Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 512/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, 1a i 2 art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 616/13 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia jakości wody przeznaczonej do spożycia do obowiązujących wymagań sanitarnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 616/13 oddalił skargę Przedsiębiorstwa Wodociągowo - Kanalizacyjnego [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia jakości wody przeznaczonej do spożycia do obowiązujących wymagań sanitarnych.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. ww. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], mocą której na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 156 ust. 1 pkt 8, art. 156 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, art. 12 ust. 1, 4 i 5, art. 13 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz § 2, § 3 ust. 1 pkt 1, § 4 pkt 1c i pkt 6, § 14 ust. 1 pkt 3, § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, nakazano Przedsiębiorstwu Wodociągowo – Kanalizacyjnemu [...] Sp. z o.o. w K. doprowadzenie jakości bakteriologicznej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi produkowanej przez wodociąg sieciowy [...] – ujęcie [...] – do wartości zgodnych z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz prowadzenie właściwej dezynfekcji wody ze wskazanego wodociągu sieciowego, tak aby stężenie chloru wolnego w punktach czerpalnych u konsumenta nie przekraczało 0,3 mg/l, a stężenie ∑ chlorynów i chloranów nie przekraczało 0,7 mg/l. Na okres realizacji wskazanych obowiązków wodę do spożycia dopuszczono warunkowo i nakazano poinformować osoby korzystające z wodociągu o jakości wody przeznaczonej do spożycia.

Powyższe decyzje wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. podjął rozstrzygnięcie w sprawie po uzyskaniu informacji z laboratorium PSSE K. o przekroczeniach mikrobiologicznych próbek wody zlokalizowanych na sieci wodociągu publicznego w K. Obszar miasta K., w którym znajdują się obiekty, gdzie stwierdzono przekroczenia, zaopatrywany jest z ujęcia wody [...]. W związku z powyższym organ administracji inspekcji sanitarnej wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego w dniu 23 maja 2013 r. dokonano poboru 6 próbek wody z wodociągu sieciowego [...] – ujęcie [...]. W wyniku przeprowadzonej analizy bakteriologicznej pobranych próbek wody stwierdzono, że jakość wody w 3 próbkach nie odpowiada wymaganiom sanitarnym określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2009 r. z uwagi na ponadnormatywną liczbę bakterii coli (dopuszczalne stężenie wynosi 0jtk/100ml), tj.: analiza 266 – instalacja wodociągowa [...] – 1 jtk/100 ml, analiza nr 267 – instalacja wodociągowa [...] – 4 jtk/100 ml, analiza nr 268 – instalacja wodociągowa [...] – 2 jtk/100 ml.

