Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1440/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę Małopolskiego oraz Prezydenta Miasta Krakowa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargi oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] Zastępca Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] działając na podstawie art. 16 ust. 1- 4 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249, zwanej dalej w skrócie "ustawą remontową") art. 58, 63, 67,68 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99, zwanej dalej w skrócie "ustawą wywłaszczeniowa") - orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [....] Kw [....] kat. [....] o powierzchni 294 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [....]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w latach 1980-83 w budynku przy ul. [....] został przeprowadzony remont kapitalny, nakładem środków państwowych w wysokości 7.556.170 starych złotych. Kwota ta przekracza 50% wartości technicznej budynku i dlatego, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy remontowej orzeczono przejęciu przedmiotowej nieruchomości, za odszkodowaniem ustalonym według przepisów ustawy wywłaszczeniowej.

W dniu [....] stycznia 1993 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiła G.S. wywodząc, że rozstrzygnięcie o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ul. [....] w K. , zostało podjęte z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez prowadzenie postępowania bez zawiadomienia strony o jego wszczęciu oraz bez jej udziału, pominięcie niezbędnych składników decyzji w postaci braku oznaczenia organu, który wydał decyzję oraz brak podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podstaw faktycznych do przejęcia nieruchomości oraz brak prawidłowego doręczenia decyzji. We wniosku zarzucono również, że przedmiotowa decyzja nie jest także prawidłowa pod względem przepisów prawa materialnego, ponieważ z jej uzasadnienia nie wynika jaką wartość budynku ustalono na podstawie opinii inż. E.S. , a zatem nie można dokonać porównania, czy wartość kosztu remontu rzeczywiście przekroczyła 50% wartości budynku. Do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wszczętego wskutek wyżej opisanego wniosku, przystąpiła w dniu 3 stycznia 1998 r. M.D. W toku postępowania ustalono również, że w dniu [....] 1990 r., Skarb Państwa sprzedał (akt notarialny Rep.....) wyodrębniony lokal mieszkalny w budynku nr [....] przy ul. [....] w K. wraz z udziałem 11/100 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, na rzecz S.G. , której następcą prawnym jest J.G. , na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 11 czerwca 1997 r. sygn. akt INs 735/97/S.

Decyzją z dnia 18 grudnia 1998 r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie A. Gut, G. Zalas, M. Kotulski odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji przyjmując, że nie została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy remontowej, zaś podnoszone zarzuty natury formalnoprawnej mogą stanowić ewentualnie podstawę wznowienia postępowania, lecz nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez G.S. został uwzględniony i Samorządowe Kolegium Odwoławcze K. w składzie W. Kłodzińska-Batruch, E. Marcińska i D. Skonieczny decyzją z dnia 16 kwietnia 1999 r. (znak:.....) uchyliło decyzję z dnia 18 grudnia 1998 r. i stwierdziło nieważność przedmiotowej decyzji, wskazując, iż prawidłową podstawą prawną decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. winien być art. 7 ust. 1 ustawy remontowej, z którego wynika, że warunkiem przejęcia nieruchomości zabudowanej na własność Skarbu Państwa jest prawidłowe ustalenie wartości technicznej budynku oraz kosztów wykonanych robót. Tymczasem w decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. podano jedynie kwotę odszkodowania, a zatem pozostawała ona w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 1 ustawy remontowej.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 kwietnia 1999 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99, uchylił tą decyzję, dokonując w uzasadnieniu wyroku wykładni art. 7 i art. 16 ustawy remontowej oraz zwracając uwagę na to, że w kwestionowanym rozstrzygnięciu Kolegium Odwoławcze nadało przesłankom przewidzianym w art. 7 ust. 1 cyt. ustawy inną treść niż to wynika z oceny prawnej Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że przedmiotem tej sprawy jest ustalenie, czy stan faktyczny, istniejący w dacie wydania decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. poddawał się dyspozycji przepisu art. 7 ust. 1, a jeżeli nie, to czy ewentualne odstępstwo od treści tego przepisu ma charakter rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Ustalenie powyższej okoliczności wymaga - zdaniem Sądu - oceny, w oparciu o cały dostępny materiał postępowania, czy organ podejmujący decyzję o przejęciu własności nieruchomości na własność Skarbu Państwa, miał podstawy do przyjęcia, że w następstwie remontu wartość rynkowa budynku wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej, przy czym wyjaśnienie różnicy pomiędzy pojęciem w 1986 r. "wartości technicznej budynku" a wartości rynkowej ustalonej według zasad przewidzianych ustawą wywłaszczeniową, może ewentualnie wymagać wiadomości specjalnych. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na fakt, że lokal mieszkalny nr [....] w budynku przy ul. [....] w K. stanowi przedmiot odrębnej własności oraz udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, a skoro tak to zastosowanie znajduje pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1998 r. sygn. akt OPS 6/97, że zbycie przez Skarb Państwa własności wydzielonego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego ułamkowej części nieruchomości gruntowej, przejętej na własność Skarbu Państwa, stwarza nieodwracalne skutki prawne. Oznacza to w takiej sytuacji, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Państwa w części, która nie jest objęta sprzedażą wyodrębnionych lokali mieszkalnych i oddaną w użytkowanie wieczyste ułamkową częścią gruntu.

Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w składzie W. Jakimowicz, E. Weyssenhof, B. Krok, decyzją z dnia 27 listopada 2003 r. uchyliło swą własną decyzję z dnia 18 grudnia 1998 r. orzekając jednocześnie, że decyzja o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] , wydana z naruszeniem prawa. W tym zakresie Kolegium przyjęło, że organ administracji wydający decyzję o przejęciu własności nieruchomości na własność Skarbu Państwa, nie podjął działań zmierzających do ustalenia wartości rynkowej budynku, a ustalona została jedynie wartość techniczna, co skutkuje tym, że decyzja o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Mając jednak na uwadze fakt sprzedaży jednego z lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [....] w K. oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na ułamkowej części nieruchomości, Kolegium Odwoławcze przyjęło, że decyzja z dnia 15 grudnia 1986 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne i dlatego nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności, mimozę wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Na skutek skarg D.Ł. , B.D. oraz W.D. , Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 85/04, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 listopada 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 18 grudnia 1998 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej przy ul. [....] w K.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że wymienione wśród stron postępowania: M.D. i G.S. , nie żyły w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 27 listopada 2003 r., przy czym M.D. nie żyła już w dacie podjęcia decyzji pierwszoinstancyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności, tj. w dniu 18 grudnia 1998 r., zmarła bowiem w dniu 23 stycznia 1993 r., co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 lutego 2000 r. sygn. akt l Ns 295/99, z którego także wynika, że jej spadkobiercami są: D.Ł. , B.D. oraz W.D. . W rezultacie, co podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, pełnomocnictwo udzielone K.D. wygasło wraz ze śmiercią mocodawczym, a to oznacza, że udzielenie w dniu 24 grudnia 1997 r. pełnomocnictwa adwokatowi J.B. do działania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, imieniem M.D. , osoby już wówczas nieżyjącej, nie mogło wywołać żadnego skutku. Sąd zauważył również, że w sprawie nie brał udziału T.S. - następca prawny wnioskującej o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r., G.S. . Wprawdzie w jego imieniu działał adwokat J.G. , niemniej jednak akta postępowania administracyjnego, odpowiedniego pełnomocnictwa nie zawierały. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zalecił, by prowadząc ponownie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, Kolegium Odwoławcze zapewniło w nim udział następcom prawnym: M.D. i G.S. , a jeżeli będą oni reprezentowani przez pełnomocników, materiały sprawy winny zostać uzupełnione o pełnomocnictwa, spełniające wymogi z art. 33 K.p.a., a także uwzględniło ocenę prawną wyrażoną w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99.

