Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 769/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77 ust. 4 pkt 2, ust. 5 i 6
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 178 ust. , art. 190 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi N.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty za wydanie karty pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 marca 2008r. N. A., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. (Dz. U. Nr 15, poz. 119), wniosła

o zwrot nadpłaty w wysokości 425 zł za wydanie karty pojazdu na samochód osobowy marki Volkswagen Golf II nr rej. "[...]", w związku z jego rejestracją w dniu 28 stycznia 2005r.

Decyzją z dnia "[...]"., nr "[...]", Dyrektor Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie m.in. art. 207 w związku z art. 74 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm.), odmówił stwierdzenia nadpłaty w celu zwrotu kwoty 425 zł za wydanie przedmiotowej karty pojazdu.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, iż opłata za wydaną kartę pojazdu została pobrana zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz.1310 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Nadto organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie w sprawie wydania karty pojazdu jest jedynie czynnością materialno-techniczną realizowaną w związku z rejestracją pojazdu. W uzasadnieniu podkreślono także,

iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04

(Dz.U. nr 15, poz.119) orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust.5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz.U. z 2005r. nr 108, poz.908 ze zm.) oraz art. 92 ust.1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale jednocześnie wskazał, iż przepis ten traci moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2006r. Powołany przepis obowiązywał w dniu rejestracji pojazdu przez stronę, co oznacza, że strona uiściła opłatę za wydanie karty pojazdu zgodnie z obowiązującym przepisem.

W odwołaniu od powyższej decyzji N. A. ponownie powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008r. sygn. I OPS 3/07. Podniosła, iż poniosła szkodę w związku z uiszczeniem nadmiernej i niczym nieuzasadnionej opłaty za wydanie karty pojazdu oraz wniosła o zwrot kwoty 425 złotych wskazując, iż stanowi ona różnicę pomiędzy uiszczoną opłatą a obecnie obowiązującą.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach tej decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 2 § 2, art. 72 § 1 i art. 74 pkt 3 Ordynacji podatkowej i stwierdziło, że w niniejszej sprawie należy stosować przepisy działu III Ordynacji podatkowej, gdyż opłata za wydanie karty pojazdu mieści się w pojęciu opłat, o których mowa w art. 2 § 2 Ordynacji. Kolegium zaznaczyło,

iż nadpłatę można scharakteryzować jako nienależne świadczenie podatkowe (świadczenie przez podatnika bez podstawy prawnej).

Za zasadniczą dla stwierdzenia czy w przedmiotowej sprawie powstała nadpłata przy pobraniu opłaty za kartę pojazdu, organ odwoławczy uznał kwestię analizy treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. Wskazał przy tym, iż Trybunał Konstytucyjny uwzględnił wniosek Ministra Transportu i Budownictwa i uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006r. celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu – bez pozbawiania powiatów odpłatności za ich czynności – nowej, zgodnej z Konstytucją regulacji. Zdaniem organu, w konsekwencji ograniczenia skutków orzeczenia Trybunału w ramach czasowych, nie powstały pozytywne przesłanki warunkujące możliwość rozstrzygnięcia o powstaniu nadpłaty w niniejszej sprawie. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszło do powstania nadpłaty w sensie podatkowym, a tym samym decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Powołując się na tezę uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007r., sygn. akt III CZP 35/07, nadmienił, iż strona może domagać się zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu na drodze sądowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie N. A. podniosła, iż ustalając w § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. opłatę

za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 złotych, Minister Infrastruktury przekroczył udzielone mu przez ustawodawcę upoważnienie, zawarte w art. 77 ust. 4 i 5 ustawy

z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2003r.

Nr 58, poz. 515 ze zm.), przez co naruszył zasadę wyrażoną w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Następnie przytaczając fragmenty wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, skarżąca zwróciła uwagę na charakter karty pojazdu, w jakich okolicznościach jest ona wydawana, a także jak historycznie kształtowała się opłata za wydanie takiej karty. Skarżąca jest przekonana, że Minister Infrastruktury wyrządził

jej szkodę, ponieważ zawyżył rzeczywiste koszty wytworzenia i dystrybucji karty o około 425 zł (500 zł - 75 zł) i dlatego kwota ta winna zostać jej zwrócona.

