Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 992/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. D. kwotę 557 zł ( pięćset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] listopada 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 26, art. 29 ust. 1, 2 i 3, art. 122 ust. 1 pkt 3 oraz w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19c i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z wniosku J.D. , zobowiązał K.D. właściciela działki o numerze ew. 1 do wykonania we własnym zakresie i na własny koszt nowego ujęcia i odprowadzenia wód gruntowych i opadowych ze swojej działki w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz w sposób niepowodujący szkód dla terenów sąsiadujących, do opracowania niezbędnej dokumentacji i uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu. Ponadto Wójt odrzucić wniosek J.D. o zmianę trasy istniejącego na jego działce 2 rowu odwadniającego, nakazał M. i S.S. , właścicielom działki 1 , oraz J.D. , właścicielowi działki 2 , utrzymanie należytego stanu rowu odwadniającego biegnącego po tych działkach. Oprócz tego organ nakazał M. i S.S. oraz J.D. usunięcie elementów budowlanych blokujących swobodny spływ wody, zabudowę urządzeń wodnych zabezpieczających rów przed erozją i spadkiem wody z dużej wysokości zgodnie z obowiązującą wiedzą techniczną. J.D. nakazano też wykonanie urządzeń wodnych umożliwiających przywrócenie pierwotnej trasy rowu odwadniającego (biegnącego obecnie w granicy między działką o numerze ew. 2 , stanowiącą jego własność a działką o numerze ew. 3 stanowiącą własność p. P. ) oraz wykonanie we własnym zakresie i na własny koszt nowego ujęcia i odprowadzenia wód gruntowych i opadowych ze swojej działki w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz w sposób niepowodujący szkód dla terenów sąsiadujących. Wójt określił termin wykonania w/w czynności do 30 czerwca 2009r.

W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w dniu 7 lutego 2003r. J.D. złożył wniosek o rozwiązanie problemu przepływu wód powierzchniowych z działek sąsiednich nr 1, 4 , 5 przez działkę 2 będącą jego własnością. Wnioskodawca podał także, że w wyniku działań sąsiadów, M. i S.S. , właścicieli działek nr 4, 6, 5 nastąpiło zasypanie istniejącego rowu odwadniającego, wybudowanie na nim garażu, tarasu i betonowej

sygn. akt II SA/Kr 992/09

drogi zjazdowej. Wg jego oświadczenia w wyniku tych działań zmieniono kierunek odpływu wody z działek 1 i 4 , która spływa do rowu przydrożnego przez działkę nr 2 , powodując jej podmakanie, zalewanie i inne szkody. Organ l instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i rozprawy wodno -prawnej, wydał w dniu [...] czerwca 2003r. rozstrzygnięcie w sprawie (decyzja znak [...]), w którym odmówił wnioskodawcy J.D. , wydania decyzji nakazującej M. i S.S. , wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub przywrócenie poprzedniego stanu wód. Od tego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł J.D. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją ż dnia [...] stycznia 2004r. (znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Wobec niezadowolenia z takiego sposobu rozstrzygnięcia sprawy J.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyrokiem z dnia 21 lutego 2007r. sygn. akt II SA/Kr 420/04, uchylił w/w decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, uznając, iż skarga jest w pełni uzasadniona, bowiem obie decyzje organów administracyjnych naruszają prawo. Nadto Sąd stwierdził, że wobec braku wyjaśnienia kwestii będących przedmiotem rozprawy oraz sprzecznych stanowisk J.D. , Państwa S. jak i innych osób składających oświadczenia w tej sprawie, należy skorzystać z opinii biegłego.

Wójt Gminy G. podał, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy prowadzonej po wyroku Sądu, organ l Instancji przeprowadził rozprawę administracyjną wraz z oględzinami terenu, w której udział wzięli między innymi J.D. wraz z pełnomocnikiem, M. i S.S. oraz K.D. W wizji uczestniczył także zaproszony przez przedstawiciela Urzędu Gminy przedstawiciel Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. W wyniku tych czynności Wójt Gminy G. wydał decyzję znak: [...] z dnia [...] stycznia 2008r. nakazującą K.D. uzyskanie pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnego (stawu). W wyniku odwołania stron Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją znak [...] z [...] kwietnia 2008r. uchyliło zaskarżoną i przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ l instancji w ponownym postępowaniu ustalił, że głównym źródłem zasilania rowu odwadniającego będącego przedmiotem oceny jest ujście wody gruntowej (zaniżenie w terenie zabagnionym),