Prowadząc ponownie postępowanie Kolegium Odwoławcze zawiadomiło strony o toczącym się postępowaniu, w tym następców prawnych M.D. – D.Ł. , oraz W.D. (zwrotne poświadczenia odbioru zawiadomienia w aktach sprawy), pouczając o możliwości składania wniosków oraz oświadczeń w terminie czternastodniowym. W zakreślonym terminie następcy prawni M.D. nie złożyli jednak do Kolegium Odwoławczego dodatkowych wniosków w sprawie, natomiast pismo przygotowawcze złożył Prezydent Miasta K. , wnosząc o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] oraz wezwanie, do udziału w sprawie Wojewody [....] , jako reprezentującego interesy Skarbu Państwa. Ponadto, zwrócono się również do adwokata J.G. o przedłożenie do akt sprawy aktualnego pełnomocnictwa do reprezentowania T.S. . Pełnomocnictwo takie zostało złożone przy piśmie z dnia [....] listopada 2008 r. (data wpływu do Kolegium Odwoławczego).

Ustawa remontowa, przewidywała dwie sytuacje, w których możliwe było wydanie decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. W art. 7 ust. 1 stwierdzono bowiem, że jeżeli w wyniku uporządkowania zabudowy zespołu budowlanego nastąpi przebudowa, rozbudowa, nadbudowa lub połączenie budynków albo związanych z nim urządzeń budowlanych przeznaczonych dla potrzeb ogółu mieszkańców tego zespołu lub gdy wartość budynku i związanych z nim urządzeń budowlanych wzrośnie w wyniku dokonania remontów o ponad 50% wartości technicznej budynku, wymienione budynki oraz tereny i urządzenia budowlane związane z tymi budynkami mogą być przejęte na własność Państwa za odszkodowaniem ustalonym na zasadach określonych w ustawie. Przepis art. 16 cyt. ustawy przewidywał natomiast, że w sytuacji gdy koszty wykończenia lub nadbudowy budynku ze środków państwowych albo koszty wyżej opisanych robót przekroczą 50% wartości technicznej budynku, jeżeli suma nie umorzonych środków państwowych, wydatkowana na wykonanie kolejnych robót, przekracza 50% wartości technicznej budynku - budynek wraz z gruntem, na którym jest położony, może być przejęty za odszkodowaniem na własność Państwa.

W przedmiotowej sprawie, rozstrzygnięcie zostało wydane - na podstawie drugiego z powołanych przepisów. Ponownie oceniając prawidłowość tej decyzji pod względem przesłanek opisanych w art. 156 § 1 K.p.a., czyli kwalifikowanych wad, których wystąpienie w decyzji administracyjnej skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, należy mieć także na uwadze art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten przewiduje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 85/04) rozpoznający skargę D.Ł. , W.D. oraz B.D. na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 listopada 2003 r. nr [....] wskazał wprawdzie, by postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. było prowadzone z udziałem stron postępowania, jednak jednoznacznie wskazał, że chodzi tu o osoby będące następcami prawnymi (ewentualnie także ich pełnomocników), wnioskujących o stwierdzenie nieważności i to zalecenie zostało wykonane.

Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr II SA/Kr 85/04) oraz uzasadnienie wcześniejszego wyroku, wydanego w dniu 21 maja 2003 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, nie wskazują natomiast, by dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, niezbędnym było zawiadomienie o toczącym się postępowaniu Wojewody [....] i dlatego zgłaszany w tym zakresie wniosek Kolegium Odwoławcze uznało za nieuzasadniony.

Kolejnym wskazaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie była konieczność uwzględnienia, oceny prawnej wyrażonej, w także podjętym w przedmiotowej sprawie, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99. W rozstrzygnięciu tym wskazano na konieczność ustalenia, czy stan faktyczny istniejący w dacie podjęcia decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r., poddawał się dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy remontowej, a jeżeli nie, to czy ewentualne odstępstwo od regulacji przewidzianej art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W szczególności oceny wymagało to, czy organ podejmujący decyzję z dnia 15 grudnia 1986 r. o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, miał podstawy do przyjęcia, iż w następstwie remontu wartość rynkowa budynku wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej, przy jednoczesnej sugestii Sądu w przedmiocie skorzystania w tym zakresie ze środka dowodowego postaci opinii biegłego.

W decyzji o przejęciu nieruchomości położonej przy ul. [....] w K. na własność Skarbu Państwa wskazano, iż pod uwagę brane były: koszty robót remontowych oraz wartość techniczna budynku, czyli przesłanki z art. 16 ust. 1-4 ustawy remontowej. Tymczasem przedmiotowa nieruchomość wraz ze znajdującym się na niej budynkiem wprawdzie mogła być przejęta na własność Państwa, lecz na podstawie art. 7 cyt. ustawy, gdyż budynek przy ul. [....] w K. był usytuowany w zespole dawnej zabudowy przeznaczonym do uporządkowania, na podstawie Uchwały nr 15 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 25 września 1969 r., zaś to, że jego remont wykonano ze środków państwowych było bezsporne.

Takie stanowisko wynika również z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99, wobec czego Kolegium Odwoławcze także tym poglądem jest związane przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 1 ustawy remontowej, umożliwiające przejęcie nieruchomości na własność Skarbu Państwa to: wartość budynku przed i po robotach oraz stosunek wzrostu tej wartości do wartości technicznej" budynku. Kwestionowana decyzja z dnia 15 grudnia 1986 r. do tych ostatnich przesłanek się nie odnosi, przeciwnie z treści jej uzasadnienia wynika jednoznacznie, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło wyłącznie w oparciu o kryterium kosztów robót remontowych oraz wartości technicznej budynku. Dodatkowo z treści decyzji oraz materiałów sprawy, nie wynika, by przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa budynku przy ul. [....] prowadzone były "dla potrzeb ogółu mieszkańców tego zespołu", o czym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy remontowej. Z tego względu orzekający ówczesny organ administracji nie miał - w ocenie Kolegium Odwoławczego - podstaw do przyjęcia ustalenia, iż w następstwie przeprowadzonego remontu wartość rynkowa budynku wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej, co skutkowałoby możliwością przejęcia budynku wraz z gruntem na własność Skarbu Państwa. Dokonując rozważań w powyższym zakresie Kolegium Odwoławcze przyjęło również, że dla rozstrzygnięcia tych kwestii nie jest konieczne posiadanie wiadomości specjalnych i skorzystanie z opinii biegłego, ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji publicznej nie może prowadzić czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy już załatwionej decyzją organu, a jedynie bada, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Skorzystanie ze środka dowodowego w postaci opinii biegłego, dotyczącej wyżej opisanej okoliczności, sprowadzałoby się w istocie rzeczy do ponownego rozpatrywania sprawy o przejęcie spornej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a nie badania, czy decyzja ta narusza prawo, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 108/06, wydanym także w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, na podstawie przepisów ustawy remontowej zaakcentował, że w postępowaniu przewidzianym w art. 156 K.p.a. organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego i nie ma możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy.

Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. Dlatego też punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156-158 K.p.a., jest stan rzeczy w chwili jej wydania. Zauważyć należy, iż to stanowisko zostało w pełni zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt l OSK 1931/06 oddalił skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r. Zbliżony pogląd wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w niniejszej sprawie, w wyroku z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99, wskazując, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r., nie jest dopuszczalne ponowne rozpoznawanie sprawy o przejęcie na własność przez ponowne badanie i ustalanie przesłanek do przejęcia budynku na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy.

W wyroku tym powołano się również na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrażono pogląd, że zbycie przez Skarb Państwa własności wydzielonego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego ułamkowej części nieruchomości gruntowej, przejętej na własność Państwa, stwarza nieodwracalne skutki prawne, gdyż nabyty udział w użytkowaniu wieczystym może być przekształcony w prawo własności, a skoro tak, to dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o przejęciu na rzecz Państwa w tej części, która nie jest objęta sprzedażą wyodrębnionych lokali mieszkalnych i oddana w użytkowanie wieczyste ułamkową częścią gruntu. Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał w wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 85/04, za wiążące organ administracji i nakazał jego uwzględnienie w toku rozpoznania sprawy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Wobec zatem sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [....] w budynku przy ul. [....] oraz ustanowieniem związanego z tym lokalem prawa użytkowania wieczystego działki nr [....] w 11/100 części, to należy przyjąć stosownie – do wiążącej Kolegium Odwoławcze oceny prawnej zawartej w orzeczeniu sądu administracyjnego (art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), że z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] w przedmiocie przejęcia własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] , wywołała w tym zakresie nieodwracalne skutki prawne. Na marginesie Kolegium Odwoławcze zauważa, że w takim przypadku dojdzie do sytuacji, której obowiązujące przepisy nie przewidują tj. ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości, której współwłaścicielami są osoby fizyczne, niemniej jednak jest obowiązane orzec zgodnie z poglądem zaprezentowanym w wyroku z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99. W pozostałej części Kolegium Odwoławcze przyjęło natomiast, że decyzja z dnia 15 grudnia 1986 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlatego stwierdziło jej nieważność.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w składzie W. Nycz, B. Wawrzykowska-Żurek, E. Cadoux, decyzją z dnia 10 grudnia 2008 r. znak: [....] , działając na podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w składzie działając na podstawie, art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. i art. 157 § 1 i 2 K.p.a w związku z art. 7, 13 i 16 ustawy remontowej oraz w związku art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w punkcie I odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji w zakresie dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania w 11/100 części wieczystego dziatki nr [....] , zabudowanej budynkiem położonym przy ul [....] w K. , związanego z prawem własności lokalu mieszkalnego nr [....] w tym budynku, z uwagi na fakt, że w tej części wyżej opisana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne; a w punkcie II w pozostałej części stwierdziło nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] .

Po rozpoznaniu wniosków Zarządu Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. i Prezydenta Miasta K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w składzie G. Zalas, J.Reiss-Dutka, T. Ślazyk decyzją z dnia 24 marca 2009 r. znak: [....] , utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 10 grudnia 2008 r. Kolegium Odwoławcze podzieliło wywody i stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 10 grudnia 2008 r. Podniesiono, że Kolegium Odwoławcze podejmując decyzję z dnia 15 grudnia 2008 roku szczegółowo przeanalizowało treść wyroków sądów administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie, a to: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 21 maja 2003 roku, sygn. akt II SA/Kr 971/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2007 roku, sygn. akt 11 SA/Kr 85/04.

W wyroku z dnia 21 maja 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przedmiotem postępowania jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 roku, a więc ustalenie, czy w dacie jej wydawania dotknięta była taką wadą która daje podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zarazem nie zachodzą przewidziane w ar t. 156 § 2 kpa okoliczności, w których stwierdzenie nieważności decyzji nie może nastąpić..." (str. 11 uzasadnienia wyroku, k. nr 142). l dalej: "...w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 roku nie jest dopuszczalne ponowne rozpoznawania sprawy o przejadę budynku na własność przez ponowne badanie i ustalanie przesłanek do przejęcia budynku na podstawie art. 7 ust 1 ustawy. Przedmiotem sprawy jest natomiast ustalenie, czy istniejący w dacie wydania decyzji z dnia 15 grudnia 1986 roku stan faktyczny poddawał się dyspozycji przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, a jeśli nie, to czy ewentualne odstępstwo od treści przepisu art. 7 ust. 1 ma charakter rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wymaga to oceny w oparciu o cały dostępny materiał z postępowania, które zakończyło się decyzją z dnia 15 grudnia 1986 roku, czy podejmujący te decyzję organ miał podstawę do przyjęcia ustalenia, że w następstwie remontu wartość rynkowa budynku wzrosłą o ponad 50% jego wartości technicznej" (str. 13 uzasadnienia wyroku, k. nr 145). l dalej NSA wskazał, iż "Uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1998 roku OPS 6/97 /ONSA 1998/2/40 została zaś wadliwie odczytana...w obecnym stanie prawnym zbycie przez Skarb Państwa własności wydzielonego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość i ustanowienie prawa wieczystego użytkowania ułamkowej części nieruchomości gruntowej, przejętej na własność Państwa, stwarza nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, gdyż nabyty udział w użytkowaniu wieczystym może być przekształcony w prawo własności. Z tych względów w takiej sytuacji, dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o przejęciu na rzecz Państwa w części, która nie jest objęta sprzedażą wyodrębnionych lokali mieszkalnych i oddaną w użytkowanie wieczyste ułamkową częścią gruntu" (str. 14 i 15 uzasadnienia wyroku, karta nr 143 i 144).

W wyroku natomiast z dnia 13 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że Sąd wyroku z dnia 21 maja 2003 roku - eksponując, iż możliwe będą trudności w wyjaśnieniu różnicy pomiędzy pojęciem w 1986 roku wartości technicznej budynku, a wartości rynkowej zasugerował skorzystanie z dowodu z opinii biegłego. Wprawdzie Sąd w wyroku II SA/Kr 971/99 tylko sugerował skorzystanie ze środka dowodowego w postaci opinii biegłego, jednak obowiązkiem kolegium było w takim przypadku wykazanie braku potrzeby sięgnięcia po ten środek dowodowy".

Kolegium Odwoławcze - niezależnie od własnej dokonywanej w poprzednio prowadzonych postępowaniach oceny prawnej sprawy, związane jest bezwzględnie oceną wyrażoną w wyrokach sądów administracyjnych. Tym samym zastosowanie się do oceny prawnej tam wyrażonej uznać należy za w pełni prawidłowe. Wprawdzie Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło - co zarzucają Strony skarżące w niniejszej sprawie - dowodu z opinii biegłego, której konieczność sugerowana była w wyroku z dnia 21 maja 2003 r., niemniej - jak słusznie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny, konieczność ta była jedynie sugerowana, a obowiązkiem Kolegium Odwoławczego było w przypadku rezygnacji z tego środka dowodowego, wykazanie braku potrzeby sięgnięcia po ten środek dowodowy. Tej treści wywód uzasadniający brak potrzeby sięgnięcia po przedmiotowy środek dowodowy został w decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2008 r. zamieszczony (str. 12-14 uzasadnienia decyzji, k. nr 282-280), a Kolegium Odwoławcze wywód ten w pełni akceptuje.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. oraz Zarząd Rewaloryzacji Zespołów zabytkowych K.

