Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 735/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 103
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 17 ust. 1 pkt 3, § 169, § 170 pkt 3, § 172 pkt 2, § 203 ust. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skarg A. M., B. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ścianek osłonowych -skargi oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 735/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] nakazującą B. M., J. M. oraz A. M., współwłaścicielom budynku położonego na działce nr 2130/1 w J. przy ul. [...] rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] przy ul. [...] w J.

W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz.U z 2013 r., poz. 1409) i art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w [...], na ścianie południowej, na I i II kondygnacji, dokonano zabudowy 2 balkonów ściankami konstrukcji stalowej wypełnionej szybami zbrojonymi, przy czym dolną część zabudowy do wysokości 1 m od poziomu płyty balkonowej zabudowano blachą. Zabudowa na poziomie I kondygnacji posiada wymiary 1,21 m x 3,71 m, wysokość 2,71 m, na II kondygnacji 1,20 m x 3,81 m, wysokość 2,50 m i jest przykryta od góry konstrukcją stalowo-szklaną. Zabudowę balkonu na I piętrze od granicy działki sąsiedniej nr 2129 dzieli odległość 1,19 m, na II piętrze – 1,09 m.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. M., J. M. oraz A. M., jako współwłaścicielom budynku położonego na działce nr 2130/1, rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na ww. balkonach. Decyzja ta została jednak uchylona w trybie odwoławczym a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku solidarnie rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] przy ul. [...] w J., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Wskutek złożonych odwołań decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał B. i J. M. oraz A. M., jako współwłaścicielom budynku położonego ma działce ewidencyjnej nr 2130/1 w J., rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na balkonach na ściance południowej budynku nr [...] przy ul. [...] w J.

Powyższe decyzje były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1108/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB

w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W ocenie Sądu zarówno ustalenie stanu faktycznego, tj. ustalenie daty wykonania ścianek osłonowych na balkonach I i II kondygnacji budynku, jak

i kwalifikacja wykonanych robót są prawidłowe. Jednakże organ wydając nakaz rozbiórki nie wykazał na czym polega realne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie wyjaśnił, jaki procent powierzchni ściany stanowi wykonana zabudowa balkonów.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] nakazał B. M., J. M. oraz A. M., współwłaścicielom budynku położonego na działce nr 2130/1

w J. przy ul. [...] rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] przy ul. [...] w J.

W uzasadnieniu wskazano, że wykonana zabudowa balkonów stanowi rozbudowę części mieszkalnej budynku o łączną powierzchnię około 9,1 m2. Organ powołał się na akta sądu powszechnego – Sądu Rejonowego w [...], zawierające projekt techniczny budynku przy ul. [...], będący załącznikiem do decyzji

o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1968 r., z którego wynika, że zabudowa balkonów nie była objęta zakresem tej decyzji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że końcową datą zabudowy balkonów jest 1991 r., dlatego

w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Organ wskazał, że samowolnie dokonana rozbudowa części mieszkalnej budynku mieszkalno-usługowego przez zabudowanie balkonów została wykonana

z naruszeniem przepisów warunków technicznych. Naruszenie tych przepisów powoduje, że stwarza ona zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia a tym samym wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ

I instancji uznał, że przyjęte w warunkach technicznych odległości są optymalne

i należy je zachować w celu zabezpieczenia przeciwpożarowego i odnoszą się do ścian budynków, które powinny posiadać odpowiednią klasę odporności ogniowej. Otwarty balkon nie jest elementem mogącym rozprzestrzeniać ogień, natomiast poprzez jego zabudowę nastąpiło naruszenie wymogów zabezpieczenia budynków przed pożarem, zawartym w § 169 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Od decyzji tej odwołanie złożyli B. i J. M. – zastępowani przez adwokata J. K. oraz A. M. – reprezentowany przez pełnomocnika J. M.

