Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 139/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 577/15 w sprawie ze skargi B.R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie prawa do stypendium oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 577/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę B. R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] 2012 r. nr [...] r. w przedmiocie stypendium i uchylił powyższą decyzję Wojewody oraz decyzję Prezydenta X z dnia [...] r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

B. R. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w X [...] r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu 1[...] r. została skierowana do odbycia stażu w PHU "X" w X w okresie od X r. do X r. na stanowisko pełnomocnika.

W związku z powyższym Prezydent Miasta X wydał decyzję Nr [...], przyznając zarejestrowanej prawo do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...] r. Wraz z zakończeniem jego odbywania, organ I instancji orzekł w decyzji Nr [...] z dnia [...] r. o utracie przez nią prawa do stypendium z dniem [...] r.

Pismem z dnia [...] r. pracodawca PHU "X" w X zawiadomił organ zatrudnienia, iż z dniem [...] r. zatrudnił Panią B. R. na podstawie umowy zlecenia. W związku z tym decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta X orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 30.09.2010 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej.

W dniu [...] r. wpłynęło do organu I instancji pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w X z którego wynika, że od dnia [...] r. do [...] r., tj. w okresie zarejestrowania jako osoba bezrobotna B. R. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy agencyjnej - zlecenia u płatnika [...] w Warszawie.

Okoliczność ta stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczność faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tą nową okolicznością miał być fakt podjęcia przez stronę pracy zarobkowej od dnia [...] r., o czym nie powiadomiła urzędu pracy w terminie do 7 dni. W związku z powyższym, w dniu [...] r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta X Nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu stronie prawa do stypendium od dnia [...] r. (postanowienie Nr [...] z dnia [...] r.), wydając w dniu [...] r. w trybie art.151 § 1 pkt 2 Kpa decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję własną Nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu prawa do stypendium od dnia [...] r. i orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium od dnia [...] r.

Organ przywołał treść art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zgodnie, z którym bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium. Tymczasem B. R. w dniu [...] r. podjęła pracę zarobkową, w wyniku czego nie spełniała wynikających z ustawy przesłanek do uznania jej za osobę bezrobotną, skutkiem czego traci status osoby bezrobotnej. W konsekwencji nie powinna zostać skierowana na staż oraz mieć przyznane z tego tytułu stypendium. Stypendium bowiem zgodnie z regulacją zawartą w art. 21 ust. pkt 35 oznacza świadczenie wypłacone bezrobotnemu w trakcie odbywania stażu.

Wojewoda Śląski uwzględniając wniesione przez stronę odwołanie decyzją z [...] r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z przyczyn formalnych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I w dniu [...] r. decyzją Nr [...]uchylił swoją decyzję Nr [...] r. z dnia [...] r. o przyznaniu prawa do stypendium od dnia [...] r. i orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium od dnia [...] r.

Decyzja ta została ponownie zaskarżona przez stronę, a organ odwoławczy uwzględniając zarzuty zawarte w odwołaniu ponownie decyzja z [...] r., nr PS[...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że decyzja organu I instancji narusza art. 24 §1 pkt 5 Kpa, w myśl bowiem przepisu pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu stronie prawa do stypendium od dnia [...] r. i odmówił przyznania stronie prawa do stypendium od dnia [...] r.

Powyższe orzeczenie strona i jej pełnomocnik zaskarżyli do Wojewody Śląskiego zarzucając organowi I instancji naruszenie m.in. art. 32 Kpa, poprzez doręczenie decyzji Nr [...] z dnia [...] r. tylko stronie z pominięciem jej pełnomocnika.

Po rozpoznaniu odwołania B. R. i działającego w jej imieniu pełnomocnika, organ odwoławczy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. stwierdził jego niedopuszczalność uznając, iż każde doręczenie pisma stronie zamiast pełnomocnikowi powoduje, iż doręczenie takie jest niewłaściwe i nie może zostać uznane za skuteczne. Zwrócił w związku z tym akta sprawy do organu I instancji i zobowiązał organ do doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Jednocześnie poinformował, iż bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego od tej decyzji rozpocznie się z datą jej skutecznego doręczenia pełnomocnikowi.

