Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1316/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: uchylono zaskarżony akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 5, art. 30 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 148
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : Sędzia WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na akt nadzoru Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 1 lipca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżony akt nadzoru; II. zasądza od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem z dnia 1 lipca 2014 r. znak [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K., działając na podstawie art. 23 ust. 5, art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 627) w związku z uchwałą Nr XVIlI/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Małop. z 20 marca 2012 r., poz. 1194), odmówił uzgodnienia projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rabka-Zdrój.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 9 listopada 2012 r. Zastępca Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o uzgodnienie na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przesłanego w załączeniu projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rabka-Zdrój.

Rozstrzygnięciem z dnia 30 listopada 2012 r. znak [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu Studium.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że ustalenia projektu nie respektują przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz zasad ustalonych uchwałą Nr XVIlI/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Dalej wskazał, że warunkiem uzyskania uzgodnienia jest zmiana ustaleń studium w następującym zakresie:

1. Rezygnacja z wprowadzania nowych terenów zabudowy lokalizowanych na przebiegu korytarzy ekologicznych wskazanych na załączniku 1 i 3;

2. Dopuszczenie możliwości realizacji ewentualnych obiektów kubaturowych jedynie w dolnych partiach terenów usług sportu i rekreacji (US);

3. Rezygnacja z wyznaczania nowych terenów zabudowy rozproszonej.

4. Rezygnacja z wyznaczenia terenu zabudowy mieszkaniowej MN w Ponicach (sołectwo Rabka).

5. Wykluczenie możliwości lokalizacji wież i masztów telefonii komórkowej, internetu i radiowych lub określenie parametrów wysokościowych masztów tak, aby nie pogarszały walorów krajobrazowych obszaru;

6. Zmiana zapisów Studium w zakresie rozwoju rekreacji i turystyki przez ich uściślenie.

7. Dostosowanie zapisów Studium do obowiązujących na Południowomałopolskim Obszarze Chronionego Krajobrazu.

Wnioskiem z dnia 28 maja 2014 r. Burmistrz Gminy Rabka ponownie wystąpił o uzgodnienie projektu Studium.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 1 lipca 2014 r. znak [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. odmówił uzgodnienia projektu Studium.

W uzasadnieniu podał, że w uchwale Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Poludniowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu ustalone są ograniczenia i zakazy obowiązujące na jego terenie, uchwała wprowadza również ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów, w celu zachowania ich trwałości oraz zwiększania różnorodności biologicznej. Ustalenia mówią m.in. o konieczności utrzymania ciągłości i trwałości ekosystemów leśnych, tworzenia i odtwarzania stref ekotonowych, utrzymywania i tworzenia korytarzy ekologicznych (szczególnie dla migracji dużych ssaków), zachowania śródleśnych cieków, mokradeł, polan, torfowisk, wrzosowisk oraz polan o wysokiej bioróżnorodności, utrzymania odpowiedniego poziomu wód gruntowych, zachowania siedlisk chronionych i zagrożonych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, kształtowania zróżnicowanego krajobrazu rolniczego poprzez zachowanie mozaiki pól uprawnych, miedz, płatów wieloletnich ziołorośli, a także ochronę istniejących oraz formowanie nowych zadrzewień i zakrzewień śródpolnych i przydrożnych, utrzymania i tworzenia stref buforowych wzdłuż cieków wodnych w postaci pasów szuwarów, zakrzewień i zadrzewień (jako naturalnej obudowy biologicznej), prowadzenia prac regulacyjnych cieków wodnych tylko w zakresie niezbędnym dla ochrony przeciwpowodziowej i w oparciu o zasady dobrej praktyki utrzymania rzek i potoków górskich, zwiększania retencji wodnej, odtwarzania funkcji obszarów źródliskowych o dużych zdolnościach retencyjnych.

