Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2006/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi S. reprezentowanego przez Starostę P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej GINB, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, w P. z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

We wskazanej powyżej decyzji PINB w P., na podstawie art. 68 ust. 1, 2 oraz 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.) nakazał Staroście P. - Z. S. reprezentującemu Skarb Państwa opróżnienie i wyłączenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego o nr ew. [...] z użytkowania, zlokalizowanego na terenie zabytkowego parku na działce o nr ew. [...] w miejscowości O., gm. P., stanowiącego własność Skarbu Państwa. Termin na wykonanie ww. obowiązku ustalił do dnia 30 czerwca 2009 r. oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia przedmiotowego obiektu mieszkalnego dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania. Natomiast w terminie do 31 grudnia 2008 r. zarządził wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., w prowadzonym z urzędu postępowaniu, stwierdził nieważność ww. decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 68 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, że z treści art. 68 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. W ocenie WINB organ nadzoru stopnia powiatowego w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wykazał zaistnienia, w niniejszej sprawie, wyżej opisanej przesłanki upoważniającej do wydania nakazu opróżnienia i wyłączenia z użytkowania przedmiotowego budynku. W jego ocenie powyższe uchybienie stanowi o rażącym naruszeniu art. 68 Prawa budowlanego w stopniu wypełniającym dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto organ nieważnościowy wskazał, że badana w trybie nadzoru decyzja PINB w P. nie spełnia wymogów określonych w art. 7 i 107 § 1 k.p.a. WINB wskazał także, że nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach oraz materiale dowodowym sprawy nałożenie w trybie art. 68 Prawa budowlanego ww. decyzją obowiązku na osobą fizyczną, tj. Z. S.. Adresatem ww. decyzji, w ocenie WINB, winien być w przedmiotowej sprawie Skarb Państwa jako właściciel terenu, na którym znajduje się przedmiotowy budynek reprezentowany przez ustawowo umocowany do tego podmiot. Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną w sprawie musi prowadzić do konstatacji, iż obarczona ona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie organu nadzorczego, badana decyzja PINB w P. w pierwszej kolejności wydana zatem została z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto skierowana została do osoby niebędącej w sprawie stroną.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł Starosta P., podnosząc, że z materiału dowodowego sprawy wynikają przesłanki upoważniające do nakazu opróżnienia i wyłączenia z użytkowania przedmiotowego budynku. Starosta wskazał, że w jego ocenie, choć spersonifikowano w decyzji PINB w P. organ zobowiązany do wykonania nakazu, to nie oznacza to, iż decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Z norm kompetencyjnych wynika bowiem, że to starosta w tego typu sprawach jest organem reprezentującym Skarb Państwa. Wskazał, że do chwili obecnej Sąd Rejonowy w P. wydał trzy wyroki orzekające o eksmisji osób z trzech lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku i uprawnieniu osób zamieszkujących ten budynek do otrzymania od Gminy P. lokalu zamiennego. W jego ocenie powstały zatem nieodwracalne skutki prawne wynikające z prawomocnych wyroków.

