Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1512/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi U.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 31 października 2013 r. pełnomocnik R. i B. G. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnego przystąpienia przez U. K. do użytkowania myjni samochodowej [A] przy ul. [...]w T. W załączeniu do ww. pisma przedłożono wydruki ze stron internetowych oraz kopie stron z gazet, zawierających ogłoszenia reklamowe w zakresie usług oferowanych przez [A].

Do akt sprawy załączona została kopia decyzji z dnia [...] r. Prezydenta Miasta T. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia [B] U. K. z siedzibą w T. przy ul. [...] na wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania warsztatu stolarskiego na myjnię samochodową, na parceli nr 1. W ww. decyzji wskazano, iż inwestor jest zobowiązany przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

W dniu 9 grudnia 2013 r. PINB przeprowadził wizję w terenie, z której sporządzona została notatka służbowa, w której odnotowano: "W dniu dzisiejszym przedstawiciele PINB w T. udali się na ul. [...] w T. (parcela nr 1), celem przeprowadzenia oględzin. Prawidłowo wezwana Pani U. K. nie stawiła się. Nie było możliwości przeprowadzenia oględzin. Na terenie nieruchomości nie było klientów myjni. Prawdopodobnie przy ul. [...] funkcjonuje myjnia samochodowa "[A]". Świadczą o tym banery reklamowe."

W dniu 14 stycznia 2014 r. PINB przeprowadził oględziny, podczas których stwierdzono, że "(...) myjnia samochodowa jest nieużytkowana. Obiekty są zamknięte. W dniu dzisiejszym do PINB w T. wpłynął wniosek o udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej myjni samochodowej wraz z załącznikami. Pani U. K. wyjaśnia, że posiada firmę transportową i czasowo były dokonywane mycia w przedmiotowej myjni samochodów firmowych w różnych okresach w razie konieczności. Obecnie myjnia jest nieużytkowana i będzie użytkowana dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Pani U. K. wyjaśnia, że reklamowała usługi myjni samochodowej w prasie, aby sprawdzić zainteresowanie na tego typu działalność".

W dniu 4 lutego 2014 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, z których sporządzona została notatka służbowa, w której odnotowano, że "W dniu dzisiejszym przeprowadzono czynności kontrolne w rejonie parceli nr 1 przy ul. [...]w T. Stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości funkcjonuje myjnia samochodowa "[A]". Zarówno na budynku myjni, jak i ogrodzeniu działki widnieją banery reklamowe. Ponadto zaobserwowano obecność pracowników myjni na terenie nieruchomości oraz klientów korzystających z usług myjni "[A]". Nie ulega zatem wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt jest użytkowany jako myjnia samochodowa "[A]".

W załączeniu do pisma z dnia 5 lutego 2014 r. pełnomocnik małżonków B. i R. G. przedłożył oświadczenie z dnia 29 stycznia 2014 r. K. D., E. L., J. L., E. M. i A. M., iż od 2011 r. zlokalizowana w T. przy ul. [...] ręczna myjnia samochodowa "[A]" jest użytkowana, oświadczenie z dnia 30 stycznia 2014 r. A. B., że od ponad dwóch lat myjnia działa i korzystała z jej usług, wydruki ze stron internetowych oraz kopie stron z gazet, zawierających ogłoszenia reklamowe w zakresie usług oferowanych przez [A], a także nagranie pt. "Ścieżki Rowerowe T. - ul. [...]", na którym widać baner reklamowy myjni samochodowej "[A]" oraz dokumentację zdjęciową.

Zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2014 r. PINB w T. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie przystąpienia do użytkowania ww. myjni samochodowej, zaadaptowanej z warsztatu stolarskiego, przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowaniu obiektu.

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. myjni, pod warunkiem likwidacji wykonanego podłączenia odwodnienia nieruchomości na parceli nr 1 (kanalizacji deszczowej) do wpustu ulicznego zlokalizowanego w pasie drogowym ul. [...] w T. i wykonania zagospodarowania wód opadowych w obrębie własnej nieruchomości w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wymierzył inwestorowi: U. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [B] z siedzibą w T. przy ul. [...] karę w wysokości 75,000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania myjni samochodowej "[A]", zaadaptowanej z warsztatu stolarskiego.

Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r., U. K., działająca przez pełnomocnika - adw. R. S., wniosła zażalenie. Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 50 § 1 k.p.a. poprzez skierowanie do małżonków G. wezwania z dnia 16 stycznia 2014 r. i zobowiązanie ich do przedstawienia "wszelkich dowodów świadczących o tym, że przystąpiono do użytkowania myjni", podczas gdy przepis ten uprawnia wyłącznie do wezwania do udziału w czynnościach, złożenia wyjaśnień lub zeznań;

art. 75 § 1 k.p.a. w następstwie przeprowadzenia dowodu ze źródeł przedstawionych przez wyżej wymienionych;

art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w następstwie nieprzeprowadzenia dowodów zgodnie z wnioskami zawartymi w piśmie inwestora z dnia 24 lutego 2014 r.;

art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w następstwie zaniechania odniesienia się do argumentów strony skarżącej;

art. 77 § 2 k.p.a. wobec zaniechania wydania postanowienia o sprzeczności z prawem dowodów w postaci notatek służbowych z dnia 9 grudnia 2013 r. oraz 4 lutego 2014 r. i materiałów przedstawionych przez małżonków G.;

art. 10 § 1 k.pa. i art. 75 § 1 k.p.a. w następstwie przeprowadzenia dowodu z notatki służbowej z dnia 4 lutego 2014 r., pomimo że dokumentowi temu nie można przyznać waloru dowodowego;

art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w następstwie przyjęcia jako wiarygodnych informacji przekazanych organowi przez B. G.;

art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w następstwie przeprowadzenia oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy;

art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w następstwie wydania postanowienia o nałożeniu kary wobec uznania że nastąpiło przystąpienie do nielegalnego użytkowania obiektu, pomimo że organ nie ustalił chwili, w której nastąpić miało to naruszenie;

art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie albowiem za "przystąpienie do użytkowania myjni" może być uznane wyłącznie trwałe i ustabilizowane prowadzenie działalności na rzecz osób trzecich w zakresie mycia pojazdów.

art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 57 ust. 7 tejże ustawy w zw. z pozycją 3 załącznika do ustawy, określającą kategorię III obiektów budowlanych, poprzez nałożenie kary w związku z przystąpieniem do użytkowania myjni samochodowej (kategoria XVII), podczas gdy sporadyczne dbanie o estetykę własnego pojazdu w obrębie nieruchomości nie jest przystąpieniem do użytkowania myjni, a mieści się w ramach użytkowania garażu.

Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o przesłuchanie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań: R. G., B. G., A. B., K. D., E. L., J. L. , E. M. i A. M.

W dniu 13 czerwca 2014 r. zeznania złożyła K. D., która oświadczyła, że przedmiotowa myjnia samochodowa użytkowana jest co najmniej od Świąt Wielkanocnych 2011 r. i działa nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Od 2011 r. na terenie myjni przebywają pracownicy, którzy myją i odkurzają samochody. R. G. złożył zeznania w dniu 13 czerwca 2014 r. i podniósł, że jest współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości i zaobserwował obecność pracowników. Myjnia funkcjonuje nieprzerwanie, za wyjątkiem przerwy jednodniowej na czas kontroli nadzoru budowlanego. Dnia 13 czerwca 2014 r. zeznania złożyła B. G., która będąc współwłaścicielką nieruchomości sąsiedniej zaobserwowała obecność pracowników myjni i świadczone usługi: mycie, odkurzanie itp. Do użytkowania myjni przystąpiła U. K. W dniu 16 czerwca 2014 r. zeznania złożył A. M., który oświadczył, że przedmiotowa myjnia samochodowa jest użytkowana od lat i miała miejsce jedynie jedna przerwa w użytkowaniu w 2011 r., która trwała około dwóch dni. E. M. w dniu 16 czerwca 2014 r. zeznała, iż myjnia jest użytkowana od 2010 r. bądź od 2011 r. Od początku użytkowania myjni na jej terenie widoczni byli pracownicy, którzy myli i odkurzali samochody. Brama prowadząca do myjni często była otwarta, więc widać było jakie czynności wykonywano. Natomiast brama wjazdowa na teren posesji jest zawsze otwarta. Dnia 16 czerwca 2014 r. zeznania złożył J. L., który oświadczył, że sporna myjnia jest użytkowana co najmniej od 2011 r. Brama wjazdowa na teren jest cały czas otwarta, więc teren jest ogólnodostępny. E. L. w dniu 16 czerwca 2014 r. zeznała, że myjnia samochodowa użytkowana jest od co najmniej 2011 r. Jest ona ogólnodostępna, na terenie przebywają pracownicy, słychać odgłosy mycia.

Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o przesłuchanie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań dodatkowo A. B., G. S. i M. C.

A. B. w dniu 21 lipca 2014 r. zeznała, że przedmiotowa myjnia samochodowa jest użytkowana od lat. Świadek prowadzi na sąsiedniej nieruchomości gabinet weterynaryjny, więc słyszy odgłosy dochodzące z myjni. Kilkakrotnie korzystała z usług ww. myjni.

Dnia 3 września 2014 r. zeznania złożył M. C.. Zeznał, że pracuje dla firmy transportowej [C], która wynajmuje od U. K. dwa samochody. Samochody te są przywożone na posesję przy ul. [...]w T. Świadek nie potrafi określić od kiedy funkcjonuje myjnia, ale do użytkowania przystąpiono jego zdaniem w 2014 r. Podobne zeznania złożył także tego samego dnia G. S., który zeznał, że pracuje dla firmy współpracującej z firmą U. K. Jego zdaniem sporna myjnia funkcjonuje od kilku miesięcy, prawdopodobnie od kwietnia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżone doń postanowienie wymierzające U. K. ww. karę. W uzasadnieniu zrelacjonował szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego wskazując następnie, iż mimo braku w Prawie budowlanym definicji pojęcia "użytkowanie obiektu budowlanego" to jednak w świetle art. 5 ust. 2 czy art. 71 tejże ustawy pojęcie to jest zbliżone do szerokiego zakresowo pojęcia cywilistycznego pojęcia "korzystania z rzeczy". Użytkowanie obiektu, o jakim mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie musi mieć charakteru trwałego i pełnego. Kluczowe znaczenie ma w tym względzie czy mamy do czynienia z korzystaniem z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, które wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazania wymaga nadto, iż nałożenie kary z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest obowiązkiem organu.

Zgodnie z art. 55 ustawy - Prawo budowlane przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie m.in. jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Jak wynika z załącznika do ustawy myjnie samochodowe zaliczone są do kategorii XVII, a zatem kategorii obiektów, dla których wymagane jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.

Natomiast stosownie do treści art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Ww. kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). W niniejszej sprawie stawka opłaty wynosi 500 zł, współczynnik kategorii obiektu wynosi 15,0, a współczynnik wielkości obiektu wynosi 1,0. Dziesięciokrotne podwyższenie iloczynu powyższych czynników wynosi 75.000. Należy zatem stwierdzić, iż organ powiatowy prawidłowo wyliczył wysokość kary.

Kontynuując swoje rozważania WINB wskazał, iż w przedmiotowej sprawie organ powiatowy stwierdził przystąpienie do użytkowania spornej myjni podczas czynności kontrolnych, które zostały przeprowadzone w dniu 4 lutego 2014 r. Ponadto fakt przystąpienia do użytkowania obiektu wynika również z zeznań świadków - R. G., B. G., A. B., K. D., E. L., J. L., E. M. i A. M.. Ww. osoby mieszkają w sąsiedztwie spornej myjni lub prowadzą w sąsiedztwie działalność gospodarczą, a zatem mają stałą możliwość zaobserwowania czy dany obiekt jest w istocie użytkowany czy też nie. Organ odwoławczy uznał zeznania powyższych świadków za wiarygodne. Zeznania tychże świadków są spójne, a jedyna de facto rozbieżność odnosi się do roku rozpoczęcia użytkowania przedmiotowej myjni. Jednakże bezsporne jest, iż w istocie do użytkowania obiektu już przed laty przystąpiono. Przystąpienie do użytkowania obiektu potwierdza również wystawienie tablicy reklamowej z nazwą myjni oraz ogłaszanie działalności zarówno w Internecie, jak i w lokalnej prasie.

W odniesieniu do zeznań M. C. i G. S. należy zauważyć, że są to osoby współpracujące z U. K., a ponadto rzadziej przebywające w okolicy myjni niż okoliczni sąsiedzi. Tym samym WINB uznał Ich zeznania za mniej wiarygodne niż zeznania uprzednio wymienionych świadków.

Nadto U. K. sama przyznała, co zostało włączone do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 14 stycznia 2014 r., że "(...) czasowo były dokonywane mycia w przedmiotowej myjni samochodów firmowych w różnych okresach w razie konieczności (...)". Już samo takie działanie stanowi w istocie przystąpienie do użytkowania myjni samochodowej. Zaznaczenia wymaga, iż U. K. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie, jednakże uczyniła to już po podjęciu przez organ powiatowy czynności w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowej myjni samochodowej.

