Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 223/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1a, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu wojewódzkiego decyzją z dnia 13 lutego 2017 r., nr [..], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 51 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [..] z dnia 14 grudnia 2016 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji nakazowej w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. dotyczącej robót budowlanych, związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [..] przy ul. P. w U., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy.

W uzasadnienia decyzji drugiej opisano dotychczasowy przebieg postępowania wywołanego pismem M. S. z dnia 23 maja 2016 r. o przeprowadzenie przez PINB kontroli budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [..] przy ul. P. w U. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 7 lipca 2016 r. stwierdzono, że na terenie działki nr [..] prowadzone są roboty budowlane przy wznoszeniu budynku jednorodzinnego, którego inwestorami są B. S. i M. S. Prace prowadzone są w oparciu o zgłoszenie robót budowlanych przyjęte bez uwag przez Starostę Powiatu pismem z dnia 1 lutego 2016 r. Przedmiotowy budynek w dniu oględzin był w stanie surowym otwartym, bez pokrycia dachowego i docieplenia ścian zewnętrznych. Kontrolujący dokonali pomiarów budynku oraz odległości budynku od punktów stałych tj. od ogrodzeń działek sąsiednich.

W związku z wątpliwościami dotyczącymi odległości od granic z działkami sąsiednimi oraz jego wysokości wezwano inwestorów do wykonania pomiarów kontrolnych odległości ścian zewnętrznych wznoszonego budynku od granic z działkami sąsiednimi oraz rzędnej kalenicy budynku, sporządzonych przez uprawnionego geodetę. Z dokumentów dostarczonych następnie przez inwestorów wynika, że odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr [..] wynosi od 3,60 m do 3,70 m, z działką nr [..] od 4.18 m do 4,30 m, a z działką drogową nr [..] od 12,08 m do 12,11 m. Rzędna wysokości kalenicy wynosi + 10,50 m (projektowana +10,49 m). W toku postępowania skarżący M. S. wniósł uwagi do zgromadzonego materiału dowodowego, odnoszące się głównie do przyjętego przez starostę zgłoszenia i projektu budowlanego oraz przebiegu granic działek. Organu pierwszej instancji uznał, że przy realizacji obiektu nie stwierdzono istotnych odstępstw od projektu budowlanego i decyzją z dnia 14 grudnia 2016 r. orzekł o braku podstaw do wydania decyzji nakazowej w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. dotyczącej robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w ślad za organem pierwszej instancji, że budynek mieszkalny na działce nr [..] jest realizowany na podstawie zgłoszenia robót budowlanych z dnia 31 grudnia 2015 r., przyjętego bez uwag przez Starostę Powiatu.

Organ odwoławczy przywołał następnie treść przepisów art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że ponieważ obiekt jest realizowany na podstawie zgłoszenia należało sprawdzić, czy budowa prowadzona jest zgodnie ze zgłoszeniem oraz dołączonym projektem budowlanym. Powtórzył organ ustalenia dotyczące odległości przedmiotowego budynku od granic działki nr [..] z działkami sąsiadującymi oraz co do wysokości budynku, dokonane na podstawie dokumentów dostarczonych przez inwestorów w dniu 12 sierpnia 2016 r.

Przywołał organ treść art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, wskazując, że organ pierwszej instancji ustalił prowadzenie robót budowlanych bez istotnych odstępstw od projektu budowlanego, jak również bez stwierdzenia, aby roboty budowlane prowadzone były z zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenia środowiska.

Uznał wobec tego organ drugiej instancji, że nie miał podstaw, aby kwestionować wykonywane roboty budowlane związane z przedmiotową inwestycją, ocena zebranego materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że wykonane roboty budowlane uchybiają przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wobec czego organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji prawidłowo orzekł o braku podstaw do wydania decyzji nakazowej w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Z tych względów Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy, nie znajdując podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił organ, że były one brane pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu. Stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do stanu realizacji inwestycji aktualnego w trakcie prowadzonego postępowania; kwestie dotyczące prawidłowości przebiegu granic nie podlegają przepisom Prawa budowlanego; pozostałe argumenty dotyczące przyjętego przez starostę zgłoszenia i projektu budowlanego nie mogą być rozpatrzone w niniejszym postępowaniu, a organem właściwym do oceny postępowania organu administracji architektoniczno-budowlanej jest Wojewoda.

