Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 141/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 145  par.  1  pkt  1  lit.  c i  art.  135,  art.  200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 135 f ust.  3,  art. 135 p  ust.  1,  art.  135 j  ust.  9
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby w Policji 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] roku nr [...]; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz skarżącego kwotę 497 złotych (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem z dnia [...] r. w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko S. K. obwinionemu o to, że:

- 1. w dniu [...] roku ok. godz. 5.30 w miejscowości R. wbrew nakazowi dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy oraz podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej oraz obowiązkowi takiego postępowania, które mogłoby być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji w czasie wolnym od służby, będąc pasażerem pojazdu [...] o nr rej. [...] kierowanym przez mł. asp. M. P., który to pojazd uczestniczył w zdarzeniu drogowym, w wyniku czego obrażeń ciała doznali R.W., A. K. i M. S., jako uczestnik tego zdarzenia wbrew obowiązkom wynikającym z art. 44 ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005 nr 108, poz. 908 z późn. zm ) nie pozostał na miejscu zdarzenia, nie udzielił niezbędnej pomocy ofiarom zdarzenia drogowego i nie wezwał zespołu ratownictwa medycznego i Policji oraz nie podjął odpowiednich środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, czym naruszył zasady etyki zawodowej policjanta

tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji w zw. z § 2 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r.;

- 2. w dniu [...] roku ok. godz. 5.30 w miejscowości R. będąc zobowiązanym do takiego postępowania, które mogłoby być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, w czasie wolnym od służby będąc pasażerem pojazdu [...] o nr rej. [...] kierowanym przez mł. asp. M. P., który to pojazd uczestniczył w zdarzeniu drogowym, w wyniku czego obrażeń ciała doznali R.W., A. K. i M.S. wbrew zakazowi akceptowania, tolerowania i lekceważenia zachowań policjantów naruszających prawo i zasady etyki zawodowej dopuścił do oddalenia się z miejsca zdarzenia kierującego samochodem [...] o nr rej. [...] mł. asp. M.P. tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji w zw. z § 2 i § 24 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r.;

- 3. w dniu [...] roku ok. godz. 6.00 w miejscowości R. wbrew nakazowi dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy oraz podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej oraz obowiązkowi takiego postępowania, które mogłoby być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji w czasie wolnym od służby w trakcie legitymowania przez policjantów umyślnie wprowadził ich w błąd co do faktu uczestniczenia w zdarzeniu drogowym w dniu [...] ok. godz. 5.30 w R. w wyniku którego kierujący samochodem marki [...] o nr rej. [...] mł. asp. M.P. doprowadził do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem marki [...] o nr rej. [...] w wyniku czego obrażeń ciała doznali R. W., A.K. i M. S., czym naruszył zasady etyki zawodowej policjanta

tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji w zw. z § 2 i § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r.;

- uznał wyżej wymienionego winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę wydalenia ze służby.

