Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 500/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 27 ust. 1 , ust. 1a, ust. 2, art. 30 ust. 2 , ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Asystent sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat A. B. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2016r.

Decyzją z dnia [...] 2014r. nr [...] Burmistrz Miasta orzekł o obowiązku zwrotu przez J. N. należności w wysokości 8.583,34 zł tytułem wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych w okresie od 01.10.2013r. do 30.09.2014r. przez A. N. występującą jako przedstawiciel ustawowy małoletnich uprawnionych do alimentów: M. N. i M. N. na mocy decyzji [...] z dnia [...] 2013r. oraz decyzji zmieniającej wysokość świadczeń [...] z dnia [...] 2014r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji powołał się na treść art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że w okresie od 01.04.2014r. do 30.09.2014r. komornik sądowy nie przekazał organowi właściwemu wierzyciela, tj. Burmistrzowi Miasta żadnej kwoty wyegzekwowanej od dłużnika alimentacyjnego J. N.

Od powyższej decyzji J. N. wniósł odwołanie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i umorzenia w całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie:

1) art. 27 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez niewskazania sposobu naliczania odsetek.

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na naruszeniu słusznego interesu obywatela, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej, a nie swobodnej ocenie.

4) art. 9 k.p.a., poprzez wydanie niekorzystnej dla odwołującego się decyzji, podczas gdy strona nie została należycie i wyczerpująco poinformowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto, strona poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa, bowiem organ nie udzielił jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

5) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niepoinformowanie przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy jest to uprawnienie strony wynikające z jednej z naczelnych zasad.

Decyzją z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 2, pkt 8 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2014r. nr [...]. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo wyliczył łączną kwotę wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, otrzymanych przez osoby uprawnione M. N. i M. N. w okresie od 1.10.2013r. do 30.09.2014r., przyznanych decyzjami tamtejszego organu. Kolegium wskazało, że zarówno z akt sprawy, jak i z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż komornik sądowy nie przekazał organowi właściwemu wierzyciela, tj. Burmistrzowi Miasta żadnej kwoty wyegzekwowanej od dłużnika alimentacyjnego J. N. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że z uwagi na to, że dłużnik alimentacyjny nie spłacił kwoty swoich należności względem funduszu alimentacyjnego, całość w/w kwoty wraz z odsetkami podlega zwrotowi, przy czym rozstrzygnięcie w tej sprawie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Kolegium zauważyło przy tym, że organ I instancji podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwotę odsetek za zwłokę w wysokości 704,67 zł, wskazując, iż jest to kwota odsetek na dzień jej wydania, natomiast ostateczna kwota odsetek zależna będzie od daty zapłaty należności. Sposób wyliczenia odsetek przedstawiono w formie tabelki, która, zdaniem Kolegium, potwierdza prawidłowość wyliczenia podanego w zaskarżonej decyzji oraz jest odpowiedzią na zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez niewskazanie sposobu naliczania odsetek.