W odniesieniu do obszarów Natura 2000, w tym obszaru Ostoja Gorczańska w art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 r. o ochronie przyrody określono zasadę, zgodnie z którą zabronione jest podejmowanie działań, które osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, mogą znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. W przypadku, gdy zagospodarowanie terenu może oddziaływać na funkcjonowanie obszarów, należących do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 szczególnie ważne jest odpowiednie kształtowanie przestrzeni.

Organ wskazał, że po dokonaniu analizy dokumentacji planistycznej ustalono, że przesłany ponownie do uzgodnienia projekt Studium uwzględnia jedynie część warunków wskazanych w rozstrzygnięciu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. znak: [...] z dnia 30 listopada

2012 r., tj.:

1. Zrezygnowano z wprowadzania dwóch spośród ośmiu terenów zabudowy wyznaczonych w poprzednim projekcie Studium, wskazanych na załączniku nr 1 oraz nr 3;

2. Zrezygnowano z wprowadzania tylko części terenu zabudowy mieszkaniowej MN w miejscowości Ponice (sołectwo Rabka).

3. Prawidłowo przywołano Uchwałę Nr XVIII/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Nie spełniono jednak pozostałych warunków, tj.:

1. Nie zrezygnowano z wyznaczenia części terenów przeznaczonych pod zabudowy położonych na przebiegu korytarzy ekologicznych, w miejscach o wysokich walorach widokowych.

Biorąc pod uwagę cel utworzenia Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, jakim jest ochrona funkcji korytarzy ekologicznych oraz terenów o wyróżniającym się krajobrazie, organ podkreślił, że tereny, wskazane do wyłączenia z zabudowy w ww. postanowieniu zostały wyznaczone na przebiegu ważnych w skali regionalnej tras migracyjnych zwierząt - korytarz ekologiczny łączący Pasmo Babiogórskie z Pasmem Brzanki, poprzez kompleksy leśne Beskidu Makowskiego, Beskidu Wyspowego, Pogórza Rożnowskiego i Ciężkowickiego i zapewniający połączenie z Gorcami.

Wprowadzanie terenów zabudowy w miejscu o wysokich wartościach widokowych (na wzniesieniach i grzbietach) oraz ich rozpraszanie poza istniejące, historycznie ukształtowane zespoły osadnicze, i związany z tym wzrost powierzchni zabudowanej, prowadzi do ograniczenia wartości krajobrazowych i widokowych obszaru i pozostaje w sprzeczności z ww. celami. Wyznaczanie nowych miejsc pod zabudowę powinno korespondować z dotychczas zagospodarowanymi terenami ograniczając tendencję do rozpraszania zabudowy. Właściwe podzielenie funkcji, z zachowaniem terenów otwartych o wyjątkowych walorach oraz zwartych terenów zabudowy, znacząco wpływa na atrakcyjność turystyczną gminy, zapewniając możliwość obcowania z przyrodą i naturalnym krajobrazem. Korytarze ekologiczne, łącząc ze sobą poszczególne ostoje przyrodnicze, w tym podlegające ochronie, integrują krajową sieć ochrony przyrody, zapewniając utrzymanie równowagi przyrodniczej i zachowanie bioróżnorodności. Ochrona różnorodności biologicznej polega nie tylko na przestrzeganiu wysokich reżimów ochronnych w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz w pozostałych obszarach objętych ochroną prawną, lecz także na prowadzeniu racjonalnej gospodarki przestrzennej w obszarach pozostających w gospodarczym wykorzystaniu. Ochrona bioróżnorodności i równowagi przyrodniczej musi być zapewniona przede wszystkim na etapie planowania przestrzennego.

2. Nie doprecyzowano zapisów studium dotyczących lokalizacji ewentualnych obiektów kubaturowych w terenach usług sportu i rekreacji US.

