Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1226/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, wskutek wniosku S. M., decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] stwierdził, że wnioskodawczyni jest objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2001 r. – nadal. Organ przyjął, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...] marca 2001 r. (wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej nr [...] dokonany przez Wójta Gminy P.). Od dnia [...] września 2003 r. zaprzestała działalności, co wynika z druku ZUS ZWUA złożonego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział K. Jednakże zainteresowana nie dokonała równoczesnego wykreślenia przedsiębiorcy z Ewidencji Działalności Gospodarczej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ stwierdził, że z mocy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Obowiązek ubezpieczenia tychże osób, według art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych czyli w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm., dalej: "ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych"). Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważało się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Powyższe oznaczało, na mocy art. 7 ust. 1 i art. 7e ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) oraz art. 14 ust. 1 i 2, i art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.), że przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą dopiero po uzyskaniu wpisu do odpowiedniego rejestru, a zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej ma obowiązek zgłosić do organu prowadzącego ten rejestr. Zatem o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej można mówić dopiero po wykreśleniu przedsiębiorcy z tego rejestru. Wobec tego okres objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej związany jest z wpisem i wykreśleniem z ewidencji działalności gospodarczej, a nie z faktycznym zaprzestaniem wykonywania tej działalności.

Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż wnioskodawczyni nie wniosła w terminie odwołania, a w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wniosek został uznany za bezzasadny postanowieniem Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2006 r.

W dniu [...] października 2008 r. S. M. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). We wniosku z dnia [...] października 2008 r. S. M. wskazała, że jej działalność gospodarcza miała charakter sezonowy. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zawiesił to postępowanie z uwagi na wystąpienie przez S. M. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności cytowanej wyżej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2005 r.

S. M. bowiem w dniu [...] grudnia 2008 r. wystąpiła do Prezesa NFZ z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2005 r. Powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzuciła temu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa poprzez przyjęcie w sposób oczywiście sprzeczny z obowiązującym prawem, że w dniu wydania kwestionowanej decyzji czyli w dniu [...] listopada 2005 r. była nadal objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie wnioskodawczyni Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dokonał błędnej interpretacji art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że istnienie obowiązku ubezpieczeń zdrowotnych osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą powiązał z wpisami do ewidencji działalności gospodarczej, a nie z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej. Na poparcie swego stanowiska powołała wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt I UK 105/2004, w którym stwierdzono, że zgłoszenie faktycznego zaprzestania działalności gospodarczej tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych może prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia w przypadku rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu tej działalności. Zdaniem wnioskodawczyni w jej przypadku takie rzeczywiste przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej występowały z uwagi na to, że prowadziła działalność sezonową – obsługę pola namiotowego. Nadto wnioskodawczyni corocznie informowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zaprzestaniu prowadzenia działalności, na dowód czego wskazała dokumenty złożone w ZUS-ie. Przy piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. złożyła dodatkowe dokumenty (kopie: zaświadczenia o numerze klasyfikacyjnym REGON z dnia [...] kwietnia 2000 r., zaświadczenia naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lutego 2009 r., decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 2001 r. i z dnia [...] stycznia 2006 r. o wpisach w ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenia Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 2001 r., zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lutego 2009 r., pism skarżącej do Urzędu Skarbowego w S. z dni: [...] października 2000 r., [...] września 2001 r., [...] czerwca 2002 r., [...] września 2002 r.) mające wskazywać, że jej działalność gospodarcza miała charakter sezonowy i we wskazanych w tych dokumentach okresach wnioskodawczyni faktycznie takiej działalności nie wykonywała.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Prezes NFZ wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...].

Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Prezes NFZ odmówił stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2005 r. Powołał się na art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwo, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to oczywiste, wyraźne, bezsporne naruszenie prawa. W takim przypadku decyzja wywołuje skutki nie dające się pogodzić z wymogami praworządności. Nie chodzi zatem o spór o wykładnie prawa, ale o działanie wbrew nakazowi zakazowi ustanowionemu w prawie. Powołując się na wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt IIISA 1134/96 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Ke 18/08 podkreślił, że dla oceny czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa rozstrzygający jest stan prawa w chwili wydania tej decyzji i na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa. Co do sposobu rozumienia art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zaprezentowanego w badanej decyzji przywołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05 i 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 31/06.

Jednocześnie organ zauważył, że nieważność ma charakter wyjątkowy. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, wyrażonej w art. 16 k.p.a. i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja jest dotknięta w sposób niewątpliwy jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Od decyzji tej S. M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa NFZ w dniu [...] czerwca 2009 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem. Zauważył, że organ powołał się na orzeczenia sądowe zapadłe po wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., podczas gdy skarżąca wskazała cytowany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r., opublikowany OSNP 2005/13/198, jeszcze przed wydaniem spornej decyzji. Przede wszystkim jednak art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. był jasny i nie powinien być przedmiotem wykładni systemowej zastosowanej przez organ, który nie podjął nawet jakiejkolwiek próby rozważenia możliwej rozbieżnej interpretacji przepisów.

Prezes NFZ decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.

Organ podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji oceny legalności decyzji dokonuje się na gruncie przepisów prawa, zarówno materialnych, jak i procesowych, obowiązujących w dniu jej wydania. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie miało rozumienie pojęcia: "zaprzestanie wykonywania działalności pozarolniczej przez ubezpieczonego" zawartego w art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ ponownie odwołując się do cytowanego we wcześniejszej decyzji orzecznictwa stwierdził, że dla określenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma znaczenie prawne wpis do ewidencji działalności gospodarczej i wykreślenie z tej ewidencji. Natomiast faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, zgłoszone jedynie w ZUS-ie nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes NFZ podkreślił, że istniejące w praktyce administracyjnej i orzecznictwie różnice interpretacyjne nie mogły przesądzić, że decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości, a treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu poprzez ich proste zestawienie.

Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] września 2009 r. złożyła S. M. Zaskarżyła ją w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż została wydana z naruszeniem prawa, polegającym na błędnym zastosowaniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na: błędnym zastosowaniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i w konsekwencji uznanie, że faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, łącznie z poinformowaniem o tym fakcie ZUS – u nie zwalnia od obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu w zasadzie ponowiła argumentację przedstawioną w pismach kierowanych do Prezesa NFZ.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, jak również utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] maja 2009 r. nie naruszają przepisów prawa.

Wymaga podkreślenia, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podobnie obie zaskarżone decyzje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa przez to, że nie stwierdziły nieważności wspomnianej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

W ocenie Sądu, Prezes NFZ wydając przedmiotowe decyzje nie dopuścił się jakiejkolwiek obrazy przepisów prawa, w tym przede wszystkim wskazanych przez skarżącą przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Należy przy tym podkreślić, że art. 13 pkt 4 cytowanej ustawy nie stanowił samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia. Przepis ten znajdował zastosowanie na mocy art. 66 ust.1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który stanowił (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia), że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a obowiązek ten powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Należy zauważyć, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. nie powołał jako podstawy rozstrzygnięcia wcześniejszych ustaw dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, mimo że, objęcie skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego obejmowało okres od [...] marca 2001 r. W tej sytuacji powinien był powołać jako podstawę rozstrzygnięcia również art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. W myśl powołanych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby, spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób (według obu powyższych ustaw) powstawał i wygasał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Zatem i powołane uregulowania odsyłały do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W tej sytuacji nie można przyjąć, że niepowołanie w decyzji wskazanych wyżej przepisów stanowiło o nieważności rozstrzygnięcia. Niewymienienie podstawy prawnej, jeżeli istnieje albo powołanie nieprawidłowej podstawy prawnej bądź ogólnikowe powołanie przepisów prawa stanowi naruszenie prawa, ale nie w stopniu przesądzającym, że naruszenie to ma charakter rażący (tak:Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz bieżący do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010).

Odnosząc się do zarzutu skargi, należy podkreślić, że "rażące naruszenie prawa", o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Utożsamianie tego pojęcia z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Nie stanowi zatem o rażącym naruszeniu prawa wybranie jednej z rozbieżnych wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, która później uznana została za nieprawidłową (tak m.in. /w:/ wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23, a także wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 1994 r., sygn. akt III ARN 15/94, OSNAP 1994/3/36, z dnia 20 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 71/94, OSNAP 1995/13/156).

Rozstrzygając niniejszą sprawę należy zauważyć, iż zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Powyższe oznacza, iż osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą od dnia jej zarejestrowania (art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej) do dnia wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej (art. 7e ust. 1 pkt 1 Prawa działalności gospodarczej i art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Taki pogląd niewątpliwie był podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych w okresie, w którym wydana została sporna decyzja (vide: m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, czy też z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt SA/Wa 31/06), jak i obecnie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 29 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 28/07 i 2 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 241/08). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II GSK 241/08 powołał się także na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 289/05, potwierdzający stanowisko NSA, a zatem odmienne od prezentowanego przez skarżącą.

Należy także zauważyć, że zarysowało się odmienne stanowisko sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego (cytowane przez skarżącą), dotyczące rozważanej kwestii, związanej z ustalaniem obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Według tego poglądu dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej rodzi jedynie domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji, co powoduje w konsekwencji, że ocena organu, czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona stosownym ustaleniem i oceną tego organu (tak: wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06).

Mając na względzie powyższe nie sposób - zdaniem Sądu - przyjąć, aby rozbieżność interpretacji prawa mogła być podstawą dla stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, gdyż zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości, zaś treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie (podobnie: /w:/ wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 996/06, LEX nr 354687).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takie przesłanki w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione.

Należy przy tym wskazać, iż sporna decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, wydana w przedmiocie stwierdzenia podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] marca 2001 r. nie została skutecznie zaskarżona przez S. M. w zwykłym toku instancji i stała się w konsekwencji ostateczna. Tym samym skarżąca pozbawiła się możliwości ewentualnego wyeliminowania spornego rozstrzygnięcia w zwykłym trybie, w którym nie trzeba wykazywać rażącego naruszenia prawa celem uchylenia kwestionowanych decyzji administracyjnych.

Natomiast rozstrzygając skargę na decyzje Prezesa NFZ odmawiające stwierdzenia nieważności w/w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, Sąd zobowiązany był przede wszystkim uwzględnić fakt, iż przyjęta w k.p.a. konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa, określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7.

Sąd zmuszony był uwzględnić w swoich rozważaniach, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), a zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności, musi być oczywiste, a nie wynikać wyłącznie ze zmienionej linii orzecznictwa sądów administracyjnych.

W tej sytuacji - zdaniem Sądu - nie sposób przyjąć, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dopuścił się w 2005 r. rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro, kierując się zasadą praworządności, zastosował jednoznaczne - w jego ocenie - przepisy prawa, których treść w rzeczywistości mogła podlegać jednak różnej wykładni.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.