Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 514/96
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 par. 1 Kpa, organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony.

TEZY

Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 par. 1 Kpa, organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Firmy S. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 9 lipca 1995 r. w przedmiocie wymiaru cła - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w R., decyzją z 10 maja 1994 r. wydaną na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, odmówił uchylenia własnej decyzji zawartej w JDA SAD z 12 marca 1992 r. Decyzję tę, organ I instancji wydał po ponownym rozpatrzeniu wniosku Firmy S. z 21 kwietnia 1992 r. i wznowieniu postępowania w sprawie. We wniosku tym Strona żądała korekty wartości celnej odprawionych ostatecznie lodów w związku z nowymi fakturami korygującymi wartość transakcyjną o około 70 procent niżej w stosunku do wartości ujętej w fakturach przedstawionych w dniu odprawy celnej oraz obniżenie wymiaru cła. Rozpatrzenie ww. wniosku nastąpiło po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 1993 r. decyzji obu instancji wydanych w tej sprawie.

Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes GUC wskazał na następujące kwestie:

1/ nawiązując do treści art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1 i art. 50 Prawa celnego stwierdził, że trudno nazwać nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji wymierzającej cło faktury wystawione po tej dacie;

2/ podkreślił, że w postępowaniu odwoławczym, prowadzonym przed wyrokiem NSA, jedynym dowodem w sprawie korekty cła, jaki skarżąca przedstawiła, były faktury w kserokopii opiewające na wartość o około 70 procent niższą od faktur z dnia odprawy celnej oraz oświadczenie Strony o błędnym zastosowaniu przez dostawcę zagranicznego cen detalicznych, zamiast hurtowych. Dopiero w obecnym postępowaniu odwoławczym na żądanie organu celnego Strona przekazała-dodatkowe dowody w postaci odpisów dokumentów założycielskich, dokumenty bankowe potwierdzające płatność według skorygowanych faktur oraz wyjaśnienia dostawcy zagranicznego o sposobie kalkulowania cen w przypadku dostaw do przedsiębiorstw zrzeszonych w koncernie S.;

3/ zwrócił uwagę, że w postępowaniu odwoławczym, prowadzonym przez organ II instancji, została wykryta istotna okoliczność w sprawie, wymieniona w art. 148 par. 1 Kpa, uzasadniająca odmowę wznowienia postępowania. Wniosek Strony o wznowienie postępowania nosi datę 21 kwietnia 1992 r., natomiast Strona podjęła interwencję w sprawie nieprawidłowego fakturowania dostawcy zagranicznego 16 marca 1992 r. /pismo firmy polskiej do dostawcy belgijskiego/. Z tych dat wynika, że nastąpiło uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

4/ Odmowę uchylenia decyzji zawartej w JDA SAD uzasadnia także fakt powiązania stron, ujawniony podczas postępowania przed organem II instancji. W deklaracji wartości celnej, będącej załącznikiem do ww. SAD, Firma S. nie deklarowała istnienia powiązań między nią a sprzedającym, które mogłoby mieć wpływ na cenę towaru. Natomiast o powiązaniu firm polskiej i zagranicznej świadczą:.

- wyjaśnienie przedstawicieli koncernu S. w Norymberdze,

-brak kontraktu W zestawieniu z wyjaśnieniem przedstawiciela spółki polskiej, że nie jest to potrzebne w transakcjach pomiędzy firmami siostrzanymi,

- powiązanie kapitałowe polegające na wniesieniu przez firmę zagraniczną kapitału zakładowego i objęcia przez nią wszystkich udziałów w spółce polskiej.

Powyższe fakty powiązania stron /art. 26 ust. 1 Prawa celnego/ stanowią podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej i ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi wymienionymi w art. 27 - 30 Prawa celnego;

5/ strona odwołująca się mogłaby skutecznie podważać dokonany wymiar cła, gdyby organ celny nie uwzględnił dokumentów i dowodów przedłożonych w dniu odprawy celnej, wskazujących, że przyjęcie przez ten organ wartości celnej towaru nie jest prawidłowe. Natomiast omyłkowe lub niewłaściwe zadeklarowanie tej wartości przez podmiot nie może obciążać skutkami organów celnych;

6/ stwierdzenie Strony, że faktura dołączona do wniosku o wznowienie postępowania koryguje fakturę załączoną do zgłoszenia celnego, nie jest wiarygodne. Nie wynika to z treści "drugiej faktury". Faktura jest w swej istocie podstawowym dokumentem księgowym i nie jest możliwe, aby w obiegu księgowym znajdowały się podwójne faktury obejmujące tę samą dostawę, a różniące się tylko wartością towaru.

W odpowiedzi na skargę złożoną przez Spółkę S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji i podnosząc, że obecne postępowanie celne prowadzone było zgodnie z zaleceniami NSA zawartymi w wyroku z dnia 19 listopada 1993 r., SA/Po 367/93.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowana jest teza, że każda ostateczna decyzja administracyjna /również w sprawach celnych/ korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości, co oznacza, że ma ona moc obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego /wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1478/81 - ONSA 1981 Nr 2 poz. 72/. Również treść art. 16 par. 1 Kpa statuuje trwałość decyzji administracyjnych.

Z ww. względów decyzja ostateczna w zasadzie nie może być w trybie postępowania administracyjnego wzruszona, uchylona czy też zmieniona. Tylko w specjalnych trybach i przy precyzyjnym określeniu przesłanek dopuszcza się zupełnie wyjątkowo uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznych. Jedną z takich instytucji prawnych jest wznowienie postępowania, stwarzającego możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy celnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie to było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w art. 145 par. 1 Kpa.

Sąd nie związany granicami skargi wskazał, iż art. 148 par. 1 Kpa precyzuje zawity termin wniesienia podania o wznowienie postępowania. Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. W orzecznictwie sądowym /wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1986 r., II SA 1263/85 nie publ./ wyjaśniono, że: "Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 par. 1 Kpa, organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony".

Z ustaleń poczynionych przez Prezesa GUC wynika, iż skarżąca spółka uchybiła powyższemu terminowi. Z tych zatem względów organy celne winny, opierając się na art. 149 par. 3 Kpa, wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a nie orzekać o od mowie uchylenia ostatecznej decyzji zawartej w JDA SAD z 12 marca 1992 r. Ponieważ w ostatecznym rezultacie uchybienie powyższe nie ma wpływu na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.