sygn. akt II SA/Kr 992/09

usytuowane na działce o numerze 1 , własność K.D. , znajdujące się w bezpośredniej odległości, od strony zachodniej stawu o nieregularnym kształcie i średnicy średnio ok. 4 mb oraz ok. 50 cm gł. zwierciadła wody od powierzchni terenu. Wody deszczowe mają mały udział ilościowy w całości odprowadzanych wód. Zasilanie wodą gruntową z zaniżenia w terenie rowu odwadniającego wykonanego poniżej odbywa się grawitacyjnie i odpływ jest nieuregulowany natomiast niewielka część wody małym strumieniem zasila staw (za pomocą rurki PCV o średnicy 50 mm). Na podstawie oględzin stwierdzono, że istniała możliwość kierowania całej wody gruntowej z zaniżenia do stawu, a nie do rowu. W dacie oględzin odpływ ze stawu do rowu odwadniającego wykonanego poniżej był zablokowany, zaś cała woda spływała grawitacyjnie do rowu. Jednakże istniejące resztki urządzenia wodnego do spuszczania wody ze stawu pozwalały przypuszczać, że pierwotnie odpływ nadmiaru wody ze stawu kierowany był poprzez ten spust do rowu. Woda ze stawu wykorzystywana była do podlewania terenu położonego poniżej (za pomocą istniejącego układu lewarowego), staw służył również do celów rekreacyjnych, co potwierdził K.D. podczas oględzin. Wody opadowe z zaniżenia spływały poprzez wykonany niżej rów o szerokości w dnie ok. 20 cm i głębokości ok. 80 cm biegnący poprzecznie do stoku, a następnie płynęły po trasie rowu odwadniającego biegnącego poprzez działki: 5 , 2 , 3 i wpadały do rowu biegnącego wzdłuż drogi wojewódzkiej nr [...] na kierunku M. –Ł. . W ocenie organu ukształtowanie terenu wskazywało, że rów poprzeczny w okolicy stawu nie powstał samoistnie wskutek działania wody, a został wykonany przez człowieka. Na podstawie ukształtowania terenu oraz w związku z oświadczeniem M.S. , że na terenie działki 4 w okolicach stawu nie były prowadzone żadne prace ziemne mogące to ukształtowanie zmienić organ uznał, iż pierwotnie, tj. jeszcze przed wykonaniem stawu i poprzecznego rowu odwadniającego poniżej, istniała możliwość spływu wody gruntowej z terenu zabagnionego na działce 1 stanowiącej własność K.D. , poprzez działkę 4 koło posesji o numerze ew. [...] (po jego lewej stronie) -, które są własnością M. i S.S. , a wreszcie do rowu, (który został zamieniony na szczelną kanalizację z rur PCV o średnicy 150 cm) poprzez działkę 6 - własność M. i S. S. do wylotu w rowie biegnącym wzdłuż drogi wojewódzkiej nr [...] na trasie M. – Ł. (w odległości ok. 50 m powyżej wylotu obecnie istniejącego rowu odwadniającego). Ponadto podczas oględzin stwierdzono zły stan

sygn. akt II SA/Kr 992/09

obiektu mieszkalno - gospodarczego wybudowanego na działce 2 należącej do J.D. (liczne pęknięcia na ścianach i stropie) oraz zły stan ogrodzenia będącego własnością p. P. na granicy działki 3 i 2 (ogrodzenie znacznie pochylone, podmyte przez płynącą wodę). Na trasie rowu poniżej miejsca połączenia z rowem poprzecznym zasilanym przez staw; na działce 5 M. i S. S. oraz na działce 2 J.D. stwierdzono istnienie liczne elementy powodujące erozję gleby i blokowanie spływu wody tj.:

a) na działce 5 wykonane przejście przez rów z płyty betonowej o szerokości 50 cm położonej na korytku betonowym o średnicy ok. 50 cm,

b) na działce 5 wykonana zapora betonowa z potrójną kratką metalową -tworząca przepust do rowu w części ubezpieczonej korytkami betonowymi,

c) na granicy działki 5 i 2 wykonana studzienka rewizyjna z wycięciami promieniście na obwodzie - z kratką metalową na wlocie i wylocie (bez osadnika lub osadnik zamulony),

d) na działce 2, w miejsce rowu otwartego wykonany kolektor kanalizacyjny o długości ok. 18 mb i średnicy 150 mm z kamionki - na wysokości budynku gospodarczo - mieszkalnego.

