Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1006/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 137 poz 1541
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 5 par. 2 pkt 3, art. 268a
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 19 par. 2, art. 26 par. 1, par. 4, par. 5, art. 27, art. 34 par. 1, par. 2, par. 4, par. 5
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] – działając na podstawie art. 123 § 1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ) oraz art. 18, art. 23 § 3, art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925 ) po rozpatrzeniu zażalenia A S.A. w W. na postanowienie Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru działający jako organ drugiej instancji stwierdził, że A S.A. w W. (dalej A S.A.) wniosła do Prezydenta Miasta S. pismo z dnia 18 czerwca 2007 r. zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując jako ich podstawę nieprawidłowo sporządzony tytuł wykonawczy – art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dalej ustawa egzekucyjna. Zobowiązana zarzuciła, że w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] w rubryce przeznaczonej na umieszczenie klauzuli o skierowaniu do egzekucji widnieje odcinek pieczęci "Urzędu Miejskiego w S. Wydział Podatków Referat Egzekucji Administracyjnej".

Spółka podniosła, że pieczęć taka nie może być uznana za pieczęć nagłówkową organu egzekucyjnego bowiem Urząd Miejski nie jest organem egzekucyjnym.

Zdaniem A S.A. powyższe okoliczności stanowią o tym, ze tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, co stanowi podstawę do wniesienia zarzutu. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej.

Prezydent Miasta S. nie uznał zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów wyjaśniając, że w części G poz. 96 tytułu wykonawczego

TYT-1 naniesiono pieczęć nagłówkową zgodną z wymogami określonymi w załączniku nr 6 pkt 11 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112 poz. 1319 ze zm.) dalej instrukcja kancelaryjna. Wyjaśnił, że występuje w podwójnej roli jako wierzyciel i organ egzekucyjny. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1997 r. sygn. akt III SA 984/96, zgodnie z którym "klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej" nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności", lecz stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania. "W sytuacji więc, gdy ten sam organ działa jako wierzyciel oraz jako organ egzekucyjny, klauzula ta ma oczywiście mniejsze znaczenie".

A S.A. wniosła zażalenie na to postanowienie zarzucając, że tytuł wykonawczy, w oparciu o który prowadzona jest w stosunku do niej egzekucja, nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, co z kolei stanowi wskazaną w art. 33 pkt 10 postawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracji. Spółka nie zgodziła się z wyjaśnieniami organu pierwszej instancji i wskazała, że w sytuacji, gdy przepisy wymagają umieszczenia na dokumencie pieczęci organu to oznaczeniem takim jest wyłącznie pieczęć takiego organu. Według zobowiązanej, w miejscu przeznaczonym na klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, winna znaleźć się pieczęć Prezydenta Miasta S. Spółka wskazała, że przywołany przez organ pierwszej instancji wyrok NSA zapadł w innym, od występującego w rozpatrywanej sprawie, stanie faktycznym i na tle innego stanu prawnego (nie obowiązywał wówczas art. 33 pkt 10 i art. 27 § 1 w aktualnym brzmieniu). A S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego.

Organ drugiej instancji stwierdził, że jednym z pryncypiów mających zastosowanie przy interpretacji przepisów prawa jest założenie, że ustawodawca jest racjonalny i tworzy spójny system przepisów prawa. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że jeżeli dane pojęcie zostało zdefiniowane w jednym akcie prawnym, to powinno być ono używane w tym samym rozumieniu, w innych aktach prawnych, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Wzór tytułu wykonawczego jednopozycyjnego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – załącznik Nr 4. Formularz tytułu wykonawczego w części G zatytułowanej "klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" w opisie do poz. 96 przewiduje miejsce do złożenia pieczęci nagłówkowej. Wzór pieczęci nagłówkowej mający zastosowanie w przypadku gmin lub miejscowości o statusie miasta został unormowany w części II załącznika Nr 6 – Wzory blankietów korespondencyjnych pieczęci nagłówkowych korespondencyjnych, pieczęci nagłówkowych i pieczęci do podpisu w organach samorządu gmin do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. (instrukcja kancelaryjna ).

