Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 94/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi T. G. i T. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. (dalej: PINB w S.) z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], nakazującej T. G. i T. G. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych, tj. zbiornika wodnego na działce o nr geod. [...] i kanału na działkach o nr geod. [...] wraz z przegrodą w obrębie geod. C. gm. S. – poprzez ich zasypanie.

Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

T. G. zgłosił w dniu [...] września 1997 r. do Urzędu Rejonowego w S. zamiar przebudowy stawu ogrodowego położonego w obrębie siedliska mieszkalnego w miejscowości W. gm. S., na działkach o nr geod. wg starego podziału [...], a nowego [...]. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. nie wydał postanowienia ani decyzji dotyczącej zgłoszenia, wobec czego przyjęto, iż zgłoszenie zatytułowane: "informacja o podjęciu przebudowy stawu ogrodowego położonego w obrębie siedliska mieszkalnego na działkach o nr geod. [...] w miejscowości W. gm. S.", było zgodne z art. 30 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. T. G. wykroczył poza zakres dokonanego zgłoszenia i dodatkowo wykonał drugi zbiornik wodny wraz z kanałem łączącym oba zbiorniki, na działkach o aktualnych nr geod. [...] w obrębie geodezyjnym C. gm. S. Na wniosek Dyrektora W. Parku Narodowego, po stwierdzeniu, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest w granicach W. Parku Narodowego, w 1998 r. wszczęte zostało postępowanie legalizacyjne. Obecnie właścicielami gruntów, na których wykonane zostały samowolnie zbiorniki wodne (staw i kanał) są T. G. i T. G.

PINB w S. decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], nakazał T. G. i T. G. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych, tj. zbiornika wodnego na działce o nr geod. [...] i kanału na działkach o nr geod. [...] wraz z przegrodą w obrębie geod. C. gm. S. – poprzez ich zasypanie.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że na terenie siedliska mieszkalnego należącego do T. G. na działkach o nr geod. [...] istniał staw ogrodowy o kształcie zbliżonym do prostokąta, co zostało uwidocznione na mapie sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej przez uprawnionego geodetę W. B. w dniu [...] września 1993 r. w celu sporządzenia planu realizacyjnego zagospodarowania terenu do pozwolenia na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego na działce o nr geod. [...] w miejscowości C. (zał. nr 27). T. G. wykroczył poza zakres dokonanego zgłoszenia, gdyż zgłoszenie dotyczyło przebudowy stawu ogrodowego na nieruchomości zlokalizowanej na działkach o nr geod. [...], zaś inwestor dodatkowo wykonał drugi zbiornik wodny i kanał je łączący na działkach nr [...]

W ocenie organu, w świetle art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.), przedmiotowe obiekty wodne są urządzeniami melioracji wodnej szczegółowej, których wykonanie w granicach parków narodowych w świetle art. 29 ust. 2 pkt 9 ppkt b ustawy, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. T. G. takiego pozwolenia nie uzyskał i nie zgłaszał on również zamiaru wykonania nowych zbiorników do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wykonanie przedmiotowych zbiorników wodnych bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę traktowane jest jako samowola budowlana ze wszystkimi konsekwencjami i skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności. Wobec powyższego organ wdrożył procedurę legalizacyjną w celu doprowadzenia popełnionej na terenie W. Parku Narodowego samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.

W tym celu organ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych związanych z budową urządzeń wodnych - stawów oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do [...] grudnia 2009 r.: (-) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - ze względu na fakt braku planu zagospodarowania przestrzennego gminy; (-) pozwolenia wodno-prawnego; (-) oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane; (-) oraz projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z opinią o stanie technicznym wykonanych samowolnie urządzeń wodnych - stawów, sporządzonych przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami, uzgodnionych z W. Parkiem Narodowym w K. Pouczono także, że legalizacja wykonanych urządzeń będzie możliwa po spełnieniu nałożonego obowiązku oraz uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, obliczonej w drodze odrębnego postanowienia, zgodnie z aktualnie obowiązującą ustawą Prawo budowlane, oraz o tym, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie określonych powyżej obowiązków, zostanie wydana decyzja o rozbiórce.

Wobec nieprzedłożenia w określonym terminie wymaganych dokumentów, PINB w S. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], nakazał T. G. wykonać rozbiórkę (przywrócić teren do stanu poprzedniego) samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych - stawów na działkach o nr geod. [...] oraz [...] (powstałej w wyniku podziału działki [...]) w obrębie geodezyjnym C., gm. S.

Po rozpoznaniu odwołania, PWINB w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł w ten sposób, że nakazał T. G. dokonanie rozbiórki poprzez całkowite zasypanie - stawu wybudowanego na działkach [...] oraz częściowe zasypanie tego stawu na działce nr geod. [...] (poprzednio działka [...]) położonych w obrębie wsi C. gm. S., tak aby doprowadzić powyższy obiekt budowlany do wymiarów określonych przez inwestora na mapie zasadniczej załączonej do skutecznego zgłoszenia z dnia [...] września 1997 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Bk608/10, uchylił powyższą decyzję PWINB w B. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], a z kolei organ ten decyzją z dniu [...] maja 2011 r., nr [...], uchylił decyzję PINB w S. z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, PINB w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych, jednakże została ona następnie uchylona przez PWINB w B. decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], z uwagi na naruszenie art. 24 § 1 k.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji wyłączył od udziału w postępowaniu pracownika, który złożył oświadczenie na okoliczność przyjęcia zgłoszenia z dnia [...] września 1997 r. Następnie w dniu [...] września 2012 r. dokonano oględzin urządzeń wodnych na działkach o nr geod. [...] w miejscowości W. w obrębie geodezyjnym C. gm. S. Ustalono, że przedmiotowe zbiorniki wodne posiadają kształt i lokalizację zgodną z mapą (kserokopią) znajdującą się w aktach sprawy na karcie 528. Przeprowadzone oględziny wykazały istnienie oczka wodnego oraz dwóch zbiorników wodnych z kanałem je łączącym. Ustalono, że oczko wodne i zbiornik wodny (staw ujęty w zgłoszeniu do przebudowy) zlokalizowane są na działkach o nr geod. [...], drugi zbiornik wodny znajduje się na działce o nr geod. [...], a kanał łączący oba zbiorniki - na działkach o nr geod. [...].

Dalej organ wyjaśnił, że realizując nałożone na niego obowiązki w decyzji PWINB w B., po raz kolejny przesłuchano T. G., który stwierdził, że jego zamiarem była modernizacja i przebudowa istniejących nieużytków wodnych na powierzchni całego siedliska o pow. około 3 ha, a w informacji zostały podane jedynie działki nr [...] z uwagi na to, że numerów pozostałych działek osoba ta nie pamiętała. Zeznający podtrzymał również swoje stanowisko, że ani do zgłoszenia ani w korespondencji z Dyrekcją W. Parku Narodowego nie załączano żadnego załącznika graficznego. Dopuszczono także przedłożony przez pełnomocnika inwestora dowód z opinii mgr inż. S. L. posiadającego uprawnienia budowlane projektowania i wykonawstwa w zakresie melioracji wodnych na temat określenia kategorii zbiorników wodnych, zlokalizowanych na siedlisku mieszkalno-gospodarczo-rekreacyjnym T. G. i T. G.

Zdaniem organu, zgłoszenie (informacja) z dnia [...] września 1997 r. obejmowało przebudowę stawu ogrodowego położonego w obrębie siedliska mieszkalnego w miejscowości W. gm. S., na działkach o nr geod. wg starego podziału [...], a wg nowego [...]. Również pismo W. Parku Narodowego z dnia [...] września 1997 r. opiniuje "zamiar przebudowy stawu ogrodowego". Dokumenty te nie posiadają adnotacji nt. załącznika graficznego. Na działkach o nr geod. [...] istniał staw ogrodowy o kształcie zbliżonym do prostokąta, co zostało uwidocznione na mapie sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej przez uprawnionego geodetę W. B. w dniu [...] września 1993 r. Organ zauważył także, że przedmiotowe zgłoszenie - informacja złożone przez T. G. jest pismem przygotowanym na maszynie do pisania, w związku z czym nie ma mowy w tym przypadku o pośpiesznym wpisywaniu "przykładowych działek", pod wpływem sugestii urzędnika.

Zdaniem więc organu, zaakceptowanie dokonanego zgłoszenia w zakresie, o którym mówi inwestor (tj. objęcie niewymienionych w zgłoszeniu działek z wyrobiskami potorfowymi) jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. Taka sytuacja umożliwiałaby wykonanie nowego obiektu budowlanego (lub jego części), wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę - jedynie na podstawie zgłoszenia, co pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy Prawo budowlane. Do zgłoszenia dołączony był załącznik, gdyż tak zeznali pracownicy Urzędu Rejonowego przyjmujący zgłoszenie, jak również pracownicy W. Parku Narodowego. Nawet jednak, gdyby nie było żadnego załącznika, inwestor związany byłby treścią dokonanego zgłoszenia, tj. mógł wykonać przebudowę (a nie budowę bądź rozbudowę) stawu ogrodowego na działkach nr [...]. Nie mógł natomiast wykonywać robót budowlanych na terenie nieużytków wodnych i wyrobisk potorfowych, położonych na działkach wchodzących w skład siedliska, czy też gospodarstwa o powierzchni 3 ha, a nie wymienionych w zgłoszeniu. Zbiornik istniejący na działkach nr [...] jest przebudowanym stawem ogrodowym, a zatem nakaz rozbiórki (zasypania zbiorników) nie dotyczy tego zbiornika, a ogranicza się do pozostałych urządzeń wodnych (zbiornika na działce nr [...] oraz kanału z przegrodą pomiędzy tym zbiornikiem, a samowolnie wykonanym kanałem).

Dalej organ wyjaśnił, że jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wydanych w tej sprawie wyrokach sądów administracyjnych. Przesądzono w nich, że zbiorniki wodne będące efektem robót budowlanych, a więc i zbiorniki wykonane przez T. G. we wsi C., niezależnie od tego czy służą celom hodowlanym czy rekreacyjnym - stanowią budowle, których wzniesienie wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia na budowę, a wyjątkowo zgłoszenia. Wskazano również, że przedmiotowe zbiorniki są urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych w rozumieniu art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.). W związku z tymi ustaleniami przedłożona opinia zaliczająca zbiorniki do nieużytków wodnych "ze wzglądów gospodarczych, a szczególnie z rolniczego podejścia do tematu" nie wnosi żadnych nowych ustaleń do przedmiotowego postępowania w kontekście przepisów ustawy Prawo budowlane oraz ustawy Prawo wodne.

Na koniec organ zauważył, że do dnia [...] września 2012 r. nie został złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jak również wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dla przedmiotowej inwestycji. Wobec powyższego, a w szczególności ze względu na niedostarczenie przez T. i T. G. dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia [...] czerwcu 2009 r., znak: [...], brak jest przesłanek do legalizacji powyższej samowoli budowlanej.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. G. i T. G.

PWINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w S. z dnia [...] października 2012 r., znak: [...]

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wydane wcześniej przez oba organy rozstrzygnięcia, a także przeanalizował wyroki sądów administracyjnych wydane w sprawie niniejszej. Przywołał także i omówił, mające w sprawie zastosowanie, przepisy Prawa budowlanego.

Przechodząc zaś do analizy sprawy organ stwierdził, że skoro organ architektoniczno - budowlany nie wydawał postanowienia ani decyzji dotyczącej dokonanego zgłoszenia, to należało przyjąć, iż zgłoszenie z dnia [...] września 1997 r. (określone przez inwestora jako informacja) było zgodne z art. 30 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Dokonanie zaś skutecznego zgłoszenia w trybie art. 30 tej ustawy powoduje, że inwestor jest zobowiązany wykonać roboty budowlane zgodnie z jego treścią, a nie w sposób dowolny według własnego uznania. Inne działanie inwestora jest samowolą budowlaną w rozumieniu ustawy i wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia powstałego obiektu budowlanego poza zgłoszeniem do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem organu, organ I instancji prawidłowo ustalił, że na terenie nieruchomości należącej obecnie do T. i T. G. istnieją dwa niezależne obiekty budowlane, tj. przebudowany staw ogrodowy z kształtu zbliżonego do prostokątnego na owalny na podstawie w/w zgłoszenia oraz wybudowany zbiornik stawowy na działkach o nr [...] (wg obecnej geodezyjnej numeracji) w warunkach samowoli budowlanej, określany w decyzji organu I instancji potocznie jako kanał wraz z przegrodą na działce nr [...] oraz zbiornik wodny na działce nr [...]. Powyższe potoczne określenia zastosowane przez organ I instancji mają na celu wskazanie inwestorom zakresu urządzenia wodnego (stawu) wykonanego w warunkach samowoli budowlanej.

Dalej organ wyjaśnił, że już NSA w wyroku z dn. 22 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK1473/06, jednoznacznie wskazał, że samowolnie wykonane obiekty budowlane (stawy) na nieruchomości T. G. wymagały pozwolenia na budowę również w dacie ich wykonania, dlatego też organy zobowiązane są do załatwienia sprawy w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zatem zarzuty skarżącego, iż organ naruszył ten przepis, są niezasadne.

Ponadto zdaniem organu, na terenie działek nr [...] w obrębie C., powstał obiekt budowlany (staw o zróżnicowanej konfiguracji) jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. W wyrokach NSA z dn. 27 czerwca 2000 r., sygn. IV SA 2346/98 i z dn. 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA 1391/01, Sąd ten ocenił, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo określiły właściwość organów, jak również funkcje i rozmiary spornych obiektów. Za trafne Sąd też przyjął zakwalifikowanie istniejących na nieruchomości siedliskowej obiektów wodnych (stawów) jako urządzeń melioracji wodnych szczegółowych w rozumieniu art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne z 2001 r. W związku z tym organ I instancji, jako organ właściwy w tym przedmiocie, prawidłowo wykonał zalecenia wcześniej wydanych wyroków i wdrożył prawidłowe procedury, do których był zobowiązany przez Sąd. Zatem zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., jak również art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, są nietrafione.

Organ odwoławczy stwierdził także, że organ I instancji prawidłowo odrzucił opinię biegłego S. L., który dokonał klasyfikacji powstałego urządzenia wodnego jedynie pod kątem korzystania z występujących w nim wód, a nie określił rodzaju powstałego urządzenia wodnego (budowli). Dokonana klasyfikacja przez biegłego w taki sposób nie ma żadnego wpływu na prowadzone postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w kwestii powstałego obiektu budowlanego (urządzenia wodnego) w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane. Powyższe stanowisko potwierdza także wyrok NSA z dnia 21 marca 2003 r. w sprawie IV SA 1391/01.

Dodatkowego organ wskazał, że stan faktyczny wybudowanych urządzeń wodnych na działkach [...] został określony w protokole oględzin z dnia [...] września 2012 r., w trakcie których obecny był pełnomocnik skarżących. Z zebranego materiału jednoznacznie wynika, iż na działce siedliskowej T. G. przed 1997 r. nie istniały urządzenia wodne, lecz grunty były użytkowane jako łąka. Powyższe potwierdził poprzedni właściciel gruntów J. K., jak też stwierdzenia takie zawarte są w pkt 2.1 i 2.2 "oceny oddziaływania na środowisko układu wodnego" opracowanej przez prof. H. P. w 1998 r. Fakt prawidłowej kwalifikacji powstałego obiektu budowlanego przez organ I instancji potwierdzają także wcześniejsze wizje lokalne przeprowadzone przez pracowników organu, którzy mają odpowiednie przygotowanie zawodowe w tym zakresie.

W oparciu o powyższe organ stwierdził, że na działkach o numerach geodezyjnych [...], w obrębie C., gm. S., został wybudowany staw jako urządzenie wodne melioracji szczegółowej o zróżnicowanej konfiguracji bez pozwolenia na budowę. Dlatego organy nadzoru budowlanego, stwierdzając samowolę budowlaną, zobligowane były do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., wykonując jednocześnie zalecenia wynikające z wyroków sądów administracyjnych, które były wydane wcześniej w tym przedmiocie. Działania organów nadzoru budowlanego nie są działaniami uznaniowymi lecz działaniami, które mają za zadanie doprowadzenie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji umożliwił inwestorom zalegalizowanie samowolnie powstałej budowli, jednak inwestorzy nie skorzystali z tej możliwości (postanowienie z dnia [...] czerwca 2009 r.) W związku z tym organ zobligowany był nakazać rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Organ wyjaśnił także, że zgodnie z art. 142 k.p.a., postanowienie na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć w odwołaniu od wydanej decyzji. Organ odwoławczy w trakcie rozpatrywania odwołania z dnia [...] listopada 2012 r., od zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2012 r., dokonał analizy wydanego postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r., które jest cały czas w obrocie prawnym i nie stwierdził nieprawidłowości w tym rozstrzygnięciu.

Jako niezasadny organ uznał też zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 24 § 1 k.p.a. Użyte w tym przepisie sformułowanie "podlega wyłączeniu" wskazuje, że wyłączenie następuje z mocy prawa i jest zbędne wydawanie w tej sprawie odrębnego postanowienia. Jak wynika z akt sprawy wyłączenie pracownika nastąpiło w dniu [...] maja 2012 r., tj. po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Czynności te zostały odnotowane w metryce sprawy (poz. 8 i 9 metryki). Od tej daty sprawa prowadzona była przez innego pracownika organu I instancji.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się T. G. i T. G., w związku z czym w dniu 31 stycznia 2013 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości oraz zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

- przepisu art. 30 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem, że T. G. dokonał częściowo skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, podczas gdy T. G. złożył jedynie informacje o podjęciu czynności związanych z oczyszczaniem nieużytków wodnych zlokalizowanych na nieruchomości nie wymagającą nawet zgłoszenia robót budowlanych, nie przedkładał w tym zakresie mapy z wrysowanym nieużytkiem wodnym na siedlisku, a mapa na którą powołuje się organ, jako załącznik do informacji została złożona do organu państwowej administracji budowlanej kilka lat wcześniej dla zupełnie innego celu, o czym świadczy adnotacja na mapie, a nie na potrzeby oczyszczenia nieużytków wodnych;

- przepisu art. 48 § 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, że oczyszczanie nieużytków wodnych na niektórych działkach zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej, gdyż wymagała pozwolenia na budowę, a na pozostałych, których numery geodezyjne zostały w piśmie T. G. wymienione, wystarczy zgłoszenie robót budowlanych (nieużytków wodnych na tych działkach T. G. zasypywać nie musi), podczas gdy oczyszczenie istniejących nieużytków wodnych na nieruchomości nie wymaga nawet zgłoszenia robót budowlanych, a T. G. miał taki sam zamiar co do wykonania czynności na wszystkich działkach na swoim siedlisku stanowiącym całość gospodarczą, a których to organ nie kwestionuje i nie nakazuje zasypywać;

- przepisu art. 48 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym i nieprecyzyjnym określeniem nakazu rozbiórki, podczas gdy orzeczenie dotyczące nakazu rozbiórki musi być precyzyjne, dokładne i nadawać się do egzekucji, albowiem z samego założenia powoduje trudne do odwrócenia skutki i winno być poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego sprzed dokonana samowolnych czynności, w tym obszaru istniejących pierwotnie nieużytków wodnych na skutek położenia na terenie podmokłym i istnienia podłoża charakterystycznego dla torfowisk i nieużytków wodnych, aby możliwe było ewentualne nakazanie rozbiórki jedynie tej części, która powstała bez wymaganego pozwolenia na budowę;

- art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że zlokalizowane na terenie siedliska nieużytki wodne stanowią urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, podczas gdy nie zostało w tym zakresie przeprowadzone stosowne postępowanie dowodowe, w tym nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, co czyni takie zakwalifikowanie niepopartym żadnym uzasadnieniem i sprawia, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie ustalono obszaru istniejących pierwotnie nieużytków wodnych na skutek położenia na terenie podmokłym i istnienia podłoża charakterystycznego dla torfowisk i nieużytków wodnych.

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 24 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania rozstrzygnięcia w zakresie wyłączenia pracownika organu – W. A., która w niniejszej sprawie wystąpiła jako świadek, a następnie dokonywała czynności dowodowych, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej;

- art. 9, art. 10 oraz art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady informowania, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się organy, co skutkowało zaniechaniem poinformowania stron o podjętych czynnościach w zakresie wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika organu - p. inspektor W. A., która brała udział w sprawie jako świadek, a następnie dokonała czynności dowodowych w toku postępowania, i uniemożliwiło stronie wypowiedzenia się w tym zakresie, podczas gdy strona ma prawo otrzymywać informacje o wszelkich podjętych przez organ czynnościach niezależnie od tego, czy wymagają wydania postanowienia czy nie, oraz o skutkach podjętych decyzji oraz wypowiedzieć się w zakresie czynności, które nie mogły stanowić dowodu w sprawie, bowiem dokonane były przez osobą wyłączoną od udziału w postępowaniu;

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że inwestor T. G., poprzednik prawny skarżącego T. G. z jednej strony prawidłowo dokonał oczyszczenia nieużytków wodnych, bowiem wystarczające było zgłoszenie, a z drugiej strony, że dokonał tego w warunkach samowoli budowlanej, podczas gdy T. G. miał taki sam zamiar co do wykonania czynności na wszystkich działkach na swoim siedlisku stanowiącym całość gospodarczą;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom w postaci opinii mgr inż. S. L. złożonej przez stronę w toku postępowania, bez wskazania motywów takiej oceny i arbitralne uznanie, że nieużytki te należy zasypać, a z której to opinii wynika, że zbiorniki wodne należy zakwalifikować jako nieużytki wodne, podczas gdy nie zostało w tym zakresie przeprowadzone stosowne postępowanie dowodowe, w tym nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, który posiada wiedzę i wiadomości specjalne w tym zakresie, co czyni takie zakwalifikowanie nieużytków wodnych niepopartym żadnym uzasadnieniem i sprawia, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego;

- art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowania i projektowania oraz wykonawstwa w zakresie melioracji wodnych, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne i tylko osoba o stosownych kwalifikacjach powołana przez organ prowadzący postępowanie byłaby w stanie określić kategorię zbiorników wodnych zlokalizowanych na siedlisku mieszkalno- gospodarczo - rekreacyjnym stron oraz ewentualny sposób i zakres ich rozbiórki;

- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, kształtu i zakresu nieużytków wodnych przed złożeniem informacji, jakie działki obejmowała informacja, jaka była intencja składającego informację i jakie następie czynności zostały podjęte po jej złożeniu, co skutkowało naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a przede wszystkim wszechstronnej oceny tego materiału i uniemożliwiło określenie zakresu nałożonego obowiązku i sposobu jego wykonania;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym w szczególności nieustosunkowanie się co twierdzeń skarżących przedstawianych w formie pisemnej i ustnej w zakresie ich zamiaru co do zgłoszenia połączenia istniejących na działach siedliska w C. F. torfowisk i ich uprzątnięcia, oraz że wymienienie w zgłoszeniu numerów działek [...] miało charakter przykładowy, co skutkować winno uznaniem, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego;

- art. 8 k.p.a. i art. 107 § k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez uniemożliwienie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie w sposób precyzyjny obowiązku nałożonego na skarżących kwestionujących decyzję, w tym zaniechanie określenia w jakiej formie i w jakiej części ma nastąpić zasypanie oraz których części konkretnie dotyczy, do jakiego kształtu i wielkości ma nastąpić przywrócenie, co skutkować winno uznaniem, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego.

Mając powyższe na względzie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie wykonania decyzji w całości do czasu prawomocnego zakończenia postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz ustosunkował się do zarzutów w niej przedstawionych.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. dopuszczono do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenie P. w B.

W piśmie z dnia [...] września 2017 r. pełnomocnik Stowarzyszenia P. w B. (ustanowiony z rzędu), zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sformułowanie rozstrzygnięcia, tj. w sposób nieprecyzyjny, pozwalający na różną interpretację, utrudniający egzekucję wykonania obowiązku,

2) art. 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 26 pkt 2, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) poprzez brak podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustalenie skutków wykonania decyzji/zasypania zbiornika wodnego dla środowiska oraz dla stosunków wodnych na gruntach sąsiednich.

W oparciu o powyższe zarzuty uczestnik ten wniósł o:

1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 131 pkt 13 i 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i art. 181 ustawy kodeks karny,

ewentualnie

2) uchylenie w całości decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. z dnia [...] października 2012 r., znak: [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB w B. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w S. z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], nakazującej T. G. i T. G. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych, tj. zbiornika wodnego na działce o nr geod. [...] i kanału na działkach o nr geod. [...] wraz z przegrodą w obrębie geod. C. gm. S. – poprzez ich zasypanie.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623; dalej: P.b.).

Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Z art. 48 ust. 2 P.b. wynika nadto, że w określonych przypadkach, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, zaś w postanowieniu tym, na mocy art. 48 ust. 3 P.b., ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 P.b.).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, że T. G. wybudował zbiornik wodny na działce o nr geod. [...] oraz kanały na działkach o nr geod. [...] wraz z przegrodą na terenie W. Parku Narodowego, bez pozwolenia na budowę. Organy na podstawie art. 70 ust. 2, art. 73 ust. 1 pkt 4 i art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 j.t., dalej: P.w.) słusznie przyjęły, że zbiornik ten z kanałami należy zakwalifikować jako urządzenie melioracji szczegółowej, do budowy którego wymagane jest pozwolenie na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 lit. b) P.b. Z przepisu tego wynika bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających między innymi na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin. Przedmiotowy zaś zbiornik z kanałami do takich obiektów należy, gdyż znajduje się na terenie W. Parku Narodowego.

W sprawie nie ma także sporu odnośnie faktu, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] (k. 540 akt adm.), PINB w S. nakazał W. G. i T. G. przedłożenie w terminie do dnia [...] grudnia 2012 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, pozwolenia wodnoprawnego, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także dokumentów jak przy pozwoleniu na budowę, tj. 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z opinią o stanie technicznym wykonanych samowolnie urządzeń wodnych – stawów, sporządzonych przez osobę legitymująca się odpowiednimi uprawnieniami (art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i ust. 3 P.b.) uzgodnionych z W. Parkiem Narodowym w K., o ile zostanie spełniony pkt 1 i 2. Bezsporne jest także, że nałożone obowiązki nie zostały wykonane.

Niezasadne są, w ocenie Sądu, zarzuty skarżących podniesione w skardze oraz zarzuty uczestnika postępowania podniesione w piśmie z dnia [...] września 2017 r.

Na samym początku zauważenia bowiem wymaga, że przedmiotowa samowola budowlana miała miejsce w 1997 r., a postępowanie legalizacyjne toczy się już od 1998 r. W tym czasie organy wydały szereg decyzji, a sądy administracyjne kilka orzeczeń. We wszystkich tych decyzjach i wyrokach przedstawiano i analizowano stan faktyczny sprawy, sukcesywnie pogłębiając jego wyjaśnienie. W wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 608/10, WSA w Białymstoku precyzyjnie wskazał, co już zostało w sprawie wyjaśnione i jakie kwestie należy jeszcze wyjaśnić oraz jakie dowody przeprowadzić. W jego ocenie należało uzupełnić materiał dowodowy, w szczególności powtórnie przesłuchać T. G. na okoliczności dotyczące znaczenia (treści) mapki stanowiącej załącznik do decyzji, a przede wszystkim zakresu zgłoszenia (obejmującego wskazanie konkretnych działek). Organ winien też rozważyć, w zależności od wyników postępowania, konieczność przeprowadzenia oględzin z udziałem tego świadka. Następnie organ winien ponownie ocenić zgromadzony materiał dowodowy, zwłaszcza sporne dokumenty (mapka, zgłoszenie, opinia W. Parku Narodowego z dnia [...] września 1997 r.), uwzględniając stanowisko sądu zaprezentowane w tym wyroku, zwłaszcza co do zakresu zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 48 P.b. co do wszystkich prac budowlanych samowolnie wykonanych. Organ winien również zwrócić uwagę na użyte w spornym zgłoszeniu określenie zamiaru prac związanych ze stawem jako jego "przebudowa". Sposób rozumienia tego sformułowania organ winien wyjaśnić w trakcie przesłuchania inwestora T. G., odwołując się do stosownych norm prawnych i orzecznictwa z okresu wykonywania prac.

W ocenie niniejszego składu orzekającego, organy zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych we wskazanym orzeczeniu. W dniu [...] września 2012 r. organ I instancji dokonał ponownych oględzin z udziałem pełnomocnika skarżących, w trakcie których szczegółowo opisał położenie zbiorników wodnych i kanałów je łączących i stwierdził, że dokładne ich położenie odzwierciedla mapka z k. 528 akt adm. Ustalono też, że oczko wodne i zbiornik wodny (staw ujęty w zgłoszeniu do przebudowy) zlokalizowane są na działkach o nr geod. [...], drugi zbiornik wodny znajduje się na działce o nr geod. [...], a kanał łączący oba zbiorniki - na działkach o nr geod. [...]. Po raz kolejny przesłuchano także T. G., który stwierdził, że jego zamiarem była modernizacja i przebudowa istniejących nieużytków wodnych na powierzchni całego siedliska o pow. około 3 ha, a w informacji zostały podane jedynie działki nr [...] z uwagi na to, że numerów pozostałych działek nie pamiętał. Zeznający podtrzymał również swoje stanowisko, że ani do zgłoszenia ani w korespondencji z Dyrekcją W. Parku Narodowego nie załączał żadnego załącznika graficznego. Organ dopuścił także przedłożony przez pełnomocnika inwestora dowód z opinii mgr inż. S. L. posiadającego uprawnienia budowlane projektowania i wykonawstwa w zakresie melioracji wodnych na temat określenia kategorii zbiorników wodnych, zlokalizowanych na siedlisku mieszkalno-gospodarczo-rekreacyjnym T. G. i T. G. Na koniec, realizując zalecenia sądowe, organ ponownie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumenty w postaci mapki, zgłoszenia i opinii W. Parku Narodowego z dnia [...] września 1997 r., zajmując stanowisko co do zakresu zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 48 P.b. odnośnie wszystkich prac budowlanych wykonanych samowolnie.

Zdaniem Sądu, wszystkie podniesione w skardze i w piśmie z dnia [...] września 2017 r., zarzuty odnośnie naruszenia przepisów postępowania, są niezasadne. Organy zebrały bowiem i przeanalizowały cały dostępny materiał dowodowy, którego zakres jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności jako całkowicie niezasadne należy uznać stanowisko skarżących, że organy nie ustaliły, w jakiej formie i w jakiej części ma nastąpić zasypanie zbiornika wodnego i kanałów oraz których części konkretnie dotyczy, do jakiego kształtu i wielkości ma nastąpić przywrócenie (stanu poprzedniego). Analizując bowiem decyzję organu I instancji i mapkę z k. 528 akt adm., do której się ta decyzja odwołuje, wyraźnie widać, że zasypanie dotyczy zbiornika wodnego na działce nr [...] i kanałów na działkach nr [...] wraz z przegrodą. Rzeczą oczywistą zatem jest, co także wynika z tej decyzji, że obowiązek zasypania nie dotyczy zbiornika wodnego i oczka wodnego umieszczonych na działkach nr [...], w szczególności zbiornika, który to zbiornik objęty był zgłoszeniem.

Jeśli zaś chodzi o formę zasypania zbiornika wodnego na działce nr [...] i kanałów na działkach nr [...] wraz z przegrodą i poziom, do którego ono ma nastąpić, to wprawdzie organ się w tym przedmiocie szczegółowo nie wypowiedział, ale w ocenie Sądu nie wpływa to na prawidłowość jego rozstrzygnięcia. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2086/14, przepisy Prawa budowlanego nie regulują dokładnie sposobu wykonania rozbiórki samowolnie postawionego obiektu budowlanego lub jego części. Przepis art. 48 P.b. nie przewiduje żadnych dodatkowych elementów wydawanej na jego podstawie decyzji nakazowej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 265/16). Zdaniem więc Sądu trzeba przyjąć, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przez zasypanie należy rozumieć zapełnienie ziemią zbiornika wodnego i kanałów do takiego poziomu, że przestaną one istnieć. Czy to będzie zatem zasypanie do wyrównania ich poziomu z poziomem przylegającego gruntu, czy też do innego poziomu, kwestia ta pozostawała poza przedmiotem rozważań organów. Chodzi bowiem o skutek w postaci takiego zasypania, aby przestały one istnieć, czyli, żeby nie było w nich wody.

Niezasadne są także zarzuty strony skarżącej oraz uczestnika dotyczące naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w kontekście ochrony przedmiotowego zbiornika wodnego i kanałów ze względu na fakt, że znajdują się w nim zwierzęta i rośliny chronione. Organy nie dopuściły się bowiem takiego naruszenia. Podkreślenia wymaga, że ma rację PWINB w B. gdy twierdzi, że przepisy ustawy Prawo budowlane mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że organy w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej zobowiązane były do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 48 P.b., a w sytuacji niewykonania przez skarżącego nałożonych na niego obowiązków w ramach trwającego postępowania legalizacyjnego, zobowiązane były do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. II SA/Bk 241/11). Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 155/17). Zauważyć przy tym należy, że procedura legalizacji przewiduje uwzględnienie nie tylko przepisów techniczno – budowlanych, ale także np. planistycznych (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy, w tym przypadku również przepisów ustawy Prawo wodne, gdyż nałożono na stronę obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego – art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 P.b.). Ostatnio wymienione normy uwzględniają ochronę walorów przyrodniczych, zatem zgodność z nimi to zgodność również z przepisami dotyczącym szeroko pojętej ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. II SA/Bk 608/10, który z mocy art. 153 p.p.s.a. wiąże niniejszy skład orzekający). Powyższe oznacza więc, że kwestia ochrony walorów przyrodniczych w legalizowanym stawie mogła i winna być przedmiotem badania w ramach realizacji przez inwestorów nałożonych na nich obowiązków postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 r., czyli w ramach ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia wodnoprawnego, projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wraz z opinią o stanie technicznym wykonanych stawów, uzgodnionych z W. Parkiem Narodowym. Nie mogła natomiast być badana przez organy na etapie, w którym skarżący nie wykonali nałożonych na nich obowiązków. Na etapie bowiem orzekania na mocy art. 48 ust. 1 i ust. 4 P.b. organy badają jedynie kwestię, czy inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki i w sytuacji stwierdzenia, że ich nie wykonał, nakazują rozbiórkę obiektu. Procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 P.b., nie zawiera bowiem norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 P.b., a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Op 271/12).

Sąd podziela stanowisko skarżących, że każda decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części powinna być wykonalna nie tylko prawnie, ale również technicznie (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1413/15), tzn. nie powinna negatywnie oddziaływać nie tylko na pozostałą legalnie wykonaną część obiektu, ale też i nie powinna negatywnie oddziaływać na otoczenie. Przykładem takiego stanowiska jest przywołany w zarzutach uczestnika postępowania wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2068/10, w którym wskazano, że w toku postępowania legalizacyjnego należało dokonać analizy skutków rozbiórki stawu rybnego. W stanie faktycznym tamtej sprawy stwierdzono jednak, że przez działkę skarżącego i działki okoliczne przebiegają liczne żyły wodne i ujęcia wód źródliskowych. Z obszaru, który został przekształcony w staw, w dalszym ciągu wypływa, zgodnie z linią naturalnego spadku, woda pochodzenia źródliskowego (ciek). W związku z powyższym obowiązkiem organów, przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę było zbadanie, czy wykonanie rozbiórki stawu poprzez jego zasypanie nie doprowadzi do naruszenia stosunków wodnych i podtopienia działki skarżącego lub działek sąsiednich. W konsekwencji, czy rozbiórka stawu rybnego nie wywoła czynu zagrożonego karą, o którym mowa w art. 194 Prawa wodnego. Zdaniem więc niniejszego składu Sądu, stan faktyczny w przywołanej sprawie był szczególny i wyjątkowy. W stanie zaś faktycznym niniejszej sprawy, co jest bezsporne, zarówno zbiornik wodny i kanały podlegające zasypaniu, jak i zbiornik wodny oraz oczko wodne na działkach nr [...], znajdują się na nieruchomości skarżących o powierzchni ok. 3 ha, są zbiornikami niepołączonymi z jeziorem lub rzeką i są bezodpływowe. Nie zachodziła zatem potrzeba dokonywania podobnych badań.

W tym miejscu podkreślenia tylko wymaga, że skarżący w niniejszej sprawie próbują przedstawić organy w niewłaściwym świetle i przerzucić na nie odpowiedzialność za brak zbadania wpływu rozbiórki obiektu na środowisko zapominając, że to oni swoim zachowaniem doprowadzili do tego, że obiekt ten nie mógł zostać zalegalizowany. Przecież to niewykonanie nałożonych na skarżących obowiązków doprowadziło w efekcie do wydania przez organ decyzji o nakazaniu rozbiórki stawu i kanałów. Gdyby zaś przedmiotowe obowiązki wykonali, zaistniałaby pozytywna przesłanka do przejścia do kolejnego etapu legalizacyjnego.

Niezasadne są zdaniem Sądu zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie takim, że z jednej strony inwestor prawidłowo dokonał oczyszczenia nieużytków wodnych, bo do tego wystarczyło zgłoszenie, a z drugiej strony dokonał tego w warunkach samowoli budowlanej. Strona skarżąca, wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, nie chce przyjąć do wiadomości, że czym innym było wykonanie prac na obiekcie wymienionym w zgłoszeniu, a czym innym wybudowanie nielegalnie pozostałych obiektów, do budowy których wymagane było pozwolenie na budowę i których rozbiórkę nakazał organ I instancji. Zamiar inwestora, jak trafnie oceniły to organy na podstawie zebranych materiałów dowodowych, nie obejmował robót budowlanych nie wymienionych w zgłoszeniu. Nie mógł on zatem wpłynąć na wymagania w zakresie przestrzegania obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, które na taką budowę wymagały pozwolenia na budowę.

Sąd podziela stanowisko organów, ponieważ, jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2134/15, zgłoszenie zamiaru wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego, wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty budowlane były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 P.b., jeżeli rzeczywistym zamiarem inwestora nie było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Nie może natomiast budzić akceptacji i musi być uznane za naruszenie prawa ewidentne nadużycie instytucji zgłoszenia przez realizację innego obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę. Ta ostatnia sytuacja miała zaś miejsce w sprawie niniejszej. Pozytywna opinia W. Parku Narodowego z dnia [...] września 1997 r. dotyczyła zgody na zamiar inwestora przebudowy stawu ogrodowego na jego działce, polegającej na zmianie zewnętrznego obrysu zewnętrznego i umocnieniu brzegów materiałami naturalnymi. Nie dotyczyła natomiast, jak to wynika z pisma W. Parku Narodowego z dnia [...] stycznia 1998 r., budowy kolejnego stawu i kanałów łączących staw istniejący i staw nowo wybudowany. Opinia, jak to wyraził w piśmie dyrektor Parku Z. S. (on też podpisywał opinię), "nie ma nic wspólnego z zastanym zakresem prac". Gdy się do tego dołoży fakt, że inwestor w zgłoszeniu z dnia [...] września 1997 r. wskazał na zamiar przebudowy stawu ogrodowego, po uzyskaniu pozytywnej opinii dyrektora Parku, tylko na nieruchomości zlokalizowanej na działkach nr [...], to rodzi się konstatacja, że organ nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, bo nie przewidywał, że inwestor mógł mieć zamiar wykonania innych jeszcze robót budowlanych, do wykonania których potrzebne było pozwolenie na budowę. A że do wykonanych nielegalnie robót budowlanych pozwolenie takie było potrzebne, zostało to już przesądzone w prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie, o czym będzie mowa poniżej. W świetle zatem powyższego, jeśli nawet inwestor posiadał zamiar wykonania prac w zakresie, jaki fizycznie nastąpił, to ze względu na brak uzewnętrznienia tego zamiaru i uniemożliwienie zarówno organowi przyjmującemu zgłoszenie wniesienie sprzeciwu jak i Parkowi dokonującemu opiniowania wydanie opinii negatywnej, zamiar ten pozostaje bez wpływu na kwalifikację wykonanych nielegalnie robót budowlanych.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania odnośnie braku wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiocie, jaki był kształt i zakres nieużytków wodnych przed złożeniem zgłoszenia oraz dokonanej przez organy oceny opinii S. L. (oba zarzuty się ze sobą łączą, a zatem rozpoznane zostaną łącznie). W sprawie organy jednoznacznie bowiem ustaliły, że przed budową zbiornika i kanałów podlegających rozbiórce, w ich miejscu była łąka. Wskazały też dowody na poparcie swoich ustaleń i dokonały ich analizy, a Sąd w pełni ustalenia te podziela. Strona skarżąca z jednej strony nie zarzuca, że dowody, na których organy się oparły (m.in. zeznanie świadka J. K. - poprzedniego właściciela nieruchomości), zostały ocenione nietrafnie, z drugiej jednak twierdzi dalej, że "organy nie ustaliły kształtu i zakresu nieużytków wodnych przed złożeniem zgłoszenia". Stoi ona dodatkowo na stanowisku, że postępowanie dowodowe w tym przedmiocie jest niepełne, gdyż wymagało dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, który posiada wiadomości specjalne w tym zakresie.

Sąd nie podziela stanowiska skarżących, gdyż organy jednoznacznie ustaliły jaki był stan nieruchomości przed dokonaniem samowoli budowlanej i po jej dokonaniu. To tylko strona skarżąca nie godząc się z rozstrzygnięciem podnosi, zresztą bez stosownych w tym przedmiocie dowodów, że w miejscu zbudowanego bez pozwolenia stawu i kanałów, były jakieś zbiorniki, które wymagały tylko oczyszczenia. W ocenie Sądu, jeśliby nawet hipotetycznie przyjąć, że one były, to i tak zgłoszenie z dnia [...] września 1997 r. się do nich nie odnosiło.

Sąd podziela także stanowisko organów, że dokument w postaci opinii S. L. nie mógł mieć decydującego w sprawie znaczenia ze względu na przedmiot zawartych w nim rozważań. Biegły ten bowiem dokonał klasyfikacji powstałych zbiorników wodnych jedynie pod kątem korzystania z występujących w nich wód. Tymczasem w sprawie podstawowe znaczenie miało określenie tych zbiorników jako obiektów prawa budowlanego. Sąd podziela stanowisko organów oparte o wyrok NSA oz. w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2003 r., sygn. akt SA/Bk 1530/02, w którym wskazano, że wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne są budowlami, jeżeli są efektem robót budowlanych. Utworzony przez człowieka zbiornik wodny niezależnie od tego czy będzie służył celom hodowlanym, a tym samym będzie ziemnym stawem rybnym, tj. urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, czy też będzie służył wyłącznie celom rekreacyjno-wypoczynkowym, to jako powstały w sztucznie pogłębionym przez człowieka obniżeniu terenu będzie budowlą, na wykonanie której z zasady wymagane jest pozwolenie na budowę a w drodze wyjątku jedynie zgłoszenie. Zbiornik wodny jest bowiem budowlą o charakterze hydrotechnicznym.

Zdaniem Sądu skarżący zapominają, że WSA w Białymstoku już w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 1105/05, przesądził, iż zbiorniki wodne będące efektem robót budowlanych, a więc i zbiorniki wykonane przez T. G. we wsi C., niezależnie od tego czy służą celom hodowlanym czy rekreacyjnym – stanowią budowle, których wzniesienie wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia na budowę, a wyjątkowo zgłoszenia. Ocena prawna wyrażona w tym wyroku, z mocy art. 153 p.p.s.a., wiązała nie tylko orzekające w sprawie organy, ale też i sądy, które w sprawie orzekały, w tym skład obecny. Ponadto wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r., w sprawie II OSK 1473/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną T. G. od powyższego wyroku WSA w Białymstoku, w całości podzielił zaprezentowaną w nim ocenę prawną, a dodatkowo podkreślił, że przedmiotowe samowolnie wykonane obiekty wymagały pozwolenia (zgłoszenia) również w dacie ich wykonywania, dlatego organy są zobowiązane do załatwienia sprawy w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Ze względów zatem jak wyżej, przy braku zmiany stanu faktycznego, dalsze wyjaśnianie przez organy czym owe zbiorniki są, było niecelowe i wręcz niedopuszczalne.

Niezasadny jest także, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia przez organy art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Formułując ten zarzut strona skarżąca uporczywie twierdzi, że organy nie ustosunkowały się do podnoszonej przez nią kwestii, iż inwestor nie wybudował bez pozwolenia na budowę stawu i kanałów, bo takiego zamiaru nie miał, tylko połączył istniejące torfowiska i je oczyścił. Jednakże jak wynika z uzasadnień decyzji obu organów, kwestie powyższe były przedmiotem głębokiej ich analizy, z której jawi się zupełnie inny, niż to przedstawiają skarżący obraz. Dodatkowo, co będzie przedmiotem rozważań poniżej, o tym że zaistniała przedmiotowa samowola budowlana i że podlega ona legalizacji, przesądziły już orzeczenia sądów administracyjnych orzekających w sprawie niniejszej.

Niezasadny jest w ocenie Sądu także zarzut naruszenia art. 24 § 1 k.p.a. Wyłączenie pracownika z udziału w postępowaniu z przyczyn wymienionych w art. 24 § 1 k.p.a. następuje bowiem z mocy prawa, czyniąc go niezdolnym do udziału w tym postępowaniu z racji istnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek. Wprawdzie dla celów porządkowych zasadnym byłoby wydanie w tym przedmiocie przez przełożonego stosownego postanowienia o wyłączeniu, jednakże orzeczenie takie ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Brak zaś takiego rozstrzygnięcia nie powoduje, że pracownik nie został wyłączony. W aktach administracyjnych musi tylko być odnotowane, że wyłączenie takie miało miejsce.

W sprawie niniejszej, jak trafnie podniósł organ odwoławczy, czynności dotyczące wyłączenia pracownika zostały odnotowane przez organ I instancji w pozycjach 8 i 9 metryki sprawy tego organu. Od dnia wyłączenia, tj. od [...] maja 2012 r. wyłączony pracownik nie podejmował w sprawie żadnych czynności, a organ I instancji przeprowadził ponownie całe postępowanie administracyjne.

Niezasadny jest także zarzut skarżących odnośnie naruszenia art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 11 k.p.a. odnośnie braku poinformowania ich przez organ o wyłączeniu pracownika. Zauważenia bowiem wymaga, że o fakcie konieczności wyłączenia pracownika W. A. wiedzieli oni już z uzasadnienia decyzji kasacyjnej organu II instancji z dnia [...] maja 2015 r., która taki obowiązek narzuciła organowi I instancji. W dniu [...] sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżących odbył rozmowę telefoniczną już z nowym pracownikiem, zaś w dniu [...] września 2012 r. nowy pracownik przesłuchał T. G. w obecności adw. J. W. działającego jako pełnomocnik T. G. Także inne czynności w sprawie, w tym oględziny, zostały także przeprowadzone przez nowego pracownika. Twierdzenie więc w skardze, że skarżący nie wiedzieli o wyłączeniu dotychczasowego pracownika lub, że wpłynęło to w jakikolwiek sposób na przebieg postępowania, jest w ocenie Sądu, gołosłowne.

Niezasadne są, w ocenie Sądu, wszystkie zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego.

Na samym początku zauważenia wymaga, że już WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 608/11, jednoznacznie stwierdził, że wcześniejszy wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2006 r., II SA/Bk 1105/05, przesądził szereg istotnych kwestii, a mianowicie: (1) iż zbiorniki wodne będące efektem robót budowlanych, a więc i zbiorniki wykonane przez T. G. we wsi C., niezależnie od tego czy służą celom hodowlanym czy rekreacyjnym – stanowią budowle, których wzniesienie wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia na budowę, a wyjątkowo zgłoszenia; (2) że przedmiotowe zbiorniki, o zróżnicowanej konfiguracji przestrzennej, niemające połączenia z wodami jezior czy rzek, napełnione wodą gruntową kształtującą się na poziomie wody gruntowej występującej na danym terenie – są urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych w rozumieniu art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.); (3) że z mocy art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) takie urządzenia, położone na terenie parków narodowych, wymagają pozwolenia na budowę; (4) że wykonanie tych urządzeń bez uprzedniego pozwolenia zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wdrożenia procedury legalizacji opartej na art. 48 ust. 1 P.b.; (5) że wybudowanie spornych obiektów wymagało opinii Dyrektora W. Parku Narodowego (art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.); (6) że przedmiotowe zbiorniki wodne nie są obiektami małej architektury; (7) że W. Park Narodowy posiada w sprawie przymiot strony.

Dodatkowo Sąd w sprawie II SA/Bk 608/11 przesądził, że jako niezrozumiałe należy potraktować zarzuty skargi, iż pismo z dnia 19 września 1997 r. było jedynie informacją a nie zgłoszeniem. Takie wywody prowadzą bowiem do niekorzystnych dla skarżących skutków, bowiem oznaczają, że inwestor nie miał zamiaru dokonać nawet zgłoszenia. Z uwagi jednak na zawartą w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. ocenę prawną należy przyjąć, że było to zgłoszenie w rozumieniu prawa budowlanego.

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że jako całkowicie niezasadny jest zarzut skargi, iż organy naruszyły art. 30 § 1 P.b. poprzez przyjęcie, że T. G. nie dokonał zgłoszenia, gdyż złożył tylko informację o podjęciu czynności związanych z oczyszczaniem nieużytków wodnych. Zgłoszenia bowiem dokonał, o czym przesądził WSA w Białymstoku we wskazanych powyżej wyrokach.

Tak samo niezasadny jest zarzut naruszenia art. 48 § 1 P.b. dotyczący nieprawidłowego przyjęcia, że oczyszczanie nieużytków wodnych na niektórych działkach zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej, gdyż wymagało pozwolenia na budowę. Ta kwestia również została już prawomocnie przesądzona w przedstawionych i omówionych powyżej wyrokach WSA w Białymstoku.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 48 § 1 P.b. w kontekście rzekomego nieustalenia przez organy przedmiotu rozbiórki. Obowiązek precyzyjnych w tym względzie ustaleń został organom narzucony w wyroku w sprawie II SA/Bk 608/11. Orzekając ponownie organy podołały temu obowiązkowi i jednoznacznie oraz precyzyjnie określiły przedmiot rozbiórki poprzez zasypanie, czyniąc to zarówno w formie opisowej, jak też graficznej, w postaci mapy z k. 528 akt administracyjnych. Głębsze wywody w tym zakresie zostały już poczynione powyżej, przy rozpatrywaniu zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, a zatem zdaniem Sądu nie zachodzi potrzeba ponownego ich przywoływania w tym miejscu.

Jako całkowicie niezasadny należy także uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne. O tym bowiem, że obiekty podlegające zasypaniu stanowią urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, przesądzono już również w przedstawionych powyżej orzeczeniach tutejszego Sądu.

Reasumując, zdaniem Sądu, zarzuty skargi okazały się niezasadne, zaś postępowanie przed organami zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się także naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a., skutkowałyby koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu, w ocenie Sądu, poruszyć należy jeszcze jedną kwestię proceduralną. Otóż na rozprawie w dniu 26 października 2017 r., obecny na niej jako publiczność, R. K., złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia I., które jak wynikało z okazanego zaświadczenia z ewidencji, jest stowarzyszeniem zwykłym. Składający wniosek nie legitymował się przy tym umocowaniem do reprezentowania wnioskowanego stowarzyszenia. Wobec powyższego, z racji na dotychczasowy przebieg niniejszego postępowania sądowego, poinformowano wnioskodawcę precyzyjnie o, naruszającym przepisy art. 7 p.p.s.a. i art. 99 p.p.s.a., wpływie jego działań na postępowanie sądowe i w związku z tym wskazano, że może on złożyć stosowny wniosek na piśmie i wtedy zostanie nadany mu odpowiedni bieg.

Zdaniem Sądu, powyższe działanie było uprawnione w realiach niniejszej sprawy. Zauważenia bowiem wymaga, że po raz pierwszy wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania jednego ze stowarzyszeń, członkiem którego jest R. K., został przez niego złożony już w dniu [...] kwietnia 2013 r. Kolejne zaś wnioski były składane sukcesywnie, w miarę oddalania wniosków wcześniejszych. Podkreślenia przy tym wymaga, ze R. K. skarżył wszystkie możliwe rozstrzygnięcia Sądu i czynił to na pismach mało czytelnych, a czasami wręcz nieczytelnych. Wszystko to powodowało przedłużanie się trwania postępowania sądowego. Gdy wreszcie prawomocnie pooddalano wnioski o dopuszczenie do udziału pięciu stowarzyszeń, R. K. zgłosił na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenie P. w B. Sąd wniosek uwzględnił, ale wtedy wnioskodawca wniósł o przyznanie stowarzyszeniu prawa pomocy w pełnym zakresie. Wobec powyższego rozprawę odroczono, zaś zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. wezwano przedmiotowe stowarzyszenie do złożenia m.in. wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia, ewentualnie podpisanego przez osobę uprawnioną, której pełnomocnictwa udzielili wszyscy członkowie stowarzyszenia. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W międzyczasie, na posiedzeniu niejawnym, przyznano stowarzyszeniu prawo pomocy. W dniu 12 września 2017 r., w związku z innym pismem wniesionym przez R. K. działającego w imieniu Stowarzyszenia P. w B., wezwano go do złożenia pełnomocnictwa udzielonego mu przez to stowarzyszenie zaznaczając, że winno ono być podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia. Wezwanie doręczono R. K. w dniu 22 września 2017 r., ale pełnomocnictwo nie zostało złożone, mimo przysłania w dniu 2 października 2017 r. mało czytelnego kolejnego pisma. Ponadto w związku z brakiem pełnomocnictwa R. K. do reprezentowania przedmiotowego stowarzyszenia, zarządzeniem z dnia 4 października 2017 r. (doręczonym adresatowi w dniu 17 października 2017 r.), poinformowano go, że jego pismo z dnia 11 września 2017 r. pozostawia się bez nadania biegu, gdyż nie pochodzi ono ani od strony ani od pełnomocnika.

Jak z powyższego zatem wynika, na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. R. K. wystąpił jako publiczność, gdyż nie był ani stroną, ani uczestnikiem, ani też pełnomocnikiem żadnego z uczestników postępowania. Stowarzyszenie P. w B. było zaś reprezentowane przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Wnioski R. K. o dopuszczenie do udziału w sprawie kolejnego stowarzyszenia, czy też wyłączenia sędziego, nie mogły zostać rozpoznane, gdyż nie pochodziły od podmiotu uprawnionego. Nie zmierzały one bowiem do ochrony uzasadnionych interesów prawnych zgłaszanego stowarzyszenia, bo gdyby o to chodziło, to wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie tego podmiotu R. K. mógł złożyć już dużo wcześniej, tylko do destrukcji prowadzonego postępowania sądowego i uniemożliwienia jego zakończenia. Działanie wnioskodawcy należy zatem, w ocenie Sądu, określić jako nadużycie prawa procesowego, które nie korzysta z ochrony prawnej.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.