Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 134/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art.  61 , art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 907/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2017 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 907/17 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2017 r., nr (...) w sprawie ze skargi D. Ż. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał, że w chwili obecnej nie posiada środków pozwalających na dokonanie zwrotu kwoty 72.500 zł określonej zaskarżoną decyzją. Sprzedaż gospodarstwa – które jest jedynym jego majątkiem– w celu wyegzekwowania tej kwoty skutkowałaby powstaniem po jego stronie szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Dodając, że nie posiada żadnych oszczędności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że jeżeli uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się – tak jak w niniejszej sprawie – do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). Sąd podniósł, że Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów np. w postaci wyciągu z rachunku bankowego, które uprawdopodabniałyby podnoszone we wniosku okoliczności. Z tych względów Sąd nie mógł rzetelnie ustalić, czy obciążenie wynikające z zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącego nieodwracalne skutki.

Zażalenie od powyższego postanowienia złożył D. Ż. zaskarżając go w całości, zarzucając Sądowi: interpretację przepisu ustawy w ten sposób aby nie dopuścić do wstrzymania wykonania decyzji oraz zbyt pobieżną ocenę skargi w części dotyczącej uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji.

W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę jego argumentu, że nieodwracalnym skutkiem wykonania decyzji ARiMR będzie konieczność sprzedaży nieruchomości. Skarżący podniósł, że nie ma możliwości uregulowania zobowiązania, a sprzedaż nieruchomości doprowadzi do likwidacji jego gospodarstwa i pozbawi go jedynego źródła dochodu. Ponadto wskazał, że zajęcie jego rachunku bankowego i blokada zgromadzonych tam środków może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż nie może regulować bieżących zobowiązań. W związku z tym nie może opłacić pomocy weterynaryjnej, co wiążę się z niebezpieczeństwem choroby i upadku koni, nie może zakupić paliwa do maszyn do zbioru nadchodzących żniw. Wszystkie te działania spowodowały całkowite zablokowanie jego gospodarstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 72.500 zł.

Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "znacznej szkody", co oznacza, że dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wystarcza samo jej wystąpienie, lecz jeszcze jej rozmiar dla zobowiązanego musi być co najmniej znaczny. Sama wysokość określonej kary pieniężnej nie świadczy zatem o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwota ta musi być bowiem odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, w tym jego płynności finansowej (v. postanowieni NSA z dnia: 21 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 106/17).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA miał podstawy, aby uznać, że argumentacja skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest lakoniczna. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się bowiem w istocie do stwierdzenia, że wykonanie decyzji może skutkować koniecznością sprzedaży gospodarstwa prowadzonego przez skarżącego.

W tej sprawie zaskarżona decyzja dotyczy ustalenia kwoty nienależnie (zdaniem organu) pobranych przez skarżącego płatności z tytułu realizacji programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75 500 zł. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kwoty płatności podlegającej zwrotowi i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jego przypadku zwrot wspomnianej kwoty doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności sprzedaży gospodarstwa. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków.

Zasadne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, że w tej sytuacji nie był w stanie określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji, tylko z uwagi na wysokość nałożonej kary pieniężnej byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarte we wniosku twierdzenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony, które obrazowałyby jego aktualną, rzeczywistą kondycję finansową. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację majątkową skarżącego.

Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.