Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3557/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 8 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
article: art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej ZUS) zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej [...]OW NFZ) o ustalenie okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu M. P. (dalej skarżąca) z tytułu prowadzonej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – M. Sp. z o.o. w T. wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) – numer [...]. ZUS wskazał, że nie prowadził postępowania dotyczącego spełnienia przez M. P. warunków do podlegania ubezpieczeniom społecznym z uwagi na wystąpienie okoliczności wyłączających obowiązek tych ubezpieczeń. Nadto w dniu [...] listopada 2012 r. nastąpiło rozwiązanie spółki.

W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 109 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm. (dalej ustawa o świadczeniach) stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. P. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie "od dnia [...] stycznia 2003 r. do nadal" jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą M. Sp. z o. o.

Organ w oparciu m.in. o dane z KRS wskazał, iż M. P. od [...] stycznia 1992 r. (data założenia spółki) do dnia wydania decyzji posiadała status wspólnika jednoosobowej spółki M. Sp. z o. o. Okoliczność ta nie uległa zmianie po postawieniu spółki w stan likwidacji zgodnie z wpisem do KRS z dnia [...] marca 2013 r. W KRS brak jest adnotacji o zawieszeniu działalności gospodarczej spółki. Skarżąca nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

W dalszej kolejności organ wskazał podstawy prawne objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniając przy tym zmienny stan prawny na przestrzeni lat objętych przedmiotową decyzją.

W tym zakresie wymienił w szczególności przepisy:

- art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r.

- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r.

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) obowiązującej od dnia 1 października 2004 r.

Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podniósł, iż pod reżimem każdej z ww. ustaw powstanie i wygaśnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jest powiązane z terminami określonymi w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) /dalej ustawa o systemie/ obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Od 1 stycznia 2003 r. definicja pojęcia "osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą" zawarta w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych została rozszerzona o wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (spółki z o.o.).

Organ przybliżył zmienne na przestrzeni lat regulacje stanowiące podstawę prowadzenia działalności gospodarczej zaznaczając, iż obowiązujący od dnia 20 września 2008 r. art. 14a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Zaznaczono, że informacja o zawieszeniu i wznowieniu działalności gospodarczej podlega wpisowi do rejestru KRS.

[...]OW NFZ wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, został zapewniony skarżącej M. P. czynny udział. Strona została poinformowana o wszczęciu postępowania oraz wezwana do przedstawienia informacji dotyczących ewentualnych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz okresów nieuzyskiwania przychodów z prowadzonej działalności.

Przedstawiając uzyskany od strony materiał organ podał, iż spółka M. w latach 2002-2008 uzyskiwała przychody z działalności, natomiast w latach 2009-2012 przychody były zerowe. Wskazane w tym względzie przez stronę zaświadczenie uzyskane od Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. "potwierdza także złożenie przez spółkę oświadczenia o okresowym zaprzestaniu prowadzenia działalności w latach 2001-2006". Nadto zgodnie z wyjaśnieniem strony przychody wykazywane w latach 2002-2008 r. są odsetkami od środków przechowywanych na koncie firmy, a przyczyną przerwy w działalności spółki i ostatecznie jej likwidacji był zły stan zdrowia i odbywanie długotrwałego leczenia przez stronę.

Na zakończenie przedstawionej argumentacji [...]OW NFZ posiłkując się publikowaną judykaturą wojewódzkich sądów administracyjnych wskazał, iż dla istnienia obowiązku ubezpieczeniowego bez znaczenia jest faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej, tudzież przerwa w jej wykonywaniu podyktowana choćby oczekiwaniem na zamówienia lub ich poszukiwaniem. Istotna zdaniem organu jest kwestia formalnego zawieszenia działalności gospodarczej; po dniu 19 września 2008 r. posiadanie czynnego wpisu w rejestrze przedsiębiorców w KRS wiąże się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Z decyzją organu I instancji nie zgodziła się skarżąca, która poprzez profesjonalnego pełnomocnika wniosła od niej odwołanie, zarzucając decyzji naruszenie:

- art. 82 ust. 9 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy strona, z racji posiadania od 1998 r. umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a od 2006 r. znacznego, spełnia przesłanki w nim zawarte dotyczące zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne,

- art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu istnieje pomimo nieosiągania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej,

- art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 i 13 pkt 4 ustawy o systemie poprzez ich niewłaściwą wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, iż strona nadal prowadzi działalność gospodarczą, podczas gdy faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności nastąpiło z dniem [...] stycznia 1999 r.

- art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 pa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu odwołania wskazano okoliczności przemawiające za ziszczeniem się w stosunku do skarżącej przesłanek zawartych w art. 82 ust. 9 ustawy o świadczeniach, tj. zaliczenie jej od [...] grudnia 2010 r. do grona osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności (z podaniem, że istnieje on od [...] listopada 2006 r.) oraz uzyskiwanie dodatkowych przychodów na miesięcznym poziomie nieprzekraczającym 50 % kwoty najniższej emerytury; wcześniej, bo od [...] czerwca 1992 r. skarżąca była zaliczona do trzeciej, a następnie w 1998 r. do drugiej grupy inwalidzkiej, co odpowiada obecnemu umiarkowanemu stopniowi niepełnosprawności.

