Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 536/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 144,  art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64,  art. 65,  art. 66
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 151,  art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. i Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot skargi B. i Z. małżonków K., reprezentowanych przez pełnomocnika, stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 września 2012 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "[...]".

Wniesienie skargi zapadło w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 25 listopada 2011 r. H. Z. zwróciła się do Burmistrza Miasta Brzegu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia: "[...]". Do powyższego wniosku dołączyła m.in.: kartę informacyjną przedsięwzięcia (dalej zwaną w skrócie jako KIP) oraz poświadczoną przez Starostę Brzeskiego kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, na której zaznaczyła działkę nr a jako "zamierzony obszar realizacji inwestycji oraz możliwego potencjalnego oddziaływania na środowisko", a także wypis z rejestru gruntów z 9 listopada 2011 r. dla działek o numerach: b (własność Skarbu Państwa, użytkownik wieczysty A S.A.), a (własność Gminy Brzeg, współużytkownicy wieczyści H. i M. Z.), c (własność Skarbu Państwa, użytkownik wieczysty A. R.), d (współwłasność B. i Z. K.). Według pkt 1.3 KIP "bezpośrednimi sąsiadami przylegającymi do zakładu elektrowni wodnej w [...] ul. [...] są: RZGW (...) Dz. e, Spółka A S.A. (...) nr działki b, Urząd Miejski Brzeg (...) Dz. f".

Pismem z dnia 6 grudnia 2011 r., Burmistrz Miasta Brzegu wszczął postępowanie w sprawie, o czym zawiadomił H. Z. oraz Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, A S.A., Gminę Miasto Brzeg, B. i H. W., M. Z. oraz Spółkę B z [...].

W toku prowadzonego postępowania Burmistrz Miasta Brzegu zwrócił się m.in. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu (dalej RDOŚ) o wydanie opinii w przedmiocie "stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz ewentualnej konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i określenia jego zakresu" dla przedmiotowego przedsięwzięcia, który wyraził opinię, że omówione przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalił zakres raportu o jego oddziaływaniu na środowisko zgodny z art. 66 ww. ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na chronione gatunki zwierząt zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną, w tym oddziaływania skumulowanego.

Wnioskiem z 11 stycznia 2012 r. B. i Z. K. wystąpili do organu o "dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony", ponieważ na podstawie umowy z 11 sierpnia 2011 r., są właścicielami działki nr d. Wskazali, że na nieruchomości tej zlokalizowana jest elektrownia wodna, użytkowana przez spółkę B sp. z o.o. z siedzibą w [...], jednak 9 września 2011 r. umowa dzierżawy została wypowiedziana. B. i Z. K. wywiedli, że w związku z ich planem prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na "wytwarzaniu energii elektrycznej w zakresie i na zasadach decyzji udzielonych spółce B sp. z o.o. na prowadzenie elektrowni wodnej w [...]", konieczne jest uznanie ich za strony w sprawie z przedmiotowego wniosku H. Z.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r., nr [...], Burmistrz Miasta Brzeg, na podstawie m.in. art. 63 ust. 1, art.. 64 i art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 123 K.p.a. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "[...]" oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tzw. "rozdzielniku" postanowienia organ wskazał, że otrzymuje je inwestorka H. Z. oraz strony postępowania, do których zaliczył: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, A S.A, B. i H. W., M. Z., B. i Z. K. oraz "B" sp z o.o. z [...], reprezentowaną przez pełnomocników A. R. i B. W.

Następnie, postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r., nr [...], Burmistrz Miasta Brzegu, działając na podstawie art. 69 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zawiesił postępowaniE w sprawie do czasu przedłożenia przez wnioskodawczynię raportu o oddziaływaniu na środowisko. O zawieszeniu postępowania Burmistrz poinformował strony postępowania, tj. H. Z. oraz Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, A S.A, B. i H. W., M. Z., B. i Z. K. oraz B Sp z o.o. z [...], reprezentowaną przez pełnomocników A. R. i B. W.

