Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2843/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 260 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2016 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy


UZASADNIENIE

W piśmie z 31 października 2016 r. skarżąca – A. W. (reprezentowana w sprawie przez męża – A. W.) wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego,

z uwagi na zły stan zdrowia oraz ograniczone środki pieniężne.

Na podstawie zarządzenia z 8 listopada 2016 r. wezwano Skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz do nadesłania dokumentów oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej tj.: nadesłania zeznań podatkowych skarżącej oraz osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe za 2015 r., wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącej oraz osób prowadzących ze Skarżącą wspólne gospodarstwo domowe (wynagrodzenie za pracę, renta, zasiłki, inne świadczenia), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej oraz osób,

z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącej i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uniemożliwiają skarżącej uiszczenie wpisu sądowego

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że stan zdrowia i przebyta operacja uniemożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca mieszka z dwiema córkami w wieku

po 22 lata. Od maja 2016 r. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego

z mężem. Skarżąca utrzymuje się jedynie z wynajmu lokalu. Dochód z tego tytułu wynosi 2.800 zł miesięcznie. Skarżąca zalega z płatnościami na rzecz wspólnoty,

w której znajduje się wynajmowany lokal. Z oświadczeń Skarżącej wynika, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W rubryce 11 formularza dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków wpisano "brak".

Do wniosku załączono wydruk zeznania podatkowego Skarżącej za 2015 r. (bez podpisu), przedsądowe wezwanie do zapłaty wystawione przez wspólnotę mieszkaniową, opinię o stanie zdrowia Skarżącej, skierowanie do szpitala, kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zwolnienie lekarskie, postanowienie ZUS z 11 maja 2016 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku chorobowego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Starszy referendarz Sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż mimo wyraźnego wezwania, Skarżąca nie udokumentowała wysokości uzyskiwanych dochodów, poprzestając na stwierdzeniu, że jej jedynym źródłem utrzymania jest dochód z najmu w wysokości 2.800 zł netto. Skarżąca nie przedstawiła miesięcznego zestawienia niezbędnych wydatków i dochodów oraz nie przedstawiła wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. W ocenie referendarza sądowego wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżącej, nie wyjaśnia również nadesłane zeznanie podatkowe PIT-36 za 2015 r. (niepodpisany wydruk). W zeznaniu tym Skarżąca wykazała bowiem zerowe przychody i jednocześnie dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1.000 zł. Zauważył, że Skarżąca utrzymuje, że od maja 2016 r. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem (który jest jej pełnomocnikom w sprawie). Powyższe w ocenie referendarza jest o tyle nieprzekonujące, bowiem pełnomocnik jako swój adres do korespondencji podaje ten sam jaki Skarżąca podała dla potrzeb wystawienia zwolnienia lekarskiego z 21 listopada 2016 r. jako swój adres zamieszkania (tam też odbiera korespondencję). Referendarz sądowy uznał, iż powyższe nieścisłości nie pozwalają na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżącej, a tym samym na stwierdzenie że sytuacja, w której się znajduje uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy.

Pismem z 20 stycznia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie podniósł, iż w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględniono treści wniosku Skarżącej i stosownego oświadczenia wraz z załącznikami w postaci dokumentów urzędowych tj. zeznania rocznego wraz z urzędowym potwierdzeniem złożenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia referendarza sądowego, jednakże nie rozpoznaje powtórnie wniosku w tym przedmiocie.

Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem poprzez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego, prezentując - w niebudzący wątpliwości sposób - źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki.

W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że wnioskodawca nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy. Wątpliwości co do sytuacji materialnej stanowią przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżąca nie udokumentowała wysokości uzyskiwanych dochodów, poprzestając na stwierdzeniu, że jej jedynym źródłem utrzymania jest dochód z najmu w wysokości 2.800 zł netto. Skarżąca nie przedstawiła miesięcznego zestawienia niezbędnych wydatków i dochodów oraz nie przedstawiła wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, jak również nie złożyła oświadczenia, iż nie posiada rachunku bankowego, co potwierdza brak rzetelności w przedstawieniu stanu majątkowego. Należy zatem uznać, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym, naraziła się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Na marginesie Sąd zauważa, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w 2012 roku organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Skarżącej.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem referendarza sądowego, iż brak oświadczeń Skarżącej, co do miesięcznych wydatków, w tym na wyżywienie, środki czystości, odzież, opłaty związane z utrzymaniem domu/mieszkania i inne, nie pozwala na dokonanie oceny, czy rzeczywiście, Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie zwłaszcza, iż jak wynika z oświadczenia Skarżącej uzyskuje ona z tytułu najmu dochód w wysokości 2.800 zł netto.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, Skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie spełniła bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.