Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 924/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 1 pkt 5 i 5b, art. 71b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 73 par. 1 i 2, art 79
journal: Dz.U. 2010 nr 33 poz 178
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant spec. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i zobowiązanie do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. Minister Finansów, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez Powiat P. (dalej także: strona, zobowiązany, skarżący) uchylił decyzję własną nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. i orzekł o zobowiązaniu skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 1 587 190,56 zł.

Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W związku z wynikami kontroli nr [...] przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w L. dotyczącej prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej za 2010 r., pismem z dnia 17 lipca 2014r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez Powiat P. nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 2 136 846,00 zł.

Minister Edukacji Narodowej wyjaśnił, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2009 r., stanowiących podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 o 478,4113 została zawyżona liczba uczniów przeliczeniowych szkół i placówek oświatowych prowadzonych lub dotowanych przez skarżącego.

Pismem z dnia 30 lipca 2014r. strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów zobowiązał Powiat P. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 w wysokości 2 136 846,00 zł.

Organ I instancji wyjaśnił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została skalkulowana, z uwzględnieniem zawyżonej o 478,4113 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 52.011.193,00 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 478,4113 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 49.862.269,00 zł. Kwota 49.862.269,00 zł, jak wskazał organ stanowi różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał skarżący na rok 2010, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, którą należy uznać za kwotę nienależną, podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2014 r. Powiat P. zwrócił się do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Minister Finansów zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016r uchylił decyzję własną z dnia [...] grudnia 2014 r. i zobowiązał Powiat P. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 1 587 190,56 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 została podzielona przez Ministra Edukacji Narodowej na podstawie algorytmu (P2, P3, P4, P5, P7, P8, P26, P33 oraz P34) stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 grudnia 2009r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz.U. nr 222, poz. 1756). Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi P2, P4, P5 przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009r. posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Jedyną podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2010, stanowiły zatem orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie ci powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Z tego względu, zdaniem organu, należało uznać za błędne zakwalifikowanie w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. 76 uczniów do wagi P2, z tytułu niedostosowania społecznego, mimo braku aktualnych na dzień 30 września 2009 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym, o których mowa w art. 7lb ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Minister Finansów uwzględnił argumentację skarżącej w zakresie zakwestionowanych w toku kontroli orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla 24 uczniów Gimnazjum nr 10 w P. i 20 uczniów Zasadniczej Szkoły Specjalnej w P. i przyjął, iż, wobec umorzenia postępowania przygotowawczego toczącego się przed Prokuraturą Rejonową w P. w sprawie podrobienia tych dokumentów, orzeczenia te należy uznać za wydane prawidłowo.

Organ nie przychylił się natomiast do argumentacji skarżącej dotyczącej zakwalifikowania do wagi P34 8 wychowanków Młodzieżowego Ośrodku Wychowawczego w P., wskazując że wychowankowie ci do dnia 30 września 2009 r. odpowiednio ukończyli 18 rok życia bądź zostało wydane orzeczenie o uchyleniu stosowania środka wychowawczego w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Zgodnie natomiast z art. 73 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich, umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym ustaje z mocy prawa z chwilą ukończenia przez nieletniego lat 18, a stosownie do art. 73 § 2 ww. ustawy, jeżeli nieletni ukończy lat 18 przed zakończeniem roku szkolnego, sąd rodzinny może przedłużyć na okres do zakończenia roku szkolnego przebywanie w zakładzie wychowawczym. Jak podkreślił jednak organ, z ustaleń kontroli wynikało, jednak iż według stanu na dzień 30 września 2009 r. - Ośrodek nie dysponował dokumentami pozwalającymi na umieszczenie ww. wychowanków w systemie informacji oświatowej i przyznanie im wagi P34, tj. orzeczenie o przedłużeniu pobytu w zakładzie wychowawczym, czy orzeczenie o stosowaniu środka wychowawczego w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym

Ponadto organ zakwestionował ustalenia będące podstawą decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., co do orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego w związku z niepełnosprawnością sprzężoną dla 6 uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. oraz 2 uczniów w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w P.. Zwrócił uwagę na obowiązującą od 22 kwietnia 2009r. definicję niepełnosprawności sprzężonej zawartą w art. art. 3 pkt 18 ustawy o systemie oświaty, w myśl którego przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem, co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności.