M. S. w skardze na decyzję ostateczną zarzucił organowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący domaga się uchylenia decyzji obu instancji, zarzucając organom nierozpatrzenie składanych w toku postępowania zarzutów, dotyczących przyjętego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane zgłoszenia zamiaru budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [..], graniczącej z jego działką nr [..].

Skarżącym formułuje następujące zarzuty odnoszące się do prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego:

1/ niniejsze postępowanie zostało zainicjowane celem sprawdzenia zgodności przyjęcia zgłoszenia przez organ architektoniczno-budowlany, ponieważ zdaniem skarżącego naruszono przepisy ustawy Prawo budowlane oraz jego prawo własności;

2/ treść obowiązującego planu miejscowego pn. "[..]" zatwierdzonego uchwałą nr VIII/61/2007 Rady Miasta z dnia 31 maja 2007 r. nakazuje na przedmiotowym terenie zabudowy jednorodzinnej stosowanie dachów wielospadowych o kącie nachylenia w przedziale od 35° - 45°, a projektowany budynek posiada dach dwuspadowy. Zdaniem skarżącego brak jest zgodności przedmiotowej inwestycji z planem zarówno w odniesieniu do dachu jak i co do tego, że projektowany budynek jest budynkiem jednorodzinnym. Według projektu budynek posiada niezależną klatkę schodową i 6 samodzielnych lokali.

3/ wskazując na treść art. 3 pkt. 20 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane twierdzi skarżący, że powinien być uznany za stronę postępowania, gdyż projektowany obiekt ogranicza zabudowę na działce sąsiedniej. Wskazuje na wymiary budynku - wysokość 10,90 m (strona 18 projektu), z przekroju 10,49 m oraz lokalizację w odległości 3,50 m (w analizie nasłonecznienia 3,53 m) od strony południowej działki nr [..];

3/ kwestionuje skarżący prawidłowość i zgodność ze stanem faktycznym sporządzonej w projekcie analizy nasłonecznienia. Twierdzi, że części opisowej projektu i w opisie obszaru oddziaływania nie odniesiono się do odległości od granicy z jego działką. Podaje skarżący, że wysokość parapetów okien w jego budynku jest zróżnicowana z uwagi na spadek terenu, błędne są zatem dane przyjęte w analizie nasłonecznienia.

4/ wskazuje skarżący na różnice w szerokości działki nr [..] między projektem zagospodarowania terenu (14,65 m) a oświadczeniem B.S. skierowanym do Urzędu Miasta w U.;

5/ kwestionuje się stanowisko organu odwoławczego co do braku kompetencji tego organu w sprawie wadliwie przyjętego przez starostę zgłoszenia. Zwraca uwagę skarżący, że sprawa pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku toczyła się od 2014 r., a Wojewoda dwukrotnie uchylał decyzje starosty. Zdaniem skarżącego organ architektoniczno-budowlany przyjmując bez sprzeciwu zgłoszenie zamiaru budowy tego budynku naruszył art. 29 ust. 1a ustawy Prawo budowlane.

6/ stawia skarżący zarzut błędnie ustalonej odległości budowanego obiektu od granicy z jego działką. Według projektu budowlanego odległość ta powinna wynosić 3,50 m. Faktyczna zmierzona przez skarżącego wynosi 3,0 m, a zmierzona przez pracowników PINB 3,21 m, następnie przez geodetę na zlecenie skarżącego - 3,22 m. Wyjaśnia skarżący, że dokonane zostało rozgraniczenie działek o nr. [..] i [..] oraz wydana została ostateczna decyzja nr [..]. Organy oparły się na pomiarach odległości budowanego budynku od granicy z działką nr [..] geodety, który nie był w terenie. Jak twierdzi skarżący dostarczył organowi mapy, z których wynika, że granica działek [..] i [..] przebiega zgodnie z jego ogrodzeniem, co potwierdził geodeta dokonujący rozgraniczenia.

