Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 760/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. na rzecz M. Sz. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Podaniem z (...) r. M. S, (dalej jako: "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca"), reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, radcę prawnego T.N., wniosła na podstawie art. 8 k.p.a. oraz art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne o aktualizację danych w ewidencji gruntów w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nr (...) oraz decyzją Prezydenta Miasta P. nr (...).

W uzasadnieniu pełnomocnik Wnioskodawczyni podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: "SKO") decyzją z (...) r. stwierdziło nieważność decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. (dalej: jako "Dyrektor ZGiKM G.") dotyczącej podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. P. nr dz. (...) (dalej jako: "decyzja podziałowa"). Tym samym decyzja podziałowa jest nieważna już od momentu jej wydania (ex tunc). W tej sytuacji stan podziału nieruchomości ustalony na podstawie tej decyzji powinien powrócić do stanu sprzed jej uchylenia. Pełnomocnik Wnioskodawczyni wyjaśnił, że uznana za nieważną decyzja podziałowa z (...) r. nr (...) wydzielała z działki nr (...) działkę nr (...) pod budowę ulicy C. Decyzja ta pomijała wcześniejszy podział działki nr (...) na działki (...) oraz (...), dokonany postanowieniem sądu z (...) r., który stał u podstaw uchylenia ww. decyzji przez SKO. Tym samym decyzja SKO z (...) r. przywracała prawidłowy stan prawny określony przywołanym rozstrzygnięciem sądu. W tej sytuacji, jak wskazał pełnomocnik, wnosi się o oznaczenie podziału nieruchomości zgodnie z treścią przywołanego rozstrzygnięcia sądu, czyli pierwotnego podziału działki nr (...) na dwie działki o numerach (...) oraz (...), a dopiero ewentualnie następnie odrębne oznaczenie w rejestrze wydzielenia z działki nr (...) odrębnej kartograficznie działki na rzecz Miasta P. (dalej jako "Miasto"). Przy tym chodzi wyłącznie o dokonanie zmian w ewidencji, a nie o zmiany w strukturze własnościowej w ramach działek objętych ww. rozstrzygnięciem SKO.

Decyzją z (...) r. nr (...) Prezydent Miasta P. (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji), działając jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – z powołaniem się na art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 3, art. 7d pkt 1 oraz art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.g.k.") – odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla nieruchomości położonych w P., polegającej na zmianie danych wynikających z decyzji SKO z (...) r. nr (...).

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z aktualnymi zapisami w ewidencji gruntów i budynków (dalej w skrócie: "EGiB"), przy ul. P. (...) zarejestrowane są działki ewidencyjne nr (...) o pow. 0,0004 ha oraz nr (...) o pow. 0,1244 ha na arkuszu mapy 33 w obrębie S. w P. przy czym dla działki nr (...) prowadzona jest księga wieczysta (...), w której jako właściciel wpisane jest Miasto, a dla działki nr (...) prowadzona jest księga wieczysta (...), w której jako współwłaściciele zapisani są M. i G. S.w udziale stanowiącym 1/2 części oraz H. i T. W. w udziale 1/2 części. Działki te zostały wykazane w EGiB w dniu (...) r. na podstawie decyzji podziałowej. Następnie w dniu (...) r. w EGiB zarejestrowano podział prawny tej nieruchomości, poprzez wykazanie Miasta jako nowego właściciela działki nr (...) z arkusza mapy 33 obręb S., oraz oznaczenie nowej księgi wieczystej urządzonej dla tej działki (aktualnie: (...)). Wpisy w działach I i II ww. ksiąg wieczystych są zgodne z danymi wykazanymi w EGiB. Ponadto w toku postępowania pozyskano uwierzytelnioną kopię decyzji SKO z (...) r., mocą której stwierdzona została nieważność decyzji podziałowej.

Prezydent Miasta podkreślił, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. W ewidencji rejestruje się jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Odnosząc się zaś do zarejestrowanych aktualnie w EGiB działek nr (...) i nr (...) – stanowiących odrębne nieruchomości, powstałe w wyniku podziału geodezyjnego z 1999 r., a następnie podziału prawnego w wyniku zbycia jednej z nich na rzecz Miasta – organ I instancji wskazał, że doszło do sytuacji, gdy ww. decyzja SKO stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej, tworzy w istocie stan odmienny od wykazanego w księgach wieczystych. Decyzja ta nie może być jednak podstawą zmian stanu prawnego wykazanego w tych księgach, gdyż nie eliminuje podziału prawnego nieruchomości dokonanego czynnością cywilnoprawną, tj. umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z (...) r. pomiędzy małżonkami W. i S. a Miastem. Decyzja SKO nie może być podstawą wprowadzenia zmian w EGiB, a nadto, zdaniem Prezydenta Miasta, sama obarczona jest wadą określoną w art. 156 k.p.a.