Na postanowienie Burmistrza Miasta Brzegu z dnia 6 lutego 2012 r. B. i Z. K., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli zażalenie, zarzucając organowi naruszenia prawa materialnego, a to art. 66 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych oraz art. 7 K.p.a. Wnieśli o uchylenie skarżonego postanowienia w całości lub o jego zmianę w punkcie 2, poprzez doprecyzowanie jego treści w ten sposób, aby raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony ze szczególnym uwzględnieniem także wpływu odbudowy i uruchomienia "[...]" na warunki żeglugi "w górnej wodzie rzeki Odry przy [...]". W uzasadnieniu argumentowali, że postanowienie w ogóle nie odnosi się do kwestii "przepływności" rzeki Odry na odcinku planowanej inwestycji, a w szczególności nie przewiduje skutków planowanej inwestycji dla żeglugi rzecznej. Powołując się na przepisy ww. ustawy i rozporządzenia podnieśli, że rzeka Odra, na odcinku od miejscowości Racibórz do jeziora Dąbie, stanowi śródlądową drogę wodną, tymczasem uruchomienie "[...]" spowodowałoby obniżenie poziomu górnej wody rzeki Odry w [...], stąd na przedmiotowym odcinku uniemożliwi lub poważnie utrudni żeglugę rzeczną. Nadto, w ocenie B. i Z. K., naruszenie przez organ ustawy Prawo wodne doprowadziło do naruszenia podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, o której jest mowa w art. 7 K.p.a. Stwierdzili, że bezspornie za taki interes uznać należy "prawo obywateli do żeglugi po rzece Odrze", zwłaszcza, iż interes ogólny społeczeństwa przeważa nad partykularnym, wymiernym gospodarczo, interesem wnioskodawcy. Podali, że budowa następnej elektrowni wodnej na przedmiotowym odcinku rzeki stanowić będzie kolejny obiekt energetyczny w przekroju piętrzenia rzeki, który uniemożliwi w przyszłości przebudowę tego przekroju. Podnieśli również, że wybudowanie kolejnej elektrowni wodnej na planowanym odcinku rzeki, spowoduje dezorientację w przemieszczaniu się zwierząt wodnych z uwagi na brak przepławki.

W wyniku rozpoznania zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisanym na wstępie postanowieniem, umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu podkreśliło, że na mocy art. 127 § 1 w związku z art. 144 K.p.a. zażalenie na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy tylko stronie, a w myśl art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wywiodło, że w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach status strony posiadają, oprócz wnioskodawcy, osoby dysponujące tytułem rzeczowym do nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji. Następnie wskazało, biorąc pod uwagę realia badanej sprawy, że działka nr a, na której planowane jest przedsięwzięcie, graniczy z nieruchomością będącą własnością Skarbu Państwa oddaną w trwały zarząd Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej we [...] (działka nr e), oraz w użytkowanie wieczyste Spółce A S.A. z siedzibą w [...] (działka nr b), a także nieruchomością będącą własnością Gminy Brzeg (działka nr f, stanowiąca drogę - ulica [...]). Kolegium, opierając się na ustaleniach KIP stwierdziło, że montaż turbiny w budynku elektrowni nie wpłynie na zmianę poziomu wody górnej, a wpływ korzystania z elektrowni wodnej [...] na zakłady z aktualnymi pozwoleniami wodnoprawnymi wystąpi dopiero na etapie postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla przedmiotowej inwestycji. Dostrzegło, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy rozdziału wód i z ich korzystania, a kwestię tę reguluje prawo wodne. W świetle tych ustaleń, według Kolegium, B. i Z. K. wywodzący swoją legitymację procesową z uwagi na działalność prowadzoną na stanowiącej ich własność działce nr d, nie mają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Działka ich jest znacznie oddalona od terenu wnioskowanego przedsięwzięcia i oddzielona od tego terenu nie tylko działką nr e, ale również działkami nr g i nr h, a nadto z informacji zawartych w KIP wynika, że działka ta nie będzie podlegać negatywnemu wpływowi planowanego przedsięwzięcia, w zakresie, w którym wpływ ten stanowi przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. Zauważyło, że oddziaływania takiego nie wykazali też skarżący, dlatego nie mogą skutecznie kwestionować postanowienia Burmistrza Miasta Brzegu z 6 lutego 2012 r., zaś przedstawiona argumentacja świadczy o istnieniu po ich stronie wyłącznie interesu faktycznego. Powstanie bowiem małej elektrowni wodnej objętej wnioskiem H. Z. może mieć jedynie ekonomiczne i gospodarcze znaczenia dla prowadzonej przez nich działalności, polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w oparciu o elektrownię wodną zlokalizowaną na działce stanowiącej ich własność. Kolegium zauważyło, że okoliczność, iż organ pierwszej instancji uznał ich za strony i przesłał im skarżone postanowienie, nie może przesądzać o ich legitymacji w przedmiotowym postępowaniu, gdyż krąg stron nie zależy od woli organu prowadzącego postępowanie, lecz ustalany jest w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Kolegium dodatkowo wyjaśniło, biorąc pod uwagę argumenty zażalenia, dopiero w pozwoleniu wodnoprawnym będzie ustalany wpływ planowanego przedsięwzięcia na inne tego typu inwestycje (np. ograniczenia wynikające z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego), zaś krąg stron uczestniczących w postępowaniu środowiskowym i w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie musi być tożsamy. Poza tym organ odwoławczy zakwestionował ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie przyjętego kręgu osób mających przymiot strony w postępowaniu.

