Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1500/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1c , art. 205 par.2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.41 ust.2 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił z wnioskiem personalnym o zwolnienie Pana J. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Miało to związek z informacją przekazaną przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], który w piśmie z dnia [...] września 2015 r. wskazał, że w dniu 7 września 2015 r. Panu J. K. ogłoszono postanowienie o przedstawieniu zarzutów o to, że w dniu [...] lutego 2015 r. w miejscowości [...], województwo [...], będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym marki [...], tj. przestępstwo z art. 178a § 1 Kk. Pismem z dnia [...] września 2016 r. Pan J. K. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczono go o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz o innych uprawnieniach strony. Ponadto, realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] września 2016 r. organ I instancji wystąpił do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów o opinię w przedmiocie zwolnienia Pana J. K. ze służby w Policji.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. Pan J. K. złożył wniosek o dołączenie do akt postępowania administracyjnego kserokopii opinii służbowych za okres pełnienia przez niego służby w Policji oraz rozkazów z przyznanymi mu nagrodami, a także włączenia w poczet materiału dowodowego akt umorzonego śledztwa sygn. akt [...], prowadzonego przeciwko niemu o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. W piśmie tym strona kwestionowała również zasadność zwolnienia go ze służby w Policji. Wnosiła o jego umorzenie ze względu na jego bezprzedmiotowość. Ponadto Pan J. K. złożył wniosek o wszczęcie wobec niego postępowania dyscyplinarnego, w toku którego mógłby oczyścić się z zarzutów naruszenia zasad etyki zawodowej. Jednocześnie złożył wniosek o poinformowanie go o terminie, w którym mógłby zapoznać się z całością materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie. Do akt postępowania dołączono postanowienie z dnia [...] września 2016 r. śledztwa przeciwko Panu J. K. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kk, na zasadzie art. 322 § 1 Kk, wobec stwierdzenia, iż postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia przeciwko podejrzanemu.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. poinformowano stronę o przysługujących jej uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym, w tym wynikających z art. 10 § 1 Kpa.

Pismem z dnia 23 września 2016 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] poinformował, że postanowienie z dnia [...] września 2016 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko Panu J. K. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kk, na zasadzie art. 322 § 1 K.k, uprawomocniło się w dniu 22 września 2016 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant [...] Policji zwolnił Pana J.K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z dniem 30 listopada 2016 r.

Strona postępowania wniosła, na podstawie art. 111 § 1 Kpa, o uzupełnienie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant [...] Policji odmówił uzupełnienia decyzji w żądanym przez stronę zakresie. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 6 grudnia 2016 r.

J. K. złożył odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji, wnosząc o jego uchylenie w całości i przywrócenie go do służby w Policji, lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a także o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu personalnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy oraz poprzez błędne uznanie, że ważny interes służby wymaga zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji pomimo, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie uzasadnia takiego przekonania r. o umorzeniu oraz poprzez niewykazanie aby ważny interes służby uzasadniał rozwiązanie z odwołującym się J. K. stosunku służbowego, b) art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, iż odwołujący się, na skutek zaistniałego w skarżonym rozkazie personalnym zdarzenia nie jest osobą, którą charakteryzuje nieposzlakowana opinia, przez co nie jest on uprawniony do pełnienia służby w Policji, c) art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, iż odwołujący się nie dochował obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, a tym samym poprzez błędne przyjęcie, iż strona nie jest osobą o nieposzlakowanej opinii koniecznej do pełnienia służby w Policji. 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 80 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa, poprzez nierozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nie odniesienie się do treści zeznali świadka Pana W. R. i opinii biegłych, w kontekście niepopełnienia przez odwołującego się zarzucanego mu rozkazem personalnym czynu z art. 178a Kk, co w efekcie doprowadziło do przekroczenia granic uznaniowości i wydania rozstrzygnięcia noszącego cechy dowolności, skutkującego naruszeniem zasady określonej w art. 8 Kpa, b) art. 77 Kpa i art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa, poprzez nieodniesienie się w skarżonym rozstrzygnięciu do posiadanych przez odwołującego się w trakcie pełnienia służby w Policji pozytywnych opinii, uzyskiwania nagród oraz wyróżnień w kontekście wiarygodnych wyjaśnień odwołującego się odnośnie okoliczności zajścia zdarzenia objętego skarżonym rozkazem personalnym oraz wydanie tego rozstrzygnięcia w sprzeczności z art. 5 Kpa oraz {per analogiam) art. 135g ustawy o Policji, w szczególności jego ust. 1 oraz ust. 2 in fine, poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwości na korzyść odwołującego się oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak też wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji niezgodnie z zasadą preasumptio boni viri, statuującą zasadę niewinności.

