innych obszarów cennych przyrodniczo

Podkreślić należy, że procedura prowadząca do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi gwarancję, że inwestycja realizowana z zachowaniem wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000 nie wpłynie negatywnie na te obszary.

W powyższym kontekście nie znajduje również potwierdzenia zarzut dotyczący naruszenia przepisów dotyczących ochrony sieci obszarów "Natura 2000", w związku z planowaniem działań inwestycyjnych na terenach obszaru "K.". Jak trafnie wskazał organ administracji, sformułowany w art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakaz ingerencji (będący odzwierciedleniem norm prawa wspólnotowego - stosownych przepisów dyrektywy nr 1992/43/WE), dotyczy wyłącznie znaczącego oddziaływania na obszary Natura 2000. W świetle art. 6 ust. 2 dyrektywy nr 1992/43/WE obowiązkiem państw członkowskich jest podjęcie odpowiednich działań w celu uniknięcia na obszarach Natura 2000 pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków.

Odnosząc się do zawartego w skargach zarzutu dotyczącego braku uwzględnienia przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na planowany do ustanowienia obszar ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "K." to wskazać należy, że obszar ten został zgłoszony do Komisji Europejskiej w dniu 30 października 2009 r. Zdaniem skarżących ta okoliczność powodowała konieczność uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji organu pierwszej instancji celem sporządzenia raportu oddziaływaniu na środowisko w tym zakresie.

W ramach prowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło ponadto, że w dniu 30 października 2009 r. zgłoszone zostały do Komisji Europejskiej również inne obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000: "L.", "S.", "O." oraz "G.".

Mając na względzie, że przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności, nie można organowi zarzucić nieprawidłowości działania w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na obszar "K.". Za organem wskazać należy, że projektowany obszar "K." PLH [...] obejmuje odcinek doliny W. pomiędzy W. a P. Pod względem fizjograficznym położony jest w obrębie Kotliny W. i częściowo w Kotlinie P. Obszar w dużej części położony w obrębie OSO "D." oraz obszarów chronionego krajobrazu – N. i [...]. Ponad połowa powierzchni obszaru objęta jest ochroną rezerwatową jako istniejące rezerwaty przyrody: L., Z., W., W., L., W. oraz rezerwaty projektowane – W. i K. Ponadto odcinek położony w sąsiedztwie K. Parku Narodowego wchodzi w skład międzynarodowego rezerwatu biosfery o nazwie "P.".

Powyższe obszary oraz inne obszary cenne przyrodniczo zostały szczegółowo omówione w aneksie do raportu: D. (7.1), K. (7.1.1), R. (7.1.2), Z. (7.1.3), W. (7.1.4), F. (7.2.1), M. – rozlewiska w ujściu W. i N. (7.3), P. (7.4), Dolina W. (7.5), [...] Obszar Chronionego Krajobrazu (7.6), W. Park Krajobrazowy (7.20).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, iż ingerencja nie będzie miała charakteru znaczącego z punktu widzenia celu ustanowienia powyższych obszarów. W raporcie, a przede wszystkim w aneksie sporządzonym na wniosek Wojewody [...] zawarto informacje o szczegółowo przeprowadzonej inwentaryzacji stanowisk gatunków ptaków, dla celu ochrony których utworzono poszczególne obszary, wskazano katalog przewidywanych oddziaływań (pkt 13.3.1 aneksu, tom I). Wobec stopnia szczegółowości analizy, nie budzą wątpliwości zawarte konkluzje (pkt 14-1, tom I).

Słuszne jest zawarte w uzasadnieniu decyzji stanowisko organu, że nie było potrzeby sporządzania w sprawie nowego raportu dotyczącego zagadnienia ochrony obszarów Natura 2000. Pomimo zróżnicowania kategorii oddziaływań na obszary Natura 2000 w związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia (inne na gatunki chronione, inne na ich siedliska, a jeszcze inne na tzw. korytarze ekologiczne zapewniające integralność konkretnego obszaru lub jego łączność z innymi) ocena wpływów zawarta w raporcie oddziaływania na środowisko oraz w aneksie została przeprowadzona prawidłowo i zawiera wszystkie powyższe elementy. Przeprowadzona ocena ma charakter kompleksowy. Oczywiście mówiąc o oddziaływaniach na obszaru Natura 2000, należy mieć również na uwadze to, że zgodnie z postanowieniami art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody takie same reguły znajdują zastosowanie zarówno do obszarów Natura 2000 już wyznaczonych, jak i do obszarów proponowanych, mających znaczenie dla Wspólnoty. Obszary "K.", "L.", "S.", "O." oraz "G." zostały zgłoszone jako obszary proponowane dnia 30 października 2009 r., a więc biorąc pod uwagę niniejsze postępowanie – na etapie międzyinstancyjnym. Ponieważ w praktyce nie jest możliwe precyzyjne ustalenie, ani wytyczenie żadnych administracyjnych granic odgórnie przesądzających, że przedsięwzięcie usytuowane w odległości np. 10 km od obszaru Natura 2000 jeszcze na chronione składniki środowiska przyrodniczego oddziałuje, a położone dalej już nie, sporządzony w niniejszej sprawie raport oddziaływania na środowisko oraz w aneks odnosi się również pośrednio do powyższych obszarów, mając na względzie przyczyny wyznaczania obszarów Natura 2000 (siedliska i gatunki priorytetowe objęte ochroną).