Ponadto zaznaczyła, iż obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu

w wysokości przewyższającej koszty druku i dystrybucji należy postrzegać

z punktu widzenia zgodności z art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który zakazuje stosowania ograniczeń ilościowych w imporcie oraz wszelkiego rodzaju środków o skutku podobnym. Zdaniem skarżącej regulacja, nakładająca na osoby dokonujące pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Polski, obowiązek uiszczenia opłaty znacznie przewyższającej rzeczywiste koszty związane z drukiem i dystrybucją karty pojazdu może zostać uznana za środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w imporcie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zasada legalności obowiązująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym obliguje Sąd do kontroli aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, przy czym – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270

ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy,

nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie

od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenie prawa materialnego lub procesowego, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu.

Przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowiło żądanie zwrotu zawyżonej opłaty za kartę pojazdu, pobranej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz.1310 ze zm.), uznanego następnie

za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 (opublikowanego w Dz.U. nr 15, poz.119 z dnia 30 stycznia 2006r.), który orzekł, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006r.

Zauważyć należy, że kwestia trybu rozpoznawania żądań zwrotu opłat

za kartę pojazdu osób, od których na podstawie zakwestionowanego przepisu taka opłata została pobrana, spowodowała w orzecznictwie szereg rozbieżności tak

w zakresie stosowania prawa materialnego, jak i trybu postępowania. Jednak powstałe w tym zakresie wątpliwości rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny, który w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę z dnia 4 lutego 2008r., sygn. akt I OPS 3/07 (publ. ONSAiWSA 2008/2/21), formułując tezę, iż: "Skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz.1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art.3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270

ze zm.).". Jak wynika z uzasadnienia uchwały, do powyższego wniosku Sąd doszedł

po dokonaniu wnikliwej analizy charakteru opłaty na gruncie Prawa o ruchu drogowym

i zasad jej pobierania oraz po odniesieniu się do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007r., sygn. akt III CZP 35/07. Stwierdził, że opłata za wydanie karty pojazdu nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej głównym celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu. Skoro uiszczona opłata nie stanowiła realizacji obowiązku o charakterze podatkowym, do załatwienia sprawy o zwrot opłaty nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku. Nie ma również podstaw do przyjęcia, iż taką sprawę organ może załatwić w drodze decyzji administracyjnej, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ ustawa Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu nie można wyprowadzić zasady,

iż każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej,

to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym

w drodze decyzji administracyjnej.

Powyższa uchwała z mocy art. 269 p.p.s.a. jest wiążąca dla sądów administracyjnych i skład orzekający w niniejszej sprawie jest obowiązany

ją respektować.

Skarżąca we wniesionym odwołaniu powołała się na cytowaną uchwałę, dlatego obowiązkiem organu było zapoznanie się z jej treścią i odniesienie

się do stanowiska NSA. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie ma wątpliwości, że brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania, w przedmiocie zgłoszonego żądania zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, w procesowej formie decyzji administracyjnej. Do przedmiotowych opłat, wbrew stanowisku Kolegium, nie może mieć zastosowania art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten dotyczy opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, a opłaty za kartę pojazdu

są należnościami stanowiącymi dochody samorządu terytorialnego, a konkretnie dochód budżetów powiatowych. Zatem nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą być traktowane jako nadpłaty podatku, podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty podatkowej i jej zwrotu. Uwagę na to zwrócił również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007r. sygn. III CZP 35/07, na którą zresztą Kolegium powołało się w wydanej decyzji.

Merytorycznie, w rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do wypowiedzenia się w kwestii oceny, czy wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. sygn. U 6/04, zakwestionowany przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r., którego utratę mocy obowiązującej wskazano na dzień 1 maja 2006r., mógł stanowić podstawę do pobrania w dniu 28 stycznia 2005r. opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł.

Trybunał stwierdził niezgodność wskazanego przepisu z art. 77 ust. 4 pkt 2

i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach, polegające

na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestionowany przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia niezgodnie bowiem ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 cytowanej ustawy, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę, uwzględniającą dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Tym samym przepis ten uznał Trybunał za niezgodny z art. 92 ust.1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenia uprawnień ustawodawcy. Trybunał wskazał również, iż opłata charakteryzuje się cechami podobnymi do podatku, z tym że w przeciwieństwie

do podatków, jest świadczeniem ekwiwalentnym. Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, niepozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał uznał za sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Rozwiązanie takie oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Opłata ta w części wynikającej z jej podwyższenia stanowi bowiem nową daninę publiczną. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006r. było konsekwencją uwzględnienia wniosku Ministra Transportu i Budownictwa i nastąpiło w celu umożliwienia wprowadzenia do tego czasu - bez pozbawiania powiatów odpłatności za ich czynności - nowej regulacji, zgodnej z postanowieniami Konstytucji.