6/ zdaniem skarżącego powołującego się na art. 36a usta. 1a ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 48-49 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Skargę należało uwzględnić jako zasadną.

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jak o tym mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), co oznacza, że sąd ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny podjęty został przez organ zgodnie z prawem. Kontrola legalności odbywa się w stanie faktycznym ustalonym przez organ i według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd uznał, że narusza ona prawo – przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a skutkiem niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego mogło dojść do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290).

Niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte przez organ nadzoru budowlanego w czerwcu 2016 r. (pierwsza czynność – kontrola obiektu budowlanego stwierdzona protokołem z dnia 7 lipca 2016 r.) toczyło się w ramach postępowania naprawczego, którego tryb określają przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, w stanie prawnym wynikającym ze zmiany tej ustawy nowelą z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 443).

W ramach ustalonego przez organy stanu faktycznego pozostaje poza sporem, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany na działce nr [..] (w stanie surowym otwartym w dniu kontroli obiektu) był przedmiotem zgłoszenia Staroście powiatowemu, dokonanym w dniu 31 grudnia 2015 r. i przyjętym bez sprzeciwu, jako budynek mieszkalny jednorodzinny.

Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane (dodany wspomnianą nowelą z dnia 20 lutego 2015 r.) przewiduje, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Taka budowa wymaga natomiast zgłoszenia, co z kolei wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Ponieważ inwestor, co potwierdzają akta administracyjne obejmujące również po części dokumenty dołączone do zgłoszenia, wypełnił obowiązek nakazany ustawą, a organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu, nie można inwestorowi postawić zarzutu samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 (budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę) i art. 49b ust. 1 (budowa bez wymaganego zgłoszenia) ustawy Prawo budowlane. Tym samym zarzut skargi odnoszący się do konieczności prowadzenia postępowania w sprawie budowy przedmiotowego budynku w trybie legalizacji samowoli budowlanej jest bezzasadny.

Zaakceptować zaś należało wszczęcie niniejszego postępowania w trybie postępowania naprawczego, celem ustalenia, czy przedmiotowa budowa wyczerpuje jedną z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4, a w rezultacie czy istnieje konieczność wydania jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 1a ustawy Prawo budowlane.

Przepis art. 50 ust. 1 (w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji) brzmi następująco:

1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Natomiast przepisy art. 51 ust. 1 i ust. 1a ustawy Prawo budowlane brzmią następująco:

1. Przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

1a. W przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

Jak wynika z akt sprawy organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie wstrzymał wykonywania robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego, ustalił, że nie zachodzą przesłanki zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia bądź zagrożenia środowiska ani istotnego odstąpienia od projektu budowlanego i wydał decyzję o braku podstaw do wydania decyzji nakazowej na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co następnie zostało zaakceptowane przez organ drugiej instancji zaskarżoną decyzją.