B. i J. M. zawnioskowali o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie posępowania, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wykonane osłony balkonowe stanowią samowolę budowlaną i są realnym zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zarzucili także naruszenie art. 7, art. 80 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niekompletną i wybiórcza ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zignorowanie wskazań zawartych w wyroku WSA

w Rzeszowie z dnia 28.06.2012 r. tj. brak ustalenia jaki procent powierzchni ściany stanowi wykonana zabudowa balkonów oraz brak wykazania, że zabudowa ta powoduje realne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Zarzucili również, że organ nie odniósł się do argumentu, że balkony były wykonane w ramach projektu technicznego, a w wyniku późniejszych prac zostały zainstalowane osłony balkonowe.

Natomiast A. M. w swym odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji

i orzeczenie co do istoty sprawy o braku podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz brak zastosowania się do wytycznych zawartych

w wyroku WSA w Rzeszowie. Zdaniem odwołującego powołanie § 169 warunków technicznych jako zasad ogólnych, bez dopuszczenia innych dowodów w postaci ekspertyzy jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa. Organ nie wyjaśnił jaki procent ściany stanowi zabudowa balkonowa i nie wykazał, że zabudowa ta powoduje realne niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Podniósł także, że zgodnie

z protokołem kontroli z dnia [...] maja 1991 r. komisja wykazała, że nie występuje żadne niebezpieczeństwo zagrożenia dla ludzi i mienia, a balkony były wówczas oszklone.

Wskazaną na wstępie decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazując na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28.06.2011 r. WINB uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że samowolna rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego poprzez zabudowę od strony zachodniej i południowej balkonów na poziomie I i II kondygnacji budynku, poprzez wykonanie ścianki konstrukcji metalowej wypełnionej szkłem zbrojnym nastąpiła bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę oraz prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 r.

Cytując treść art. 37 ust. 1 tej ustawy organ odwoławczy podał, że

w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek ustalenia, że wykonana rozbudowa powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia i nie jest możliwe usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy Prawa budowlanego z 24.10.1974 r.

Wskazując na dokonane w toku czynności kontrolnych ustalenia organ odwoławczy wskazał, że budynek, którego dotyczy nakaz jest obiektem mieszkalno-usługowym trzykondygnacyjnym, usytuowanym w zwartej zabudowie mieszkalno-usługowej. Dodatkowa rozbudowa budynku winna zostać wykonana z zachowaniem minimalnych odległości gwarantujących bezpieczeństwo pożarowe. W dacie wykonania zabudowy obowiązywało rozporządzenie z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, które w § 170 pkt 3 kwalifikowało budynki lub ich części do odpowiedniej kategorii zagrożenia ludzi. Budynki przeznaczone do celów mieszkalnych i użyteczności publicznej zaliczało do kategorii oznaczonych symbolem ZL IV (§ 172 pkt 2 rozporządzenia). Zatem budynki te winny być wykonane z materiałów niepalnych. Natomiast zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia odległość między wykonaną w ramach rozbudowy ścianką konstrukcji stalowej wypełnionej szybami zbrojonymi a najbliższą sąsiednią zabudową mieszkalno-usługową powinna wynosić minimum 10m. W rozpatrywanej sprawie zabudowa balkonów ściankami konstrukcji stalowej, wypełnionych do wysokości 1m blachą a powyżej szkłem zbrojonym została usytuowana w odległości 1,19m od granicy działki sąsiedniej oraz w odległości ok. 3,92m od sąsiedniego budynku od strony zachodniej z otworami okiennymi i drzwiowymi. W ocenie WINB

wykonana zabudowa stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa pożarowego. Organ zaznaczył, że zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami każde zbliżenie obiektu lub jego części do granicy działki sąsiedniej zobowiązywało do wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wykonanej z materiałów niepalnych i dachu wykonanego z materiałów o pokryciu niepalnym. Przy czym zgodnie z § 203 ust. 1 rozporządzenia w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego dopuszczono wypełnienie płaszczyzn ściany luksferami lub cegłą szklaną, jednak na powierzchni nie większej niż 10% ściany, przy czym ogólna powierzchnia otworów zamykanych i wypełnionych luksferami nie może przekraczać 25% powierzchni ściany.

