Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 282/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 29 października 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 723, dalej: "k.p.a.") oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego K. D. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 30 października 2020 r. do Starosty wpłynęło zawiadomienie od K. D. o nabyciu pojazdu marki FIAT [...] VIN: [...] z 12 lutego 2020 r. nr rejestracyjny: [...], na podstawie umowy zawartej pomiędzy sprzedającą – J. P., a kupującym – K. D. Z treści dokumentu wynika, że nabycie pojazdu przez K. D. nastąpiło w dniu 12 lutego 2020 r.

Następnie w dniu 5 marca 2021 r. skarżący złożył na piśmie zbiorcze wyjaśnienia, iż wszystkie wnioski (zawiadomienia) złożone w dniu 30 października 2020 r. stanowią wypełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu i chociaż zostały dokonane z naruszeniem terminu, to jednak zawiadomienia starosty dokonano niezwłocznie po powzięciu wiadomości o takim obowiązku. Ponadto wyjaśnił, że niedotrzymanie terminu zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu wynikało z nieznajomości przepisów oraz braku świadomości, że taki obowiązek istnieje, zaś przyczyną zaniedbania ustawowego obowiązku złożenia w terminie 30 dni zawiadomienia o nabyciu i zbyciu pojazdu była błędna informacja biura rachunkowego prowadzącego księgowość firmy, wedle której to informacji K. D. nie podlegał temu obowiązkowi. Niezależnie od tego strona w piśmie tym poinformowała, że po powzięciu wiadomości o obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu w terminie 30 dni od daty zakupu i sprzedaży, uzupełniono wszystkie zaległości i odtąd formalności były dopełniane na bieżąco.

W związku z powyzszym w dniu 27 kwietnia 2021 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W tych okolicznościach sprawy, Starosta, decyzją z dnia [...] 2021 r., nałożył na K. D. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K K. D.) karę pieniężną w wysokości 200 zł za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu marki FIAT [...] VIN: [...] z 12 lutego 2020 r. nr rejestracyjny: [...].

W uzasadnieniu, organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie m.in., po czym wskazał, że skarżący nie dopełnił obowiązku o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruch drogowym. Obowiązujący termin zawiadomienia starosty o nabyciu ww. pojazdu upłynął w dniu 13 marca 2020 r.

Organ I instancji podkreślił, że przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruch drogowym nakładające obowiązek zawiadomienia właściwego organu o nabyciu i zbyciu pojazdu zarejestrowanego obowiązują od dnia wejścia w życie ustawy tj. od dnia 1 stycznia 1998 r., więc K. D. nie może się zasłaniać rzekomym brakiem świadomości tego, że obowiązek ten nastał od 1 stycznia 2020 r, skoro obowiązek ten istniał już w chwili, kiedy K. D. rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami. Z kolei przepis art. 140mb PRD dotyczący nakładania kar pieniężnych został ogłoszony w dniu 22 sierpnia 2019 r. i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2020 r., tym niemniej wszyscy adresaci ww. norm prawnych, zarówno organy administracji publicznej, jak i osoby fizyczne, powinny się do nich stosować. Ponadto w styczniu 2020 r. na stronie internetowej Starostwa zamieszczony był komunikat informujący o nowelizacji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie wprowadzenia z dniem 1 stycznia 2020 r. administracyjnych kar za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu i zbyciu pojazdu zarejestrowanego lub rejestracji pojazdu sprowadzonego z kraju unijnego. W przepisach powołanej ustawy brak jest natomiast regulacji, które pozwoliłyby organowi odstąpić od nałożenia kary z powodu braku wiedzy strony na temat ciążącego na niej obowiązku.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że występuje znikome naruszenie prawa. Opóźnienie w wykonaniu obowiązki trwało 231 dni. Ponadto skarżący nie wykazał, że do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej, tj. nieprzewidzianych okoliczności, szczególnej sytuacji życiowej strony itp. Zdaniem organu I instancji nie można również uznać, że strona zaprzestała naruszania prawa, gdyż przedmiotowe naruszenie jest kolejnym – polegającym na zawiadomieniu organu o zbyciu lub nabyciu pojazdu z naruszeniem obowiązującego terminu. Znaczna część naruszeń powstała w stanie faktycznym, o którym strona poinformowała w pisemnym wyjaśnieniu, a mianowicie w związku z rzekomym wprowadzeniem strony w błąd przez pracownika biura rachunkowego. Pomimo uzyskania informacji o istniejącym obowiązku oraz posiadaniu ostatecznych decyzji nr [...] z dnia 4 grudnia 2020 r. oraz decyzji nr [...] z dnia 2 lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej, K. D. nie zaprzestał naruszania przedmiotowego obowiązku. Pismem złożonym w siedzibie organu w dniu 3 lutego 2021 r. powiadomił bowiem – znów z naruszeniem terminu – o nabyciu z dniem 1 stycznia 2021 r. dwóch pojazdów i następnie w dniu 10 marca 2021 r. o nabyciu 9 i zbyciu 6 pojazdów. Wobec powyższego nie można uznać, że skarżący zaprzestała naruszania prawa.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności wpłynęły na miarkowanie kary w niniejszej sprawie i określając wysokość kary pieniężnej organ pierwszej instancji zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 ustawy – Prawo o ruch drogowym (tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, przy czym w ocenie organu brak jest dowodów na to, żeby strona uzyskała jakiekolwiek korzyści finansowe z tytułu naruszenia przepisów ustawy). Zdaniem organu brak jest natomiast podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na sytuację finansową strony i zasadne jest nałożenie na K. D. kary pieniężnej z tytułu stwierdzonego naruszenia w wysokości 2300,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie merytoryczne poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Skarżący podniósł, że Starosta powinien dokładniej rozważyć możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Niezależnie pod powyższego skarżący zwrócił uwagę na to, że w sprawie zasadne było ustalenie przez Starostę, czy w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., co jednak nie zostało dokonane przez organ w sposób prawidłowy.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 29 października 2021 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Kolegium wyjaśniło, że w sprawie nie znajduje zastosowania - przewidziane w art. 31i ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm; dalej powoływanej jako ustawa covidowa) - wydłużenie terminu na wykonanie przedmiotowego obowiązku do 180 dni. Wymaga wyjaśnienia, że art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568 ze zm.) z dniem 31 marca 2020 r. zmienił ustawę covidową z dnia 2 marca 2020 r. przez dodanie do niej art. 31i.

