Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 430/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 29 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr[...] , a także postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr[...] ; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej – W. O. kwotę 2.615,00 ( dwa tysiące sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 430/06

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia[...] , nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. - na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz.60 ze zm.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (Dz. U. z 2001 roku Nr 75, poz.802), § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm. ), art. 13, art. 16, art. 17 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, dotyczącego definicji produkty pochodzące i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Oświadczenia Rządowego z dnia 30 kwietnia 2003 roku w sprawie wejścia w życie Decyzji nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE-RP z dnia 25 lutego 2003 roku zmieniającej Protokół 4 do Układu Europejskiego, dotyczącego definicji pojęcia produkty pochodzące i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 2003 roku Nr 217, poz.2126); art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 roku Nr 68, poz. 623); § 233 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 roku w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U Nr 117 poz. 1250 z 2001 roku) – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia[...] , nr [...] uchylającą , po wznowieniu postępowania, decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia[...] , nr [...] w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego i określającą kwotę długu celnego w wysokości 16.037,00 zł, powiadamiającą o zarejestrowaniu powyższej kwoty i wzywającą do zapłaty długu celnego w ustalonej kwocie.

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych w dniu 9 lipca 2003 r. na podstawie zgłoszenia celnego SAD Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód ciężarowy marki VOLKSWAGEN TRANSPORTER T-4 TDI , nr nadwozia:[...] , nr silnika [...] (poj.2461cm sześciennych- silnik na olej napędowy), rok produkcji 2001, zaklasyfikowany do podpozycji 870421999 taryfy celnej importowej na warunkach zadeklarowanych przez Importera w zgłoszeniu celnym, ze stawką celną obniżoną zastosowaną w oparciu o świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z dnia [...] wystawione przez niemieckie władze celne i potwierdzające preferencyjne pochodzenie samochodu z Unii Europejskiej. Następnie organ celny przystąpił do weryfikacji zgłoszenia celnego polegającej na jego kontroli i dołączonych do niego dokumentów. Wątpliwości organu celnego wzbudziła zadeklarowana wartość celna samochodu w wysokości 38. 466,00 zł.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. ustalił wartość celną samochodu na kwotę 45.820 zł. Decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 22 października 2004 roku wpłynęło do Urzędu Celnego I w Ł. pismo z Izby Celnej w Ł. - Referatu Zarządzania Ryzykiem informujące, że w wyniku analizy zgłoszeń celnych, przedmiotem których były pojazdy samochodowe marki Volkswagen, pod kątem deklarowanego kraju pochodzenia samochodu stwierdzono – w oparciu o informacje zawarte w numerach VIN pojazdów – że deklarowane pochodzenie jest niezgodne z lokalizacją fabryki, w której pojazdy zostały wyprodukowane. Informację przesłano celem wszczęcia postępowania zmierzającego do ustalenia faktycznego pochodzenia towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu i sprawdzenia czy prawidłowo zastosowano obniżoną stawkę celną. Do pisma załączony został wydruk z programu AutoVIN – wynik rozkodowania pojazdu o numerze nadwozia/podwozia/ramy : [...] Volkswagen EUROVAN stwierdzający, że samochód został wyprodukowany w Polsce.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. wznowił postępowanie z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] . Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 241 § 1, art. 243 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623). Postanowienie nie zawiera żadnego uzasadnienia.

Następnie w ramach kontroli zgłoszenia celnego polskie organy celne zwróciły się do niemieckich władz celnych z wnioskiem o zweryfikowanie dowodu pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR.1 nr [...] Weryfikacja miała na celu sprawdzenie autentyczności dowodu pochodzenia oraz prawidłowości danych w nim zawartych.

Z uwagi na oczekiwanie na odpowiedź niemieckich władz celnych postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia[...] , nr [...]