Z analizy cz. II załącznika Nr 6 przywołanego rozporządzenia wynika, że pieczęć nagłówkowa stosowana przez organy gmin miejskich winna zawierać sformułowanie "Urząd Miasta", a następnie nazwy miasta oraz wskazanie adresu. Przyjąć zatem należy, że pieczęć o treści "Urząd Miejski w S. [...] Wydział Podatków Referat Egzekucji Administracyjnej tel. [...]" odpowiada formule przewidzianej w cytowanym załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów dla pieczęci nagłówkowej. Dlatego – zdaniem organu działającego jako organ drugiej instancji – w rozpatrywanej sprawie nie sposób uznać zarzut, iż zamieszczona w przedmiotowym tytule wykonawczym w poz. 96 pieczęć jest nieprawidłowa, skoro odpowiada ona przepisom normującym postać pieczęci nagłówkowych stosowanych przez organy gmin miejskich. Wierzyciel sporządzając tytuł wykonawczy zastosował się do pouczenia zamieszczonego w pouczeniu przyporządkowanym do poz. 96 tytułu wykonawczego TYT-1 i użył pieczęci nagłówkowej zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie instrukcji kancelaryjnej. Nie sposób czynić zarzutu sporządzania tytułu wykonawczego z naruszeniem wymogów art. 27 ustawy egzekucyjnej skoro zawiera klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji sporządzoną zgodnie z pouczeniem zamieszczonym we wzorze tegoż tytułu.

Organ drugiej instancji zauważył, że uwzględniając treść art. 27 § 1 pkt 10 ustawy o egzekucji istotnym jest zamieszczenie w przewidzianym do tego miejscu podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze objęte zarzutami zostały podpisane przez osobę pełniącą funkcję kierownika Referatu Egzekucji Administracyjnej, która działała na podstawie i z powołaniem się na pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Miasta S. Organ drugiej instancji wskazał na fakt, że osoba podpisująca klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej działała z upoważnienia Prezydenta Miasta co znalazło odbicie w doborze pieczęci nagłówkowej. Użyto bowiem pieczęć nagłówkową przewidzianą w sprawach załatwianych z upoważnienia prezydenta odpowiadającą warunkom z pkt 7części II załącznika do powołanej wyżej instrukcji kancelaryjnej. W słowniczku zamieszczonym w § 3 pkt 8 wymienionej instrukcji określenie korespondencja oznacza "każde pismo wpływające do urzędu lub wysyłane przez urząd". W świetle powyższej definicji w pojęciu korespondencji mieści się również tytuł wykonawczy sporządzony i podpisany przez działających z upoważnienia Prezydenta Miasta pracowników urzędu. Z treści instrukcji nie wynika, aby stosowanie określonego wzoru pieczęci nagłówkowej ograniczone było do konkretnego rodzaju sprawy. Wobec powyższego nie ma podstaw do negowania zasadności stosowania pieczęci nagłówkowej odpowiadającej wymogom wspomnianej instrukcji przy sporządzaniu tytułu wykonawczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że wśród składników tytułu wykonawczego wskazanych w art. 27 ustawy egzekucyjnej wymienione jest m.in. oznaczenie wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 1) oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7). W wymienionych przypadkach niezbędne jest prawidłowe nazwanie wierzyciela czyli podanie nazwy podmiotu uprawnionego do żądania wykonania obowiązku. Natomiast w przypadku omawianej klauzuli nie jest to konieczne. Z treści art. 27 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej nie wynika, aby klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji winna zawierać wskazanie organu egzekucyjnego. W opisie do rubryki 96 nie ma mowy o tym, aby umieszczona była pieczęć nagłówkowa organu egzekucyjnego, lecz tylko pieczęć nagłówkowa.

W samym tytule wykonawczym konieczne jest wskazanie organu egzekucyjnego w poz. 7, które powinno niewątpliwie polegać na podaniu nazwy organu, a nie przydanego mu do pomocy urzędu.

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A S.A. w W. wniosła o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu egzekucyjnego, zarzucając naruszenie prawa poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 pkt 10 ustawy (egzekucyjnej) oraz jej art. 1a pkt 7 i art. 26 § 1 i 2 poprzez przyjęcie, iż pieczęć nagłówkowa, o której mowa w poz. 96 tytułu wykonawczego nie powinna być pieczęcią nagłówkową organu egzekucyjnego, a więc pieczęcią Prezydenta Miasta S., lecz pieczęcią tą może być pieczęć Urzędu Miejskiego w S. Wydział Podatków Referat Egzekucji Administracyjnej, który organem egzekucyjnym nie jest.