Ocena skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stanowi zagadnienie bardzo złożone. Odwołując się do tekstu ustawy zasadniczej należy wskazać,

że w myśl art.190 ust.1 Konstytucji mają one moc powszechnie obowiązującą

i są ostateczne. Zatem wiążą wszystkie podmioty prawa, w tym organy władzy publicznej. Z kolei zgodnie z art. 190 ust.3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W świetle powyższego

nie budzi wątpliwości, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia o niekonstytucyjności przepisu przez Trybunał Konstytucyjnego jest utrata mocy obowiązującej tego przepisu z dniem wejścia w życie orzeczenia, w dniu jego publikacji bądź w innym, określonym przez Trybunał terminie. Zauważyć należy, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu tworzy nowy stan prawny dopiero od chwili wejścia w życie wyroku, przy czym trzeba mieć na uwadze, że utrata mocy obowiązującej przepisu, wynikająca

z rozstrzygnięcia Trybunału jest czymś innym aniżeli uchylenie przepisu w wyniku aktu prawotwórczego uprawnionego organu. Skutek w postaci utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu – jest usunięciem swoistej patologii normatywnej

z systemu prawnego, a nie zwyczajną zmianą stanu prawnego. Kwestią sporną zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie jest to czy i jakie skutki wywołuje utrata mocy obowiązującej określonego aktu normatywnego w zakresie praw i obowiązków pod rządem przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. Skala poglądów jest szeroka : od stanowiska, że orzeczenia działają wstecz, od daty wejścia w życie kwestionowanego przepisu do tezy, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego rodzą skutki na przyszłość, od daty ogłoszenia wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność (por. M.Florczak-Wątor "Orzeczenia TK i ich skutki prawne", Poznań 2006, s.68). Zdaniem Sądu podstawę prawną dla przyjęcia poglądu o wstecznej mocy obowiązującej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego można wywieść z art.190 ust.4 Konstytucji, który dopuszcza wznowienie postępowania, uchylenie decyzji i innych rozstrzygnięć, na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Z treści powyższej normy wynika, że zakładany w niej cel powinien być realizowany przez wszelkie środki prawne pozostawione do dyspozycji stronom i sądom dla osiągnięcia efektu ponownego rozstrzygnięcie sprawy na podstawie stanu prawnego, po wyeliminowaniu niekonstytucyjnego przypisu.

Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, iż w zasadzie brak jest rozbieżności w orzecznictwie sądowym i doktrynie co do tego, że z mocy art. 178 ust.1 Konstytucji - sąd może w toku rozpoznawania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym względzie najpełniej zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998r. sygn. 2/978 (OTK Z 1998r., nr 1 poz. 4), w którym Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny ( zob. w uchwałach NSA z dnia 30 października 2000r. sygn. OPK 13/00, pub. ONSA z 2001r. Nr 2 pos. 63, z 15 grudnia 2000r. sygn. OPK 20-22/00, pub. ONSA z 2001r. Nr 3, poz. 104, z dnia 22 maja 2000r. sygn. OPS 3/00, pub. ONSA z 2000r. Nr 4, poz. 136, w wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2006r. sygn. I OPS 4/05, niepublikowany).

W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega jednak na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek,

że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy pomimo, że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym.

W momencie orzekania w niniejszej sprawie obowiązuje nowy akt prawny rangi podustawowej - rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 59, poz. 421) - w którym określono wysokość opłaty za kartę pojazdu w wysokości 75 zł, jako adekwatną do zapisanych w ust. 5 art. 77 ustawy Prawo o ruchu drogowym kosztów druku i dystrybucji tych kart pojazdu. Powyższa okoliczność nie ma wpływu

na rozpatrzenie sprawy, skoro Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu

lub podjętej czynności administracyjnej w dacie wydania takiego aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności administracyjnej.

