Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 381/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 it. a, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M.J.H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego M.J.H. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. M.J.H. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji (określanego dalej jako KMP) o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji za 2011 r. wraz z należnymi odsetkami ustawowymi, powołując się, iż w dniu 6 listopada 2018 r. wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz.U. poz. 2102), w którym orzeczono, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm. – określanej dalej jako u.o.p.) w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

KMP decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak [...] - powołując się na art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 2, art. 108 ust. 1 pkt 6, art. 115a, 107 ust. 1 u.o.p., art. 104, 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.) - odmówił M.J.H. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że M.H. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2011 r. Następnie organ podkreślił, iż żądanie powyższego funkcjonariusza zawarte w jego piśmie przywołanym na wstępie jest niezasadne. Argumentując swoje stanowisko w pierwszej kolejności organ wskazał na treść art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.p., zgodnie z którym policjant zwalniany ze służby otrzymuje między innymi ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 u.o.p. oraz powołał się na art. 115a u.o.p., w myśl którego ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Organ odnosząc się do powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. podkreślił, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie, co jednak nie czyniło zasadnym żądania o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za urlopu.

KMP powołał się bowiem na instytucję przedawnienia uregulowaną w art. 107 u.o.p., zgodnie z którym roszczenie z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne ( ust. 1), organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust.2), bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia oraz innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; uznania roszczenia (ust.3). Organ I instancji stwierdził, że za początek biegu 3-letniego przedawnienia należy uznać dzień, w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia czyli dzień zwolnienia ze służby, przy czym ustalenie i wypłata wnioskującemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy stanowiły czynność materialno - techniczną.

Odnosząc powyższe do sytuacji wnioskodawcy KMP stwierdził, że zwolnienie strony ze służby w Policji nastąpiło z dniem [...] maja 2011 r., a strona wystąpiła z wnioskiem o wyrównanie przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego w dniu 27 listopada 2018 r. Tym samym wniosek ten został złożony, po tym jak roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu, z uwagi na upływ okresu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby w Policji, a bieg terminu przedawnienia nie został przerwany ani przez uznanie, ani przez żądanie czynności wnioskodawcy. Ponadto KMP ocenił, że nie zaistniała przesłanka w postaci wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających spóźnione dochodzenie roszczenia. Wnioskodawca nie wykazał jakoby takie okoliczności zachodziły w sprawie, a za taką okoliczność organ nie uznał wyroku Trybunału Konstytucyjnego dodając, że strona miała możliwość zgłoszenia wniosku wcześniej, przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i przerwania biegu przedawnienia, czego nie uczynił. Organ wyjaśnił, że okoliczności usprawiedliwiające dochodzenie roszczenia muszą być wyjątkowe (niezwykłe, nadzwyczajne, nieprzeciętne, niespotykane) i w ocenie organu powinny zachodzić po stronie wnioskodawcy np. ciężka choroba i uniemożliwiać mu zgłoszenie roszczenia, a w rozpatrywanej sprawie okoliczności takie nie zaistniały. Organ I instancji wyjaśnił również, że w określonych sprawach administracyjnych pozytywne załatwienie sprawy następuje poprzez podjęcie czynności materialno - technicznej, jednak odmowa takiej czynności winna być dokonana w formie decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.H., który przywołał argumenty zawarte w swoim wniosku o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji (określany dalej jako KWP ), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 136 § 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 2, art. 108 ust. 1 pkt 6, art. 115a, art. 107 ust. 1 u.o.p., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał był niepełny, z tych też względów na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające i uzupełniono materiał dowodowy w sprawie o następujące dokumenty: kopię doręczonego stronie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] maja 2011 r., świadectwo służby z dnia [...] maja 2011 r., kartotekę podatkową z 2011 r. (wydruk) i archiwalną kartę uposażenia M.H. W sprawie dokonano również przeglądu archiwalnych akt osobowych odwołującego się, między innymi w zakresie ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia przez działanie strony na rzecz przeliczenia na nowo ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy za 2011 r.