Komendant Główny Policji wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził niedopuszczalność odwołania.

W wyniku złożonej przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 386/17, w którym oddalił skargę Pana J. K.. Odwołujący się złożył skargę kasacyjną, w wyniku czego Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2877/17, w którym uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt 11 SA/Wa 386/17 oraz postanowienie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r., zobowiązując tym samym organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2018r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu przywołano art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz sposób jego rozumienia. W efekcie powyższego organ wywiódł, że w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie Pana [...] w służbie narusza jej ważny interes. Podniesiono, że przedmiotem tego postępowania nie jest wyłącznie uzasadnione podejrzenie uczestnictwa Pana [...] w zdarzeniu wypełniającym znamiona czynu zabronionego jako przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 Kk, chociaż czyn ten i zaangażowanie w nim Pana [...] ma istotne znaczenie w kontekście spełnienia przesłanki wynikającej z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ale przede wszystkim okoliczności towarzyszące całemu zdarzeniu (i to zarówno te, które nastąpiły w jego trakcie jak i podczas czynności w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 Kk), a w szczególności zachowanie policjanta w dniu zdarzenia. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie badał czy w istocie czyn ten (przestępstwo) został popełniony, a także czy ewentualnie w wyniku jego popełnienia policjant może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń (zależnych oraz niezależnych od woli skarżącego) spowodowały konieczność wykluczenia tego policjanta z szeregów formacji policyjnej, z uwagi na "ważny interes służby". Zatem punktem odniesienia (punktem centralnym) tego postępowania nie był wyłącznie sam policjant, ale przede wszystkim dobro formacji konkretyzujące się w pojęciu ważnego interesu służby. Podkreślono, iż Komendant Główny Policji stoi na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. ł ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.