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K., w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez S. K. – reprezentowanego przez obrońcę – uchylił orzeczenie organu I instancji w zakresie zarzutu nr 2 i uniewinnił obwinionego od tego zarzutu, a w pozostałej części utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że badając sprawę w postępowaniu odwoławczym, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, na który składały się zeznania świadków zdarzenia, wyjaśnienia obwinionego, dokumentacja z wykonanych czynności na miejscu wypadku, stwierdził, że S.K. w dniu 7 sierpnia 2015 roku ok. godz. 20.00 zakończył służbę w Komisariacie Policji [...] w B. i wraz z kolegą z patrolu sierż. M. S. samochodem marki [...] o nr rej. [...] pojechał do jego miejsca zamieszkania w P. Policjanci umówili się, że napiją się wspólnie piwa. Wraz z nimi swoim samochodem marki [...] o nr rej, [...] pojechał mł. asp. M. P. Wszyscy policjanci pełnili służbę w Komisariacie Policji[...] w B. do godz. 20.00. W drodze do P. M. S. na stacji paliw [...] w Ł. dokonał zakupu dwóch tzw. czteropaków piwa, po czym dojechali do miejsca zamieszkania tego policjanta i następnie spożywali piwo. Około godz. 23.00 doszedł do nich kolega M. S. – Z. C., który również pił piwo. Około godz. 24.00 wszyscy w czwórkę wsiedli do samochodu marki [...] o nr rej. [...], za kierownicą którego usiadł M. P. i pojechali do B., gdzie przebywali m.in. w lokalach "[...] oraz [...], w których to uczestnicy wyjazdu, za wyjątkiem M. P., spożywali alkohol. Po zakończonej imprezie około godz. 5.00 wsiedli do samochodu i pojechali w kierunku Ż. Kierowcą pojazdu był nadal M. P. W dniu [...] roku ok. godz. 5.20 w miejscowości R. na ul. [...] ([...]) na łuku tej drogi ( rejon stacji paliw [...] ) M. P. kierujący pojazdem marki [...] z nieustalonych przyczyn zjechał na przeciwległy pas ruchu doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym w kierunku B. samochodem marki [...] nr rej. [...] kierowanym przez R. W. Po spowodowaniu tego zdarzenia drogowego kierujący oddalił się z miejsca, pozostawiając swój samochód na drodze. Po zderzeniu samochodów R.W. wyszła z samochodu i zatelefonowała do swojego męża A. W. informując go o całym zajściu. A.W. na miejsce przybył kilka minut później. Przechodząc obok samochodu [...] zobaczył, że w aucie przebywa tylko jedna osoba - siedząca z przodu, na miejscu pasażera. Osobą tą okazał się M. S. Po drugiej stronie ulicy A.W. zauważył drugiego mężczyznę, którym okazał się być S.K. AW. zawiadomił telefonicznie Pogotowie Ratunkowe. Dyspozytor Pogotowania zawiadomił następnie Policję oraz Straż Pożarną. Przesłuchany w charakterze świadka A. W. zeznał, że po około 10 minutach od jego przyjazdu na miejsce zdarzenia zauważył jak wcześniej spotkani mężczyźni oddalają się poboczem w kierunku R. Pokrzywdzone - kierująca samochodem marki [...] R. W. oraz pasażer tego pojazdu A.K. z uwagi na doznane obrażenia ciała zostały zabrane do Szpitala Wojewódzkiego w B. celem przeprowadzenia badań lekarskich. Doznały one obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy, skręcenia odcinka szyjnego kręgosłupa – R. W., natomiast A. K. - stłuczenie głowy, skręcenie odcinka szyjnego kręgosłupa oraz stłuczenie klatki piersiowej. Obie kobiety po zaopatrzeniu zostały zwolnione do miejsca zamieszkania. Policjanci z Komisariatu Policji w S. - sierż. Ł. N. oraz sierż. J. W. dojeżdżając na miejsce zdarzenia, w odległości około 300 metrów od samochodów uszkodzonych w wyniku wypadku, na parkingu w rejonie cmentarza w R. zauważyli trzech mężczyzn. Jeden z nich miał dokument tożsamosci. Okazał się nim być S. K., który następnie podał dane swoich znajomych – M. S. oraz Z.C. Mężczyźni ci znajdowali się w stanie nietrzeźwości. Wszyscy mężczyźni legitymującym ich funkcjonariuszom zaprzeczyli, aby brali udział w zdarzeniu drogowym. Twierdzili, że znaleźli się w miejscu legitymowania tylko z zaciekawienia zdarzeniem, gdyż usłyszeli huk na drodze i chcieli udzielić pomocy jego uczestnikom. Po przekazaniu w/w mężczyzn funkcjonariuszom z innego patrolu, zostali przywiezieni na miejsce wypadku. Tam zostali okazani A. W., który rozpoznał ich – M.S. jako tego, który siedział w samochodzie oraz S. K., który stał po drugiej stronie jezdni w chwili gdy ten przyjechał na miejsce zdarzenia. W stosunku do mężczyzn przeprowadzono badania na zawartość alkoholu w organizmie. Wynik badań M. S. :I badanie - wynik 0,96 mg/l (godz. 8.34 ), II badanie - wynik 0,97 mg/l ( godz. 8.39 ). Wynik badań S. K.: I badanie - wynik 0,57 mg/l ( godz. 7.31 ), II badanie - wynik 0,68 mg/1 ( godz. 7.49 ).

Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że rozpatrując złożone odwołanie dokonał szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podniósł, że materiał ten, a w szczególności zeznania Ł.N., A. W., A. K. i R. W. i wyjaśnienia S. K. potwierdziły trafność postawionych obwinionemu zarzutów ujętych w punkcie nr 1 i 3. Z kolei w zakresie zarzutu nr 2, z uwagi na występujące wątpliwości zaszła konieczność uniewinnienia obwinionego od popełnienia zarzucanego czynu i uchylenia w tej części orzeczenia organu I instancji.

W kwestii wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby organ odwoławczy przytoczył art. 134h ustawy o Policji, zgodnie z którym, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Następnie podniósł, że organ I instancji, wymierzając karę wydalenia ze służby przede wszystkim przywołał treść art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który określa wymagania stawiane osobom, które mogą pełnić służbę w Policji. Wskazał, iż obwiniony dopuszczając się zarzucanych mu czynów nie podporządkował się obwiązującym go przepisom, a swym zachowaniem dał dowód na brak gotowości do podporządkowania się dyscyplinie służbowej. W rezultacie powyższych rozważań uznał, że brak jest możliwości pozostawienia obwinionego w służbie co skutkowało orzeczeniem kary wydalenia ze służby. Organ dodał, że na korzyść obwinionego zaliczona została jego dotychczasowa nienagannie pełniona służba. Z drugiej strony podkreślone zostało, iż obwiniony dopuszczając się zarzucanego mu czynu, utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, jaką musi wykazać się każdy funkcjonariusz Policji. Organ wskazał, że w sprawie nie występują ustawowe przesłanki mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary. Co prawda obwiniony nie był wcześniej karany dyscyplinarnie jak również był nagradzany w trakcie służby nagrodami pieniężnymi, jednak nie jest to w stanie zrównoważyć ciężaru gatunkowego stawianych mu zarzutów oraz negatywnej wymowy towarzyszących im okolicznościom. Podkreślił, że obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów będąc w stanie nietrzeźwości. Jego zachowanie po wypadku drogowym w sposób jaskrawy wskazuje, że podejmował czynności, które utrudniły prowadzenie czynności na miejscu - zbiegł z miejsca zdarzenia oraz wprowadził w błąd legitymujących go policjantów. Organ podniósł, że obwiniony działał z motywacji zasługującej na szczególne potępienie. Chcąc uniknąć niewygodnego dla niego powiązania go ze zdarzeniem drogowym, zbiegł z miejsca nie udzielając pomocy osobom poszkodowanym w wypadku, nie przejawiając większego zainteresowania ich losem. Co istotne obwiniony nie mógł wykluczyć bezpośrednio po zdarzeniu, że osoby te znajdują się w sytuacji zagrażającej ich zdrowiu, a nawet życiu. Takie zachowanie stanowi zaprzeczenie wszystkich wartości jakie winny przyświecać funkcjonariuszom Policji nawet poza służbą. Również wyparcie się jakiegokolwiek związku z wypadkiem przed pełniącymi służbę policjantami dodatkowo obciąża obwinionego. Organ odwoławczy przytoczył art. 134h ust. 2 ustawy o Policji i wskazał, że dokonując podsumowania wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść obwinionego i obciążających go, organ I instancji uznał, iż brak jest możliwości pozostawienia S.K. w służbie.

