Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 35/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 pkt 1, pkt 2 i od pkt 4 do pkt 6  art. 28 ust. 3a , art. 83 ust. 1, 2, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 36 ust. 1, 3, art. 24 ust. 4art. 47 ust. 1 pkt 1, art. 23 ust. 1, art. 8 ust. 6,
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 53 par. 4,
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

marSygn. akt I SA/Ke 35/17

UZASADNIENIE

1.1 Decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję tego organu z [...] r. nr [...] odmawiającą W. K. umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za ubezpieczenie własne płatnika składek.

1.2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że W.K. zwrócił się do organu o rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres 12/2004-02/2009 r.

i umorzenie należnych od nich odsetek. Do rozłożenia należności na raty nie doszło, ponieważ wnioskodawca nie podpisał w tym zakresie umowy.

1.3 Organ wyjaśnił, że decyzją z [..] r. nr [...] stwierdził obowiązkowe podleganie do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego

i wypadkowego w okresie 01.01.1999 r. do 31.12.2012 r. oraz decyzją z [...] nr [...] stwierdził podleganie do ubezpieczenia społecznego w okresie 01.07.1990 r. do 31.12.1998 r. Postępowanie w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności zostało wszczęte na skutek decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników. Decyzje o podleganiu ubezpieczeniom społecznym są prawomocne, W. K. nie składał od nich odwołania.

Należności za okres do 11/2004 r. zostały odpisane z uwagi na przedawnienie.

Powołując treść art. 3 ust. 1 pkt 4 i art. 36 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 121), zwanej dalej: "u.s.u.s.", organ podniósł, że obowiązek wyboru właściwego organu ubezpieczeniowego i zgłoszenia się do obowiązkowych ubezpieczeń ciążył na wnioskodawcy.

1.4 Organ podniósł, że w przypadku W. K. nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności wynikająca z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Wprawdzie wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i nie posiada następców prawnych jednak nie została spełniona przesłanka braku majątku, z którego można egzekwować należności. Osiąga dochód z tytułu wykonywania umowy zlecenia. W stosunku do należności objętych wnioskiem nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, wobec powyższego żaden organ nie wypowiedział się co do możliwości wyegzekwowania należności.

W związku z powyższym organ dalsze postępowanie prowadził na podstawie przepisów art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej "rozporządzenia", które mają zastosowanie w przypadku braku całkowitej nieściągalności.

1.5 Organ ustalił, że wnioskodawca świadczy usługi na podstawie umowy zlecenia, a dochód z tego tytułu wynosi 300 zł brutto. Według złożonych raportów ZUS podstawy wymiaru składek wynosiły: 03/2016 -150 zł, 04-06/2016 po 300 zł,

07-08/2016 - "0", 09/2016r. – 900 zł. Nie uzyskuje dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków ani świadczeń z urzędu pracy, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej. Otrzymuje pomoc finansową od małżonki M. K. w kwocie 200 zł miesięcznie.

Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która uzyskuje dochód w wysokości 1.600 zł netto. Małżonkowie mieszkają w domu córki, której

w 2011 r. przekazali gospodarstwo rolne. Córka tworzy ze swoją rodziną odrębne gospodarstwo domowe.

Wnioskodawca za opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz woda, węgiel itp.) płaci 700 zł. Nie ponosi kosztów związanych z leczeniem. Nie posiada żadnych zobowiązań pieniężnych. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomego

i innych praw majątkowych, jak również wierzytelności. Nie figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych jako właściciel nieruchomości.

1.6 Zdaniem organu, wobec wnioskodawcy nie można stwierdzić wystąpienia przesłanek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia. Nie wystąpiły sytuacje drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia mającego wpływ na możliwość dalszego prowadzenia działalności. Prowadzona przez wnioskodawcę pozarolnicza działalność została wykreślona z ewidencji z dniem 30 października 2014 r.

Odnosząc się do oświadczenia wnioskodawcy, że sprawuje opiekę nad chorymi rodzicami, organ podniósł, że okoliczność ta nie pozbawiła wnioskodawcy możliwości uzyskiwania dochodu, skoro wykonuje usługi na podstawie umowy zlecenia. Mimo podnoszonego argumentu o złej sytuacji finansowej, analiza sprawy nie wykazała trwałego zagrożenia dalszej egzystencji wnioskodawcy. Posiada źródło dochodu, które wraz z dochodem małżonki wynosi 1.900 zł i zapewnia członkom rodziny minimum socjalne, które według obwieszczenia Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych dla dwuosobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi 1.784,17 zł.