W ocenie sądu stanowisko organów obu instancji jest wadliwe, a co najmniej przedwczesne, wskutek niewłaściwie a zarazem niedostatecznie wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w szczególności do ustalenia odległości projektowanego budynku mieszkalnego od granicy z działką skarżącego (nr [..]), które ma wpływ na ocenę, czy usytuowanie budynku przy granicy odpowiada projektowi zagospodarowania terenu dołączonego do zgłoszenia. Nie ma sporu co do tego, że projektowana odległość od granicy z działką nr [..] wynosi 3,5 m, natomiast odległość rzeczywista w istocie nie została ustalona bezkwestyjnie. Sąd zgadza się w tym względzie z zarzutem skarżącego. Skoro organ nadzoru podczas kontroli ustala inną odległość – 3,21 m do ogrodzenia z działką nr [..], inaczej wylicza ją geodeta na zlecenie inwestorów – od 3,60 m do 3,70 m, a w tle toczy się postępowanie rozgraniczające działki nr [..] i nr [..] zakończone decyzją Burmistrza Miasta z dnia 21 stycznia 2016 r. (wyczerpującą administracyjny etap rozgraniczenia), przy czym dokumentacja z ustalenia położenia znaków granicznych uwzględniona jest w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym od dnia 19 października 2015 r. (zob. pismo starostwa powiatowego z dnia 6 lipca 2016 r., w aktach administracyjnych pierwszej instancji), przedwczesna jest ocena, że sporna odległość budynku będącego w budowie w sposób istotny nie odbiega od projektu zagospodarowania terenu. Organy nadzoru budowlanego w ogóle nie odniosły się do dowodów przedstawianych w toku postępowania przez skarżącego, pochopnie przyjmując, że wystarczający jest dokument złożony przez inwestorów. Ewidentnie zaś, co wynika z inwentaryzacji, ustalona przez geodetę M. odległość do granicy z działką nr [..] wychodzi poza ogrodzenie między wspomnianymi działkami, w głąb działki nr [..]. Sąd nie może ocenić, gdyż nie było to przedmiotem ustaleń organów, na jakiej podstawie geodeta M. przyjął stan granicy między działkami. Jak wynika z akt podkreśla się też brak stanu prawnego co do odcinka granicznego między działkami nr [..] i nr [..] (zob. adnotację geodety J. M. na dokumencie p.n. pomiar kontrolny położenia budynku względem granicy, stan na dzień 10 czerwca 2016 r., w aktach pierwszej instancji). Jednocześnie pozostaje bezsporne, że postępowanie rozgraniczające zostało skierowane na etap sądowy, sprawa, jak wynika z akt administracyjnych, toczy się pod sygn. akt [..] przed Sądem Rejonowym. Wymagało jednak ustalenie odległości spornego budynku od granicy z działką nr [..] od konfrontacji zaakceptowanego przez organy dokumentu w postaci inwentaryzacji, sporządzonego przez geodetę M., z dokumentami znajdującymi się w zasobach geodezyjnych i kartograficznych, ponieważ na dzień rozstrzygnięcia był to jedyny ustalony stan prawny. Kwestia ta, o charakterze spornym, a mająca istotne znaczenie w niniejszej sprawie, nie została przez organy wyjaśniona w sposób dostateczny i przekonywający.

Jak przewiduje art. 36a ustawy Prawo budowlane kwalifikacja istotnych odstępstw od projektu budowlanego musi się odnieść do ścisłych kryteriów oznaczonych w ust. 5 w punktach 1-5 i obejmuje: zakres objęty projektem zagospodarowania terenu (pkt 1), charakterystyczne parametry obiektu budowalnego: kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczbę kondygnacji (pkt 2), zapewnienie warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne (pkt 5), zmianę zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (pkt 6), brak zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 7).

Jak wynika z ustaleń organów i uzasadnienia decyzji przedmiotem badania pod kątem istotnych odstępstw przedmiotowej budowy były dwie kwestie: zgodność z projektem zagospodarowania terenu, czego dotyczyło badanie zgodności usytuowania budynku względem granic działki, oraz badanie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym zgodności budowy z parametrami i wskaźnikami kształtowania zabudowy.