Zgodzić się należy, ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. że autorzy aneksu przeprowadzili, zgodnie z zasadą przezorności, szeroko zakrojone analizy uwzględniające wpływ planowanego przedsięwzięcia nie tylko na obszary Natura 2000 obowiązujące w trakcie prowadzenia badań, ale także na inne obszary cenne przyrodniczo, w których zawierają się zgłoszone w dniu 30 października 2009 roku obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000.

Nie zasadne są zarzuty dotyczące braku dokonania przedrealizacyjnej inwentaryzacji żerowania nietoperzy i w tym zakresie uzupełnienia materiału dowodowego. W aneksie do raportu, tom I, wskazano środki minimalizujące negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, m.in. dotyczące ochrony nietoperzy i ich siedlisk. Szczegółowo wskazano obowiązki inwestora w tym zakresie. Wskazanie obowiązku dokonania monitoringu przedrealizacyjnego nie jest jednoznaczne z tym, że wyniki tego monitoringu muszą znaleźć się w decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

Nie jest trafny zarzut odnośnie wadliwego sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Sporządzony przez inwestora raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa, nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W związku z tym, zawarte w raporcie stwierdzenia odnośnie faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). W sytuacji gdy organ prowadzący postępowanie uzna, iż zachodzi potrzeba weryfikacji danych zawartych w raporcie w określonym zakresie, powinien podjąć stosowne działania w tym celu (art. 77 § 1 kpa). Jednocześnie trzeba wykluczyć takie rozumienie przepisów, iż pomimo nałożenia przez prawodawcę obowiązku sporządzenia odnośnej dokumentacji przez inwestora, rolą organu orzekającego w sprawie jest ponowne przeprowadzenie pełnej analizy na podstawie równolegle gromadzonych przez siebie danych, co byłoby niezbędnym warunkiem pełnej merytorycznej analizy treści raportu i wynikających z niego wniosków. Jak wskazano, zakres weryfikacji informacji zawartych w raporcie przez organ prowadzący postępowanie musi być adekwatny do okoliczności sprawy takich jak m.in. ocena fachowości opracowania, jego szczegółowości, potwierdzonych urzędowo kwalifikacji autorów raportu (stopnie, tytuły naukowe, uprawnienia rzeczoznawcy itp.), stopnia skomplikowania sprawy oraz zakresu kwestionowania przez uczestników postępowania przedłożonych danych. Organ administracji musi mieć w tym kontekście na względzie zarówno obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 kpa), jak i obowiązek uwzględnienia zasady ekonomii postępowania (art. 12 kpa). Analiza określonych kwestii zawartych w raporcie znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zakres szczegółowości tej analizy musi być adekwatny m.in. do zakresu i stopnia skonkretyzowania poszczególnych zarzutów odnośnie treści raportu, o ile zostaną one podniesione w trakcie postępowania.

Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, które w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. W trakcie postępowanie administracyjnego żadna z organizacji składających skargę nie wnosiła zastrzeżeń do raportu.

Nietrafny jest również zarzut podniesiony w skardze Stowarzyszenia E. w W., a dotyczący naruszenia § 6 pkt 1, 4 i 11 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz.U. Nr 220, poz. 2237). Zwrócić należy uwagę na zapisy § 10 powyższego rozporządzenia wskazującego sposoby ochrony gatunków dziko występujących zwierząt i interpretować zapisy rozporządzenia w kontekście obowiązków nałożonych na inwestora, a zawartych w aneksie. Dlatego istnieje obowiązek dokonania analizy przewidywanych oddziaływań na środowisko w rejonie planowanego przedsięwzięcia, aby wskazać środki minimalizujące negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze. Wskazano ewentualne metody ograniczenia prawdopodobieństwa zderzeń ptaków ze statkami powietrznymi polegające m.in. na bieżącym dostosowaniu operacji lotniczych do przelotów ptaków, usunięciu bazy pokarmowej ptaków, usunięciu źródeł wody z terenu lotniska oraz organizację alternatywnych żerowisk.

Podkreślić należy, że określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skargach (dopuszczenia bez zastrzeżeń ponadnormatywnych oddziaływań, w tym szkodliwych dla ludzi pól magnetycznych, pochodzących z pracy radarów lotniskowych na terenie samego lotniska, przewidywanych znaczących oddziaływań wtórnych, skumulowanych, krótko-, średnio- i długoterminowych, stałych i chwilowych planowanego przedsięwzięcia na środowisko) wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie wobec prawidłowego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Wobec odniesienia się organu drugiej instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach, Sąd uznaje je za prawidłowe i trafne, bez konieczności powtarzania argumentacji w uzasadnieniu wyroku.

Wobec nie stwierdzenia wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem przepisów z zakresu ochrony środowiska, bezzasadne jest rozważanie przez Sąd dopuszczalności stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w związku z treścią art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczącego decyzji administracyjnych.

Zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 kpa. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zostało prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym, co ma szczególne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.