Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1892/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA Joanna Zabłocka, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pismem z 24 października 2006 r. M. N. (zwanej dalej: "Skarżącą") złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy powstałych w związku z działalnością gospodarczą polegającą na prowadzeniu sklepu. Wniosek uzasadniła tym, że nie dysponuje środkami pieniężnymi, które pozwoliłyby na spłatę należności. Z prowadzonej działalności nie osiąga żadnego dochodu – za 2005 r. wystąpiła strata w wysokości 3000 zł. Utrzymuje dwoje dzieci, zamieszkuje u teściowej, która ponosi całkowity koszt związany z utrzymaniem domu. Wskazała także, że ma zobowiązania w Urzędzie Skarbowym w B. w wysokości 1700 zł, u komornika sądowego – 9600 zł, PW "T." – 8450 zł i Piekarni GS B. – 2700 zł. Wyjaśniła, iż z końcem 2006 r. zamierzała zakończyć działalność gospodarczą i iść na zasiłek dla bezrobotnych.

Decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej: "Zakładem") odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami i opłatami dodatkowymi w łącznej kwocie 6.917,23 zł.

W uzasadnieniu Zakład przytoczył treść art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; zwanej dalej: "u.s.u.s."), określającego warunki umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność, wyjaśniając, iż w przypadku Skarżącej nie istnieje przypadek całkowitej nieściągalności należności, ponieważ prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Urząd Skarbowy w B. W ocenie Zakładu, nie zachodzą również podstawy do umorzenia zaległych należności na szczególnie uzasadnione okoliczności o jakich mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r.").

Zakład podkreślił, iż stosowanie do postanowień ww. rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić ciążących na niej należności, ponieważ pociągnęłyby zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny. Zakład stwierdził, że nie kwestionuje trudności z jakimi boryka się Skarżąca, jednakże w kontekście obowiązujących przepisów prawa zła sytuacja materialna oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec Zakładu nie przesądza o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku w zakresie umorzenia należności. Zakład zaznaczył, iż choć Skarżąca nie dysponuje środkami na pokrycie zadłużenia to z zebranych dokumentów wynika, że nie korzysta z pomocy społecznej, co oznacza, że sytuacja materialna nigdy nie zmusiła Skarżącej do sięgnięcia po środki z pomocy społecznej. Ponadto Skarżąca nie złożyła dokumentów świadczących o jej trudnej sytuacji materialnej. Dodał także, że decyzja o umorzeniu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że udzielenie takiego rodzaju ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem organu.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nadanym 21 marca 2007 r. Skarżąca stwierdziła, iż wobec niej zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. – całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – ponieważ nie prowadzi działalności gospodarcze i nie posiada majątku. W lutym 2006 r. sprzedała działkę budowlaną, która była jej wspólną własnością z mężem sprzed 20 lat. Mimo rozdzielności majątkowej mąż swoją część oddał na długi Skarżącej. Podkreśliła, iż działalność gospodarczą prowadziła do grudnia 2006 r. Obecny dochód miesięczny jej rodziny to 1.169 zł (w tym 64 zasiłek rodzinny na córkę i 105 zł stypendium córki) i dlatego nie korzystała z pomocy opieki społecznej. ale zbiera dokumentację i zamierza starać się o uzyskanie zasiłku z pomocy społecznej. Następnie 16 kwietnia 2007 r. Skarżąca przedstawiła decyzję z 15 listopada 2006 r. w sprawie przyznania córce – E. N. stypendium szkolnego na rok 2006/07 w wysokości 105 zł miesięcznie, decyzję z 15 listopada 2006 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego na córkę oraz zaświadczenie MOPS z 16 kwietnia 2007 r., iż na wniosek Skarżącej wszczęto postępowanie w sprawie przyznania pomocy wynikającej z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej., pismo MOPS z 13 kwietnia 2007 r. z informacją dotyczącą zasad ubiegania się o dodatek mieszkaniowy oraz pismo z wyjaśnieniem, że Skarżąca nie złożyła wniosku dotyczącego ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, gdyż mieszka z teściową i nie posiada własnego mieszkania.

Rozpoznając sprawę w następstwie powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej: "Prezesem Zakładu") decyzją z [...[ kwietnia 2007 r. nr [...[ wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z 27 lutego 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu powtórzył argumentację zawartą z decyzji I instancji, a ponadto zauważył, iż choć MOPS w L. W. wszczął postępowanie w sprawie przyznania Skarżącej pomocy wynikającej z ustawy o pomocy społecznej, to jednak brak jest danych potwierdzających fakt jej otrzymania. Zaznaczył także, że Skarżąca nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem domu, gdyż zgodnie z jej wnioskiem o umorzenie należności całkowity koszt związany z utrzymaniem domu ponosi teściowa Skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nadanej 4 czerwca 2007 r. Skarżąca zakwestionowała decyzję Prezesa Zakładu, zarzucając naruszenie art. 28 u.s.u.s. Do skargi Skarżąca załączyła: decyzję PUP w L. W. z 5 lutego 2007 r. o uznaniu Skarżącej za osobę bezrobotną, decyzję Burmistrza L. W. z 24 kwietnia 2007 r. w sprawie przyznania uczniowi (E. N.) stypendium szkolnego na rok szkolny 2006/2007, decyzję MOPS w L. W. z 7 maja 2007 r. o udzieleniu Skarżącej pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku w wysokości 150 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 31 maja 2007 r. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 10 maja 2007 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu. Zdaniem Prezesa Zakładu decyzja z [...] kwietnia 2007 r. została doręczona Skarżącej 4 maja 2007 r., a skarga została złożona bezpośrednio w organie 5 czerwca 2007 r., a więc z uchybieniem terminu, który upływał 4 czerwca 2007 r.

W piśmie procesowym z 9 lipca 2007 r. Skarżąca stwierdziła, iż skargę wniosła w ustawowym terminie 4 czerwca 2007 i na potwierdzenie załączyła dowód nadania skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd uznał, iż wniosek Prezesa Zakładu o odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej z uchybieniem 30 – dniowego terminu był niezasadny, ponieważ skarga wpłynęła w ustawowym terminie – Skarżącej decyzja Prezesa Zakładu z [...] kwietnia 2007 r. została doręczona 4 maja 2007 r., a skarga została nadana 4 czerwca 2007 r. (k. 19 akt sąd.).

W związku z powyższym Sąd rozpoznał skargę merytorycznie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto wyraźnie zaznaczyć należy, że podstawę orzekania stanowi dla sądu administracyjnego stan faktyczny ustalony przez organ i dlatego bez znaczenia dla jego oceny pozostają fakty i dowody powołane już po wydaniu zaskarżonej decyzji, o ile owe fakty i dowody pozostawały wcześniej nieznane z przyczyn leżących poza nim. Tak więc załączone do skargi przez Skarżącą nowe dowody – decyzja Burmistrza L. W. z 24 kwietnia 2007 r. w sprawie przyznania uczniowi (E. N.) stypendium szkolnego na rok szkolny 2006/2007, decyzję MOPS w L. W. z 7 maja 2007 r. o udzieleniu Skarżącej pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku w wysokości 150 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 31 maja 2007 r. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 10 maja 2007 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego – jako powstałe już po wydaniu zaskarżonej decyzji, bądź też nie przedstawione Prezesowi Zakładu w trakcie postępowania administracyjnego (decyzja Burmistrza L. W. z 24 kwietnia 2007 r.) pozostawały bez wpływu na ocenę Sądu zaskarżonej decyzji.

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Sąd zważył, iż pismem z 24 października 2006 r. skierowanym do Zakładu Skarżąca wniosła umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy powstałych w związku z działalnością gospodarczą polegającą na prowadzeniu sklepu. Wobec treści wniosku Skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał – w szczególności – przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec Zakładu zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi: "(...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi, umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."

Tego rodzaju argument przytoczył również Prezes Zakładu w zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż decyzje w zakresie umorzeń mają charakter uznaniowy, co oznacza, że udzielenie takiego rodzaju ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem organu.

Analizując w dalszym ciągu przepisy ustawy systemowej wskazać należy, iż w przypadku braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącej. Organy orzekające prawidłowo bowiem zauważyły, iż nie można przyjąć, że w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ponieważ w stosunku do Skarżącej prowadzone było (w dniu podejmowanie zaskarżonej decyzji) postępowanie egzekucyjne przez Urząd Skarbowy w B. Natomiast fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego na mocy postanowienia Naczelnika Urzędu w B. z 10 maja 2007 r., jako nieznany Prezesowi Zakładu w dniu podejmowania zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na zasadność podjętej decyzji, co wyjaśniono powyżej.

Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. Zgodnie z powołanym powyżej § 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on – ale nie musi – umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Jak już zaznaczono powyżej sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz Zakład, który, jak zaznaczono powyżej, może je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Mając na względzie powyższe – zdaniem Sądu – Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż Skarżąca nie wykazała, ażeby w stosunku do niej miały zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dokonując takiej oceny wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wszelkie dokumenty złożone przez Skarżącą oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności. Uwzględnił sytuację materialną Skarżącej, podając, iż choć nie osiąga żadnych dochodów (prócz zasiłku rodzinnego na córkę w kwocie 64 zł) to jednak nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem domu, którego całkowity koszt utrzymania ponosi teściowa, a ponadto Skarżąca nie korzystała w dacie wydania zaskarżonej decyzji z pomocy społecznej. Przy czym Sąd zauważa, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania okoliczności o jakich mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., a tego Skarżąca w niniejszej sprawie w dostatecznym stopniu nie uczyniła, co trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd zwraca uwagę, iż mimo tego – iż Skarżąca sama nie osiąga dochodów – to jednak jej rodzina osiąga dochód w wysokości 1000 zł (co wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) plus 169 zł zasiłku rodzinnego i stypendium córki. Sąd zauważa, że choć rozdzielność majątkową jej i męża chroni powyższy dochód przed egzekucją, to jednak osiąganie dochodu przez inne osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wpływają na ocenę spełnienia przesłanek z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Zatem nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku Skarżącej nie można stwierdzić, że zachodzą szczególne okoliczności związane z sytuacją rodzinną i stanem majątkowym, uzasadniające umorzenie zadłużenia pomimo braku całkowitej nieściągalności, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego spłatę należności (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. rozporządzenia).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem Zakładu jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ – wskazując na przedwczesny charakter ewentualnej decyzji pozytywnej – dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla Skarżącej rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów Skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Tak więc załączone do przedmiotowej skargi dokumenty, a w szczególności decyzja MOPS w L. W. z 7 maja 2007 r. o udzieleniu Skarżącej pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 10 maja 2007 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą stanowić – jako dowody obrazujące nową sytuację materialną Skarżącej – podstawę do złożenia kolejnego wniosku do Zakładu o umorzenie zaległych składek.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu Skarżącej, zasady zaufania obywateli do organów państwa, czy też zasady przekonywania. Wydając rozstrzygniecie organy działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.