Zarząd Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. - obecnie Wydział Rewaloryzacji Zabytków i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Wojewódzkiego w K. (protokół rozprawy z dnia 31 marca 2010 r.) wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 marca 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji tegoż Kolegium z dnia 10 grudnia 2008 r., "w zakresie punktu II stwierdzającego nieważność decyzji Z-cy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] w 89/100 części" oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych w uzasadnieniu podniósł, co następuje.

1. Podstawą o rozstrzygnięcia Kolegium było stwierdzenie, że decyzja z dnia 15 grudnia 1986 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem orzekła o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o przepisy art. 16 ust 1-4 ustawy remontowej, podczas gdy ewentualną podstawę przejęcia winien stanowić przepis art. 7 tejże ustawy.

2. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, rozpoznając skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 kwietnia 1999 r., uchylając zaskarżoną decyzje w uzasadnieniu swego wyroku stwierdził, że: "zaakceptować należy stanowisko, iż samo powołanie w decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. jako jej podstawy przepisów art. 16 ust 1-4 powyższej ustawy, nie przesądzało o nieważności tej decyzji, jeżeli stan faktyczny uzasadniał przejęcie budynku na własność Państwa w oparciu o przepis art. 7 ustawy" i następnie: "przedmiotem sprawy jest ustalenie czy istniejący w dacie wydania decyzji z 15 grudnia 1986 r. stan faktyczny poddawał się dyspozycji przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, a jeżeli nie, to czy ewentualne odstępstwo od treści art. 7 ust 1 ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 ust. 2 kpa. Wymaga to oceny w oparciu o cały dostępny materiał z postępowania, które zakończyło się decyzją z 15 grudnia 1986 r., czy podejmujący decyzję organ miał podstawę do przyjęcia ustalenia, że w następstwie remontu wartość rynkowa budynku wzrosła ponad 50% jego wartości technicznej. W konsekwencji dokonanej oceny prawnej Naczelny Sąd Administracyjny zalecił: " wyjaśnienie różnicy pomiędzy pojęciem w 1986 r. wartości technicznej budynku a wartości rynkowej ustalonej wedle zasad przewidzianych ustawą z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami, wymagać może ewentualnych wiadomości specjalistycznych".

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zastosowało się do tych zaleceń i nie przeprowadziło we wskazanym zakresie żadnych ustaleń, co zostało wytknięte w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 85/04: "SKO w K. ponownie prowadząc postępowanie nie powołało biegłego na okoliczność wskazywanej przez NSA OZ w Krakowie różnicy między powyższymi pojęciami, a zaniechanie to oceniać należy w kategorii nieuwzględnienia oceny prawnej".

4. W uzasadnieniu decyzji pierwszej decyzji z dnia 10 grudnia 2008 r., Kolegium dokonało własnej oceny prawnej stwierdzając, że orzekający w sprawie przejęcia budynku na własność Państwa ówczesny organ administracji nie miał podstaw do przyjęcia iż w następstwie przeprowadzonego remontu wartość budynku wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej i w tym zakresie nie jest konieczne posiadanie wiadomości specjalnych i korzystanie z opinii biegłego, zostało zaakceptowane w uzasadnieniu drugiej decyzji SKO z 24 marca 2009 r.

5. Zdaniem skarżącego stanowisko Kolegium Odwoławcze narusza ocenę prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2003 r., który stwierdził: "Przesłanka rażącego naruszenia prawa, jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oznacza, że wydanie decyzji nie jest następstwem błędnej wykładni przepisów, lecz następstwem rażącego naruszenia prawa, a zatem, iż stan prawny i stan wykładni prawa był na tyle niewątpliwy, iż uzasadniony jest zarzut rażącego zaniedbania organu wydającego decyzję w zastosowaniu przepisem prawa, którego treść jest znana i nie budząca wątpliwości interpretacyjnych".

Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. zarzucił naruszenie art. 7 i 16 ustawy remontowej poprzez błędne ustalenie, iż organ wydający sporną decyzję nie miał podstaw do przyjęcia, że zrealizowana została dyspozycja powołanego wyżej przepisu oraz naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wskazał również na naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 65 § 1 o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej, poprzez uniemożliwienie Skarbowi Państwa jako właścicielowi nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] wykonywana uprawnień właścicielskich polegających na dopuszczeniu do udziału w sprawie Wojewody [....] lub Prezydenta Miasta K. jako miasta na prawach powiatu działających jako statio fisci Skarbu Państwa i w oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia 10 grudnia 2008 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że:

1. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności decyzji Zastępcy Kierownika Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r. orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości przy ul. [....] zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy istniejący w dacie wydania przedmiotowej decyzji stan faktyczny poddawał się dyspozycji art. 7 ustawy remontowej, co wynika bezpośrednio z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II SA/Kr 971/99 z dnia 21 maja 2003 r., zapadłego uprzednio w niniejszej sprawie.

2. Prowadząc ponownie postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie ustaliło, że organ wydający sporną decyzję nie miał podstaw do przyjęcia, że zrealizowana została dyspozycja art. 7 ustawy remontowej. Podstawową przesłanką zastosowania przez organ wydający decyzję wywłaszczeniową art. 7 ww. ustawy było określenie wartości technicznej nieruchomości. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli w wyniku uporządkowania zabudowy zespołu budowlanego nastąpi przebudowa, rozbudowa, nadbudowa lub połączenie budynków albo związanych z nim urządzeń budowlanych przeznaczonych dla potrzeb ogółu mieszkańców tego zespołu lub gdy wartość budynku i związanych z nim urządzeń budowlanych wzrośnie w wyniku dokonania remontów o ponad 50% wartości technicznej budynku, wymienione budynki oraz tereny i urządzenia budowlane związane z tymi budynkami mogą być przejęte na własność Państwa za odszkodowaniem.

3. Na potrzeby postępowania zakończonego sporną decyzją znak: [....] biegły poprawnie dokonał rozróżnienia wartości nieruchomości od wartości technicznej, do której również odwołuje się art. 7 ustawy remontowej - słusznie bazując w tym zakresie na ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z operatu oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego wywieść można, iż wartość techniczna budynku po remoncie to 10 730 710 zł, wartość nieruchomości przed remontem 2 377 900 zł, zaś koszty samego remontu wynosiły 7 556,10 zł. Skoro dyspozycja art. 7 ustawy o remontach odnosi się do wzrostu wartości technicznej budynku o ponad 50% (a wartość ta została w operacie), to przez samo matematyczne zestawienie wartości - technicznej oraz daje się wykazać zasadność rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o przejęciu na Skarbu Państwa.

4. Ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie istnienia zastosowania art. 7 oraz powzięte w tej kwestii wątpliwości zawarte w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2008 r. (....), utrzymanej w mocy decyzją tego organu z dnia 24 marca 2009 r. (....) całkowicie pomijają sugestię co do zasadności dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Możliwość taka sygnalizowana była w uzasadnieniu orzeczeń zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II SA/Kr 971/99, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Kr 85/04, jednak udzielone wytyczne, jakkolwiek wiążące organ w oparciu art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zostały uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

5. Za niewystarczające uznać należy twierdzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że dopuszczenie takiego dowodu stanowiłoby próbę ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostatecznie kwestionowaną decyzją znak: [....] , podczas gdy decyzja będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności podlega ocenie wyłącznie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania tej decyzji. Skoro sądy administracyjne sygnalizowały taką możliwość, to trudno uznać za prawdopodobne by dopuszczenie ww. dowodu mogło zostać ocenione jako naruszenie prawa. Przeciwnie, prezentowane przez Kolegium Odwoławcze stanowisko prowadzi w istocie do naruszenia przepisów kpa w części dotyczącej postępowania dowodowego, skutkującego niewyjaśnieniem istoty sprawy.

