Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1864/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a, 61 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi E. P. i M. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w części i odmowy rozłożenia na raty pozostałej kwoty opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Minister Finansów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania E.P. i M. P. (dalej jako "skarżący") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] odmawiającej umorzenia w części i rozłożenia na raty pozostałej części opłaty legalizacyjnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] na E. i M. P. została nałożona oplata legalizacyjna w wysokości 50.000,00 zł z tytułu nielegalnej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. Ś. w L..

Skarżący złożyli zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie do [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 896/12 oddalił skargę E. i M. P. na powyższe postanowienie organu odwoławczego, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1910/13 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnioskiem z dnia 13 maja 2015 r. E. i M.P. zwrócili się do Wojewody [...] o umorzenie lub rozłożenie na raty przedmiotowej opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000,00 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazali m.in. na swój podeszły wiek, zły stan zdrowia oraz trudną sytuację finansową rodziny.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku o umorzenie w całości lub w części albo rozłożenie na raty wymierzonej opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000,00 zł, z uwagi na brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania wniosku o udzielenie ulg w spłacie opłaty legalizacyjnej.

W wyniku złożonego zażalenia, Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] odmówił całkowitego umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000,00 zł, zaś Minister Finansów po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...].

Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. E. i M. P. wystąpili do Wojewody [...] z kolejnym wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, wnosząc o częściowe umorzenie, tj. ponad kwotę 5.000 zł i rozłożenie jej na miesięczne raty. We wniosku skarżący zwrócili się o dołączenie do akt niniejszego postępowania dokumentacji postępowania zakończonego decyzją Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] na okoliczność sytuacji ekonomicznej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawców, która co do ponoszonych wydatków nie uległa zmianie, natomiast z dniem 1 stycznia 2016 r. zmieniła się w zakresie dochodów, w związku z utratą przez M. P. zatrudnienia.

Pismem z dnia 29 lutego 2016 r., organ wojewódzki zwrócił się do E. i M.P. o sprecyzowanie prośby w zakresie kwoty wnioskowanego częściowego umorzenia przedmiotowej opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł oraz określenie wysokości i częstotliwości proponowanych rat, informując jednocześnie, iż zgodnie z wnioskiem całość akt postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] zostanie włączona do niniejszego postępowania.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], Wojewoda [...] odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej w części, tj. kwoty 45.000,00 zł i odmówił rozłożenia na raty pozostałej kwoty, tj. 5.000,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E.P. i M. P., wnosząc o jej uchylenie i wydanie przez organ II instancji orzeczenia co do istoty sprawy w zakresie udzielenia ulgi w opłacie legalizacyjnej, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji, art. 110 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych zawartych w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], a także naruszenie art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęć interesu publicznego oraz ważnego interesu strony. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 67 i art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie prawa obywatela do ubezpieczenia społecznego i naruszenie zasady zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz zasady wspierania obywateli w działaniach zmierzających do uzyskania własnego mieszkania.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 216 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej stanowi wyjątek od zasady ponoszenia należności w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Ta forma wsparcia inwestora jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej, przy czym organ jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie określonej ulgi w spłacie zobowiązania.

Z ustaleń organu wynika, że E. P. (lat 59) i M. P. (lat 62) prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Syn skarżących T. (lat 37), od dnia 5 listopada 2013 r. do dnia 1 listopada 2017 r. przebywa w Zakładzie Karnym w L.. Podstawowym źródłem utrzymania rodziny są otrzymywane przez M. P. świadczenie rentowe oraz wynagrodzenie E. P. z tytułu wykonywanej pracy zawodowej. Zgodnie z zaświadczeniami Zespołu Szkół Transportowo - Komunikacyjnych im. T. K. w L., E. P. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku robotnik gospodarczy. Uzyskuje ona przychód z tytułu wynagrodzenia w kwocie 2.240 zł, na które składają się wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 1.600 zł, dodatek za wysługę lat w kwocie 320 zł, premia w kwocie 320 zł. Natomiast M. P. w okresie od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. był zatrudniony w Spółdzielni Pracy C.- G. "[...]" na podstawie umowy o pracę na czas określony w wymiarze 1/2 etatu, na stanowisku dozorca mienia. W związku z nieprzedłużeniem umowy o pracę Marian Pacek uzyskuje obecnie dochody wyłącznie z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zgodnie z decyzją o ustaleniu renty z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] za okres od 1 października 2015 r. do 31 października 2017 r. przyznano świadczenie w kwocie 1.276,42 zł brutto tj. 1.077,54 zł netto.