Podkreślił, iż w przypadku orzeczeń wydanych przed wejściem w życie ww. przepisu, należy zatem brać, pod uwagę treść całego orzeczenia (diagnoza, zalecenia, uzasadnienie). Zatem w przypadku gdy w sentencji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego została wskazana tylko jedna niepełnosprawność, kwalifikując ucznia do odpowiedniej wagi, np. P5, należy wziąć pod uwagę także zapisy w części dotyczącej diagnozy. Jeżeli treść diagnozy wskazuje na współistnienie innej niepełnosprawności, takiego ucznia należy zakwalifikować do wagi P5. Niepełnosprawności sprzężone występują bowiem również w przypadku wskazania dwóch niepełnosprawności, nawet gdy nie użyto wprost tego sformułowania. Określenie rodzaju niepełnosprawności powinno być zgodne z rodzajami niepełnosprawności z uwagi na które, w konkretnym czasie - w myśl obowiązujących wówczas przepisów - były wydawane orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wobec powyższego Minister Finansów uznał, iż ww. orzeczenia wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 22 kwietnia 2009 r. mogą stanowić podstawę do przyznania wychowankom wagi P5.

W rezultacie po dokonaniu weryfikacji ustaleń, będących podstawą decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów przyjął, że w wyniku zamieszczenia błędnych danych w Systemie Informacji Oświatowej (SIO), wg stanu na dzień 30 września 2009 r., w:

- Gimnazjum nr 10 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii, zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P26, zawyżono o 16 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2, zawyżono 2 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P33;

- Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej nr 6 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii, zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagami P2, P7, P8, P33;

- Technikum w K. - w Zespole Szkół im. J., zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagami P2 i P3;

- Zasadniczej Szkole Zawodowej w K. - w Zespole Szkół im. J. , zawyżono o 1 ucznia - liczbę uczniów przeliczonych wagami P2, P3 i P4;

- Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej nr 5 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym, zawyżono o 39 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2, zawyżono o 7 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P34, zawyżono o 3 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz zawyżono o 3 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P8;

- Gimnazjum Specjalnym nr 9 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym, zawyżono o 37 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2 oraz zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P34;

- Gimnazjum w C. - w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii, zawyżono o 22 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2;

- Zespole Szkół nr 3 im. M. w P., zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P2;

- Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. F. w K. , zawyżono o 9 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 oraz zaniżono o 9 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P4; wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń;

- Szkole Podstawowej Specjalnej nr 12 w P. - w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym im. M., zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P5, 1 ucznia - liczbę uczniów przeliczonych wagą P4 oraz zaniżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P4; wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń;

- Specjalnym Gimnazjum nr 8 w P. - w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym im. M. zawyżono o 3 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 oraz zaniżono o 4 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P4, wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń

co oznacza, iż liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 363,6681.

Po ponownym przeliczeniu część oświatowa subwencji ogólnej dla skarżącej wynosi 50 411 924,44 zł, a różnica między otrzymaną przez stronę kwotą części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 i ustaloną w postępowaniu przed Ministrem Finansów należną kwotą części oświatową subwencji ogólnej za ten rok w wysokości 1 587 190,56 zł stanowi kwotę nienależną, która podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ wskazał m.in., że chybionym jest zarzut naruszenia przepisów prawa przez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, że organy administracji są uprawnione do "powtórnego" orzekania w sprawach rozstrzygniętych przez sądy powszechne. Orzeczenie sądu rodzinnego o zastosowaniu wobec nieletniego środka wychowawczego w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, nawet jeżeli przesłankę jego wydania stanowiło niedostosowanie społeczne nieletniego, nie stanowi dokumentu uprawniającego do wykazania takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej kwalifikującego tegoż wychowanka do wagi P2. Nie odpowiada ono bowiem wymogom formy i treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a tym samym nie rozstrzyga o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i poprzedzającej ją decyzji własnej organu z dnia [...] grudnia 2014 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zarzucono:

nienależyte uzasadnienie treści decyzji, czego skutkiem jest niemożność poznania wszystkich motywów i ocen leżących u podstaw zapadłego rozstrzygnięcia, czym naruszono art. 107 § 3 Kpa;

niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie w szczególności brak w uzasadnieniu decyzji odniesienia się co do sprawozdania z kontroli przeprowadzonej przez sędziego Sądu Rejonowego w P. w zakresie prawidłowości przyjmowania, przebywania i zwalniania nieletnich w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. w roku 2010 (tj w roku objętym kontrolą) przesłanym w sprawie w załączeniu do pisma z dnia 12 marca 2015 r., co tym samym stanowi pominięcie środka dowodowego czym naruszono w szczególności art. 6, art. 7 art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa;

- naruszenie przepisów prawa w szczególności art. 79 ustawy z dnia 26 października 1982 r o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w stwierdzonym stanie faktycznym polegające na przyjęciu, że organy administracji są uprawnione do "powtórnego" orzekania w sprawach rozstrzygniętych przez sądy powszechne.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Ramy materialnoprawne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 198, j.t. ze zm.); dalej: "u.d.j.s.t." w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. stwierdzając, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie w skutek uwzględnienia przy jej obliczania uczniów, którzy nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno – pedagogicznych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 j.t. ze zm.); dalej: "u.s.o." lub co do których wydano orzeczenia, nie zostały zakwalifikowane do prawidłowej wagi oraz uwzględnienia wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych, którzy utracili prawo do przebywania w tych ośrodkach z uwagi na ukończenie 18 roku życia, co wynika z 73 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 2016 r. poz.1654, j.t. z późn. zm.) i nie uzyskali orzeczenia o przedłużenia pobytu w zakładzie wychowawczym do czasu zakończenia roku szkolnego na podstawie art. 73 § 2 cyt. Sąd podziela ustalenia dokonane w tym zakresie przez Ministra Finansów.