Uzasadniając skargę strona skarżąca zauważyła, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem bardzo sformalizowanym. Wszczęcie postępowania powinno nastąpić poprzez doręczenie dłużnikowi odpisu prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego. Ustawodawca w art. 29 § 2 i 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej wskazał jako wadę uniemożliwiającą prowadzenie egzekucji niespełnienie jakiegokolwiek warunku wymienionego w art. 27 tej ustawy. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej tytuł wykonawczy zawierać powinien m.in. klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej – klauzulę wykonawczą nadaje organ egzekucyjny, a sposób jej nadania określają przepisy prawa. Organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 1 a pkt 7 w związku z art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej był Prezydent Miasta S. Dla ważności nadania klauzuli wykonawczej wymagane jest nadanie jej w przewidzianej prawem formie. Sposób opatrzenia tytułu wykonawczego klauzulą określa, zgodnie z art. 26 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji składa się z pieczęci nagłówkowej oraz pieczątki, podpisu, pieczątki służbowej osoby nadającej klauzulę. Ponieważ klauzulę nadaje organ egzekucyjny, to pieczęć, o której mowa w tytule wykonawczym powinna być pieczęcią organu egzekucyjnego. Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie, tytuł wykonawczy w poz. 96, nie zawiera pieczęci organu egzekucyjnego, czyli Prezydenta Miasta.

Zdaniem skarżącej Urząd Miasta nie jest organem egzekucyjnym w sprawie, więc pieczęć widniejąca w pozycji klauzula wykonalności nie może być używana do nadawania tej klauzuli. Strona podniosła, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta S. występuje nie jako organ gminy, lecz jako organ egzekucyjny, pieczęć nagłówkowa zawierana w klauzuli jest pieczęcią organu egzekucyjnego, a więc powinna w swej treści zawierać jego nazwę, a umieszczona w przedmiotowym tytule wykonawczym pieczęć nie jest pieczęcią organu egzekucyjnego. Podkreśliła, że w cz. II pkt 7 załącznik nr 6 do powołanej instrukcji kancelaryjnej ustanawia się m.in. wzór pieczęci nagłówkowej i podpisanej w sprawach załatwianych z upoważnienia prezydenta. Prezydent Miasta nie może scedować na rzecz urzędu miasta swoich kompetencji jako organu egzekucyjnego, może jedynie upoważnić poszczególnych pracowników do wykonywania danych czynności. Według strony skarżącej skoro przepis wymaga umieszczenia pieczęci organu egzekucyjnego to pieczęcią tą może być jedynie pieczęć Prezydenta Miasta.

Strona skarżąca zauważyła, że analogicznie, w sposób wskazany wyżej postępują zarówno naczelnicy urzędów skarbowych będący organami egzekucyjnymi (pieczęć Naczelnika Urzędu Skarbowego) jak i inni Prezydenci Miasta będący także organami egzekucyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i dodając, że Prezydent Miasta będąc organem gminy w zakresie egzekucji administracyjnej występuje pod własną nazwą oraz wydaje rozstrzygnięcia i podejmuje działania jako organ egzekucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał za stosowne zauważyć, że w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem pod sygn. akt I SA/Gl 603/07 ze skargi A SA na postanowienie Prezydenta Miasta S. w identycznym stanie faktycznym i prawnym zapadł w dniu 5 grudnia 2007 r. wyrok oddalający skargę. Zawartą w uzasadnieniu tego wyroku argumentację prawną skład orzekający w obecnie rozpoznawanej sprawie w pełni podziela.

Wobec tego uznał za możliwe posłużenie się nią w niniejszych rozważaniach.

Przystępując zatem do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zauważyć, że zostało ono wydane w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanego na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów w sytuacji, gdy organ egzekucyjny był jednocześnie wierzycielem egzekwowanej należności pieniężnej, stanowiącej podatek od nieruchomości i wynikającej ze złożonej deklaracji.

W omawianym przypadku uprawnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku podatkowego był właściwy organ gminy o statusie miasta (Prezydent Miasta) będący równocześnie organem egzekucyjnym

(art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej) uprawnionym do egzekwowania tego obowiązku, przy zastosowaniu środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie.