Organ podkreślił, że ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw weszła w życie co do zasady z dniem ogłoszenia, tj. 31 marca 2020 r. (również art. 1 pkt 17 wspomnianej ustawy z dnia 31 marca 2020 r. w zakresie wprowadzenia przepisu art. 31i do ustawy covidowej z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie z dniem ogłoszenia, tj. w dniu 31 marca 2020 r.).

W niniejszej sprawie nabycie pojazdu nastąpiło w dniu 12 lutego 2020 r., a zatem więcej niż 30 dni przed dniem 31 marca 2020 r. Z tego powodu przepisy art. 31i (o wydłużeniu terminu zgłoszenia do 180 dni) ustawy covidowej z dnia 2 marca 2020 r. nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazane wydłużenie do 180 dni terminu na dokonanie staroście zgłoszenia zbycia pojazdu nie dotyczy bowiem sytuacji, gdy do zbycia pojazdu doszło przed dniem 1 marca 2020 r.

W sprawie nie ma także zastosowania przepis art. 15zzzzzn ust. 1 ustawy covidowej, albowiem przepis ten nie dotyczy terminów prawa materialnego, a takim jest termin przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organ odwoławczy zważył, że w niniejszej sprawie nie stosuje się art. 31ia ustawy covidowej, obowiązujący od dnia 1lipca 2021 r. i dodany do tej ustawy przez art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1192, ogłoszonej dnia 1 lipca 2021 r.).

Kolegium wyjaśniło, że na podstawie przepisu art. 31ia ustawy covidowej termin do zgłoszenia staroście zbycia lub nabycia pojazdu ulega wydłużeniu do 60 dni tylko w przypadku, gdy termin na zgłoszenie staroście zbycia lub nabycia pojazdu rozpoczął swój bieg lub biegnie w dniu 1 lipca 2021 r., a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, stąd wydłużenie terminu na zgłoszenie do 60 dni nie ma w tym przypadku zastosowania i termin na zgłoszenie wynosił tyle dni, ile wynika z ogólnych zasad zawartych w ustawie Prawo o ruchu drogowym, to jest 30 dni liczone od daty nabycia pojazdu.

Mając na uwadze powyższe Kolegium podniósł, że od dnia 12 lutego 2020 r. rozpoczął bieg ustawowy termin 30 dni, w którym właściciel pojazdu zarejestrowanego miał obowiązek zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu.

