Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1337/97
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2000-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Postępowanie dotyczące wykonania sieci wodociągowej wkracza w sferę sposobu wykonywania prawa własności przez właścicieli działek przez które sieć przebiega, stąd też z całą pewnością są oni uprawnieni do występowania w sprawie w charakterze strony na podstawie art. 28 Kpa.

TEZY

Postępowanie dotyczące wykonania sieci wodociągowej wkracza w sferę sposobu wykonywania prawa własności przez właścicieli działek przez które sieć przebiega, stąd też z całą pewnością są oni uprawnieni do występowania w sprawie w charakterze strony na podstawie art. 28 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Jacka Sz., Urszuli Sz., Janusza C., Józefy Z. i Agnieszki M. na decyzję Wojewody K. z dnia 1 sierpnia 1997 r. (...) w przedmiocie rozbiórki sieci wodociągowej - stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 7 maja 1997 r., (...) w części dotyczącej określenia terminu dokonania rozbiórki sieci wodociągowej; - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 7 maja 1997 r., (...) w pozostałym zakresie; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 sierpnia 1997 r., (...) Wojewoda K. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./, art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania Jacka M., Janusza C., Józefa Z. i Agnieszki M. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 7 maja 1997 r., (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej sieci wodociągowej zlokalizowanej na działkach nr 2810/1, 2802, 2798, 2807, 2806/2, 2810/2 i 2805 w J.

- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu rozbiórki przedmiotowej sieci wodociągowej i wyznaczył nowy termin rozbiórki do dnia 10 września 1997 r.,

- w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzją z dnia 7 maja 1997 r., (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w J. działając w trybie przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Jackowi M., Januszowi C., Józefie Z. i Agnieszce M. rozbiórkę samowolnie wybudowanej sieci wodociągowej z rur polietylenowych o długości 115 m, położonej na działkach nr 2810/1, 2802, 2798, 2807, 2806/2, 2810/2 i 2805 w J. w terminie do dnia 31 lipca 1997 r.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się Jacek M., Janusz C., Józefa Z. i Agnieszka M. wnosząc odwołanie w którym domagali się uchylenia decyzji lub zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy o ustanowienie służebności przez Sąd Rejonowy w J.

Dodali ponadto, że organ I instancji wydając decyzję o rozbiórce sieci wodociągowej nie wziął pod uwagę interesu społecznego oraz słusznego interesu stron, ponieważ rozbiórka spowoduje odcięcie dopływu wody do budynków mieszkalnych.

Wojewoda K. uznał, że odwołanie nie jest uzasadnione.

Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane, dlatego nie może być uchylona. Wodociąg został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czym naruszono przepis art. 28 ust. 1 powołanej ustawy. Inwestorzy nie uzyskali zgody właścicieli sąsiednich działek, przez które przebiega wodociąg.

Bezzasadnym - w świetle art. 97 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego jest wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w J. sprawy o ustanowienie służebności przyłącza wodociągowego. Wynik sprawy przed sądem powszechnym nie ma znaczenia wstępnego dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Przedmiotowa decyzja uległa zmianie tylko w zakresie ustalenia terminu rozbiórki, bowiem termin pierwotny upłynął w trakcie, gdy przedmiotowa sprawa była. rozpoznawana przez organ odwoławczy.

Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli Jacek M., Janusz C., Józefa Z. i Agnieszka M. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podano, że rozpatrując sprawę należy wziąć pod uwagę okoliczność, że zaopatrzenie w wodę mieszkańców budynków do których wodociąg został doprowadzony jest podstawą ich egzystencji, bowiem w tym rejonie woda ze studzien kopanych nie nadaje się do spożycia. W związku z tym przed Sądem Rejonowym w J. toczy się postępowanie o ustanowienie służebności przeprowadzenia przyłącza wodociągowego przez działki nr 2802 i 2798 w J. Prawomocne postanowienie zapadłe w tej sprawie pozwoli skarżącym na legalizację wybudowanego wodociągu.

Wykonanie decyzji spowoduje naruszenie interesu stron, które zostałyby odcięte od dopływu wody do ich mieszkań przez co znaleźliby się wraz z rodzinami w trudnej sytuacji życiowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty takie same, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona jednak z przyczyn innych niż te, na które wskazuje.

Stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przy czym z mocy art. 51 ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi. To ostatnie uregulowanie powoduje, że zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu.

Artykuły 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.

Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Postępowanie dotyczące wykonania sieci wodociągowej wkracza w sferę sposobu wykonywania prawa własności przez właścicieli działek przez które sieć przebiega, stąd też z całą pewnością są oni uprawnieni do występowania w sprawie w charakterze strony na podstawie art. 28 Kpa. Taki kierunek wykładni jest prezentowany w orzecznictwie sądowym nie tylko na tle art. 28 Kpa, lecz także w identycznych sprawach z zakresu procesu inwestycyjno-budowlanego.

W przedmiotowej sprawie samowolnie wykonana sieć wodociągowa jak podają organy - przebiega przez działki nr:

- 2802 stanowiącą współwłasność Bogumiły M., Wacławy R. i Adama R.

- 2798 stanowiącą współwłasność Anny K., Jacka K. i Marka K.,

- 2807 stanowiącą uprzednio własność Jacka M., a obecnie współwłasność Urszuli i Jacka Sz.

- 2805 stanowiącą współwłasność Anny Z. i Mariana Z. oraz

przez działki 2810/1, 2806/2, 2810/2 których właściciele nie zostali ustaleni przez organy.

W postępowaniu wzięli udział współwłaściciele działek 2803/1 i 2806/1 Janusz C., Janina D., Józef Sz. i Stanisław Sz. Z decyzji nie wynika, by sieć wodociągowa przebiegała przez ich działki, nie wynika to również z dokumentów graficznych zalegających w aktach administracyjnych.

W toczącym się postępowaniu nie uczestniczyli Bogumiła M., Wacława R. i Adam R. Adresowane do nich przesyłki wracały z informacją o przebywaniu adresata za granicą lub o tym, że adresat pod wskazanym adresem nie jest znany.

W toczącym się postępowaniu nie uczestniczyli również właściciele działek 2810/1, 2806/2, 2810/2, którzy nie zostali ustaleni przez organy, brak jest bowiem w aktach stosownych wypisów z rejestru gruntów.

Brak uczestnictwa strony, bez jej winy w postępowaniu może być przyczyną jego wznowienia, dlatego decyzje z tej przyczyny muszą być uchylone, bez merytorycznego ustosunkowania się do nich i do zasadności zarzutów skargi.

Zauważyć jednak należy, że zaskarżone decyzje w części dotyczącej określenia terminu rozbiórki przedmiotowej sieci wodociągowej nie znajdują oparcia w przepisach prawa materialnego będących podstawą ich wydania, to jest przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, stąd też zaistniała konieczność stwierdzenia ich nieważności w tym zakresie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ustalą przez które działki przebiega sieć wodociągowa, w dalszej kolejności ustali krąg osób, które winny występować w sprawie w charakterze strony i spowoduje ich udział w postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, dlatego skargę w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uwzględnił.