Zaskarżoną decyzją GINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję WINB Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po przeanalizowaniu sprawy uznał za prawidłowe ustalenia [...] WINB, że decyzja PINB w P. z dnia [...] listopada 2008 r. jest obarczona wadami wskazanymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., a w związku z tym stwierdzenie nieważności tej decyzji jest uzasadnione. Powołując się na art. 68 Prawa budowlanego i art. 7, 77 § 1, 75 k.p.a., GINB stwierdził, że dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy, możliwa jest ocena, czy dana okoliczność została w sposób dostateczny udowodniona. W ocenie organu odwoławczego, w toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie spornej decyzji, doszło do licznych uchybień proceduralnych przez PINB w P., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie organ powiatowy przed wydaniem decyzji o nakazie opróżnienia i wyłączenia z użytkowania budynku nr [...], położonego w miejscowości O., nie wyjaśnił, jaki jest faktycznie stan techniczny tego budynku i czy kwalifikuje się on do wydania nakazu w trybie art. 68 Prawa budowlanego. Na niepełne wyjaśnienie przedmiotowej sprawy wskazują zgromadzone akta sprawy, jak również uzasadnienie decyzji PINB w P., w którym wskazano jedynie chronologicznie przebieg prowadzonego postępowania. W ocenie GINB, takie działanie organu powiatowego narusza w sposób rażący art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., z uwagi na wpływ, jaki wywarło na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, co wypełnia przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do opinii oceny stanu technicznego budynków sporządzonej w lutym 2008 r. przez rzeczoznawcę majątkowego inż. E. J., organ odwoławczy wskazał, że wynika z niej niewątpliwie zły stan techniczny dwóch budynków, jednakże nie wynika z niej, że budynek nr [...] w miejscowości O. grozi zawaleniem. Także zapisy w protokóle z dnia 18 marca 2009 r., o stanie technicznym budynku nr ewid. [...] nie świadczą o tym, że budynek ten grozi zawaleniem. Organ odwoławczy potwierdził, że decyzja PINB w P. jest obarczona także wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 350/06,. LEX nr 291195; i z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06, LEX nr 351135). W jego ocenie, z akt sprawy wynika, że prowadzone postępowanie zakończone wydaniem spornej decyzji dotyczyło podmiotu, którym jest osoba fizyczna Z. S. - Starosta P.. O tym świadczy chociażby postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], nakładające obowiązek na Z. S. - Starostę P. do przedłożenia oceny technicznej dwóch budynków w miejscowości O., gmina P.. Mając na względzie powyższe wyjaśnienia GINB uznał, że podmiotem praw i obowiązków nakazanych decyzją PINB w P., nie może być Starosta P. - Z. S.. W tej sytuacji uznał argumenty podniesione przez Starostę P. za nieuzasadnione i pozostające bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Ponadto organ odwoławczy ustosunkował się do innych zarzutów wyjaśniając, że decyzja (o której jest mowa w odwołaniu) byłaby niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., w sytuacji wystąpienia przeszkód w jej wykonaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi Starosta P. powtórzył argumentację zawartą w ww. odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, że podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji PINB w P. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, znajdującym się w aktach sprawy, a dodatkowe spersonifikowanie strony (imię i nazwisko) nie oznacza, że wyżej wymieniona decyzja PINB skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ponadto wskazał, że choć w ocenie GINB organ nadzoru stopnia powiatowego rażąco naruszył art. 7, 77 § i 80 k.p.a., to jednocześnie nie wskazał w jaki sposób postępowanie to winno zostać uzupełnione, zatem uprawnione jest stanowisko, że wskazanych uchybień de facto nie było. Odnośnie zarzutu błędnego wskazania adresata decyzji skarżący podniósł, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, ze zm.), starosta w ramach wykonywanego zadania z zakresu administracji rządowej jest organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach dotyczących gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Nieuzasadniony jest zatem zarzut GINB, iż brak jest w aktach sprawy stosownego pisma, z którego wynika, że Starosta P. jest zarządcą lub właścicielem nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, którego dotyczy decyzja. Okoliczność reprezentowania przez starostę Skarbu Państwa w sprawach nieruchomości wynika wprost z przepisu ustawy, zatem żadne inne dokumenty nie są tu wymagane. W swojej decyzji PINB przestawił w zdaniu szyk wyrazów, a to należałoby traktować co najwyżej w kategoriach błędu, czy też oczywistej omyłki. Niewątpliwie taka nieścisłość w decyzji, zdaniem skarżącego, nie powinna stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu częściowo z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze.

Kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego również ostatecznych decyzji administracyjnych, co stanowi wyjątek od zasady ich trwałości sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Organ nadzorczy nie rozpatruje sprawy co do istoty, lecz bada decyzję wyłącznie pod względem ewentualnego wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Z tego względu postępowanie nadzorcze nie ma na celu ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty (merytoryczne rozpatrzenie sprawy w tym przypadku nie jest dopuszczalne, naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego) i sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy decyzja nie zawiera kwalifikowanych wad prawnych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tylko w takim zakresie organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest uprawniony do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji organu II instancji, dotknięte jest wadą opisaną w art. 107 § 3 k.p.a., zarzut rażącego naruszenia art. 68 Prawa budowlanego organ ujął bowiem w uzasadnieniu swojej decyzji jako zarzut rażącego naruszenia przepisów proceduralnych. W uzasadnieniu podano, że w toku postępowania poprzedzającego badaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję doszło do licznych uchybień proceduralnych przez PINB w P., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności organ ten nie wyjaśnił, jaki jest faktycznie stan techniczny tego budynku i czy kwalifikuje się on do wydania nakazu w trybie art. 68 Prawa budowlanego.

W konkluzji organ II instancji stwierdził, że stan taki narusza w sposób rażący art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., z uwagi na wpływ, jaki wywarło na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, co wypełnia przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sformułowania powyższe nie są dostatecznie jasne i nie wyjaśniają, czy organ II instancji obok rażącego naruszenia art. 68 Prawa budowlanego dodał kolejną przesłankę nieważnościową (rażącego naruszenia przepisów proceduralnych), czy też uznał, że do naruszenia art. 68 Prawa budowlanego nie doszło, a naruszono tylko przepisy procedury. Już tylko ta okoliczność musiała spowodować uchylenie decyzji organu II instancji, z powodu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga, aby organ wydający decyzję ustosunkował się w pełni do okoliczności sprawy, a także wyjaśnił podstawy prawne decyzji.

Rację trzeba przyznać organowi II instancji w tym, że podkreślił, iż badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zawiera uzasadnienie nie obrazujące całości postępowania administracyjnego. Nie mogło to jednak usprawiedliwiać stawiania zarzutów natury naruszeń przepisów procesowych w postępowaniu, które zakończyła wspomniana decyzja, gdyż to nie one winny być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, lecz sama decyzja administracyjna będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego. Wady procesowe postępowania administracyjnego i to tylko w zakresie opisanym w art. 145 § 1 k.p.a. mogą być bowiem przedmiotem postępowania wznowionego.

Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zarzuca się rażące naruszenie prawa, dostrzegając, jak w tej sprawie, że w uzasadnieniu badanej decyzji brakuje wyjaśnienia istotnych kwestii materialnoprawnych, które mogą wskazywać na naruszenie przepisu prawa materialnego będącego podstawą decyzji, ma obowiązek, w oparciu o konfrontację osnowy i uzasadnienia decyzji z aktami sprawy i ewentualnie zgromadzonymi w tej materii dowodami, dokonać analizy i wyczerpującej oceny, czy badana decyzja narusza prawo materialne, a następnie ocenić, czy naruszenie to ma charakter rażący i jakie niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia porządku prawnego skutki wywołuje taki stan rzeczy. Stwierdzenie naruszenia przepisów prawa procesowego zaistniałego w toku postępowania administracyjnego, co do zasady, nie może być uznane za kwalifikowaną wadę prawną decyzji w zakresie objętym dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W kontrolowanych obecnie przez Sąd Wojewódzki decyzjach, organy nadzorcze (gdyż organ II instancji nie zakwestionował uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej) przyjęły, że w uzasadnieniu badanej decyzji brak jest stwierdzenia, że przedmiotowy budynek grozi zawaleniem, a zatem skoro w decyzji nie wykazano powyższej okoliczności, to brak też było podstaw do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego, wobec czego jest to naruszenie prawa, jak ujął to organ I instancji, w stopniu wypełniającym dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Powyższe stwierdzenie nie daje jednak odpowiedzi na pytanie, w czym organ upatruje owej rażącości naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się ugruntowany pogląd, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma zatem charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wprost wbrew nakazowi lub zakazowi zawartemu w przepisie prawnym. Ocenie organu - w ramach oceny przesłanki rażącości - podlegają też skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, wykazaniu przez organ podlega zatem i to, że są to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, w tym skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Niemożność wykazania oczywistej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu będącego podstawą aktu administracyjnego nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Nie daje także takich podstaw niemożność powiązania stwierdzenia, iż chociaż istnieje oczywista sprzeczność rozstrzygnięcia z treścią przepisu, z wystąpieniem negatywnych skutków gospodarczych lub społecznych zakłócających sferę stosunków prawnych w stopniu nie dającym się pogodzić z wymaganiami praworządnego państwa. Okoliczności powyższych nie tylko organy nie oceniły, ale też nawet nie dostrzegły konieczności dokonania analizy okoliczności sprawy pod tym kątem, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 k.p.a.