Organ zaznaczył, że wedle art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W tym miejscu trzeba jednak wskazać, iż zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Kolegium stwierdziło, że przepis ten miał zastosowanie do niniejszej sprawy, albowiem zgłoszenie staroście w terminie 30-tu dni nabycia pojazdu stanowi bez wątpienia czynność kształtującą, tzn. taką, za pomocą której dochodzi do ustanowienia, zmiany, zaktualizowania, uchylenia, zdezaktualizowania uprawnienia lub obowiązku (w niniejszym przypadku: do wypełnienia przewidzianego w prawie administracyjnym obowiązku i uwolnienia się od niego). Uwzględniając fakt, że zgłoszenie nabycia pojazdu nastąpiło dopiero w dniu 30 października 2020 r. organ stwierdził, że skarżący w istocie nie wykonał spoczywającego na nim obowiązku zgłoszenia Staroście nabycia pojazdu w ustawowym terminie. Skoro obowiązek wykonano aż 231 dni po terminie, to skarżący wyraźnie uchybił obowiązkowi określonemu w art. 140 mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niniejszej znajduje natomiast zastosowanie art. 189f k.p.a. i podniósł, że w wyniku przeprowadzonej analizy stanu faktycznego z perspektywy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, Kolegium - podzielając stanowisko organu pierwszej instancji - stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu.

Organ podkreślił, że jakkolwiek skarżący zaprzestał naruszenia prawa w dniu 30.10.2020 r. zawiadamiając starostę o nabyciu pojazdu, to jednak nie jest spełniony warunek znikomej wagi naruszenia prawa.

Odnosząc się do akcentowanej wyżej płaszczyzny przedmiotowej naruszenia, Kolegium podkreśliło, że skarżący wykonał obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu z aż 231-dniowym opóźnieniem, zatem skala naruszenia prawa - w sytuacji, gdy zgodnie z ustawą obowiązek miał być wykonany w terminie nie dłuższym niż 30 dni - jest znaczna.

Z kolei odnosząc się do podmiotowych uwarunkowań analizowanego deliktu Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie sposób mówić o braku winy skarżącego. Wprawdzie skarżący podniósł, że brak wykonania obowiązku w terminie był wynikiem nieznajomości przepisów i braku świadomości, iż z mocy ustawy był zobowiązany do zgłoszenia staroście nabycia pojazdu, jednakże z uzasadnienia tego nie sposób wywieść, że skarżący nie ponosi winy za popełnienie tego deliktu.

Trzeba podkreślić, że skarżący jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą pod firmą K. Skarżący, zajmując się obrotem samochodami, przy czym można powiedzieć, że działalność prowadzona jest na dość szeroką skalę, skoro - jak wynika z pisma z dnia 05.03.2021 r. (k-1) - od stycznia do czerwca 2020 r. skarżący sprzedał około 95 samochodów. Jako podmiot zajmujący się profesjonalnie ww. działalnością i działający w tej branży, skarżący powinien wiedzieć o obciążających go z ustawy powinnościach, albo przynajmniej korzystać z usług takich doradców, którzy udzielą mu rzetelnych i właściwych informacji prawnych w zakresie obowiązków pozostających w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Następnie Kolegium wskazało, że przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż za ten sam delikt (to samo zachowanie) prawomocną decyzją na skarżącego nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej i skarżący nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzą też podstawy do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a.

Odnosząc się do wysokości kary, organ odwoławczy podkreślił, że w zakresie miarkowania kary przepis art. 140n ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym operuje własnymi, szczególnymi przesłankami, dlatego dyrektywy wymiaru kary z art. 189d k.p.a. nie mają w tym przypadku zastosowania w związku z brzmieniem art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., wedle którego w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Zgodnie zaś z art. 140n ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.

