Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1251/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi E. P., W. P., K. P., E. P., J. P., E. M. M. P. i A. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury solidarnie na rzecz skarżących 500(pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2004 r., stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania na rzecz S. P. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm. kat. Z., oznaczonej pgr.I.kat [...] oraz pgr.I.kat. [...] i odmawiającej stwierdzenia nieważności tych orzeczeń w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm.kat. Z. oznaczonej pgr.I.kat [...] oraz pgr.I.kat [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość położona w R., oznaczona katastralnie jako pgr.I.kat [...] i pgr.I.kat [...], stanowiąca własność S. P., została wywłaszczona na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r., nr [...].

Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] września 1998 r. E. P., będący jednym ze spadkobierców po zmarłym S. P., wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń wywłaszczeniowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż ww. orzeczenie wywłaszczeniowe Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. zostało w części dotyczącej nieruchomości opisanych w pkt. 3-5 tego orzeczenia, unieważnione.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia [...] lipca 1969 r. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm.kat. Z., oznaczonej pgr.I.kat [...] oraz pgr.I.kat [...], stanowiącej własność S. P.. W uzasadnieniu decyzji organ nadzorczy podniósł, że z akt sprawy wynika, iż organ wywłaszczeniowy nie dokonał oceny, czy nieruchomość wskazana przez wnioskodawcę wywłaszczenia była rzeczywiście niezbędna na cel wywłaszczenia, a w przypadku zamierzonej realizacji ogrodu działkowego powinien ustalić ponadto, czy nieruchomość stanowi stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogródkach działkowych (Dz. U. Nr 18, poz. 117) "odpowiedni teren" dla urządzania ogrodu działkowego. Tym samym, organ wywłaszczeniowy naruszył przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ponadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego nie istniała w obrocie prawnym decyzja ustalająca lokalizacje ogródków działkowych na przedmiotowej nieruchomości, co stanowiło naruszenie przepisu art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wg. którego załączenie do wniosku wywłaszczeniowego ważnej decyzji lokalizacyjnej było koniecznym warunkiem dla dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Powyższe uchybienia powodują, że ww. decyzje wywłaszczeniowe zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie organ nadzoru nie stwierdził, aby orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] października 1968 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Pismem z dnia [...] maja 2001 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili Polski Związek Działkowców - Okręgowy Zarząd w R. oraz Wytwórnia [...] S.A.

Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznawszy skargę Wytwórni [...] S.A. w R. oraz Polskiego Związku Działkowców - Okręgowy Zarząd w R., wyrokiem z dnia 20 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 2231/01 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. oraz poprzedzająca ją decyzję tego Prezesa z dnia [...] maja 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ nadzoru nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, kto poza byłymi właścicielami nieruchomości jest stroną postępowania. A więc konieczne jest ustalenie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości celem prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania. Ponadto wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, gdyż w aktach brak było orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. Dodatkowo organ nadzoru nie wyjaśnił, czy badane decyzje wywłaszczeniowe wydane zostały z takim naruszeniem prawa, które wywołało skutki niemożliwe do zaaprobowania z punktu widzenia praworządności. Ponadto z akt nie wynika, żeby decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. była nieważna w dniu wywłaszczenia.

Rozpoznawszy ponownie wniosek E. P. z dnia [...] września 1998 r., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania na rzecz S. P. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm. kat. Z., oznaczonej pgr.I.kat [...] oraz pgr.I.kat. [...] i odmówił stwierdzenia nieważności tych orzeczeń w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm.kat. Z. oznaczonej pgr.I.kat [...] oraz pgr.I.kat [...]. Powołując się na wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku, tenże organ w toku postępowania nadzorczego ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowi obecnie własności Gminy Miasta R., na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [...]. Użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest Polski Związek Działkowców w W.. Zaś prawo do występowania w postępowaniu przysługuje Okręgowemu Zarządowi Polskiego Związku Działkowców w R., na podstawie § 75 pkt 11 Statutu Polskiego Związku Działkowców. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał ponadto, że organ wywłaszczeniowy dysponował materiałem dowodowym, pozwalającym na ocenę przesłanki niezbędności wywłaszczenia przedmiotowego gruntu. W szczególności dysponował zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1965 r., które na dzień wywłaszczenia było zgodnie z planem ogólnym miasta R., co potwierdza pismo Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] stycznia 1969 r. oraz pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] września 1967 r. Natomiast nie odnaleziono bliżej nieokreślonej decyzji z dnia [...] października

1965 r. o wzruszeniu ww. decyzji lokalizacyjnej. Inne dokumenty, w szczególności decyzja ostateczna z dnia [...] kwietnia 1969 r. oraz pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. potwierdzają, iż decyzja lokalizacyjna z dnia [...] kwietnia 1965 r. istniała w obrocie prawnym w chwili dokonania wywłaszczenia.

