Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1487/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 109 ust. 1, 3,4 i 6 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)" marca 2021 r. nr "(...)" w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

W. C. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia [...] z dnia [...] marca 2021 r., który stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki komandytowej [...] sp. z o.o. sp. k. (wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: [...]) od [...] kwietnia 2017 r. do [...] lipca 2020 r.

Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia Prezes NFZ wskazał art. 109 ust. 1, 3,4 i 6 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2020r., poz. 1398 ze zm.) – dalej jako "ustawa o świadczeniach".

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktyczno-prawnym.

Do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynął dnia [...] marca 2021 r. wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (dalej jako: "ZUS") o wydanie decyzji w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez W. C. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki komandytowej [...] sp. z.o.o. sp.k.

ZUS wskazał, że skarżący zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od [...].04.2017 r. do [...].05.2020 r., zaś według Krajowego Rejestru Sądowego ubezpieczony pozostawał wspólnikiem spółki [...] Sp. z o.o. Sp. k. od [...].04.2017 r. do [...].07.2020 r. Poinformował również, że od [...].12.2015 r. posiada prawo do emerytury, wobec czego nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie organ I instancji wydał dnia [...] marca 2021 r. decyzję nr [...] (znak: [...]), w której stwierdził, iż skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki komandytowej [...] sp. z o.o. sp. k. w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do [...] lipca 2020 r. Wskazał w uzasadnieniu, że informacje zawarte Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z [...].03.2021 r., z których wynika, że W. C. pozostawał wspólnikiem spółki komandytowej [...] Sp. z o.o. Sp. k. (wpisanej pod numerem KRS: [...]) w okresie od [...].04.2017 r. do [...].07.2020 r. potwierdzają, iż winien podlegać z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie wskazanym w sentencji decyzji. Podkreślił, iż istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany na własny rachunek i ryzyko osoby prowadzącej taką działalność, która inaczej niż w przypadku stosunku pracy sama dysponuje swoim czasem przeznaczonym na wykonywanie działalności i może go wykorzystać na bezpośrednie świadczenie usług, na czynności pomocnicze oraz może swój czas wykorzystywać na sprawy prywatne (leczenie, sprawy rodzinne, urlop itp.). Wskazał należy, że status wspólnika spółki komandytowej nie zależy od faktycznego wykonywania działalności w charakterze wspólnika tej spółki gdyż wpis danych do Krajowego Rejestru Sądowego, w przeciwieństwie do wpisu do ewidencji działalności, gospodarczej, nie ma charakteru deklaratoryjnego lecz konstytutywny. Taki charakter wpisu w odniesieniu do spółek komandytowych wynika z literalnego brzmienia art. 109 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1526 ze zm.) – dalej "k.s.h.", który wprost stanowi, że spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru, zaś rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru - art. 103 § 1 k.s.h. w zw. z art. 84 § 2 k.s.h. Prowadzenie działalności w charakterze wspólnika spółki komandytowej jest więc tożsame z wpisem do KRS. W. C. w sytuacji nieprowadzenia działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki miał możliwość zgłoszenia zawieszenia jej wykonywania.

Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje zatem, że W. C. winien podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki komandytowej [...] Sp. z o.o. Sp. k. W okresie od [...].04.2007r. do [...].07.2020 r.

Organ podkreślił, że skarżący pismem z 8.03.2021 r. został zawiadomiony, że przysługuje mu prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz o możliwości składania wniosków i uwag, a także, że przed wydaniem decyzji przysługuje mu prawo zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie. Tym samym wyczerpana została dyspozycja art. 7,8,9 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego'{tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). Ubezpieczony nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień i w trakcie prowadzonego postępowania nie zgłaszał żadnych wniosków, ani uwag.

Skarżący nie skarżył ww. decyzji w toku instancji administracyjnej. Zaskarżył ją do tutejszego Sądu skargą. Zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, nie wskazując przepisów jakich naruszenia dotyczą zarzuty, oprócz art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 158 kpa, którym przypisał naruszenie prawa materialnego w postaci "błędnej wykładni/niewłaściwego zastosowania" nie wyjaśniając w petitum skargi na czym owo błędne zastosowanie lub niewłaściwa wykładnia normy prawnej polega.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c, a p.p.s.a. wnosił o uchylenie skarżonej decyzji w całości, zaś na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. domagał się przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu: umowy darowizny udziałów zał. nr. 1, akt notarialny z [...].05.2020 ( Repetytorium A Turner"[...]) zał. nr 2.