Niektóre tereny wskazane w projekcie Studium pod realizację usług sportu i rekreacji w tym trasy i wyciągi narciarskie wyznaczono w obszarach polan śródleśnych i zalesionych stoków. Część z nich wskazana jest w terenach, przez które odbywa się migracja chronionych gatunków. Dlatego należy dla terenów US położonych w granicach Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wprowadzić zapisy nakazujące lokalizowanie ewentualnych obiektów kubaturowych przy stacjach dolnych, za wyjątkiem terenu zlokalizowanego w sołectwie Sołtysówka, na którym kubaturę należy lokalizować możliwie jak najbliżej terenów U, bezpośrednio graniczących z drogą relacji Kraków-Zakopane. Wprowadzenie powyższego zapisu umożliwi ochronę walorów krajobrazowych tych terenów oraz pozwoli na zachowanie tras migracji zwierząt.

3. Nie zrezygnowano z wyznaczania nowych terenów zabudowy w miejscach położonych w oddaleniu od terenów istniejącej, zwartej zabudowy, wewnątrz kompleksów leśnych, w obrębie miejscowości P., w sołectwie G., P., P.

Tereny te należy pozostawić w dotychczasowym zagospodarowaniu, z dopuszczeniem możliwości rozbudowy i modernizacji istniejących budynków na określonych zasadach.

4. Nie uwzględniono warunku w zakresie dotyczącym lokalizacji wież i masztów telefonii komórkowej, internetu i radiowych w obszarach o dużej ekspozycji krajobrazowej, położonych na terenie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Zgodnie z ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) w dokumentach planistycznych nie mogą być przyjmowane rozwiązania uniemożliwiające lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Żaden plan miejscowy/studium nie może na jakimkolwiek obszarze zakazywać ani uniemożliwiać świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, w szczególności poprzez zakazy lub ograniczenia w lokalizowaniu infrastruktury telekomunikacyjnej, o ile nie jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, przyrody, zdrowia, zabytków albo ze względu na inny ważny interes publiczny. W związku z powyższym należy w ustaleniach studium dla terenów zlokalizowanych w granicach Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wskazać obszary, na których nie powinno się lokalizować wież i masztów telefonii komórkowej, internetu i radiowych lub określić parametry wysokościowe masztów w celu ochrony walorów krajobrazowych tych terenów.

5. Zapis w studium w brzmieniu "aktywizacja i udostępnienie nowych obszarów dla turystyki, rekreacji i wypoczynku będzie mieć miejsce na terenach zainwestowanych wybranych miejscowości oraz w ich otoczeniu, a także na terenach leśnych, zieleni urządzonej i terenach otwartych", może być interpretowany jako dopuszczenie lokalizacji infrastruktury turystycznej (w tym tras zjazdowych i wyciągów narciarskich) na całym obszarze objętym Studium.

W związku z powyższym w ustaleniach studium dla terenów zlokalizowanych w granicach Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu należy uściślić powyższy zapis tak, by wynikało z niego, że poprzez nowe obszary z zakresu turystyki, rekreacji i wypoczynku udostępnione pod inwestycje mogące istotnie oddziaływać na przyrodę i krajobraz (np. trasy i wyciągi narciarskie) rozumie się obszary wskazane na ten cel w ustaleniach Studium (zarówno tekstowych, jak i graficznych).

Końcowo organ stwierdził, że warunkiem uzyskania uzgodnienia projektu Studium jest zmiana jego ustaleń w wyżej omówionym zakresie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do WSA w Krakowie Gmina Rabka-Zdrój, zarzucając naruszenie:

1) art. 23 ust. 5 oraz art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez odmowę uzgodnienia w całości projektu Studium, podczas gdy organ uprawniony był do uzgodnienia lub odmowy uzgodnienia projektu Studium jedynie w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu oraz w części dotyczącej istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000, co stanowi o nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ponadto żaden przepis prawa nie uprawniał organu do formułowania zakazów zabudowy,