Organ I instancji podkreślił, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być zatem oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności).

Prezydent Miasta, z powołaniem się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego, a do tego w efekcie, zdaniem organu, doszłoby przy pozytywnym rozpatrzeniu wniosku stron.

Organ I instancji podkreślił też, że w przedmiotowej sprawie stan prawny nieruchomości jest bezsprzeczny: dla działki nr (...) prowadzona jest księga wieczysta, w której jako właściciel wpisane jest Miasto, a w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr (...) jako jej współwłaściciele zapisani są M. i G. S., w udziale stanowiącym 1/2 części oraz H. i T. W, w udziale 1/2 części. Stanu tego, w ocenie organu, nie zmienia decyzja SKO z (...) r.

Od opisanej decyzji Prezydenta Miasta, Wnioskodawczyni, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez organ I instancji w trybie autokontroli, o której mowa w art. 132 k.p.a., względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości przez organ II instancji i rozpoznanie sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 365 k.p.c. poprzez przyjęcie, że prawomocne postanowienia sądu nie są wiążące dla organu, a także naruszenie art. 20 i art. 21 p.g.k. oraz art. 26 i art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece "poprzez przyjęcie, iż oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej wiąże wpis w ewidencji gruntów".

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że decyzją podziałową wydzielono działkę nr (...) pod budowę ul. C., pomijając jednak wcześniejszy podział działki nr (...) na działki (...) oraz (...) dokonany już postanowieniem sądu z (...) r. Zgodnie zaś z art. 365 k.p.c. rozstrzygnięcie sądu cywilnego wiązało organ administracji. Zatem decyzja podziałowa powinna de facto literalnie dotyczyć wydzielenia pod budowę ulicy Czernichowskiej wyłącznie działki nr (...), z której powinna zostać wydzielona działka pod budowę ul. C. W związku z tym, Wnioskodawczyni wystąpiła o stwierdzenie nieważności tej decyzji podziałowej, co też SKO uczyniło decyzją z (...) r. Tym samym decyzja podziałowa jest nieważna już od momentu jej wydania (ex tunc). W rezultacie wpis dotyczący podziału na działki geodezyjne powinien zostać zrealizowany na podstawie ww. postanowienia sądu w związku z art. 365 k.p.c. Organ odmawiając dokonania wpisu na podstawie tego postanowienia naruszył art. 6 k.p.a. w zw. z art. 365 k.p.c.

Pełnomocnik Wnioskodawczyni podkreślił również, że organ w zaskarżonej decyzji powołuje się na oznaczenie geodezyjne ujęte w księgach wieczystych. Tymczasem zgodnie z art. 21 p.g.k. oraz art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w kwestii oznaczeń geodezyjnych podstawą jest oznaczenie ujęte w ewidencji gruntów i budynków. Co więcej, wpisy dotyczące oznaczeń geodezyjnych, które są ujmowane w księgach wieczystych, nie cieszą się rękojmią wiary publicznej.

Decyzją z (...) r. nr (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. (dalej: "WINGiK" lub "organ II instancji") – wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7b p.g.k. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu organ II instancji – po przytoczeniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określających podstawowe cele i zasady prowadzenia ewidencji gruntów oraz postępowania mającego za przedmiot aktualizację ewidencji, a także po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy – wskazał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji podziałowej powodowałoby przywrócenie stanu sprzed podziału, a więc działki o numerze (...). Jednakże decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne, a mianowicie działka nr (...) została zbyta przez właścicieli dzielonej działki na rzecz Miasta i ujawniona w księdze wieczystej, a zatem nastąpiły zmiany dotyczące stanu prawnego nieruchomości oraz zmiany w zakresie jej granic. WINGiK podkreślił, że stan prawny nieruchomości ujawniony w EGiB musi być zgodny z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej. Organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Nawet uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości. W konkluzji organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że decyzja SKO z (...) r. nie może być podstawą do wprowadzenia zmian w operacie EGiB.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WINGiK, M.S., reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, w oparciu o identyczne zarzuty, jak podniesione uprzednio w odwołaniu (tj. dotyczące naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 365 k.p.c., a także art. 20 i art. 21 p.g.k. oraz art. 26 i art. 27 u.k.w.h.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przytoczono in extenso argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 03 grudnia 2015 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowej stanowiła w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, z późn. zm.), która w art. 22 i art. 23 normuje sposób i tryb aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, a także przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542; dalej jako: "rozporządzenie MRRiB").

Zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k. ilekroć w tej ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Informacje dotyczące gruntów obejmują m.in. ich położenie, granice, powierzchnie, rodzaje użytków gruntowych oraz klasy bonitacyjne (art. 20 ust 1 pkt 1 p.g.k.). Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia MRRiB, starosta zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Wynikająca z tego oraz dalszych przepisów analizowanego rozporządzenia MRRiB zasada aktualności (operatu) jest uznawana za podstawową zasadę prowadzenia EGiB (por. wyrok WSA z 12.10.2007 r., III SA/Kr 234/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Stosownie do § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

W myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia MRRiB dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, tj. w szczególności na wniosek właścicieli nieruchomości (§ 10 ust. 1 pkt 2). Starosta jako organ prowadzący EGiB z urzędu wprowadza zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRRiB).

Odnosząc powyższe uwagi ogólne do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie tej Skarżąca domagała się dokonania w ewidencji zmian ("aktualizacji") wynikających z faktu wydania decyzji SKO z (...) r., mocą której stwierdzona została nieważność decyzji podziałowej z (...) r., której ustalenia znajdowały dotychczas odzwierciedlenie w EGiB. Organy obu instancji odmówiły wprowadzenia wnioskowanych zmian z powołaniem się między innymi na tę okoliczność, że, zdaniem organów, decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne (przeniesienie własności wydzielonej działki nr (...) na rzecz Miasta), a więc że – jak to wyraźnie stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji – ww. decyzja SKO "sama obarczona jest wadą określoną w art. 156 k.p.a.", czyli wadą skutkującą jej nieważnością. Zarazem jednak organy obu instancji nie podjęły żadnych czynności celem doprowadzenia do formalnej weryfikacji i ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego owej, ich zdaniem wadliwej w stopniu istotnym, decyzji SKO.

Takiego sposobu procedowania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w rozpoznawanej sprawie nie sposób zaakceptować, zwłaszcza w świetle standardów "dobrej administracji" wyznaczanych przez zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) – w tym stanowiącą jej istotny komponent: zasadę ochrony zaufania obywatela do organów państwa i stanowionego oraz stosowanego przez nie prawa (por. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 82–84 i 92–94) – a także zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.). W świetle tych zasad każda ostateczna decyzja administracyjna – a w rozpoznawanej sprawie bezspornie taki właśnie charakter miała decyzja SKO z (...) r. stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej – korzysta z domniemania zgodności z prawem oraz skuteczności, co w konsekwencji oznacza, że do czasu ewentualnego wzruszenia takiej decyzji we właściwym trybie (art. 16 § 1 zd. drugie k.p.a.), winna być ona respektowana zarówno przez organ, który daną decyzję wydał (art. 110 k.p.a.), jak i pozostałe organy administracji publicznej, które się z nią "stykają" przy wykonywaniu swych zadań (art. 6 i art. 7 ab initio k.p.a.). Wymaga tego niewątpliwie wzgląd na bezpieczeństwo i pewność obrotu prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Z wyrażonej expressis verbis w art. 16 § 1 k.p.a. reguły – w myśl której uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych – wynika i to, że za wyjątkiem organów właściwych do prowadzenia wymienionych postępowań nadzwyczajnych w odniesieniu do danej decyzji, inne organy administracji nie są powołane ani uprawnione do wyrażania wiążących ocen w kwestii ewentualnej wadliwości tej decyzji, a w konsekwencji – zasadniczo także do odmowy jej uwzględniania (zastosowania) motywowanej ową dostrzeżoną (ocenianą) przez siebie wadliwością decyzji.

Stad wniosek, że prawidłowo działający organ administracji publicznej, zanim w ogóle przystąpi do rozważania możliwości i zasadności ewentualnej odmowy dokonania poruczonych jemu czynności, na podstawie decyzji postrzeganej przezeń jako decyzja wadliwa – czego w praktyce kategorycznie wykluczyć nie sposób ("summum ius, summa iniuria"), ograniczając wszakże dopuszczalność takiej odmowy do sytuacji zupełnie wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych – winien podjąć wszelkie dostępne jemu działania w celu doprowadzenia do wyeliminowania takiej, jego zdaniem wadliwej, decyzji administracyjnej z obrotu prawnego.

