Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 381/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 5 , 4, w zw. z ust. 1, art. 12 ust. 1 lit. c, e,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 5 ust. 1a
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 6 ust. 2,
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 80,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.1 Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.(dalej: dyrektor) decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: kierownika) z [...] r. nr [...] ustalającą M. S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2005.

1.2 Dyrektor ustalił, że 18 kwietnia 2005 r. M. S. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Kierownik decyzją z [...] r. nr [...] przyznał wnioskodawczyni za rok 2005 płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 1,65 ha w kwocie 435,60 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy.

W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień w sprawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2006, w dniu 28 sierpnia 2006 r. M. S. złożyła oświadczenie, że w latach 2004-2005 użytkowała rolniczo grunty o powierzchni 0,65 ha. Wobec powyższego kierownik wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

4 grudnia 2008 r. kierownik wydał decyzję nr 0245-2008-006336 o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania M. S. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Ustalono w niej, że wnioskodawczyni nie użytkowała całej powierzchni gruntów rolnych znajdujących się na terenach ONW, które zgłosiła we wniosku o przyznanie płatności ONW za 2005 r. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy dyrektor decyzją z 30 stycznia 2009 r. nr 9013-2009-000106. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 10 czerwca 2009 r. oddalił skargę M.S. na tę decyzję, (sygn. akt II SA/Ke 190/09), a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną skarżącej od tego wyroku (sygn. akt II GSK 743/09).

Następnie kierownik wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznanych decyzją z 16 maja 2006 r.

1.3 Organ wskazał warunki przyznawania płatności ONW zawarte w § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.) i w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.). Wynika z nich, że płatność ONW przysługuje producentowi rolnemu na będące w jego użytkowaniu grunty rolne, na których prowadzi działalność rolniczą zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, a także, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Organ wyjaśnił zasady zwrotu nienależnie pobranych płatności określonych w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych rozporządzeniem Rady (WE) 1782/2003 i (WE) 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) 479/2008 (Dz. Urz. UE L nr 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18), dalej: rozporządzenia nr 796/2004.

Powołując art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje wtedy, gdy zostaną one przekazane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne, to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.

1.4 Organ ustalił, że M. S. w 2005 r. użytkowała rolniczo powierzchnię 0,65 ha, dlatego nie przysługuje jej płatność z tytułu ONW. Decyzja z [...] r. uchylająca decyzję o przyznaniu płatności i odmawiająca ich przyznania na 2005 r. stała się ostateczna, przez co wnioskodawczyni związana jest poczynionymi w niej ustaleniami faktycznymi i związanymi z tym konsekwencjami. W związku z tym organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w łącznej kwocie 435,60 zł.

1.5 Dalej organ podniósł, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, zgodnie z którym zwrot płatności uznanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat, albo jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze – dłuższy niż cztery lata. W ocenie organu, wnioskodawczyni nie działała w dobrej wierze ubiegając się o płatności z tytułu ONW oraz przyjmując przyznane jej i przekazane na jej rachunek kwoty. Podpisując wniosek była świadoma swoich obowiązków. Wprowadziła organ w błąd. Wnioskowała o przyznanie płatności z tytułu ONW w roku 2005 do gruntów rolnych o powierzchni 1,00 ha, która w rzeczywistości nie była użytkowana. Nie zgłosiła przy tym tego faktu. W związku z tym organ uznał, że czteroletni okres przedawnienia należy wykluczyć.

W sprawie nie mają również zastosowania przepisy o dziesięcioletnim okresie przedawnienia. Wypłata płatności uznanych następnie za pobrane nienależnie nastąpiła 5 czerwca 2006 r. natomiast decyzja kierownika z 4 grudnia 2008 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności, jak i decyzja kierownika z 6 lutego 2015 r. o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostały doręczone stronie przed upływem 10 lat od daty dokonania płatności.

Organ wskazał również, że strona nie podjęła próby wykazania, że działała w dobrej wierze zgłaszając grunty, które nie były użytkowane rolniczo.

1.6 W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności ONW za rok 2005. Płatności z tytułu ONW na rok 2005 przekazane na rachunek bankowy M. S.nie wynikały z pomyłki organu. Zostały przekazane na podstawie decyzji kierownika o przyznaniu płatności ONW. Natomiast z akt sprawy wynika, że strona zgłosiła do płatności ONW powierzchnię gruntów rolnych, które w rzeczywistości nie były użytkowane rolniczo, o czym organ nie miał wiedzy w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności ONW. Dlatego też uzyskane płatności ONW, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi.

1.7 Końcowo organ wskazał na obowiązek zwrotu kwoty powiększonej o odsetki, co wynika z art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004.