W dniu [...] wpłynęło pismo nr [...] z dnia [...] z Niemiec - Centralnego Urzędu Kontroli Pochodzenia Towarów w M. wraz z wynikiem weryfikacji dowodu pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR.1 nr [...] z dnia[...] . Władze celne Niemiec stwierdziły, iż dowód pochodzenia EUR.1 nr [...] został wystawiony w ramach Protokołu 4 UE-Polska, wymieniony w nim samochód ciężarowy posiada polskie pochodzenie, a w polu 4 prawidłowy zapis winien być : POLSKA. Ponadto stwierdzono, iż świadectwo było wystawione przez wskazany Urząd Celny, i że informacje zawarte w nim są rzetelne, oprócz pola 4 ( zapis w polu 14 na odwrocie świadectwa EUR.1)

Ponieważ weryfikacja dowodu pochodzenia okazała się negatywna, tzn. ujawniła stan faktyczny i prawny odmienny od zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu celnym Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. podjął postępowanie z urzędu i na podstawie art.242 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej wydał decyzję nr [...] z dnia[...] , w której uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej kwoty długu celnego oraz określił kwotę długu celnego w wysokości 16.037,00 zł z zastosowaniem stawki autonomicznej w wysokości 35% od wartości celnej pojazdu. Polskie pochodzenie pojazdu ustalono w oparciu o wynik weryfikacji dowodu pochodzenia EUR.1 i ustalenia niemieckich władz celnych.

Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z dnia[...] , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 12 i art. 15 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%; art. 83 § 1, § 2, § 3 poprzez uznanie, iż w sprawie doszło do zastosowania stawki celnej 0% w sposób niewłaściwy i to z powodu przedstawienia przez odwołującego się nieprawdziwych danych; art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. kwestii podstawowej z jakiej przyczyny stanowisko władz celnych Niemiec zawarte w piśmie z dnia [...] jest odmienne niż wynikające z treści świadectwa pochodzenia towaru z dnia[...] . W odwołaniu zawarty został również wniosek o dopuszczenie przedmiotowego samochodu do obrotu jako towar powracający w rozumieniu art. 191 § 1 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz odwołaniem strony nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań importera i podzielając argumentację organu I instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego – cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 17 grudnia 2002 r. ustanowiła Taryfę celną (Dz.U. Nr 226, poz. 1885 ze zm.), gdzie określono obniżone stawki celne dla towarów pochodzących z krajów lub grup krajów, z którymi Rzeczypospolita Polska zawarła umowy o wolnym handlu.

Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów, także przepisy Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej po łącznym spełnieniu następujących warunków:

- określenia takich stawek w taryfie celnej stanowiącej załącznik do powyższego rozporządzenia,

- bezpośredniego przywozu do Polski towarów z obszaru Unii Europejskiej lub w tranzycie przez inne terytorium pod warunkiem, że spełnione zostaną wymogi określone w art. 13 Protokołu Nr 4,

- udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towarów dowodem pochodzenia określonym w art. 16 Protokołu Nr 4 ( w postaci świadectwa przewozowego EUR. 1 lub deklaracji eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie, który opisuje produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji).

Zgłoszenie towaru do procedury celnej stanowi czynność materialno-techniczną, polegającą na samookreśleniu przez zgłaszającego jego zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu należności celnych od dokonanego obrotu towarowego z zagranicą.

Przyjęcie zgłoszenia przez organ celny powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą, na warunkach zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniu.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że do zgłoszenia celnego strona załączyła świadectwo przewozowe EUR. 1 potwierdzające preferencyjne pochodzenie samochodu z Unii Europejskiej. Podkreślił, że podczas odprawy celnej nie można ocenić rzetelności danych zawartych w przedłożonym dowodzie pochodzenia oraz pochodzenia towarów nim objętych. Ocena materialna dokumentu może być przeprowadzona wyłącznie w trybie art. 32 Protokołu 4 UE przez upoważnione do tego władze celne kraju eksportu. W przedmiotowej sprawie organ celny, zgodnie z art. 83 § 1 Kodeksu celnego dokonał kontroli zgłoszenia celnego , a w ramach tej kontroli wystąpił do niemieckich władz celnych z prośbą o zweryfikowanie dowodu pochodzenia.