Kolegium wyjaśniło, że zwrócenie uwagi na inne podobne delikty popełnione przez skarżącego jest nakazane przez przepis ustawy - art. 140n ust. 4 p.r.d., który przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej nakazuje wziąć pod uwagę to, czy strona dopuszcza się lub dopuściła się innych naruszeń tego rodzaju, a taka sytuacja bezspornie miała miejsce. Biorąc zatem pod uwagę z jednej strony to, że przepis art. 140mb pkt 2 p.r.d. przewiduje nałożenie kary w granicach od 200 do 1000 zł, a z drugiej strony uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym wskazane w pismach strony - nie zasługujące na aprobatę, bo obiektywnie nieusprawiedliwione - powody naruszenia prawa, Kolegium stwierdziło, że skarżący powinien zostać obciążony karą w wysokości wyższej niż minimalna, jednakże z uwagi na działanie zakazu reformationis in peius (zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się - art. 139 k.p.a.), Kolegium nie jest uprawnione do zwiększenia wysokości kary, którą organ pierwszej instancji nałożył w najniższej możliwej wysokości, tj. 200 zł.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że nie zostały zrealizowane przesłanki pozwalające na odstąpienie od wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Starosty orzekającej o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 200 zł.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie powyższego zarzutu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2021r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 9 sierpnia 2021r. wydanej z upoważnienia Starosty, na mocy której nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200zł, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.)., zwanej dalej p.r.d.

Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast art. 140mb pkt 2 ustawy stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a ustawy, kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6).

Należy przy tym zauważyć, że art. 140 mb p.r.d. został dodany do ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 z późn. zm.) i wszedł w życie 1 stycznia 2020r. Wprowadzona zmiana w zakresie określenia sankcji w przypadku niezarejestrowania lub wyrejestrowania pojazdu w wysokości do 1000 zł była wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Komisja uznała, że Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Wprowadzenie odpowiednich zmian miało na celu usunięcia ww. uchybienia i uniknięcia ewentualnego wystosowania wobec Polski uzasadnionej opinii oraz skierowania sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 12 lutego 2020 r. skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K K. D., nabył od J. P. pojazd marki Fiat [...], nr rej. [...], nr VIN: [...]. Z kolei pismem z dnia 30 października 2020 r. (złożonym w dniu 30 października 2020 r.) skarżący zawiadomił Starostę o nabyciu ww. pojazdu, wskazując jako datę nabycia dzień 12 lutego 2020 r. 30-dniowy termin na zawiadomienie o nabyciu pojazdu upływał więc 13 marca 2020r., a więc opóźnienie w wykonaniu obowiązku trwało 231 dni.

Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności prawidłowo przyjął, że skarżący wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadomił w terminie nieprzekraczającym 30 dni starosty o nabyciu pojazdu - co wyczerpuje hipotezę statuowanej w art. 140mb pkt 2 p.r.d. normy sankcjonującej. Norma ta została w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowana, przy czym - gdy idzie o wysokość kary - organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius). W ocenie Sądu, jako precyzyjna i niebudząca wątpliwości jawi się zawarta w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego analiza przepisów szczególnych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Sąd podziela wnioski wynikające z tej analizy, wskazujące na brak przesłanek do zastosowania odnośnych przepisów w niniejszej sprawie. Trafnie organ odwoławczy skonstatował, że w dniu 12 lutego 2020 r. rozpoczął swój bieg ustawowy termin 30 dni, w którym właściciel pojazdu zarejestrowanego miał obowiązek zawiadomić starostę o nabyciu pojazdu. Z kolei art. 15zzzzzn2 również w tym przypadku nie ma zastosowania.

Organy administracyjne zasadnie przyjęły, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowanie art. 189f k.p.a.

Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Z kolei §2 powołanego przepisu stanowi, iż w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

Na podstawie §3 art. 189f k.p.a. organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

Analiza okoliczności stanu faktycznego w kontekście art. 189f k.p.a., uzasadnia twierdzenia organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Organ odwoławczy prawidłowo bowiem uznał, że nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa oraz że nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów i wynikających z nich powinności nie stanowi okoliczności wyłączającej winę ani okoliczności redukującej wagę naruszenia prawa.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w sprawie nie mamy do czynienia z jednorazowym naruszeniem prawa, skarżący zaskarżył do tut. Sądu także wiele innych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o nałożeniu kary pieniężnej w związku z niezawiadomieniem Starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, co oznacza, że dopuścił się naruszenia prawa o charakterze powtarzającym się. Ponadto wykonał ciążący na nim obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu ze 231-dniowym opóźnieniem, co skutkowało długotrwałym brakiem aktualności danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Nie można pominąć również, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na obrocie samochodami. Wobec tego skarżący jako podmiot profesjonalnie zajmujący się obrotem pojazdami winien wiedzieć o obowiązkach spoczywających na zbywcy pojazdu, jak i o konsekwencjach niedopełnienia w przewidzianym terminie ustawowego obowiązku zawiadomienia Starosty. Błędna informacja biura rachunkowego prowadzącego księgowość firmy nie jest przesłanką usprawiedliwiającą niewywiązanie się z obowiązku prawnego, zwłaszcza że organ trafnie podnosi, że na stronie internetowej Starostwa zamieszczony był odpowiedni komunikat. Skarżący więc jako profesjonalista powinien był zapoznać się ze spoczywającymi na niego obowiązkami, a być może uzyskać odpowiednią poradę prawną w tym zakresie, chociaż należy podkreślić, że błędna porada prawna także nie wyłącza odpowiedzialności za delikt administracyjny. Należy także zauważyć, że przepisy prawne nakładające obowiązek zawiadomienia Starosty o nabyciu, czy zbyciu pojazdu są jasno sformułowane i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych w zakresie jego istnienia.

