Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 51/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt. 4 a
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwo E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy działając na podstawie art. 21 § 3 art. 47 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 § 4, art. 70 § 1 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tj. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), a także art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e", art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.) art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) oraz uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia 17 listopada 2011 roku, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 15 grudnia 2011 r. (Dz. U. 2011 r. Nr 169 poz. 3793), decyzją z dnia 15 kwietnia 2015 r., określił "A", wysokość należnego podatku od nieruchomości za 2012 rok, za nieruchomość położoną we wsi M. gm. S. przy ul. D. w łącznej wysokości [...] zł. W decyzji tej orzekł też o ratach wpłat należności i odsetkach.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stosownie do treści art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdził, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość należnego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

"A" posiadają w zarządzie grunty Skarbu Państwa, w skład których między innymi wchodzi część działki nr [...] o powierzchni 16.500 m2 położona we wsi M. gm. S., przy ul. D., zabudowana budynkami niemieszkalnymi o powierzchni użytkowej 1928 m2. Zgodnie z wykazem najemców i dzierżawców gruntów leśnych i nieleśnych rozdysponowanych na rzecz innych podmiotów, wymieniona nieruchomość stanowi ośrodek wypoczynkowy "B" w D., który od 1 stycznia 2005 roku bezumownie korzysta z nieruchomości i wobec którego toczy się postępowanie sądowe.

Wobec faktu, że nieruchomość jest zabezpieczona przed dostępem osób trzecich (zamknięte bramy, psy pilnujące nieruchomości) wysokość powierzchni użytkowej budynków przyjęto ze składanych przez "B" w D., deklaracji w latach wcześniejszych i z danych z ewidencji budynków Starostwa Powiatowego, z których wynika, że powierzchnia zabudowy ośmiu parterowych budynków wynosi 2.295,00 m2, co może stanowić 1928 m2 powierzchni użytkowej budynków. Wskazano, że "A" nie kwestionuje powierzchni użytkowej budynków.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. Nr 95 poz. 613 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie:

- wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

- jest bez tytułu prawnego, z tym że obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych faktycznie władających nieruchomościami.

Podatnikami podatku od nieruchomości są, co zostało omówione wyżej, właściciele, posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości i obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem. Reguła ta nie znajduje jednak w pełni zastosowania do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Oprócz umowy posiadanie może wynikać z innego tytułu prawnego. Przykładem takiego tytułu jest decyzja o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd jednostce nie posiadającej osobowości prawnej. Przekazanie przez posiadacza zależnego (pierwotnego) nieruchomości w dalsze posiadanie nie powoduje, że traci on status posiadania zależnego, a co za tym idzie nie zwalnia go to z obowiązku podatkowego.

W myśl art. 3 ust. 2 - ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku posiadania nieruchomości i obiektów budowlanych Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez tytułu prawnego, obowiązek podatkowy spoczywa na posiadaczach, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa - Podatnikiem są jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i nieruchomości będących w zarządzie Lasów Państwowych - Podatnikiem są nadleśnictwa.

W danych ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego, działka nr [...] o łącznej powierzchni 10.8701 ha, zabudowana budynkami niemieszkalnymi, posiada różne klasyfikacje gruntów:

Las symbol - Ls o powierzchni - 6. 2395 ha,

Użytki rolne zabudowane klasy VI - B-RVI o powierzchni - 1.9118 ha,

Inne tereny zabudowane - Bi o powierzchni 2.7188 ha,

Zgodnie z art. 47 § 2 w związku z art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2011 roku Nr 230 poz. 1370) do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania, częścią składową rzeczy jest wszystko, co może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

Natomiast w myśl art. 2 ust. 2 w związku z art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Na podstawie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, w związku z czym niniejszą decyzją określa się wysokość podatku od nieruchomości od osób prawnych za 2012 rok.

Pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. wezwano "A" do złożenia deklaracji, w sprawie podatku od nieruchomości od osób prawnych za 2012 rok. Wezwanie zostało skutecznie doręczone dnia 23 grudnia 2013 roku, jednakże w wyznaczonym siedmiodniowym terminie nie została złożona deklaracja, w sprawie podatku od nieruchomości osób prawnych za 2012 rok.

Wójt Gminy działając z urzędu zgodnie z art. 165 § 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. wszczął postępowanie podatkowe, w sprawie określenia wysokości zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości osób prawnych za 2012 rok.