Po uzyskaniu od niemieckich władz celnych odpowiedzi, że w przedstawionym przez stronę świadectwie przewozowym EUR. 1 w polu 4 prawidłowy zapis powinien brzmieć "Polska" Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo zastosował autonomiczną stawkę celną w wysokości 35% od wartości celnej pojazdu i ustalił kwotę długu celnego w wysokości 16037,00 PLN. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż zarzut naruszenia art. 12 i art. 15 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego jest bezzasadny z uwagi na fakt, iż powyższe normy nie miały żadnego wpływu na odmowę zastosowania obniżonej stawki celnej. Art. 12 w/w Protokołu omawia zasadę terytorialności, a art. 15 dotyczy zakazu zwrotu lub zwolnienia z cła. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona w odwołaniu myli Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zmieniony Decyzją Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003r. z Protokołem Nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące i metod współpracy administracyjnej. Organ II instancji nie podzielił także naruszenia przez organ I instancji art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w toku prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji art. 83 Kodeksu celnego. Wyjaśnił ponadto, że wniosek dotyczący uznania samochodu za towar powracający w trybie art. 191 § 1 Kodeksu celnego zostanie rozpatrzony przez Naczelnika Urzędu Celnego w odrębnym postępowaniu.

Na decyzję organu II instancji W. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł., podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.

Podczas rozprawy w dniu 15 marca 2007 roku pełnomocnik organu wyjaśnił, że nową okolicznością, która uzasadniała wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, był wynik rozkodowania numeru pojazdu i informacja, jaką nadesłała Izba Celna w Ł. W wyniku rozkodowania numeru nadwozia Urząd Celny uzyskał informację, że fabryka składająca samochód znajduje się w P. Wyjaśnił, że nie było sporządzane urzędowe tłumaczenie pisma niemieckich władz celnych weryfikującego świadectwo pochodzenia samochodu – tłumaczenia takie były sporządzane w innych sprawach dotyczących zgłoszeń W. O. Ponadto pełnomocnik organu wskazał, że rozkodowania numeru pojazdu dokonała jednostka organizacyjna Izby Celnej w Ł. - rozkodowania dokonuje program komputerowy. Poza tym pełnomocnik oświadczył, że nie ma dostępu do tego systemu. Dostępem dysponuje referat zarządzania ryzykiem Izby Celnej w Ł. Rozkodowywanie jest czynnością sprawdzającą i nie jest dokonywane obligatoryjnie, a jedynie wyrywkowo w przypadku powstania wątpliwości. Program był dostępny już wcześniej, ale pełnomocnik skarżącej nie był w stanie udzielić informacji, czy mają do niego dostęp pracownicy dokonujący odpraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu ale z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [p.p.s.a.](tj. Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zaznaczyć także należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz, że stosownie do art. 135 p.p.s.a., stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Decyzja stanowiąca przedmiot zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej po wznowieniu postępowania w sprawie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli zachodzi jedna z podstaw wyliczonych w przepisach prawa procesowego. Wyliczenie podstaw wznowienia zawarte w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej jest wyczerpujące.

Zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Stosownie do art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony .

W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy ( art. 243 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ).

Brzmienie przepisów przytoczonych wyżej przepisów wskazuje , że wznowienie postępowania nie zależy od uznania administracyjnego. Wystąpienie jednej z przesłanek wyliczonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej obliguje organ administracji do wznowienia postępowania. Z treści art. 243 § 1 wynika także, że w przypadku, gdy organ podejmuje działania z urzędu winien w momencie wznowienia postępowania dysponować informacjami spełniającymi ustawowe przesłanki wznowienia.

Na postanowienie o wznowieniu postępowania zażalenie nie przysługuje, a zasadność jego wydania może być badana przy okazji rozpatrywania odwołania od decyzji bądź przy rozpoznawaniu skargi przez sąd.

Po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy organ podatkowy wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie ( art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub części w przypadkach określonych w art. 245 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej) . Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, wprowadzającą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art.. 128 Ordynacji podatkowej), wykluczona jest możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, w której wznowienie postępowania ma nastąpić z urzędu, w dodatku na niekorzyść obywatela. Wykładnia rozszerzająca nie dałaby się pogodzić w tym wypadku z zasadą praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej ( patrz wyrok NSA z 26.04. 2000 r. III SA 1454/99 ONSA 2001/3/123 z glosa aprobującą B. Adamiak OSP 2001/2/21) .

