Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 961/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 1 , 3
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania W. i J. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. i art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) uchyliło decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], o umorzeniu postępowania i odmówiło nakazania H. i W. K. właścicielom działek nr [...], [...], [...] i [...], położonych w m. N., przywrócenia stanu poprzedniego na tych działkach oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działkach nr [...] i [...], położonych w m. N., należących do W. i J. K.

W uzasadnieniu podano, że zaskarżoną decyzją organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z [...].04.2013 r. W. i J. K., a dotyczące naruszenia naturalnych stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...], położonych w m. N., należących do W. i J. K. przez właścicieli sąsiedniej posesji H. i W. K.. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania, organ wskazał, iż na wniosek odwołujących się powołano właściwego biegłego. Z opinii wynika, że woda spływając z działki H. i W. K. przepływa pasem między granicą z działkami skarżących, jednak bez podtapiania ich powierzchni. Biegły stwierdził, że zmiany kierunków przepływu wody na działkach Państwa K.h nie mają wpływu na kierunek przepływu i na stan wody na działce Państwa K., a działania polegające na zmianie ukształtowania terenu przez Państwo K. nie wpłynęło szkodliwie na grunty sąsiednie. W związku z tym umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W odwołaniu W. i J. K. podnieśli zarzut narusza art. 105 k.p.a., gdyż nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania, a organ nie rozpoznał złożonego ich wniosku w zakresie naruszenia stosunków wodnych, oraz o art. 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W związku z tym domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Kolegium rozpoznając odwołanie wskazało, iż w rozpatrywanej sprawie materiałnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (zwanej dalej "ustawą") zgodnie z którym właściciel nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stosunków wodnych szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ administracji może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Z redakcji przytoczonego powyżej art. 29 ust. 3 ustawy wynika, iż przesłankami do nałożenia wskazanych w nim obowiązków jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie tej decyzji wymaga więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych, i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Organ podkreślił, że ustawa Prawo wodne nie zawiera definicji "zmiany stanu wody na gruncie". W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 ustawy, to takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi i skutkują przez to negatywnie na grunty sąsiednie. Przy czym bez znaczenia z punktu widzenia tego przepisu, zdaniem Kolegium, jest okoliczność czy zmiana nastąpiła na skutek budowy budynku, jak w niniejszej sprawie (przy czym kwestie związane z prawidłowością tej budowy leżą całkowicie poza zakresem zainteresowania niniejszego postępowania), czy zmiana naturalnego ukształtowania terenu polegała chociażby na nawiezieniu ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięciu ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, bądź jego zasypanie. Podstawową rzeczą jest aby zmiana nastąpiła i pozostawała w związku przyczynowo skutkowym z powstającymi szkodami na gruncie sąsiednim.

Kolegium stwierdziło, iż zastosowana przez organ I instancji instytucja umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a. ma miejsce wtedy, gdy postępowanie z jakiś przyczyn było lub stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi, gdy brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może mieć ona charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu, drugi - gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego, albo gdy nastąpiło przedawnienie żądania lub gdy brak jest przedmiotu żądania. Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości jest obligatoryjne zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Kolegium wskazało, iż wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wójta Gminy N. zwrócili się J. i W. K. o przywrócenie naturalnych stosunków wodnych na działkach [...] i [...]. Poziom terenu na działkach sąsiadów H. i W. K. jest podwyższany, a wody opadowe z nowo wybudowanej obory i terenu wokół niej są odprowadzane na ich posesję. Naturalny spływ wód od strony zachodniej jest zablokowany. W odpowiedzi H. i W. K. wskazali, że ich obora nie zakłóca stosunków wodnych, a podtapianie działki sąsiadów nastąpiło być może na skutek zasypania rowka, którym spływały wody opadowe, co odbyło się na podstawie decyzji Wójta Gminy N. z [...].11.2012 r. To spichlerz Państwa K. został postawiony tuż przy miedzy i nie został orynnowany, przez co ich podtapia. Ich działki są niżej położone w stosunku do działki sąsiadów, a woda nie płynie przecież pod gorę. Podwyższenie stanu gruntu na ich działce ma na celu umożliwić normalne z niej korzystanie, a sąsiedzi już swoje podwórko dawno utwardzili. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. organ I instancji umorzył, gdyż uznał się za organ niewłaściwy w sprawie. Decyzja ta na skutek odwołania pełnomocnika W. i J. K. została za zgoda stron postępowania decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] lipca 2013 r. uchylona w trybie art. 132 § 2 k.p.a. Organ I instancji w ponownym postępowaniu powołał biegłego, z udziałem którego, jak i z udziałem stron, w dniu [...] sierpnia 2013 r. odbyły się oględziny na gruncie. We wrześniu 2013 r. sporządzona została opinia przez biegłego z zakresu melioracji wodnych M. B. w celu ustalenia czy zmiany w ukształtowaniu terenu poczynione na skutek budynku inwentarskiego na działkach Państwa K. o nr [...], [...], [...] i [...] zmieniły stan wody lub kierunek jego odpływu ze szkodą dla działek sąsiednich o nr [...] i [...] Państwa K., a także czy sposób zagospodarowania działek [...] i [...] nie spowodował zmiany stanu wody i jej odpływu na działkach nr [...], [...], [...], [...]. W obszernej, wyczerpującej i dogłębnej opinii zbadał on wzajemne relacje między ww. działkami. Z opinii wynika, że obydwie nieruchomości są tak samo użytkowane, część działek jest zabudowana, a część wykorzystana rolniczo. Część działek jest utwardzona, a część nie, ale place i miejsca przejazdów, mimo iż nieutwardzone, są zagęszczone na skutek działania kół ciężkich pojazdów, przez co nie jest przepuszczana woda do gruntu. Biegłu stwierdził również, że na terenach nieutwardzonych, gdzie w podłożu jest glina wsiąkanie będzie minimalne i woda będzie płynęła zgodnie ze spadkiem na działkę sąsiednią. Dla przepływu wody istotny jest również sposób przechowywania płodów rolnych na powierzchni na końcu długości zabudowy Państwa K., gdyż tworzenie pryzm i wykopu dla okrycia ziemią tych pryzm jest zmianą ukształtowania powierzchni, co skutkuje zmianą stanu wody i kierunków przepływu. Biegły na podstawie ułożenia warstwie stwierdził, że teren w okolicach działek Państwa K. i Państwa K. jest spadzisty ogólnie w kierunku wschodnim (z działek nr o nr [...] i [...] woda płynie w kierunku działek [...], [...], [...] i [...]), ale ze zmianami w kierunku na południowo-wschodni i północno wschodni. Budowa obiektów na części działek obydwu stron spowodowała zmiany w ukształtowaniu powierzchni. Biegły dokonał pomiaru liniowego na długości granicy działek 260 m celem zbadania przepływu wody, a celem ustalenia wartości rozplantowanej ziemi między budynkiem inwentarskim a użytkowaniem łąkowym na działce Państwa K. został wykonany odkop, na podstawie którego ustalono również rodzaj gruntu zalegającego w podłożu. Z części zabudowanej dalszej jak 90 m. od drogi asfaltowej obydwu właścicieli działek woda spływa do obniżenia terenowego za działkami Państwa K., a następnie do rzeki B.. Jest to naturalny kierunek odprowadzania wody z działek K. i K. oraz północnej części terenu położnego w okolicach tych działek, gdyż teren działek P.P. K. jest niżej położony. Na odcinku gdzie zaczyna się nowa obora (budynek inwentarski) woda przepływająca przez granice płynie w kierunku północnym między podwyższeniem fundamentowania a płotem stanowiącym granice. Obniżenie na tym odcinku jest znaczne i obniżone w stosunku do powierzchni jaka istniała naturalnie, jak i do powierzchni działki Państwa K. i odbierze każdą ilość wody. Usytuowanie budynku wpłynęło jedynie na zmianę kierunku przepływu wody, na długości ściany podłużnej, na działce Państwa K. z północno -wschodniego na północny, przy czym dalej płynie w kierunku naturalnie ukształtowanym, bez podtapiania powierzchni działek Państwa K.. Z powierzchni położonej między drogą asfaltową na działce Państwa K. w długości 90 m. od niej woda spływa w kierunku drogi. Na tym odcinku częściowo teren jest wyższy na działce Państwa K., ale duży ukształtowany spad w kierunku południowym odprowadza wodę do drogi. Zabudowa obydwu działek nastąpiła na odcinku 190 m. ich długości mierząc po długości od drogi asfaltowej. Zarówno utwardzenie wjazdów i placów manewrowych jak i budowa budynków powodują zmianę ukształtowania terenu, także w jego pobliżu i co za tym idzie zmianę stanu wody i kierunków jej przepływu. Pobudowanie szeregu budynków przez skarżących na swojej działce ścianami wzdłuż granicy z działką [...] spowodowało zmianę kierunków jej przepływu - nastąpiła zmiana ilości wody bezpośrednio wpływającej na działki Państwa K., co skutkować musiało mniejszą ich ilością odpływu z tych działek i wpływania na działki Państwa K., a woda płynie w sposób bardziej skoncentrowany. Stagnacja wody na działkach Państwa K. powodowana jest miejscowymi zagłębieniami w powierzchni, szczególnie przy płocie. Biegły wskazuje, że zdjęcia nie odzwierciedlają obecnego stanu, gdyż są z czasów kiedy jeszcze trwała budowa obory i widoczna jest na nich zmagazynowana nierozpiantowana ziemia, jednak i spryzmowana ziemia nie mogła powstrzymać przepływu wody z tej części działki skarżących.