Podczas oględzin stwierdzono zanik koryta rowu odwadniającego w jego dolnym odcinku, tj. pomiędzy początkiem stodoły J.D. od strony północnej a drogą wojewódzką nr [...] na kierunku M.-Ł. . Wskazano, że woda płynie po terenie i rozlewa się po powierzchni - w granicy pomiędzy działkami 2 - własność J.D. i działki 3 własność H.P. , co świadczy o braku czynności konserwacyjnych i może powodować rozlewisko na działce 3 przy dużych roztopach lub intensywnych opadach deszczu (niższy poziom terenu). Podczas oględzin stwierdzono wykonanie prac ziemnych na działce 2 J.D. skutkujących podniesieniem terenu, co spowodowało zmianę stosunków wodnych w postaci zmiany trasy rowu odwadniającego (przesunięcie trasy rowu na działkę 3 ), ponadto w odległości ok. 20 m od wylotu do rowu przy drodze wojewódzkiej, woda gruntowa płynie w granicy pomiędzy działkami 2 J.D. i działki 3 H.P. , bez wyraźnie zaznaczonego koryta.

Na podstawie oględzin stwierdzono, że głównym źródłem zasilania rowu odwadniającego jest ujście wody gruntowej usytuowane na działce o numerze 1 K.D. , a w sprawie brak jest dowodów na istnienie ugody

sygn. akt II SA/Kr 992/09

pomiędzy K.D. a J.D. . Istniejący stan stosunków wodnych powodował szkody, co wielokrotnie podkreślał J.D. i co potwierdziły oględziny z dnia 17 września 2008r.

Ponadto organ l instancji wyjaśnił, że rów odwadniający biegnie w dolnej części działki o numerze ew. 2, i zbiera wody deszczowe z tego terenu, które następnie odprowadzane są do odbiornika. Zmiana trasy rowu stanowiłaby zmianę stanu wody w gruncie, co sprzeczne jest z art. 29. ust 1 pkt 1 Prawa wodnego, a zatem nie było możliwe uwzględnienie wniosku J.D. o zmianę trasy istniejącego na jego działce 2 rowu odwadniającego. Natomiast jako podstawę wydania M. i S.S. , właścicielom działki 5 , i J.D. , właścicielowi działki 2 , nakazu utrzymania należytego stanu rowu odwadniającego biegnącego po tych działkach oraz nakazu usunięcia elementów budowlanych blokujących swobodny spływ wody oraz zabudowę urządzeń wodnych zabezpieczających rów przed erozją i spadkiem wody z dużej wysokości organ wskazał, art. 26 Prawa wodnego. Negatywne oddziaływanie wykonanych samowolnie i wbrew wiedzy technicznej elementów budowlanych potwierdzone zostało, zdaniem organu, podczas oględzin. Konieczność wykonania urządzeń wodnych zabezpieczających rów przed erozją i spadkiem wody z dużej wysokości stwierdził też biegły sądowy.

Odwołanie od decyzji Wójta Gminy G. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł J.D. , wnosząc o zmianę decyzji w zakresie pkt 1 i 2 poprzez zobowiązanie K.D. , właściciela działki o nr ew. 1 oraz M. i S. S. , właścicieli działki o nr ew. 5, 4 i 6 - do wykonania we własnym zakresie i na własny koszt nowego ujęcia i odprowadzenia wód gruntowych i opadowych ze swoich działek w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz w sposób niepowodujący szkód dla terenów sąsiadujących, a to poprzez skierowanie odprowadzenia wód gruntowych przez działki o nr ew. 1 oraz 5, 4 i 6 a także zasypanie odprowadzenia wód z działki o nr ew. 1 do kanału burzowego przebiegającego przez działki nr 5 i 2 . Odwołujący się wniósł tez o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 4 i 5 i umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Zdaniem odwołującego się organ l instancji wydał rozstrzygnięcie, które w sposób nieprecyzyjny i niedostateczny rozstrzyga kwestię zmiany stosunków wodnych. Zdaniem odwołującego się brzmienie pkt 1 zaskarżonej decyzji jest

