Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2040/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rektora [...] Szkoły [...] w W. z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rektora [...] Szkoły [...] w W. na rzecz A. G. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Rektor [...] Szkoły [...] w W. skreślił A. G. z listy studentów tej uczelni.

W uzasadnieniu decyzji Rektor powołał się na treść § 44 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów zgodnie, z którym rektor podejmuje decyzję o skreśleniu z listy studentów w przypadku wygaśnięcia umowy. Organ stwierdził, że wobec faktu wygaśnięcia z dniem [...] września 2004 r. umowy o studia, zgodnie z powołanym przepisem Regulaminu Studiów podjął decyzję o skreśleniu A. G. z listy studentów.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucono naruszenie art. 80 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 95, poz. 590 ze zm.) oraz art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art.12 Kpa. Zdaniem skarżącej umowa o studia nie zawierała klauzuli o jej wygaśnięciu z dniem [...] września 2004 r. Wygaśnięcie umowy o studiach reguluje wyłącznie § 6 ust. 1 tej umowy stanowiący, że umowa wygasa w przypadku przekraczającego miesiąc opóźnienia w dokonywaniu przez studenta płatności na rzecz szkoły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając następujące stanowisko:

W dniu [...] czerwca 2001 roku po zakończeniu procedury kwalifikacyjnej dotyczącej przyjęcia kandydata na studia, z A. G., podpisana została umowa o studiach regulująca stosunek zobowiązaniowy uczelni względem studentki przez cały okres kształcenia w formie sześciosemestralnych studiów zawodowych zaplanowanych na okres od 1 października 2001 roku do dnia 30 września 2004 roku. Zgodnie z § 4 ust. 3 tej umowy określającym zobowiązania studenta, jest on zobowiązany do uzyskiwania w terminach i na zasadach określonych w Regulaminie Studiów, który strony uznały za załącznik do umowy pozytywnych ocen z zadań, prac kontrolnych, sprawdzianów, praktyki zawodowej, zaliczeń egzaminów, pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego.

A. G., będąc studentką [...] semestru studiów dziennych [...] Szkoły [...] w W., w semestrze zimowym roku akademickiego 2004 nie spełniła warunków formalnych zaliczenia semestru [...] i uzyskania promocji na semestr [...]. Studentka nie złożyła bowiem w terminie zakreślonym przez uczelnię wniosku o umożliwienie realizacji semestru wyższego z jednoczesnym powtarzaniem zajęć tego przedmiotu. Nie wnioskowała również o umożliwienie powtarzania semestru.

Organ uczelni ponadto wskazał, że ze studentką prowadzona była liczna korespondencja mającą na celu wyjaśnienie statusu prawnego, a także wskazanie jej możliwości kontynuowania nauki. W szczególności propozycja dotyczyła przywrócenia studentce terminu do złożenia podania o umożliwienie realizacji zajęć semestru wyższego z jednoczesnym powtarzaniem zajęć przedmiotu "seminarium dyplomowe" ([...] semestr). Propozycje te nie spotkały się jednak z zainteresowaniem studentki, która w dalszym ciągu domagała się umożliwienia jej podejścia do egzaminu dyplomowego, nie będąc nawet studentem ostatniego semestru studiów. Z uwagi na zbliżający się okres wygaśnięcia umowy o studiach z dniem 30 września już w okresie wakacji 2004 roku uczelnia ponownie podjęła kroki zmierzające do konstruktywnego załatwienia sprawy studentki A. G. W tym celu uczelnia pisemnie zwróciła się do studentki przedstawiając jej aktualny status formalno - prawny jako studenta, a także formalne możliwości zakończenia konfliktu i umożliwiające kontynuację nauki w uczelni. W związku z powyższym w pismach z dnia 26 lipca 2004 roku a także z 25 sierpnia 2004 roku uczelnia zobowiązała studentkę do zajęcia przez nią jednoznacznego stanowiska umożliwiającego kontynuacje studiów w uczelni. Studentka, pomimo wielokrotnych starań uczelni zmierzających do umożliwienia jej kształcenia, do dnia dzisiejszego uporczywie uchyla się od złożenia jakiejkolwiek woli umożliwiającej jej kontynuowanie nauki w [...] Szkole [...] W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi. Sądowa kontrola jest więc ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia podnoszone przez obie strony w kolejnych pismach procesowych okoliczności związane z niedopuszczeniem A. G. do studiowania na [...] semestrze w [...] Szkole [...] w W. Decyzja o skreśleniu z listy studentów została bowiem wydana z uwagi na uznanie przez Rektora [...] Szkoły [...] w W., że umowa o studiach zawarta przez uczelnię z A. G. wygasła z dniem 30 września 2004 r., a nie z uwagi na niezaliczenie semestru.