W skardze wniesionej od powyższego orzeczenia - w części, w której organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji S. K. – reprezentowany przez pełnomocnika – podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to: - art. 135j ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (zwanej dalej U.O.P.) poprzez doręczenie orzeczenia w odpisie, w sytuacji, gdy wskazany przepis nakazuje doręczyć orzeczenie w oryginale; - art. 135 f ust. 6 U.O.P poprzez niedoręczenie obwinionemu decyzji nr [...] z dnia [...] r. o powołaniu Komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia, a tym samym utajnienie jej składu i stanowiska, co uniemożliwiło weryfikację czy Komisja miała skład zgodny z ustawą, tj. z przepisami art. 135 m ust. 2 i 5 w zw. z art. 135 c ust. 1-3 U.O.P.; - art. 135 j ust. 2 pkt 6 U.O.P. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób niewłaściwy, w szczególności poprzez powtórzenie niemalże w całości uzasadnienia organu I instancji, nie ustosunkowując się rzetelnie do zarzutów obrony, nie dokonując wykładni prawa i nie tłumacząc takiego, a nie innego jego rozumowania, a w szczególności zastosowania wykładni rozszerzającej na niekorzyść obwinionego, która w szeroko rozumianym prawie karnym jest niedopuszczalna; - art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135 f ust. 3 w zw. z art. 135 j ust. 9 U.O.P poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia organu I instancji, w sytuacji gdy postępowanie pierwszoinstancyjne dotknięte jest rażącymi uchybieniami, na skutek których istotnie zostało ograniczone prawo do obrony obwinionego w wyniku po pierwsze doręczenia obrońcy obwinionego sprawozdania w terminie rażąco krótkim przed terminem stawiennictwa do raportu, co uniemożliwiało należyte zapoznanie się z nim i przygotowanie obrony, po drugie poprzez wyznaczenie terminu stawiennictwa do raportu na dzień przypadający w dwa dni po doręczeniu obrońcy zawiadomienia o tej czynności, po trzecie mimo sygnalizacji przez obrońcę powyższych uchybień niewyznaczenie innego terminu stawiennictwa, a ponadto niedopuszczenie warunkowo do udziału w postępowaniu zastępcy obrońcy, który zobowiązał się do przedłożenia upoważnienia w terminie 3 dni; - art. 135 n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135 f ust. 3 w zw. z art. 135 p ust. 1 w zw. z art. 171 § 1 i 2 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia organu I instancji w sytuacji gdy postępowanie pierwszoinstancyjne dotknięte jest rażącymi uchybieniami polegającymi na niezawiadomieniu o czynnościach postępowania dyscyplinarnego obrońcy obwinionego, tj. o przesłuchaniu funkcjonariuszy, którzy przybyli w krytycznym dniu na miejsce zdarzenia i legitymowali obwinionego oraz pokrzywdzonych A. K. i R. W. w sytuacji gdy była to czynność niezwykle istotna i, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia organu zarówno I jak i II instancji, zadecydowała o przypisaniu obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 1 i 3 orzeczenia, ponadto poprzez wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i powoływanie się w orzeczeniu na akta sprawy karnej, które nie zostały w żaden sposób włączone do materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym.

Ponadto skarżący podniósł zarzut obrazy prawa materialnego, a to: - art. 44 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (zwanej dalej u.p.r.d.) w zw. z art. 93 k.w. § 2 i § 23 Zasad etyki zawodowej Policjanta stanowiącej załącznik do Zarządzenia 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003r., poprzez ich rażąco błędną wykładnię i zastosowanie tego przepisu do pasażera, w sytuacji gdy pasażer nie ponosi odpowiedzialności za wykroczenie stypizowane w tym przepisie oraz w sytuacji, w której przepis mówi wyraźnie o wypadku, a nie o zdarzeniu drogowym, ponadto poprzez uznanie, że obwiniony nie dopełnił obowiązków wynikających z Prawa o ruchu drogowym, w sytuacji gdy z ustaleń organu wynika ponad wszelką wątpliwość, że podszedł do osób poszkodowanych i był gotów udzielić im pomocy.

- art. 134 h U.O.P poprzez wymierzenie obwinionemu kary z pominięciem ustawowych dyrektyw wymiaru tej kary, a w szczególności nierozważenie jakie skutki miało dopuszczenie się przez obwinionego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, jakie rodziło następstwa dla służby, a także nierozważenie dotychczasowego przebiegu służby obwinionego. Skarżący zarzucił również rażącą niewspółmierność kary polegającą na orzeczeniu względem niego kary wydalenia ze służby, w sytuacji gdy zarzucane mu czyny nie wyczerpują znamion ani przestępstwa ani nawet wykroczenia.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie orzeczenia organu II instancji w zaskarżonej części oraz orzeczenia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze, pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż orzeczenie organu odwoławczego – podobnie jak i orzeczenie organu I instancji - zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniony był bowiem zarzut skargi, że postępowanie pierwszoinstancyjne dotknięte jest istotnym uchybieniem polegającym na niezawiadomieniu obrońcy obwinionego o czynnościach postępowania dyscyplinarnego, tj. o przesłuchaniu funkcjonariuszy Policji, którzy przybyli na miejsce zdarzenia w dniu [...] r. i legitymowali obwinionego.