6. Ponadto wskazać należy na nieuzasadnione oddalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosku Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wezwania do udziału w sprawie Wojewody [....] , jako statio fisci Skarbu Państwa. Twierdzenie, jako konieczność taka nie była sugerowana organowi przez zarówno Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II SA/Kr 971/99, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny sygn. akt II SA/Kr 85/04 nie znajduje uzasadnienia. Sądy administracyjne nie prowadziły ustaleń na powyższą okoliczność ze względu na fakt, że w toku prowadzonego postępowania nie były zgłaszane zarzuty odnośnie konieczności weryfikacji statio fisci Skarbu Państwa. Wniosek złożony został dopiero przed wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 10 grudnia 2008 r. (.....).

7. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. związku rozstrzygnięcia zapadłego w prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowaniu administracyjnym z rozstrzygnięciem w sprawie do sygn. akt [....] , gdzie zapaść może decyzja nakładająca obowiązek wypłaty odszkodowania od Skarbu Państwa ponoszącego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem z naruszeniem prawa decyzji wywłaszczeniowej. Skoro odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z faktu wydania naruszeniem prawa decyzji znak: [....] ponosi Skarb Państwa, za uzasadnione wydaje się przyjęcie iż Wojewoda [....] jest legitymowany również do występowania w charakter postępowania administracyjnego. W innym wypadku należałoby przyjąć, że legitymacje do występowania w sprawie ma Starosta Grodzki, w tym wypadku Prezydent Miasta K.

8. co do zasady Skarb Państwa ma interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniach dotyczących kontroli decyzji remontowych. A skoro ma interes prawny, to zgodnie z obowiązującymi przepisami Skarb Państwa będzie reprezentował w tych postępowaniach ustawowy przedstawiciel - Starosta Grodzki tu: Prezydent Miasta K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargi wyrokiem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 837/09 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 marca 2009 r., znak [....].

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że sprawa ta była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Po raz pierwszy, wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 971/99 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uwzględniając skargi J.G. oraz Zarządu Rewaloryzacji Zespołów Zabytkowych K. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 kwietnia 1999 r. znak: [....] , którą Kolegium Odwoławcze uchyliło własną decyzję ostateczną z dnia 18 grudnia 1998r. znak: [....] odmawiającą stwierdzenia nieważności i stwierdziło nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986r. znak [....] orzekającej o przejęciu, na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [....] kw [....] l. kat. [....] o pow. 294 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [....] w K. za odszkodowaniem.

Po raz drugi, wyrokiem z dnia z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 85/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględniając skargi D.Ł. , W.D. i B.D. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 listopada 2003 r. nr [....] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 grudnia 1998 r. znak [....] .

Skarga zaś dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 marca 2009 r. znak: [....] utrzymująca w mocy decyzję z dnia 10 grudnia 2008 r. znak: [....] , odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] w zakresie dotyczącym ustanowienia prawa wieczystego użytkowania w 11/100 części działki nr [....] , zabudowanej budynkiem położonym przy ul [....] w K. , związanego z prawem własności lokalu mieszkalnego nr [....] w tym budynku, z uwagi na fakt, że w tej części wyżej opisana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne i stwierdzającą w pozostałej części nieważność decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] .

Dalej Sąd wskazał, że skargi musiały zostać uwzględnione choć nie z powodów w nich wywiedzionych. Sąd nie będąc związany ani wnioskami czy zarzutami skargi - legalność zaskarżonego aktu musi zbadać w aspekcie jego pełnej zgodności z prawem.

W uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, Naczelny Sąd Administracyjny

wyjaśnił, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze K.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Sprawę jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji. Tym samym skoro w rozpoznaniu sprawy i wydaniu obecnie zaskarżonej decyzji na skutek wniosku o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a. brała udział G.Z. , która orzekała także w wydaniu później uchylonej decyzji z dnia 18 grudnia 1998 r., zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), co musi powodować stwierdzenie jej nieważności o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1

pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jeszcze będzie zwrócenie uwagi na następującą kwestie.

Kolegium Odwoławcze czując się związane wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 21 maja 2003 r. sygn.akt II SA/Kr 971/99 ustala, że z nieruchomości wyodrębniony został jako przedmiot odrębnej własności lokal. W swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, że taka własność powstała, zwrócił jedynie uwagę, że z materiałów sprawy wynika, że poprzednik prawny J.G. nabył własność wydzielonego lokalu Nr [....] w budynku przy ul. [....] . Fakt ten udokumentowany jest tylko aktem notarialnym z dnia [....] 1990 r., z którego wynika, że Skarb Państwa sprzedał wyodrębniony lokal mieszkalny (akt notarialny Rep.....). Sama sprzedaż nie ustanawiała jeszcze odrębnej własności lokalu bo dla powstania takiej własności niezbędny był i jest wpis do księgi wieczystej który to wpis ma charakter konstytutywny (art. Art. XIX. § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks cywilny, czy art. 7 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). Wątpliwości Sądu wywołał fakt, że w aktach sprawy znajdują się odpisy z ksiąg wieczystych z dnia 15 października 1997 r., z których nie można wyprowadzić wniosku, że odrębna własność lokalu została ujawniona w księdze wieczystej. Wątpliwość tę potwierdziły obecne na rozprawie w dniu 31 marca 2010 r., strony które oświadczyły, że nic im nie jest wiadomo o tym, aby własność odrębnego lokalu wraz z prawem użytkowania wieczystego, o którym mowa w akcie notarialnym Rep. [....] z dnia [....] 1990 r., została w księdze wieczystej wpisana na rzecz S.G. bądź jej następcy prawnego J.G. Sąd usiłował tę kwestie wyjaśnić dowodem z dokumentu jakim jest odpis z księgi wieczystej - ale mimo przedłużenia Kolegium terminu do wykonania zarządzenia Sądu ani też Sąd Rejonowy prowadzący księgi wieczyste na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - dokumentu takiego na termin rozprawy nie przedstawiono.

Tym samym Kolegium ponownie rozpoznając sprawę kwestię tę musi wyjaśnić. Wątpliwości Kolegium Odwoławczego, że przy stwierdzeniu powstania odrębnej własność lokalu - co powoduje powstanie nieodwracalnych skutków - i niemożliwości stwierdzenia w tym zakresie nieważności doprowadzi do sytuacji, której obowiązujące przepisy nie przewidują, tj. ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości, której współwłaścicielami są osoby fizyczne, nie mogą być przedmiotem rozważań bowiem jak to słusznie zauważa Kolegium jest związane poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wyrażonym w wyroku z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99 tak zresztą jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie (art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podobnie rzecz się ma z legitymacją skarżących - skoro poprzednio orzekające Sądy nie zakwestionowały legitymacji skarżących nie ma możliwości rozważania w tym postępowaniu tek kwestii. Zarzuty podniesione w skargach jak to już powiedziano wyżej uznał Sąd za nieuzasadnione.

Skarżący Wydział Rewaloryzacji Zabytków i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Wojewódzkiego w K. a w istocie rzeczy Wojewoda [....] zarzuca naruszenie przez Kolegium przepisów art. 99 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi twierdząc, że Kolegium Odwoławcze nie zastosowało się do zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 21 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 971/99 i nie przeprowadziło we wskazanym zakresie żadnych ustaleń, co zostało wytknięte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 85/04).