Kolegium zgodziło z pełnomocnikiem skarżących, że nie było podstaw zastosowania instytucji umorzenia postępowania administracyjnego. Istnieją bowiem strony postępowania, istnieje przedmiot postępowania - grunt na którym dokonano zmiany stosunków wodnych, co w sposób jasny i klarowny wykazał biegły w swej opinii, istnieje również podstawa prawna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można zatem stwierdzić, że postępowanie było bezprzedmiotowe. Celem postępowania było uzyskanie odpowiedzi na pytanie czy zmiany w ukształtowaniu terenu poczynione na skutek budowy budynku inwentarskiego na działkach nr [...], [...], [...] i [...] (Państwa K.) zmieniły stan wody lub kierunek jego odpływu ze szkodą dla działek sąsiednich o nr [...] i [...] (Państwa K.) i zależnie od niej nałożenie obowiązku w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne bądź odmowa jego nałożenia. Odnośnie zawartego w odwołaniu żądania uchylenia zaskarżonej decyzji to wskazać należy, że decyzję można uchylić tylko wtedy, gdy jednocześnie wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Kolegium wszelkie wątpliwości w sprawie zostały wyjaśnione i możliwe było merytoryczne rozstrzygnięcie na tym etapie postępowania.

Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie ustalenia wymagało, czy Państwo K. dokonali zmiany stosunków wodnych na swojej działce nr [...], [...], [...] i [...] i czy zmiany te zmieniły stan wody lub kierunek jego odpływu ze szkodą dla działek sąsiednich o nr [...] i [...] – Państwa K.. Z opinii biegłego jednoznacznie wynika, że zmiana stanu wody (przepływu kierunku wody) na działkach Państwa K. została dokonana w związku z budową nowego budynku inwentarskiego. Tej okoliczności nikt nie zaprzecza, jednak w odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu wskazać należy, że do nałożenia obowiązku z art. 29 ustawy Prawo wodne konieczne jest również ustalenie, że zmiana ta oddziaływuje w sposób szkodliwy na grunty sąsiednie, czyli działki o nr [...] i [...]. Tymczasem jak stwierdził biegły, z czym należy się zgodzić, usytuowanie budynku wpłynęło jedynie na zmianę kierunku przepływu wody na działce Państwa K. z północno -wschodniego na północny, przy czym dalej płynie w kierunku naturalnie ukształtowanym, bez podtapiania powierzchni działek Państwa K.. Na odcinku gdzie zaczyna się nowa obora (budynek inwentarski) woda przepływająca przez granice płynie w kierunku północnym między podwyższeniem fundamentowania a płotem stanowiącym granice. Obniżenie na tym odcinku jest znaczne i obniżone w stosunku do powierzchni jaka istniała naturalnie, jak i do powierzchni działki Państwa K. i odbierze każdą ilość wody. Również nie wykazano, aby inne działania Państwa K. (np. utwardzenie dróg gruzem) zakłócało stosunki wodne na ich działkach ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Finalnie stwierdzić należało, że brak jest zatem związku przyczynowo skutkowego między zmianą stanu wody na gruncie Państwa K. a ewentualnymi podtopieniami na działkach nr [...] i [...] Państwa K.. Zdaniem Kolegium opinia biegłego z zakresu melioracji wodnych została sporządzona wnikliwie i rzeczowo i nie budzi zastrzeżeń pod względem dokonanych w niej ustaleń faktycznych. Skarżący nie przedstawili natomiast żadnego dowodu podważającego powyższe ustalenia biegłego, w szczególności nie udowodnili swoich twierdzeń, domagając się jedynie powołania nowego biegłego w sprawie, co w związku z prawidłowością przedstawionej opinii nie może mieć miejsca. Kolegium w konstatacji stwierdziło, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek pozwalających zastosować art. 29 ust. 3 ustawy poprzez nakazanie H. i W. K. - właścicielom działek nr [...], [...], [...] i [...] w miejscowości N. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działkach nr [...] i [...], położonych w m. N., należących do W. i J. K..