Kolegium uznało również, że decyzja organu I instancji zawiera pełne uzasadnienie prawne i faktyczne, zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Za niezasadne natomiast Kolegium uznało zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, czy też braku poinformowania jej o okolicznościach, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Z akt sprawy wynika bowiem, że zawiadomieniem z dnia 12 listopada 2014r. nr [...] organ I instancji powiadomił J. N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji określającej zwrot przez niego należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione M. N. i M. N. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Równocześnie w w/w zawiadomieniu organ I instancji na podstawie art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 79 § 2 K.p.a. poinformował odwołującego się, że jako stronie przysługuje mu prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Równocześnie organ I instancji wyznaczył odwołującemu się 7-dniowy termin do dokonania tych czynności, z którego jednakże odwołujący się nie skorzystał. Wskazane wyżej zawiadomienie J. N. odebrał osobiście w dniu 28 listopada 2014r.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania umorzenia przedmiotowych należności w niniejszym postępowaniu (tj. postępowaniu mającym na celu określenie obowiązku zwrotu świadczenia), Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu przewidzianym przez art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sprawie zwrotu przez dłużnika wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń organ nie bada sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej, a także stanu zdrowia oraz przyczyn nie łożenia przez dłużnika alimentacyjnego na utrzymanie osób uprawnionych. Organ nie ma więc możliwości umorzenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na to, że takie rozstrzygnięcie nie ma umocowania we wskazanym wyżej przepisie prawa. Kolegium wskazało, że decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ust. 1 w/w ustawy jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu przedmiotowych należności. W postępowaniu prowadzonym w trybie tych przepisów nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia dopiero w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, zainicjowanym przez dłużnika alimentacyjnego po wydaniu decyzji o zwrocie należności. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odrębnym pismem przekazało zawarty w odwołaniu wniosek J. N. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego organowi właściwemu do jego rozpatrzenia.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się J. N. i pismem z dnia 27 marca 2015r. wniósł na nią skargę, domagając się jej zmiany poprzez zwolnienie go ze zwrotu dochodzonej kwoty. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na naruszeniu słusznego interesu obywatela, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej, a nie swobodnej ocenie.

3) art. 9 k.p.a. poprzez wydanie niekorzystnej dla skarżącego decyzji, podczas gdy strona nie została należycie i wyczerpująco poinformowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto, strona poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa, bowiem organ nie udzielił jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

4) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niepoinformowanie przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy jest to uprawnienie strony wynikające z jednej z naczelnych zasad.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na podstawie akt sprawy nie można precyzyjnie ustalić, w jaki sposób zostały ustalone przypisane kwoty oraz w jaki sposób wyliczono odsetki. Dodał, że należy wskazać stopę procentową, w jakiej wysokości, od jakich kwot i od jakich dat odsetki są naliczane. Skarżący podniósł, że osnowa i uzasadnienie decyzji powinny zawierać wszystkie niezbędne ustalenia umożliwiające stronie rozeznanie się co do obowiązku odsetkowego oraz ewentualne obliczenie przez zobowiązanego kwoty należnych odsetek (w szczególności datę wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego i aktualną wysokość odsetek ustawowych), stąd też - również z uwagi na zasady zawarte w art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy (np. stopnia świadomości ekonomiczno-prawnej dłużnika alimentacyjnego) może być uzasadnione wyliczenie w uzasadnieniu decyzji aktualnej kwoty należnych odsetek (na dzień wydania decyzji lub inny oznaczony dzień) celem unaocznienia stronie rozmiaru należności odsetkowej obok należności głównej (z zastrzeżeniem, że kwota ta ulega zwiększeniu o odsetki należne do dnia faktycznej zapłaty należności głównej).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że treść akt administracyjnych nie wskazuje na konkretne daty wypłaty świadczeń za kolejne następujące po sobie miesiące, zwrócił jednak uwagę, że decyzja organu l instancji przyznająca świadczenia określa jako te daty okres od 25 do końca każdego miesiąca. Pełnomocnik zarzucił, że znajdująca się w aktach tabela (karta 5 akt adm.) nie może stanowić dowodu, z uwagi na brak danych osoby ją sporządzającej, a dane z niej wynikające stoją w sprzeczności z treścią decyzji przyznającej świadczenia, gdyż z tabeli tej wynika, że świadczenia mogły być wypłacane z kilkudniowym wyprzedzeniem w stosunku do daty wskazanej w decyzji, tj. daty 25 dnia każdego miesiąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu wskazanym powyżej.