Organ odwoławczy wziął ponadto pod uwagę, że E. P., zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2014 oraz PIT-11 za rok 2014 osiągnęła przychód z tytułu należności ze stosunku pracy w wysokości 27.939,34 zł, z czego dochód brutto wyniósł 26.604.34 zł. M.P., zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 w roku podatkowym 2014, PIT-11A za rok podatkowy 2014, oraz PIT-11 w roku 2014, osiągnął łączny przychód w kwocie 25.084,62 zł, zaś dochód brutto wyniósł 23.749.62 zł. Strony nie osiągają dochodów z innych źródeł niż opisane wyżej, nie korzystają również ze świadczeń pomocy społecznej.

Minister Finansów wskazał, że E. P. jest właścicielką rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, którego saldo księgowe na dzień 27 lipca 2015 r. wynosiło 719,87 zł, zaś stan rachunku bankowego M. P. na dzień 22 lipca 2015 r. wynosił 488,67 zł. Skarżący nie posiadają zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pobranych pożyczek. Z przekazanej przez Prezydenta Miasta L. informacji z rejestru gruntów sporządzonej na dzień [...] sierpnia 2015 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] wynika, że E.i M. P. są wspólnie z B. i H. T. współwłaścicielami (w stosunku 1/2) i podatnikami podatku od nieruchomości gruntowej położonej przy ul. A. w L., w skład której wchodzą:

grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o powierzchni 239 m,

budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 54,70 m,

budynki lub ich części pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o powierzchni 7,50 m.

Z wyżej wymienionej działki skarżący użytkują część o powierzchni 120 m2. Na działce nie jest prowadzona odpłatna działalność statutowa przez organizacje pożytku publicznego. Ponadto M. P. jest właścicielem samochodu osobowego marki Fiat Seicento, rok produkcji 2004, zaś E. P. nie figuruje w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów.

Minister Finansów wskazał, że z oświadczeń złożonych przez skarżących wynika, że stałe miesięczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego wynoszą około 2.068,00 zł. Skarżący wyszczególnili również ponoszone miesięczne opłaty stałe, na które składają się: dostarczana woda i odprowadzane ścieki - 42 zł, energia elektryczna i usługi dystrybucyjne - 43 zł, lekarstwa oraz stosowanie odpowiedniej diety - 400 zł, podatek od nieruchomości - 8,63 zł, butla gazowa - 30 zł, abonament RTV - 21 zł, usługi telekomunikacyjne - 40 zł, żywność - 750 zł, ubrania - 150 zł, zakup środków czystości - 150 zł, paczka żywnościowa dla syna - 250 zł, paczka higieniczna i odzieżowa dla syna - 83 zł, odwiedziny syna w zakładzie karnym i zakupy w kantynie - 100 zł. E.i M. P. co roku ponoszą również wydatki na zakup opału na zimę, kwota ta jest uzależniona od cen opału oraz pogody, w roku 2014 r. wyniosła 3.000 zł. Ponadto, raz na 2 lata skarżący wydatkują 1.000 zł na zakup okularów.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że E.P. cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa, żylaki na nogach oraz niedokrwienie palców, co skutkuje chwilowym niedowładem rąk. Natomiast zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 12 października 2015 r. M. P. jest częściowo niezdolny do pracy do dnia 31 października 2017 r. Zaświadczenie o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego z dnia 7 stycznia 2015 r. wydane przez lekarza prowadzącego leczenie określa, że M. P. cierpi na szereg chorób oraz wymaga oszczędzającego trybu życia.

Minister Finansów ustalił, że miesięczny dochód E. i M. P. wynosi łącznie około 3.013,54 zł netto, co daje 1.506,77 zł na osobę, natomiast miesięczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie około 2.318,00 zł.

W ocenie organu odwoławczego, osiągane przez skarżących dochody pozwalają na zaspokojenie zarówno bieżących potrzeb małżonków E. i M. P., ich syna, a także bieżących wydatków związanych z utrzymaniem domu, albowiem na cele pozostałych spłat pozostaje wolna kwota w wysokości ok. 700 zł.

Minister Finansów dokonując analizy sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżących ocenił, że w związku z nałożeniem opłaty legalizacyjnej skarżący znaleźli się w trudnej sytuacji. Jednak pomimo trudności związanych z realizacją spłaty ustalonej opłaty, sytuacja ta nie zagraża egzystencji skarżących. Minister Finansów zauważył, że jest to sytuacja, która pozwala im na utrzymanie domu i rodziny, a uzyskiwane dochody zapewniają członkom gospodarstwa domowego stabilną egzystencję.