2.1 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36 ust. 1 i 3 u.s.u.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi zarzucił pomijanie przez organ argumentów dotyczących odpowiedzialności za wybór ubezpieczyciela. Wyjaśnił, że w okresie od 16 marca 1994 r. do 15 czerwca 2011 r. opłacał składki do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wobec czego kwestionuje uznanie go jako dłużnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powołując decyzję z [...] r. nr [...] i treść przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 i art. 36 ust. 1 i 3 u.s.u.s. zarzucił organowi stosowanie niekorzystnej rozszerzającej wykładni prawnej. W jego ocenie wypełnił obowiązki opłacając składki, więc roszczenie organu o zapłatę zaległości jest bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

3.1 Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia

25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. z 2016 r. poz. 718 ze zm., określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.2 Rozpoznając niniejszą sprawę sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mimo że jej uzasadnienie nie wyjaśnia dostatecznie wszystkich kwestii, odpowiada prawu.

3.3 Ze względu na zarzuty skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 u.s.u.s., Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;

2) przebiegu ubezpieczeń;

3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;

3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru,

a także umarzania należności z tytułu tych składek;

4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Objęta skargą a kontrolowana przez sąd decyzja z 4 listopada 2016 r. dotyczy odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek na ubezpieczenie własne płatnika składek. Nie dotyczy zaś kwestii podlegania ubezpieczeniu czy ustaleniu wymiaru składek. W tym przedmiocie decyzje wydawane są w odrębnym postępowaniu i podlegają stosownej kontroli sądu powszechnego, co wynika

z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. Sądy administracyjne nie mają więc podstaw do orzekania w tym przedmiocie. Oznacza to, że w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek niedopuszczalne jest kwestionowanie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Z tych przyczyn zarzuty skargi o naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s., stanowiącego, że zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą wykonują płatnicy składek oraz art. 36 ust. 1 i 3 u.s.u.s. określającego obowiązki w zakresie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, nie mogą odnieść skutku.

3.4 W granicach sprawy w przedmiocie umorzenia należności składkowych mieści się natomiast badanie kwestii czy zobowiązanie z tytułu niezapłaconych składek nie uległo przedawnieniu. W decyzji dotyczącej umorzenia nie mogą bowiem zostać włączone składki, które uległy przedawnieniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2016 r. II GSK 3945/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ orzekał w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za ubezpieczenie własne płatnika obejmujących okres od grudnia 2004 r., dlatego wyjaśniania wymaga kwestia dlaczego nie podlegały one przedawnieniu.

Zgodnie z ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 241 poz. 2074) z dniem

1 stycznia 2003 r. został wprowadzony 10-letni okres przedawnienia w miejsce obowiązującego do tej daty okresu 5-letniego. Od tej daty przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie

10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, do należności tych należą również odsetki za zwłokę.

Dnia 1 stycznia 2012 r. został zmieniony przepis art. 24 ust 4 u.s.u.s. przez określenie 5-letniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) do przedawnienia należności

z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., płatnik składek opłaca składki za dany miesiąc, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 u.s.u.s., od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 613 ze zm.). Przepis art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.

3.5 Składka za grudzień 2004 r. była płatna do 10 stycznia 2005 r., w tym więc dniu stała się wymagalna. Wtedy też rozpoczął się bieg terminu jej przedawnienia.

Z treści art. 27 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z 16 września 2011 r. wynika, że termin

10-letni upływał 11 stycznia 2015 r., natomiast termin 5-letnioletni - 1 stycznia 2017 r. Przedawnienie składki za grudzień 2004 r. z uwzględnieniem 10-letniego terminu przedawnienia nastąpiło więc wcześniej niż przy uwzględnieniu 5-letniego okresu przedawnienia, dlatego zastosowanie w sprawie ma ten pierwszy termin. Również 10-letni okres przedawnienia należy liczyć wobec odsetek za zwłokę od nieopłaconej w terminie składki za grudzień 2004 r. Odsetki stały się wymagalne 11 stycznia 2005 r., a termin przedawnienia upływał 12 stycznia 2015 r.

3.6 Po ustaleniu, że do odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za grudzień 2004 r. zastosowanie znajdzie 10-letni okres przedawnienia, należy przejść do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych należności.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. poz. 1551, dalej: "ustawa abolicyjna"), na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 u.s.u.s.:

1) która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8,

2) innej niż wymieniona w pkt 1

- umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.

Stosownie do treści art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej, bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji o odmowie umorzenia należności.

