Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 113/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "C. K." we W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów złożonych w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku rozbiórki pochylni oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB), zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej ,,C. K." z siedzibą przy ul. Cz. [...] we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), (dalej - k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr[...] , odmawiające uznania zarzutów złożonych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]r.

Stan faktyczny sprawy, w trakcie której wydano zaskarżone rozstrzygnięcie przedstawia się następująco.

PINB dla miasta W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...] , którą nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej ,,C.K." rozbiórkę pochylni przynależnej do budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego przy ul. B. [...]-[...] we W. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia [...]r., nr[...]. Niewykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej spowodowało skierowanie przez PINB do adresata decyzji upomnienia z dnia [...] r., nr[...] , którym organ powołując się na art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), (dalej - u.p.e.a.), wezwał spółdzielnię mieszkaniową do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji. Wskazane upomnienie zawierało informację, że w przypadku dalszego niewykonania obowiązku sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, przewidzianego dla egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. Reakcją Spółdzielni Mieszkaniowej ,,C.K." na upomnienie było pismo z dnia 12 września 2013 r., w którym podała ona informację o złożeniu do G. Inspektora Nadzoru Budowlanego - (dalej GINB), wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji DWINB z dnia [...] r., nr [...] i wniosku o wstrzymanie wykonania tego rozstrzygnięcia.

PINB dla miasta W. w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej oraz wydał postanowienie nr[...] , którym na podstawie art. 119, 120 § 1, 121 § 2 i art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a., nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową "C.K." grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 40.000 zł. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż zażalenie złożone na powyższego postanowienie okazało się nieskuteczne, gdyż DWINB postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał je w mocy.

Zaznaczyć należy, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "C. K." składając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierowała także do organu nadzoru budowlanego I instancji: zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o "odroczenie wykonania nałożonego obowiązku do czasu rozpatrzenia wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji DWINB z dnia [...] r., nr [...] ". Co do zasady, na uzasadnienie wszystkich wniosków i żądań wskazano fakt, iż zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji DWINB utrzymującej w mocy decyzję PINB dla miasta W. nakazującej rozbiórkę przedmiotowej pochylni, zaś wniosek o jej wstrzymanie nie został jeszcze rozpatrzony. Odnośnie natomiast samych zarzutów wskazano, iż nałożona grzywna w wysokości 40. 000 zł jest zbyt uciążliwa poprzez jej wymierzenie w stosunkowo wysokim wymiarze. Zdaniem spółdzielni organ egzekucyjny zakłada, że zobowiązana nie będzie chciała wykonać decyzji o rozbiórce. Tymczasem głównym zadaniem Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej jest dbanie o interesy swoich członków, a Zarząd Spółdzielni w interesie swoich członków, prowadząc wspólną działalność gospodarczą musi dbać o majątek spółdzielni, który stanowi prywatną własność członków spółdzielni. W reasumpcji wniosku wniesiono o zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez obniżenie wysokości nałożonej grzywny.

Rozpoznając sprawę PINB dla miasta W. w dniu [...]r. wydał postanowienie nr[...], którym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. postanowił uznać zarzuty za nieuzasadnione. Motywując zajęte stanowisko wskazano na art. 33 pkt 8 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W ocenie organu I instancji przy zarzucie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego może być badane jedynie to, czy w świetle argumentacji zobowiązanego, orzeczony środek egzekucyjny jest bardziej uciążliwy, w porównaniu z innym możliwym do zastosowania tj., z wykonaniem zastępczym, ponieważ sprawa wymiaru grzywny w celu przymuszenia nie podlega analizie w toku rozpoznawania zarzutów. W ramach oceny wzajemnych relacji wskazanych środków egzekucyjnych podano, że PINB przed zastosowaniem środka egzekucyjnego rozważył wybór tego środka kierując się kryterium uciążliwości i biorąc pod uwagę to, który środek prowadzi bezpośrednio do osiągnięcia celu egzekucji, czyli do wykonania obowiązku. Zdaniem organu w sprawach dotyczących egzekucji obowiązków nakładanych na podstawie przepisów Prawa budowlanego, co do zasady możliwe jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego, w danym przypadku wzięto pod uwagę tylko te dwa wymienione środki egzekucyjne. Odnosząc się do wyboru środka egzekucyjnego przywołano uzasadnienie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] r., gdzie przyjęto, iż to właśnie grzywna w celu przymuszenia jest najłagodniejszym środkiem i zdanie to podtrzymano.

