Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3768/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 60 ust 1 , 53 ust 4 pkt 8
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art 33 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (powoływany dalej: GDOŚ) nr [...] z dnia [...] września 2015r. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2015r., poz. 199 ze zm., dalej: upzp), po rozpatrzeniu zażalenia E. R., na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) w [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, studnią wierconą oraz szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...].

Postanowieniem tym GDOŚ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2015r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Pismem z dnia [...] lipca 2015r. znak: [...] Wójt Gminy [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z wnioskiem o uzgodnienie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, studnia wierconą, szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2015r. oględzin planowanego do zainwestowania terenu, o terminie których powiadomiono strony oraz po powiadomieniu inwestora o jego prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, RDOŚ w [...] w/w postanowieniem odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji. W uzasadnieniu wskazał, w szczególności że planowana inwestycja zlokalizowana jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]", jednakże przedłożony do uzgodnienia projekt nie stoi w sprzeczności z przepisami obowiązującymi w odniesieniu do tej formy ochrony przyrody, a wprowadzonymi rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. w sprawie Obszaru chronionego Krajobrazu "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).

Planowana inwestycja zlokalizowana jest również w granicach obszaru Natura 2000 [...] ([...]) będącego jednocześnie obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 (wyznaczonym dla ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt: bezkręgowców, płazów, ssaków i ich siedlisk) oraz obszarem specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (wyznaczonym dla ochrony gatunków ptaków). Według organu I instancji nie istnieje ryzyko wystąpienia ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania na siedliska przyrodnicze, ani na gatunki roślin i zwierząt bądź ich siedliska będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...].

Istnieją natomiast merytoryczne podstawy do podejrzewania wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań planowanej inwestycji na jeden z przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 [...] jakim jest orlik krzykliwy (Aquila pomarina). Organ I instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie powinno podlegać ocenie oddziaływania na obszar Natura 2000 w ramach odrębnego postępowania prowadzonego na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r., poz. 1235, ze zm. – dalej ustawa OOŚ) inicjowanego przez Wójta Gminy [...], czego organ nie uczynił.

Na tej podstawie kierując się zasadą przezorności RDOŚ w [...] odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł E. R. Zarzucił organowi I instancji brak obiektywizmu. Podniósł, że w ostatnim pięcioleciu wydano zgody na kilka takich inwestycji, z czego jedna bezpośrednio przylega do ściany lasu od strony południowej i zachodniej, druga jest zlokalizowana w odległości znacznie mniejszej do lasu od strony zachodniej niż planowana inwestycja. Ponadto planowana do zainwestowania działka znajduje się w sąsiedztwie działki nr [...], która posiada warunki zabudowy, zatem w ocenie skarżącego niezrozumiałym jest dlaczego sąsiada potraktowano inaczej. Wskazał też, że przedłożone dokumenty i oględziny nie wykazały negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, co potwierdził organ. Postanowienie narusza konstytucyjne prawo własności, prawo do stanowienia o własności oraz art. 17 Karty praw podstawowych UE. Wskazał, że kierując się zasadą przezorności organ odmówił uzgodnienia przy jednoczesnym stwierdzeniu braku negatywnych oddziaływań.

GDOŚ utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie podniósł, że w niniejszej sprawie istotna była analiza, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, wynikającymi z wyznaczenia obszaru Natura 2000 [...] ([...]) oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" w szczególności w kontekście obowiązujących na tych obszarach zakazów związanych z ochroną przyrody. Wskazane obszary charakteryzują się odmiennym reżimem prawnym i odmiennymi celami ochrony. W związku z tym organ I instancji słusznie przeanalizował zgodność planowanej inwestycji z przepisami obowiązującymi w odniesieniu do każdego obszaru z osobna wskazując, że zgodność przedsięwzięcia z przepisami odnoszącymi się do jednej formy ochrony przyrody nie musi oznaczać zgodności z obostrzeniami jakie obowiązują na tym samym terenie ale w odniesieniu do innego obszaru chronionego w związku z odmiennością celów ochrony tych obszarów. W ocenie organu II instancji w odniesieniu do lokalizacji przedmiotowej inwestycji w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" kluczowe są przepisy rozporządzenia Wojewody, w szczególności zakazy o których mowa w § 5 ust. 1, tj. zabijania dziko występujących zwierząt , niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry; likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, wydobywania dla celów gospodarczych skał, w tym torfu oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt a także minerałów i bursztynu, wykonywania prac ziemnych i trwale zniekształcających rzeźbę terenu; dokonywania zmian stosunków wodnych, likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno–błotnych oraz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.