Organ I instancji ponownie wydał w dniu [...] r. decyzję o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu stronie prawa do stypendium od dnia [...] r. i odmówił przyznania stronie prawa do stypendium od dnia [...] r.

Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony adw. J. G. w dniu [...] r., który odwołanie do Wojewody Śląskiego złożył za pośrednictwem PUP w X w dniu [...] r. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji o przyznaniu B. R. prawa do stypendium od dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Wojewoda Śląski, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał na przepis art.2 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z którego wynika, że bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Wykonywanie innej pracy zarobkowej, jak stanowi art.2 ust.1 pkt. 11 cytowanej ustawy, oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług m.in. na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia. Osoba bezrobotna powinna spełniać wskazane wyżej warunki nie tylko w dniu rejestracji, ale także w okresie pozostawania w ewidencji osób bezrobotnych. W przypadku kiedy przestaje je spełniać traci status osoby bezrobotnej stosownie do postanowień art. 33 ust. 4 pkt.1 ustawy.

Zdaniem organu, z akt sprawy administracyjnej wynikało, że na dzień przyznania prawa do stypendium, tj. [...] r. Pani B. R. nie była osobą bezrobotną (decyzja Nr [...] z dnia [...] r.), co wyklucza jej prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu. Nadto o wykonywaniu innej pracy zarobkowej w ramach umów zleceń B. R. nie powiadomiła organu zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] 2012 r. pełnomocnik B. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem Sądu z dnia 25.02.2013 r. zawieszono postępowanie w sprawie, albowiem wynik toczącego się postępowania w sprawie oznaczonej sygn. IV SA/Gl 547/12, którego przedmiotem jest orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej ma bezpośredni wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy.

WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 21.06.2013 r., sygn. IV SA/Gl 547/12 uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. w przedmiocie statusu bezrobotnego. W wyniku wniesionej przez Wojewodę Śląskiego skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10.04.2015 r., sygn. akt I OSK 2652/13 uchylił wskazane powyżej orzeczenie i oddalił skargę.

Postanowieniem z dnia 22.06.2015 r. WSA w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie.

Rozpoznawszy skargę, Sąd wyrokiem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 577/15 uwzględnił ją, dopatrując się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Na powyższy wyrok Wojewoda Śląski, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i formułując zarzut:

I. Naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" oraz art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że:

1) skarżąca B. R. w okresie pobierania stypendium od dnia [...] r. do [...] r. posiadała status osoby bezrobotnej pomimo wydania decyzji o utracie tego statusu z dniem [...] r.,

2) można pobierać stypendium będąc osobą czasowo bezrobotną, a następnie okresowo zatrudnioną na umowę zlecenia bez powiadomienia urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia,

3) konstytucyjna zasada proporcjonalności powinna być stosowana przy wydawaniu decyzji o pozbawieniu prawa do stypendium, choć warunki pozbawienia stypendium są ściśle określone.

II Naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 6, art. 7, art.77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa orzekając o pozbawieniu stypendium w stosunku do osoby nie będącej osobą bezrobotną i niewłaściwie wyważyły interes społeczny i interes strony,

2) art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że decyzja o pozbawieniu stypendium podjęta we wznowionym postępowaniu w oparciu o przesłankę ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, nie może orzekać ze skutkiem wstecznym.

Skarżący w uzasadnieniu podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej Instancji naruszył przepisy art. 2 ust.1 pkt 2 i pkt 11, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" oraz art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędną wykładnię. Osoba bezrobotna powinna spełniać wskazane warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 nie tylko w dniu rejestracji, lecz także w okresie pozostawania w ewidencji osób bezrobotnych, prowadzonej przez powiatowy urząd pracy. Takie stanowisko jest powszechnie reprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Kielcach, akt II SA/KE 440/13, wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/GI 22/13).