Pismem z dnia 30 października 2014 r. U. K. reprezentowana przez adw. P. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. postanowienie WINB domagając się jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego. Postanowieniu WINB pełnomocnik zarzucił naruszenie:

art. 7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w następstwie przeprowadzenia dowodu z notatki służbowej z dnia 4 lutego 2014 r., pomimo że dokumentowi temu nie można przyznać waloru dowodowego, a nadto organ dysponował notatką z dnia 9 grudnia 2013 r. i protokołem z dnia 14 stycznia 2014 r., które pozwalały na ustalenie okoliczności przeciwnej niż ta, która w ocenie organu wynikała z notatki z 4 lutego 2014 r.;

art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w następstwie wydania postanowienia o nałożeniu kary wobec uznania ze nastąpiło przystąpienie do nielegalnego użytkowania obiektu, pomimo że organ nie ustalił chwili, w której nastąpić miało to naruszenie, podczas gdy warunkiem wydania postanowienia z art. 59f Prawa budowlanego jest zidentyfikowanie okresu, w którym nastąpiła rzekoma obraza przepisów prawa budowlanego ze względu na zasadę prawdy obiektywnej i możliwość przedawnienia się sankcji za przystąpienie do użytkowania obiektu bez zezwolenia;

art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w następstwie przyjęcia, że zeznania świadków G. S. i M. C. są niewiarygodne, przy jednoczesnym uznaniu za wiarygodnych zeznań świadków, którzy pozostają skonfliktowani ze skarżącą;

art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. wobec przyjęcia, że zamieszczenie nazwy myjni na obiekcie stanowi rozpoczęcie jej użytkowania, podczas gdy skarżąca przedstawiła wiarygodne wyjaśnienia, z których wynikało, że zamieszczenie nazwy i reklam prasowych podyktowane było badaniem potencjalnych możliwości wdrożenia tej działalności na rynku lokalnym;

art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w następstwie dowolnego przyjęcia, że wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie myjni po wszczęciu postępowania miało przemawiać za utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy twierdzenie to stanowi wyraz jednostronnej oceny stanu faktycznego;

art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego albowiem za "przystąpienie do użytkowania myjni" może być uznane wyłącznie trwałe i ustabilizowane prowadzenie działalności na rzecz osób trzecich w zakresie mycia pojazdów;

art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w zw. z pozycją 3. załącznika do ustawy poprzez nałożenie kary w związku z przystąpieniem do użytkowania myjni samochodowej (kategoria XVII), podczas gdy sporadyczne dbanie o estetykę własnego pojazdu w obrębie nieruchomości mieści się w ramach użytkowania garażu.

W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy wskazać, iż w pierwszej kolejności Sąd ocenił poprawność przyjęcia przez orzekające w sprawie organy, że istotnie doszło do przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu myjni samochodowej "[A]" przy ul. [...] w T. Pomiędzy organami tymi a skarżącą istnieje bowiem w tym zakresie istotna kontrowersja albowiem skarżąca twierdziła w trakcie postępowania administracyjnego, a także we wniesionej do tut. Sądu skardze, iż jedynie badała rynek, a w obiekcie sporadycznie myła własne pojazdy, przed uzyskaniem stosownego pozwolenia nie przystąpiła natomiast do użytkowania myjni w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem składu orzekającego fakt przystąpienia przez skarżącą do użytkowania myjni nie może jednak budzić jakichkolwiek wątpliwości. Dołączone do akt sprawy zeznania wielu osób zamieszkałych w sąsiedztwie, nagrany na płycie CD film "Ścieżki Rowerowe T. - ul. [...]", opublikowany na stronie [...] w dniu 7 października 2011 r., w którym widać baner reklamowy myjni "[A]" (notabene film ten na portalu [...] nadal jest dostępny), zdjęcia na płycie CD dokumentujące działalność myjni w okresie od dnia 7 lipca 2012 r. do 6 września 2013 r. wydruki ze stron internetowych www. [...], www. [...], profilu myjni "[A]" na portalu [...], wydruki reklam z czasopism "[...]", "[...]" oraz stron internetowych "[...]" oraz "[...]" informujące klientów w jakich dniach i godzinach placówka oferuje swoje usługi jednoznacznie dowodzą bowiem podjęcia użytkowania obiektu i prowadzenia w nim działalności. Tym samym składane przez pełnomocnika skarżącej oświadczenia utrzymujące, iż skarżąca dokonała jedynie badania rynku lokalnego w sposób ewidentny nie polegają na prawdzie stojąc w rażącej sprzeczności z ogłaszanymi przez skarżącą w postaci anonsów i banera ofertami. Publiczne reklamowanie bowiem w okresie kilku lat usług wraz ze wskazaniem w jakich godzinach są one wykonywane w żadnym razie nie może być uznane za "badanie rynku" i jest oczywistym i jednoznacznym wyrażeniem przez skarżącą pełnej gotowości do usług tych w obiekcie realizowania mimo nieposiadania wówczas zgody na przystąpienie do użytkowania obiektu. W pełnej spójności z wymienionymi dowodami stoją zeznania licznych świadków (za wyjątkiem jedynie dwóch osób gospodarczo związanych z U. K.) w osobach R. G., B. G., A. B., K. D., E. L., J. L., E. M. i A. M. (A. B. wręcz potwierdziła, że korzystała w przeszłości z usług przedmiotowej myjni).