W ocenie Ministra Finansów, w analizowanej sprawie występujący w sprawie ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny nie uzasadniają umorzenia opłaty legalizacyjnej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ulga w postaci umorzenia zobowiązania publicznoprawnego jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu dostępnych form wsparcia osoby zobowiązanej, zawartych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Przesłanka ta zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych.

Minister Finansów wskazał, że ustalenie opłaty legalizacyjnej nie było związane z sytuacją nadzwyczajną, ponieważ skarżący rozpoczynając prace budowlane nie posiadali pozwolenia na prowadzenie prac budowlanych. Naruszając prawo w powyższym zakresie skarżący musieli liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych. W ocenie Ministra Finansów trudna sytuacja materialna i borykanie się z problemami finansowymi nie uzasadniają umorzenia opłaty legalizacyjnej. Zdaniem organu odwoławczego rezygnacja z należnego zgodnie z prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem strony w stosunku do innych podmiotów, w zakresie równego traktowania pod względem konstytucyjnych praw i obowiązków.

Minister Finansów uznał, że organ I instancji po zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżących, dokonał prawidłowej oceny ustawowych przesłanek zastosowania ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, zaś ocena ta posiada mocne uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym. W ocenie Ministra Finansów, przesłanki w postaci "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" ocenione zostały przez organ I instancji wyczerpująco oraz w sposób prawidłowy.

Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę, że wprawdzie w chwili obecnej skarżący nie dysponują środkami finansowymi pozwalającymi na jednorazową zapłatę opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000,00 zł, to jednak posiadają oni stałe dochody, umożliwiające zapłatę całości należności w dogodnych ratach, nie podważając jednocześnie warunków bytowych rodziny.

Skargę na powyższą decyzję złożyli E. P. i M. P., wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że sytuacja życiowa i ekonomiczna nie uprawnia do zastosowania wobec skarżących ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej oraz niedokonanie przez organ I instancji należytej oceny przedmiotu opłaty legalizacyjnej,

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji, która to wadliwość polega na wewnętrznych sprzecznościach, wyrażających się w twierdzeniach, iż decyzja jest wprawdzie dla odwołujących się niewykonalna ale pomimo to jest prawidłowa zaś zastosowanie ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej nieuzasadnione z uwagi na brak interesu prywatnego i publicznego, a także braku uzasadnienia na jakiej podstawie uznano obiekt będący przedmiotem toczącego się postępowania za dom jednorodzinny murowany,

art. 110 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dyrektyw zawartych w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...],

art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia interesu publicznego oraz przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie występuje ważny uzasadniony interes skarżących,

art. 67 i art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie prawa obywatela do ubezpieczenia społecznego i naruszenie zasady zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz zasady wspierania obywateli w działaniach zmierzających do uzyskania własnego mieszkania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że gdyby zdawali sobie sprawę z powagi konsekwencji, nie przeprowadzali prac budowlanych. Wskazali, że podjęte prace wymuszone zostały katastrofalnym stanem pomieszczenia i były traktowane jako konieczny remont. Skarżący przyznali, że organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości miarkowania opłaty legalizacyjnej, jednakże instytucja częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej może de facto spełnić taką funkcję, a tym samym służyć zachowaniu konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 poz. 270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015r. w przedmiocie odmowy umorzenia w części i rozłożenia na raty pozostałej części opłaty legalizacyjnej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do 49c ust. 1 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Jak wynika z treści ww. przepisu decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej oraz rozłożenia części na raty jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak treść rozstrzygnięcia decyzji zapadłej na podstawie uznania administracyjnego nie może być dowolna, ponieważ winna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ administracyjny winien więc dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy. Dopiero wówczas organ administracyjny może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny. Stosownie bowiem do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ocena ta powinna być poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych. Obowiązek ten wynika z art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zaznaczyć także należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego-Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

Istotą uznania administracyjnego jest to, że wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone przerzuca się na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście wniosku stron.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, ustala czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 517/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaś za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W tak pojmowanym interesie publiczny należy uznać taką sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku ustalonej opłaty legalizacyjnej) zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć należy, iż organy rozpoznające sprawę dysponowały materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową wnioskodawców.