Organ odwoławczy podniósł, że analizując planowaną inwestycję, RDOŚ w [...], a w postępowaniu odwoławczym organ II instancji zbadał ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego wpływu na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...] tj., zbadał czy dane przedsięwzięcie mieści się w granicach określonych w ww. art. 33 ust. 3 u.o.p. W przypadku, gdy nie zostanie wykluczony brak ryzyka, kwestią prejudycjalną dla dokonania przedmiotowego uzgodnienia staje się przeprowadzenie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Zdaniem GDOŚ, postępowanie uzgodnieniowe nie może zastąpić procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, którą uruchamia uprawniony podmiot - inwestor.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że teren, na którym planuje się realizację spornego przedsięwzięcia znajduje się na południe od drogi zamykającej od południa obszar zwartej zabudowy wsi [...]. Zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy linie rozgraniczające teren inwestycji obejmują obszar rozciągający się od 90 do ok. 130 m w głąb otwartych terenów łąkowych o szerokości około 30 m. Najbliższa istniejąca zabudowa zlokalizowana jest w odległości ok. 100m. od strony północnej po przeciwnej stronie wspomnianej drogi. W pozostałych kierunkach w promieniu minimum 500m. rozciąga się otwarty teren niezabudowany wielkoobszarowego krajobrazu rolniczego polany wsi [...] składający się z mozaiki gruntów ornych, łąk (w tym wilgotnych wokół cieku – dopływu [...]) i zadrzewień. Od południa tereny polany ograniczone są lasem w którym znajduje się aktywny rewir orlika krzykliwego (Aquila pomarina). Obszar Natura 2000 [...] jest jednocześnie obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty oraz obszarem specjalnej ochrony ptaków, co oznacza, że przedmiotami jego ochrony są zarówno siedliska przyrodnicze jaki gatunki roślin i zwierząt (z wyjątkiem ptaków) oraz ich siedliska (z uwagi na ustanowienie tego obszaru jako mającego znaczenie dla Wspólnoty – tzw. obszar siedliskowy) jak również gatunki ptaków i ich siedliska (z uwagi na ustanowienie go jako obszaru specjalnej ochrony ptaków – tzw. obszar ptasi). Według organu II instancji prawidłowe jest stanowisko RDOŚ, że nie istnieje ryzyko wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na siedliska przyrodnicze, ani na gatunki roślin i zwierząt bądź ich siedliska będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Nie wyczerpuje to jednak analizy możliwego oddziaływania planowanej inwestycji na wszystkie chronione na tym obszarze przedmioty ochrony. Należy bowiem mieć na uwadze fakt, że analizowany obszar jest także "obszarem ptasim", gdzie przedmiotami ochrony są również 23 gatunki ptaków, w tym orlik krzykliwy, który jest bardzo nielicznym ptakiem lęgowym. GDOŚ uważa, że orlik krzykliwy to gatunek, który nigdy nie wykorzystuje do żerowania terenów zabudowanych bądź terenów położonych w ich bezpośrednim sąsiedztwie.

Zwarty charakter zabudowy wsi [...] umożliwia w optymalny sposób pogodzenie mieszkaniowych potrzeb ludności z pozostawieniem terenów otwartych, na których możliwe jest żerowanie gatunków antropofobnych. Dalsza ekspansja zabudowy na południe mogłaby zachwiać tą równowagę, w szczególności do orlika krzykliwego. Potwierdzeniem słuszności takiej oceny są zapisy projektu Planu Zadań Ochronnych, którego autorzy na podstawie doświadczenia i wiedzy specjalistycznej wskazali, że tereny otwarte na południe od wsi [...] stanowią żerowisko orlika.