Wskazać zatem w tym miejscu należy, iż w myśl art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Na wysokość wskazanej kary ma wpływ wysokość stawki opłaty (s) oraz wysokość współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Wysokość stawki opłaty została określona wprost w art. 59f ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym stawka (s) wynosi 500,00 zł. Z kolei tabelę współczynników kategorii obiektu budowlanego (k) oraz współczynników wielkości obiektu budowlanego (w) zawiera załącznik do ustawy Prawo budowlane. Wysokość kary za nielegalne użytkowanie oblicza się, stosując wzór: dziesięciokrotność stawki opłaty (s) pomnożona przez współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w). W konsekwencji wymierzoną przez organ karę uznać należy za wyliczoną poprawnie, stawka opłaty wynosi bowiem 500 zł, współczynnik kategorii obiektu wynosi 15,0, a współczynnik wielkości obiektu wynosi 1,0. Dziesięciokrotne podwyższenie iloczynu powyższych czynników wynosi 75.000,00 zł.

Odnosząc się do kwestii kategorii obiektu należy jeszcze wskazać, iż wbrew sformułowanym w skardze twierdzeniom pełnomocnika skarżącej obiekt, do którego użytkowania skarżąca bez zezwolenia przystąpiła nie stanowił garażu lecz myjnię. Dowodzą tego zarówno dowody wskazane powyżej, a także fakt, iż decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił stronie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania warsztatu stolarskiego na myjnię samochodową, a nie garaż (w ww. decyzji wskazano, iż inwestor jest zobowiązany przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie).

Należy podkreślić, że przepisy prawa budowlanego jasno precyzują zatem skutki przystąpienia przez inwestora do użytkowania obiektu lub jego części przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie uzależniając ich od powodów takiego działania, czy też istnienia lub braku istnienia po stronie inwestora winy. Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego obliguje bowiem organ nadzoru budowlanego do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania w przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego, nie pozostawiając w tej kwestii organowi żadnego uznania administracyjnego.

Należy w tym miejscu dodać, że zgodność powyższych rozwiązań z Konstytucją RP stanowiła przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia z dnia 5 maja 2009 r. P 64/07 orzekł, że art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, że surowość sankcji określonej w art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 prawa budowlanego jest uzasadniona z punktu widzenia konieczności ochrony doniosłych dóbr gwarantowanych w przepisach. Ma ona w optymalnym stopniu dyscyplinować do tego, aby każdy - bez wyjątku - inwestor realizował obowiązek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

W świetle powyższych uwag podkreślenia wymaga zatem, iż dla obciążenia U. K. odpowiedzialnością przewidzianą we wskazanych wyżej normach istotny jest sam fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części, bez znaczenia pozostają zatem pobudki, jakie inwestorką w tej mierze kierowały.