2.1 M. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję dyrektora. Wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia. Zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim okoliczności składania wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 r. Wskazała też na naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 73/2004.

2.2 W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że działała w dobrej wierze, ma 78 lat i nie zna się na przepisach, wniosek złożyła po namowach pracowników organu, którzy sprawdzali wniosek i mogli go w odpowiednim czasie zweryfikować. W tej sytuacji minął już czteroletni okres przedawnienia. Zdaniem skarżącej, skoro organy ustaliły, że uprawia 0,65 ha, winny były odmówić przyznania płatności bezpośrednio po złożeniu wniosku. Wyjaśniła, że nie było jej celem wyłudzenie środków pomocowych. Grunty są położone blisko drogi gminnej, część z nich została wyłączona spod uprawy na skutek przeprowadzenia przez ich teren kanalizacji sanitarnej oraz sieci energetycznej. Część wniosku wypełniał pracownik organu, a skarżąca nie wychwyciła błędu, później już nie kontrolowała wniosku. Skarżąca uwzględniła dane ewidencyjne z rejestru gruntów, a nie były one jeszcze określone przez biegłych sądowych jako wyłączone z uprawy. Prowadzone były bowiem sprawy w sądzie rejonowym o bezumowne korzystanie z własności skarżącej przez dostawców mediów.

Skarżąca wskazała, że w jej postępowaniu nie było żadnej celowości, niedbalstwa ani winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w wyżej określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oraz że stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd przyjął za podstawę dalszych rozważań.

3.2 Przedmiot sprawy dotyczy ustalenia M. S. kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za rok 2005 r. Skarżąca nie kwestionuje tego, że 18 kwietnia 2005 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, deklarując powierzchnię 1,65 ha, gdy w istocie użytkowana powierzchnia w tym roku wynosiła 0,65 ha. Oceny wymaga natomiast zasadność zarzutów polegających na uznaniu, że to pracownicy Agencji odpowiedzialni są za dane zawarte we wniosku, a ponadto, czy skarżąca wypełniając wniosek była w dobrej wierze.

3.3 Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), jak i z § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.), pomoc finansowa w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, w tym płatność ONW, udzielana jest na wniosek producenta rolnego.

Składając wniosek rolnik obowiązany jest, na podstawie art. 12 ust. 1 lit. c/ rozporządzenia nr 796/2004, (w brzmieniu obowiązującym w roku przyznania płatności), zawrzeć m.in. identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji. Odbywa się to przez wskazanie działek, ich położenia, danych i powierzchni. Następnie zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. e/ rozporządzenia, rolnik we wniosku winien zawrzeć oświadczenie o tym, że jest świadomy warunków odnoszących się do rozpatrywanych programów pomocowych. Następuje to poprzez podpisanie wniosku.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca 18 kwietnia 2005 r. wypełniła wniosek, w którym zadeklarowała do płatności ONW powierzchnię 1,65 ha. We wniosku zawarte jest oświadczenie, że wnioskodawca poinformowany został, że obowiązek podania danych wynika z przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Dalej zawarte jest zobowiązanie wnioskodawcy m.in. do:

- niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw,

- przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa rolnego zwykłej dobrej praktyki rolniczej,

- prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymano płatność.

Wniosek zakończony jest podpisem M. S.

3.4 Z powyżej zarysowanego stanu prawnego i faktycznego wynikają dwie kluczowe dla sprawy konkluzje. Po pierwsze, złożenie wniosku jest dobrowolną czynnością zależną od woli strony. Skarżąca nie może przerzucać odpowiedzialności na pracowników Agencji, że takowy złożyła wobec ich "usilnych namów". Jeżeli rolnik nie złoży wniosku, procedura nie jest wszczynana. Jeżeli to uczynił, to jest to jego suwerenna decyzja. Po drugie, jeżeli rolnik zdecydował się występować o płatność - czyli wypełnił wniosek i go podpisał, to tym samym potwierdził, że na wskazanych przez siebie gruntach prowadzi działalność rolniczą, jak również potwierdził znajomość przepisów określających zasady uzyskania płatności ONW. Podpisując wniosek skarżąca potwierdziła zatem, że jest posiadaczką konkretnych działek o powierzchniach we wniosku wskazanych, uprawianych tak jak to opisała. Zadeklarowała, że na tych działkach przestrzegać będzie zwykłej dobrej praktyki rolniczej, oraz dopełni innych obowiązków, opisanych we wniosku a przytoczonych w powyższym punkcie 4.3. Należy podkreślić, że to skarżąca, jako dysponent gruntów rolnych posiadała najlepszą wiedzę o ich powierzchni i sposobie użytkowania w roku, w którym wnioskowała o płatność. Skoro to rolnik wypełnia wniosek, nawet przy pomocy pracowników Agencji, to on ponosi odpowiedzialność za podawane przez siebie dane. Tak jest skonstruowany system pomocowy, ale jak wyżej podniesiono jest on dobrowolny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 maja 2010 r. sygn. akt II GSK 609/09 wyjaśnił, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (LEX nr 596990).