W świetle art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5.

Z art. 71b ust. 3 u.s.o. wynika zaś, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

W załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, zawarto zapisy stanowiące, że podstawę do naliczania określonych wag stanowi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na podstawie 71b ust. 3 u.s.o. Z powyższego jednoznacznie wynika, że posiadanie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia uczniów przy określonej wadze. Zatem żaden inny dowód, poza orzeczeniem wydanym na podstawie art. 71b ust. 3 ww. ustawy, nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych, z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych, a więc tylko uczniowie posiadający orzeczenie wskazanych wyżej poradni mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Sądów Administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., II GSK 2092/11; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2014 r, II GSK 1767/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r., V SA/Wa 2710/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił w sprawie, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. przez: Gimnazjum nr 10 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii, zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P26, zawyżono o 16 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2, zawyżono 2 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P33; Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną nr 6 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii, zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagami P2, P7, P8, P33; Technikum w K. - w Zespole Szkół im. J., zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagami P2 i P3; Zasadniczą Szkołę Zawodową w K. - w Zespole Szkół im. J., zawyżono o 1 ucznia - liczbę uczniów przeliczonych wagami P2, P3 i P4; Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną nr 5 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym, zawyżono o 39 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2, zawyżono o 7 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P34, zawyżono o 3 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P7 oraz zawyżono o 3 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P8; Gimnazjum Specjalne nr 9 w P. - w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym, zawyżono o 37 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2 oraz zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P34; Gimnazjum w C. - w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii, zawyżono o 22 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2; Zespół Szkół nr 3 im. M. w P., zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P2; Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczym im. F. w K., zawyżono o 9 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 oraz zaniżono o 9 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P4; wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń; Szkołę Podstawową Specjalną nr 12 w P. - w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym im. M. , zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P5, o 1 ucznia - liczbę uczniów przeliczonych wagą P4 oraz zaniżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P4; wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń; Specjalne Gimnazjum nr 8 w P. - w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym im. M. zawyżono o 3 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 oraz zaniżono o 4 uczniów - liczbę uczniów przeliczonych wagą P4, wskutek zakwalifikowania uczniów do wag niewynikających z posiadanych orzeczeń.

Dane zostały ustalone na podstawie wyjaśnień Ministra Edukacji Narodowej przedstawionych w piśmie z dnia 20 listopada 2014 r. i 10 listopada 2015 r., pism skarżącego z dnia 12 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 10 listopada 2015 r., a także wyniku kontroli z dnia 19 września 2013 r. przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w L. w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej.

Minister Finansów prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której strona został powiadomiona pismem Ministra Finansów z dnia 9 lutego 2010 r., znak: [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 363,6681 uczniów i wynosiła 52 011 193,00 zł.

Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 363,6681 uczniów przeliczeniowych wynosiła 50 411 924,44 zł. Kwotę 1 587 190,56 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał skarżący za rok 2010, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlegała zwrotowi do budżetu państwa.

W związku z tym na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Minister Finansów zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości zł. Minister zastrzegł, że decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 nie ma charakteru uznaniowego. Do jej wydania Minister Finansów jest zobligowany, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., gdy zachodzą ustawowe przesłanki, np. w postaci otrzymania subwencji w kwocie wyższej od należnej.

Minister Finansów zasadnie przyjął, że na dzień 30 września 2009 r. nie zostały przedstawione orzeczenia w stosunku do 76 uczniów Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P. o potrzebie kształcenia specjalnego, a uwzględnienie tych uczniów przy obliczaniu kwoty subwencji oświatowej. Należy bowiem ponownie podkreślić, iż posiadanie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia uczniów przy wymienionych wagach, a orzeczenie to nie mogło być zastąpione jakimkolwiek innym dokumentem, potwierdzającym potrzebę objęcia nieletniego kształceniem specjalnym, w tym orzeczeniem Sądu Rodzinnego o umieszczeniu nieletniego w zakładzie wychowawczym.