Przepisami prawa materialnego, stanowiącymi podstawę orzekania w analizowanej sprawie były art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 z późn. zm.). Stosownie do ich treści dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wskazać należy, że przywołany przepis ustawy nakłada na organ wierzyciela obowiązek wydania wobec dłużnika alimentacyjnego decyzji o zwrocie wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, jeżeli wypłata tych świadczeń nastąpiła na podstawie uprzedniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy osobie uprawnionej. Dopóki zatem decyzja o przyznaniu pomocy w tym zakresie nie zostanie wzruszona, bądź też wypłata świadczeń nie zostanie oceniona jako wypłata nienależnego świadczenia, to na organie wierzyciela spoczywa obowiązek wydania decyzji o zwrocie przez dłużnika wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Z treści art. 27 ust. 1 wynika obowiązek zwrotu przez dłużnika tych świadczeń alimentacyjnych, które zostały wypłacone osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Natomiast w art. 27 ust. 2 określono termin i tryb zrealizowania przez dłużnika ustawowego obowiązku zwrotu wypłaconego świadczenia, poprzez wydanie przez właściwy organ decyzji konkretyzującej ten obowiązek po ustaleniu zaistnienia okoliczności określonych w art. 27 ust. 1 i 2.

Powyższe oznacza, że decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Postępowanie wszczynane jest z urzędu, a decyzja ta ma charakter związany, gdyż jest konsekwencją decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Trzeba pamiętać, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są "w zastępstwie" osoby zobowiązanej do alimentacji, a jako takie podlegają zwrotowi (art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), dlatego po zakończeniu okresu świadczeniowego organ ma obowiązek orzec wobec dłużnika alimentacyjnego o zwrocie należności wierzycielowi – organowi wypłacającemu świadczenia.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ obowiązany jest dokonać ustaleń, o jakich mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, tj. czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy te świadczenia zostały wypłacone. W razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego kwot wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej. Na wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń nie ma wpływu aktualna sytuacja materialna osoby uprawnionej do alimentów, jej opiekuna prawnego oraz ewentualne rozliczenia finansowe pomiędzy dłużnikiem alimentacyjnym, a opiekunem osoby uprawnionej do alimentów. W postępowaniu, którego przedmiotem jest zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ nie ma żadnych instrumentów prawnych, aby badać zasadność przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym sytuacji materialnej opiekuna prawnego osoby uprawnionej, jak również czy wypłacanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w danym okresie było zasadne. Pamiętać należy, że świadczenia alimentacyjne są realizowane na podstawie ostatecznej decyzji przyznającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wobec czego dopóki decyzja w tym przedmiocie nie zostanie z obrotu prawnego usunięta, a stać się to może jedynie w wyniku uruchomienia jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej, dopóty moc tej decyzji jest wiążąca erga omnes (por. wyroki NSA z dnia 12 sierpnia 2014r., sygn. akt IOSK 839/13, Lex nr 1511982, z dnia 5 października 2011r., sygn. akt I OSK 793/11, Lex nr 1149435, z dnia 5 października 2011r., sygn. akt I OSK 800/11, Lex nr 1069681).

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] 2013r. nr [...] Burmistrz Miasta przyznał A. N., przedstawicielowi ustawowemu M. N. i M. N., świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 250 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 1.10.2013r. do 30.09.2014r. Następnie decyzją z dnia [...] 2014r. nr [...] Burmistrz Miasta zmienił swoją decyzję z dnia [...] 2013r. w tern sposób, że przyznał A. N. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 375 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 21.11.2013r. do 30.09.2014r. Z kolei z zaświadczeń Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 20 września 2013r. i z dnia 3 września 2014r. wynika, że w 2012r. i 2013r. nie wyegzekwowano i nie przekazano organowi właściwemu wierzyciela żadnej kwoty wyegzekwowanej od skarżącego. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo postąpił wydając decyzję zobowiązującą skarżącego do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, gdyż taki obowiązek nałożyły na niego przepisy prawa.

Za niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a mianowicie, że skarżący na podstawie wyroków Sądu Rejonowego III Wydział – Sąd Rodzinny z dnia 15 marca 2010r., sygn. akt [...] i z dnia 11 marca 2014r., sygn. akt [...] był zobowiązany do płacenia alimentów na swoje dzieci, jednak nie wywiązywał się z tego obowiązku. W związku z tym A. N. przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które skarżący jest obecnie zobowiązany zwrócić.