2) art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 23 ust. 5 oraz art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez nieuzgodnienie w całości projektu Studium wbrew treści przepisów uchwały nr XVIII/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ posiada kompetencje do uzgadniania projektów studiów tylko w takiej części, w jakiej na terenie określonej gminy położony jest obszar chronionego krajobrazu bądź obszar Natura 2000. Nie jest wystarczającą przesłanką do dokonania uzgodnień sam fakt występowania obszaru chronionego krajobrazu bądź obszaru Natura 2000, ale także ustalenie, że postanowienia projektu mogą mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu bądź obszaru Natura 2000. Tylko w zakresie pkt 1 w części oraz pkt 2 i 3 zaskarżonego rozstrzygnięcia organ mógł zająć stanowisko w przedmiocie uzgodnienia projektu Studium, bowiem tylko te dotyczą obszaru chronionego krajobrazu. Z kolei tylko w zakresie pkt 3 ustalenia projektu dotyczą obszaru Natura 2000, zatem tylko w tym zakresie organ mógł się odnieść do projektu Studium.

W ocenie skarżącej, na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone wyłącznie zakazy wymienione w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Wyartykułowany w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu zakaz wprowadzania nowych terenów zabudowy lokalizowanych na przebiegu korytarzy ekologicznych pozbawiony jest podstaw prawnych. W uchwale nr XVIII/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu nie wyznaczono korytarzy ekologicznych, wobec czego na chronionym obszarze obowiązują takie same zakazy wspólne dla całego obszaru. Z treści uchwały wynika, że zabudowa jest możliwa na całym obszarze pod warunkiem, że tak będzie stanowił miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Podobnie, w przypadku obszaru o znaczeniu dla Wspólnoty Ostoja Gorczańska PLH120018, dla którego zastosowanie znajdują przepisy dotyczące obszaru Natura 2000, wprowadzenie w nim zakazów uzależnione jest od istnienia planu ochrony obszaru Natura 2000 wydanego przez Ministra Środowiska bądź planu zadań ochronnych wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K..

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wskazał przy tym, że w rozstrzygnięciu wyraźnie podano, iż dotyczy ono terenów gminy w granicach form ochrony przyrody wymienionych w ustawie o ochronie przyrody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nadzoru nie doszło do naruszenia prawa przez organ nadzorczy (uzgadniajacy), bez względu na materialnoprawny lub procesowy charakter naruszonego przepisu, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Zaskarżone rozstrzygnięcie uzgodnieniowe Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest wprawdzie aktem uzgadniającym projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rabka-Zdrój, ale uzgodnienie to następuje w trybie wyłączającym jurysdykcyjne postępowanie administracyjne. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) tylko organy administracji publicznej, o których mowa w art. 11 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonują uzgodnień projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w trybie art. 106 K.p.a.

Uzgodnienie projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska następuje na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Ponieważ przepisy o ochronie przyrody nie zawierają odrębnych regulacji dotyczącej samej procedury uzgodnienia, w tym przypadku zastosowanie znajdują art. 89 i następne ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 j.t.). Z tej możliwości skorzystała strona skarżąca, skutecznie wnosząc skargę na podstawie art. 98 ustawy o samorządzie gminnym.

Skuteczne wniesienie skargi nie wymagało wezwania organu uzgadniającego do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym w sprawach, o których mowa w rozdziale 10 tej ustawy, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Wniesienie w tej sprawie skargi nastąpiło na podstawie przepisów uregulowanych w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym.

Trzeba przy tym zauważyć, że regionalny dyrektor ochrony środowiska posiada podwójną kompetencję upoważniającą go do udziału w postępowaniu w zakresie uzgodnienia projektu studium: jest on organem opiniującym studium – art. 11 pkt 8 lit. j ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz organem uzgadniającym studium – ustawa o ochronie przyrody (między innymi art. 13 ust. 3a, art. 16 ust. 7, art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz. U. z 2013 r., poz. 627 z późn. zm.).

Kontrolowana sprawa dotyczy jedynie uzgodnienia (odmowy uzgodnienia) treści projektu studium i tylko w tym zakresie Sąd ją rozpoznaje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej u.o.p.) " 1. Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.

2. Wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, która określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmiana granic obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, po zaopiniowaniu przez właściwe miejscowo rady gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wyróżniającego się krajobrazu o zróżnicowanych ekosystemach i możliwości zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem.

3. Projekty uchwał sejmiku województwa, o których mowa w ust. 2, wymagają uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

4. (uchylony).

5. Projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw i planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu, wymagają uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu".

Artykuł 30 u.o.p. stanowi, że " 1. Plan ochrony ustanowiony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody lub parku krajobrazowego położonego w granicach obszaru Natura 2000, uwzględniający zakres, o którym mowa w art. 29, staje się planem ochrony dla tej części obszaru Natura 2000.

2. Plan urządzenia lasu dla nadleśnictwa położonego w granicach obszaru Natura 2000, uwzględniający zakres, o którym mowa w art. 29, staje się planem ochrony dla tej części obszaru Natura 2000.

3. Projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000 wymagają uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000".

Przedmiotem kontroli Sądu Administracyjnego jest zgodność z powszechnie obowiązującym prawem rozstrzygnięcia uzgadniającego z dnia 1 lipca 2014 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., który działając na podstawie art. 23 ust. 5, art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 627) w związku z uchwałą Nr XVIlI/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Małop. z 20 marca 2012 r., poz. 1194) - odmówił uzgodnienia projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rabka-Zdrój.

Analizując treść przywołanych powyżej przepisów prawnych ustawy o ochronie przyrody należy stwierdzić, że organ uzgadniający posiada swoje kompetencje do uzgodnienia projektu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin tylko i wyłącznie w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu i w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu.

Analogicznie, projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin wymagają uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska także tylko i wyłącznie w części dotyczącej istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000, w zakresie ustaleń tych planów, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.

Wobec powyższych ustaleń należy podzielić stanowisko skarżącej Gminy Rabka-Zdrój, zwanej dalej skarżącą Gminą, że organ uzgadniający przekroczył zakres przedmiotowy kompetencji uzgodnieniowych w dwojaki sposób, stanowiący w ocenie Sądu istotne naruszenie prawa.

Po pierwsze, od strony formalnoprawnej, organ uzgodnieniowy - błędnie ponad ustawowy zakres posiadanych kompetencji uzgodnieniowych - odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu Studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rabka-Zdrój, a zatem w domyśle całego projektu tego Studium. W ten sposób rozstrzygnięcie uzgodnieniowe - przez tak jak wyżej wskazaną formułę sentencji - zakreśla potencjalnie obszar całego Studium jako objętego uzgodnieniem.

Co prawda na s. 1 rozstrzygnięcia uzgodnieniowego organ uzgadniający pisze, że "uzgadniając projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego danej gminy regionalny dyrektor ochrony środowiska w pierwszej kolejności bada zgodność projektowanego przeznaczenia terenu z zasadami gospodarowania przestrzenią obowiązującymi w granicach danej formy ochrony", ale zdaniem Sądu zbyt szerokie sformułowanie sentencji uzgodnienia powoduje u adresata tego korygującego środka nadzoru ciągłą niepewność i konieczność analizy, czy organ uzgadniający w danym momencie bada i w konsekwencji wywodzi wnioski dotyczące Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, czy też wychodzi w swych ustaleniach uzgodnieniowych poza ten obszar.

Biorąc pod uwagę charakter prawny kontrolowanego uzgodnienia, które stanowi nie tylko kwalifikowaną formę swoistego współdziałania organów administracyjnych, a wręcz nadzór korygujący ze strony organu nadzorującego, polegający na tym, że organ uzgadniający powinien końcowo zaakceptować pozytywnie przedłożony do uzgodnienia projekt Studium, aby rada gminy mogła dalej nad nim procedować - trzeba stwierdzić, że sentencja uzgodnienia, jako pochodząca od organu fachowego, wyposażonego w specjalistyczną wiedzę, powinna być sformułowana jednoznacznie i w sposób zgodny z prawem określający przedmiot i zakres kontrolowanego uzgodnienia. Wniosek ten dotyczy zarówno Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, jak i obszaru Natura 2000.