Zgodnie z art. 80 powołanej ustawy o wyższych szkołach zawodowych decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów, w przypadkach określonych w regulaminie studiów, podejmuje rektor uczelni zawodowej. Decyzja w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów wydawana jest zatem w ramach tzw. władztwa zakładowego pozwalającego organom uczelni na określenie przypadków, w których podejmowana jest taka decyzja.

W przedmiotowej sprawie takim aktem władztwa zakładowego jest Regulamin Studiów [...] Szkoły [...] w W. (w wersji ogłoszonej komunikatem Rektora z dnia [...] grudnia 2003 r.). Regulamin ten - jako akt władztwa zakładowego o charakterze generalnym - wiązał rektora przy wydawaniu decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów.

Organ w zaskarżonej decyzji powołuje jako podstawę jej wydania § 44 ust. 2 pkt 3 w/w regulaminu, wskazując jako przyczynę skreślenia wygaśnięcie zawartej z A. G. "Umowy o studiach" z uwagi na upływ terminu na jaki umowa ta została zawarta.

Zdaniem Sądu organ uczelni nieprawidłowo przyjął, że "Umowa o studiach" zawarta dniu [...] czerwca 2001 r. wygasła i nie obowiązywała w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Żaden zapis tej umowy nie określał bowiem terminu na jaki została ona zawarta. Wskazać należy, że przez wprowadzenie do treści czynności prawnej terminu następuje ograniczenie jej skutków prawnych w czasie. Określenie terminu następuje w celu oznaczenia chwili powstania lub ustania pewnych konkretnych skutków prawnych, przez co czynność prawna ulega ograniczeniu pod względem czasu. Natomiast zawarty w § 1 ust. 2 "Umowy o studiach" zapis określa jedynie planowany okres studiów i nie może być utożsamiany z pojęciem "terminu" w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Powołany zapis zawarty w § 1 ust. 2 umowy nie wywołuje żadnych skutków prawnych, które właściwe są wprowadzeniu do umowy terminu. Z treści Regulaminu Studiów wynika wprost, że okres studiów może być przedłużony poprzez powtarzanie semestru (§ 31 ust. 1 Regulaminu Studiów), natomiast zgodnie z § 47- 50 tego regulaminu w trakcie studiów student może ubiegać się o udzielenie urlopu zdrowotnego lub rektorskiego. Już z tych dwóch powołanych przypadków wynika, że ujęty w umowie zaplanowany okres studiów nie jest terminem na jaki umowa została zawarta, skoro dopuszczono studiowanie przekraczające okres [...] semestrów.

W związku z tym uznać należy, że w dniu 15 października 2004 r. nie było żadnych podstaw prawnych do uznania, iż umowa o studia zawarta z A. G. wygasła. Z ustalonego stanu faktycznego wynika ponadto, że nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w § 6 umowy określających przypadki wygaśnięcia umowy, jak również przesłanki wygaśnięcia umowy o świadczenie uregulowane w Kodeksie cywilnym (art. 750 w zw. z art. 749 Kc).

Dlatego też decyzja o skreśleniu A. G. z listy studentów została wydana z naruszeniem art. 80 ustawy o wyższych szkołach zawodowych, ponieważ nie zaistniała wskazana jako podstawa skreślenia z listy studentów przesłanka uregulowana w § 44 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi co do niewłaściwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ uczelni. Należy bowiem mieć na względzie treść art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 95, poz. 590 ze zm.), z którego wynika, że do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie i w doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Dokonując analizy tego zagadnienia Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić minimum procedury, niezbędne do załatwienia spraw i zachowania proceduralnych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. SK 19/99 OTK nr 7, poz. 258).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.