Zarzutu tego nie można podzielić, Kolegium Odwoławcze w swoim uzasadnieniu nie uchyla się od wywiedzenia co do stanowiska wyrażonego w obu orzeczeniach sądów administracyjnych wyraźnie akcentując, że orzekający o przejęciu organ administracji nie miał podstaw do przyjęcia ustalenia, iż w następstwie przeprowadzonego remontu wartość rynkowa budynku wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej, co skutkowałoby możliwością przejęcia budynku wraz z gruntem na własność Skarbu Państwa a dla rozstrzygnięcia tych kwestii nie jest konieczne posiadanie wiadomości specjalnych bo w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji publicznej nie może prowadzić czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy już załatwionej decyzją organu, a jedynie bada, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Skorzystanie ze środka dowodowego w postaci opinii biegłego, dotyczącej wyżej opisanej okoliczności, sprowadzałoby się w istocie rzeczy do ponownego rozpatrywania sprawy o przejęcie spornej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a nie badania, czy decyzja ta narusza prawo, co jest przedmiotem niniejszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w swoim uzasadnieniu wskazał tylko, że wyjaśnienie "różnicy pomiędzy pojęciem w 1986r. "wartości technicznej budynku", a wartości rynkowej ustalanej wedle zasad przewidzianych ustawą z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wymagać może ewentualnie wiadomości specjalnych". Z takiego stanowiska Sądu nie można wyprowadzić wniosku, że Sąd nakazał prowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Podobne zarzuty wobec zaskarżonej decyzji podniósł reprezentujący Skarb Państwa Starosta -Grodzki. W istocie rzeczy ten skarżący polemizuje z poglądem Kolegium co do prawidłowości zastosowania przepisów tzw. ustawy remontowej. Trafnie Kolegium Odwoławcze wywodzi, że w decyzję z dnia z dnia 15 grudnia 1986 r. o przejęciu oparto bezpodstawnie na podstawie art. 16 ust.1 - 4 ustawy remontowej, choć zachodziła możliwość przejęcie nieruchomości na podstawie art. 7 tej ustawy -gdyż budynek przy ul. [....] w K. był usytuowany w zespole dawnej zabudowy przeznaczonym do uporządkowania, na podstawie Uchwały nr 15 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 25 września 1969 r. Diametralnie różne przesłanki wynikające z tych przepisów decydują o tym, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Oparcie rozstrzygnięcia o przepis nie mogący mieć w sprawie zastosowania stanowi o rażącym naruszeniu prawa.

Ustawa remontowa przewidywała dwie różne sytuacje przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa opisane w art. 7 i 16 ustawy remontowej. Nie można wywodowi Kolegium w tym zakresie Kolegium zarzucić dowolności czy sprzeczności z materiałem w sprawie. W istocie rzeczy w obu skargach stawia się zarzut Kolegium, że nie poczyniło ustaleń prowadzących do możliwości zastosowania w sprawie dyspozycji określonych w art. 7 ustawy remontowej. Sąd podziela wywód Kolegium, że takie ustalenia przekraczają zakres postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 lipca 2011 r. znak [....] uchyliło zaskarżoną decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2008 r. w zakresie punktu I i w tym zakresie orzekło w ten sposób, że stwierdziło, że decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r. nr [....] w przedmiocie przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [....] Kw [....] l. kat. [....] o powierzchni 294 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [....] w zakresie dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w 11/100 części działki nr [....] zabudowanej budynkiem położonym przy ul. [....] w K. związanego z prawem własności lokalu mieszkalnego nr [....] w tym budynku, została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie stwierdza w tym zakresie jej nieważności, gdyż wywołała nieodwracalne skutki prawne. W pozostałym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 lipca 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2008 r.

W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, akcentując wskazówki zawarte w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie.

Kolegium Odwoławcze wskazało, że ustawodawca odmiennie uregulował zasadę przejęcia na własność Państwa obiektów przy dokonywaniu prac budowlanych podjętych na podstawie art. 2 ustawy remontowej (w tym przypadku zastosowanie znajduje tryb przewidziany w art. 16 ustawy), a inaczej określono zasadę tego przejęcia przy dokonywaniu prac przy budynkach wchodzących w skład zespołów budowlanych dawnej zabudowy wymagających uporządkowania (tryb przewidziany w art. 7 ust. 1 ustawy remontowej). Kolegium wskazało, że z znajdującej się w aktach sprawy Uchwały nr 15 Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 25 września 1969 r. w sprawie określenia zespołów budowlanych dawnej zabudowy wymagających uporządkowania wynika, że za zespoły budowlane dawnej zabudowy, wymagające uporządkowania uznaje się zespoły w dzielnicy Stare Miasto w K. oznaczone jako "zespół zabytkowy [....] obejmujący bloki budowlane określone w załączniku nr 1" oraz "zespół zabytkowy [....] obejmujący bloki budowlane określone w załączniku nr 2". Załącznik nr 1, wyznaczający granice bloków budowlanych poprzez określenie ulic je okalających, pod pozycją 30 podaje blok oznaczony ulicami: "[....] ", zaś pod pozycją 32 podaje blok: "[....] , (tom I akt administracyjnych, karty nr 129 -130). Z powyższego wynika, że budynek przy ul. [....] należał, zgodnie z wydaną w trybie art. 6 pkt 2 ustawy remontowej z dnia 22 kwietnia 1959 r. uchwałą do zespołu budowlanego dawnej zabudowy, wymagającego uporządkowania. Tak więc prowadzony w nim remont, przebudowa, rozbudowa, czy wszelkie ulepszenia itp. winny być przeprowadzane w trybie art. 6 ustawy remontowej. Natomiast ewentualne przejęcie takiego remontowego budynku, mogło nastąpić tylko w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 ustawy remontowej, który określał też warunki, które musiały być spełnione, by przejęcie takie mogło nastąpić. Podkreślenia wymaga fakt, że warunki te ustalone zostały odmiennie, niż warunki przejęcia określone w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Kolegium podniosło, że wielokrotnie podkreślano w przedmiotowej sprawie okoliczność, że decyzja z dnia 15 grudnia 1986 r. wskazywała błędną podstawę prawną nie oznacza, że przedmiotowa decyzja rażąco narusza prawo. Dlatego też - jak wskazało Kolegium w decyzji z dnia 10 grudnia 2008 r. - konieczne było zbadanie, czy stan faktyczny istniejący w dacie podjęcia decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. poddawał się dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy remontowej. Organ wydając decyzję o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] brał pod uwagę występowanie zupełnie innej przesłanki (koszty robót oraz wartość techniczną, o jakich mowa w art. 16 ust. 1-4 ustawy remontowej) niż ta, która jest wymagana zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy remontowej (wartość budynku przed i po robotach oraz stosunek wzrostu tej wartości do wartości technicznej budynku), a zatem nie można przyjąć, że przesłanka z art. 7 wystąpiła, gdyż organ wydający decyzję nie poczynił w tym zakresie żadnych obliczeń; organ nie ustalił wartości budynku przed i po robotach oraz stosunku wzrostu tej wartości do wartości technicznej budynku. Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wyraźnie wynika, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na ustaleniu wartości technicznej budynku. Obliczenia przedstawione w aktach sprawy wskazują, że dla oszacowania wartości końcowej i początkowej budynku posługiwano się wyłącznie kategorią wartości technicznej budynku. Tymczasem jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 21 maja 2003 r., w sprawie II SA/Kr 971/99 (którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jest związane na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) pojęcie "wzrost wartości budynku" użyte w art. 7 ust. 1 ustawy remontowej oznacza wzrost wartości rynkowej, handlowej budynku w następstwie remontu. W konsekwencji Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ wydając decyzję z dnia 15 grudnia 1986 r., nr [....] , oparł się na przepisie art. 16 ustawy remontowej, która nie mogła mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 16 ustawy, organ zachował się tak jakby nie miał do czynienia z uporządkowaniem dawnej zabudowy określonej w uchwale Rady Narodowej m. K. , a przeprowadzał remont dokonywany w oparciu o przepis art. 2 ustawy. Jak wskazał orzekający w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 837/09), oparcie rozstrzygnięcia o przepis niemogący mieć w sprawie zastosowania stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzono, że art. 156 § 2 k.p.a., w myśl którego nie stwierdza się nieważności decyzji gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji, w myśl art. 158 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Decyzja wywoła skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 28 maja 1992 r. (sygn. akt III AZP 4/92, OSNC 1992/12/211), odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. A więc, jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna, że mamy do czynienia z totalną niemożnością przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji.