Nie zostały również naruszone art. 9 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 12 listopada 2014r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, w którym poinformowano go o przysługującym mu prawie wglądu do akt oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z kolei obie decyzje zawierały pouczenia o przysługującym skarżącemu prawie do wniesienia odwołania oraz skargi do sądu administracyjnego.

Wbrew twierdzeniom skarżącego decyzje organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienia tych decyzji zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz dowodów, na których się oparły, jak również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że decyzje te naruszają prawo, albowiem nie określono w nich sposobu naliczenia odsetek. Należy zwrócić uwagę, że sposób obliczenia odsetek wynika z ustawy, o czym wyraźnie stanowią art. 27 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepisy te przewidują, że "Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami" oraz że "Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty". Organy administracyjne nie miały zatem kompetencji do ustalania odsetek w drodze decyzji administracyjnej, należne są one bowiem z mocy ustawy i to ustawa określa także zasady od kiedy te odsetki mają być naliczane. Konkretna kwota odsetek będzie naliczana na konkretny dzień spłaty przez skarżącego należności, prawidłowo zatem w decyzji organu I instancji poinformowano skarżącego, że w celu uzyskania informacji w sprawie wysokości odsetek skarżący winien się skontaktować z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Załączona do akt tabelka dotycząca wysokości odsetek (k. 5) i znajdująca się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji informacja odwołująca się do treści danych z tej tabelki, mają jedynie informacyjny charakter. W ten sposób organy zrealizowały spoczywający na nich z mocy art. 8 i 9 kpa obowiązek poinformowania skarżącego o sposobie ustalania wysokości odsetek. Konkretna wysokość należnych odsetek zależna będzie bowiem od tego, w jakim dniu skarżący dokona spłaty (zwrotu) należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. W orzecznictwie podkreśla się, że "Skoro w zasadzie data zapłaty odsetek zwykle będzie datą późniejszą od daty wydania decyzji, obliczenie takiej niepełnej kwoty odsetek i wskazanie jej w osnowie decyzji nie jest niezbędne", jednakże "Z uwagi na zasady zawarte w art. 8, 9 i 11 k.p.a. uzasadnione jest wyliczenie w uzasadnieniu decyzji aktualnej kwoty należnych odsetek (na dzień wydania decyzji lub inny oznaczony dzień) celem unaocznienia stronie rozmiaru należności odsetkowej obok należności głównej (z zastrzeżeniem, że kwota ta ulega zwiększeniu o odsetki należne do dnia faktycznej zapłaty należności głównej)" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2014r., II SA/Po 274/14).