Według organu nie ulega wątpliwości, że kierowanie pojazdem mechanicznym przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości jest równie naganne jak poruszanie się pojazdem i spowodowanie kolizji drogowej, a następnie bezpośrednio po tym zdarzeniu wprowadzenie się przez funkcjonariusza w stan nietrzeźwości. Nie jest przy tym istotne, czy Pan J. K. będąc w stanie nietrzeźwości był w rzeczywistości kierującym tym pojazdem. Kluczowe dla organu jest to, że spożywał alkohol, w związku z tym zdarzeniem. Jako policjant pełniący wieloletnią służbę w pionie ruchu drogowego musiał mieć świadomość jakie zagrożenie w ruchu drogowym zostało wywołane spowodowanym przez niego zdarzeniem. Tymczasem nie podjął żadnej aktywności aby je zminimalizować. Jedynym działaniem, jak sam stwierdził, które podjął, było spożycie przez niego alkoholu. Organ wskazał również, iż nie jest także wykluczone by to uprzednie spożycie przez niego alkoholu było przyczyną zdarzenia drogowego. Jego bierność mogła narazić na niebezpieczeństwo nie tylko jego, ale i innych uczestników ruchu drogowego. Pan J. K. zobowiązany był do podjęcia, choćby w minimalnym stopniu działań zapobiegawczych (prewencyjnych), do których zobowiązany był jako policjant, a przede wszystkim do powiadomienia telefonicznego najbliższej jednostki Policji, która podjęłaby stosowne działania. Policjant nie może zasłaniać się szokiem wywołanym okolicznościami zdarzenia. Jako funkcjonariusz wielokrotnie musiał brać udział w obsłudze tego rodzaju zdarzeń. Zatem algorytm czynności powinien mu być doskonale znany. Nie do przyjęcia jest według organu wersja strony, która tłumaczy spożycie alkoholu szokiem wywołanym okolicznościami zdarzenia. W sposób oczywisty wywołuje to wątpliwości co do kwalifikacji takiej osoby jako funkcjonariusza Policji, posiadającego zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w formacji zmilitaryzowanej. Zatem okolicznością obciążającą Pana [...] jest fakt, że spożywał alkohol w czasie poza służbą w związku ze zdarzeniem drogowym. Nie ulega wątpliwości organu, że takie zachowanie funkcjonariusza Policji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Umożliwia to także ocenę jego postawy moralnej i etycznej jako nagannej. Wywołuje uzasadnione wątpliwości co do przedstawionej przez niego wersji zdarzenia, w tym co do tego czy poruszał się pojazdem będąc trzeźwym. Jego relacje muszą budzić zastrzeżenia, z uwagi na fakt, że jako policjant posiadał wiedzę o sposobie prowadzenia czynności dowodowych w kierunku przestępstwa z art. 178a § i Kk. Jego wiedza, a także podjęta przez niego aktywność skutecznie uniemożliwiły ustalenie przez organ procesowy prawdy materialnej w sprawie karnej. Stanowi to zatem przykład instrumentalnego i lekceważącego traktowania funkcji, którą Pan J. K. pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu. Przepisy karne, w tym w szczególności art. 178a § 1 Kk, chronią dobro jakim jest bezpieczeństwo w ruchu lądowym każdego uczestnika tego ruchu. Nieodpowiedzialne zachowanie Pana [...]mogło doprowadzić do tego, że w wyniku podjętych przez niego działań wyrządziłby on szkodę (zarówno w sferze materialnej, jak i niematerialnej) nie tylko sobie ale również osobom trzecim. Wiedza, w tym zakresie, osoby posiadającej wieloletni staż służby w Policji (jaką, powinien posiadać Pan J. K.), nie powinna budzić wątpliwości, zwłaszcza, że pełnił on służbę w Wydziale [...] Policji, która dawała mu możliwość bezpośredniego zetknięcia się z takimi samymi lub bardzo podobnymi przypadkami. Zatem musiał wiedzieć jakie potencjalne zagrożenie niesie za sobą kierowanie pojazdem przez osobę w stanie nietrzeźwości, a także spożywanie alkoholu w związku ze spowodowaniem zdarzenia drogowego (np. wypadku albo kolizji drogowej). Pan J. K. nie dołożył żadnych starań, aby zadośćuczynić zobowiązaniom wynikającym z pełnionej przez niego funkcji, a jego zachowanie wskazuje wręcz na odmienną intencję, jaką było uniemożliwienie ustalenia rzeczywistego przebiegu zaistniałej sekwencji zdarzeń.

Na marginesie dodano, że zasada prawdy materialnej panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawie o wykroczenie czy też w postępowaniu dyscyplinarnym. Celem, w tym przypadku, jest bowiem wyłącznie ustalenie czy dane okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim immanentnie związane, zagrażają dobru jakim jest ważny interes służby. Dobro służby stanowi bowiem granicę, w rozumieniu art. 7 Kpa, decyzji uznaniowych.

Podkreślono też, iż umorzenie postępowania na podstawie art. 322 Kpk nie eliminuje wątpliwości co do oceny postawy etycznej i moralnej oraz zachowania uczestniczącego w tym zdarzeniu Pana J. K.. W sposób bezsprzeczny, podstawa umorzenia wskazuje na zaistnienie czynu zabronionego wskazanego w art. 178a § 1 Kk. Co do zasady bowiem, umorzenie postępowania na tej podstawie prawnej możliwe jest wyłącznie w przypadku stwierdzenia wszystkich elementów struktury przestępstwa i niewątpliwym stwierdzeniu, że do zdarzenia w ogóle doszło. Wskazana przyczyna umorzenia znajdzie zastosowanie, gdy brak jest wystarczających dowodów potwierdzających sprawstwo podejrzanego. Nie chodzi tu jednak o sytuacje objęte przepisem art. 17 Kk, albowiem, jak podkreślono, ma on zawsze pierwszeństwo w stosowaniu przed art. 322 Kpk. Wykluczone jest więc powoływanie tej przyczyny umorzenia, jeżeli brak jest w ogóle danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu objętego postępowaniem lub gdy nie zdołano wykazać podejrzanemu któregoś ze znamion zarzucanego mu przestępstwa. W tych przypadkach zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy art. 17 Kpk. Art. 322 Kpk dotyczy bowiem sytuacji, kiedy czyn zabroniony został z pewnością popełniony, lecz brak jest pewności, że jego sprawcą jest podejrzany, któremu przedstawiono zarzuty. W tej sytuacji sprawstwa podejrzanego nie można wykluczyć, ale równocześnie, mimo wyczerpania możliwości dowodowych, nie zdołano go jednoznacznie potwierdzić (zob. M. Grzesik, Funkcjonowanie art. 17 § 1 punkty 1-4 oraz art. 322 Kpk w praktyce prokuratorskiej..., s. 15[...]).