W tym miejscu wskazać należy, iż niezasadnym jest sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 79 ustawy z dnia 26 października 1982 r o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w stwierdzonym stanie faktycznym polegające na przyjęciu, że organy administracji są uprawnione do "powtórnego" orzekania w sprawach rozstrzygniętych przez sądy powszechne. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest bowiem postępowanie administracyjne, w którym badano czy w stosunku do skarżącego zostały spełnione przesłanki warunkujące uznanie części subwencji oświatowej ogólnej za nienależną i ostateczna decyzja nakazująca zwrot nienależnie pobranej części subwencji, nie zaś postępowania sądowe w przedmiocie umieszczenia nieletnich w odpowiednich placówkach wychowawczych, co oznacza iż w przedmiotowej sprawie art. 79 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich nie znajduje zastosowania. Sam zaś fakt wydania przez Sąd Rodzinny orzeczenia w tym przedmiocie pozostaje irrelewantny z punktu widzenia zasad podziału części subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, określonych w załączniku do ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r., podstawą do uwzględnienia uczniów do odpowiedniej wagi celem obliczenia wysokości subwencji oświatowej ogólnej może być wyłącznie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na podstawie art. 71 b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. ustawy o systemie oświaty, a nie sam fakt przebywania uczniów/wychowanków, w takich ośrodkach, choćby miał on odpowiednią podstawę prawną.

Minister Finansów prawidłowo wskazał, iż w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. nieprawidłowo zakwalifikowano łącznie 8 wychowanków do wagi P34, przeznaczonej dla wychowanków tego rodzaju ośrodków, korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach. Organ analizując poprawność przypisania wychowanków ośrodka do wagi P34 zasadnie zbadał, czy wszystkim osobom uwzględnionym przy obliczaniu subwencji przysługuje nadal status wychowanka stosownie do zapisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż nie każda osoba przebywająca w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym jest w świetle prawa jego wychowankiem. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1ww. ustawy, umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym ustaje bowiem z mocy prawa z chwilą ukończenia przez nieletniego lat 18. W stosunku do 8 wychowanków organ zaś ustalił, iż wychowankowie ci do dnia 30 września 2009 r. odpowiednio ukończyli 18 rok życia bądź zostało wydane orzeczenie o uchyleniu stosowania środka wychowawczego w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Organ wskazał, że 4 z tych wychowanków ukończyło 18 lat odpowiednio w lutym, lipcu i sierpniu 2009 r., w stosunku do 1 z nich środek wychowawczy w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym został uchylony, a tylko 3 pozostałych ukończyło 18 lat we wrześniu 2009 r. Ponadto Minister Finansów podkreślił, iż na dzień 30 września 2009 r. ośrodek nie dysponował dokumentami pozwalającymi na uwzględnienie ww. wychowanków w systemie informacji oświatowej i ujęcie ich w wadze P34, tj. orzeczenie Sądu Rodzinnego o przedłużeniu na okres do zakończenia roku szkolnego przebywania wychowanka w zakładzie wychowawczym wydane na podstawie art. 73 § 2 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. W takim zaś stanie rzeczy nie było podstaw aby uznać ww. 8 osób przebywających w ośrodku za wychowanków ośrodka w rozumieniu wagi P34.

Zaznaczyć należy, iż dowodu na okoliczność prawidłowego zakwalifikowania 8 wychowanków ww. ośrodka do wagi P34 nie mogło, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, stanowić sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej przez sędziego Sądu Rejonowego w P. w zakresie prawidłowości przyjmowania, przebywania i zwalniania nieletnich w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P. w roku 2010, gdyż kontrola ta dotyczyła w istocie wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach nieletnich na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowego sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń w sprawach nieletnich (Dz.U. nr. 107 poz. 894), a nie kwestie związane z przyznaniem skarżącej subwencji oświatowej w zw. z zakwaterowaniem tych wychowanków w placówce. Brak odniesienia się do tego dokumentu przez organ w zaskarżonej decyzji nie stanowił zatem uchybienia organu.

W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia strony, iż zaskarżona decyzja z dnia 12 lutego 2016 r. nie zawiera argumentów dotyczących orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, które nie stanowiły podstawy do zakwalifikowania uczniów je posiadających do wagi P5 w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w P. i w K.; Minister Finansów w zaskarżonej decyzji wskazał bowiem , iż orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane na podstawie art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty musi odpowiadać wymogom określonym w przepisach prawa oświatowego. Ponadto Minister Finansów, biorąc pod uwagę zmiany w przepisach prawa oświatowego dotyczące zarówno wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne oraz wprowadzenie od ww. przepisów prawa dnia 22 kwietnia 2009 r. definicji "niepełnosprawności sprzężonej", określił, które orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, będące podstawą do wykazania ucznia je posiadającego w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2009 r. uprawniało ww. placówki do przyznania wagi P5), a więc w sposób należyty przedstawił podstawy podjętego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Niezasadnym jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. gdyż, Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Wyjaśnił, dlaczego warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu, części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącej na rok 2010, nie spełniali uczniowie nieposiadający na dzień 30 września 2009 r. aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.