O ile pierwsza kwestia, jak to już sąd opisał, nie została odpowiednio wyczerpująco ustalona, wobec czego nie można przyjąć bezkrytycznie ustalenia odległości od granicy z działką nr [..] jako zgodnej z projektem zagospodarowania terenu, bądź niezgodnej lecz w sposób nieistotny, o tyle kwestia zgodności z planem w zakresie dotyczącym dachu spornego budynku oceniona została prawidłowo. Pozostaje niewątpliwym, że zaprojektowany dach jest dachem dwuspadowym. Uchwała Nr VIII/61/2007 Rady Miasta z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w południowej części rozwojowej miasta, między ulicami D. i S., pn. "[..]" dla terenu oznaczonego symbolem 27 MN o przeznaczeniu: teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w punkcie 8 Parametry i wskaźniki zabudowy w podpunkcie e) forma i geometria dachu ustala obowiązek zastosowania dachu wielospadowego o kątach nachylenia w przedziałach 35-45 st. Z treści przywołanego postanowienia planu według sądu wynika wprost, że uchwałodawca nie dopuścił do zastosowania dachów jednospadowych, pozostawiając jednak dowolność w zakresie dachów wielospadowych, o ile kąty nachylenia odpowiadają ustalonej w stopniach wielkości. Taka wykładnia tego postanowienia uchwały powinna być uwzględniona dla oceny zgodności niniejszej inwestycji z ustaleniami planu, wobec czego organy nadzoru budowlanego trafnie dokonały ustalenia tej kwestii, mimo tego że odwołały się do korespondencji między organem planistycznym a projektantem w zakresie ustalenia pojęcia "dachu wielospadowego" (pisma z maja 2014 r., w aktach organu pierwszej instancji). Oczywiście posiłkowo można zaakceptować odwołanie się do treści tych pism w ramach ustalenia intencji uchwałodawcy, niemniej wykładnia językowa nie pozostawia wątpliwości co do dopuszczalności zastosowania w jednostce 27 MN również dachów dwuspadowych. Zarzut skargi co do sprzeczności z planem projektu w zakresie geometrii dachu nie jest więc zasadny.

W skardze sformułowano też zarzut sprzeczności z ustaleniami planu upatrywany według skarżącego w tym, że projektowany budynek nie jest budynkiem jednorodzinnym w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, lecz jest budynkiem wielorodzinnym z uwagi na wewnętrzną klatkę schodową oraz przewidzianych 6 lokali mieszkalnych. Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły ustaleń w tej kwestii, wobec czego sąd nie może się do niej odnieść tym bardziej, że nie sposób stwierdzić, czy akta administracyjne zawierają kompletny projekt budowlany przedmiotowego budynku mieszkalnego. Przeciwnie, wydaje się sądowi, że do akt dołączono jedynie wybiórcze fragmenty tego projektu, obejmujące projekt zagospodarowania terenu oraz analizę przesłania i zacieniania. Taką ocenę uzasadnia też chaos i brak porządku w aktach przesłanych sądowi. Niemniej jest to kwestia otwarta dla dalszych ustaleń, mimo bowiem, że projektant ma obowiązek opracowania projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co powinno podlegać sprawdzeniu przez organ architektoniczno-budowlany, to jednak nie zwalnia to organu nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego z weryfikacji tej zgodności również pod kątem, czy przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane. Wydaje się to uzasadnione zważywszy na ustalone przez organy gabaryty przedmiotowego budynku, co jednak nie musi oznaczać, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.