Mimo przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego nie ustalono w sposób dostateczny, że J. K. w dniu [...] lutego 2015 r. znajdując się w stanie nietrzeźwości kierował w ruchu lądowym samochodem marki [...]. Brak jest również na obecnym etapie, po przeprowadzeniu czynności śledztwa innych możliwości ustalenia faktycznego przebiegu zdarzenia stanowiącego przedmiot niniejszego śledztwa.

Podniesiono, że mimo wątpliwości co do sprawstwa tego przestępstwa, nie budzi wątpliwości, że zdarzenie a także uczestnictwo w nim Pana [...]podlega pejoratywnej ocenie etyczno-moralnej. Stąd też wynik danego postępowania (czy to w sprawach o przestępstwo, w sprawach o wykroczenie, lub w postępowaniu dyscyplinarnym) nie może jednoznacznie przesądzać o końcowej ocenie danego zdarzenia.

Skargę do tut. Sądu na decyzję Komendanta Głównego Policji stanowiącą rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2018 r., Nr [...] o utrzymaniu rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zwolnienia ze służby wywiódł [...] J. K. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia wraz z poprzedzającym go orzeczeniem Komendanta [...] Policji.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej jako: k.p.a., poprzez jego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo konieczności uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego z uwagi na uchybienia procesowe szczegółowo przedstawione w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...] w tym z uwagi na przyjęcie przez organ I instancji, iż Skarżący podczas zdarzenia z dnia [...] lutego 2015 r., uczestniczył w zdarzeniu drogowym będąc w stanie nietrzeźwości, co przeczy zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu;

2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, co było wynikiem niewłaściwie zastosowanego w sprawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - dalej: u.p., (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.):

3. art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 poprzez zaniechanie obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, koniecznego do jej prawidłowego rozstrzygnięcia oraz poprzez zaniechanie oceny, czy organ administracji I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do jej dokładnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania normy prawa materialnego, tj. przepisów art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 u.p., a tym samym na utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego podlegającego uchyleniu

4. art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie przez organ I i II instancji niewłaściwych/nieprawidłowych wniosków ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż zachowanie Skarżącego podczas zdarzenia drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. jak i podczas okoliczności towarzyszących temu zdarzeniu w żadnej mierze nie uzasadniało zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji, co czyni orzeczenie organu administracji zupełnie dowolnym i przekraczającym granice dozwolonej uznaniowości, i skutkującego naruszeniem zasady określonej w art. 8 k.p.a.:

5. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieodniesienie się do treści zeznań świadka W. R., opinii biegłego A. W. oraz opinii biegłego J. S. w kontekście ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzenia mającego miejsce w dniu [...] lutego 2015 r., a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż Skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru" koniecznego do pełnienia służby w Policji;

6. art. 135g u.p., poprzez niezastosowanie zasady procesowej sprowadzającej się do tego, iż niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego, czego zarówno organ 1 instancji, jak też Komendant Główny Policji w zaskarżonym orzeczeniu nie uwzględnił pomimo tego, iż przepis ten ma także zastosowanie w odniesieniu do postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji,

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj.