Stosownie do art. 53 ust. 6 omawianej ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę. Aby otrzymać stypendium osoba musi być bezrobotna w rozumieniu właśnie art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, przy czym nie może ona utracić tego statusu poprzez wydanie decyzji w trybie zwykłym na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy lub w trybie wznowienia postępowania podjętego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż B. R. utraciła status osoby bezrobotnej z mocą wsteczną od chwili zaistnienia stanu prawnego polegającego na niespełnianiu warunków z art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 ustawy, co nastąpiło z dniem [...] r.

W wyroku z dnia 10.04.2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego stwierdził, że decyzje w sprawie statusu osoby bezrobotnej mają charakter deklaratoryjny czyli jedynie potwierdzają, że danej osobie przysługuje bądź nie przysługuje taki status wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu zaistnienia stanu prawnego. To stwierdzenie ma zasadnicze znaczenie również do przedmiotowej sprawy pozbawienia strony stypendium. Ponieważ utrata statusu osoby bezrobotnej dotyczy całego okresu pozostawania przez B. R. w ewidencji osób bezrobotnych, to obejmuje także okres odbywania stażu i pobierania z tego tytułu stypendium.

W związku z tym przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu o pozbawieniu prawa do stypendium na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" ustawy jest bezzasadne, stanowi jednocześnie naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy o p.p.s.a.

Podniesiony w zaskarżonym wyroku zarzut naruszenia przez organ odwoławczy konstytucyjnej zasady proporcjonalności jest nietrafny. Zasada proporcjonalności nakazuje organom państwa użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu. Oznacza to, że organy państwowe mają osiągnąć cel, który służy społeczeństwu, jak najmniejszym jego oraz poszczególnych jednostek kosztem. Przepisy dotyczące uzyskiwania statusu osoby bezrobotnej i konsekwencji prawnych pozbawienia tego statusu np. pozbawienia prawa do zasiłku czy stypendium (art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" ustawy) mają charakter kategoryczny i nie pozostawiają organom orzekającym swobody w wyborze środków prawnych. W takim przypadku żądanie stosowania zasady proporcjonalności należałoby kierować do ustawodawcy a nie organu stosującego prawo.

Zdaniem skarżącego, Sąd pierwszej instancji naruszył także przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stosowanie się organu administracji do kategorycznych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowić może w konkretnym przypadku działanie bezprawne, niepraworządne, bez uwzględnienia interesu strony. Decyzja o wznowieniu postępowania podjęta na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w związku z art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy może pozbawiać prawa do stypendium z mocą wsteczną, gdy nowe okoliczności faktyczne wyszły na jaw już po zakończeniu pobierania stypendium przez osobę. Decyzja ta jest konsekwencją pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Okoliczność podjęcia pracy zarobkowej przez B. R. wyszła na jaw już po zakończeniu pobierania stypendium.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. jest orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., II FSK 925/10, LEX nr 1100417; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OSK 2088/12, LEX nr 1291377; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., I OSK 970/11, LEX nr 1112113; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II OSK 2535/12, LEX nr 1358516; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II GSK 2620/14; wyrok NSA z dnia 10 marca 2016 r., II OSK 1725/14). Naczelny Sąd Administracyjny miał jednakże na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09) sprowadzający się do stanowiska, że w przypadku braku powiązania przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa przez organ administracji z zarzutem naruszenia prawa przez sąd wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny może, po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej oraz treści jej uzasadnienia wykazuje, że w istocie skarżący kasacyjnie zarzuca uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta X z [...] 2012 r. poprzez naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego oraz procesowego w związku z art. 145 § 1 pkt1 lit. a i c p.p.s.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 5 i art.151 § 1 pkt 2 k.p.a., to są one nieuzasadnione. Sąd nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To jednak nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. I w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W tym kontekście podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że zachodzi istotna różnica pomiędzy instytucją wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności. Wznowienie postępowania jest związane z istotną wadą postępowania, a efektem ziszczenia się przesłanki wznowieniowej może być uchylenie weryfikowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji oraz wydanie nowej decyzji, rozstrzygającej sprawę administracyjną co do istoty. Uchylenie decyzji w tym trybie wywołuje skutek ex nunc, a więc nie działa wstecz i nie usuwa skutków uchylonej decyzji związanych z jej pozostawaniem w obrocie prawnym (inaczej niż w przypadku stwierdzenia nieważności). Przeprowadzone przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważania w kontekście art.145 § 1 pkt 5 i art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. należy w pełni podzielić w konsekwencji nie sposób także zarzucić naruszenia art.6 i art.7 k.p.a.