Tymczasem już z samej dyspozycji art. 68 Prawa budowlanego wynika, że zastosowanie tego przepisu zależy od dokonania oceny, czy obiekt budowlany grozi zawaleniem. Kwestia sformułowania oceny przez organ nadzoru budowlanego czy istnieje bezpośrednia groźba zawalenia budynku jest wynikiem przeprowadzonego postępowania, w którym, na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy, organ formułuje wniosek będący podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. Zauważył to wprawdzie organ II instancji, podejmując próbę uzupełnienia, czy też zmiany zarzutu, wskazując na naruszenia prawa procesowego. Nie wyprowadził jednak z tego spostrzeżenia właściwych wniosków, dochodząc do mylnego przekonania co do rażącego naruszenia art. 68 Prawa budowlanego, chociaż, jak powiedziano, możliwość jego zastosowania uzależnione jest od oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu. Natomiast z wywiedzionych już wcześniej przez Sąd Wojewódzki względów, przyjęcie dostrzeżonych naruszeń procesowych, jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji nie było możliwe.

Uwzględniając zatem to, że zastosowanie przepisu art. 68 Prawa budowlanego opiera się na okolicznościach faktycznych wynikających z oceny stanu technicznego budynku, nie dawało podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia tego przepisu z tego tylko powodu, że w uzasadnieniu decyzji nie znalazło się stwierdzenie, iż budynek bezpośrednio jest zagrożony zawaleniem. Do wniosku takiego, o możliwości zawalenia budynku, mogło natomiast doprowadzić badanie akt sprawy przez organ nadzoru, a w szczególności opinii rzeczoznawcy, w której oceniono zużycie techniczne elementów budynku w 78 %, odchylenie ścian od pionu i zniszczenia elementów konstrukcyjnych dachu, co - jak stwierdzono w opinii - może zagrażać katastrofą budowlaną. Takiej pogłębionej oceny akt sprawy, co do podstaw faktycznych zastosowania przepisu prawa materialnego w badanej decyzji, organy nadzoru nie przeprowadziły. Nie wynika zatem z uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki decyzji nadzorczej, czy stan bezpośredniego zagrożenia zawaleniem się przedmiotowego budynku rzeczywiście miał miejsce. Zważyć trzeba, że owa bezpośredniość jest powiązana z groźbą zawalenia, a więc z takim stanem technicznym budynku, który w każdej chwili grozi katastrofą budowlaną. Nie oznacza to zatem, że do zawalenia dojść może bezpośrednio, tj. w najbliższym czasie, ale że istnieje bezpośrednie zagrożenie, że katastrofa może nastąpić w każdej chwili. Uwzględniając powyższe okoliczności, dojść należało do wniosku, że w kontrolowanej sprawie nie było podstaw do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie art. 68 Prawa budowlanego, z tego powodu, iż badanej decyzji organy zarzuciły, iż w jej uzasadnieniu nie wykazano bezpośredniego zagrożenia zawaleniem budynku.