Po drugie, jak wykazuje analiza przedmiotowego uzgodnienia i akt sprawy, zastrzeżenie wyrażone w pkt 1 badanego uzgodnienia dotyczy tylko w części obszaru chronionego krajobrazu; zastrzeżenie wyrażone w pkt 2 badanego uzgodnienia dotyczy obszaru chronionego krajobrazu; zastrzeżenie wyrażone w pkt 3 badanego uzgodnienia dotyczy obszaru chronionego krajobrazu; zastrzeżenie wyrażone w pkt 4 badanego uzgodnienia nie dotyczy obszaru chronionego krajobrazu; zastrzeżenie wyrażone w pkt 5 badanego uzgodnienia nie dotyczy obszaru chronionego krajobrazu. Kwestia ta zostanie rozwinięta dalej w odpowiednim miejscu.

W tym miejscu można stwierdzić wstępnie, że organ uzgadniający wyszedł zatem poza obszar kwalifikowany prawem do uzgodnienia, gdyż tylko w zakresie pkt 1 w części oraz pkt 2 i 3 badanego uzgodnienia powinien zająć stanowisko w przedmiocie uzgodnienia lub odmowy uzgodnienia odpowiedniej części projektu Studium.

Analogicznie, w odniesieniu do obszaru Natura 2000, trzeba wskazać, że zastrzeżenie wyrażone w pkt 1 badanego uzgodnienia nie dotyczy obszaru Natura 2000; zastrzeżenie wyrażone w pkt 2 badanego uzgodnienia nie dotyczy obszaru Natura 2000; zastrzeżenie wyrażone w pkt 3 badanego uzgodnienia dotyczy jedynie w minimalnej części obszaru Natura 2000; zastrzeżenie wyrażone w pkt 4 badanego uzgodnienia nie dotyczy obszaru Natura 2000; zastrzeżenie wyrażone w pkt 5 badanego uzgodnienia nie dotyczy obszaru Natura 2000.

W związku z powyższymi ustaleniami trzeba stwierdzić, że tylko w zakresie pkt 3 w minimalnej części organ uzgadniający powinien zająć stanowisko w przedmiocie uzgodnienia lub odmowy uzgodnienia projektu Studium z uwagi na obszar Natura 2000.

Podsumowując te część ustaleń należy stwierdzić, że organ uzgadniający formułując uzasadnienie kontrolowanego uzgodnienia powinien bardziej konkretyzować swoje wypowiedzi i wyraźnie wiązać je odpowiednio z Obszarem Chronionego Krajobrazu (właściwą jego częścią) lub odpowiednio z obszarem Natura 2000. Powiązanie to nie powinno stanowić domysłu ze strony skarżącej Gminy, a także Sądu. W treści uzasadnienia odmowy uzgodnienia widoczny jest brak precyzji w wykazaniu obszarów podlegających uzgodnieniu organu uzgadniającego.

Ustosunkowując się do pkt 1 uzasadnienia uzgodnienia, podnoszącego brak rezygnacji przez skarżącą Gminę Rabka-Zdrój z wyznaczenia części terenów przeznaczonych pod zabudowę położonych na przebiegu korytarzy ekologicznych, w miejscach o wysokich walorach widokowych, Sąd zauważa, że organ uzgadniający nie wskazał wyraźnej podstawy prawnej nakazującej lub chociażby dozwalającej na wprowadzenie zakazu lub odmowę uzgodnienia i upoważniającej go w związku z tym do wskazywania terenów do rezygnacji przez Gminę Rabka-Zdrój z wprowadzania zabudowy - jako warunku pozytywnego uzgodnienia projektu Studium. W treści § 2 pkt 4 uchwały Nr XVIlI/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, dalej zwaną uchwałą, prawodawca lokalny stanowi o utrzymywaniu i tworzeniu leśnych korytarzy ekologicznych ze szczególnym uwzględnieniem możliwości migracji dużych ssaków, ale z treści zakazów sformułowanych w § 3 omawianej uchwały nie wynika, że na obszarze chronionego krajobrazu można generalnie zakazać lokalizowania obiektów budowlanych innych niż lokalizowane w pasie szerokości 25 m. od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, w tym aby m. in. móc chronić przez zakaz zabudowy korytarze ekologiczne.