Kolejną istotną kwestią wskazująca na uchybienia organów nadzoru budowlanego było bezkrytyczne przyjęcie prawidłowości zgłoszenia dla opisanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, skoro właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Wracając do już przytoczonej normy art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane - określa ona jednoznacznie warunek dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez pozwolenia na budowę (z obowiązkiem zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1), którym jest obszar odziaływania mieszczący się w całości na działce (działkach), na której został zaprojektowany. Wprost, nawet z tej niepełnej zdaniem sądu dokumentacji projektowej wynika, że obszar oddziaływania projektowanego budynku był przedmiotem badania wpływu na działkę nr [..] poprzez analizę zacieniania i przesłaniania. Konieczność sporządzenia takiej analizy z uwagi na przybliżenie do granicy z tą działką (zabudowaną też budynkiem mieszkalnym), na odległość 3,5 m według projektu zagospodarowania terenu, świadczy wprost o sytuacji, że właściciel działki nr [..] pozostaje w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, gdyż projektowana budowa wpływa na sposób zagospodarowania jego działki budowlanej. Nie zmienia tego fakt, że ustalenie odległości 3,5 m od granicy z działką nr [..] było dopuszczalne z uwagi na szerokość działki inwestora mniejszą niż 16 m oraz ustalony w planie teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na podstawie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), skoro należało przy tym zbadać przepisy dotyczące przesłaniania i zacieniania określone w § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia. Wymaga podkreślenia, że przepis § 12 ust. 1 tego rozporządzenia ustala w zakresie odległości od granicy z sąsiednią działką normy bezwzględne, natomiast w ust. 2 i 3 § 12 ustawodawca dopuszcza inny sposób sytuowania budynku, w określonych sytuacjach, z uwzględnieniem przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia. Zatem zastosowanie normy dopuszczającej określonej w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, będącej wyjątkiem od reguł wymienionych w § 12 ust. 1 i konieczność zbadania zachowania warunków wymienionych w § 13, 60 i 271-273 przemawia za stanowiskiem, że właściciel działki sąsiedniej pozostaje w obszarze oddziaływania projektowanego budynku. Wynik analizy przesłaniania i zacieniania korzystny dla inwestora nie eliminuje właściciela działki sąsiedniej z obszaru oddziaływania projektowanego obiektu, nie ma on bowiem żadnej możliwości kwestionowania wyników tej analizy w postępowaniu, które nie toczy się z jego udziałem, gdyż ogranicza się do zgłoszenia przez inwestora zamiaru budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co do którego organ nie wnosi sprzeciwu. Jest przy tym znamienne i istotne, że skarżący bez żadnej wątpliwości organów administracji architektoniczno-budowlanej pozostawał stroną postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [..], przed zmianą przepisów umożliwiających taką budowę na podstawie zgłoszenia (zob. fotokopie fragmentu decyzji Wojewody z dnia 1 czerwca 2015 r. i odwołania M. S., w aktach administracyjnych).

Sąd zaznacza również, że analiza zacieniania i przesłaniania znajdująca się w aktach administracyjnych jest konsekwentnie podważana przez skarżącego, zarówno z uwagi na jej sporządzenie dla innej odległości od granicy, niż wynikająca z projektu zagospodarowania terenu (3,53 m zamiast 3,50 m, co wynika z tego dokumentu), jak i z uwagi na podaną przez stronę w skardze - inną niż przyjęto w analizie, zróżnicowaną wysokość parapetów okien w jego budynku.

Tym samym, w ocenie sądu, organy nadzoru budowlanego przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy zaniechały oceny pod kątem, czy projektowana inwestycja została dokonana na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, o czym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a więc na podstawie nieprawidłowego zgłoszenia w sytuacji, gdy budowa wymagała pozwolenia na budowę, w konsekwencji też zaniechały oceny prawidłowości budowy z uwzględnieniem przepisów techniczno-budowlanych odnoszących się do przesłaniania i zacieniania budynku na działce sąsiedniej nr [..].

Zdaniem sądu oba organy nadzoru budowlanego uchybiły przepisom postępowania normującym obowiązek wyczerpującego ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, wskutek czego naruszyły przepis art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co najmniej przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia oceniając brak przesłanek dla wydania decyzji nakazowej w trybie postępowania naprawczego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 134 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2016 r.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nadzoru budowlanego uwzględnią na podstawie art. 153 p.p.s.a. wyrażoną przez sąd wojewódzki ocenę prawną i przeprowadzą postępowanie naprawcze na nowo, gromadząc materiał dowodowy obejmujący kompletny projekt budowlany dołączony do zgłoszenia, który będzie przedmiotem konfrontacji z wykonanymi przez inwestorów robotami budowlanymi. Odniosą się też organy do prawidłowości sporządzonej analizy przesłaniania i zacieniania, dokonując sprawdzenia zachowania norm, o których mowa w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.