W związku z powyższym w przypadku przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na jego lokalizację na terenie dotychczas niezabudowanym, nawet niewielka skala pojedynczych inwestycji może mieć pośredni znaczący zasięg oddziaływania, który może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000, z punktu widzenia celów jego ochrony, poprzez powodowanie nadmiernego kurczenia się funkcjonalnych zasobów żerowiskowych. Powyższe z uwagi na duże zainteresowanie zabudową w analizowanym rejonie, należy rozpatrywać również w kontekście skumulowanym. Według GDOŚ, na podstawie podanych wyżej informacji merytorycznych w zakresie wiedzy ogólnej dotyczącej biologii orlika krzykliwego będącego jednym z przedmiotów ochrony analizowanego obszaru Natura 2000, opis stanu środowiska na planowanym do zainwestowania terenie i jego okolicy oraz danych inwentaryzacyjnych dotyczących wskazanego gatunku na analizowanym terenie, stwierdzić należy, że w przypadku realizacji planowanej inwestycji istnieje uzasadnione ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na dany przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, a tym samym naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Odnosząc się do zarzutu odmowy uzgodnienia kierując się zasadą przezorności organ II instancji powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (wyroki z dnia 14 czerwca 2007r., sygn. C-127/02, pkt 56 i 59 oraz z dnia 13 grudnia 2007r. sygn. C-239/04, pkt 20), gdzie wskazuje się: "zezwolenie na realizacje planu lub przedsięwzięcia może zostać udzielone jedynie pod warunkiem, ze właściwe władze krajowe uzyskają pewność iż plan lub przedsięwzięcie nie będą miały negatywnych skutków dla terenu, którego dotyczą. Ma to miejsce wówczas, gdy z naukowego punktu widzenia brak jest racjonalnych wątpliwości, że skutki takie nie wystąpią". Zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy wskazuje zaś na duże prawdopodobieństwo możliwości wystąpienia takiego znaczącego oddziaływania, zatem zastosowanie zasady przezorności było słuszne.

Odnośnie zarzutu naruszenia konstytucyjnego prawa własności oraz prawa do stanowienia o niej wskazano, iż ochrona przyrody odbywać się musi w warunkach zrównoważonego rozwoju, którego celem jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspakajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom; nadto, że Konstytucja RP daje ustawodawcy zwykłemu kompetencje do ograniczana w uzasadnionym zakresie prawa własności, co wymaga jasnego wykazania przez organ wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego środka, co zdaniem organu II instancji miało miejsce w sprawie niniejszej.

Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 17 Karty praw podstawowych, bowiem prawo do władania, używania, rozporządzania i przekazania w drodze spadku mienia nabytego zgodnie z prawem może podlegać regulacji ustawowej w zakresie w jakim jest to konieczne z uwagi na interes ogólny, a jest nim ochrona środowiska. Wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakości muszą być zapewnione zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju – art. 37 Karty.

W skardze skarżący zarzucił GDOŚ naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 46 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013.1235 t.j. – dalej o.o.ś.) przez błędne jego zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie konieczne jest przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko inwestycji, podczas gdy kompetentny do tego organ t.j. Wójt Gminy [...] uznał, że takiej konieczności nie ma ze względu na to, że realizacja inwestycji nie spowoduje znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przez organ zasady przezorności i odmowy uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji;

- art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że planowana inwestycja mogłaby znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego w szczególności z analizy Wójta Gminy [...] wynika, że nie istnieje ryzyko wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na siedliska przyrodnicze, ani na gatunki roślin i zwierząt, bądź ich siedliska będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...];

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i 77 § kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności uznanie, że planowana inwestycja wykracza poza obszar zwartej zabudowy co ze względu na rozproszenie zabudowy negatywnie wpływa na populacje orlika krzykliwego, podczas gdy najbliższa istniejąca zabudowa zlokalizowana jest w odległości 100 m, co zgodnie z definicją z art. 4 pkt 29 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gatunków rolnych i leśnych (Dz. U. 2015.909 t.j.) stanowi zwartą zabudowę oraz poprzez nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania dowodowego przez organ obu instancji i oparcie postanowienia na informacjach merytorycznych w zakresie wiedzy ogólnej dot. biologii orlika krzykliwego i uznanie, że inwestycja może stanowić ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność rzeczywistego wpływu inwestycji skarżącego na obszar Natura 2000;