Pełnomocnik E. P. oraz pozostałych spadkobierców pismem z dnia [...] marca 2004 r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Ministra Infrastruktury.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną własną decyzję z dnia [...] marca 2004 r. W uzasadnieniu ponadto wskazał, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), zatem zaskarżone orzeczenie należy ocenić w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy. Istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 powołanej ustawy wywłaszczenie było dopuszczalne jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowanej realizacji zadań budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Wywłaszczenia nieruchomości położonych w gm. kat. Z., oznaczonej pgr.I.kat [...] i pgr.I.kat [...] dokonano na potrzeby realizacji pracowniczych ogródków działkowych. Organ dokonujący wywłaszczenia dysponował niezbędnym materiałem dowodowym, pozwalającym na ocenę przesłanki niezbędności wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na cel realizacji ogródków działkowych. W szczególności dysponował zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1965 r. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja lokalizacyjna na dzień wywłaszczenia była zgodna z planem ogólnym miasta R.. Także inne dokumenty potwierdzają, iż decyzja lokalizacyjna z dnia [...] kwietnia 1965 r. istniała w obrocie prawnym w chwili dokonania wywłaszczenia. W szczególności z pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r., stanowiącego odpowiedź na skargę właścicieli przedmiotowych działek z dnia [...] sierpnia 1968 r. w sprawie lokalizacji ogródków działkowych, jednoznacznie wynika, że kwestia lokalizacji ogródków działkowych była przedmiotem szczegółowej analizy Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. oraz Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, gdzie została zaopiniowana pozytywnie. Ponadto, przed wydaniem decyzji uzyskano również pozytywne opinie z Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej R., zgodnie z uchwałą nr 198 Rady Ministrów dnia 12 lipca 1966 r. w sprawie ochrony użytków rolnych (M. P. Nr 40, poz. 200). Również w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] października 1968 r. stwierdzono, że lokalizacja z dnia [...] kwietnia 1965 r. była przedmiotem badania ze strony właściwych organów i jest zgodna z planem ogólnym miasta R.. Obecna niezbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia była rozpatrywana także na rozprawie administracyjnej, przeprowadzonej w dniu [...] września 1968 r. Wobec tego nie można zarzucić organowi dokonującemu wywłaszczenia, iż nie dokonał ustaleń w kwestii niezbędności wywłaszczenia przedmiotowych działek pod urządzenie ogrodu działkowego, co rażąco naruszałoby przepisy ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Słusznym jest zatem rozstrzygniecie Ministra Infrastruktury zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia [...] lipca 1969 r. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dni [...] października 1968 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm. kat. Z., oznaczonej pgr.I.kat [...] i pgr.I.kat [...]. W kwestii dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należy stwierdzić, że zgodnie z art. 21 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. ustalenie odszkodowania powinno nastąpić na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych, powołanych przez organ spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia ta powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis ten miał stanowić gwarancje dla strony, że będzie mogła ona odnieść się do kwestii, mających wpływ na wysokość przyznanego jej odszkodowania. Z akt sprawy wynika natomiast, że w rozprawie administracyjnej z dnia [...] września 1968 r. nie brał udziału biegły. W związku z powyższym ustalenie odszkodowania nastąpiło z oczywistym naruszeniem art. 21 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r.W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego tego typu naruszenie prawa przesądza o tym, że organ wywłaszczeniowy ustalając odszkodowanie rażąco naruszył prawo. Dodatkowo organ podniósł, że w świetle dotychczasowego rzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie przez organ rozpatrujący sprawę w trybie postępowania nadzorczego, nieważności decyzji wywłaszczeniowej w części dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczonej nieruchomości nie powoduje konieczności stwierdzenia nieważności tej decyzji również w części dotyczącej samego wywłaszczenia. Stwierdzenie nieważności decyzji tylko w części dotkniętej kwalifikowana wadliwością jest nie tylko dopuszczalne, ale zgodne z zasadami ogólnymi k.p.a.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik E. P., W. P., K. P., E. P., J. P., A. G., E. M. i M. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy Ministrowi Infrastruktury do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia [...] lipca 1969 r. oraz poprzedzające ją orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. w części dotyczącej wywłaszczenia p.gr. nr [...] i [...] nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez przyjęcie, iż przeznaczenie nieruchomości pod pracownicze ogrody działkowe było realizacją celów użyteczności publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.

W toku postępowania nadzorczego prowadzonego z uwzględnieniem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 2231/01 Minister Infrastruktury dokonał takowej oceny. Jak słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, fundamentalne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma zbadanie, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm.) wywłaszczenie było dopuszczalne jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowanej realizacji zadań budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na potrzeby realizacji pracowniczych ogródków działkowych. Zdaniem Ministra Infrastruktury organ dokonujący wywłaszczenia dysponował niezbędnym materiałem dowodowym, pozwalającym na ocenę przesłanki niezbędności wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na cel realizacji ogródków działkowych. W szczególności dysponował zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1965 r., które na dzień wywłaszczenia było zgodne z planem ogólnym miasta R., co potwierdza pismo Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] stycznia 1969 r. oraz pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] września 1967 r. Nie odnaleziono bliżej nieokreślonej decyzji z dnia [...] października 1965 r. o wzruszeniu decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] kwietnia 1965 r. Natomiast inne dokumenty, w szczególności decyzja ostateczna z dnia [...] lipca 1969 r. oraz pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. potwierdzają, iż decyzja lokalizacyjna istniała w obrocie prawnym w czasie wydania decyzji o wywłaszczeniu.