sygn. akt II SA/Kr 992/09

niejasne i nie wyjaśnia, w jaki sposób K.D. miałby odprowadzać wody z terenu swojej nieruchomości, a powinno to nastąpić poprzez odtworzenie stanu pierwotnego, w którym istniały dwa cieki, a cała woda nie spływała tylko jednym kanałem burzowym, jak ma to miejsce obecnie. W ocenie odwołującego się nieprawidłowo organ l instancji ustalił, że stwierdzono wykonanie w czasie oględzin prac ziemnych na działce 2 skutkujących podniesieniem terenu, co spowodowało zmianę trasy rowu poprzez jego przesunięcie na działkę nr 3 , należącą do H. P. . Zmiana taka nie nastąpiła i nie ma w aktach sprawy dowodu-potwierdzającego tę okoliczność, a także przeprowadzenia oceny rozbieżnych w tym zakresie oświadczeń stron, zaś nadmiar wody płynącej przedmiotowym korytem jest spowodowany tym, że doszło do zmiany stosunków wodnych na górze, poprzez zasypanie pierwotnie istniejącego rowu odwadniającego i skierowanie wód z bagien poprzecznym rowem do kanału burzowego. Dlatego też, zdaniem odwołującego się, modyfikacji powinna ulec treść pkt 1 decyzji, a pkt 2 zostać uchylony, gdyż ani ustawa Prawo wodne, ani Kodeks postępowania administracyjnego takiej formy rozstrzygnięcia nie znają, zaś zobowiązanie określone w pkt 1 powinno odnosić się również do Państwa S. , z uwagi na to, że pierwotny układ stosunków przewidywał rów odwadniający biegnący przez ich nieruchomości aż do rowu przydrożnego. Bez względu na to, czy zmianę stosunków wodnych spowodował aktualny właściciel nieruchomości, czy jego poprzednik prawny, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy Prawo wodne, to na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Uchylenie punktu 4 i 5 oraz umorzenie postępowania jest uzasadnione tym, że przywrócenie do stanu poprzedniego układu dwóch cieków wodnych spowoduje, że rowem burzowym będzie spływała niewielka ilość wody (tak jak było dawniej), której swobodny spływ nie będzie blokowany oraz nie będzie niebezpieczeństwa zalewania działki nr 3 należącej do H. P. .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] marca 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja co do zasady jest prawidłowa i w obecnym stanie prawnym i faktycznym nie ma podstaw do jej uchylenia. Orzekający w sprawie organ l instancji w sposób zadawalający ustalił stan faktyczny.

sygn. akt II SA/Kr 992/09

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy daje jednoznaczną odpowiedź na pytanie: czy są podstawy prawne do zastosowania art. 29 Prawa wodnego. Kolegium uznało, że na podstawie oględzin stwierdzono, że głównym źródłem zasilania rowu odwadniającego jest ujście wody gruntowej usytuowane na działce nr 1 , K.D. . Ponadto stwierdzono, że J.D. spowodował, poprzez wykonanie prac ziemnych na swojej działce, zmianę stosunków wodnych związaną z podniesieniem terenu, a skutkujących zmianą trasy rowu odwadniającego oraz powodujących rozlewiska na działce 3 przy dużych roztopach lub intensywnych opadach deszczu.

Zdaniem Kolegium zarzuty podniesione w odwołaniu nie mają uzasadnienia w świetle wykładni art. 29 ustawy Prawo wodne. Ustawa wymaga bowiem, aby właściciel gruntu miał pełną kontrolę nad szkodliwymi zdarzeniami zachodzącymi na jego gruncie, niezależnie od tego, czy będą one następstwem przypadku, czy też działań osób trzecich, stanowiących przyczynę szkody na gruntach sąsiednich. Treść art. 29 Prawa wodnego szczególnie rozszerza krąg obowiązków właściciela nieruchomości w sferze stanu wód. W ocenie Kolegium nie można przyjąć, że uchylenie decyzji w punkcie 2 ma uzasadnienie, a wskazanie konkretnych czynności, które winien podjąć pan K.D. nie jest ani wymagane prawem ani wskazane ze względu na różne możliwości techniczne i finansowe osoby zobowiązanej do naprawienia szkody i przywrócenia stanu poprzedniego. Podobnie brzmienie wyrzeczenia punktów 4 i 5 decyzji jest zdaniem SKO poprawne, gdyż wskazuje ogólny kierunek postępowania osób, które przyczyniły się do zmiany stosunków wodnych na działkach, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Wszystkie wyżej wskazane działania stron postępowania mieszczą się w ogólnie sformułowanej dyspozycji normy prawnej odkodowanej z art. 29 Prawa wodnego. Kolegium uznało też, że organ l Instancji zastosował się do poleceń zawartych w wyroku WSA i dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w zakresie zmian stosunków wodnych na przedmiotowych działkach.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.D. , zarzucając:

-naruszenie art. 15 kpa poprzez zaniechanie przez organ II instancji

ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i ograniczenie się jedynie do

rozpatrzenia zarzutów skarżącego do decyzji Wójta Gminy G. ;

sygn. akt II SA/Kr 992/09

-naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa poprzez przeprowadzenie postępowanie w sposób naruszający słuszny interes skarżącego, a także nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a ponadto dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

-naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust 1 pkt 1, ust 2 i ust. 3 ustawy Prawo wodne, poprzez jego błędne zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i uznanie, że skarżący jest odpowiedzialny za zmianę stosunków wodnych na przedmiotowym terenie. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej

decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającej ją

decyzji Wójta Gminy G. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów

postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.

wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu

zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie zapadł już jeden wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zatem w toku kolejnej sądowej kontroli legalności działalności organów administracji w tej sprawie należało zbadać, czy zgodnie z art. 153 ppsa zastosowano się do oceny prawnej oraz zrealizowano wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 21

sygn. akt II SA/Kr 992/09

lutego 2007r. sygn. akt II SA/Kr 420/04. Podstawowym zaleceniem ze strony Sądu było przeprowadzenie przez organy dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, jakie działania powinny być podjęte, by doprowadzić stosunki wodne na przedmiotowych działkach do zgodności z prawem. Organ l instancji zastosował się do tego zalecenia, jak również w sposób wyczerpujący zebrał cały materiał dowodowy potrzebny do rozstrzygnięcia w sprawie. Dlatego też Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony i nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów. W związku z tym w świetle art. 138 § 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jako organ II instancji dysponowało materiałem dowodowym umożliwiającym wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z tego powodu Sąd, stwierdzając, że skarga jest zasadna, uchylił jedynie zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, która obciążona jest wadami wskazanymi poniżej.

Organ l instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego, do czego został zobowiązany wskazanym wyżej orzeczeniem Sądu. Tego rodzaju dowód ma na celu skorzystanie ze specjalistycznej wiedzy w określonej dziedzinie po to, by umożliwić organowi administracji dokonanie właściwych ustaleń. Oczywistym jest również, że biegły może w swojej opinii zawrzeć propozycje działań, które uważa za konieczne do podjęcia w danej sprawie. Organ orzekający powinien wziąć pod uwagę stanowisko biegłego odnośnie proponowanych działań, ponieważ skorzystanie z opinii biegłego polega także na wykorzystaniu posiadanej przez niego wiedzy fachowej dla podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Należy jednak pamiętać, że co prawda biegły dysponuje wiedzą fachową z danej dziedziny, ale jego propozycje oraz wnioski niekoniecznie muszą być wyrażone za pomocą sformułowań, które mogą być użyte w rozstrzygnięciu zawartym w decyzji administracyjnej. Skorzystanie przez organ z dowodu w postaci opinii biegłego nie może zatem polegać na powtórzeniu w sentencji rozstrzygnięcia treści wniosków opinii. Tymczasem w przedmiotowej sprawie treść nałożonych przez organ I instancji, a następnie zaakceptowanych przez Kolegium, obowiązków niemal idealnie pokrywa się z wnioskami biegłego. Decyzja organu odwoławczego jest decyzją ostateczną podlegającą wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Natomiast art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że tytuł wykonawczy powinien zawierać treść