"Z ostrożności procesowej" strona wskazała, iż obowiązek uiszczania składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego został powiązany z osiąganiem przychodów od określonej działalności. Nadto obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności. Kwestie związane z formalnym zrejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają dla odwołującego się znaczenie jedynie w sferze dowodowej, nie przesądzają natomiast kwestii podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Faktyczne zaprzestanie działalności przez spółkę M. nastąpiło od [...] stycznia 1999 r. z uwagi na liczne schorzenia skarżącej.

Prezes NFZ nie uwzględnił odwołania. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy zaaprobował ustalania faktyczne oraz subsumcję przeprowadzone przez organ I instancji. Argumentując dodatkowo za słusznością podjętego rozstrzygnięcia Prezes NFZ wskazał, iż podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego powiązane jest z posiadaniem statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (czy też analogicznie wspólnika spółki osobowej), a nie z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym zakresie odwołano się do szeregu orzeczeń: wyroku Sądu Apelacyjnego (SA) w Szczecinie z dnia 20 listopada 2007 r., III AUa 616/07, wyroku Sądu Najwyższego (SN) z dnia 3 lutego 2011 r., II UK 271/10, uchwały SN (7) z dnia 22 lutego 2006 r. I UZP 4/05, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 15 lutego 2012 r., II GSK 1553/10.

Odnosząc się do głównego zarzutu przedstawionego w odwołaniu Prezes NFZ dokonał rozróżnienia pomiędzy kwestią podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a naliczeniem, określeniem wysokości i pobieraniem składek na ubezpieczenie zaznaczając, iż te ostatnie elementy należą do wyłącznej kompetencji ZUS. Fundusz zobowiązany jest jedynie do oceny, czy dana osoba podlega lub nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Kwestia, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 82 ust. 9 ustawy o świadczeniach, jak również ewentualnie określenie wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, należy do ZUS.

Od decyzji Prezesa NFZ strona wniosła skargę do WSA powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu (wyżej szczegółowo cytowane), uzupełniając je o zarzut naruszenia art. 9 kpa i art. 11 kpa poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy oraz naruszenia art. 103 § 3 kpa poprzez nie wskazanie dowodów, na których organ się oparł, "a co za tym idzie poprzez iluzoryczne uzasadnienie prawne".

Uzasadnienie skargi stanowi powtórzenie (odwzorowanie) treści części motywacyjnej odwołania, bez uwag w zakresie dodatkowych argumentów podniesionych przez organ odwoławczy.

W petitum skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji ([...]OW NFZ) nie naruszają prawa. W działaniu organów I i II instancji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w płaszczyźnie ustaleń faktycznych, jak i w zastosowaniu do ich oceny przepisów prawa. Podjęte rozstrzygnięcie zostało wyjaśnione, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna wyczerpuje istotę zagadnienia stanowiącego przedmiot tego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem tym jest ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – M. Sp. z o.o. (obecnie w likwidacji) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od [...] stycznia 2003 r. do nadal.

Jak stanowi bowiem art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie (w brzmieniu tego przepisu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Poza sporem jest natomiast w sprawie, że skarżąca legitymuje się statusem wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – M. Sp. z o.o. od chwili jej założenia i status ten trwał w dacie podjętego rozstrzygnięcia, jako że stosownie do art. 272 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 j.t.) rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. Z akt administracyjnych sprawy i ustaleń organów wydających w niej decyzje nie wynika, żeby M. Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru.

W sprawie prawidłowo wyjaśniono, że w okresie ustalonego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej (od [...] stycznia 2003 r. do nadal) miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, to jest:

- art. 8 pkt 1 lit. c obowiązującej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r. ww. ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym (...), będące osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi,

- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c obowiązującej w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 30 września 2004 r. ww. ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym (...), będące osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi,

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (ustawa o świadczeniach), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi (...), które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

W świetle przepisów art. 7 pkt 18 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 5 pkt 18 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, przez określenie działalność pozarolnicza/osoba prowadząca działalność pozarolniczą rozumie się działalność/osobę (prowadzącą działalność pozarolniczą), o której mowa w art. 8 ust. 6 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (ustawy o systemie). Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie (w brzmieniu tego przepisu, jak już wyżej podano, obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych (por. art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom tym podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (chodzi o art. 14a tej ustawy dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy z 10 lipca 2008 r. – Dz. U. Nr 141, poz. 888, zmieniający ustawę z dniem 20 września 2008 r.), przy czym za wykonywanie takiej działalności w rozumieniu ustawy systemowej uważa się posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2011 r. II UK 271/10 (Lex Omega nr 817528), na tle art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "należy stwierdzić, że pojęcie >prowadzenie działalności pozarolniczej< jest pojęciem szerszym od działalności gospodarczej określonej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 zm.). Do pojęcia działalności gospodarczej w powyższym (wąskim) rozumieniu ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych odwołuje się tylko w art. 8 ust. 6 pkt 1, a w pozostałych punktach tego przepisu wymienia osoby nieprowadzące działalności gospodarczej w ścisłym znaczeniu tego pojęcia. Właśnie w kręgu tych osób znajduje się w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., który jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej (...) obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej".