7. art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby podczas gdy okoliczności sprawy, jak też dotychczasowy przebieg służby w Policji przeczy, wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przyjętym przez organ ustaleniom, przez co niewykazane zostało aby ważny interes służby uzasadniał rozwiązanie ze Skarżącym - J. K. - stosunku służbowego, co czyni zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. zupełnie uznaniowym (dowolnym) i przekraczający tzw. luz decyzyjny:

8. art. 25 ust. 1 u.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż Skarżący, na skutek zaistniałego w skarżonym rozkazie personalnym zdarzenia nie 3 f jest osobą, którą charakteryzuje nieposzlakowana opinia, przez co nie jest on uprawniony do pełnienia służby w Policji;

[...]. art. 58 ust. 1 u.p. poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący nie dochował obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania, o którym mowa w art. 27 ust. 1 u.p., a tym samym poprzez błędne przyjęcie, iż J. K. nie jest osobą o nieposzlakowanej opinii koniecznej do pełnienia służby w Policji.

W uzasadnieniu podkreślono, że organ administracji nie poddał analizie wyjaśnień Skarżącego złożonych w toku postępowania przygotowawczego pod kątem ich wiarygodności, w którym to postępowaniu Skarżący nie przyznał się do zarzucanego mu czynu oraz wyjaśnił, że przed zaistnieniem wypadku drogowego nie spożywał żadnego alkoholu, dopiero po zaistnieniu wypadku, celem uśmierzenia bólu. Skarżący spożył alkohol w postaci połowy butelko wódki. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza wiarygodność wyjaśnień Skarżącego, co do zajścia zdarzenia drogowego w m. [...], jak i czasu spożywania przez Niego alkoholu. Wersja przebiegu zdarzenia przedstawiona przez [...] potwierdzona została takimi dowodami jak zeznaniami świadka W. R., który jako pierwszy udzielał Skarżącemu pomocy, przy czym nie obserwował cały czas kierowcy samochodu bowiem oddalił się od pojazdu celem zabezpieczenia miejsca wypadku drogowego. Z kolei z przesłuchania biegłego A. W., który po zaistnieniu wypadku drogowego dokonywał oględzin stanu technicznego samochodu marki [...] o nr rej. [...] wynika, iż kokpit z prawej strony, jak również drzwiczki schowka znajdującego się w kokpicie nie posiadały uszkodzeń i bez problemu można było je otworzyć. Także z opinii biegłego z Instytutu Ekspertyz Sądowych Prof. dr J. S. z [...] nie wynika, aby Skarżący nie mógł spożyć alkoholu po zaistnieniu wypadku drogowego w dniu [...].02.2015 r. w miejscowości [...]. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, oceniany według zasad określonych w ustawie - Kodeks postępowania karnego, nie potwierdza stanu nietrzeźwości Skarżącego podczas zaistnienia wypadku drogowego. Potwierdza Jedynie, iż Skarżący w wyniku zdarzenia drogowego doznał obrażeń ciała skutkujących ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu (str. 2 postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...].09.2016 r.). Z tego też powodu powyższe ustalenia skutkowały umorzeniem przez Prokuraturę Rejonową w [...] śledztwa, na podstawie art. 322 § 1 k.p.k., prowadzonego przeciwko J. K. podejrzanemu o czyn z art. 178a § 1 k.k., z uwagi na zaistnienie dwóch wersji przebiegu zdarzenia, których w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości nie można przyjąć lub wykluczyć. Powyższe okoliczności bezsprzecznie świadczą o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nie odniesienie się do treści zeznań świadka W. R., opinii biegłego A. W., opinii biegłego J. S. oraz wyjaśnień samego Skarżącego złożonych w toku postępowania przygotowawczego w kontekście ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzenia mającego miejsce w dniu [...] lutego 2015 r., a w konsekwencji bezzasadne i przedwczesne przyjęcie, iż Skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru" koniecznego do pełnienia służby w Policji. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia dokonał nadto rozróżnienia podstaw umorzenia śledztwa, porównując podstawy (przesłanki) umorzenia określone w art. 17 k.p.k oraz w art. 322 k.p.k. Organ administracji nie wziął przy tym pod uwagę, iż sam fakt umorzenia postępowania przygotowawczego, niezależnie od podstawy prawnej, jaką organ ścigania zastosował w sprawie, wywołuje wobec Skarżącego tożsame skutki tak w sferze prawa procesowego i materialnego. Niczym zatem uzasadnionym Jest odnoszenie się przez organ odwoławczy do umorzenia przez Prokuraturę Rejonową w [...] śledztwa w oparciu o treść przepisu art. 322 k.p.k., a nie art. 17 k.p.k. tym bardziej, że niezaprzeczalnym faktem jest zaistnienie zdarzenia z dnia [...] lutego 2015 r., co z kolei obligowało organ ścigania (Prokuraturę Rejonową w [...]) do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie, a następnie (wobec zaistnienia przesłanek z art. 322 k.p.k.) do umorzenia tego postępowania właśnie w oparciu o treść przepisu art. 322 k.p.k. także z uwagi na etap postępowania, w którym organ ścigania wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa, oraz wobec analizy dowodów jakie zostały przeprowadzone w tymże postępowaniu. Podstawy zatem umorzenia śledztwa, na co zwraca uwagę Komendant Główny Policji w zaskarżonym orzeczeniu, nie mają znaczenia dla postępowania prowadzonego w oparciu o treść przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. Co także istotne, organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie w oparciu o stanowisko Komendanta [...] Policji wyrażone w rozstrzygnięciu (rozkazie personalnym) z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...] w którym przyjęto, iż Skarżący brał udział w zdarzeniu drogowym w stanie nietrzeźwości, tj. po spożyciu alkoholu (str. 7, 8 - 11 uzasadnienia) przy czym przyjęcie takiego stanowiska nie zostało poparte przez organ administracji jakimkolwiek środkiem dowodowym, która to okoliczność stanowić powinna była zastosowanie przez organ odwoławczy w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Tymczasem Komendant Główny Policji orzekając w przedmiotowej sprawie w ogóle nie odniósł się do rozważań organu I instancji w powyższym zakresie, w efekcie czego Komendant Główny Policji dopuścił się naruszenia art. 15 k.p.a., statuującego zasadę dwuinstancyjności. Podkreślono, że zeznania świadka W. R., opinia biegłego A. W. oraz opinii biegłego J. S., nie stoją w sprzeczności z wyjaśnieniami Skarżącego, a wobec tego z wersją spożycia przez niego alkoholu po zajściu zdarzenia jakim był wypadek drogowy, w którym on sam był ofiarą. Dodatkowo organ administracji, przy ocenie wiarygodności wyjaśnień złożonych przez [...] nie odniósł się do dowodów z dokumentów, jakimi były akta osobowe policjanta, z których bezsprzecznie wynika, iż [...] J. K. był w Policji pozytywnie opiniowany, nagradzany oraz wyróżniany.