Postępowanie zakończono wydaniem dnia 24 marca 2014 r. decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2012 rok. "A" dnia 8 kwietnia 2014 r. wniosło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Decyzją z dnia 6 listopada 2014 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy i przekazało do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji zalecono ustalenie dokładnego przeznaczenia terenu będącego przedmiotem opodatkowania w oparciu o treść ewidencji gruntów, aby móc stwierdzić jakiego rodzaju użytek podlega opodatkowaniu. W przypadku ustalenia, że jest to użytek rolny, należy ustalić czy działalność gospodarcza jest na gruncie faktycznie prowadzona.

Dnia 19 listopada 2014 roku wystąpiono do Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji o wypis i wyrys z rejestru gruntów zgodnie ze stanem w latach 2009-2014. Z otrzymanego wyrysu z mapy ewidencyjnej działki [...] wynikało, że klasyfikacja gruntów części działki będąca w samoistnym posiadaniu "B" o powierzchni 16.500 m2 sklasyfikowana jest jako zabudowane użytki rolne klasy VI oznaczone symbolem B-RVI.

Dnia 22 stycznia 2015 roku Wójt Gminy zawiadomił "A" o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości położonej przy ul. D. w M. gm. S.

Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone dnia 26 stycznia 2015 roku.

W dniu 9 lutego 2015 roku o godzinie 1200 pracownicy Urzędu Gminy przy udziale Straży Gminnej udali się do M. celem dokonania oględzin nieruchomości położonej przy ul. D. w M..

"A" nie oddelegowało przedstawiciela do udziału w oględzinach.

Zastano ogrodzoną i zamkniętą nieruchomość, pomimo to ustalono, że na gruntach nie ma oznak prowadzenia działalności gospodarczej, budynki posiadają dach, ściany i fundamenty, w budynkach są okna i drzwi. Ustalono, że stan techniczny budynków jest zły.

Spisano protokół z oględzin i zrobiono zdjęcia budynków.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI, i VIz oraz zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych.

W związku z powyższym w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dla powierzchni użytkowej budynków zastosowano stawkę właściwą dla budynków pozostałych, w wysokości określonej w § 1 Uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia 17 listopada 2011 roku, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości - 7,20 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej budynków.

Wysokość podatku od nieruchomości określono na podstawie pomnożenia stawki rocznej i powierzchni nieruchomości (1928 m2) i miesięcy roku podatkowego.

Z decyzją tą nie zgodziło się "A". W odwołaniu wskazano, że "B", któremu w przeszłości oddano w najem opodatkowane nieruchomości aktualnie nie jest ich posiadaczem bez tytułu prawnego. Podatnik argumentował, że budynki powinny podlegać zwolnieniu podatkowemu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. jako budynki gospodarcze lub ich część służące działalności leśnej. Wskazano, że biorąc pod uwagę charakter prawny "A", budynki te do takiej działalności byłyby wykorzystywane gdyby nie uniemożliwiał tego ich zły stan techniczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że podatnik jest zarządcą gruntu o pow. 16.500 m2 oraz budynków o pow. 1.928 m2. Stanowi on część działki o oznaczeniu [...], której całkowita powierzchnia wynosi 10.8701 ha. Tworzą ją użytki o różnej klasyfikacji: Ls, B-RVI, Bi.

Z akt sprawy, w szczególności decyzji oraz treści odwołania wynika także, że nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, jest w zarządzie "A". Potwierdza to także treść ewidencji gruntów i budynków, a także księgi wieczystej nieruchomości KW nr [...].

Ustalono, że nieruchomość była przedmiotem umowy dzierżawy na rzecz "B". Co jest okolicznością niekwestionowaną przez podatnika, umowa uległa rozwiązaniu. Przy poprzednim rozpoznaniu sprawy podatnik wyjaśnił, że na terenie nieruchomości zamieszkuje członek "B" B.L., przeciwko któremu "A" wystąpiło z powództwem o eksmisję. Aktualnie podatnik stanowczo twierdzi, że nieruchomość nie znajduje się w posiadaniu "B" bez tytułu prawnego, uważa się za podmiot sprawujący zarząd nad nieruchomością, tak gruntową jak i budynkową.