Podnosił w skardze, że okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej trwał od [...].04.2017 do [...].05.2020r., natomiast [...].05.2020 r. dokonał potwierdzonej notarialnie darowizny udziałów na rzecz syna M. C., który na podstawie aktu notarialnego i uchwały nr 5 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki [...] w spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu [...].05.2020 r. objął w Spółce ogół praw i obowiązków jemu dotychczas przysługujących. Wniósł odpowiedni wkład gotówkowy oraz od tej daty ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Od [...].05.2020 r. to M. C. podjął działalność gospodarczą, uczestniczy w zyskach spółki oraz podlega ubezpieczeniom.

Powoływał się na literalne brzmienie art. 109 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek handlowych (tekst jednolity Dz.U. Z 2020 r., poz. 1526 ze zm.) – dalej "k.s.h.), który wprost stanowi, że spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru , zaś rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Nie nastąpiło rozwiązanie spółki, został natomiast zmieniony skład wspólników. Jeżeli zaś chodzi o wskazanie momentu, w którym status wspólnika uzyskuje komandytariusz przystępujący do istniejącej spółki mocą aktu notarialnego, to w obrocie prawnym funkcjonują dwa odmienne poglądy na charakter wpisu do rejestru nowo przystępującego do spółki komandytariusza. [powoływał się na rozbieżne poglądy, bowiem część ekspertów opowiada się za uznaniem, że wpis do KRS w przypadku przystąpienia do spółki ma charakter wyłącznie deklaratoryjny . Inni natomiast uznają, że jego charakter jest konstytutywny. Za takim poglądem przemawia również treść art. 114 K.s.h., zgodnie z którym osoba przystępująca do spółki w charakterze komandytariusza odpowiada za jej zobowiązania istniejące w chwili wpisania do rejestru. Konstytutywność tego wpisu przejawia się więc tym, że od tego momentu wspólnik ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki wobec osób trzecich. Odpowiedzialność wobec innych podmiotów nie jest jedynym wyznacznikiem statusu wspólnika w spółce, niemniej ważne są bowiem prawa i obowiązki wynikające ze stosunków wewnętrznych spółki (art.120 i następne K. s.h.) powstające w momencie przystąpienia do spółki. Przez umowę spółki komandytowej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób (art. 3 K. s.h.). Przyjęcie na siebie tego zobowiązania następuje w dniu przystąpienia do spółki, kiedy komandytariusz określa w akcie przystąpienia do spółki wartość wnoszonego wkładu (art. 105 pkt 4 K. s.h.), co ma z kolei bezpośredni wpływ na jego udział w zyskach (art. 123 § 1 K.s.h.). W oparciu o te rozważania Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2012 r. (sygn. akt II UK 18/12) uznał, że od chwili przystąpienia do spółki komandytariusz staje się wspólnikiem spółki komandytowej, natomiast odpowiedzialność za jej zobowiązania istniejące w chwili wpisania go do rejestru, powstaje od dnia dokonania tego wpisu. W ocenie Sądu Najwyższego wpis do rejestru nie kreuje statusu przystępującego do spółki wspólnika, ale go potwierdza i ujawnia wobec osób trzecich. Skoro komandytariusz staje się wspólnikiem spółki z chwilą przystąpienia do niej i wniesienia udziałów, przez co od tego momentu rozpoczyna prowadzenie działalności przynoszącej określone dochody, czyli w przypadku wspólnika biernego prawo do udziału w zyskach, to darowizna udziałów i wystąpienie wspólnika ze spółki powoduje że nie jest już on osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Zgodnie z powyższym uzasadnieniem okres objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia przeze mnie pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki komandytowej "[...]" Sp. z o. o., Sp. k od dnia [...].04.2017 r do [...].05.2020 r. jest prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Jego zdaniem, wobec podniesienia zarzutów z art. 156 § 1 i 158 k.p.a. skarga nie pozwala na odtworzenie zarzutów, jakie strona skarżąca mogła podnosić przeciwko zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia 18 marca 2021 r., co warunkuje naruszenie art. 57 § 1 pkt 3 k.p.a. i w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, czego konsekwencją jest, - skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Błędna wykładnia zamyka się pojęciowo jako niewłaściwe zrekonstruowanie (odczytanie) treści normy prawnej, ponieważ w motywach zaskarżonej decyzji nie można doszukać się wykładni przepisu art. 156 § 1 k.p.a. w zw. art. 158 k.p.a. Kwestia wyzbycia się udziałów w spółce [...], poprzez zawarcie z M. C. umowy ich darowizny nie ma znaczenia w świetle wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, że był on wspólnikiem spółki komandytowej [...] sp. z.o.o. sp.k. Mimo zawiadomienia, skarżący nie podjął inicjatywy dowodowej w sprawie, a wszelkie jego wnioski i uwagi były kierowane do organu już po terminie 17 marca 2021 r. Zgodnie z art. 47 w zw. z art. 22 KRSU, istnieje obowiązek przedsiębiorcy, posiadającego stosowny wpis do KRS w zakresie zgłaszania zmian w spółce, poprzez złożenie do rejestru KRS wniosku o wpis danych objętych zmian, nie później niż w terminie 7 dni od nastąpienia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu. Tymczasem zmiany co do wpisu spółki, w której skarżący był wspólnikiem, zostały dokonane z dniem 24 lipca 2020 r. Skarżący jako przedsiębiorca uważany jest za profesjonalistę w obrocie prawnym, zatem winien dochowywać obowiązkom przewidzianym prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż rację ma organ, że skarżący zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się nie dopełnił powyższego, jak i zaniechał wypełnienia obowiązków przedsiębiorcy wynikającego z art. 47 w zw. z art. 22 KRSU w zakresie zgłaszania zmian w spółce, poprzez złożenie do rejestru KRS wniosku o wpis danych objętych zmian, nie później niż w terminie 7 dni od nastąpienia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu.