- art. 136 kpa poprzez niepodjęcie żadnych procesowych czynności zmierzających do ewentualnego zweryfikowania ustaleń faktycznych organu I instancji, który stwierdził nieistnienie ryzyka wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony i mimo tego odmowę uzgodnienia, a jedynie uznanie przez organ II instancji, że powyższe co prawda nie wyczerpuje analizy możliwego oddziaływania inwestycji na obszar chroniony i bez uzupełnienia dowodów utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia;

- art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie, t.j. nie wskazanie przez organ II instancji przyczyny które spowodowały zaniechanie skorzystania z uprawnień przyznanych mu przepisem art. 136 kpa w zakresie uzupełnienia dowodów w sprawie, nie poczynienie rozważań na temat faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Mając powyższe na skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie GDOŚ znak: [...] z [...] września 2015r. wydane, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, na postanowienie RDOŚ w [...] z [...] sierpnia 2015r., znak: [...], w którym nie uzgodniono projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną, studnią wierconą, szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na działce nr ew. [...] w obrębie [...], gm. [...].

Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje się m.in. po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. W świetle art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 u.o.p., decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji podlega uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnienia o których mowa wyżej dokonuje się w trybie art. 106 kpa.

W sprawie niniejszej nie jest spornym, ze działka objęta planowaną inwestycją znajduje się na Obszarze Chronionego Krajobrazu "[...]", na którym obowiązują przepisy rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z [...] lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005r. Nr [...], poz. [...] ze zm.) oraz w obszarze Natura 2000 [...], będącym jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z 12 stycznia 2011r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2011r., Nr 25, poz. 133) i projektowanym specjalnym obszarem ochrony siedlisk zatwierdzonym Decyzją Wykonawczą Komisji (UE) 2015/69 z 3 grudnia 2014r. w sprawie przyjęcia ósmego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (Dz. U. UE. L 18 z 23.01.2015r.).

W świetle powyższego prawidłowo przyjęły organy prowadzące postępowanie administracyjne, że w kluczowym była analiza, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, wynikającymi z wyznaczenia obszaru Natura 2000 [...] ([...]) oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" w szczególności w kontekście obowiązujących na tych obszarach zakazów związanych z ochroną przyrody. Istotnym jest, że wskazane obszary charakteryzują się odmiennym reżimem prawnym i odmiennymi celami ochrony. W związku z tym zasadnym było przeanalizowanie zgodności planowanej inwestycji z przepisami obowiązującymi w odniesieniu do każdego obszaru z osobna bowiem zgodność przedsięwzięcia z przepisami odnoszącymi się do jednej formy ochrony przyrody nie musi oznaczać zgodności z obostrzeniami jakie obowiązują na tym samym terenie ale w odniesieniu do innego obszaru chronionego, a to w związku z odmiennością celów ochrony tych obszarów.

Właściwie przyjęto, że z uwagi na lokalizację przedmiotowej inwestycji w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" kluczowe są przepisy rozporządzenia Wojewody, w szczególności zakazy o których mowa w § 5 ust. 1, tj. zabijania dziko występujących zwierząt , niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry; likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, wydobywania dla celów gospodarczych skał, w tym torfu oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt a także minerałów i bursztynu, wykonywania prac ziemnych i trwale zniekształcających rzeźbę terenu; dokonywania zmian stosunków wodnych, likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno–błotnych oraz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. W trakcie analizy planowanej inwestycji, organy obu instancji zbadały czy przedsięwzięcie mieści się w granicach określonych w ww. art. 33 ust. 3 u.o.p., bowiem w przypadku gdy nie zostanie wykluczony brak ryzyka, kwestią prejudycjalną dla dokonania przedmiotowego uzgodnienia staje się przeprowadzenie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.

Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, która mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Przedmiotowy obszar specjalnej ochrony Natura 2000, objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 i 2 u.o.p. Z przepisu tego wynika, iż zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34 u.o.p., podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1. pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2. wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3. pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Przepis ten zgodnie z jego ust. 2 stosuje się również do proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000. Z normy tej wynika, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera bezwzględnego zakazu zabudowy w obszarze Natura 2000, lecz zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.

W myśl art. 33 ust. 3 u.o.p., przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w u.u.i.ś.