Należy przy tym wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 5 pkt 2 u.o.p., przez korytarz ekologiczny, w omawianej ustawie rozumie się obszar umożliwiający migrację roślin, zwierząt lub grzybów.

Zgodnie z treścią uchwały Sejmiku Województwa i w nawiązaniu do treści art. 23 ust. 1 u.o.p., celem ustanowienia Obszaru Chronionego Krajobrazu jest utrzymanie ciągłości i trwałości ekosystemów leśnych, sprzyjanie tworzeniu zwartych kompleksów leśnych oraz utrzymywanie i tworzenie leśnych korytarzy ekologicznych ze szczególnym uwzględnieniem możliwości migracji dużych ssaków (por. par. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 3 uchwały. Postanowienia w/w uchwały są zgodne z treścią art. 23 ust. 1 u.o.p., w myśl którego " 1. Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych". A zatem pełniona przez dany obszar funkcja korytarzy ekologicznych stanowi kryterium wyodrębniania Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Trzeba jednak w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.p., formami ochrony przyrody są: 1) parki narodowe; 2) rezerwaty przyrody; 3) parki krajobrazowe; 4) obszary chronionego krajobrazu; 5) obszary Natura 2000; 6) pomniki przyrody; 7) stanowiska dokumentacyjne; 8) użytki ekologiczne; 9) zespoły przyrodniczo-krajobrazowe; 10) ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.

Z powyższego wynika, że korytarze ekologiczne nie stanowią formy ochrony przyrody i w związku z tym na obszarze chronionego krajobrazu chronione są w ten sam sposób jak ten obszar, zgodnie z postanowieniami u.o.p. i treścią uchwały przywołanej Sejmiku Województwa.

Trzeba zarazem podkreślić, że sformułowane przez prawodawcę lokalnego cele ustanowienia Obszaru Chronionego Krajobrazu nie mogą same w sobie, samodzielnie stanowić podstawy do władczych wypowiedzi organu uzgadniającego nie znajdujących podstawy prawnej w przewidzianych postanowieniami uchwały zakazach ustanowionych w treści jej § 3. Treść § 3 omawianej uchwały jest wykonawcza do postanowień art. 24 u.o.p., zgodnie z którym "Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy:

1) zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;

2) realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;

4) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;

5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;

6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;

7) likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;

8) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej;

9) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego.

2. Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą:

1) wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa;

2) prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym;

3) realizacji inwestycji celu publicznego.

3. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu".

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz literalną, celowościową, funkcjonalną i systemową wykładnię § 3 analizowanej uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego - trzeba przyznać rację skarżącej Gminie, że organ uzgadniający nie może zakazywać zabudowy w obszarze chronionym także w jego części objętej korytarzami ekologicznymi, jeżeli możliwość zabudowy dopuszcza pod pewnymi warunkami uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego.

Z treści przedmiotowej uchwały nie wynika ogólny zakaz dokonywania zabudowy na przedmiotowym obszarze, a wręcz przeciwnie, zabudowa jest możliwa, lecz pod pewnymi warunkami. Z treści uchwały wynika, że inne warunki zabudowy dotyczą lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 25 m. od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych a inne wobec lokalizowania obiektów budowlanych położonych poza tym pasem.

