Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. W. i C. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku M. W. i C. W. z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. W. i C. W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 28 grudnia 2005 r. M. W. i C. W. (dalej: wnioskodawcy, skarżący) wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie za nabyte nieodpłatnie przez Miasto W. grunty zajęte pod drogi publiczne, opisane w KW [...] w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Ostateczną decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2009 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności udziału wynoszącego 4/5 części w nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...].

W księdze wieczystej KW Nr [...] dokonano wpisu W. jako właściciela ww. gruntu, co potwierdza odpis zwykły wydany przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych, Ekspozytura w W.

W ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności udziału wynoszącego 4/5 części w nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką nr [...] - ulicę [...] (na odcinku ul. [...]) w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...].

Następnie w księdze wieczystej KW Nr [...] dokonano wpisu Województwa [...] jako właściciela ww. gruntu, co potwierdza odpis zwykły wydany przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych, Ekspozytura w W. W piśmie z 23 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżących złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

Wojewoda [...] w postanowieniu z [...] września 2011 r. Nr [...] uznał złożone zażalenie na niezałatwienie w terminie określonym w art. 35 k.p.a. przez Prezydenta W. (dalej: organ I instancji) przedmiotowej sprawy za nieuzasadnione.

Pismami z 29 września 2011 r. oraz z 6 lipca 2012 r., na podstawie art. 36 k.p.a. Organ I instancji przekazał pełnomocnikowi wnioskodawców informację dotyczącą terminu załatwienia sprawy tj. do 30 czerwca 2012 r. oraz do 31 grudnia 2012 r. Wyznaczenie nowych terminów spowodowane było koniecznością zgromadzenia całości materiału dowodowego.

Organ I instancji w zawiadomieniu z 3 sierpnia 2012 r. poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym ze sporządzonym operatem szacunkowym. Ponadto organ zwrócił się z prośbą o podanie numeru rachunku bankowego, na który ma zostać przekazana kwota odszkodowania oraz wyrażenie zgody na 30 dniowy termin realizacji liczony od dnia, w którym decyzja o jego ustaleniu stanie się ostateczna.

Pełnomocnik strony w piśmie z 10 sierpnia 2012 r. poinformował, iż wnioskodawcy z uwagi na wyjazd nie mogą uczestniczyć w rozprawie oraz wskazał, że nie wnoszą uwag do kwoty odszkodowania, określonej w operacie szacunkowym.

Organ I instancji wystąpieniami z 22 sierpnia 2012 r. oraz z 5 września 2012 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w K. o pomoc prawną dotyczącą przesłuchania, a także podpisania przez wnioskodawców oświadczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Urząd Miejski w K. w piśmie z 12 września 2012 r. przekazał ww. dokumenty. W zawiadomieniu z 7 stycznia 2013 r. organ I instancji poinformował wnioskodawców, że w niniejszej sprawie został przygotowany projekt decyzji, a jej wydanie uzależnione jest od przyznanych w budżecie W. środków finansowych. Równocześnie zgodnie z art. 36 k.p.a. poinformował, że rozstrzygnięcie nastąpi do 30 czerwca 2013 r.

W dopowiedzi wystąpieniem z 15 kwietnia 2013 r. pełnomocnik stron złożył skargę na procedurę wypłaty odszkodowania przez Kierownika Działu Wywłaszczeń i Odszkodowań Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa Biura Gospodarki Nieruchomościami.

W zawiadomieniu z 10 maja 2013 r. poinformowano wnioskodawców o sposobie załatwienia skargi, zaś zawiadomieniem z 3 lipca 2013 r. na podstawie art. 36 k.p.a. wyznaczono kolejny termin załatwienia przedmiotowej sprawy tj. do 31 marca 2014 r. Organ I instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie został przygotowany projekt decyzji, który poddawany jest kontroli wewnętrznej.

Wnioskodawcy w piśmie z 25 września 2013 r. skierowali do Rady W. skargę na Prezydenta W. oraz Kierownika Działu Wywłaszczeń i Odszkodowań Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa Biura Gospodarki Nieruchomościami działających sprzecznie z prawem.