Organ odwoławczy podał, że z uwagi na niewyjaśnienie przez PINB w [...] jaki procent powierzchni ściany stanowi wykonana zabudowa balkonów, zlecone zostało przeprowadzenie dodatkowych czynności kontrolnych. Zostały one przeprowadzone przez PINB w [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. Następnie w dniu

[...] czerwca 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną. W wyniku dokonanych czynności ustalono, że powierzchnia wykonanej zabudowy balkonów ściankami osłonowymi na I kondygnacji wynosi - 13,08m2 a na II – 11,58m2, natomiast powierzchnia dachu wynosi 4,29m2. Łączna powierzchnia wykonanej zabudowy wynosi 28,95m2, natomiast powierzchnia ściany zewnętrznej konstrukcyjnej obiektu na której osadzone są balkony wynosi 54,20m2. Wykonana zabudowa balkonów ściankami osłonowymi w stosunku do ściany zewnętrznej budynku wynosi 53%. W dalszej części decyzji organ dokonał szczegółowych obliczeń stosunku przeszklenia szkłem zbrojonym do całej powierzchni wykonanej zabudowy balkonu i wskazał, że zabudowa przeszklona szkłem zbrojnym stanowi 63% powierzchni ściany. Organ podał, że w trakcie rozprawy stwierdzono także, że od strony zachodniej w odległości 1,18m od granicy działki, w wykonanej konstrukcji osadzono otwierane okienko o wymiarach 0,38 x 0,38m, które wypełnione jest szkłem zbrojonym. Okna wykonano również od strony południowej, po dwa na każdej kondygnacji o szerokości 0,42m i wysokości odpowiednio 1,72m i 1,19m.

Z tej przyczyny WINB jako słuszne uznał stanowisko organu

I instancji, że wykonana zabudowa narusza wymogi zabezpieczenia przed pożarem zawarte w § 169 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Warunki zabezpieczenia budynków przed pożarem i wybuchem ustala się odpowiednio do ich zagrożenia pożarowego oraz związanego z tym zagrożenia ludzi, w szczególności poprzez dobranie odpowiedniej klasy ogniowej budynku. Klasa ogniowa ustalana jest dla elementów budowlanych z których dany obiekt jest zbudowany i jest to czas

w godzinach, w których element konstrukcji budowlanej odpowiada założonym warunkom odporności ogniowej. WINB uznał, że wykonana zabudowa ściankami konstrukcji stalowej wypełnionej do wysokości 1,02m blachą a powyżej szkłem zbrojonym z dachem wykonanym także ze szkła zbrojonego osadzonego w konstrukcji stalowej na płytach balkonowych betonowych nie posiada odpowiedniej klasy odporności ogniowej, koniecznej dla zachowania wymaganej minimalnej odległości od sąsiednich obiektów. Jednocześnie organ wskazał, że przepisy w zakresie zachowania wymaganych odległości między obiektami lub ich częściami w celu zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, w zakresie zabezpieczenia przed pożarem zawarte zostały w dziale 6 rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r.

WINB stwierdził, że wykonanie zabudowy balkonów na I i II kondygnacji zwartej zabudowy mieszkaniowo-usługowej na płytach balkonowych, niezależnie od okoliczności w jakich do tego doszło, stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa. Zagrożenie bezpieczeństwa jest realne, bowiem zabudowa nie została wykonana z materiałów posiadających odpowiednią klasę odporności ogniowej. Usytuowanie samowolnie wykonanej rozbudowy bez zachowania wymaganej odległości od budynku na działce sąsiedniej stwarza zagrożenie pożarowe, a wykonane roboty budowlane powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odnosząc się do przedłożonej przez J. M., w trakcie rozprawy administracyjnej, opinii opracowanej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych st. bryg. w st. spocz. mgr inż. J. T., WINB podał, że opinia ta nie zawiera informacji merytorycznych istotnych dla rozpoznawanej sprawy. Brak w niej stwierdzeń z zakresu podania klasy ogniowej odporności poszczególnych elementów wykonanej przegrody. Nie odniesiono się do usytuowania wykonanej zabudowy w nawiązaniu do obiektów sąsiednich i wynikającego z tego faktu zagrożenia, a także do wykonanego przeszklenia szkłem zbrojonym na powierzchni 63%.