Niemniej jednak, gdyby w niniejszej sprawie skarżący złożył odwołanie i załączyłby jako dowód akt notarialny umowy darowizny udziałów, okoliczność ta byłaby uwzględniona w stanie faktycznym sprawy o ustalenie.

Odnośnie zarzutów organu sprowadzających się do niewłaściwe zrekonstruowanej (odczytanej) treści normy prawnej i wniosku o odrzucenie skargi, należy podnieść, że wniosek nie znajduje podstaw. W świetle utrwalonego orzecznictwa dla skuteczności środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym wystarczy, że ze złożonego odwołania wynika niezadowolenie strony z zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w sprawie niniejszej.

Nie można także pominąć, że skarżący nie był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś z art. 9 k.p.a. wynika zasada informowania stron. Na jej podstawie organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Organ wprawdzie zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania, ale w istocie nie zrealizował obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Błędna podstawa prawna środka odwoławczego co do zasady nie może być potraktowana jako przesłanka do jego odrzucenia tym bardziej, że skarżący wskazuje w uzasadnieniu na dowód w postaci aktu notarialnego i podaje okoliczności zawarcia umowy darowizny udziałów na rzecz syna.

Odnosząc się do zarzutów skargo, w pierwszej kolejności nie można zaskarżonej decyzji przypisać podnoszonej w skardze wady nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. i 158 k.p.a., bowiem zarzut ten nie jest uprawdopodobniony.

Niemniej jednak Sąd uwzględnił wniosek o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dwóch dokumentów: umowy darowizny udziałów z [...] maja 2020r., aktu notarialnego z [...] maja 2020r., z których wynika, że obdarowany syn skarżącego na mocy umowy notarialnej otrzymał od skarżącego ogół praw i obowiązków z tytułu uczestnictwa w spółce i przysługujące mu zyski spółki za rok 2020r., które skarżący darował synowi [...] maja 2021r. Także w dacie tej, na mocy zawartego aktu notarialnego Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników wyraziło zgodę na zmianę treści umowy, zbycie ogółu praw i obowiązków komandytariusza

Należy także podkreślić, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja dotknięta jest przede wszystkim naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można bowiem przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania te mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy. (v. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2015r. II GSK 1449/14 opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/3DBD78A583).