Dokonane przez organ nadzorczy ustalenia w powyższym zakresie pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym przedstawionym przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. Z załączonej do pisma strony decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1968 r., w części dotyczącej pkt. 3, 4, 5 (innych wywłaszczonych nieruchomości tym samym orzeczeniem) i utrzymującej w tej części w mocy to orzeczenie decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r. wynika, że stanowiąca podstawę wywłaszczenia decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. o zmianie sposobu wykorzystania terenu, wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. – Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, ustalająca lokalizację stałych ogródków działkowych dla załogi Wytwórni [...], została uchylona decyzją Z-cy Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1965 r., nr [...] jako wydana bez podstawy prawnej. Bowiem według planu etapowego dla miasta R., zatwierdzonego uchwała nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] sierpnia 1961 r., teren na którym wydana została decyzja lokalizacyjna, przeznaczony był pod uprawy rolne, bez prawa podziału i zabudowy. Tym samym nie został spełniony warunek określony w art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, bowiem decyzja lokalizacyjna przesądza o prawnej dopuszczalności wszczęcia postępowania a w konsekwencji i wywłaszczenia nieruchomości. Z treści uzasadnienia powyższej decyzji wynika jednoznacznie, że w obrocie prawnym istniała decyzja uchylająca przedmiotową decyzję lokalizacyjną.

Ponadto w aktach administracyjnych sprawy brak jest decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze do Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...], co uniemożliwia Sądowi ocenę jej prawidłowości, zważywszy, iż Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji powołuje się na ustalenia w niej zawarte.

Powyższe prowadzi do wniosku, że materiał dowodowy w sprawie nie został dostatecznie zebrany i nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności, czym naruszono art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Opierając się na materiale dokumentacyjnym znajdującym się w aktach administracyjnych Minister Infrastruktury nie miał podstaw do przyjęcia, iż objęte postępowaniem nadzorczym orzeczenia w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w gm. kat. Z., oznaczonej pgr.I.kat [...] oraz pgr.I.kat. [...], nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że pod ogródki działkowe zostały wywłaszczone grunty rolne, jak podnosił w pismach odwoławczych były właściciel, stanowiące wówczas dla niego jedyne źródło zarobkowania. Na podstawie dotychczasowego dorobku orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo wyrok NSA IV SA 1077/98) stwierdzić należy, że zestawienie normy 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm.) zezwalającej wywłaszczenie nieruchomości m.in. na cele użyteczności publicznej z normą art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 18, poz. 117 ze zm.), uznającą te ogrody za urządzenia użyteczności publicznej, niekoniecznie musi prowadzić do wniosku o dopuszczalności wywłaszczenia pod ogródki działkowe każdej nieruchomości. Sama przydatność nieruchomości na cel użyteczności publicznej nie stanowiła jeszcze wystarczającej przesłanki do wywłaszczenia gruntu. Ubiegający się o wywłaszczenie winien był wykazać, iż to właśnie ta nieruchomość jest niezbędna na określony cel użyteczności publicznej, a organ orzekający w sprawie ten fakt ocenić i ewentualnie zweryfikować. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast aby Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. tego dokonało. Nawet przy założeniu, że istniała w dacie wydania orzeczenia wywłaszczającego decyzja lokalizacyjna, co w świetle powyższych ustaleń jest mało prawdopodobne, to na przeszkodzie w wykazaniu, iż przedmiotowa nieruchomość mogła być wywłaszczona pod ogródki działkowe stanąłby fakt, że było to gospodarstwo rolne. Wskazanie gospodarstwa rolnego jako nieruchomości niezbędnej dla realizacji ww. celu musiało budzić wątpliwości prawne, w związku z regulacją art. 10 ust.1 obowiązującej wówczas Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r. gwarantującą konstytucyjną ochronę indywidualnych gospodarstw rolnych. Indywidualne gospodarstwa rolne podlegały wówczas szczególnej ochronie, dalej idącej niż w przypadku innych form własności indywidualnej, którym ustawodawca zapewniał jedynie ochronę w granicach obowiązujących ustaw. Z treści przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych jednoznacznie wynika, że wywłaszczać pod ogródki działkowe można tereny "odpowiednie". Odpowiednie to nie tylko takie, które jakościowo odpowiadały wymogom upraw działkowych, ale także takie, które można było przejmować zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt III RN 77/99). Chociażby z uwagi na te okoliczności organ nadzorczy był uprawniony do stwierdzenia, że orzeczenie wywłaszczeniowe Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych.

Rozpoznając sprawę ponownie organ winien ponad wszelką wątpliwość wyjaśnić, choćby w oparciu o akta administracyjne sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...], czy w obiegu prawnym funkcjonowała decyzja Z-cy Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1965 r., nr [...] uchylająca decyzję lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.