Organ II instancji dokonawszy oceny materiału zgromadzonego przez KMP oraz uzupełnionego w postępowaniu odwoławczym ustalił, że strona opisanym powyżej ostatecznym rozkazem personalnym nr [...] została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] maja 2011 r. W dniu zwolnienia ze służby strona posiadała łącznie 39 dni niewykorzystanego urlopu za 2011 r., w tym 26 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego za 2011 r. oraz 13 dni niewykorzystanego urlopu dodatkowego za 2011 r., za które - poza innymi świadczeniami przysługującymi na podstawie art. 114 u.o.p. zwolnionemu ze służby funkcjonariuszowi Policji - wypłacono odwołującemu ekwiwalent pieniężny w kwocie 6 527,43 złotych brutto. Ekwiwalent ten, jako czynność materialno - techniczna, został ustalony i wypłacony wnioskującemu w oparciu o obowiązujący wówczas, a przytoczony powyżej art. 115a u.o.p. Następnie KWP powołał art. 107 ust. 1- 3 u.o.p., wskazując, iż analiza archiwalnych akt osobowych M.H. nie wykazała, aby wymieniony od dnia zwolnienia ze służby, tj. od [...] maja 2011 r. zwracał się o wypłatę wyrównania wskazanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. Natomiast wniosek z dnia [...] listopada 2018 r. strona złożyła w Komendzie Miejskiej Policji dnia 27 listopada 2018r. KWP zgodził się z KMP, że wniosek M.H. z dnia [...] listopada 2018 r. został złożony, po tym jak roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu, z uwagi na upływ okresu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby w Policji, bowiem jak ustalono w postępowaniu uzupełniającym, bieg terminu przedawnienia roszczenia nie został przerwany ani przez uznanie, ani przez żądanie czynności wnioskodawcy.

W ocenie organu II instancji w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka w postaci wystąpienia wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających spóźnione dochodzenie roszczenia. Wnioskujący nie wykazał jakoby takie okoliczności zachodziły w sprawie, a za taką okoliczność - w ślad za organem I instancji - KWP nie uznał wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. Poza tym organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczności usprawiedliwiające dochodzenie roszczenia muszą być wyjątkowe. Innymi słowy niezwykłe, nadzwyczajne, nieprzeciętne, niespotykane. W ocenie organu powinny one zachodzić po stronie wnioskodawcy np. ciężka choroba i uniemożliwiać mu zgłoszenie roszczenia, które nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie. Ponadto KWP wskazał, że odmowa wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r. stanowi o prawidłowym uznaniu przez organ I instancji braku podstaw do przyznania prawa do ustawowych odsetek.

Skargę na powyższą decyzję KWP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M.H., zaskarżając ją w całości. Zarzucił jej naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 w zw. z art. 114 ust 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 99 ust. 2 oraz 108 ust. 1 pkt 6 u.o.p. przez uznanie, iż zaistniała przesłanka do uznania roszczenia skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r. za przedawnione, podczas gdy w związku z treścią wyroku Trybunał Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 uznano sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za niezgodny Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie ziścił się warunek do uznania roszczenia za przedawnione,

2. przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe niezastosowanie art. 107 ust. 2 w zw. z art. 114 ust 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 107 ust. 1, art. 99 ust. 2 oraz 108 ust. 1 pkt 6 u.o.p. przez brak uznania przez organ, iż do przedawnienia roszczenia skarżącego z tytułu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r. nie doszło, co wiąże się z wydanym przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w którym uznano sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem opóźnienie w dochodzeniu roszczenia przez skarżącego jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami,

3. przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 107 ust. 1 u.o.p. przez uznanie, iż zaistniała przesłanka do uznania roszczenia skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r. za przedawnione, podczas gdy nie ziścił się warunek do uznania roszczenia za przedawnione w związku z uznaniem przepisów dotyczących sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu za urlop za niekonstytucyjne, czego organ nie wziął pod uwagę,

4. przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu art. 115a w zw. z art. 107 ust. 1 i 108 ust. 1 pkt 6 u.o.p. przez uznanie, iż roszczenie skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r. jako przedawnione nie przysługuje, pomimo treści wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, który uzasadnia uwzględnienie roszczenia skarżącego,

5. przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu art. 115a u.o.p. i niewłaściwe przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje roszczenie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r. jako przedawnione, podczas gdy z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, uznano powyższy przepis za niekonstytucyjny, a w konsekwencji uznano sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie ziścił się warunek do uznania roszczenia za przedawnione,

6. prawa materialnego, tj. art. 107 ust. 1 w zw. z art. 114 ust 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 99 ust. 2 oraz 108 ust. 1 pkt 6 u.o.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego zastosowaniu z przekroczeniem granic swobodnego uznania, bowiem zarówno KMP, jak i KWP nie wykazali, iż nie zachodzą przesłanki do nieuwzględnienia przedawnienia roszczenia skarżącego, pomimo zaistnienia i powzięcia wiedzy w zakresie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, który uzasadnia opóźnienie jako usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami w dochodzeniu roszczenia przez skarżącego,

7. przepisów postępowania , tj. art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy przez KWP zaskarżonej decyzji wydanej przez KMP pomimo, iż decyzja została wydana przy wadliwym zastosowaniu przepisu art. 115a u.o.p., którego treść została uznana za niekonstytucyjną,

8. przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez orzekanie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy zebrany w sprawie,

9. art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez nieustalenie prawdy obiektywnej, a także nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego przy rozpatrywaniu sprawy poprzez nieuwzględnienie sytuacji skarżącego, który działał w zaufaniu do organów.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji KWP oraz poprzedzającej ją decyzji KMP i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności była decyzja KWP utrzymująca w mocy decyzję KMP w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za 2011 r.

Skarżący, który – jak wynika z akt sprawy został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2011 r. - opierał swe żądanie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w uzupełniającej wysokości na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, ogłoszonym w Dz. U. z 2018 r., poz. 2102. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 115a u.o.p. w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Przepis art. 115a u.o.p. będący przedmiotem powyższego wyroku stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Przepis ten wprowadzony został w życie ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2001 r., Nr 100, poz. 1084) i obowiązywał od dnia 19 października 2001 r.

Skutkiem wyroku Trybunału była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a u.o.p. w takim zakresie w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepis ten nie został zatem wyeliminowany z systemu prawnego w całości. Oznacza to, że organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a u.o.p. musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie bowiem do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W uzasadnieniu analizowanego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a u.o.p. normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Stąd przy stosowaniu art. 115 a u.o.p. organy Policji dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skutek pozbawienia normy prawnej domniemania konstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny, należy rozważać od początku obowiązywania danego przepisu. Pominięcie wzruszenia domniemania konstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną działania organu administracji publicznej byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2311/14). W kontrolowanej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji, tj. prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślał w cytowanym wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy.

W niniejszej sprawie nie ma też podstaw do wznawiania postępowania w sprawie wypłaconego skarżącemu w 2011 r. ekwiwalentu za urlopy, gdyż przedmiotowe świadczenie pieniężne zostało skarżącemu wypłacone w trybie czynności materialno-technicznej. Czynność taka stanowi "rozstrzygnięcie w innych sprawach" w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, co do której jednak przepisy nie określają procedury wznawiania postępowania. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Skoro przepisy nie regulują procedury wznawiania postępowania od czynności materialno-technicznych, skarżący może dochodzić roszczenia należnego mu z mocy art. 114 ust 1 pkt 2 u.o.p. żądając jego wyrównania.

Organy w niniejszej sprawie co do zasady nie kwestionowały zasadności żądania skarżącego o wyrównanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowy wypłaconego z zaniżonej wysokości w 2011 r. w związku z treścią powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Powołały się bowiem jedynie na instytucję przedawnienia. Stosownie do art. 107 ust. 1 u.o.p. roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl ust. 2 tego artykułu organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.

