Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 813/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Skarżąca B.O. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż od kwietnia 2016 r. nie ma dochodów, gdyż blokada kont firmowych uniemożliwiła prowadzenie działalności gospodarczej. Podała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z trójką dzieci. Do majątku zaliczyła dom, nieruchomość rolną, hale uprawowe i magazyny, samochód osobowy i dostawczy. Dodała, iż majątek został zajęty. Źródłem utrzymania rodziny są alimenty oraz działalność gospodarcza. Skarżąca przedstawiła bilans, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała formularz PPF, w którym powtórzyła, iż blokada kont zmusiła ją do zaprzestania działalności. W efekcie wystąpiły zaległości w płaceniu zobowiązań wobec dostawców, banków i innych instytucji. Nastąpiły też zajęcia komornicze całego majątku. Skarżąca ujawniła, że posiada nieściągalne wierzytelności wobec dwóch spółek. Wśród wydatków wymieniła energię elektryczną (136 zł), gaz (682 zł), telefony (331 zł), paliwo do samochodu (300 zł), kredyty, które nie są spłacane. Oświadczyła, iż wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 18.000 zł nie zostało uregulowane. Obecnie nie posiada żadnego dochodu. Skarżąca przedłożyła dokumenty źródłowe, w tym m. in. wyciągi bankowe, informację PIT/B, dokumenty dotyczące postępowania egzekucyjnego, faktury dokumentujące wydatki.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Na wstępie należy poczynić uwagę natury ogólnej. Jakkolwiek w przesłanym na wezwanie referendarza sądowego formularzu PPF Skarżąca nie wypełniła rubryki 4, to jednak uznano, iż zakres swojego żądania wskazała ona wyraźnie we wcześniejszym swoim piśmie z 12 marca 2017 r. W piśmie tym wniosła mianowicie o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej. Oznacza to, że to wnioskodawca powinien przekonać Sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, Sąd zaś ma dokonać jedynie oceny tej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma Sąd. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2017 r., II FZ 918/16).

Z powyższego wynika zatem, że warunkiem oceny zasadności przyznania prawa pomocy jest rzetelne i wyczerpujące udowodnienie prawdziwości twierdzeń o ciężkiej sytuacji materialnej.

W ocenie referendarza sądowego Skarżąca warunku tego nie spełniła. Nie ujawniła bowiem wszystkich istotnych – z punktu widzenia oceny możliwości płatniczych - okoliczności. Otóż Skarżąca wyraźnie zaznaczyła, iż obecnie nie posiada żadnego dochodu. Co więcej taki stan rzeczy utrzymuje się od ponad roku, gdyż - jak sama oświadczyła - zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej już w kwietniu 2016 r.

Oznacza to, że aktualnie jedynym źródłem utrzymania jej czteroosobowej rodziny są alimenty w wysokości 2.000 zł. Wysokość wydatków Skarżąca określiła natomiast na kwotę 1.449 zł i zaliczyła do nich opłaty za: energię elektryczną (136 zł), gaz (682 zł), telefony (331 zł) oraz paliwo do samochodu (300 zł).

Trudno uwierzyć aby do tego tylko typu wydatków sprowadzały się koszty życia Skarżącej. W swoim zestawieniu pominęła bowiem taki choćby wydatek jak koszty utrzymania dzieci. Zwłaszcza, że na fakt przeznaczania znacznych kwot na ten cel powołała się w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach (III SA/Wa 2322-2328/16). Wskazała mianowicie na studia w Wielkiej Brytanii, przeloty, wyżywienie i materiały naukowe, studia w Warszawie czy koszt utrzymania syna w gimnazjum. Już wówczas zwrócono Skarżącej uwagę, iż nie jest możliwe ponoszenie wydatków we wskazanej przez nią wysokości.

Z tych względów referendarz sądowy powziął wątpliwości co do zupełności zadeklarowanych przez Skarżącą źródeł utrzymania oraz celów na jakie przeznacza osiągane z nich dochody. W tej sytuacji nie sposób – opierając się na samych tylko jej oświadczeniach i przesłanej dokumentacji - stwierdzić, że istotnie koszt zainicjowanego przezeń postępowania jest obciążeniem przekraczającym jej możliwości finansowe. Aby bowiem ocenić, czy dla Skarżącej koszt sądowy w określonej wysokości, to dużo czy mało i czy jest ona w stanie go uiścić potrzebna jest pełna wiedza o jej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy bowiem tych osób, które wykażą, że nie są w stanie w żaden sposób zgromadzić niezbędnych na ten cel środków. Tego zaś Skarżąca nie wykazała. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.