Nie budzi zaś wątpliwości Sądu okoliczność, iż pobrana opłata za kartę pojazdu na mocy zakwestionowanego przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. nie jest zgodna z treścią delegacji ustawowej, bowiem wykracza poza te ramy stosując zawyżoną stawkę opłaty za kartę pojazdu o koszty, które nie zostały wyszczególnione w przepisie ustawowym, co potwierdza chociażby stanowisko przedstawiciela Ministra Transportu i Budownictwa wyrażone na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie wyżej powołanej (sygn. U 6/04).

Jak już wyżej stwierdzono, Sąd działając w ramach art. 178 ust. 1 Konstytucji RP ma możliwość dokonania samodzielnej oceny konstytucyjności przepisu § 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia. Z uwagi na różnicę w skutkach prawnych takiego stwierdzenia, które w przypadku kontroli dokonywanej przez Sąd skutkują jedynie w indywidualnie rozstrzyganej sprawie, zaś w przypadku stwierdzenia niezgodności z przepisami ustawy dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny dotyczą generalnie wszystkich, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku konieczności uwzględnienie innych norm Konstytucji, nie stanowiących wzorca kontroli dla zakwestionowanego przepisu, z uwagi na związanie Trybunału Konstytucyjnego zakresem wniosku o zbadanie jego konstytucyjności. Chodzi tu o zasadę niedyskryminacji i równości wobec prawa ustanowioną w art. 32 Konstytucji, a także zgodność świadczenia z prawem unijnym. Sąd badając legalność działalności administracji publicznej zobowiązany jest bowiem ocenić zgodność zaskarżonego aktu zarówno z prawem krajowym, jak i prawem wspólnotowym. Z dniem 1 maja 2004r. Polska, na mocy podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003r. w Atenach Traktatu, stała się bowiem członkiem Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, Polska od dnia przystąpienia związana jest postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot Europejskich i Europejski Bank Centralny. Podkreślić należy, że obowiązek bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego spoczywa na wszystkich organach państw członkowskich Unii.

Dlatego też wskazać należy, że w kwestii opłat za wydanie karty pojazdu, pobieranych na podstawie § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, wypowiedział

się Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C-134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna.

ETS w sprawie tej stwierdził, że: "Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany." W punkcie 36 opisanego orzeczenia ETS jednoznacznie stwierdził, że sporna opłata jest objęta zakazem z art.90 akapit 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Sąd zwraca uwagę, iż jedyną sytuacją, w której organ administracji publicznej może odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego, jak podkreśla

się w doktrynie oraz co wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, jest sytuacja, w której sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji bądź czynności odmówi zastosowania przepisu aktu podustawowego, sprzecznego z ustawą. Wówczas, stosownie do art. 153 ustawy p.p.s.a organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie związany oceną prawną sądu ( por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2004.

s. 410, wyrok NSA z 7 listopada 2002r. sygn. akt II SA 962/01, niepub., wyrok NSA

z 4 lutego 2003r., sygn. akt II SA 1773/01, niepub., wyrok WSA z 16 czerwca 2004r. sygn. akt 6 II SA 1095/03, niepub.)

Reasumując, Sąd uznał, że upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 6 w zw.

z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie uprawniało Ministra Infrastruktury

do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej koszt związany z drukiem i dystrybucją takiej karty. Skoro więc unormowanie zawarte w treści § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003r. wykraczało poza obszar regulacji ustawowej, przewidzianej w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zasadna jest odmowa zastosowania wymienionego przepisu rozporządzenia w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego organ rejestracyjny, który będzie ponownie rozpatrywał sprawę, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. będzie zobowiązany nie zastosować ww. przepisu rozporządzenia.

Zasadnym jest również wskazać, że w przypadku zakwalifikowania stanowiska organu odnośnie zgłoszonego przez stronę żądania jako "innego aktu lub czynności

z zakresu administracji publicznej" dotyczącego "uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego jest oceniana na podstawie art.52 §3 oraz art. 53 §2 p.p.s.a. Mając jednak na uwadze art. 45 ust.1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Sąd stwierdza,

że "załatwienie" sprawy przez organy obu instancji w drodze decyzji i zastosowanie

się skarżącej do pouczeń w nich zawartych nie może jej szkodzić.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona czynność nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje,

iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie uchylono decyzje organów obu instancji

w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty, a zatem brak jest podstaw,

aby stwierdzać ich niewykonalność do czasu uprawomocnienia się wyroku