Z akt postępowania wynika, że obrońca obwinionego w dniu 19 sierpnia 2015 r. zgłosił się do udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, załączając pełnomocnictwo oraz wnosząc o powiadamianie go o podejmowanych w sprawie czynnościach.

Pomimo tego – obrońca nie został zawiadomiony o przesłuchaniu - w dniu [...] r. – świadka Ł.N., funkcjonariusza Policji, który w dniu [...] r. dokonywał czynności wobec obwinionego, a zeznania tego świadka – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia – stanowiły podstawę dowodową w zakresie ustaleń dotyczących jednego z dwóch czynów, których popełnienie zostało przypisane skarżącemu w orzeczeniu organu odwoławczego.

W powyższym zakresie podkreślenia wymagało, że według art. 135 f ust. 1 pkt 4a ustawy o Policji, w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy, a zgodnie z art. 135 f ust. 3 tej ustawy, ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym.

W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że organ miał obowiązek zawiadomienia obrońcy obwinionego o tak istotnej czynności postępowania dowodowego, jaką było przesłuchanie świadka Ł.N.

Ponadto podkreślenia wymagało, że na podstawie odesłania zawartego w art. 135 p ust. 1 ustawy o Policji, do postępowania dyscyplinarnego, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.) dotyczące – m.in. świadków (z wyłączeniami określonymi w tym przepisie). Wobec tego, w postępowaniu dyscyplinarnym znajduje zastosowanie – obok przepisów zawartych w rozdziale 21 Kodeksu postępowania karnego zatytułowanym "Świadkowie" – m. in. również przepis art. 171 § 2 K.p.k., który został zamieszczony w przepisach ogólnych. Niewątpliwa okoliczność, że te przepisy ogólne dotyczą także innych dowodów, np. wyjaśnień oskarżonego, nie zmienia tego, że mają one zastosowanie także do świadków. W związku z tym art. 171 § 2 K.p.k., według którego – prawo zadawania pytań osobie przesłuchiwanej przysługuje m.in. obrońcy, znajduje zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec funkcjonariusza Policji. Po drugie - prawo obrońcy do zadawania pytań osobie przesłuchiwanej wynika z wyrażonego w art. 135 f ust. 3 ustawy o Policji, uprawnienia obrońcy do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym.

Uzasadniony był zatem zarzut skargi, że przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia art. 135 f ust. 3 w związku z art. 135 p ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 171 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

Całkowicie bezpodstawne są zatem twierdzenia organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że art. 171 § 2 Kodeksu postępowania karnego nie ma zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym.

Stwierdzić również należało, że zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym art. 135 f ust. 3 w zw. z art. 135 j ust. 9 ustawy o Policji, tj. zarzut ograniczenia prawa do obrony obwinionego w wyniku doręczenia obrońcy obwinionego zawiadomienia o terminie raportu oraz sprawozdania z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego w terminie rażąco krótkim przed terminem stawiennictwa do raportu.

Podkreślenia w tym zakresie wymagało, że według art. 135 j ust. 9 ustawy o Policji, w przypadku zamiaru wymierzenia kary wydalenia ze służby w Policji przełożony dyscyplinarny, przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, wzywa obwinionego do raportu w celu wysłuchania go. Przepis ten stanowi w końcowej części, że obwinionemu doręcza się sprawozdanie w terminie umożliwiającym zapoznanie się z nim przed raportem.

Z uwagi na treść cytowanego wyżej art. 135f ust. 3 ustawy o Policji, dotyczącego uprawnienia obrońcy do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie może ulegać wątpliwości, że w razie przeprowadzania czynności z obligatoryjnym udziałem obwinionego, organ jest zobowiązany zawiadomić o takiej czynności również obrońcę. W związku z tym, w razie zamiaru wymierzenia obwinionemu kary wydalenia ze służby – organ jest zobowiązany zawiadomić obrońcę o terminie raportu i również jemu doręczyć sprawozdanie w terminie umożliwiającym zapoznanie się z nim przed raportem.