Skoro wierzycielem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, jak również organem egzekucyjnym, był ten sam organ gminy o statusie miasta (Prezydent Miasta), właściwy do ustalenia lub określenia i pobierania przedmiotowego podatku, to tym samym nie było celowe i dopuszczalne, aby ten sam podmiot przedstawiał sobie swoje własne stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Dlatego też bezpodstawne było wydanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w sytuacji, gdy wierzyciel był jednocześnie organem prowadzącym egzekucję tej wierzytelności. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie I FPS 4/06 stwierdzając, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny (Prezydent Miasta), będący jednocześnie wierzycielem, wydał postanowienie w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne bez wcześniejszego orzeczenia w sprawie stanowiska wierzyciela. Powołując się na przepisy art. 34 § 1, § 4, § 5 ustawy egzekucyjnej organ ten zawarł w treści postanowienia swoją wypowiedź (jako wierzyciela) co do zgłoszonych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. Postępowanie takie w żadnym razie nie narusza prawa i było zgodne ze wskazanymi wyżej przepisami.

Organ odwoławczy rozstrzygając o zażaleniu zobowiązanej błędnie powołał w podstawie prawnej swojego orzeczenia przepis art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej, który w sprawie nie miał i nie mógł mieć zastosowania. Zaskarżone postanowienie nie dotyczyło bowiem stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej) lecz zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej), co wynikało wprost z jego treści.

Uchybienie to nie było jednak na tyle istotne aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skoro w sentencji postanowienia i jego uzasadnienia wskazano, że dotyczy ono sprawy zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a nie stanowiska wierzyciela w sprawie tych zarzutów.

Przedmiotem sporu stron była kwestia prawidłowości opatrzenia części G tytułu wykonawczego (TYT-2) pieczęcią nagłówkową organu egzekucyjnego.

Zobowiązana twierdziła, że treść tej pieczęci powinna odpowiadać nazwie organu egzekucyjnego (Prezydent Miasta) natomiast organy, egzekucyjny i nadzorczy, uznały, że pieczęcią taką może być pieczątka nagłówkowa stosowana przez ten organ w pismach wydawanych z jego upoważnienia (Urząd Miasta).

Zobowiązana wyraziła pogląd, że brak właściwej pieczęci oznaczającej organ egzekucyjny w rubryce kierującej tytuł wykonawczy do wykonania stanowi o jego wadliwości uniemożliwiającej zgodnie z prawem prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Badając kwestię zarzutu podnoszonego przez zobowiązaną należy rozpocząć od stwierdzenia, że pojęcie postępowanie egzekucyjne nie jest tożsame z pojęciem prowadzenia egzekucji czy egzekucji. Ustawa egzekucyjna określa bowiem nie tylko prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie lecz również sposób postępowania wierzycieli (art. 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej).

Egzekucję administracyjną wszczyna organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego. W przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego

(art. 26 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej). Momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne jest więc dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz z tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela, o ile nie jest on organem egzekucyjnym lub moment wystawienia tytułu wykonawczego, o ile wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej).

Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej. Wierzycielem jest podmiot określony w art. 1 a pkt 13 tej ustawy, zaś organem egzekucyjnym organ opisany w pkt 7 tego artykułu. Wierzyciel może być jednocześnie organem egzekucyjnym. Podstawą prowadzenia egzekucji jest tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela bez względu na to czy jest on jednocześnie organem egzekucyjnym. Wymogi jakim powinien sprostać tytuł wykonawczy zawiera art. 27 ustawy egzekucyjnej.

Z treści tego przepisu wynika, że tytuł wykonawczy składa się z dwóch części. Pierwsza z nich dotyczy wierzyciela wystawiającego tytuł wykonawczy, a druga organu egzekucyjnego, kierującego tytuł wykonawczy do egzekucji. Tak więc jedną część tytułu wykonawczego wypełnia wierzyciel, a inną organ egzekucyjny. Znalazło to wyraz na wzorze tytułu wykonawczego, który zawiera treść określoną w art. 27 ustawy egzekucyjnej. Tytuł wykonawczy wystawiony jest przez wierzyciela, a kierowany do egzekucji przez organ egzekucyjny.