Skargę na powyższą decyzję wnieśli W. K. oraz J. K. reprezentowani przez adwokata, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej rażące naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: I. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie przez organ drugiej instancji decyzji merytorycznej - rozstrzygającej sprawę co do jej istoty - w sytuacji, gdy przez organ I instancji została wydana decyzja umarzająca postępowanie w całości, która to nie jest decyzją merytoryczną, ma zaś charakter procesowy, zamykający drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków skarżących W. K. oraz J. K.; uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania i rozstrzygnięcie w tym zakresie co do istoty sprawy (merytorycznie) zmienia materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, albowiem ulega zmianie przedmiotowa tożsamość sprawy, co powoduje iż decyzja wydana przez organ drugiej instancji jest decyzją jednoinstancyjną, a to stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; II. art. 139 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji na niekorzyść skarżących W. K. oraz J. K., którzy wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, przez co doszło do złamania zakazu reformationis in peius; wydanie decyzji przez organ II instancji, zgodnie z którą doszło do uchylenia decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...]/11/2013 r., umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące naruszenia naturalnych stosunków wodnych na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości N., oraz odmówiono nakazania uczestnikom H. K. oraz W. K. - właścicielom działek nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości N. - przywrócenia stanu poprzedniego na tych działkach oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości N. należących do skarżących W. K. oraz J. K., spowodowało pogorszenie sytuacji prawnej ustalonej decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...]/11/2013; III. art. 80 k.p.a. w z w. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, tj. uznanie, że wskazane przez biegłego z zakresu melioracji okoliczności, w szczególności takie jak - budynek inwentarski A. i W. K. został usytuowany na naturalnym północno-zachodnim kierunku spływu wody powierzchniowej. Została podniesiona powierzchnia od strony południowej i północnej na szerokości budynku. Został zmieniony kierunek przepływu wody na długości ściany podłużnej i podniesiona powierzchni przylegającej do szczytów z północno - wschodniego na północny na działkach K. również została dokonana zmiana ukształtowania powierzchnia powodując zmiany kierunków spadku. Na placu manewrowym między starą oborą a nowym budynkiem inwentarskim powierzchnia została podwyższona na części jego wielkości. Następnie przy granicy ustabilizowanej płotem w pobliżu budynku inwentarskiego i na długości budynku obniżono powierzchnie" nie świadczą o tym, że doszło do zmiany ukształtowania terenu na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości N., a w związku z tym do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działek nr ew. [...] i [...] należących do skarżących W. K. oraz J. K.; IV. Art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. bez uwzględnienia wszelkich istotnych okoliczności w niniejszej sprawie, tj. uznanie przez organ II instancji, że "kwestie związane z prawidłowością tej budowy (budynku inwentarskiego położonego na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości N. - dod. [...]) leżą całkowicie poza zakresem zainteresowania niniejszego postępowania" (s. 2 decyzji z dnia [...]/02/2014 r.), podczas gdy okoliczności te mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę to, że przy budowie w/w budynku doszło do zmiany ukształtowania terenu działek nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości N., a w związku z tym do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działek nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości N. należących do skarżących W. K. oraz J. K.. Pełnomocnik skarżących w oparciu o art. 54 ust. 3 p.p.s.a. wniósł o zmianę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zaskarżonej decyzji w ten sposób, iż zostanie w całości uchylona decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...]/11/2013 r. a sprawa zostanie przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a w przypadku nie przychylenia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. do wniosku z pkt 1 powyżej, wniósł o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...]