Stanowiąca według koncepcji J. Wróblewskiego jeden z etapów stosowania prawa faza gromadzenia dowodów i ustalania stanu faktycznego obejmuje szereg czynności, których prawidłowość warunkuje poprawność dalszych części tego procesu (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, s. 52). Niewadliwość subsumpcji, a więc podciągnięcia zaistniałych faktów pod stosowaną normę prawa materialnego oraz określenia wiążących konsekwencji prawnych uzależnione są bowiem ściśle od prawidłowości ustaleń stanu faktycznego. Tymczasem luki materiału dowodowego uniemożliwiają prawidłową ocenę co do tego, które przepisy prawa znajdują zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji stoją na przeszkodzie poprawnemu skonstruowaniu normy jednostkowo-konkretnej.

Ponadto, w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym także wytyczają poprzez art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasady: prawdy obiektywnej, oficjalności, ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14.02.2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4.04.2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13.06.2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23.05.2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81). Także ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 73). Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu. Jej znaczenie w postępowaniach, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku jest kluczowe. Obowiązkiem organu jest bowiem w takim przypadku samodzielne wykazanie faktów opisanych w hipotezie stosowanej normy prawnej. Pewnym wyjątkiem w tym zakresie są te fakty, które nie wymagają dowodu – jeżeli są objęte notoryjnością bądź domniemaniem. Ułatwienia dowodowe dotyczą także dokumentów urzędowych i ich odpisów bądź wypisów, a także zakazów dowodowych w tym zakresie, w jakim zabraniają one podważania określonych okoliczności. Domniemania to sądy o faktach wynikające bądź z doświadczenia życiowego, obserwacji zjawisk (domniemania faktyczne), bądź z przepisów prawa (domniemania prawne). Domniemania faktyczne zakładają pewną naturalną, niewymagającą dowodu kolej rzeczy, ale nie wyłączają dopuszczalności przeciwdowodu. Z kolei domniemania prawne mogą mieć charakter wzruszalny (względny – presumptiones iuris tantum), jeżeli mogą podlegać obaleniu, oraz domniemania niewzruszalne (bezwzględne – presumptiones ac de iure), jeżeli nie poddają się obaleniu.

Konsekwencją obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy materialnej (obiektywnej) jest przyjęcie wobec czynności zmierzających do jej ustalenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k. p. a.). Wyraża ona "postulat, by organ przy ustalaniu prawdy na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie, ustalić stan faktyczny" (tak E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1961, s. 115).

W sprawie niniejszej zakres koniecznych do ustalenia faktów wytyczały art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach i art. 8 ust. 6 pkt ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, statuujące obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia jej zaprzestania.

W analizowanym przez organy okresie reguły podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej unormowane były w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.). W świetle tych unormowań, podjęcie działalności gospodarczej dopuszczalne było po złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Podstawowe dla rozstrzygnięcia pojęcie wykonywania działalności gospodarczej było wielokrotnie interpretowane w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego, uznając że wykonywanie działalności gospodarczej łączyć należy z faktycznym podejmowaniem czynności w tym zakresie (zob. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2411/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok SN z 11 lutego 2010, sygn. akt I UK 221/09, Lex nr 585715, wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 958/17, Lex nr 2418621). Nie jest zatem przesądzające ujawnienie określonych danych w stosownych rejestrach.

Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Oznacza to, że faza postępowania wyjaśniającego w rozpoznawanej sprawie powinna obejmować ustalenie tego, czy skarżący w zakwestionowanym okresie rzeczywiście prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w charakterze wspólnika spółki komandytowej [...], skoro złożone dokumenty obalają domniemanie płynące z wpisu do KRSu. Wpis taki stanowi niewątpliwie ułatwienie dowodowe w postaci domniemania faktycznego, które jednakże może podlegać obaleniu, jeżeli zgromadzony materiał dowodowy dostarczy wniosków sprzecznych z treścią tego wpisu, co zachodzi w niniejszej sprawie.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokona stosownych ustaleń i oceny stanu faktycznego w zakresie rzeczywistego zakończenia działalności przez skarżącego.

Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku uchylając zaskarżoną decyzję.

Przy czym Sąd orzekał w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j.).

.

O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał, wobec braku wniosku w tym zakresie oraz w związku ze zwolnieniem z mocy ustawy od uiszczenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1e p.p.s.a., który wskazuje, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.