Powyższe okoliczności uzasadniały nałożenie na Przedsiębiorstwo Wodociągowo – Kanalizacyjne [...] wskazanych wyżej obowiązków zmierzających do doprowadzenia jakości bakteriologicznej wody do stanu zgodnego z wymaganiami rozporządzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Przedsiębiorstwo Wodociągowo – Kanalizacyjne zarzuciło rażące naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisów rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez przyjęcie, że wewnętrzne instalacje wodociągowe odbiorców wody stanowią punkty o których mowa w § 3 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, oraz, że za jakość i stan wody w tej części instalacji u odbiorców odpowiada Przedsiębiorstwo. Mając to na uwadze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Według odwołującego stan i jakość wody może ulec pogorszeniu w niekorzystnych warunkach eksploatacji i utrzymania instalacji wodociągowej w budynkach. Wszystkie trzy punkty wykazujące nieprawidłowości próbki pobrane zostały z wewnętrznych sieci odbiorców. Pozostałe próbki pochodzące spoza instalacji odbiorów nie wykazywały przekroczeń norm, a zatem skoro wszystkie pochodziły z wodociągu sieciowego [...] to wydaje się, że przyczyna zanieczyszczeń leży po stronie właściciela wewnętrznej instalacji wodociągowej. Odwołujący zakwestionował miejsce pobrania próbek twierdząc, że w konsekwencji wyniki przeprowadzonych badań nie mogą stanowić podstawy wydania skarżonej decyzji.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie uznając, że działania podjęte przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zmierzające do ochrony zdrowia konsumentów wody były prawidłowe. Organ wyjaśnił, że obecności dużej ilości bakterii coli stwierdzono w dwóch próbkach pobranych w dniu 21 maja 2013 r. w różnych oddalonych od siebie o 0,5 km punktach miasta. Obecność bakterii potwierdzono następnie w trzech z sześciu próbek pobranych w dniu 23 maja 2013 r. Punkty, w których ujawniono przekroczenia normy, leżą wzdłuż jednej osi miasta, są od siebie oddalone o około 1,2 – 1,5 km i są zasilane z jednej sieci. Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo braku przekroczeń w próbkach pobranych ze zbiornika retencyjnego, ul. [...] i Stacji Uzdatniania Wody ujęcia [...], wyniki trzech próbek prowadziły do wniosku, że zła jakość wody wynika ze złej jakości wody w wodociągu [...]. Organ uznał, że to na Przedsiębiorstwie Wodociągowo – Kanalizacyjny spoczywa obowiązek zapewnienia dostaw wody o odpowiedniej jakości. Skoro Przedsiębiorstwo jako producent wody nie wykazało, kto jest odpowiedzialny za złą jakość wody, to jego obarcza odpowiedzialność w tej materii. Udokumentowanie miejsca pogorszenia jakości wody leży po stronie producenta wody nie zaś organu kontrolnego. Organ kontrolny ma bowiem obowiązek podejmowania działań zapewniających bezpieczeństwo przed zagrożeniami ze strony zanieczyszczeń wody. Przedsiębiorstwo natomiast pomimo bieżącego informowania o wykrytych przekroczeniach nie podjęło żadnych działań w celu ustalenia przyczyny pogorszenia jakości wody.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Przedsiębiorstwo Wodociągowo – Kanalizacyjne [...] Sp. z o.o. w K., zarzucając naruszenie zasady praworządności, skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania, naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez uznanie, że wewnętrzne instalacje wodociągowe odbiorców wody stanowią punkty, o których mowa w § 3 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, oraz bezpodstawne przyjęcie, że Przedsiębiorstwo odpowiada za jakość wody w wewnętrznych instalacjach wodociągowych odbiorców. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie naruszyły prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

Sąd wskazał, że kontrolowane postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., toczyło się na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.). Zastosowanie do przedmiotu rozpoznawanej sprawy miały również przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia (Dz. U. nr 6, poz. 417 ze zm.).

Zgodnie z art. 156 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego kontrola gospodarowania wodami dotyczy stanu jakości ujmowanej do zaopatrzenia ludności. Stosownie zaś do treści ust. 2 kontrolę w tym zakresie wykonuje Inspekcja Sanitarna.

Artykuł 9 ust. 1 pkt 24 lit. a Prawa wodnego definiuje wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi jako wodę w stanie pierwotnym lub po uzdatnieniu, przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych niezależnie od jej pochodzenia i od tego, czy jest dostarczana z sieci dystrybucyjnej, cystern, w butelkach lub pojemnikach. Taka sama definicja wody została zawarta w art. 2 pkt 18 lit. a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Z przepisu art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika, że inspekcja ta została powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach. Uszczegółowienie tej roli Inspekcji następuje w art. 12 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który stanowi, że nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Państwowa Inspekcja Sanitarna w celu realizacji powierzonych jej zadań ustawowych wyposażona została przez ustawodawcę między innymi w kompetencję, wyrażoną w art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do nakładania w drodze decyzji obowiązku usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z art. 12 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wynika, że badanie pobranych próbek wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi mogą wykonywać laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub inne laboratoria o udokumentowanym systemie jakości prowadzonych badań wody, zatwierdzonym przez Państwową Inspekcję Sanitarną.