Wzory druków stosowanych w egzekucji należności pieniężnych określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) Wzór tytułu wykonawczego wystawionego na nie więcej niż cztery dochodzone należności pieniężne, zwany "czteropozycyjnym" stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia ( § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Zgodnie z uwagami do tego wzoru poz. 1, 5, 8 oraz część A – F i N wypełnia wierzyciel natomiast część H – M wypełnia organ egzekucyjny, a tytuł wykonawczy powinien zawierać dane określone w art. 27 ustawy. Wynika stąd, że część G nazwana "Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" wraz z pozycjami tam zamieszczonymi: 96 – Pieczęć nagłówkowa, 97 Pieczątka i podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego oraz 98 – Data, a więc część nieobjętą uwagami, wypełnia organ egzekucyjny zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej.

W myśl art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej organem egzekucyjnym jest właściwy organ gminy, o statucie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach. Było rzeczą bezsporną, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta był organem tak określonej gminy, był więc organem egzekucyjnym, o którym mowa w powołanym przepisie. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 11 a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje prezydent (wójt), o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (ust. 1). Prezydent (wójt) może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu miasta (gminy) do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu prezydenta (wójta). Należy przy tym zauważyć, że jeżeli przepis prawa materialnego mówi o właściwości organów gminy, to musi on być interpretowany w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Upoważnienie prezydenta, o którym mowa w art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, należy uznać za pełnomocnictwo administracyjne, umocowanie w zakresie kompetencji do władczego działania, które może być udzielone każdemu pracownikowi urzędu miasta (gminy). Mamy tu do czynienia z zastępstwem bezpośrednim co oznacza, że organem kompetencyjnym pozostaje nadal prezydent (wójt), a upoważnione przez niego osoby działają w jego imieniu. Dokonanie upoważnienia w warunkach art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest wyłącznym uprawnieniem burmistrza (wójta, prezydenta ) – patrz POP 2006/6/99.

Stosownie do treści art. 268 a k.p.a. w związku z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej oraz art. 19 § 2 tej ustawy organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki administracyjnej do załatwienia spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten nie wyłącza możliwości udzielenia pracownikowi organu egzekucyjnego - jakim jest w przypadkach przewidzianych ustawą prezydent miasta – upoważnienia do kierowania tytułu wykonawczego do egzekucji poprzez nadanie mu odpowiedniej klauzuli. Prezydent miasta wykonuje zadania przy pomocy urzędu miasta, a kierownikiem tego urzędu jest prezydent (art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym).

Zgodnie z treścią art. 39 a ustawy o samorządzie gminnym Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustala instrukcję kancelaryjną dla organów gmin i związków międzygminnych.

Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112, poz. 1319 ze zm.) ustalono dla organów gmin m.in. zasady i tryb wykonywania czynności kancelaryjnych. W myśl § 3 pkt 4 instrukcji dokument to akt mający znaczenie dowodu, ustanawiający uprawnienie lub stwierdzający prawdziwość określonych w nim zdarzeń bądź danych (odpis aktu stanu cywilnego, wyrok, orzeczenie, świadectwo itp.). Pieczęć natomiast to stemple lub ich wizerunki na nośniku elektronicznym, nagłówkowe, imienne do podpisu itp. Przepis § 23 ust. 1 instrukcji stanowi, że wzory pieczęci nagłówkowych stosowanych w urzędach oraz wzory pieczęci do podpisu określa załącznik nr 6. Załącznik ten w części II pkt 7 ustanawia wzór pieczęci nagłówkowych oraz pieczęci podpisowych w sprawach załatwianych z upoważnienia prezydenta dopuszczając dwie formy pieczęci nagłówkowych o treści "Prezydent Miasta" (adres) lub "Urząd Miasta" (adres), a w tym drugim przypadku określa dwie pieczęcie podpisowe "z up. Prezydenta Miasta imię i nazwisko kierownik wydziału" albo "z up. Prezydenta Miasta imię i nazwisko kierownik referatu". Wynika stąd, że pieczęć nagłówkowa w sprawach załatwionych z upoważnienia prezydenta miasta działającego jako organ gminy w zakresie przyznanych mu ustawowo kompetencji, w tym organu egzekucyjnego, może przybrać postać jednej z dwóch dopuszczalnych i równoprawnych (wzorów) pieczęci, opisanych w załączniku nr 6 do instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych, a przeznaczonych do stosowania w urzędach kierowanych przez prezydenta miasta w sprawach, w tym dokumentach wytworzonych przez ten organ, bądź wymagających rozpatrzenia i podjęcia stosownej czynności w ramach przyznanych mu uprawnień lub nałożonych obowiązków.