W skardze wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie B. i Z. K., zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w związku z art. 28 K.p.a. i art. 127 ust 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne - polegające na błędnej wykładni tego przepisu poprzez pozbawienie ich status strony w przedmiotowej sprawie. Podnieśli także naruszenie art. 8 K.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 26 września 2009 r., sygn. akt II SA/Op 167/13, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu sąd stwierdził, że zawieszenie postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obligowało Kolegium do powstrzymania się przed podejmowaniem jakichkolwiek rozstrzygnięć, do czasu tego podjęcia postępowania. Sąd zaakcentował, że w czasie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu. Oznacza to, że w dniu 23 lutego 2012 r. kiedy skarżący złożyli zażalenie nie upłynął jeszcze termin do jego złożenia, a Kolegium, wydając zaskarżone postanowienie 7 września 2012 r. naruszyło przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na skutek skargi kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3124/13, uchylił wyrok WSA w Opolu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że organ pierwszej instancji jeszcze przed wprowadzeniem do obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia z dnia 6 lutego 2012 r., czyli przed doręczeniem tego aktu stronom, zawiesił postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. Postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydane zostało zatem przedwcześnie, bo w dacie jego wydawania nie istniała jeszcze materialnoprawna podstawa zawieszenia, gdyż postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny środowiskowej nie weszło do obrotu. Powyższe oznacza, że postanowienie o zawieszeniu wydane zostało bez podstawy faktycznej i z niewłaściwym zastosowaniem podstawy prawnej. Jednakże, w ocenie NSA, skoro do organu drugiej instancji wpłynął środek odwoławczy na postanowienie będące przyczyną zawieszenia, to rozważeniu winno podlegać, w związku z treścią art. 140 K.p.a., czy i jakie zastosowanie będzie miał art. 103 K.p.a. w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Przyjęcie bowiem, że organ odwoławczy miałby, ze względu na regulację art. 103 K.p.a., zaniechać rozpoznania zażalenia do czasu podjęcia postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania, tj. po przedłożeniu raportu oddziaływania na środowisko, prowadziłoby do niemożliwej do zaakceptowania sytuacji, iż wadliwy faktycznie i prawnie niezaskarżalny akt administracyjny (postanowienie o zawieszeniu) wywołuje skutki uniemożliwiające realizację zasady instancyjności, a tym samym prawa do sądu. W konsekwencji powyższego NSA, stwierdził, że bieg terminów do wniesienia zażalenia i jego rozpoznania przez Kolegium, jako terminów odnoszących się do postępowania przed organem drugiej instancji nie uległ wstrzymaniu na podstawie art. 103 K.p.a., a zatem zaskarżone postanowienie nie było dotknięte naruszeniem prawa. W sytuacji zaś wniesienia na ww. rozstrzygnięcie skargi, Sąd Wojewódzki winien dokonać merytorycznej oceny zaskarżonego aktu.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej także P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W przypadku jednak, gdy wskazane uchybienia nie występują, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd nie stwierdził, by zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie z dnia 7 września 2012 r., nr [...], którym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu umorzyło postępowanie zażaleniowe, toczące się na skutek wniesionego przez B. i Z. K. zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta Brzegu z dnia 6 lutego 2012 r., nr [...], stwierdzające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "[...]" oraz określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że na zasadzie art. 144 K.p.a. odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 138 K.p.a. regulujący rodzaje decyzji odwoławczych. Dlatego też, po stwierdzeniu przez organ drugiej instancji, że zażalenie na postanowienie jest dopuszczalne i zostało ono wniesione w terminie, organ ten obowiązany jest je rozstrzygnąć zgodnie z przepisem art. 138 § 1 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie (pkt 1), albo uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji (pkt 2), albo też umarza postępowanie zażaleniowe (pkt 3). Organ odwoławczy może również, w wyjątkowych sytuacjach, uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2 K.p.a.). Podkreślić zatem należy, iż przywołany przepis art. 138 K.p.a. w sposób kompletny wskazuje, jakie są możliwe rozstrzygnięcia do podjęcia w wyniku złożonego zażalenia przez organ odwoławczy.