Wymagania w zakresie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania bakteriologiczne, określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, stanowiąc w § 2 ust. 1, że woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie ma agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia m.in. podstawowe wymagania mikrobiologiczne określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Z powyższego wynika, że priorytetem jakości wody przeznaczonej do spożycia jest jej jakość bakteriologiczna, a wszelkie nieprawidłowości i odchylenia od ustalonych wartości normatywnych w tym zakresie winny aktywizować organy inspekcji sanitarnej do podejmowania szybkich i adekwatnych działań zapobiegających zagrożeniu dla zdrowia i życia odbiorców wody.

W tym kontekście zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości prawidłowość działań podjętych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., który w dniu 23 maja 2013 r., już po raz drugi na przestrzeni kilku dni, bo po raz pierwszy przekroczenia w zakresie ilości bakterii coli w wodociągu [...] z ujęcia [...] wystąpiły w badaniach w dniu 21 maja 2013 r., uzyskał wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane Laboratorium Badania Wody Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w K. potwierdzające wystąpienie w trzech z sześciu punktach pomiarowych przekroczeń dopuszczalnej ilości bakterii coli w wodzie. Punkty, w których potwierdzono obecność bakterii coli umiejscowione były wzdłuż jednej osi miasta, oddalone od siebie o około 1,2 – 1,5 km i zasilane z jednej sieci wodociągu [...] – ujęcie [...]. Działania inspekcji były tym bardziej uzasadnione, że Przedsiębiorstwo Wodociągowo – Kanalizacyjne [...] ustawowo powołane do zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody, pomimo kilkukrotnego informowania go przez inspekcję o obecności bakterii coli w sieci wodociągów, nie podjęło żadnych działań w celu ustalenia przyczyny pogorszenia jakości wody na tym odcinku sieci. Z mocy zaś przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne zobowiązane jest do oceny przydatności wody, a w jej ramach do prowadzenia badań jakości wody systematycznie z określoną częstotliwością, ale również każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie.

Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, dyspozycja ust. 2 wskazanego art. 5 ustawy nie zwalnia przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego z obowiązku dbałości o dostarczanie odbiorcom wody o należytej jakości. Sąd podkreślił, że mowa tutaj o dostarczeniu wody do odbiorcy końcowego, czyli konsumenta. Ustawa bowiem nie różnicuje odpowiedzialności za jakość wody w zależności od odcinka sieci wodociągowej. Co więcej, stosownie do art. 5 ust. 1a tej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody.

Przepisy rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi precyzują w § 3 ust. 3 pkt 1, że punktem, w którym woda musi spełniać wymagania w zakresie jakości m.in. bakteriologicznej, o których mowa w § 2, są w przypadku wody pobieranej z urządzeń i instalacji wodociągowych - punkt czerpalny w terenie lub w zabudowaniach i obiektach z zaworów używanych zwykle do pobierania wody. Z kolei przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia mówi, że miejsca pobierania próbek wody, równomiernie rozmieszczone na całym obszarze zaopatrzenia w wodę, są zlokalizowane w:

1) ujęciach wody;

2) miejscach, w których woda jest wprowadzana do sieci;

3) sieci wodociągowej;

4) punktach czerpalnych, znajdujących się w urządzeniach i instalacjach wodociągowych, zainstalowanych na stałe, używanych do pobierania wody przez odbiorcę usług;

5) pompach lub innych używanych punktach czerpalnych, jeżeli woda dostarczana jest z indywidualnych ujęć wody.

Zdaniem Sądu z powyższych regulacji nie wynika, ażeby odpowiedzialność przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego za dostarczanie wody o należytej jakości ograniczona była wyłącznie do odpowiedzialności za jakość wody dostarczonej do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca, gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu przedsiębiorstwa, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług. Wskazanie w rozporządzeniu na punkty czerpalne używane do pobierania wody przez odbiorcę usług jako na miejsce, gdzie należy dokonywać poboru próbek wody w celu sprawdzenia jej jakości po części ujawnia zamysł ustawodawcy, który co do zasady odpowiedzialnością za jakość wody dostarczanej do odbiorców obarczył w całości przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne. Tezę tą potwierdza również zasadniczy co do odpowiedzialności przedsiębiorstwa przepis art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w którym wyraźnie wskazano bez żadnych ograniczeń, że to przedsiębiorstwo ma zapewnić należytą jakość dostarczanej wody. Skoro prawo nie przewiduje żadnych ograniczeń w zakresie odpowiedzialności za wykonanie wskazanego obowiązku to nie należy ich domniemywać.