Zdaniem Sądu błędnie organy Policji uznały w kontrolowanej sprawie, iż wydanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono niezgodność z Konstytucją przepisu będącego podstawą prawną czynności organu, nie jest wyjątkową okolicznością, która uzasadniałby nieuwzględnienie przedawnienia na podstawie art. 107 ust. 2 u.o.p. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Olsztynie w wyrokach z dnia 30 maja 2019 r., II SA/Ol 314/19 i z dnia 27 czerwca 2019 r., II SA/Ol 416/19, w których wskazano, za taką wyjątkową okoliczność należy uznać stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej stanowiącej podstawę wyliczenia skarżącemu spornego ekwiwalentu.

Podkreślić bowiem należy, iż przywoływany już powyżej art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi o prawie jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy orzeczenia (por. wyrok z 9 czerwca 2003 r., sygn. akt SK 5/03, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 50; postanowienie sygnalizacyjne z 2 marca 2004 r., sygn. akt S 1/04, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 24; wyrok z 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 96).

Celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być więc realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego też jakiekolwiek ograniczenia art.190 ust. 4 Konstytucji są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznawianie postępowania jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni (por. uchwałę NSA z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, publ. ONSAiWSA 2010/5/81). Godziłoby to bowiem w zasadę nadrzędności Konstytucji wynikającą z art. 8 ust. 1 Konstytucji.

Nie może więc organ administracji przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania organów Policji godzą również w konstytucyjną zasadę państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wywodzoną z niej zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W ocenie Sądu nietrafna jest również argumentacja, iż skarżący jeszcze przed wydaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mógł wystąpić z żądaniem uzupełniania ekwiwalentu przerywając w ten sposób termin przedawnienia Stanowisko takie trudne jest do pogodzenia z domniemaniem konstytucyjności normy prawnej przed ogłoszeniem orzeczenia TK. Wymagałoby ono bowiem przyjęcia dość paradoksalnego założenia, zgodnie z którym jeszcze w czasie obowiązywania tego domniemania, uczestnicy obrotu prawnego powinni byli postępować tak, jak gdyby dana norma nie posiadała już mocy obowiązującej (por. M. Grochowski /w/ M. Bernatt, J. Królikowski, M. Ziółkowski /red./, Skutki wyroków TK w sferze stosowania prawa, TK Wydawnictwa 2013, s. 110).

Odnotować również należy nieco odmienny pogląd wyrażany w orzecznictwie, prowadzący jednak do tej samej konkluzji o niezasadności powoływania się przez organy Policji na instytucję przedawnienia, a mianowicie wskazujący, iż dopiero wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) zrodziło po stronie funkcjonariusza Policji uprawnienie do tego, aby domagać się uzupełnienia wypłaconego już uprzednio ekwiwalentu do wysokości odpowiadającej konstytucyjnym regulacjom. Nie można więc przyjąć, że przedawniło się roszczenie, które dotychczas nie istniało. Jedynym środkiem uznawanym za ograniczenie czasowego oddziaływania wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (art. 194 ust. 3 Konstytucji RP). Środka tego Trybunał w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) nie zastosował. Nie ma zatem żadnych prawnych przesłanek, by ograniczyć uprawnienie funkcjonariuszy Policji do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby, o ile zwolnienie to nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art.115a u.o.p., czyli po dniu 19 października 2001r. (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 4 lipca 2019 r., III SA/Gd 313/19 oraz z dnia 19 czerwca 2019 r., III SA/Gd 312/19).

W ocenie Sądu niezasadne były zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż zgromadzony ostatecznie przez organ odwoławczy materiał dowody był wystarczających do wydania niniejszej sprawie decyzji , a wadliwość zaskarżonej decyzji tkwiła jedynie w niezasadnym powołaniu się na instytucję przedawnienia (art. 107 ust. 1 i 2 u.o.p.) z pominięciem art. 2, 8 i 190 ust. 4 Konstytucji i niezastosowaniu art. 115a u.o.p. z uwzględnieniem jego normatywnej treści wyznaczonej treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponowie rozpoznając sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącemu części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a u.o.p., interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.

Jako, iż skarga została uwzględniona Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania, które sprowadzają się do wynagrodzenia jego pełnomocnika - będącego radcą prawnym - w kwocie 480 zł, ustalonego zgodnie z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 265 ze zm.).