Z uwagi na to, iż przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa wprost przesłanek umorzenia postępowania, należy odnieść się do kryterium, o którym mowa w art. 105 § 1 K.p.a. Stosownie do tej regulacji organ administracji publicznej obowiązany jest umorzyć postępowanie w każdym przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą wynikać tak z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. W przypadku postępowania odwoławczego, bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną.

Zauważyć również trzeba, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny przez WSA w Opolu i NSA, bowiem wyrokiem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Op 167/13, tut. Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 września 2012 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3124/13, uchylił wyrok WSA w Opolu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należało zatem mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 i art. 190 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, LEX nr 1104099). Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 ustawy P.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. W konsekwencji, należy uznać, iż związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 ustawy P.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

W świetle poczynionych powyżej rozważań odnotować również należy, że w wyroku z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3124/13, NSA przesądził, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta Brzegu z dnia 6 lutego 2012 r. i jego rozpoznania przez Kolegium, jako terminów odnoszących się do postępowania przed organem drugiej instancji, nie uległ wstrzymaniu na podstawie art. 103 K.p.a., a Sąd zobligowany był do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu.

Dokonując zatem oceny zaskarżonego postanowienia, przypomnieć należy, że postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. Burmistrz Miasta Brzegu stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "[...]" oraz określił zakres tego raportu. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane po wszczęciu przez organ postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na wniosek H. Z. Jako podstawę prawną swego działania organ wskazał art. 63 ust.1, art. 64 i art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach odziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227, z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Wyjaśnić trzeba, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organy zobowiązane są do stosowania zasad i reguł określonych w przepisach K.p.a. Dodać również wypada, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie jest celem samym w sobie, ale ma umożliwić ustalenie ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacja planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie - ułatwić ocenę czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnych decyzji upoważniających do jego realizacji. Zauważyć również trzeba, że postępowanie prowadzone w tym przedmiocie ma charakter złożony i organ prowadzący, mimo jego incydentalnego charakteru powinien dołożyć należytej staranności, co do jego przebiegu i redagowania samego postępowania, jest bowiem ono zaskarżalne i na podstawie art. 65 ust. 2 ww. ustawy przysługuje na nie zażalenie. Treść raportu w dużej mierze determinuje również przebieg postępowania i treść decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.