Podkreślenia wymaga, iż postępowanie środowiskowe jest postępowaniem niezależnym od postępowania jakie toczy się przed organem uzgadniającym inwestycję z punktu widzenia ochrony przyrody. Oznacza to, że organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody winien dokonać we własnym zakresie oceny jego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze wskazaniem, czy inwestycja może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych i w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000.

Za znacząco negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki dla których ochrony został wytyczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiazania z innymi obszarami – art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.). W ocenie Sądu, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organy zasadnie przyjęły, istnienie merytorycznych podstaw do podejrzewania wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań planowanej inwestycji na jeden z przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 [...] jakim jest orlik krzykliwy. Potwierdzają to wyniki analizy przedłożonych przez Wójta Gminy [...] projektu decyzji i załączników mapowych terenu przeznaczonego pod inwestycję przeprowadzonej przez organy, gdzie stwierdza się, że planowana inwestycja obejmuje grunty dotychczas niezabudowane, w terenie otwartym. Zgodnie z protokołem z oględzin przedmiotowa nieruchomość to teren bezdrzewny porośnięty roślinnością łąkową, obecnie nie koszoną. Przytoczone wyniki badań prowadzonych przez Komitet Ochrony Orłów wskazują na wyraźne skorelowanie występowania orlika krzykliwego z gęstością zaludnienia i charakterem zabudowy, przy czym szczególnie niekorzystnie na stan populacji wpływa zabudowa rozproszona. Jednym z ważniejszych celów ochrony tego gatunku jest zachowanie a miejscami przywrócenie, ekstensywnie użytkowanych terenów rolniczych, szczególnie położonych przy brzegach lasów poprzez wypas lub koszenie. Zasadnym jest zatem teza, że w przypadku przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na jego lokalizację na terenie dotychczas niezabudowanym, nawet niewielka skala pojedynczych inwestycji może mieć pośredni znaczący zasięg oddziaływania, który może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000, z punktu widzenia celów jego ochrony, poprzez powodowanie nadmiernego kurczenia się funkcjonalnych zasobów żerowiskowych. Powyższe z uwagi na duże zainteresowanie zabudową w analizowanym rejonie, należy rozpatrywać również w kontekście skumulowanym.

Wszystko to dowodzi, że nie można zarzucić organom obu instancji, dokonującym oceny planowanej inwestycji w aspekcie znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 [...] naruszenia stosowanych przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa procesowego, w tym podnoszonych przez skarżącego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew zarzutom skargi, organy administracji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 kpa, a jego wyniki znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Zdaniem Sądu, zajęte stanowisko w zaskarżonym postanowieniu jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonej analizy sposobu zagospodarowania tych terenów (objęła ona w szczególności rozmieszczenie konkretnych zabudowań, sposób użytkowania gruntów) z równoczesnym uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych (obecność kompleksu leśnego, łąk) i celów ochrony obszaru Natura 2000. Wydając rozstrzygnięcie, organ I instancji wziął pod uwagę konkretne gatunki ptaków (orlika krzykliwego), jego wymagania środowiskowe, a także miejsca gniazdowania, żerowania, czatowni i odpoczynku.

Organ orzekający prawidłowo przy tym wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości (C-127/02, C-239/04) z których wynika, ze zezwolenie na realizacje planu lub przedsięwzięcia może zostać udzielone jedynie pod warunkiem, ze właściwe władze krajowe uzyskają pewność , iż plan lub przedsięwzięcie nie będą miały negatywnych skutków dla terenu, którego dotyczą. Ma to miejsce wówczas, gdy z naukowego punktu widzenia brak jest racjonalnych wątpliwości, ze skutki takie nie wystąpią. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje takiej pewności, a wręcz przeciwnie, uzasadnione ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania projektowanej inwestycji, szczególnie wobec gatunku orlika krzykliwego, którego występowanie na tym obszarze stało się jednym z celów objęcia tego obszaru systemem ochrony Natura 2000.

