Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1687/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 14, art. 89 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 269 par. 1.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11.
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w B.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 71/18 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w B.-B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r., oddalił skargę A. sp. z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] października 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie sprawy:

w wyniku przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2014 r., w lokalu [...] w Ż., kontroli ujawniono włączone do sieci i gotowe do gry urządzenie o nazwie HOT SPOT nr [...]. Przeprowadzony eksperyment wykazały, że gry dostępne na urządzeniu zawierały element losowości i spełniały definicję gier na automatach w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm., dalej: u.g.h.). stwierdzono również, że gry na tym urządzeniu organizowane są w lokalu niebędącym kasynem, bez stosownego zezwolenia, urządzenie zaś nie posiadało poświadczenia rejestracji.

Ustalenia te stały się podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Bielsku - Białej z dnia [...] października 2014 r., którą wymierzono stronie karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał jednoznacznie twierdzić, że urządzenie HOT SPOT, to automat do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Udział w grze był odpłatny, a gry miały charakter losowy. Automat nie posiadał poświadczenia rejestracji wymaganego art. 23a u.g.h. Przeprowadzony eksperyment w postaci gry kontrolnej potwierdził losowy charakter udostępnianych na nim gier i możliwość uzyskiwania wygranych w postaci punktów umożliwiających przedłużenie gry. Były to więc gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Organ nie miał również wątpliwości, że zabezpieczony automat należał do skarżącej spółki.

Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji wskazał w pierwszej kolejności, że zaskarżoną decyzję wydano po nowelizacji art. 89 u.g.h, dokonanej ustawą z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88, dalej: ustawa nowelizująca), podczas gdy decyzję organu I instancji wydano przed tą datą. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazały m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 u.g.h., w wersji obowiązującej w dniu kontroli.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odnośnie charakteru gier prowadzonych na ujawnionym podczas kontroli automacie oraz okoliczność nieposiadania przez skarżącą koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Przywołując treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 października 2016 r., wydanego w sprawie C-303/15, Sąd I instancji uznał za niezasadny zarzut w zakresie niemożności stosowania nienotyfikowanych przepisów u.g.h.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

A. Sp. z o.o. w B.-B., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego – art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r., nr 98/34/WE w zw. z art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 14 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz ww. przepisów dyrektywy 98/34/WE, wyrażającą się mylnym założeniem, że kara pieniężna z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. mogła być zastosowana względem skarżącej, podczas gdy przepisy te wskutek zaniechania przez Polskę obowiązku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, jako nienotyfikowana "regulacja techniczna" nie mogą być stosowane, a tym samym nie mogą być podstawą prawną nałożenia na skarżącą ujemnej sankcji finansowej; z powyższym błędem wiąże się zaś mylne niezastosowanie przez Sąd wynikającej z przepisów dyrektywy 98/34/WE w świetle wykładni TSUE sankcji bezskuteczności względem art. 14 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., co przesądza o niezasadności wymierzonej kary.

Podnosząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach oraz rozpoznanie skargi co do istoty oraz o zasądzenie od organu należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, za obie instancje.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesionych w niej zarzut nie podważa prawidłowości kontroli rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, jaką przeprowadził Sąd I instancji.

Wywiedziony w petitum skargi kasacyjnej zarzut sprowadza się do kwestionowania możliwości zastosowania w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, stanowiącego podstawę nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Brak możliwości zastosowania tego przepisu autor skargi kasacyjnej wywodzi z tego, że w jego ocenie przepis ten, jako "regulacja techniczna" musi być stosowany łącznie z art. 14 ustawy o grach hazardowych, który to przepis nie mógł być stosowany wobec braku jego notyfikacji. W konsekwencji Sąd I instancji, stosownie do przepisów dyrektywy 98/34/WE oraz wykładni wynikającej z wyroku TSUE, nie miał podstaw do zastosowana wymienionych przepisów ustawy o grach hazardowych, jako przepisów bezskutecznych.

Sąd I instancji uzasadniając legalność nałożenia na stronę kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych powołał się na uchwałę NSA z 16 maja 2016 r. sygn. II GPS 1/16, w której jednoznacznie rozstrzygnięto wątpliwości dotyczące stosowania ustawy o grach hazardowych i nakładania kar pieniężnych za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry. W uchwale NSA stwierdził, że: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Z powołanej uchwały wynika więc, że dla stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.

Przypomnienia wymaga, że z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał powiększonych składów NSA. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. A Kabat; [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o Postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi, Komentarz; Lex). W rozpoznanej sprawie zarówno WSA jak i Naczelny Sąd Administracyjny związane są przywołaną uchwałą. Nie można postawić skutecznie zarzutu naruszenia przez WSA art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jeżeli Sąd ten za prawidłowe uznał zastosowanie tego przepisu w sposób zgodny w uchwałą.

Wobec zajęcia przez Sąd I instancji zgodnego z wiążącą uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska o braku wpływu art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych na dopuszczalność stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia należało uznać podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty zmierzające do wykazania, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jako normy sprzężone, są przepisami technicznymi, które nie został notyfikowany Komisji Europejskiej w związku z czym nie mogły być stosowane.

Wskazania wymaga, że okoliczność, iż art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym nie była kwestionowana przez Sąd I instancji. Wynika ona wprost z wyroku TSUE wydanego w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, w którym stwierdzono (pkt 25 wyroku), że przepis tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym urządzanie gier na automatach dozwolone jest jedynie w kasynach gry, należy uznać za "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Nie był również kwestionowany przez WSA brak możliwości stosowania tego przepisu, wobec braku jego notyfikacji.

Reasumując, Sąd I instancji dokonał niewadliwej wykładni zastosowanego w sprawie przez organy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nie stwierdzając braku podstaw do zastosowania tejże regulacji wobec podnoszonej przez stronę okoliczności braku notyfikacji wymienionych przepisów ustawy o grach hazardowych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).