Stosownie do treści przepisu art. 73 ust. 1 powyższej ustawy, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia- należy zatem rozstrzygnąć czy jest on jedynym uczestnikiem postępowania w sprawie wydania postanowienia o obowiązku sporządzenia raportu a następnie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 ww. ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga m.in. realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. W świetle przepisu art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając równocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie to wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10,11,13 i 15-17, także organu PIS.

Dodać również można, że przepisy art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy, stanowią, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowią cześć postępowania zmierzającego min. do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Z zestawienia wymienionych wyżej przepisów wynika zatem, że postępowanie w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest postępowaniem poprzedzającym wydanie zarówno decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiotowej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. stwierdziło, że B. i Z. K. - właściciele nieruchomości zlokalizowanej na działce nr d, nie legitymują się interesem prawnym, który dawałby im status strony w postępowaniu dotyczącym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący B. i Z. K. upatrują natomiast źródło swego interesu prawnego w fakcie, że są właścicielami działki nr d, na której zlokalizowana jest elektrownia wodna i zamierzają prowadzić działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej w zakresie i na zasadach decyzji udzielonej poprzedniemu użytkownikowi.

Dla prawidłowej wykładni wskazanej, a spornej w niniejszej sprawie, treści normy prawnej podstawowe znaczenie ma zatem pojęcie "interesu prawnego", tj. czy skarżącym przysługuje legitymacja do wniesienia zażalenia w sprawie dotyczącej sporządzenia raportu o oddziaływania na środowisko. W tym zakresie wyjaśnić należy, że pojęcie "interesu prawnego" nie zostało zdefiniowane w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ani w przepisach K.p.a. Niemniej jednak trzeba stwierdzić, że jest to interes mający źródło w prawie. Innymi słowy, pojęcie interesu prawnego ma związek z prawem w tym sensie, że istnieje określona norma prawna, która dotyczy sfery prawnej określonego podmiotu (jego praw lub obowiązków), ze względu na którą ten podmiot w określonych okolicznościach faktycznych może domagać się ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3140/12 i z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 868/11 dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy oczywiście odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.

W związku z powyższy wyjaśnić trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach status strony posiadają oprócz wnioskodawcy, osoby dysponujące tytułem rzeczowym do nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich położnych w zasięgu oddziaływania inwestycji. Właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, może mieć interes prawny w sprawie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże nie oznacza to, że taki przymiot posiada każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie lub nieruchomości sąsiedniej i w każdych okolicznościach faktycznych. Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji z jednej strony oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1791/10 oraz 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 804/10, dostępne na ww. stronie internetowej CBOSA).

W wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 771/08, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że na etapie postępowania administracyjnego, w przedmiocie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu o odziaływaniu na środowisko, nie jest znany jeszcze zasięg obszaru oddziaływania, zatem legitymację do udziału w postępowaniu administracyjnym dysponują wyłącznie osoby, mające tytuł prawny do nieruchomości położonej w granicach planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 771/08, dostępny na ww. stronie internetowej). Co prawda wyrok ten zapadł na podstawie regulacji prawnej zawartej w art. 46a ustawy Prawo ochrony środowiska, to jednakże z uwagi na zbieżność z regulacją zawartą w art. 73 i art. 74 ust. 1, ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zachował on pełną aktualność.

W świetle powyższego stwierdzić należało, że stroną w postępowaniu dotyczącym przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, poprzedzającym wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach jest tylko osoba posiadająca tytułu prawny do działki objętej planowaną inwestycją. Zatem prawo do zaskarżenia ewentualnych rozstrzygnięć w tym zakresie przysługuje tylko właścicielowi działki objętej planowaną inwestycją. W przedmiotowej sprawie działka skarżących (nr d) znajduje się poza terenem objętym planowaną inwestycją, co oznacza, że nie przysługiwał im status strony w tym postępowaniu, a w konsekwencji prawo wniesienia zażalenia do organu odwoławczego.

Uwzględniając dotychczas powiedziane, stwierdzić przyjdzie, że dopiero w postępowaniu, mającym na celu wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ zobligowany będzie prawidłowo ustalić krąg stron postępowania, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz treść raportu.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd - po myśli art. 151 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.