Kontynuując uzasadnienie przywołano zasadę, w myśl której środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia ma zmierzać do wykonania ciążącego na Spółdzielni Mieszkaniowej "C. K." obowiązku. Jednakże w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożona a nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanej. W przypadku natomiast wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym byłby wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo, przez inną osobę za zobowiązaną, na jej koszt i niebezpieczeństwo. Zauważono także, że wyłonienie wykonawcy robót odbywałoby się poza udziałem zobowiązanej, bez jej wpływu na wysokość kosztów zlecenia. Ponadto w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny mógłby wezwać zobowiązaną do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w wyznaczonym terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej.

W wywodach, co do uznania grzywny jako środka egzekucyjnego mniej uciążliwego podkreślono, że grzywna w celu przymuszenia, nie jest sankcją karną, a wysokość nałożonej grzywny została dostosowana do jej celu. Wobec tego podano również, iż w przypadku wykonania obowiązku nieuiszczona grzywna podlega umorzeniu. Ponadto w razie wykonania obowiązku prawo przewiduje możliwość zwrócenia już zapłaconej grzywny. Organ w uzasadnieniu postanowienia odwołał się do długiego 6 miesięcznego terminie określonego w postanowieniu o nałożeniu grzywny i wskazał, że nawet w przypadku niewykonania nakazu w tym terminie, po uiszczeniu lub przymusowym ściągnięciu grzywny, po wykonaniu robót spółdzielnia uniknie konsekwencji wykonania zastępczego. Zgodnie z art. 128 § 4 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego. W sytuacji gdy obowiązek jest wykonywany, a mimo to organ egzekucyjny postanowiłby o zastosowaniu wykonania zastępczego, podmiot zobowiązany dysponuje skutecznym środkiem zaskarżenia w postaci zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

W zażaleniu jakie Spółdzielnia Mieszkaniowa ,,C.K." wniosła na powyższe postanowienie podano, że już w zarzutach do tytułu wykonawczego podniesiono, ,,iż organ z góry zakłada, że zobowiązana spółdzielnia nie wykona rozbiórki pochylni w przewidzianym terminie w wypadku braku stwierdzenia nieważności decyzji DWINB nr [...] z dnia [...] r.". Dalej w uzasadnieniu zażalenia jako ,,zaskakujące" uznano twierdzenie PINB wyrażone w uzasadnieniu postanowienia, jakoby najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązaną ciążącego na niej obowiązku było nałożenie na nią grzywny, w sytuacji gdy zobowiązana nie uchyla się od wykonania obowiązku rozbiórki po ostatecznym rozpatrzeniu sprawy przez GINB.

DWINB rozpoznając zażalenie, w dniu [...]r. wydał postanowienie nr[...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach uzasadnienia wskazano na cel postępowania egzekucyjnego polegający na doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z u.p.e.a. działania te mają na celu doprowadzenie do wykonania obowiązków przez zobowiązanego, a organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej podlega przymusowemu wykonaniu.

Wskazując na przepisy wynikające z u.p.e.a. dotyczące doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i upomnienia odwołano się do treści art. 33 zawierającego podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zaznaczając przy tym, że podstawą zarzutu mogą być tylko wymienione w przepisie okoliczności. Analizując szczegółowo zarzut oparty na art. 33 pkt 8 u.p.e.a. tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Zauważono, że zobowiązana powołuje się również na przepis art. 33 pkt 2 ustawy lecz nie zgłasza przy tym zarzutu opartego o ten przepis lecz wnosi o odroczenie terminu wykonania obowiązku ze względu na prowadzone przez GINB postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji DWINB z dnia 28 kwietnia 2013 r., nr[...]. Organ odwoławczy podał, że GINB decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji DWINB, zatem egzekwowany obowiązek rozbiórki pochylni jest wymagalny.

W rozważaniach dotyczących zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie dostrzeżono możliwości jego uwzględnienia, ponieważ zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnych dostępne są środki egzekucyjne w postaci: grzywny w celu przymuszenia, wykonania zastępczego, odebrania rzeczy ruchomej, odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń i przymusu bezpośredniego. W przypadku obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego możliwe jest zastosowanie tylko grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego. Przepisy u.p.e.a. przewidują zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego jednak nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając to ocenie organów egzekucyjnych. DWINB, za organem I instancji uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym, ponieważ w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia. Zatem zobowiązany może się skutecznie uchylić od konsekwencji zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. W przypadku zastosowania środka w postaci wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. Zdaniem organu II instancji w konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, w wypadku samodzielnego wykonania obowiązku. Wobec powyższego uznano grzywnę w celu przymuszenia za mniej dolegliwy środek egzekucyjny niż wykonanie zastępcze.