Sąd nie wykluczył sytuacji, w której winą za niewłaściwą jakość wody u odbiorców w punktach czerpalnych ponosić będą właściciele wewnętrznych instalacji wodociągowych, w których dochodzić może do zanieczyszczenia wody. Taka jednak sytuacja w ocenie Sądu wymaga aktywnej postawy ze strony przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, które jako ustawowo zobowiązane do dbałości o należytą jakość wody dostarczanej do odbiorców, powinno przedsięwziąć czynności, które pozwolą mu zwolnić się z odpowiedzialności w takich przypadkach. Wówczas przedsiębiorstwo powinno udowodnić we wszelki możliwy sposób, że woda dostarczona przez nie siecią wodociągową do punktu, w którym łączy się z wewnętrzną instalacją wodociągową odbiorcy, spełniała normy jakości. Sprawdzenie jakości wody powinno nastąpić w punkcie zlokalizowanym na przyłączu wodociągowym. W braku takich ustaleń nie sposób wykazać, gdzie nastąpiło zanieczyszczenie wody i winą za nie obarczyć właściciela wewnętrznej instalacji wodociągowej. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Pomimo informowania przez inspekcję przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego o wystąpieniu w pobranych próbkach wody z ujęcia [...] bakterii coli przedsiębiorstwo nie podjęło żadnych działań zmierzających do oceny jakości wody i ustalenia źródła zanieczyszczeń. Nie mogło to jednak wstrzymać inspekcji sanitarnej od realizacji jej ustawowych obowiązków w sytuacji wystąpienia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Organ zobowiązał przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, tj. podmiot zobowiązany na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy do zapewnienia dostaw wody o należytej jakości, do przeprowadzenia działań mających na celu wyeliminowanie naruszeń i tym samym ochronę zdrowia i życia ludzi. Zarówno z informacji przekazanych przez inspekcję w odpowiedzi na skargę, jak i akt administracyjnych wynika, że badania wody dokonane po przeprowadzeniu przez przedsiębiorstwo nakazanych działań naprawczych wykazały brak przekroczenia jakichkolwiek wskaźników normatywnych w jakości wody. Potwierdza to trafność zastosowanych przez organy działań. W tym samym kierunku zmierzało wyjaśnienie Ministerstwa Zdrowia na interpelację poselską, na którą powołał się skarżący. Zajęto tam bowiem stanowisko, że odpowiednie organy państwa powinny rozstrzygnąć który z podmiotów i w jakim zakresie przyczynił się do faktu, że woda nie odpowiada obowiązującym przepisom. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia takiego nie mogłoby dojść z tego powodu, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne ustawowo obarczone odpowiedzialnością za należytą jakość wody do spożycia przez ludzi nie przedstawiło dowodów obalających ustalenie o obecności bakterii coli w sieci wodociągowej. Nie można zatem było poprzestać na samych twierdzeniach skarżącego, że w sieci wodociągowej bakterii nie ma, a są tylko obecne w wewnętrznych instalacjach wodociągowych odbiorców. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na tę okoliczność, a materiały zgromadzone w sprawie nawet pośrednio nie prowadzą do takich wniosków. Wnioskowanie oparte na hipotetycznych założeniach co do źródeł zanieczyszczeń wody nie może być podstawą do zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorstwa.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo Wodociągowo– Kanalizacyjne [...] Sp. z o.o. w K., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 pkt 6, 7 i 16, art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z § 2, § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, § 4 pkt 3, 4 i 5 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które skutkowała uznaniem, iż :

a. skarżący dopuścił się naruszenia wymagań higienicznych jakości wody w sytuacji

gdy organ w jakimkolwiek badaniu nie stwierdził by jakość wody w sieci

wodociągowej należącej do skarżącego nie odpowiadała wymaganiom określonym

w rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody

przeznaczonej do spożycia przez ludzi,

b. z przepisów prawa da się wywieść domniemanie faktyczne, że za jakość wody

w instalacjach wewnętrznych odbiorców odpowiada skarżący jako przedsiębiorstwo wodociągowe oraz, iż to na skarżącym, a nie na organie administracji ciąży dowód, iż przyczyna złej jakości tkwi w instalacji wewnętrznej odbiorcy,

c. bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący odpowiada za jakość i stan wody w wewnętrznych instalacjach wodociągowych odbiorców,