Bez znaczenia prawnego pozostają w konsekwencji zarzuty pełnomocnika zawarte w skardze co do wagi notatki służbowej, która była jedynie jednym z wielu dowodów podjęcia użytkowania myjni. W myśl zaś art. 75 § 1 k.p.a. za dowód może służyć wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Bez znaczenia dla oceny samego faktu przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu wydaje się też ustalenie, notabene w chwili obecnej praktycznie niemożliwe, dokładnej daty, w której po raz pierwszy skarżąca przystąpiła do użytkowania czyli którego dnia dokładnie myjnia otwarła podwoje dla klientów. Fakt bowiem, iż funkcjonowała ona już od lat niezbicie wynika z akt sprawy. Niewątpliwym jest też, że wbrew twierdzeniom w skardze skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej pozwolenia na użytkowanie myjni już po wszczęciu postępowania w przedmiocie przystąpienia do użytkowania nielegalnego.

Odnośnie natomiast wyrażenia w skardze sugestii, iż ustalenie konkretnego dnia, w którym skarżąca przystąpiła do użytkowania myjni jest konieczne albowiem mógł już minąć okres przedawnienia zauważyć można w pierwszej kolejności, iż zarzuty skargi pozostają w tej mierze w istotnej wewnętrznej sprzeczności. Z jednej strony pełnomocnik skarżącej twierdzi bowiem, iż skarżąca nie przystąpiła do użytkowania myjni, z drugiej zaś zarzuca organowi, iż nie ustalił konkretnej daty, w której skarżąca do takiego użytkowania przystąpiła. Niezależnie jednak od tej konstatacji wskazać należy, iż stosownie do ustawy Prawo budowlane do kar, o których mowa w art. 59f ust. 1), stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W konsekwencji przepisy ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia mają odpowiednie zastosowanie także do kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego na mocy art. 59g ust. 5 prawa budowlanego. Rozróżnienie trzyletniego i pięcioletniego okresu przedawnienia, wskazanych w § 1 i § 2 art. 68 ordynacji podatkowej należy odpowiednio stosować do omawianych kar w ten sposób, że okres trzyletni odnosi się do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (bądź zawiadomienie o zakończeniu budowy, jeśli pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane), natomiast okres pięcioletni - gdy przystąpił do użytkowania obiektu w żaden sposób nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych (por. np. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1110/09 i sygn. akt II OSK 1023/09).

Szczególnego rozważenia wymaga ustalenie, od jakiego momentu zaczynają biec okresy przedawnienia, wymienione powyżej. W powołanych w poprzednim akapicie wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w obu przypadkach kluczową datą jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego. Jednakże w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1853/09 Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził szczegółową analizę tego zagadnienia. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż "Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55) informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy też uznać za decydujące do ustalenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 prawa budowlanego, chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej ostatniej sytuacji termin do wymierzenia kary będzie bowiem biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennej wykładni omawianych przepisów prowadziłoby niejednokrotnie do iluzoryczności przepisów o karach z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż organ dowiadywałby się o rozpoczęciu użytkowania obiektu już po upływie terminu, w którym mógł wymierzyć karę. Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 Prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary" – por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt 2118/14 (pełnomocnik skarżącej przywołał w tej mierze orzecznictwo starsze, nie rozstrzygające nadto kwestii, o których mowa powyżej).

W konsekwencji niewątpliwym jest, że choć istotnie organ I instancji nie ustalił w jakiej dokładnie dacie U. K. przystąpiła do nielegalnego użytkowania myjni (oczywistym jest jedynie, że musiało to nastąpić po dacie, w której decyzją wspomnianą powyżej z dnia 9 czerwca 2011 r. Prezydent Miasta T. udzielił stronie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania warsztatu stolarskiego na myjnię samochodową), to jednak ewidentnym jest, iż okres przedawnienia nie upłynął bo upłynąć nie mógł. Niezależnie bowiem od tego czy wchodziłby w grę trzyletni termin przedawnienia biegnący od daty złożenia w 2014 r. wniosku o pozwolenie na użytkowanie, w wyniku którego organ przeprowadził czynności kontrolne stwierdzając działalność myjni, czy też pięcioletni termin liczony od najwcześniejszej daty, w której przystąpienie do użytkowania mogło nastąpić po uzyskaniu decyzji na zmianę sposobu użytkowania, okresy te nie minęły, a tym samym wątpliwości wyrażone w skardze są w tym zakresie bezzasadne.

Wydane przez organ I instancji postanowienie nakładające przedmiotową karę uznać należy zatem, zdaniem tut. Sądu, za zgodne z prawem, a tym samym poprawnie organ II instancji rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy postanowieniem stanowiącym w wyniku wniesionej skargi przedmiot niniejszego postępowania sądowego.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.