W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia[...] . uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej zgłoszonego towaru , a jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazał art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Następnie zaś wydał decyzję uchylającą swoją ostateczną decyzję z dnia [..] w części dotyczącej określenia długu celnego i określił kwotę długu celnego w wysokości 16.037,00 PLN. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z treści postanowienia z dnia [...] o wznowieniu postępowania nie wynika jaka konkretnie nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejące w dniu 9 lipca 2003 r. i nieznane wówczas Naczelnikowi Urzędu Celnego I w Ł. wyszły na jaw i były podstawą wydania tego postanowienia. Również uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera żadnych twierdzeń i rozważań w tym zakresie , podobnie jak uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Konstrukcja uzasadnienia jest charakterystyczna dla decyzji wydanych w trybie wszczęcia postępowania co do prawidłowości zgłoszenia celnego, a nie decyzji wydanych po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Brak ten stanowi o wadliwości decyzji obu instancji, gdyż przed analizą dopuszczalności wznowienia i przesłanek wznowienia nie można przejść do ponownego rozstrzygania o istocie sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 listopada 1987 r. I S.A. 1326/86 ( ONSA 1987/2/80 ) stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. ( w przedmiotowej sprawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej) i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. ( odpowiednio w art. 245 Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie oznacza to naruszenie przez organ I i II instancji art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 120, 121 i 124 Ordynacji podatkowej.

Z akt administracyjnych załączonych przez organ można wnosić, że podstawą wznowienia postępowania był wynik rozkodowania nr VIN w samochodzie sprowadzonym przez skarżącego, przesłany przez Referat Zarządzania Ryzykiem Izby Celnej w Ł., wskazujący na brak preferencyjnego pochodzenia pojazdu. Powyższe potwierdził na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej . W związku z powyższym podkreślić należy, że wskazany jako podstawa prawna wznowienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał.

Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:

- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

- okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,

- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z 1. 10. 2003 r. sygn. III SA 2923/01 Biul.Skarb. 2004/3/22).

Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym, oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Organ administracji nie może bowiem uzasadniać twierdzenia o ich nieznajomości powierzchowną analizą dostępnego materiału dowodowego ani błędami rozumowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 1831/00 (LEX nr 51329) nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn).

Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający "ich nie zbadał", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił.

W świetle powyższych wyjaśnień oczywistym jest, że rozkodowanie [...] przez jednostkę organizacyjną Urzędu Celnego numeru samochodu przy pomocy dostępnego od dawna programu komputerowego, nie stanowi nowej okoliczności nie znanej organowi w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] Nr VIN sprowadzonego przez skarżącego samochodu był bowiem znany organowi celnemu od daty przyjęcia zgłoszenia celnego ( wpisany jest w dokumencie SAD i w świadectwie pochodzenia EUR.1). [ patrz też wyrok NSA z 17.02.2005 r. GSK 1274/04 – LEX nr 169310, w którym stwierdzono, że przedstawienie tłumaczenia dokumentu nie uzasadnia twierdzenia , że przedłożono nowy dowód]. Ponadto w przedmiotowej sprawie można mieć wątpliwości nawet co do tego czy wynik rozkodowania dotyczy pojazdu będącego przedmiotem odprawy celnej skoro skarżący przedstawił do odprawy celnej samochód VOLKSWAGEN TRANSPORTER T-4 TDI , a wynik rozkodowania dotyczy modelu "EUROVAN". Podstawą wznowienia nie mogły być też informacje o negatywnych weryfikacjach świadectw pochodzenia samochodów marki VOLKSWAGEN TRANSPORTER w innych sprawach. Skoro dotyczyły innych podmiotów i innych pojazdów nie mogły stanowić podstawy wznowienia, określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w przedmiotowej sprawie.

Podstawą wznowienia postępowania w dniu [...] nie mógł być również wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia EUR.1 Nr [...] dotyczący samochodu przedstawionego do odprawy celnej przez skarżącego, gdyż pismo w tej sprawie wpłynęło do Urzędu Celnego dopiero [...]

W tym miejscu podkreślić należy, że z treści art. 240 § 1 pkt 5 wynika też , że istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą "wyjść na jaw" dla organu przed wydaniem przez ten organ postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu. Postępowanie prowadzone po wznowieniu postępowania ma służyć ustaleniu, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, nie może natomiast służyć poszukiwaniu podstawy wznowienia, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Z powyższych względów Sąd uznał, że organy celne nie wykazały, że w dacie wydania postanowienia o wznowieniu postępowania istniała podstawa wznowienia postępowania , czym naruszyły art. 240 § 1 pkt 5 , art. 243 § 1 i 2 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej .

Ponieważ możliwość wydania decyzji na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 uzależniona jest od zaistnienia podstawy wznowienia z art. 240 § 1 , bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena zarzutów podniesionych w skardze.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.