Odnosząc się do odwołania, SKO stwierdziło, że stanowisko podatnika nie może być uznane za zasadne. Jak wskazano, zwolnieniu podlegają określone rodzaje budynków, czyli budynki gospodarcze, oraz służące szczególnemu celowi, tj. działalności leśnej.

Pojęcie działalności leśnej zostało zdefiniowane w art. 1a pkt 7 u.p.o.l.. Ustawodawca wskazał, że działalnością leśną jest działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Z definicji tej wynika, iż pojęcie działalności leśnej dla celów podatku od nieruchomości ustawodawca wiąże z czynnościami faktycznymi właścicieli, posiadaczy i zarządców lasów, oraz że chodzi o czynności związane z wykonaniem planu urządzenia lasów, ich ochrony i zagospodarowania, takich jak zalesianie, odnowa, pielęgnacja czy też pozyskiwanie płodów leśnych.

Jak wynika z nadesłanego przez "A" wykazu obiektów oddanych w dzierżawę lub najem innym podmiotom, sporne obiekty posadowione są na działce nt [...] w S. i mają kategorię OWL, co oznacza zgodnie z wykazem ośrodek wczasowy.

W ocenie Kolegium tego rodzaju obiekty nie są budynkami gospodarczymi, jak również nie są one zdecydowanie budynkami przeznaczonymi do działalności leśnej w powyższym rozumieniu. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wnosząc o uchylenie decyzji wskazała, że nieruchomość jest w zarządzie skarżącego, który nie prowadzi innej działalności poza działalnością związaną z gospodarką leśną. Przedmiotowe budynki, gdyby nie ich zły stan techniczny byłyby wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. To, że budynki nie są wykorzystywane od zakończenia umowy najmu ze "B", ze względu na ich zły stan techniczny, nie oznacza, że podlegają one podatkowi od nieruchomości.

Zdaniem skarżącego budynki jako gospodarcze są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stydznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm.).

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy na gruncie bezspornego stanu faktycznego budynki usytuowane na działce nr [...] położone w M. powinny zostać objęte zwolnieniem od podatku od nieruchomości, przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) lub b) u.p.o.l..

Zgodnie z przywołaną regulacją prawną zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części: służące działalności leśnej lub rybackiej (lit. a) lub położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej lit. b)).

Zasadniczo więc spór dotyczy interpretacji pojęcia "służące działalności" opisanej w powyższym przepisie. Zdaniem strony decydujące znaczenie ma charakter prowadzonej przez podatnika działalności bez względu na sposób wykorzystania budynków, zdaniem zaś organów wręcz przeciwnie, decydujące znaczenie ma faktyczny sposób wykorzystania i przeznaczenia budynków.

W sporze tym rację należy przyznać organom podatkowym. Art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) jak i lit. b) u.p.o.l. stanowią, że zwolnieniu podlegają jedynie budynki służące działalności leśnej lub rybackiej, bądź wyłącznie działalności rolniczej. "Służące" oznacza "faktycznie wykorzystywane". Zwolnienie dotyczy zatem tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu działalności leśnej, rybackiej lub rolniczej (w tym przypadku przy spełnieniu dodatkowego warunku, jakim jest wchodzenie w skład gospodarstwa rolnego).

Budynki, które wynajęte zostały na potrzeby prowadzenia ośrodka wczasowego zdecydowanie nie mieszczą się w kategorii budynków służących działalności leśnej, korzystające ze zwolnienia w podatku od nieruchomości. Z tych powodów zasadnie Kolegium nie znalazło podstaw do objęcia zwolnieniem podatkowym zamieszczonym w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l..

Organ podatkowy zasadnie opodatkował budynki stosując stawki podatkowe obowiązujące na terenie gminy przy zastosowaniu stawek jak dla budynków pozostałych, wynikających z właściwej uchwały Rady Gminy. Powierzchnia budynków 1.928 m2 ustalona została na podstawie deklaracji podatkowej składanej przez najemcę i nie była kwestionowana przez podatnika.

Słuszny też jest pogląd, że zły stan techniczny budynków nie może prowadzić do tego, że nie podlegają one podatkowi od nieruchomości w ogóle. Może jedynie skutkować tym, że nieruchomość nie zostanie objęta najwyższymi stawkami podatkowymi przewidzianymi przy prowadzeniu w niej działalności gospodarczej, co jednak w nin. sprawie nie miało miejsca.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w rozumieniu art. 145 p.p.s.a.. Z tej przyczyny orzeczono o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).

DSz