/11/2013 r. oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik również wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Na wstępie przypomnieć należy, iż art. 29 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródła na szkodę dla gruntów sąsiednich ( pkt 1) i odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie ( pkt 2). Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3 art. 29). Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oznacza, że do wydania decyzji na jego podstawie konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie komentowanego przepisu jest więc uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Innymi słowy, pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem zachodzić musi związek przyczynowo – skutkowy. Ustalenie tego związku przyczynowego jest zasadniczym elementem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na organach orzekających w sprawie. W niniejszej sprawie na zlecenie Wójta Gminy N. została sporządzona przez inż. M. B., posiadającego uprawnienia z zakresu melioracji wodnych i uprawnienia budowlane, we wrześniu 2013 r. opinia dotycząca zmiany stanu wody na gruncie działek [...] i [...] położonych a miejscowości N., których właścicielami są W. i J. K. zamieszkali gmina N. powiat O.. Biegły w opinii jako zakres opracowania wskazał na konieczność ustalenia, czy zmiany w ukształtowaniu terenu poczynione na skutek budowy budynku inwentarskiego na działkach [...], [...], [...], [...] zmieniły stan wody lub kierunek jej odpływu ze szkodą dla działek sąsiednich o nr [...] i [...] , a także czy sposób zagospodarowania działek [...] i [...] nie spowodował zmiany stanu wody i jej odpływu na działkach [...],[...], [...], [....]. Biegły we wnioskach końcowych przedstawionych w pkt 6 opinii stwierdził, że budynek inwentarski A. i W. K. został usytuowany na naturalnym północno-wschodnim kierunku spływu wody powierzchniowej. Od strony południowej i północnej szerokości budynku została podniesiona powierzchnia. Zmieniony został kierunek przepływu wody na długości ściany podłużnej i podniesienia powierzchni przylegającej do szczytów z północno-wschodniego na północny. Woda przepływa pasem między granicą z działkami K. a budynkiem w kierunku części działek użytkowanych łąkowo i następnie zmienia kierunek przepływu na wschodni bez podtapiania działek W. i J. K.. Dalej w pkt 6.2. stwierdził, iż nie spływa wszystka woda po zaprzestaniu opadów czy roztopach śniegu z zagłębień przy płocie oznaczającym granice działek W. i J. K.. Nie spływa również woda z zagłębień na pograniczu części zagrodowej i rolniczej K., pomimo że w obydwu miejscach powierzchnia przy granicy sąsiedniej działki K. jest niżej położona. Stagnacja wody w powstałych rozlewiskach można zlikwidować przez dokonanie wyrównania powierzchni zgodnie ze spadkiem. Biegły stwierdził ( pkt 6.3), że sposób zagospodarowania działek [...] i [...] spowodował zmianę stanu wody na działkach [...], [...], [...], [...] ponieważ woda przepływa w sposób bardziej skoncentrowany. Przepływ przez te działki z części działek [...] i [...] odbywa się i musi odbywać ponieważ naturalny kierunek przepływu, podbudowany budynek inwentarski zmienił tylko kierunek przepływu ale tylko z części z zabudowanej. Natomiast z części rolniczej woda odpływa bez zmian. W ocenie Sądu z przedstawionych wyżej wniosków końcowych biegłego, jak również z analizy pozostałej części sporządzonej opinii wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że na działkach W. i W. K. na skutek legalnie wybudowanego budynku inwentarskiego doszło do zmiany stanu na gruncie, która to zmiana polegała w istocie na zmianie dotychczasowego kierunku przepływy wody z północno-wschodniego na północny, nie powodując przy tym podtapiania działek sąsiadów – H. i W. K.. W tych okolicznościach za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego o braku istnienia podstaw do nałożenia na H. i W. K. wnioskowanych przez skarżących obowiązków. Wbrew skardze, prawidłowo Kolegium uznało, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie mógł umorzyć postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., albowiem nie stało się one bezprzedmiotowe z tego względu, że biegły stwierdził, że nie doszło do szkody na działkach wnioskodawców wskutek działań sąsiadów podjętych na swoich działkach. Dlatego też organ odwoławczy uprawniony był do skorzystania z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., i na jego podstawie do uchylenia wadliwej decyzji pierwszej instancji i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Analizując przebieg postępowania Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tak dotyczących zasad ogólnych, jak i odnoszących się do postępowania dowodowego. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Z podanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.