Powyższe oznacza, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do twierdzenia, że to pracownicy Agencji przyczynili się do błędnego wypełnienia wniosku. Jeśli skarżąca złożyła na nim swój podpis, a tego nie kwestionuje, to jest w pełni odpowiedzialna za zawarte w nim dane. W związku z tym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004. Stanowi on, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W przedmiotowej sprawie nie można w żaden sposób uznać, że doszło do błędu organu.

3.5 Przechodząc do drugiej spornej kwestii, tj. istnienia dobrej wiary, należy wpierw wyjaśnić, że wiąże się ona z brzmieniem art. 73 ust. 5 w zw. z ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004. Stanowi on, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat.

Wypłata płatności uznanych następnie za nienależne nastąpiła 5 czerwca 2006 r., natomiast za pierwsze powiadomienie beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności należy uznać dzień 21 maja 2007 r., tj. doręczenia skarżącej decyzji kierownika z 16 maja 2007 r. wydanej w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu nieuprawnionej płatności. Okres pomiędzy tymi zdarzeniami wynosi niespełna rok. Prawidłowo zatem organ podniósł, że przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania.

Niemniej ze względu na zarzuty skargi, polegające na twierdzeniu skarżącej, że działała w dobrej wierze należy podnieść, że są one bezzasadne.

Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają ogólnego określenia pojęcia dobrej wiary. Przyjmuje się powszechnie, że w dobrej wierze jest ten, kto, powołując się na określone prawo lub stosunek prawny, jest przekonany o przysługiwaniu mu tego prawa lub istnieniu określonego stosunku prawnego, gdy w rzeczywistości jest on w błędzie co do istotnego stanu rzeczy. Aby przyjąć dobrą wiarę, błędne przekonanie o istnieniu prawa lub stosunku prawnego musi być w konkretnych okolicznościach usprawiedliwione. O usprawiedliwionym przekonaniu można mówić wtedy, gdy dana osoba nie wie o okolicznościach decydujących o zastosowaniu normy prawnej uzależniającej istnienie skutku prawnego od dobrej lub złej wiary oraz gdy nie mogła się ona o tym dowiedzieć mimo zachowania należytej staranności (por. Komentarz do Kodeksu cywilnego, S. Dmowski, S. Rudnicki, Warszawa 2008, s. 65). Przez pojęcie dobrej wiary w znaczeniu subiektywnym rozumie się stan psychiczny określonej osoby polegający na błędnym, lecz w danych okolicznościach usprawiedliwionym, mniemaniu o istnieniu prawa lub stosunku prawnego (por. Kodeks cywilny tom I, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2005, s. 73).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie dobrej wiary postrzegane jest rygorystycznie. W wyroku z 5 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1700/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że to, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem (LEX nr 1450661). W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny, mniemając, że one istnieją, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania można w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest zaś ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Strona będąca w złej wierze nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałaby, gdyby się zachowała należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępowała rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 21/14, LEX nr 1666189).

3.6 Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy podnieść, że składając wniosek skarżąca nie działała w dobrej wierze. Jak sama przyznała w skardze, nie skontrolowała przed podpisaniem wypełnionego przy pomocy pracownika Agencji wniosku. Takie zachowanie skarżącej świadczy wprost o braku staranności przy jego wypełnianiu, wykluczając tym samym istnienie po jej stronie dobrej wiary. Jak wyżej wyjaśniono, złożenie podpisanego przez skarżącą wniosku wiąże się z jej odpowiedzialnością za podane w nim dane. Usprawiedliwianie, że wniosek o przyznanie płatności częściowo wypełnili pracownicy Agencji też nie przekonuje o działaniu w dobrej wierze. Pracownik Agencji nie ma możliwości wskazania powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych w dobrej kulturze, taką wiedzę posiada producent rolny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1853/13, LEX nr 1675478).

3.7 Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowo organ orzekł o ustaleniu M. S. kwoty nienależnie pobranych płatności. Wbrew zarzutom skargi, organ wyjaśnił wszystkie okoliczności towarzyszące składaniu wniosku o przyznanie płatności. Nie naruszył powołanych w skardze przepisów art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 796/2004.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.