Dalej organ ocenił, że nałożona grzywna mieści się w ustawowej wysokości regulowanej przepisem art. 121 § 2 u.p.e.a. który stanowi że grzywny w celu przymuszenia nakładane w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej nie mogą przekraczać kwoty 50 000 zł. Nadto odnosząc się do argumentacji, że kwota grzywny wymierzona przez organ I instancji - 40 000 zł jest zbyt dolegliwa podał, że taki jest cel grzywny w celu przymuszenia, ponieważ zadaniem tego środka egzekucyjnego jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Nadto wymierzenie grzywny w kwocie akceptowanej przez zobowiązanego, którą byłby on gotowy ponieść mijałoby się z celem egzekucji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jaką Spółdzielnia Mieszkaniowa ,,C.K." wywiodła na postanowienie DWINB zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia i uchylenia postanowienia organu I instancji. Żądania skargi uzasadniono zarzutami w postaci:

- naruszenia art. 121 § 2 u.p.e.a., poprzez wymierzenie grzywny rażąco uciążliwej dla skarżącej oraz błędne przyjęcie przez organ, że skarżąca uchyla się od obowiązku i należy ją przymuszać do jego wykonania,

- istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., w związku z art. 7, art. 18, art. 119 u.p.e.a., w szczególności uchybienie zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

- braku zastosowania art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. i uznanie, że nałożenie na skarżącą grzywny, celem spowodowania rozbiórki pochylni rozwiąże problem wejść do lokali użytkowych usytuowanych w parterze budynku,

- naruszenia § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., (Dz. U. Nr 75 poz. 690).

Nie godząc się z zapadłym rozstrzygnięciem wyjaśniono, że organ nakładając na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia wykonania rozbiórki pochylni bezzasadnie uznał, że nałożenie grzywny w wysokości 40 000 zł będzie adekwatnym i skutecznym środkiem służącym wykonaniu nałożonego na Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązku. Grzywna nakładana na osoby prawne nie może przekraczać kwoty 50 000 zł w myśl art. 121 § 2 u.p.e.a., natomiast PINB dla miasta W.nałożył na skarżącą grzywnę w jej górnych granicach, tj. w wysokości 40 000 zł. Dodatkowo wyznaczono tylko 6-miesięczny okres na spełnienie przez spółdzielnię, a zdaniem skarżącej rozbiórka pochylni i tak nie rozwiąże problemu wejść do lokali usytuowanych w parterze budynku przy ul. B. [...]-[...] we W.

Kontynuując argumentację skargi wyjaśniono, że spółdzielnia ma świadomość faktu, że decyzja nakazująca obowiązek rozbiórki pochylni jest decyzją ostateczną, i że do czasu jej wyeliminowania z obrotu prawnego strony i organy są nią związane, niemniej jednak spółdzielnia złożyła wniosek do GINB o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę pochylni. Organ ten postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r., nr[...], uzasadniając swoją decyzję wystąpieniem w sprawie zagadnienia wstępnego. Skarżąca w tych okolicznościach widzi zagrożenie polegające na tym, że w sytuacji grożącej jej wysoką grzywną wykona rozbiórkę, a następnie GINB może stwierdzić nieważność decyzji nakazującej.

Kolejną okolicznością poruszoną przez skarżąca na poparcie skargi było twierdzenie dotyczące pomięcia przy rozpatrywaniu sprawy faktu, iż postanowienie nakazujące rozbiórkę pochylni narusza § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002 r., (Dz. U. Nr 75 poz. 690), który stanowi, że ,,do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i wjazdów o których mowa w § 14 ust. 1 i 2 utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części z których te osoby mogą korzystać". Zdaniem Spółdzielni Mieszkaniowej C.K. decyzja o rozbiórce pochylni zaprojektowanej i wykonanej w celu udostępnienia lokali o funkcji użyteczności publicznej dla osób niepełnosprawnych pozostaje w jawnej sprzeczności z przepisami. Ponadto rozbiórka pochylni nie rozwiąże problemu dojść do lokali usytuowanych w parterze budynku i uniemożliwi jakiekolwiek dojście do tychże lokali. Kontynuując wątek następstw rozbiórki pochylni odniesiono się również do pominięcia stanowiska ZDIUM, Zauważyć należy, że organ nakazujący rozbiórkę oraz nakładający grzywnę w celu przymuszenia podjął decyzje w oderwaniu od rzeczywistości. Organ nie wskazał bowiem, w jaki sposób po dokonaniu rozbiórki pochylni, będzie można przedostać się do lokali usytuowanych w parterze budynku. Nadto organ zupełnie nie odniósł się do stanowiska ZDIUM, konieczności przebudowy wejść do 8 lokali użytkowych usytuowanych w parterze budynku, nierealności 6-miesięcznego terminu wykonania nałożonego obowiązku oraz skomplikowanego charakteru rozbiórki w sensie technicznym i koniecznością zapewnienia w jej trakcie wejścia do budynku przy ul. B. [...]-[...].

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte, zaś pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i została oddalona.