sygn. akt II SA/Kr 992/09

podlegającego egzekucji obowiązku. Dlatego każda decyzja powinna w taki sposób określać treść nałożonego obowiązku, by czynności, których wykonanie nakazuje były jasne nie tylko dla organów prowadzących egzekucję, ale przede wszystkim dla adresata decyzji, ponieważ musi on mieć czytelny obraz tego, do czego został zobowiązany decyzją, która jest aktem o charakterze władczym. Tymczasem obowiązki nałożone na strony w niniejszej sprawie w punkcie 1 i 5 decyzji organu I instancji nie spełniają tego wymogu, gdyż organy posługują się bardzo ogólnym sformułowaniem, że nakazane prace powinny być wykonane "w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami". Ta wada decyzji organu l instancji mogła i powinna była zostać usunięta przez organ odwoławczy, gdyż, jak wskazano wyżej, Kolegium dysponowało potrzebnym materiałem dowodowym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Do wadliwych sformułowań zaczerpniętych z treści opinii biegłego trzeba też zaliczyć treść punktu 2 decyzji organu l instancji, ponieważ decyzja wydawana na podstawie art. 29 Prawa wodnego powinna nakładać obowiązki, natomiast rozważania dotyczące proponowanych przez strony rozwiązań, które organ uznał za nietrafne powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.

Za wadliwe należy również uznać nałożenie na K.D. "uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu" orzeczone w punkcie 1 decyzji Wójta Gminy G. Przedmiotowa sprawa dotyczy przywrócenia zmienionego stanu wody na gruncie i organy administracji na podstawie art. 29 Prawa wodnego mogą nakładać obowiązek dokonania określonych czynności faktycznych zmierzających do przywrócenia tego stanu. Nie jest natomiast dopuszczalne w tym postępowaniu nałożenie obowiązku uzyskania innej decyzji administracyjnej, tym bardziej, że sama zgodność z prawem istnienia przedmiotowego stawu nie wchodzi w zakres niniejszego postępowania, którego celem jest określenie czynności, które doprowadzą do usunięcia szkodliwych skutków zmiany stanu wody na gruncie, a nie ewentualna legalizacja samowoli wodnoprawnej. Również w tym przypadku Kolegium dysponowało potrzebnym materiałem dowodowym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia

Oprócz wskazanych wyżej nieprawidłowości w zakresie sformułowania nałożonych na strony obowiązków Sąd uznał, że rozstrzygnięcia zawarte w punktach 4 i 5 decyzji Wójta Gminy G. , a nakładające obowiązki na J.D. , są wynikiem niewłaściwego odczytania przez organy administracji treści art. 29 Prawa wodnego. Stosownie do tego przepisu przesłankami nałożenia na właściciela

sygn. akt II SA/Kr 992/09

gruntu obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest spowodowanie zmiany stanu wód na gruncie oraz wynikająca z tego szkoda dla gruntów sąsiednich. Jeżeli Kolegium uznało, że zasadnym jest nałożenie obowiązków także na J.D. , to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji powinno wskazać, jakie szkody dla gruntów sąsiednich wynikają z działań skarżącego. Art. 29 Prawa wodnego nie stanowi podstawy do nakładania obowiązków, jeśli naruszenie stanu wód na gruncie wywołuje szkody tylko na gruncie tej osoby, która spowodowała taką zmianę stanu wody. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji Kolegium brak jednoznacznego wskazania, jakie szkody na gruntach sąsiednich, a nie na jego własnej działce, wywołały działania skarżącego. Dlatego Sąd uznał, że na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu przed organem l instancji Kolegium powinno rozważyć zasadność obowiązków nałożonych na skarżącego w obowiązków, mając na względzie wskazaną wyżej wykładnię art. 29 Prawa wodnego, zgodnie z którą obowiązki można nakładać na właściciela gruntu, który poprzez naruszenie istniejącego uprzednio stanu wody spowodował szkodę na gruntach sąsiednich. Wadliwa interpretacja art. 29 Prawa wodnego, niewątpliwie miała wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowała nałożeniem na skarżącego obowiązków bez powiązania jego działań z konkretnymi szkodami powstałymi na gruntach sąsiednich.

Sąd uznał, że zasadnym jest uchylenie decyzji organu odwoławczego, ponieważ organ ten, dysponując wystarczającym materiałem dowodowym, był uprawniony i zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jego decyzja zawiera wskazane wyżej wady, które mogą być usunięte w postępowaniu odwoławczym.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 29 ustawy z dnia 18. 07. 2001 r. - Prawo wodne, co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 557 złotych, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu (300 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, oraz kwota 17 zł opłaty za pełnomocnictwo.