Organ wskazał także na brak możliwości doprowadzenia wykonanej zabudowy do zgodności z przepisami prawa, gdyż wiązałoby się to z rozbiórką zabudowy i wykonaniem jej od podstaw z materiałów w klasie odpowiedniej odporności ogniowej, a to wykraczałoby poza dyspozycję art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nakaz byłby także niemożliwy do wykonania z przyczyn technicznych – płyty balkonowe nie przeniosłyby obciążeń materiałów budowlanych posiadających odpowiednia klasę odporności ogniowej.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rzeszowie wnieśli J. i B. M., reprezentowani przez adwokata J. K. oraz A. M., reprezentowany przez J. M.

J. i B. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane oraz art. 103 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wykonane osłony balkonowe stanowią samowolę budowlaną i winny zostać rozebrane. Ponadto wskazali na naruszenie przepisów postępowania i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego i nieuwzględnienie wytycznych zawartych we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego a dotyczących ustalenia czy zabudowa w postaci osłon balkonowych powoduje realne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skarżący podkreślili, że wykonane osłony nie stanowią zagrożenia dla ludzi i mienia. Z ich wyliczeń wynika, że powierzchnie zabudowane w stosunku do powierzchni ścian budynku stanowią mniejszy procent niż przyjęty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ich zdaniem organ dyskredytując przedstawioną przez nich opinię, nie poczynił własnych ustaleń, w tym odnośnie klasy ogniowej odporności.

A. M., zaskarżając decyzję organu odwoławczego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów postępowania. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego i brak uwzględnienia wytycznych wyroku WSA

w Rzeszowie z dnia 28.06.2012 r. oraz uznanie, że osłony balkonowe stanowią samowolę budowlaną. Zakwestionował dokonane przez organ budowlany pomiary

w tym pomiary ściany południowej, które nie uwzględniają powierzchni ściany ukośnej. Jego zdaniem zadaszenia nie można zaliczyć do powierzchni ściany. Podtrzymał także zarzuty podniesione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej

w skrócie "P.p.s.a.") Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane

w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli w omówionym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera.

Na wstępie należy podnieść, że – jak już wyżej zaznaczono – w sprawie wypowiadał się uprzednio tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1108/11 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W wyroku tym Sąd zaaprobował ustalony przez organy stan faktyczny sprawy,

a dotyczący ustalenia daty wykonania ścianek osłonowych na balkonach I i II kondygnacji budynku, jak i dokonaną kwalifikację wykonanych robót. Uznał natomiast, że organy nadzoru budowlanego wydając nakaz rozbiórki nie wykazały na czym polega realne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz nie wyjaśniły, jaki procent powierzchni ściany stanowi wykonana zabudowa balkonów.

Oceniając zatem decyzje, które podjęto w ponownie prowadzonym postępowaniu (a które aktualnie są przedmiotem zaskarżenia) Sąd obowiązany jest uwzględnić brzmienie art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zasada związania orzeczeniem sądu wyrażona w powołanym przepisie oznacza bowiem, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie administracyjne oraz ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne. Rozpatrując zatem sprawę ponownie organy administracji, jak i sąd zobligowane są zastosować się do dokonanej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej oraz przedstawionych wskazań.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2012 r. zostały wydane z respektowaniem zaleceń we wspomnianym wyżej wyroku.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. ([...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. ([...]), którą nakazano B. M., J. M. oraz A. M., współwłaścicielom budynku położonego na działce nr 2130/1 w J. przy ul. [...] rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] przy ul. [...] w J.

Powyższe decyzje były wynikiem ustalenia, że w budynku mieszkalno-usługowym, położonym na działce nr ewid. 2130/1 przy ul. [...] w J., doszło do samowolnej rozbudowy budynku, polegającej na zabudowie od strony zachodniej i południowej balkonów na poziomie I i II kondygnacji, poprzez wykonanie ścianki konstrukcji metalowej wypełnionej szkłem zbrojonym. Wykonanie ścianek na płycie balkonowej spowodowało wydzielenie przestrzeni balkonu za pomocą przegród budowlanych. Wykonana zabudowa balkonów stanowiła rozbudowę części mieszkalnej budynku o łączną powierzchnię około 9,1 m2. Z dokonanych na podstawie akt sądu powszechnego – Sądu Rejonowego w [...], zawierających projekt techniczny budynku przy ul. [...], będący załącznikiem do decyzji

o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1968 r., wynikało, że zabudowa balkonów nie była objęta zakresem decyzji o pozwoleniu na budowę. Z projektu technicznego wynikało bowiem, że balkony zaprojektowane zostały jako otwarte, bez ścian osłonowych. W projekcie nie przewidziano również innych rozwiązań. Z tej przyczyny organy zakwalifikowały wykonaną zabudowę jako rozbudowę budynku mieszkalnego i uznały, że w tym zakresie skarżący winni uzyskać pozwolenie na budowę. Odnośnie daty wykonania zabudowy organy wskazały, że zabudowa balkonów nastąpiła w 1991 r. (oświadczenie B. i J. M. wniesione do protokołu kontroli z [...].02.2010 r.).

Te ustalenia stanu faktycznego, jak i kwalifikacja wykonanych robót, były już przedmiotem kontroli przez WSA w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 28.06.2012 r., uznał je za prawidłowe a zatem Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu, na mocy cytowanego wyżej art. 153 P.p.s.a., związany jest oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu sądu.

Biorąc pod uwagę te ustalenia wskazać należy, że konsekwencje wykonanej rozbudowy budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę reguluje art. 48 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.

z 2013 r., poz. 1409). Przepisu tego nie stosuje się jednak do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Stosuje się natomiast do nich przepisy dotychczasowe, o czym stanowi art. 103 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy.

W rozpatrywanej sprawie sporna rozbudowa budynku (zabudowa balkonów) wykonana została w 1991 r., to zaś skutkuje zastosowaniem ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.).

Zasadą wynikającą z przepisów tej ustawy jest legalizacja samowoli budowlanej. Przymusowej rozbiórce określonej w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. podlegają jedynie te obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, które:

1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powodują bądź w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Wyjaśnienia wymaga, że regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z art. 40, który stanowi, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie

z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie

w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Jednakże podkreślić należy, że dopiero wykluczenie przesłanek

o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. otwiera drogę do legalizacji wykonanej zabudowy (po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem).

W rozpatrywanej sprawie, w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że podlega przymusowej rozbiórce każdy wybudowany niezgodnie

z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy obiekt budowlany, jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zastosowanie tego przepisu wymaga wykazania, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki 1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2) powstanie jako skutku budowy niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z czterech wymienionych stanów.

Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że sporna rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego (zabudowa balkonów) została dokonana przez B. M., J. M. oraz A. M. (współwłaścicieli budynku położonego na działce nr 2130/1 w J. przy ul. [...]) samowolnie. Na jej wykonanie w myśl art. 28 cyt. ustawy wymagane było pozwolenie na budowę, którego skarżący nie posiadali. Naruszenie zatem przez skarżących prawa obowiązującego w czasie rozbudowy budynku nie budzi jakichkolwiek wątpliwości.

W tej sytuacji, co zasadnie uczynił organ nadzoru budowlanego, zgodnie

z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Rzeszowie, dokonano ustaleń, czy wykonanie zabudowy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

WINB ustalił, że budynek, którego dotyczy nakaz jest obiektem mieszkalno-usługowym trzykondygnacyjnym, usytuowanym z zwartej zabudowie mieszkalno-usługowej. Zatem dodatkowa rozbudowa budynku winna zostać wykonana z zachowaniem minimalnych odległości gwarantujących bezpieczeństwo pożarowe. Jak słusznie zauważył organ w dacie wykonania zabudowy obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62), które w § 170 pkt 3 kwalifikowało budynki lub ich części do odpowiedniej kategorii zagrożenia ludzi. Budynki przeznaczone do celów mieszkalnych i użyteczności publicznej zaliczało do kategorii oznaczonych symbolem ZL IV (§ 172 pkt 2 rozporządzenia). Budynki te winny być wykonane z materiałów niepalnych. Organ podał także, że zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia odległość między wykonaną w ramach rozbudowy ścianką konstrukcji stalowej wypełnionej szybami zbrojonymi a najbliższą sąsiednią zabudową mieszkalno-usługową powinna wynosić minimum 10m.