Zarówno Komendant [...] Policji jak też Komendant Główny Policji nie dokonał wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie uzasadnił dlaczego wyjaśnienia Skarżącego mają niski stopień wiarygodności tym bardziej, że [...] J. K. dobrowolnie, po zajściu zdarzenia, wyrażał wolę poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Badania tego nie przeprowadzono na miejscu zdarzenia tylko i wyłącznie z uwagi na stan zdrowia poszkodowanego. Tym samym organ administracji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia naruszył zasady określone w art. 107 § 3 k.p.a. i nie wykazał czemu wyjaśnieniom [...]odmówił wiarygodności mając na uwadze konieczność wszechstronnego odniesienia się do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym też do tych wszystkich okoliczności, które zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym potwierdzają wersję przebiegu zdarzenia przez kierującego wówczas pojazdem J. K..

Także w swoich rozważaniach Komendant Główny Policji zdaje się pomijać okoliczności, w jakich [...]. J. K. wprowadził się w stan nietrzeźwości i poprzestawać jedynie na dowolnym stwierdzeniu, iż tak samo nagannym jest kierowanie pojazdem mechanicznym przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości, jak też bezpośrednio po zdarzeniu wprowadzenie się przez funkcjonariusza policji w stan nietrzeźwości. Nie można bowiem nie zauważyć, iż w wyniku zdarzenia Skarżący doznał obrażeń ciała skutkujących ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, co realnie zagrażało jego życiu. Z powodu zniszczeń pojazdu, którym kierował nie mógł o własnych siłach wydostać się z pojazdu z powodu zakleszczonych nóg. Ponadto doznał złamania żeber, lewego talerza biodrowego, pęknięcia śledziony i wątroby. Niewątpliwie zatem stan zdrowia [...] był bardzo ciężki, co potwierdza dokumentacja medyczna funkcjonariusza [...] jak też jego okres hospitalizacji po zdarzeniu. Nadto, w efekcie wypadku drogowego i doznanych obrażeń poszkodowany mógł znajdować się w stanie wyłączającym świadomość. Ponad wszelką wątpliwość doznał bowiem powypadkowego szoku. Okolicznością powszechnie znaną jest, że ofiary wypadków drogowych przejawiają niejednokrotnie irracjonalne zachowania, co Jest wynikiem szoku, bólu, traumatycznych okoliczności, w jakich się znaleźli, czego organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę w swoich rozważaniach. Z nieuzasadnionych zatem przyczyn, spożycie alkoholu przez Skarżącego po zajściu zdarzenia drogowego, zarówno organ I jak i II instancji ocenia jako wysoce nieetyczne, mając przy tym na uwadze poważne obrażenia ciała jakich [...] J. K. doznał podczas wypadku, chęć uśmierzenia bólu jak zeznał podczas prowadzonego postępowania przygotowawczego, niską wówczas na dworze temperaturę powietrza oraz stan psychiczny człowieka mający wówczas na celu niesienie sobie pomocy, nie kierując się przy tym zasadami etyki zawodowej, czy treścią ślubowania jakie złożył przed przystąpieniem do służby w Policji oraz obawą przed zwolnieniem go z służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W realiach przedmiotowej sprawy trudno jest zarzucać funkcjonariuszowi policji, znajdującemu się w stanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podejmowanie czynności skutkujących utratą nieposzlakowanej opinii, w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.p. W stanie zagrożenia życia naturalnym bowiem zachowaniem każdego człowieka jest podejmowanie czynności zachowawczych, czasami nawet w niezgodzie z ustalonym wzorcem zachowań, czy (jak w niniejszej sprawie) dyrektywami postępowania funkcjonariuszy policji i obowiązkami wynikającymi ze złożonego ślubowania (art. 27 w zw. z art. 58 u.p.), czego organ I i II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę analizując materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie. Nieuzasadnione jest zatem obwinianie [...] [...] o naruszenie zasad etyki zawodowej czy stwierdzenie o utracie przez Skarżącego przymiotu "nieskazitelnego charakteru" w kontekście okoliczności w jakich zimą, w dniu [...].02.2015 r. o godz. [...] w nocy, znalazł się J. K.. Tym bardziej, nieuzasadnione jest w ocenie skarżącego zwolnienie policjanta ze służby w Policji z uwagi na to, iż wymaga tego ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób poprawny przeprowadził postępowanie dowodowe i czy wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy.

Na wstępie niniejszego uzasadnienia wyjaśnić należało, iż Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż w sprawach zbliżonych tematycznie, zjawiskiem nagminnym jest podnoszenie przez sprawców wypadków drogowych twierdzeń, iż spożyli oni alkohol dopiero po zdarzeniu, na skutek szoku. Jednakże powszechność tego typu twierdzeń oraz fakt, że w większości przypadków stanowią one przyjętą przez sprawcę linię obrony nie przesądza tego, iż takim sposobem unikania odpowiedzialności zetknęliśmy się w niniejszej sprawie. Organ musi bowiem badać każdą sprawę indywidualnie, poruszając się w jej realiach faktycznych. Nie może więc generalizować określonych zachowań.

Biorąc pod uwagę powyższe, oraz fakt, że sam organ co do zasady przyjął, że istnieją wątpliwości co do prawdziwości wersji zdarzenia przedstawionej przez policjanta, organ winien ze szczególną wnikliwością i dokładnością zweryfikować cały dostępny w sprawie materiał dowodowy. Ewentualnie mógł też rozważyć możliwość uzupełnienia tego materiału.