Wyjaśniając motywy podjętego wyroku należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie kontrolą sądową objęte zostało postanowienie DWINB utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie PINB dla miasta W. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów Spółdzielni Mieszkaniowej C. K. we W. złożonych w trakcie postępowania egzekucyjnego.

Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa odnosi się do problematyki zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i tylko w tym zakresie stanowi przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądu. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego.

Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to zgodnie z art. 59 u.p.e.a. wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Oceniając zaskarżone postanowienie przez pryzmat kryterium legalności nie sposób nie poczynić uwagi ogólnej, co zresztą w sposób klarowny artykułowały organy administracyjne, że tylko szczegółowo wyspecyfikowane okoliczności wynikające z przywołanego wyżej normatywu stanowią formalne podstawy do zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Motywy zażalenia na postanowienie organu I instancji i sama skarga szeroko charakteryzują problematykę związaną z przedmiotową pochylnią w zakresie już ostatecznie rozstrzygniętym. Pamiętać trzeba, że egzekucja administracyjna prowadzona jest wyłącznie w stosunku do obowiązku zawartego w ostatecznej decyzji, a sytuacja taka ma także miejsce w niniejszej sprawie. Aktualnie organ egzekucyjny nie ma żadnych podstaw aby po raz kolejny odnosić się do twierdzeń dotyczących niedogodności związanych z rozbiórką pochylni, problemami natury techniczno-funkcjonalnej, a nawet rzekomej kolizji decyzji nakazującej rozbiórkę z rozporządzeniem. Wszystkie te argumenty pozostają poza sferą zainteresowań organu egzekucyjnego, którego rolą wobec złożenia zarzutów, jest wyłącznie ich rozpoznanie. W tym konkretnym postępowaniu zakończonym postanowieniem DWINB z dnia [...] r., utrzymującym w mocy postanowienie PINB z dnia [...] r. organy procedowały względem okoliczności powiązanych z przesłankami z art. 33 u.p.e.a. i musiały się ograniczyć do prostej weryfikacji argumentacji spółdzielni przez pryzmat art. 33 u.p.e.a.

Sąd w składzie orzekającym podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że wprost Spółdzielnia Mieszkaniowa C. K. powołała się tylko na zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W sytuacji gdy prowadzona jest egzekucja administracyjna w stosunku do obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego do dyspozycji organu pozostawała grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Skorzystanie z tej pierwszej możliwości w realiach niniejszej sprawy znajduje pełne uzasadnienie. Wykonanie zastępcze, jak skrupulatnie zauważył DWINB, powoduje większe zaangażowanie środków finansowych zobowiązanego, daje mniejsze możliwości zwrotu uiszczonych kwot grzywny w przypadku wykonania obowiązku i niesie ze sobą inne ryzyka niewystępujące przy grzywnie w celu przymuszenia. Pamiętać należy, że wybór środka egzekucyjnego leży w gestii organu, który kieruje się nie tyle niedogodnościami zobowiązanego co skutecznością egzekucji.

Poruszając się wokół zagadnienia grzywny w celu przymuszenia, zaakcentować należy, że sprawa zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego dotyczy skorzystania z tego a nie innego środka pozostającego w dyspozycji organu. Nie podlega zaś ocenie działanie organu w ramach konkretnie stosowanego środka. Innymi słowy fakt wymierzenia grzywny w celu przymuszenia w określonej wysokości nie może być podstawą zarzutu. Niejako na marginesie zaznaczyć wypada, że organy w tym względzie wskazały, że nie korzystały z maksymalnej wysokości grzywny przewidzianej w przepisach.

Przyjdzie wreszcie ogólnie odnieść się do twierdzeń skarżącej dotyczących postępowania prowadzonego przez GINB w zakresie wzruszenia ostatecznej decyzji zawierającej nakaz rozbiórki pochylni. Otóż w chwili rozpoznawania zarzutów decyzja nakazowa niewątpliwie funkcjonowała w obrocie prawnym, egzekucja administracyjna nie napotykała zatem żadnych przeszkód formalnoprawnych i winna być kontynuowana. Pomijając już fakt, na który wskazał DWINB, że GINB odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, na etapie rozpoznawania zarzutów kwestia ta nie może posiadać znaczenia prawnego, gdyż nie mieści się ona w żadnej z przesłanek z art. 33 u.p.e.a.

Oceniając twierdzenia skargi nie wiążące się z kwestią zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd nie podejmuje się szczegółowych rozważań w tym względzie, jako że wszystkie one, jakkolwiek faktycznie związane są ze sprawą przedmiotowej pochylni, pozostają poza sferą objętą zaskarżonym aktem administracyjnym. Wyjaśnienia w tym zakresie zawierają uzasadnienia rozstrzygnięć organów I i II instancji, zaś wyrażone tam poglądy zasługują na aprobatę, natomiast same postanowienia są zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł o jej oddaleniu - jak w sentencji wyroku - biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.