Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2136/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia[...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku B. F. w sprawie udostępnienia przez "F." [...] S.A. z siedzibą w W. jej danych osobowych "C." S.A. z siedzibą we W..

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga B. F. na udostępnienie przez "F." [...] S.A. z siedzibą w W. jej danych osobowych "C." S.A. z siedzibą we W.. W szczególności skarżąca podniosła, że "F." [...] S.A. bezprawnie naliczała jej opłaty za dostarczaną energię cieplną, a następnie w sytuacji, gdy skarżąca nie uregulowała wymaganej kwoty, przekazała jej dane "C." S.A.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w celu ustalenia okoliczności przedmiotowej sprawy wszczął postępowanie wyjaśniające. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że w dniu [...] lipca 2002 r. skarżąca zawarła z D. Zakład [...] .S.A. z siedzibą w W. (po zmianie nazwy w 2003 r. – "F." [...] S.A.) "Umowę sprzedaży energii cieplnej dla odbiorców indywidualnych". Z uwagi na nieuregulowanie części należności z tytułu dostarczonej do lokalu skarżącej energii cieplnej (faktury nr [...] rozliczającej sezon grzewczy 2004/2005) "F." [...] S.A. przekazała dane osobowe skarżącej "C." S.A. na podstawie "Umowy o świadczenie usług w zakresie dochodzenia roszczeń pieniężnych" z dnia [...] sierpnia 2004 r., w celu ich przetwarzania w imieniu i na rzecz "F." [...] S.A. W ww. umowie został określony cel (świadczenie usług polegających na polubownym dochodzeniu roszczeń pieniężnych przysługujących "F." [...] S.A. w stosunku do podmiotów wskazanych w wykazie dłużników i wierzytelności) i zakres (imię i nazwisko dłużnika, oznaczenie wysokości i tytułu prawnego wierzytelności, datę płatności) przetwarzania przez "C." S.A. powierzonych danych. Spółka udzieliła jednocześnie pełnomocnictwa "C." S.A. do podejmowania czynności wymienionych w tej umowie, w tym kierowania do dłużników w imieniu "F." [...] S.A. wezwań do zapłaty i upomnień.

Po przeprowadzeniu w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] lipca 2006 r. wydał decyzję administracyjną odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącej w sprawie udostępnienia jej danych osobowych firmie "C." S.A.

W dniu 16 sierpnia 2006 r. B. F. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych podnosząc, że nie posiadała pisemnej umowy z firmą "F." [...] S.A. w W. na indywidualne rozliczanie jej mieszkania w oparciu o elektroniczne podzielniki kosztów ogrzewania typu "[...]". Na podstawie odczytu z tych podzielników wymieniona spółka "F." [...] od dwóch sezonów grzewczych żądała od niej dodatkowych opłat. Działając z pozycji monopolisty wymieniona firma, bez pisemnego powiadomienia zainteresowanej o dochodzeniu rzekomych należności, sprzedała jej dług firmie windykacyjnej "C." z W., czym rażąco naruszyła jej dobra osobiste stosując wobec skarżącej metodę zastraszania, presji i szantażu. Ponadto wskazana spółka nie podała podstaw prawnych, na mocy których ma prawo dochodzić dodatkowych opłat do centralnego ogrzewania. Zdaniem odwołującej nieprawdą jest twierdzenie firmy "F." [...] S.A., iż uchylała się ona od płacenia rachunków za energię cieplną. Spór powstały na tym gruncie dotyczy dodatkowej, po raz drugi spornej dopłaty do centralnego ogrzewania, której żąda firma bezprawnie. Zdaniem skarżącej, "F." [...] S.A. celowo i z premedytacją potwierdza nieprawdę przedstawiając ją w niekorzystnym świetle jako odbiorcę energii cieplnej notorycznie uchylającego się od płacenia rachunków.

Po ponownym zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnięciem z dnia [...] września 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do zarzutów wniosku odwoławczego organ wskazał, że wydając decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. badał przedmiotową sprawę wyłącznie na podstawie przysługujących mu kompetencji, do których w szczególności należy - stosownie do art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) - wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Ocena prawidłowości wykonywania przez "F." [...] S.A. "Umowy sprzedaży energii cieplnej dla odbiorców indywidualnych", w tym zasadności naliczania skarżącej, na podstawie elektronicznych podzielników ciepła, opłat za dostarczanie energii cieplnej, pozostawało poza kognicją organu ochrony danych osobowych. Organami właściwymi do badania tego rodzaju kwestii są bowiem wyłącznie sądy powszechne, od których skarżąca może domagać się ustalenia, czy jej dług zostało określony prawidłowo. Jak wynikało z akt sprawy, kwestionowane przez skarżącą okoliczności stały się przedmiotem rozpoznania sądowego. Sąd Rejonowego w K. wydał w dniu [...] kwietnia 2006 r. wyrok w sprawie, od którego skarżąca wniosła apelację. Generalny Inspektor podkreślił, że skarżąca zawarła ze spółką "F." [...] "Umowę sprzedaży energii cieplnej dla odbiorców indywidualnych" z dnia [...] lipca 2002 r. i to m.in. na tej podstawie, stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, firma ta przetwarza jej dane. Zgodnie bowiem z przytoczonym przepisem, przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą. Jednocześnie przetwarzanie przez "F." [...] S.A. danych osobowych skarżącej, w tym ich udostępnienie ‚"C." S.A., znajdowało podstawę prawną w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, dopuszczającym przetwarzanie danych osobowych, jeżeli jest to niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, uważa się m.in. dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy). Zatem podjęte przez spółkę "F." [...] działania, w związku z zawartą ze skarżącą umową, stanowiły niewątpliwie realizację jej prawnie usprawiedliwionego celu, jakim jest w rozumieniu art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie brak było podstaw do uznania, że zakwestionowane działania wymienionej spółki należy oceniać w kategoriach braku poszanowania praw i wolności skarżącej, skoro wiązały się one z dochodzeniem roszczeń, a zatem realizacją prawa do odzyskania świadczeń od dłużnika. Z kolei "C." S.A. posiadała uprawnienie do przetwarzania danych skarżącej wynikające wprost z art. 31 ust. 1 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, administrator danych może powierzyć innemu podmiotowi, w drodze umowy zawartej na piśmie, przetwarzanie danych. Stosownie do ust. 2 przywołanego powyżej przepisu, podmiot, o którym mowa w ust. 1, może przetwarzać dane wyłącznie w zakresie i celu przewidzianym w umowie. Działanie podmiotu, który powierzył dane, nie zwalnia go z obowiązków nałożonych na niego przez ustawę o ochronie danych osobowych, bowiem nadal w świetle przepisów ustawy jest on administratorem tych danych. W tej sytuacji nie doszło - wbrew twierdzeniom skarżącej - do "sprzedaży" jej danych osobowych, zostały one bowiem jedynie powierzone "C." S.A. do przetwarzania w imieniu i na rzecz "F." [...] S.A.