W ocenie tut. Sądu dokonując oceny twierdzeń strony organ nie powinien abstrahować od okoliczności sprawy tj. m.in. faktu doznania przez policjanta wskutek wypadku bardzo rozległych obrażeń ciała, jak i faktu zakleszczenia go w rozbitym pojeździe a w konsekwencji od możliwości znajdowania się przez policjanta w szoku powypadkowym, wyłączającym zdolność do jasnego myślenia. Zarzucając wiec stronie nieracjonalne zachowanie po wypadku winien w pierwszej kolejności ustalić, czy stan zdrowia (uszkodzenia ciała), jak i okoliczności sprawy (zakleszczenie w rozbitym samochodzie) umożliwiały racjonalne zachowania. Jeśli bowiem organ z faktu "spożywania alkoholu w związku ze zdarzeniem" wywodzi skutek w postaci utraty przez policjanta nieposzlakowanej opinii, to powinien mieć pewność, że owo zarzucane naganne działanie było podejmowane świadomie. Oczywistym przecież jest, że zachowanie w stanie nieświadomości wywołanej bólem, strachem i szokiem, nie może być w sposób skuteczny brane pod uwagę przy ocenie przesłanek art. 41 ust.2 pkt 5 ustawy o policji.

Nadto, uwzględniając to, że skarżone rozstrzygniecie opiera się co najwyżej na poszlakach i przypuszczeniach, organ nie powinien abstrahować od zebranego już w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadka, który znalazł się na miejscu zdarzenia wkrótce po wypadku, jak i od dwóch opinii biegłych. Wręcz przeciwnie, wobec istniejących wątpliwości i niedomówień powinien ze szczególną wnikliwością i starannością ocenić ten fragment materiału dowodowego. Wyjątkową wartość może zaś mieć dla sprawy relacja osoby będącej na miejscy zdarzenia, która może mogłaby wypowiedzieć się, czy od strony czuć było woń alkoholu, czy widziała jak skarżący spożywał alkohol będąc zakleszczonym w pojeździe, jaki był ogólny stan psychiczny poszkodowanego.

Również zarzucając stronie, że po zdarzeniu nie wezwała policji organ powinien mieć pewność, że policjant miał w ogóle taką możliwość, tj. zarówno czy pozwalał mu na to stan zdrowia i świadomość, jak i to, czy wobec zakleszczenia w pojeździe mógł wezwać pomoc tj. czy miał telefon komórkowy, czy miał go przy sobie (czy wskutek zderzenia przemieścił się on gdzieś poza zasięg poszkodowanego), czy telefon ten był sprawny (mógł przecież ulec uszkodzeniu podczas wypadku).

Z treści skarżonej decyzji nie wynika także, aby organ badał to, czy strona miała rzeczywiście alkohol w pojeździe, gdzie się on znajdował a więc czy był dostępny dla zakleszczonej osoby, ile skarżący wypił tego alkoholu (to czy stężenie alkoholu we krwi rośnie czy maleje przekłada się na przybliżoną ocenę czasu spożycia).

Analiza badanej sprawy świadczy w ocenie tut. Sądu o tym, że organ uchybił w/w wymogom rzetelnego ustalenia faktów i równie rzetelnej ich oceny. Uzasadnienie skarżonej decyzji składa się w zdecydowanej większości z generalnych stwierdzeń dotyczących stanu prawnego i sposobu rozumienia przywołanych przepisów, oraz z przypuszczeń, nieznajdujących odniesienia do materiału dowodowego sprawy. Dla braku poczynienia szczegółowych ustaleń stanu faktycznego i braku dokładnej analizy dowodów Sąd administracyjny nie może zaś wyrazić akceptacji. Mimo bowiem tego, iż wielce chwalebną jest dbałość organu o swój wizerunek i odbiór społeczny jak też dbałość o to, by służbę w policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii, to rozpoznając niniejszą sprawę organ nie może zapominać o wielce istotnym interesie policjanta upatrywanym w bezstronnym i rzetelnym zbadaniu sprawy. Organ nie może zapominać o tym, że wynik postępowania przekłada się w sposób bezpośredni na życie strony i konsekwentnie na los jego i jego rodziny. Dbałość o dobro służby nie może zaś następować kosztem funkcjonariusza.

W związku z powyższym uznając, że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.). O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku, stosownie do dyspozycji art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględniając uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu, zebrać całość materiału dowodowego i aby ocenić go w sposób wielce dokładny.