Z akt niniejszego postępowania wynika zaś, że obwinionemu i jego obrońcy sprawozdanie wraz z zawiadomieniem o terminie raportu, zostało doręczone w dniu 16 października 2015 r. - w piątek, a termin raportu został wyznaczony na poniedziałek 19 października 2015 r. o godz. 8.30.

Okoliczności te, tj. wyznaczony w ten sposób termin stawiennictwa do raportu – zaledwie po upływie soboty i niedzieli – licząc od dnia zawiadomienia o tym terminie, a na dodatek określenie godziny jego rozpoczęcia na godzinę 8.30 w poniedziałek, uzasadniają zarzut, że powyższe działanie organu spowodowało ograniczenie prawa do obrony obwinionego poprzez uniemożliwienie stawiennictwa obrońcy oraz uniemożliwienie obrońcy zapoznania się ze sprawozdaniem. Podkreślenia przy tym wymagało, że – według treści notatki urzędowej z dnia 19 października 2015 r. - w dniu raportu – o godz. 8.00 – wraz z obwinionym stawił się substytut jego obrońcy, jednakże z uwagi na brak w aktach pełnomocnictwa substytucyjnego, nie został dopuszczony do udziału w raporcie.

We wskazanych wyżej okolicznościach dotyczących wyznaczenia terminu raportu dosłownie "z dnia na dzień" - niedopuszczenie warunkowo do udziału w postępowaniu zastępcy obrońcy, który – jak podkreślono w skardze - zobowiązał się do przedłożenia upoważnienia w terminie 3 dni, świadczy o rażącym uchybieniu art. 135f ust. 3 ustawy o Policji i uzasadnia zarzut ograniczenia prawa do obrony obwinionego.

Nie do uwzględnienia były natomiast argumenty zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, że sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, poza wnioskami rzecznika dyscyplinarnego, stanowi jedynie syntezę zgromadzonego materiału dowodowego, z którym obrońca zapoznał się 23 września 2015 r., a obwiniony w dniu 25 września 2015 r. oraz że nie skorzystali wówczas z uprawnienia do złożenia wniosków dowodowych. Ze stwierdzenia, że w powyższym etapie postępowania, umożliwiono obwinionemu i jego obrońcy, skorzystanie z ich uprawnień, nie wynika bowiem, że w kolejnym etapie postępowania, uprawnienia te mogą zostać ograniczone. Nie pozwala na takie wnioski już choćby treść cytowanego wyżej art. 135 j ust. 9 ustawy o Policji, który zobowiązuje organ do wezwania obwinionego do raportu w celu wysłuchania go i ten obowiązek organu nie jest uzależniony od tego, czy w poprzednich etapach postępowania, obwiniony skorzystał z jakichkolwiek swoich uprawnień oraz czy było mu to umożliwione.

Naruszenie przepisów stanowiło również niedoręczenie obwinionemu decyzji nr [...] z dnia [...] r. o powołaniu Komisji do zbadania orzeczenia organu I instancji, gdyż według art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, nie tylko orzeczenia, postanowienia i zawiadomienia, ale również inne pisma wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, a więc – jak wynika ze zdania drugiego – także takie pisma, od których nie przysługuje odwołanie lub zażalenie.

Z uwagi na stwierdzenie powyższych uchybień przepisów postępowania oraz przy uwzględnieniu tego, że konsekwencją niniejszego wyroku sądu jest powrót sprawy na etap postępowania przed organem I instancji, w aktualnym stanie sprawy, przedwczesna jest ocena zasadności zarzutów skargi dotyczących niewłaściwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz zarzutu wymierzenia kary z pominięciem ustawowych dyrektyw wymiaru tej kary. Natomiast na marginesie dodać należało, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 135j ust. 7 ustawy o Policji poprzez doręczenie orzeczenia w odpisie, gdyż zgodnie z art. 128 § 1 K.p.k. - stosowanym w tym postępowaniu z mocy art. 135p ust. 1 ustawy o Policji – orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie.

W podsumowaniu wskazać zatem należało, że wobec istotnego naruszenia w niniejszej sprawie przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a., należało w całości uchylić zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie organu I instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składały się koszty zastępstwa prawnego w wysokości 480 zł. ustalone według stawki opłat określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), powiększone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.