Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 435/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 183 par 1, 2, art 145, 174, 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 269, 162
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 59 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 684/10 w sprawie ze skargi T. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 435/11

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie VIII SA/Wa 684 oddalił skargę T.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] czerwca 2010r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., po rozpatrzeniu zażalenia T.J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu (SKO) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Rusinów z [...] kwietnia 2010 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J.S. na podstawie tytułu wykonawczego z 29 maja 2003 r. (nr [...]). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy powołały między innymi art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). Uznały, że w sytuacji, gdy obowiązek przywrócenia wody na gruncie do stanu poprzedniego nałożony na J.S. nie jest wymagalny, to postępowanie egzekucyjne należało umorzyć

Uzasadniając swoje postanowienie SKO wyjaśniło, że decyzją z [...] września 2001r. Wójt Gminy Rusinów nałożył na J.S. obowiązek przywrócenia wody na gruncie do stanu poprzedniego poprzez zlikwidowanie przetamowań przy przepuście pod drogą, w sąsiedztwie działki nr [...] położonej w miejscowości Grabowa, a także odtworzenie istniejącej bruzdy w rejonie zabudowań. Podniósł także, że w związku z wybudowaniem drogi gminnej wraz z odwodnieniem przestał istnieć problem zakłócenia stosunków wodnych na gruncie przez zmianę ukształtowania terenu. Z tej przyczyny Wójt Gminy Rusinów decyzją z [...] grudnia 2007 r. stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z [...] września 2001 r. nakładającej na J.S. wykonanie wskazanego wyżej obowiązku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z [...] kwietnia 2009 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt. VIII SA/Wa 374/09 oddalił skargę T.J. na wskazaną decyzję z [...] kwietnia 2009 r. Organy uznały, że skoro wygasł nałożony na J.S. obowiązek, to postępowanie egzekucyjne należało umorzyć na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego przedstawionej w zażaleniu, SKO stwierdziło, że wpływu na wynik sprawy nie ma złożenie przez skarżącego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powołanego wyżej wyroku WSA w Warszawie z 3 listopada 2009 r. Postanowienie Wójta Gminy Rusinów należało zatem utrzymać w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.

Skargę na postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T.J. podnosząc, że decyzja Wójta Gminy Rusinów z [...] września 2001 r. wciąż pozostaje w obrocie prawnym, gdyż wyrok z 3 listopada 2009 r. (VIII SA/Wa 374/09) nie jest jeszcze prawomocny, ponieważ wniósł on skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Autor skargi zarzucił SKO, że nie ustosunkowało się do faktu, iż odwodnienie drogi gminnej nie zostało wykonane zgodnie z projektem i wydanym pozwoleniem. Powołując się na protokół gminnej komisji z 12 marca 2009 r., wskazał na brak rowów, wymiar pobocza, a także brak należytego spływu wody w wykonanym rurociągu. Według skarżącego, wybudowanie drogi nie ma nic wspólnego z przywróceniem stanu pierwotnego wody na spornym gruncie.

Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę uznając, że w sprawie zaistniała przesłanka przewidziana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego przestał bowiem być wymagalny obowiązek nałożony na J.S. , o którym mowa w tytule wykonawczym z 29 maja 2003r., w związku z wydaniem ostatecznej decyzji SKO z [...] kwietnia 2009 r. o wygaśnięciu decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarga na w/w decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2009r. została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 3 listopada 2009 r. w sprawie VIII SA/Wa 374/09. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 29 grudnia 2009r., a zatem przymiot ten posiadał na kilka miesięcy przed wniesieniem skargi inicjującej niniejsze postępowanie. Organy ustaliły zatem prawidłowo stan faktyczny rozpoznawanej sprawy. Za chybione Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące rozstrzygnięć wydanych w sprawie stosunków wodnych jako nie dotyczące przedmiotu niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwaną p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł T.J. reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu zarzucając naruszenie :

- art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych,

- art.145 p.p.s.a.