W przedmiotowej sprawie po wydaniu decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. zawarta została w dniu [....] 1990 r. umowa sprzedaży przez Skarb Państwa na rzecz P. S.G. lokalu mieszkalnego nr [....] w budynku położonym przy ul. [....] w K. wraz z udziałem w częściach budynku i urządzeniach, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali przy jednoczesnym oddaniu w użytkowanie wieczyste udziału w terenie zabudowanym opisanym wyżej budynkiem (tom I akt administracyjnych, karty nr 25 - 28). W toku prowadzonego postępowania Kolegium - zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 15 września 2010 r. - ustaliło, że odrębna własność lokalu powstała. Z odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [....] wynika, że lokal mieszkalny nr [....] w budynku przy ul. [....] stanowi odrębną nieruchomość, a jako właściciel nieruchomości ujawniony jest J.G. . W świetle powyższego należało stwierdzić, iż w tym zakresie decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 15 grudnia 1986 r., nr [....] , wywołała nieodwracalne skutki prawne, a w konsekwencji nie istniała możliwość stwierdzenie nieważności ww. decyzji w tym zakresie. Ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzji z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt [....] , nie stwierdziło w tym zakresie wydania decyzji z naruszeniem prawa, Kolegium rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchyliło zaskarżoną decyzję w zakresie punktu I i w tym zakresie orzekło - na podstawie art. 158 § 2 K.p.a. Odnosząc się do zarzutów i wniosków dotyczących przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu zbadanie, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., natomiast przeprowadzenie wnioskowanego dowodu sprowadzałoby się do ponownego rozpatrywania sprawy o przejęcie spornej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Na takim stanowisku stanął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 września 2010 r., w sprawie II SA/Kr 837/09.

Skargę na tą decyzję wniósł Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę [....] , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji SKO z dnia 10 grudnia 2008 r. Zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, zalecanej przez sądy administracyjnej w wyrokach NSA z 21 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 971/99 oraz w wyroku WSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 85/04 oraz pominięcie przeprowadzenia dowodu z decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 20 maja 1986 r. na okoliczność ustalenia kosztów remontu. Zarzucono również naruszenie art. 7 i 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, poprzez błędne przyjęcie, że organ wydający decyzję z dnia 15 grudnia 1986 r. nie miał podstaw do przejęcia budynku przy ul. [....] na własność Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strona skarżąca podtrzymuje dotychczasowe zarzuty, które były podstawą dwukrotnego uchylania decyzji SKO, które sprowadzają się do braku dokonania ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy istniejący w dniu wydania decyzji z 1986 r. stan faktyczny poddawał się dyspozycji art. 7 ustawy remontowej.

Ponadto SKO całkowicie pominęło istnienie decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 20 maja 1986 r. ustalającą wysokość kosztów remontu, z której wynika, że wartość budynku przed przebudową wynosiła 2.377.900 zł, a po przebudowie (remoncie) wzrosła do kwoty 9.934.070 zł.

Podniesiono, że NSA w uzasadnieniu wyroku z 21 maja 2003 r. wskazał, że należy wyjaśnić różnice pomiędzy pojęciem wartości technicznej budynku, a pojęciem wartości rynkowej budynku.

Skargę wniósł również Prezydent Miasta K. reprezentując Skarb Państwa, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie art. 7 i 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, poprze błędne przyjęcie, że zrealizowana została dyspozycja powołanego przepisu. Zarzucono naruszenie art. 158 § 2 K.p.a. w związku z art. 156 § 2 K.p.a. poprzez dopuszczenie do częściowej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. z tego powodu, że tylko część tej decyzji wywołała nieodwracalne skutki prawne, mimo że prawidłowo dokonując interpretacji prawa należało przyjąć, że nieodwracalny skutek prawny dotyczył całej decyzji i tym samym całej nieruchomości. Skutkiem tejże decyzji jest to, że jedna i ta sama nieruchomość jest równocześnie przedmiotem własności i użytkowania wieczystego, co z kolei narusza art. 232 K.c.

W uzasadnieniu tej skargi podniesiono, że stan faktyczny obejmujący wydanie decyzji z 15 grudnia 1986 r. poddawał się dyspozycji art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków. Na podstawie tego przepisu należało ustalić wartość techniczną nieruchomości i przepis ten określa, jak ta wartość należy wyliczyć. Z akt sprawy można ustalić, że wartość techniczna budynku przy ul. [....] w K. po remoncie wynosiła 10.730.710 zł, a przed remontem – 2.377.900 zł. Koszt samego remontu to 7.556. 010 zł. Tym samym należałoby wskazać, że zaistniała podstawa do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, mimo błędnego powołania podstawy prawnej w decyzji z 15 grudnia 1986 r.

Ponadto Skarb Państwa zbył jeden lokal mieszkalny (nr...) wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego. Powstała odrębna własność lokalowa. Tym samym ustanowienie prawa użytkowania wieczystego wywołało nieodwracalne skutki prawne nie tylko do udziału wynoszącego 11/100 we współwłasności, ale i dla całej nieruchomości. Oznacza to, że część gruntu byłaby współwłasnością Skarbu Państwa i podmiotu prywatnego, a przy tym Skarb Państwa byłby obciążony prawem użytkowania wieczystego, co narusza art. 232 K.c.

Powołano się na uchwałę składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10, zgodnie z którą rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości.

Opierając się na uzasadnieniu ww. uchwały strona skarżąca podała, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego spowodowało nieodwracalne skutki prawne dla całej nieruchomości a nie tylko udziału wynoszącego 11/100 związanego z własnością lokalu mieszkalnego nr [....] .

W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazano na charakter wiążący wyroków sądu administracyjnego i wyjaśniono, że z żadnego wyroku wydanego w tej sprawie nie wynikał obowiązek przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Badając pod tym względem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skargi są nieuzasadnione.