Organ I instancji w piśmie z 4 listopada 2013 r. przekazał wnioskodawcom zawiadomienie o sposobie załatwienia ww. skargi. Pełnomocnik wnioskodawców w piśmie z 17 kwietnia 2014 r. ponownie złożył skargę na procedurę wypłaty odszkodowania przez Kierownika Działu Wywłaszczeń i Odszkodowań Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W.

W odpowiedzi organ w zawiadomieniu z 14 maja 2014 r. poinformował, że: w przedmiotowej sprawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy został opracowany projekt rozstrzygnięcia meteorycznego, w stosunku do którego nie została zakończona jeszcze procedura weryfikacji. W związku z powyższym na podstawie art. 36 k.p.a. rozstrzygnięcie miało nastąpić do 31 grudnia 2014 r. W wystąpieniu z 22 maja 2014 r. organ I instancji poinformował o sposobie załatwienia skargi na Kierownika Działu Wywłaszczeń i Odszkodowań Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W.

W piśmie z 27 maja 2014 r. M. W. i C. W. wnieśli do Wojewody [...] zażalenia na przewlekłość prowadzenia postępowania na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta W. na skutek wniesionego przez wnioskodawców wniosku z 28 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji odszkodowawczej.

W wyniku wniesionego zażalenia, Wojewoda [...] w dniu 27 czerwca 2014 r. wydał postanowienie nr [...], w którym uznał zażalenie za uzasadnione oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy, w ciągu trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Przedmiotowy termin upłynął w dniu 30 października 2014 r.

W piśmie 13 października 2014 r. organ I instancji przedłużył termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2015 r., uzasadniając swoje stanowisko koniecznością aktualizacji operatu szacunkowego

Obecny termin załatwienia sprawy został wyznaczony na dzień 31 lipca 2015 r.

W dniu [...] maja 2015 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...], w której: ustalił odszkodowanie w udziale 4/5 części w nieruchomości zajętej pod ulicę [...] (drogę gminną) za grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 uregulowany obecnie w księdze wieczystej Nr [...], stanowiący własność Miasta W., zajęty pod drogę publiczną w wysokości [...] zł. (słownie złotych: [...]).

Organ przyznał ustalone odszkodowanie w udziale 4/5 części na rzecz C. W. i M. W. w wysokości [...] zł. (słownie złotych: [...]) na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W. złożył bowiem zażalenie do Wojewody [...], który postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2014 r. uznał je za uzasadnione.

Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że niewątpliwie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja bezczynności. Skarżący złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod część ulicy [...] w W., oznaczoną w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna Nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m² oraz zajętą pod część ulicy [...] w W. oznaczoną w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna Nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m². W piśmie z 27 maja 2014 r., skarżący złożyli do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłość prowadzenia postępowania na niezałatwienie sprawy przez organ I instancji na skutek wniesionego przez skarżących wniosku z 28 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji odszkodowawczej.

Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2014 r. uwzględnił złożone przez skarżących zażalenie i nakazał organowi I instancji zakończenie postępowania w terminie do 3 miesięcy. Z akt sprawy wynika, że termin ten nie został dochowany, a sprawa do dnia rozpoznania skargi nie została zakończona. Natomiast wskazywane, w odpowiedzi na skargę, czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, które zdaniem organu I instancji, są niezbędne do wydania prawidłowej decyzji są nadal podejmowane, po terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu Nr [...] z [...] czerwca 2014 r. Okoliczności te brane byłyby pod uwagę jedynie w postępowaniu dotyczącym przewlekłości postępowania. Nie mają natomiast znaczenia w postępowaniu w sprawie skargi na bezczynność.

W związku z powyższym uznać należy, że organ I instancji dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkuje koniecznością zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżących w zakreślonym terminie. W ocenie Sądu, bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustalone okoliczności uzasadniały także, w przekonaniu Sądu, wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie bowiem z art.149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego, w przypadku stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, na tle ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy, zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 200 zł. Orzekając o wymierzeniu grzywny Sąd wziął pod uwagę długi okres bezczynności organu, brak podjęcia w sprawie jakichkolwiek czynności, w tym brak powiadomienia skarżących, zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a., o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpoznania sprawy oraz okoliczność, iż mimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu Nr [...] z [...] czerwca 2014 r. jak również wpływu skargi do Sądu organ nie rozpoznał wniosku skarżącego. Wysokość grzywny Sąd ustalił na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.