.- art.59 §1 pkt.2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez umorzenie postępowania,

-art.269 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania polega na tym, że błędnie w sprawie przyjęto, że jest prawomocny wyrok w sprawie o sygn. akt VIII SA/ Wa 374/09. dotyczący stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] grudnia 2007r. Sprawa ta nie jest jeszcze zakończona, ponieważ skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku jaki w niej zapadł. Skoro zatem wynik postępowania dotyczącego nałożenia na J.S. obowiązku przywrócenia stanu wody na gruncie do tej pory w toku instancji nie został prawomocnie podważony, to umorzenie postępowania egzekucyjnego było przedwczesne.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W sprawie nie występują przesłanki nieważności z art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami i nie ma prawa rozwijać, czy też doprecyzowywać stawianych zarzutów kasacyjnych. Ponadto podkreślić trzeba, że przedmiotem oceny tego sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Jeśli zatem strona nie sformułowała zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami, to działający na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, że zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2002r.,nr 153,poz.1269), art.145 p.p.s.a., art.269 k.p.a są sformułowane w sposób nie odpowiadający wymogom art.174 p.p.s.a i art.176 p.p.s.a, co uniemożliwia ich rozpoznanie i tym samym czyni je nieskutecznymi.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2011r. (sygn.akt II OSK 1258/11) skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować.

W skardze kasacyjnej należy wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego kasację został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej powinien, wskazać na konkretne, naruszone przez sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy czy to prawa materialnego, czy też procesowego. W odniesieniu przy tym do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia, bądź niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu.

Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego koniecznym jest wskazanie przepisów tego prawa naruszonych przez Sąd oraz uzasadnienie na czym polegało uchybienie tym normom i dlaczego mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym konstruując zarzuty skargi kasacyjnej, obowiązkiem jej autora jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r. sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96).

Analiza stawianych w skardze kasacyjnej wyżej opisanych zarzutów prowadzi do wniosku, że są sformułowane wadliwie - nie spełniają wymogów o jakich mowa w art.174 p.p.s.a i 176 p.p.s.a.

Autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art.145 p.p.s.a po pierwsze nie wskazał dokładnie jednostki redakcyjnej tych przepisów, po drugie nie wskazał na czym polegało uchybienie tym normom i jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że art. 145 p.p.s.a. reguluje różne prawne sytuacje, a nadto przepis ten nie może samodzielnie tworzyć podstawy zaskarżenia, ponieważ odwołuje się on do naruszenia prawa, które skarżący powinien wskazać. Dopiero wykazanie faktu naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego daje sądowi podstawę do uwzględnienia skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji czy postanowienia. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał tych przepisów, powołanie się na naruszenie przepisu art.145 p.p.s.a bez podania, o którą jednostkę redakcyjną tego przepisu chodzi i bez powiązania z przepisami prawa materialnego lub procesowego, które zostały naruszone jest nieprawidłowe i czyni ten zarzut nieskutecznym.

Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił w czym upatruje naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art.269 k.p.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej także nie zawiera żadnej argumentacji pozwalającej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na ustalenie jakie naruszenie prawa chciał powołać skarżący w w/w zarzutach skargi kasacyjnej. W tej sytuacji brak było podstaw do merytorycznej kontroli tych zarzutów.

Z kolei podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.59 § 1 pkt.2 u.p.e.a. poprzez przedwczesne umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2009r. w sprawie VIII SA/Wa 374/09 jest nieprawomocny - uznać należy za nietrafny.

Jak wynika z akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r., po rozpoznaniu odwołania T.J., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Rusinów z dnia [...] grudnia 2007r. stwierdzającą wygaśnięcie własnej decyzji z dnia [...] września 2001r. nakładającej na J.S. wykonanie wskazanych obowiązków celem przywrócenia stanu pierwotnego wody na gruncie. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 374/09 oddalił skargę T. J. na w/w decyzję SKO. W sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie , nie ma żadnych wątpliwości, że wyrok ten uprawomocnił się z dniem 29 grudnia 2009r. na skutek prawomocnego odrzucenia skargi kasacyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2010r.

Skoro zatem decyzja z dnia 11 września 2001r., na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy i prowadzono postępowanie egzekucyjne została prawomocnie wygaszona w trybie art.162 k.p.a. to postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie wygaszonej decyzji, powinno podlegać umorzeniu na podstawie art.59 §1 pkt.2 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy wygaśnie decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, to dochodzi do wygaśnięcia obowiązku określonego w tej decyzji i w konsekwencji do zaistnienia podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art.184 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Odnosząc się do żądania dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, że przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do rozpoznania wniosek ustanowionego pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym.