Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 61/82
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1982-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz. 84
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe.
Teza: Prawo współwłasności lub własności domu jednorodzinnego, albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, nie jest równoznaczne z zajmowaniem takiego domu lub lokalu. Pojęcie zajmowania lokalu, użyte w art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, jest pewnym stanem faktycznym, który wprawdzie z zasady pokrywa się ze stanem prawnym /własność, najem/, lecz pokrywać się z nim nie musi. Zajmowanie bowiem lokalu, to faktyczne korzystanie z niego, związanie z tym lokalem swoich interesów życiowych.

TEZY

Prawo współwłasności lub własności domu jednorodzinnego, albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, nie jest równoznaczne z zajmowaniem takiego domu lub lokalu. Pojęcie zajmowania lokalu, użyte w art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, jest pewnym stanem faktycznym, który wprawdzie z zasady pokrywa się ze stanem prawnym /własność, najem/, lecz pokrywać się z nim nie musi. Zajmowanie bowiem lokalu, to faktyczne korzystanie z niego, związanie z tym lokalem swoich interesów życiowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Eugeniusza K. na decyzję Wojewody Legnickiego z dnia 11 września 1981 r. nr GT.8174-3/57/81 w przedmiocie cofnięcia przydziału lokalu mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Miasta Ch. z dnia 21 kwietnia 1981 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Legnickiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Miasta Ch., decyzją z dnia 21 kwietnia 1981 r. nr GTK.8174-2/18/81, cofnął Eugeniuszowi K. przydział lokalu mieszkalnego położonego w Ch. przy ul. S. i nakazał opróżnienie tego lokalu. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Eugeniusz K. i jego żona są; współwłaścicielami domu jednorodzinnego w T. przy ul. K. nr 6, jako podstawę prawną wskazano art. 43 w związku z art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/.

W odwołaniu od tej decyzji Eugeniusz K. podał, że zamieszkuje w spornym lokalu wraz z synem Andrzejem K., który posiada kartę majątkową /opis mienia/ po swoich dziadkach i stara się o nabycie tego mieszkania. Cofnięcie przydziału lokalu jest krzywdzące, gdyż od 1952 r. pracuje w Zespole Szkół Rolniczych w Ch. jako nauczyciel, a obecnie jest w okresie przedemerytalnym.

Organ administracji II instancji nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 11 września 1981 r. nr GT.8174-3/57/81 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Miasta Ch., uznając, że istnieje podstawa do cofnięcia przydziału mieszkania. Eugeniusz K. bowiem zajmuje dwa lokale mieszkalne, gdyż jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w T. Członkowie rodziny Eugeniusza K. mieszkają w T., żona i córka są tam zameldowane na pobyt stały, natomiast syn Andrzej uczęszcza tam do Technikum Budowlanego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Eugeniusz K. podał, że od 29 lat pracuje w Ch. Z żoną jest w separacji od pięciu lat, a nie ubiegał się o rozwód z uwagi na opinię społeczną. Syn kończy w tym roku szkolnym Technikum Budowlane i chce podjąć pracę w Ch., aby pozostać razem ze skarżącym. Pozbawienie go prawa do tego lokalu było zatem bezpodstawne.

Odpowiadając na skargę, organ administracji II instancji podtrzymał swoje stanowisko, uznając, że jest ono zgodne z art. 21 prawa lokalowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Organ administracji I instancji cofnął Eugeniuszowi K. przydział lokalu mieszkalnego przy ul. S. nr 6 w Ch., powołując się na art. 43 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/ i uzasadniając swoje stanowisko ustaleniem, że skarżący i jego żona są współwłaścicielami domu jednorodzinnego w T., a zatem najemca posiada dwa lokale. Podstawa prawna wskazana w decyzji z dnia 21 kwietnia 1981 r. nie upoważnia organu administracji do cofnięcia przydziału mieszkania w przypadku posiadania przez najemcę dwóch lokali. Artykuł 43 prawa lokalowego bowiem stanowi, że terenowy organ administracji państwowej może wydać decyzję o cofnięciu przydziału, gdy najemca - oddając w bezpłatne używanie lub w podnajem zajmowany lokal bądź jego część - spowoduje nadmierne jego zagęszczenie, naruszenie podstawowych zasad współżycia społecznego, albo gdy odda lokal w bezpłatne używanie lub w podnajem bez wymaganej zgody tego organu. Przydział może być cofnięty także w przypadku, gdy najemca faktycznie lokalu nie zajmuje, natomiast przepis ten nie przewiduje możliwości wydania takiej decyzji w razie - jak to sformułowano w decyzji z dnia 21 kwietnia 1981 r. - "(...) posiadania dwóch lokali mieszkalnych".

Wprawdzie w uzasadnieniu wspomnianej decyzji wskazano, że skarżący naruszył art. 21 prawa lokalowego posiadając dwa lokale mieszkalne, lecz art. 21 stwierdza, że jedna osoba nie może zajmować dwóch lub więcej lokali mieszkalnych w sytuacjach określonych w tym przepisie. W zaskarżonej decyzji organu odwoławczego powołano jako podstawę prawną art. 21 prawa lokalowego, ale w uzasadnieniu nie ustalono przesłanki stanowiącej podstawę do zastosowania tego przepisu, a mianowicie faktu zajmowania przez skarżącego dwóch mieszkań. Stwierdzono jedynie, że Eugeniusz K. jest współwłaścicielem lokalu w T., i że członkowie jego rodziny zamieszkują w tym mieście. Ustalenia takie nie stanowią dostatecznej podstawy do zastosowania art. 21 prawa lokalowego i w konsekwencji do cofnięcia przydziału lokalu mieszkalnego w Ch., albowiem nie wynika z nich, że skarżący zajmuje dwa lokale. Eugeniusz K. dowodzi, że aczkolwiek jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w T. przy ul. K. nr 6, gdzie mieszka jego żona i córka, to nie zajmuje tam lokalu mieszkalnego. W Ch. mieszka od 1952 r. i pracuje w Zespole Szkół Rolniczych jako nauczyciel, z żoną zaś od kilku lat pozostaje w separacji. Podniesione przez skarżącego okoliczności mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli bowiem Eugeniusz K. istotnie od wielu lat jest nauczycielem w Zespole Szkół Rolniczych w Ch., to trudno byłoby przyjąć, że równocześnie zajmuje on mieszkanie w odległym T., albowiem dojeżdżanie do pracy nie byłoby praktycznie możliwe. Eugeniusz K. jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w T. Fakt ten nie jest równoznaczny z zajmowaniem tego domu. Posiadanie prawa współwłasności lub własności domu jednorodzinnego, albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, nie oznacza, że ten, któremu takie prawo przysługuje, równocześnie zajmuje taki dom lub lokal. Pojęcie zajmowania lokalu, użyte w art. 21 prawa lokalowego, jest pewnym stanem faktycznym, który z zasady wprawdzie pokrywa się ze stanem prawnym /najem, własność/, lecz pokrywać się nie musi. Konsekwencją natomiast niezajmowania domu lub lokalu przez jego właściciela jest w pewnych sytuacjach zastosowanie do tych nieruchomości i z mocy prawa przepisów o najmie lokali i budynków na podstawie decyzji administracyjnej /art. 22 ust. 1 pkt 2 i art. 23 prawa lokalowego/. Zajmowanie lokalu to faktyczne korzystanie z niego, związanie z tym lokalem swoich interesów życiowych. Ścisłe więzi łączące skarżącego z Ch. /praca, faktyczne zamieszkiwanie/, w zestawieniu z separacją z żoną, wydają się wskazywać, że Eugeniusz K. nie zajmuje drugiego lokalu mieszkalnego w T.

Z powyższych stwierdzeń i wniosków wynika, że w rozpatrywanym przypadku, w istniejącym stanie materiału dowodowego, brak jest przesłanek do cofnięcia przydziału lokalu mieszkalnego przy ul. S., a zaskarżona decyzja oraz decyzja organu administracji stopnia podstawowego zostały podjęte z naruszeniem art. 21 prawa lokalowego, a także przepisów art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, gdyż wbrew interesom Eugeniusza K. nie rozważono w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego.

Z tych przyczyn stosownie do art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 3 Kpa, uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Miasta Ch. z dnia 21 kwietnia 1981 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.