Za nieuzasadnione w kontekście zaskarżonego wyroku uznać należy zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to: art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" i art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd I instancji nie kwestionował normy zadaniowej wyrażonej w art. art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "b" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Natomiast zasadnie wskazał, że B. R. posiadającej (na podstawie ostatecznych decyzji) status osoby bezrobotnej i skierowanie na staż - przyznano stypendium. W okresie pobierania tego stypendium posiadała więc status osoby bezrobotnej. Przedmiotowe postępowanie wznowiono na podstawie art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ I instancji jako przyczynę wznowienia uznał wynikającą z pisma ZUS z dnia [...] okoliczność, że B. R. w dniach [...] – [...]2009 r. wykonywała umowę zlecenia, czego nie zgłosiła PUP (pomimo takiego obowiązku), przy czym stypendium pobierane było w okresie odbywania stażu (od [...] r.). Rozważyć zatem należało, czy w kontekście przesłanek art.53 ust.6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazana okoliczność faktyczna (zawiadomienie o wykonywaniu umowy zlecenia, czy też samo wykonywanie umowy zlecenia) była istotna dla przedmiotowej sprawy. Kwestie te muszą w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości wyjaśnić organy administracyjne. Sąd I instancji zasadnie podniósł, że organy administracyjne takiej analizy nie przeprowadziły, przyjmując wprost (automatycznie), że wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tu: umowy zlecenia) w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej powoduje konieczność uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium i o odmowę jego przyznania. W konsekwencji zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że obowiązujące przepisy nie dają podstaw do zastosowania przez organ nieuzasadnionego "automatyzmu", poprzez orzeczenie o wstecznym pozbawieniu przyznanego mocą ostatecznej decyzji prawa do świadczenia. W szczególności taką samą w sobie okolicznością nie było wykonywanie rok wcześniej umowy zlecenia. W momencie przyznania stypendium B. R. posiadała status osoby bezrobotnej, którą skierowano do odbywania stażu. Tym samym ewentualny brak (nie spełnienie), którejś tych przesłanek warunkowałby uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium – wymaga to jednak stosownej analizy i właściwego uzasadnienia.

Powtórzyć należy stanowisko NSA zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10.04.2015 r . sygn. akt I OSK 2652/13 w przedmiocie utraty przez B. R. statusu bezrobotnego, iż rozważenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) jest zasadne w postępowaniu, którego przedmiotem jest decyzja o utracie przez skarżącą prawa do stypendium przyznanego na okres odbywania stażu i obowiązku zwrotu kwoty stanowiącej jego równowartość. Okoliczności podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a zwłaszcza ta, że skarżąca w okresie pobierania stypendium spełniała warunki określone dla osoby bezrobotnej będą podlegać ocenie w tym postępowaniu w kontekście tego, że decyzja zawierająca rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji z [...] 2010 r. o utracie przez B.R. statusu bezrobotnego oraz rozstrzygnięcie o ustaleniu z terminem wcześniejszym utraty statusu bezrobotnego została wydana po odbyciu przez skarżącą stażu i pobierania stypendium.

Nadto zwrócić należy uwagę, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezydenta Miasta X z dnia [...]2011 r. nr [...] mocą, której uchylona została decyzja tego organu z dnia [...]2010 r. o przyznaniu prawa do stypendium i orzeczono o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium od dnia [...]2010 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...]2012 r. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Wojewody Śląskiego z [...] 2012 r., nr [...] decyzja ta powinna zostać doręczona również pełnomocnikowi B. R. i od daty skutecznego jej doręczenia będzie biegł termin do wniesienia środka odwoławczego. Z akt sprawy nie wynika, aby do chwili obecnej miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji Prezydenta Miasta X z dnia [...] r. nr [...] pełnomocnikowi strony.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.