Sąd zgadza się przy tym z poglądem, że "Klauzula" organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności", lecz stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania (M. Podat. 1998/11/356).

Skoro więc obowiązujące prawo, w tym przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne, nie ustanawiają wymogu posługiwania się pieczątką nagłówkową organu egzekucyjnego o oznaczonej treści bądź w innej formie niż przewidziane w aktach prawnych odnoszących się do funkcjonowania takiego organu, to tym samym użycie pieczęci w postaci stempla nagłówkowego o jednej z dwóch dopuszczalnych przez normę prawną dotyczącą zasad i trybu działania danego podmiotu, treści na określenie tego organu, nie stanowi naruszenia art. 27 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej. Organ egzekucyjny będący organem gminy w statusie miasta, o którym mowa w art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej, mógł upoważnić urzędnika, pracownika urzędu miasta do wykonywania czynności nadawania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej, co obligowało osobę tak umocowaną, do posługiwania się pieczęciami nagłówkowymi i imiennymi do podpisu o przewidzianej do tego treści – odpowiedniej w sprawach załatwianych z upoważnienia tego organu. Treść takiej pieczątki nagłówkowej nie musi zawierać nazwy organu egzekucyjnego o ile odpowiada wzorowi pieczęci używanych pod ten organ dla załatwienia danej sprawy z upoważnienia tego organu.

Jak wynika z akt sprawy i co nie było sporne między stronami użyta w tytule wykonawczym pieczęć nagłówkowa (w części G poz. 96) na oznaczenie organu egzekucyjnego kierującego tytuł do egzekucji miała treść odpowiadającą wzorowi pieczątki nagłówkowej stosowanej przez ten organ w sprawach załatwionych z upoważnienia tego organu bez wymienienia jego nazwy.

Fakt, iż oznaczony organ jednostki samorządu terytorialnego jakim jest gmina, w różnorakich sprawach, wykonuje różne obowiązki występując w odmiennych rolach związanych z koniecznością działania tego organu w odpowiednich, obowiązujących systemach prawnych, jako organ gminy łączący w sobie uprawnienia do pełnienia m.in. funkcji organu podatkowego czy organu egzekucyjnego, nie powoduje zmiany istoty tego organu jako reprezentanta tej jednostki tj. gminy. Jeżeli zatem organ taki z mocy prawa jest organem egzekucyjnym (w określonym ustawą zakresie) to pracownicy jego urzędu (gminy, miasta) w procesie decyzyjnym stają się pracownikami takiego organu (egzekucyjnego). Pracownicy ci, działając z upoważnienia organu gminy wykonującego zadania organu egzekucyjnego, są więc "pracownikami" tego organu pozostając jednocześnie "pracownikami" gminy zobowiązanymi do posługiwania się pieczęciami o treści odpowiadającej realizowanym obowiązkom. Pracownicy takiego organu egzekucyjnego, jako pieczęcią nagłówkową tego organu, mogli posługiwać się, na jego oznaczenie, pieczątką jaką posługują się będąc pracownikami organu wykonawczego gminy

(miasta), urzędu gminy (miasta).

Dlatego też organ odwoławczy słusznie uznał, że posłużenie się jedną z dwóch dopuszczalnych prawem pieczęcią nagłówkową na oznaczenie organu egzekucyjnego kierującą tytuł wykonawczy do egzekucji, nie stanowiło naruszenia obowiązujących w tym przedmiocie przepisów ustawy egzekucyjnej.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd będąc związany przedmiotem sprawy ograniczył się wyłącznie do oceny zasadności konkretnych, podniesionych przez skarżącą zarzutów i postępowania organu egzekucyjnego i organu drugiej instancji w ramach określonych art. 34 ustawy egzekucyjnej.

Sąd uznał, że organy rozstrzygające sprawę nie naruszyły przepisów prawa w sposób wymieniony w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i dlatego na mocy art. 151 tej ustawy skargę oddalił.