Decyzją Generalnego Inspektora Danych Osobowych z dnia [...] września 2006 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wystąpiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Powołując w większości argumentację uprzednio przedstawioną we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. skarżąca podniosła, że żądanie "F." [...] S.A. od niej dodatkowych dopłat za centralne ogrzewanie jest bezprawne. Tym samym udostępnienie jej danych osobowych firmie windykacyjnej, która nęka ją i usiłuje wyłudzić nienależne kwity pieniężne z tytułu rzekomej dopłaty, również nosi znamiona bezprawności.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektora Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania - "C." S.A. z siedzibą we W. - w piśmie wniesionym do Sądu w dniu 16 stycznia 2007 r. wystąpił o oddalenie skargi B. F. podnosząc, że spółka "F." [...] S.A. oraz "C." S.A. nie przekroczyły granic przysługujących im uprawnień w zakresie przetwarzania danych osobowych skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące niezgodnego z prawem przetwarzania jej danych osobowych przez "F" [...] S.A. w siedzibą w W.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101. poz. 926 ze zm.) w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności:

1) usunięcie uchybień,

2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych,

3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe,

4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego,

5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom,

6) usunięcie danych osobowych.

W sprawie niniejszej Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, jako podstawę materialnoprawną wydania decyzji o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej, wskazał art. 23 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 31 powołanej ustawy. W świetle art. 23 ust. 1 pkt 3 i 5 ww. ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą, jak również jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Przy czym, prawnie usprawiedliwionym celem w rozumieniu ustawy jest m.in. dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 31 ust. 1 i 2 tej ustawy, administrator danych może powierzyć innemu podmiotowi, w drodze umowy zawartej na piśmie, przetwarzanie danych lecz wyłącznie w zakresie i celu przewidzianym w umowie.

Jak wynika z ustaleń organu i akt sprawy, skarżąca zawarła z D. Zakładem [...] S.A. z siedzibą w W. w dniu [...] lipca 2002 r. umowę na dostawę energii cieplnej odbiorcy indywidualnemu. Podstawę zawarcia indywidualnej umowy na dostawę energii cieplnej do jej lokalu w budynku mieszkalnym spółdzielni, stanowił § 3 umowy zawartej w dniu [...] maja 2002 r. pomiędzy ww. Zakładem a właścicielem budynku - Spółdzielnią Mieszkaniową w K.. W 2003 r. Zakład [...] S.A. zmienił nazwę na "F." S.A. Nie oceniając prawidłowości ww. umów należy stwierdzić, iż skarżąca bez wątpienia jest stroną stosunku zobowiązaniowego powstałego na gruncie postanowień umowy z dnia [...] lipca 2002 r. Tak więc uprawnienie do przetwarzania jej danych osobowych przez "F." [...] S.A. wynika wprost z przepisu art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych.

Ponadto w sprawie ustalono, że w wyniku realizacji umowy o dostawę energii odbiorcy indywidualnemu po stronie "F." [...] S.A. powstało względem skarżącej roszczenie o zapłatę należności pieniężnych z tytułu nieopłaconej faktury nr [...] rozliczającej sezon grzewczy 2004/2005. W celu pozyskania, zdaniem wierzyciela, wymagalnych należności pieniężnych "F." [...] S.A. na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie dochodzenia roszczeń pieniężnych z dnia [...] sierpnia 2004 r. przekazała dane osobowe skarżącej "C." S.A. z siedziba we W.. Zgodnie z treścią tej umowy, spółka "C." umocowana została do przetwarzania danych skarżącej w celu polubownego dochodzenia roszczeń pieniężnych w zakresie obejmującym imię i nazwisko dłużnika, oznaczenie wysokości i tytułu prawnego wierzytelności, datę płatności. Dokonanie powyższych czynności prawnych, zdaniem Sądu, mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 23 ust. 5 w zw. z ust. 4 pkt 2 oraz art. 31 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, zaś z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby istniały dowody lub informacje świadczące o udostępnianiu danych osobowych skarżącej podmiotom do tego nieuprawnionym.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że proces przetwarzania i przekazywania danych skarżącej przez "F." [...] S.A. był realizowany wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie naruszał praw i wolności tej osoby.

Zgodzić należy się z Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, że nie jest on organem władnym do dokonywania oceny prawidłowości umów cywilnoprawnych, albowiem rozstrzyganie sporów wynikłych pomiędzy stronami tych umów należy do kognicji sądów powszechnych, a związane z tym kwestie pozostają poza zakresem działania ustawy o ochronie danych osobowych.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.