Zarzut dokonania dowolnych ustaleń faktycznych w szczególności uznanie, że planowana inwestycja wykracza poza obszar zwartej zabudowy nie jest zasadny. Należy mieć na uwadze, że definicje zawarte w przepisie art. 4 pkt 29 i 30 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015r., poz. 909) wprowadzone zostały ustawa z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015r. poz.1338) a weszły w życie z dniem 10 października 2015r., zatem po wydaniu postanowienia przez organ II instancji.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 136 kpa bowiem przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego jest uprawnieniem a nie obowiązkiem organu odwoławczego. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 pkt 1 u.o.p, należy stwierdzić, że zastosowanie art. 33 ust. 1 pkt. 1 u.o.p. jest bezpośrednią konsekwencją obowiązywania zasady przezorności uregulowanej w art. 6 ust. 2 p.o.ś. W przypadku ochrony obszarów Natura 2000 wyrazem realizacji zasady przezorności jest szczególny rodzaj procedury oceny oddziaływania na środowisko uregulowanej w u.u.i.ś. W literaturze wyrażono pogląd, według którego "Istotą zasady przezorności jest więc przyjęcie iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je «na korzyść środowiska» a nie «na korzyść inwestycji»". (zob. Realizacja zasady przezorności na obszarach Natura 2000, [w:] A. Kaźmierska-Patrzyczna, M.A. Król (red.), Problemy wdrażania systemu Natura 2000 w Polsce, Szczecin-Łódź-Poznań 2013, s. 64). Organy obu instancji prawidłowo zastosowały zasadę przezorności.

Według zasady przezorności, dopuszczalne jest ograniczenie bądź zakaz realizacji inwestycji budowlanej mogącej osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami, także w sytuacji, gdy ta możliwość nie została jeszcze w pełni, naukowymi metodami, dowiedziona i wykazana.

Zasada przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 oznacza, że należy zapobiegać wszelkim potencjalnym zagrożeniom dla tych obszarów poniżej poziomu, od którego należy już liczyć się z prawdopodobieństwem zaistnienia zagrożenia, wykorzystując w tym celu osiągnięcia techniki uwzględniając również zasadę proporcjonalności. W stosowaniu zasady przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 istotne znaczenie ma zatem odsunięcie wszelkich potencjalnych zagrożeń, które pojawiają się poniżej poziomu, od którego występuje prawdopodobieństwo wystąpienia czynników, które mogą negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.

Zasada przezorności w przepisach prawa unijnego przewiduje zobowiązanie do takiego skonstruowania odpowiednich obowiązków ochronnych, które uwzględniałoby właśnie działania przezornościowe, czyli do odpowiedniego ukształtowania wewnętrznego ustawodawstwa ochronnego.

Zasadę przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 należy stosować, gdy istnieją wskazówki, że możliwe skutki spowodowane przez planowane przedsięwzięcie może posiadać niebezpieczny wpływ lub też może ono nie spełniać przewidywanego standardu ochrony obszarów Natura 2000. Obowiązywanie zasady przezorności jest możliwe w przypadku zaistnienia potencjalnego ryzyka związanego z realizacja planowanego przedsięwzięcia, nawet w sytuacji, kiedy to ryzyko nie może być w pełni udowodnione, udokumentowane lub jego skutki nie mogą być w pełni ustalone z uwagi na niewystarczający stan danych naukowych i wiedzy technicznej.

W tych okolicznościach należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji, że istnieje ryzyko znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji — zagospodarowania obszaru budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wraz niezbędną infrastrukturą techniczną, na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Wymaga podkreślenia, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wnikliwy wykazał, iż planowana inwestycja według art. 33 ust. 1 u.o.p., nie może być zrealizowana ze względu na jej znaczący negatywny wpływ na populację orlika krzykliwego, który posiada rewir lęgowy w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia. Zasadnie organ wskazał, że realizacja inwestycji na terenach dotychczas niezabudowanych może w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 z uwzględnieniem celów jego ochrony. W myśl art. 2 ust. 1 u.o.p. - ochrona przyrody, polega na zachowaniu w zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9. Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć zasobów przyrody i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 46 ustawy ooś, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Inwestycja, której dotyczyło postępowanie nie jest bowiem planem, programem czy strategią o jakich mowa w przywołanym przepisie, ale przedsięwzięciem, przy czym wobec możliwości wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na jeden z przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 winna być przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zasady przeprowadzenia takiej oceny określone są w rozdziale 5 działu V ustawy ooś, które nie dotyczą strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

-----------------------

14