Jak wskazał organ odwoławczy, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że E. P. (lat 59) i M. P. (lat 62) prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Syn skarżących T. (lat 37), od dnia 5 listopada 2013 r. do dnia 1 listopada 2017 r. przebywa w Zakładzie Karnym w L.. Podstawowym źródłem utrzymania rodziny są otrzymywane przez M. P. świadczenie rentowe oraz wynagrodzenie E. P. z tytułu wykonywanej pracy zawodowej. Zgodnie z decyzją o ustaleniu renty z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] za okres od 1 października 2015 r. do 31 października 2017 r. przyznano świadczenie w kwocie 1.276,42 zł brutto tj. 1.077,54 zł netto.

E. P. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku robotnik gospodarczy. Uzyskuje ona przychód z tytułu wynagrodzenia w kwocie 2.240 zł. E. P., zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2014 oraz PIT-11 za rok 2014 osiągnęła przychód z tytułu należności ze stosunku pracy w wysokości 27.939,34 zł, z czego dochód brutto wyniósł 26.604.34 zł. M.P., zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 w roku podatkowym 2014, PIT-11A za rok podatkowy 2014, oraz PIT-11 w roku 2014, osiągnął łączny przychód w kwocie 25.084,62 zł, zaś dochód brutto wyniósł 23.749.62 zł.

E.P. jest właścicielką rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, którego saldo księgowe na dzień 27 lipca 2015 r. wynosiło 719,87 zł, zaś stan rachunku bankowego M. P.na dzień 22 lipca 2015 r. wynosił 488,67 zł.

Minister Finansów ustalił, że miesięczny dochód E. i M.P. wynosi łącznie około 3.013,54 zł netto, co daje 1.506,77 zł na osobę, natomiast miesięczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie około 2.318,00 zł.

Ponadto organ ustalił, że E. i M. P. są wspólnie z B. i H. T. współwłaścicielami (w stosunku 1/2) nieruchomości gruntowej położonej przy ul. A. w L., w skład której wchodzą:

grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o powierzchni 239 m,

budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 54,70 m,

budynki lub ich części pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o powierzchni 7,50 m.

Z wyżej wymienionej działki skarżący użytkują część o powierzchni 120 m2. Ponadto M. P. jest właścicielem samochodu osobowego marki Fiat Seicento, rok produkcji 2004.

Minister Finansów stwierdził, na podstawie powyższych informacji, iż z uwagi na sytuację materialną strony, brak jest uzasadnienia dla umorzenia większości opłaty legalizacyjnej oraz częściowego rozłożenia na raty.

Konieczność ponoszenia zwykłych, bieżących kosztów i wydatków związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego, a nawet koniecznością wydatkowania kosztów leczenia nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia należności.

Dodał, że pomimo faktu, że E. P. cierpi na schorzenie kręgosłupa i inne dolegliwości, zaś M. P. posiada orzeczenie o niepełnosprawności uzyskiwane dochody oraz posiadane zasoby finansowe zapewniają stabilną egzystencję.

W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniająca zastosowanie wnioskowanej ulgi. Na tej podstawie prawidłowo oceniły, że w rozpoznawanym przypadku nie zachodzą okoliczności wypełniające przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, pozwalające na udzielenie ulgi wymienionej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek samego zainteresowanego, zatem winien on współpracować z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy. W przypadku postępowania w sprawie umorzenia ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika.

Sąd podziela również argumenty organów odnoszące się do oceny braku wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego. Uzyskanie ulgi jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy decyzji indywidulanej zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Gdy sytuacja finansowa strony, jest na tyle stabilna, że pozwala na spokojną egzystencję, nie powinno się przerzucać ponoszenia odpowiedzialności na budżet państwa. W interesie publicznym leży by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Poza wyjątkowymi i szczególnymi wypadkami nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów Prawa budowlanego nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych.

Należy wyjaśnić, iż w przypadku zmiany sytuacji skarżących, możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie ulgi z czego skarżący skorzystali składając kolejny wniosek o umorzenie kwoty 45.000 zł i rozłożenie pozostałej kwoty opłaty legalizacyjnej na raty, pomimo ostatecznego orzeczenia Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016r. o odmowie całkowitego umorzenia opłaty.

Warunkiem jednak rozpatrzenia takiego wniosku jest wykazanie, iż doszło do zmiany sytuacji skarżących co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

Konkludując, stwierdzić należy, iż organy administracji dokonały prawidłowej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydając swoje rozstrzygnięcia nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.