3.7 Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, skarżący 8 stycznia 2015 r. złożył wniosek, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej, obejmujący należności składkowe za grudzień 2004 r. i odsetki za zwłokę od tych należności. To oznacza, że bieg terminu przedawnienia odsetek za zwłokę od należności za grudzień 2004 r., który jak wynika z powyższych rozważań, upływał 12 stycznia 2015 r., został zawieszony 8 stycznia 2015 r. Oznacza to, że należności te nie przedawniły się, natomiast skutek taki nastąpił wobec tych, które dotyczą wcześniejszych miesięcy. Stąd poprawne rozstrzygnięcie organu, że należności za okres do listopada 2004 r. uległy przedawnieniu. Należy jeszcze dodać, że okres zawieszenia trwał w dacie wydania zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji, bowiem decyzja o odmowie umorzenia należności objętych wnioskiem z 8 stycznia 2015 r. wydana została

2 listopada 2015 r., co oznacza, że 4 listopada 2015 r. (w dniu wydania zaskarżonej decyzji) nie była prawomocna, co z kolei oznacza, że nie doszło do przerwania zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Powyższych kwestii organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednakże ze względu na prawidłowość jego stwierdzenia, że przedawnieniu uległy należności za okres do listopada 2004 r., uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania.

3.8 Przechodząc do merytorycznych kwestii zaskarżonej decyzji należy wpierw wskazać, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 4 u.s.u.s., umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

W związku z tym w przypadku wniosku o umorzenie odsetek należy kierować się zasadami obowiązującymi w przypadku umarzania należności z tytułu składek.

W pierwszej kolejności organ dokonał analizy przepisu art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Nieściągalność ta zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3.9 Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, więc jego sytuacja była rozpatrywana w kontekście przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Organ ustalił, że nie zachodzi jednoczesny brak majątku, o którym mowa w tym przepisie. Wniosek ten jest słuszny, ponieważ jak wynika z oświadczenia strony, uzyskuje on dochód z umowy zlecenia w wysokości 300 zł miesięcznie. Równocześnie nie zaistniały pozostałe przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, pkt 2 i od pkt 4 do pkt 6 u.s.u.s. W związku z tym prawidłowym było dokonanie przez organ analizy sytuacji skarżącego pod kątem przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. uszczegółowiony został w § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, który stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

3.10 Rozważając sytuację skarżącego w kontekście przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia organ przeprowadził analizę stanu majątkowego strony. Wynika z niej, że oprócz wyżej wskazanego dochodu z umowy zlecenia, skarżący otrzymuje kwotę 200 zł od małżonki, która z kolei uzyskuje dochód w wysokości 1.600 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku, mieszka w domu córki na zasadzie nieodpłatnej służebności osobistej mieszkania. Z tytułu opłat eksploatacyjnych, wraz z małżonką ponoszą opłaty w łącznej kwocie 700 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wskazał, by ponosił koszty leczenia czy zakupu lekarstw.

W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącego nie jest łatwa, ale niewysokie dochody nie mogą przesądzać o zasadności umorzenia zaległych należności. Podstawa umorzenia należności została bowiem stworzona dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie niezależnych od dłużnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GSK 884/08). O spełnieniu przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. można mówić w przypadku istnienia konkretnych, jednoznacznych dowodów wskazujących na krytyczną sytuację materialną lub zdrowotną wnioskodawcy bądź członka rodziny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1434/09).

W niniejszej sprawie żadna taka sytuacja wobec skarżącego nie zachodzi. Skarżący ma zapewnione warunki bytowe, pobiera dochód z umowy zlecenia, otrzymuje pomoc od małżonki, która również uzyskuje dochody. Nie choruje przewlekle. To oznacza, że opłacenie należności z tytułu odsetek za zwłokę od zaległych składek nie pozbawiłoby zobowiązanego ani jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie zaszła więc przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Paragraf 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie dotyczy skarżącego, ponieważ odnosi się do osób prowadzących działalność gospodarczą, którym opłacenie należności

z tytułu składek uniemożliwiło poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami nie pozbawiła go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, ponieważ wykonuje on czynności z umowy zlecenia. Nie spełniona przez to została przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

3.11 Podsumowując powyższe kwestie, opisane okoliczności jednoznacznie wskazują, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ani w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Fakt uzyskiwania dochodów z umowy zlecenia oraz pomoc finansowa małżonki wykluczają skarżącego z kręgu osób pozostających w sytuacji trudnej i wyjątkowej, uzasadniającej konieczność umorzenia należności. Sytuacja skarżącego została oceniona w sposób prawidłowy

a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy zbadały sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Stwierdzone natomiast uchybienie, jak już wyżej podniesiono, nie miało wpływu na wynik sprawy.

3.12 Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.