Nietrafne są także zarzuty pełnomocnik skarżącego dotyczące nieprawidłowości policzenia odsetek w tabeli znajdującej się na k. 5 akt adm. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła, że odsetki nigdy nie powinny być liczone od dnia wcześniejszego niż dzień 25 każdego miesiąca, skoro ten dzień wskazano w decyzji przyznającej świadczenia alimentacyjne jako początkowy dzień okresu wypłaty świadczeń. Argumentacja pełnomocnika jest nietrafna. Określony w decyzji przyznającej alimenty sposób wypłaty przyznanego świadczenia, polegający na wskazaniu, że następować to będzie na rachunek bankowy wierzycielki, raz w miesiącu, w okresie od dnia 25 każdego miesiąca do końca danego miesiąca, stanowi jedynie informację o sposobie wypłacania tych należności na rzecz A. N. występującej jako przedstawiciel ustawowy małoletnich uprawnionych do alimentów: M. N. i M. N. Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego, ten fragment decyzji stanowi jedynie wskazanie sposobu wypłaty świadczenia alimentacyjnego, nie ma natomiast żadnego wpływu na początkową datę obliczania odsetek od zwracanych przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, ta data wynika bowiem wprost z ustawy. W przytoczonym powyżej art. 27 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyraźnie wskazano, że odsetki należy liczyć "od dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego". Przyjęty zatem przez organ sposób rozliczenia odsetek, w którym za początkowy dzień przyjęto dzień następujący po dniu wypłaty świadczenia za dany miesiąc, jest poprawny, prawidłowo realizując zasadę przewidzianą w art. 27 ust. 1a. Zgodnie z przytoczonym powyżej przepisem ustawy odsetki powinny być naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty. Nie ma oparcia w obowiązujących przepisach twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że w wypadku wypłaty świadczenia za dany miesiąc przed dniem 25 danego miesiąca odsetki powinny być liczone inaczej, wobec przedwczesności wypłacenia w tym miesiącu należności z tytułu alimentów. Art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje, że "Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu". Z art. 20 ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, że "Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach miesięcznych". W niniejszej sprawie decyzją z dnia 11 października 2013r. nr [...] Burmistrz Miasta przyznał A. N., przedstawicielowi ustawowemu M. N. i M. N., świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 250 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 1.10.2013r. do 30.09.2014r. Następnie decyzją z dnia [...] 2014r. nr [...] Burmistrz Miasta zmienił swoją decyzję z dnia [...] 2013r. w ten sposób, że przyznał A. N. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 375 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 21.11.2013r. do 30.09.2014r. Świadczenia alimentacyjne przyznane zatem zostały łącznie na okres od dnia 1.10.2013r. do dnia 30.09.2014r. i ich wypłacanie "w okresach miesięcznych" w tym czasie nie może być uważane za przedwczesne. W związku z powyższym prawidłowo w niniejszej sprawie udzielono skarżącemu informacji dotyczącej obciążających go z mocy ustawy odsetek, wskazując jako daty początkowe naliczania tych odsetek dni następujące po dniu faktycznego wypłacenia świadczenia z funduszu alimentacyjnego za dany miesiąc. Tak informacja udzielona przez organ jest zgodna z przytoczoną treścią art. 27 ust. 1a ustawy, a zatem prawidłowo realizuje zasadę wynikającą z ustawy.

Nie mogły również odnieść skutku powoływane przez skarżącego argumenty mające uzasadnić umorzenie wobec niego obowiązku zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W myśl art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z treści tego przepisu wnosić należy, że decyzja o umorzeniu należności alimentacyjnych jest konsekwencją wcześniejszego postępowania dotyczącego ustalenia jej wysokości. Jest bowiem oczywiste, że dopiero ustalenie ostateczną decyzją obowiązku zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w trybie art. 27 ust. 2 w/w ustawy pozwala na rozpatrzenie wniosku o jej umorzenie. Natomiast umorzenie należności o którym mowa w art. 30 cytowanej ustawy może nastąpić jedynie na wniosek dłużnika w sytuacji, kiedy przemawia za tym jego sytuacja dochodowa i rodzinna, ale decyzja ta ma już charakter uznaniowy. Uznać zatem należy, że decyzje, o których mowa w przepisach art. 27 ust. 2 i art. 30 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, są decyzjami, które zapadają w odrębnych postępowaniach administracyjnych. Dopiero ustalenie ostateczną decyzją obowiązku zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w trybie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pozwoli na rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności. Zatem sygnalizowane w skardze argumenty skarżącego w tym zakresie co do ustalonych wobec niego należności z funduszu alimentacyjnego były w niniejszym postępowaniu przedwczesne, gdyż decyzja w przedmiocie umorzenia nie może zapaść przed ustaleniem ostateczną decyzją obowiązku zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w trybie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Skargę należało zatem oddalić, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. Z tego powodu w pkt I wyroku Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

W punkcie II wyroku Sąd – stosownie do art. 250 p.p.s.a. – orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wysokość przyznanej od Skarbu Państwa kwoty wynika z § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461 z późn. zm.).

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.