Dobrą tego ilustrację stanowi sytuacja, gdy organ budowlany (właściwy do zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę) dochodzi do przekonania, iż przedłożona jemu decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obarczona jest wadą nieważności. Wówczas – jak trafnie podkreśla się w doktrynie – organ budowlany, będąc formalnie taką decyzją związany, "nie ma prawa we własnym zakresie uchylić się od respektowania ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. Może natomiast zawiadomić organ właściwy do stwierdzenia nieważności tej decyzji o dostrzeżonej wadliwości, zawieszając jednocześnie postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę do czasu orzeczenia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu." (zob. J. Dessoulavy-Śliwiński [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2015, art. 35 Nb 1).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy Wnioskodawczyni domagała się zmiany (aktualizacji) danych na podstawie decyzji ostatecznej (tu: decyzji SKO z (...) r.), która, w ocenie organu prowadzącego postępowania, obarczona jest wadą nieważności – co organ I instancji wprost skonstatował w uzasadnieniu swej decyzji z (...) r., a organ II instancji co najmniej pośrednio "zasugerował", pisząc w uzasadnieniu swej decyzji z (...) r. o "nieodwracalnych skutkach prawnych", jakie miała wywołać decyzja podziałowa "unieważniona" następnie ww. decyzją SKO (ubocznie wypada zauważyć, że, jak wynika z uzasadnienia tej ostatniej decyzji, kwestia ewentualnego wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji podziałowej nie była w ogóle analizowana przez skład SKO, który stwierdził nieważność decyzji podziałowej) – winien zwrócić się do właściwego SKO z umotywowanym wystąpieniem o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji SKO i do czasu ostatecznego zakończenia tego postępowania (względnie odmowy jego wszczęcia) zawiesić prowadzone przez siebie postępowanie aktualizacyjne, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero ewentualna odmowa przez SKO stwierdzenie nieważności ww. decyzji tego organu z (...) r. otwierałaby drogę do podjęcia w ramach postępowania aktualizacyjnego rozważań, czy na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku Skarżącej nie stoją inne wartości prawnie chronione (jak w szczególności konieczność respektowania zasady aktualności EGiB), które wyjątkowo uzasadniałyby nieuwzględnienie w operacie ewidencyjnym skutków wynikających z faktu wydania i pozostawania w obrocie prawnym ww. decyzji SKO.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że odmawiając dokonania wnioskowanej aktualizacji EGiB bez uprzedniego wystąpienia do właściwego organu (SKO) o przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości decyzji SKO z (...) r. organy (tak pierwszej, jak i drugiej instancji), dopuściły się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP. Przy tym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku ewentualnego doprowadzenia do stwierdzenia nieważności ww. decyzji SKO, właściwym sposobem załatwienia wniosku Skarżącej z (...) r. byłaby nie odmowa aktualizacji ewidencji, lecz umorzenie postępowania aktualizacyjnego z uwagi na jego następczą bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.), wynikającą z faktu wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, która miała stanowić podstawę wnioskowanej zmiany danych w EGiB.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję WINGiK (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu (200 zł), wynagrodzenie reprezentującego Ją radcy prawnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.), w wysokości 240 zł, oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 457 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zwróci się do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z (...) r. nr (...) (odpowiednio swe wystąpienie uargumentowując, a w miarę potrzeby także udokumentowując) i w tym celu zawiesi, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 k.p.a., prowadzone postępowanie aktualizacyjne do czasu ostatecznego zakończenia przez SKO postępowania nieważnościowego (względnie odmowy jego wszczęcia). W zależności od wyniku ww. wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji SKO, tj.:

– w sytuacji, gdy decyzją ostateczną zostanie stwierdzona nieważność ww. decyzji SKO – organ II instancji podejmie zawieszone postępowania i uchyliwszy zaskarżoną decyzję organu I instancji umorzy postępowanie pierwszej instancji w całości (art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.),

natomiast

– w sytuacji, gdy nie dojdzie do stwierdzenia nieważności decyzji SKO – organ II instancji podejmie zawieszone postępowania i w jego ramach zbada, czy nie zachodzą inne okoliczności uniemożliwiające uwzględnienie wniosku Skarżącej o aktualizację danych EGiB. W szczególności rozważy, czy wniosek Skarżącej nie zmierza w istocie do wprowadzenia zmian w operacie nie znajdujących wprost oparcia w żadnym z relewantnych w tej sprawie dokumentów, a sprowadzających się do (niedopuszczalnego) wykreowania całkowicie nowego stanu ewidencyjnego, który miałby polegać na ujawnieniu, a w istocie dokonaniu podziału dawnej działki nr (...) na trzy nowe działki – o czym może świadczyć ten fragment wniosku Skarżącej z (...) r., w którym "[w]nosi się więc o oznaczenie podziału nieruchomości zgodnie z treścią przywołanego rozstrzygnięcia sądu, czyli pierwotnego podziału działki nr (...) na dwie działki o numerach (...) oraz (...), a dopiero ewentualnie następnie odrębne oznaczenie w rejestrze wydzielenia z działki nr (...) odrębnej kartograficznie działki na rzecz Miasta P.". Stosownie do wyników ww. badania organ II instancji podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.