Tymczasem w okolicznościach sprawy zabudowa balkonów ściankami konstrukcji stalowej, wypełnionych do wysokości 1m blachą a powyżej szkłem zbrojonym została usytuowana w odległości 1,19m od granicy działki sąsiedniej oraz

w odległości ok. 3,92m od sąsiedniego budynku od strony zachodniej z otworami okiennymi i drzwiowymi. W ocenie organu nadzoru budowlanego tak wykonana zabudowa stanowi o rażącym naruszeniu zasad bezpieczeństwa pożarowego. Każde zbliżenie obiektu lub jego części do granicy działki sąsiedniej zobowiązywało do wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wykonanej z materiałów niepalnych i dachu wykonanego z materiałów o pokryciu niepalnym. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z § 203 ust. 1 rozporządzenia w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego dopuszczono wypełnienie płaszczyzn ściany luksferami lub cegłą szklaną, jednak na powierzchni nie większej niż 10% ściany, przy czym ogólna powierzchnia otworów zamykanych i wypełnionych luksferami nie mogła przekraczać 25% powierzchni ściany.

W celu ustalenia jaki procent powierzchni ściany stanowi wykonana zabudowa balkonów (a tym samym i wykonania wskazań zawartych w wyroku), organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie dodatkowych czynności. W ich wyniku ustalono, że powierzchnia wykonanej zabudowy balkonów ściankami osłonowymi na

I kondygnacji wynosi - 13,08m2 a na II – 11,58m2, Natomiast powierzchnia dachu wynosi 4,29m2. Łączna powierzchnia wykonanej zabudowy wynosi 28,95m2. Powierzchnia ściany zewnętrznej konstrukcyjnej obiektu na której osadzone są balkony wynosi 54,20m2. Wykonana zabudowa balkonów ściankami osłonowymi

w stosunku do ściany zewnętrznej budynku wynosi 53%. Natomiast zabudowa przeszklona szkłem zbrojonym stanowi 63% powierzchni ściany. Ponadto zwrócono uwagę, że od strony zachodniej w odległości 1,18m od granicy działki, w wykonanej konstrukcji osadzono otwierane okienko o wymiarach 0,38 x 0,38m, które wypełnione jest szkłem zbrojonym. Okna wykonano również od strony południowej, po dwa na każdej kondygnacji o szerokości 0,42m i wysokości odpowiednio 1,72m i 1,19m.

W ocenie Sądu, słusznie orzekające organy obu instancji uznały, że wykonana zabudowa narusza wymogi zabezpieczenia przed pożarem zawarte w § 169 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wykazały także jednoznacznie, że brak możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych wynika, z tego, że przez naruszenie wymogów techniczno-budowlanych polegających na zbliżeniu między obiektami budowlanymi (brak zachowania wymaganej odległości od budynku na działce sąsiedniej) i wykonania zabudowy balkonów z materiałów niegwarantujących stosownego bezpieczeństwa przeciwpożarowego dochodzi do sytuacji, w której tak wykonana samowola powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Jednocześnie organy podkreślały, że zapewnienie wystarczających parametrów bezpieczeństwa przeciwpożarowego wykonanych robót wymagałoby zastosowania innych materiałów, co z kolei jest niemożliwe ze względu na techniczne parametry balkonu jako konstrukcji budowlanej. Z tych powodów organy przyjęły, że legalizacja jest niemożliwa, a skoro istnieje zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, to jedynym możliwym usunięciem takiego stanu jest rozbiórka wykonanej zabudowy.

W ocenie Sądu, w takiej zatem sytuacji nakazanie rozbiórki ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] przy ul. [...] w J. uznać należy za prawidłowe i odpowiadające prawu.

W postępowaniu przed organami administracji zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 24.10.1974 r., co oznacza konieczność zastosowania tego przepisu

i jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. W rezultacie brak było powodów do usunięcia tych decyzji

z obrotu prawnego. Z tych przyczyn nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podnoszone przez skarżących.

Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.