Sprawa będąca przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie była już kilkakrotnie badania prze ten Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 837/09 zawarł pogląd prawny i wskazówki co do dalszego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd przytoczył szczegółowo uzasadnienie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 837/09. Jest to o tyle istotne w tej sprawie, że w wyroku tym Sąd już przesądził ocenę sprawy dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W szczególności z tego uzasadnienia wprost wynika, że Sąd niezależnie od zarzutów zawartych w poprzednio złożonych skargach, dokonał oceny zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie (jej pełnej zgodności z prawem – strona 13 ww. uzasadnienia, wers 10-12 liczony od góry). Sąd w tym wyroku uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego i nie jest konieczne posiadanie wiadomości specjalnych. Żaden tego rodzaju dowód nie musiał być przeprowadzany w stanie faktycznym tej sprawy, który te stan nie zmienił się w stosunku do daty wydania zaskarżonej w tej sprawie decyzji. Oznacza to również, że pominięcie przeprowadzenia dowodu z decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 20 maja 1986 r. na okoliczność ustalenia kosztów remontu nie może odnieść skutku w postaci uznania, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 85/04 Sąd ten wskazał, że w dotychczas prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie uwzględnił decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 20 maja 1986 r. na okoliczność, między innymi, ustalenia kosztów remontu. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając wyrokiem z dnia 15 września 2010 r. nie stwierdził, żeby Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo nie uwzględniając lub nie ustosunkowując się do treści decyzji z 20 maja 1986 r. Sąd ten dokonywał oceny również i w zakresie uwzględnienia wskazań przez Kolegium Odwoławcze zawarte w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych. W związku z art. 153 P.p.s.a. i wiążącą ocenę sądu administracyjnego, Sąd orzekając w tej sprawie nie może uwzględnić tego zarzutu skargi. W przeciwnym razie Sąd zakwestionowałby ocenę zawartą w prawomocnym wyroku poprzedniego składu sądu administracyjnego wydającego orzeczenie w tej sprawie.

Również zarzut dotyczący naruszenia art. 7 i 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, poprzez błędne przyjęcie, że w tej sprawie organ wydający decyzję z dnia 15 grudnia 1986 r. mógł oprzeć rozstrzygniecie administracyjne na podstawie art. 7 ww. ustawy – nie podlega już kolejnej ocenie sądu administracyjnego. Zarzut ten był kilkakrotnie podnoszony, w tym w skargach wnoszonych na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2009 r. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w wielokrotnie już cytowanych wyroku z dnia 15 września 2010 r. wyraźnie wskazał, że podstawą do wydania decyzji z 15 grudnia 1986 r. był art. 16 ustawy remontowej, ale zastosowanie tego przepisu było bezpodstawne. Sądy administracyjne kilkakrotnie rozważały kwestię związaną z przesłankami stosowania tak art. 16, jak i art. 7 ustawy remontowej i zawarły jednoznaczne stanowisko co do tego, że w tej sprawie organ zastosował art. 16 ustawy remontowej z rażącym naruszeniem prawa, a ewentualne badanie możliwości zastosowania art. 7 ustawy remontowej przekraczałoby zakres postępowania którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji z 15 grudnia 1986 r. Sąd administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2010 r. nie zakwestionował poglądu Kolegium Odwoławczego, że ewentualne badanie, czy do wydania decyzji z 15 grudnia 1986 r. mógłby mieć zastosowanie art. 7 ustawy remontowej prowadziłoby do merytorycznego badania sprawy, co jest niedopuszczalne w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156-159 K.p.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaprezentowany pogląd był podtrzymany również w zaskarżonej decyzji, jest on zgodny ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku z 15 września 2010 r. i tym samym wiąże również Sąd orzekający w tej sprawie.

Nie może również odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą (Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. , a nie jak błędnie podano to w skardze przez Starostę Grodzkiego - takiego organu nie przewiduje system samorządu terytorialnego ani też struktura administracji rządowej) zarzut, że niedopuszczalnym było orzeczenie o wydaniu decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r. z naruszeniem prawa (dotyczy to rozstrzygnięcie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w części 11/100 działki wraz z odrębnym prawem własności lokalowej – lokalu mieszkalnego nr...) i w tym zakresie stwierdzenie przez Kolegium Odwoławcze, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne co skutkuje brakiem jej unieważnienia; a ponadto w pozostałym zakresie unieważnienie decyzji z dnia 15 grudnia 1986 r.

W istocie takie rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z 24 marca 2009 r., jak i poprzedzającą ją decyzją z 10 grudnia 2008 r. Już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 21 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 971/99 Sąd ten wyraźnie zajął stanowisko, że dopuszczalnym jest stwierdzenie nieważności decyzji tylko w tej części, która nie jest objęta sprzedażą wyodrębnionego lokalu mieszkalnego (lokali mieszkalnych) i oddana w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu (strona 14 i 15 uzasadnienia wyroku z 21 maja 2003 r., akta administracyjne, tom I, karty nr 145, 144). Identyczne stanowisko zajął Sąd administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 85/04 wyraźnie akcentując w uzasadnieniu, że nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji z 15 grudnia 1986 r. dotyczy tej części nieruchomości, która stanowi odrębny lokal mieszkalny i związany z tym lokalem udział w prawie użytkowania wieczystego (uzasadnienie wyroku z 13 kwietnia 2007 r. strona 10-11, akta administracyjne, tom II, karty nr 268-267). Stanowisko to podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2010 r. Tym samym orzekając ponownie w tej sprawie Sąd będący związany jednolitym stanowiskiem zawartym nawet nie w jednym, ale w kilku prawomocnych wyrokach Sądu administracyjnego uznał, że w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalowej, decyzja z dnia 15 grudnia 1986 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości, nie może być unieważniona właśnie w zakresie obejmującym ustanowienie odrębnej własności lokalowej. Ta bowiem okoliczność wywołała nieodwracalne skutki prawne tak co do tej własności lokalowej, jak i odpowiadającej tej własności udziałowi w prawie użytkowania wieczystego gruntu.

Sąd rozpoznając tą sprawę uznał, że wskazania zawarte w wyroku Sądu z dnia 15 września 2010 r. zostały wykonane przez Kolegium Odwoławcze. Skład tego organu rozpoznający ponownie sprawę nie narusza art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 K.p.a.

Kolegium Odwoławcze ustaliło również, że lokal mieszkalny nr [....] w budynku przy ul. [....] został zbyty odrębną umową sporządzoną w dniu [....] 1990 r. Z odpisu z księgi wieczystej nr [....] wynika, że dla lokalu nr [....] została taka księga wieczysta założona i wpisano do niej odrębną własność lokalową. Data założenia księgi wieczystej to 30 czerwca 1990 r. a data zapisania księgi – 12 lutego 2007 r. Jako właściciel jest ujawniony J.G. Do księgi wieczystej wpisano również udział w użytkowaniu wieczystym działki w 11/100 częściach.

Tym samym nie ulega wątpliwości, że na datę wydania w tej sprawie decyzji ustanowiono odrębną własność lokalu mieszkalnego. Tym samym skoro wszystkie wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 15 września 2010 r. zostały wykonane przez Kolegium Odwoławcze, skargi skarżących podlegają oddaleniu.

Sąd w tej sprawie nie może również badać i tego, czy dopuszczalnym było wnoszenie dwóch skarg przez podmioty będące statio fisci Skarbu Państwa. Jeżeli bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzednio wydanym w sprawie wyroku uznał za dopuszczalne wnoszenie odrębnie skarg przez Skarb Państwa, ale reprezentowany przez różne organy administracyjne, to i w tym zakresie Sąd jest związany rozpoznając tą sprawę.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i stosownie do art. 151 P.p.s.a., skargi oddalił.