W odniesieniu do drugiej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., powtórzyć należy, że zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można zatem stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie był stroną postępowania w danej sprawie. W odniesieniu do tej kwestii przytoczono w kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki decyzji nadzorczej orzecznictwo odnoszące się do sytuacji, w której decyzję skierowano do jednostki, tj. starostwa. W uzasadnieniu tego wyroku NSA, którym oddalono skargę kasacyjną, NSA doszedł do wniosku, że jeżeli z materiałów dowodowych wynika, iż całe postępowanie było prowadzone wobec strony, a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. Jest to jedynie oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu (art. 113 § 1 k.p.a.). W sprawie tej nie ulegało wątpliwości, że stroną postępowania był powiat (jednostka samorządu terytorialnego), a nie starostwo (aparat pomocniczy powiatu, służący obsłudze organów powiatu, nie posiadające odrębnego bytu prawnego). Pomimo tego NSA nie uznał, że doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z analizy uzasadnienia tego wyroku, wyciągnąć można zatem wniosek zupełnie przeciwny do tego, który przyjął WINB jako podstawę stwierdzenia nieważności, NSA nie dostrzegł bowiem istotnego naruszenia prawa w skierowaniu decyzji do starostwa, zamiast do powiatu, który był stroną postępowania.

Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania może stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wówczas, gdy nie istnieje jakakolwiek wątpliwość co do tego, że decyzję skierowano do innego podmiotu niż do tego, który brał udział w postępowaniu.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego określenie w osnowie decyzji podmiotu biorącego udział w postępowaniu przez użycie jego funkcji w połączeniu z użyciem imienia i nazwiska piastuna tej funkcji, jest niewątpliwie wyjściem poza granice prawa, gdyż wystarczające byłoby określenie jako podmiotu zobowiązanego Starosty P., bez użycia jego imienia i nazwiska, nie jest to jednak rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie sądowym wyrażono już pogląd, z którym należy się zgodzić, że nieprecyzyjne określenie strony postępowania może mieć wpływ na wynik sprawy, z uwagi na przeszkody jakie może spotkać ewentualna egzekucja obowiązków wynikających z decyzji. Okoliczność ta nie stanowi przypadku skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Również w innym wyroku NSA wyrażono pogląd, z którym również należy się zgodzić, gdyż stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną, że przy stosowaniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można się ograniczać do literalnego go odczytywania. W omawianym przepisie chodzi o wyeliminowanie przypadków, w których decyzja administracyjna nie mogła wywołać przewidzianych w niej skutków z uwagi na jej skierowanie do niewłaściwej osoby, bo niedysponującej uprawnieniami strony. Por. wyrok NSA z dnia 27 października 2000 r., sygn. akt IV SA 1770/98, publ. LEX nr 53456.

W sprawie będącej przedmiotem badania przez organy nadzoru nie istniała wątpliwość, co do jednoznacznego oznaczenia podmiotu, do którego skierowano decyzję i który to podmiot ją wykonywał. Był to Starosta P. działający jako reprezentant Skarbu Państwa. Z okoliczności, iż w osnowie wymienionej decyzji wskazano go również z imienia i nazwiska można wyprowadzić wniosek, że było to naruszenie prawa mogące mieć wprawdzie wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na ewentualną egzekucję obowiązków wynikających z decyzji, nie było to jednak naruszenie na tyle rażące, aby eliminować decyzję na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Konkluzje wynikające z powyższych rozważań prowadzą do wniosku, że należało uchylić zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję z powodu naruszenia zarówno art. 107 § 3 k.p.a., jak i przepisu art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania organy prowadzące postępowanie uwzględnią powyższe stanowisko Sądu Wojewódzkiego odnoszące się do ocen w zakresie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. przy wydawaniu decyzji w ponowionym postępowaniu administracyjnym.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.