W związku z powyższym, na podstawie art. 176 w zw. z art. 188 oraz art. 177 § 1 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego artykułu, jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, z powyższych przepisów nie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne odpowiada jedynie za jakość wody na konkretnym odcinku sieci wodociągowej, tj. do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca, gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu przedsiębiorstwa, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług. W art. 5 ust. 2 omawianej ustawy mowa jest o odpowiedzialności odbiorcy usług za odpowiedni stan techniczny instalacji, nie zaś za jakość dostarczanej wody. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy wyraźnie bowiem stanowi, że za jakość dostarczanej wody odpowiada przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne.

Ponadto, należy zauważyć, że w § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi wskazano punkt, w którym woda musi spełniać podstawowe wymagania m.in. mikrobiologiczne, którym w przypadku wody pobieranej z urządzeń i instalacji wodociągowych jest punkt czerpalny w terenie lub w zabudowaniach i obiektach z zaworów używanych zwykle do pobierania wody. W § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia postanowiono natomiast, że próbki wody pobiera się w punktach czerpalnych, znajdujących się w urządzeniach i instalacjach wodociągowych, zainstalowanych na stałe, używanych do pobierania wody przez odbiorcę usług.

Wskazanie na punkty czerpalne używane do pobierania wody przez odbiorcę usług jako na miejsca, gdzie dokonuje się pobierania próbek wody bez wątpienia oznacza, że w tych miejscach woda musi spełniać wymagania w zakresie jakości m.in. bakteriologicznej, a w konsekwencji, że za jakość dostarczanej wody pobieranej w tej części instalacji u odbiorców odpowiada przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji uznał, że prawidłowo organ nakazał przedsiębiorstwu wodociągowo – kanalizacyjnemu jako podmiotowi zobowiązanemu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy do zapewnienia dostaw wody o należytej jakości, doprowadzenie jakości bakteriologicznej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi produkowanej przez wodociąg sieciowy [...] – ujęcie [...] – do wartości zgodnych z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. Niezasadnie wskazuje natomiast skarżący kasacyjnie, że to organ winien ustalać, gdzie znajdowało się źródło zanieczyszczeń. Stosownie do art. 5 ust. 1a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody. Zgodnie z § 4 pkt 1c rozporządzenia, ocena przydatności wody przeprowadzana przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne w ramach kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 5 ust. 1a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, obejmuje prowadzenie badań jakości wody każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie. Przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne zostało poinformowane przez Inspekcję o wystąpieniu w pobranych próbkach wody z ujęcia [...] bakterii coli, a pomimo to nie podjęło żadnych działań zmierzających do ustalenia przyczyny pogorszenia jakości wody. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają natomiast obowiązek podejmowania określonych ustawowo działań w sytuacji wystąpienia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Organy te sprawują nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 12 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków) i stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, wydają decyzję nakazującą usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W niniejszej sprawie wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane Laboratorium Badania Wody Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w K. potwierdziły wystąpienie w trzech z sześciu punktach pomiarowych przekroczeń dopuszczalnej ilości bakterii coli w wodzie. Przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne nie przedstawiło zaś żadnych dowodów na poparcie twierdzeń, że przyczyna zanieczyszczeń leży po stronie właściciela wewnętrznej instalacji wodociągowej. W tej sytuacji nie można było uznać, że odpowiedzialność za zanieczyszczenie wody ponosi inny niż to przedsiębiorstwo podmiot.

Mając powyższe na względzie, uznając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.