Zatem w przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z o.o., trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej/osiągania przychodów.

Skarżąca od daty założenia w 1992 r. spółki M. Sp. z o.o. posiadała/posiada status jednoosobowego wspólnika tej spółki.

Skarżąca nie kwestionując tego statusu ciężar swojej argumentacji w sprawie skoncentrowała na wykazywaniu w szczególności, że od stycznia 1999 r. spółka, w następstwie złego stanu zdrowia i długotrwałego leczenia skarżącej, zaliczanej z tego powodu od 1992 r. kolejno do trzeciej i drugiej grupy inwalidzkiej oraz do umiarkowanego, a następnie znacznego stopnia niepełnosprawności (z czego skarżąca wywodzi ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 82 ust. 9 ustawy o świadczeniach), faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności, jak również na wykazywaniu nieosiągania przychodów z tej działalności. W świetle stanowiska skarżącej są to okoliczności zwalniające/niepowodujące po jej stronie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zatem problematyka tych składek wydaje się determinować to stanowisko i wynikający ze skargi generalny sprzeciw skarżącej wobec podjętego w sprawie rozstrzygnięcia o istnieniu po jej stronie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Innymi słowy skarżąca zdaje się utożsamiać ustalenie tego obowiązku przez organy NFZ z faktycznym opłacaniem składek na to ubezpieczenie, uznając decyzje organów NFZ za konkretyzujące normy prawa materialnego w dwóch odrębnych przedmiotach, mianowicie w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oraz w przedmiocie opłacania składek na to ubezpieczenie.

Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał rozróżnienia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oraz kwestii naliczania i pobierania składek z tego tytułu, zaznaczając, iż to drugie należy do kompetencji ZUS, który to organ, w wykonaniu swoich zadań ustala też przesłanki wyłączające obowiązek składkowy.

Rozwijając tę problematykę należy podkreślić, że podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie organy NFZ obu instancji wypowiedziały się jedynie w przedmiocie podlegania skarżącej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Obowiązku składkowego w żadnym razie nie ustalały, co oznacza, że skutki tego rozstrzygnięcia nie obejmują powstania po stronie skarżącej obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu pozostawania wspólnikiem jednoosobowej spółki M. Sp. z o.o. Istnienie obowiązku składkowego nie jest bowiem jednoznacznym następstwem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W szczególności w świetle wskazanego w skardze jako naruszonego przepisu art. 82 ust. 2 ustawy o świadczeniach (por. też wcześniej odpowiednie w tym względzie przepisy ustaw poprzedzających tę ustawę, a to art. 21 i nast. ww. ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 19 i nast. ww. ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym) obowiązek uiszczania składek ubezpieczeniowych powiązany został z okolicznością uzyskiwania przychodów.

Zgodnie natomiast z art. 82 ust. 9 (także wskazanym jako naruszony) obowiązek ten nie dotyczy osób zaliczonych do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności (składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez taką osobę), w sytuacji spełnienia szczegółowych warunków przewidzianych w tym przepisie.

Gdy idzie o sam obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, jako okoliczność poprzedzającą (zawsze konieczną) ewentualny obowiązek składkowy, podkreślenia wymagają cytowane już wyżej przepisy art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w których ustawodawca objął obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą. Zgodnie z definicjami wskazanych już przepisów art. 7 pkt 18 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 5 pkt 18 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 15 pkt 21 ustawy o świadczeniach, przez pojęcie "osoby prowadzącej działalność pozarolniczą", rozumie się osoby, o których mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie. Według tego ostatniego z wymienionych przepisów za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje status skarżącej jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością M. Sp. z o.o. W tej sytuacji – jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji – skarżąca z tego tylko tytułu podlegała/podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Odrębną kwestią jest natomiast to, czy z tego tytułu obowiązana była/jest opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Rozwiązanie tej kwestii zależne jest od wykładni i stosowania w sprawie przepisów art. 82 ust. 2 i 9 (wskazanych jako naruszone w skardze) ustawy o świadczeniach (oraz odpowiednich w tym względzie/analogicznych przepisów ustaw poprzedzających tę ustawę). Zastosowanie tych przepisów może być zależne od ustalenia, czy skarżąca uzyskiwała/uzyskuje przychody jako wspólnik jednoosobowej spółki M. Sp. z o.o. oraz kwestii zaliczenia jej do umiarkowanego/znacznego stopnia niepełnosprawności. Jednak ustalenia te należą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w odrębnej sprawie, w której skarżąca ma możliwość stosownego działania (por. art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach). W sprawie przed organami NFZ, dotyczącej objęcia skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, ustalenia te nie mają istotnego znaczenia (por. co do tego również wyrok NSA z 5 lipca 2011 r. II GSK 709/10).

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 j.t. ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.