Zdaniem Sądu, nie zachodzą też przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary wymienione w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. - za zachowanie objęte niniejszym postępowaniem na skarżącego nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna ani skarżący nie został ukarany za wykroczenie, wykroczenie skarbowe, przestępstwo lub przestępstwo skarbowe - ani przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary wymienione w art. 189f § 2 i 3 k.p.a. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że funkcją administracyjnej kary pieniężnej za przedmiotowy delikt administracyjny jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania strony o konieczności respektowania na przyszłość obowiązku terminowego zgłoszenia staroście faktu zbycia lub nabycia pojazdu (funkcja wychowawcza, stymulacyjna), a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości. Cele te nie zostaną osiągnięte w sytuacji zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., a wręcz przeciwnie, odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu zniweczy zwłaszcza prewencyjne i stymulacyjne cele kary, albowiem może przyczynić się do wyrobienia przekonania, że skoro udało się uniknąć kary w niniejszym przypadku, to może uda się także innym razem i będzie wpływać na bagatelizowanie przez stronę nakazów i obowiązków ustawowych także w przyszłości.

Zgodnie z orzecznictwem NSA nie tylko kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z 1 dniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, ma znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., lecz także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Omawiana kara ma bowiem niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U.UE. L. z 2000 r. Nr 269, str. 34 z późn. zm. tzw. dyrektywa wrakowa), Państwa Członkowskie mają obowiązek podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji będą przekazywane uprawnionym zakładom przetwarzania. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji są magazynowane (nawet czasowo) i przetwarzane zgodnie z ogólnymi wymaganiami określonymi w art. 4 dyrektywy75/442/EWG, oraz zgodnie z minimalnymi wymaganiami technicznymi przedstawionymi w załączniku I do niniejszej dyrektywy, bez naruszania krajowych regulacji dotyczących ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Zgodnie z pkt 1 preambuły ww. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE omawiane przepisy mają zminimalizować szkodliwy wpływ pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się tym samym do zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska naturalnego oraz oszczędzenia energii oraz po drugie, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz unikać zakłóceń konkurencji na obszarze Wspólnoty (...). Dodatkowo należy też mieć na uwadze, że oceniamy okoliczności dotyczące popełnienia deliktu administracyjnego przez podmiot profesjonalny - prowadzący działalność gospodarczą. W stosunku do takich podmiotów wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą (wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., II GSK 476/21, CBOSA).

Wobec powyższego bezpodstawny jest zarzut skarżącego co do naruszenia art. 189f k.p.a.

Gdy idzie o wymiar kary, organ odwoławczy dokonał prawidłowej analizy okoliczności sprawy z uwzględnieniem art. 140n ust. 4 p.r.d., który stanowi, że ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Zdaniem NSA to wzgląd na potrzebę zapewnienia efektywnej ochrony wartości oraz dóbr, decyduje o ustaleniu wysokości kary pieniężnej za brak zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Wyrok NSA z 12.01.2022 r., II GSK 2528/21, LEX nr 3328502. W zaskarżonej decyzji organu I instancji kara pieniężna została ustalona na kwotę 200 zł., a więc najniższą jaką organ mógł wymierzyć. Tak więc niewątpliwie organ zastosował już zasadę miarkowania kary, brak korzyści majątkowych osiągniętych z tego tytułu przez skarżącego, jak również jego zachowanie po popełnieniu deliktu, a więc zbiorcze poinformowaniu o wszelkich nabytych pojazdach. Stąd nie można także zarzucić organowi naruszenia zasady legalności przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.