Przykładowo, wywodząc zakaz zabudowy np. z zakazu wykonywania prac ziemnych określonych w § 3 ust. 1 pkt 5 uchwały z zakazem zabudowy, trzeba by zarazem dojść do wniosku, że treść § 3 ust. 1 pkt 8 uchwały (i odpowiednio ustawy) byłaby zbędna. Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę na treść § 3 ust. 4 uchwały, zgodnie z którą "Zakazy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 5, pkt 6 nie dotyczą: 1) wykonywania koniecznych prac bezpośrednio związanych z robotami budowlanymi dopuszczonymi do realizacji na Obszarze przez właściwe organy na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane: a) na terenach przeznaczonych pod zabudowę w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego; b) poprzedzonych ostatecznymi decyzjami o warunkach zabudowy; 2) działań związanych z eksploatacją złóż kopalin zgodnie z koncesjami na wydobywanie kopalin ze złóż wydanymi na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze".

Z powyższego wynika, że potencjalnie możliwa będzie lokalizacja obiektów budowlanych w miejscach nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu (§ 3 ust. 1 pkt 1 uchwały) a także w miejscach zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 3 ust.1 pkt 3 uchwały ) oraz wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (§ 3 ust. 1 pkt 5 uchwały), jeżeli tak stanowił będzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub ostateczna decyzja o warunkach zabudowy. W tej sytuacji organ uzgadniający powinien rozważać ewentualnie, jako uzgodnienie, zapewnienie wypowiedzi studialnych zapewniających kierunek zagospodarowania przestrzennego gminy służący utrzymaniu i tworzeniu leśnych korytarzy ekologicznych znajdujących się w części objętej obszarem chronionego krajobrazu, a nie wprowadzanie generalnego zakazu zabudowy na tych terenach.

W odniesieniu do zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonego w § 3 ust. 1 pkt 2 omawianej uchwały, wśród których może się znaleźć budowa obiektów budowlanych - trzeba stwierdzić, że w takim przypadku, gdy określony obiekt budowlany mógłby znacząco oddziaływać na środowisko, to jego lokalizacja będzie dopuszczalna, jeżeli przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na ochronę przyrody Obszaru lub dla których nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (§ 3 ust. 2 uchwały).

Należy także zauważyć, że korytarze ekologiczne, które istnieją poza obszarem chronionego krajobrazu mogą łączyć jedynie Obszary Natura 2000. Odbywa się to jedynie w planie ochrony dla obszaru Natura 2000 wydawanym przez Ministra Środowiska (art. 29 ust. 3 u.o.p). W tym planie, zgodnie z art. 29 ust. 8 pkt 5 u.o.p., mogą być określone działania ochronne.

Ustosunkowując się do pkt 2 uzasadnienia uzgodnienia dotyczących lokalizacji ewentualnych obiektów kubaturowych w terenach usług sportu i rekreacji US, trzeba stwierdzić, że i w tym zakresie organ uzgadniający nie wskazał podstaw prawnych umożliwiających sformułowanie tego zastrzeżenia.

W omawianym zakresie zastosowanie znajdują ustalenia Sądu dotyczące braku podstaw prawnych do formułowania generalnego zakazu zabudowy na Obszarze Chronionego Krajobrazu. Jeżeli obowiązujące przepisy prawne nie uprawniają organu uzgadniającego do wprowadzania zakazu zabudowy na Obszarze Chronionego Krajobrazu, to tym samym organ uzgadniający nie może nakazywać dopuszczalności realizacji ewentualnych obiektów kubaturowych jedynie w dolnych partiach terenów US.

Ustosunkowując się do pkt 3 uzasadnienia uzgodnienia podnoszącego, że Gmina Rabka-Zdrój nie zrezygnowała z wyznaczania nowych terenów zabudowy w miejscach położonych w oddaleniu od terenów istniejącej, zwartej zabudowy, wewnątrz kompleksów leśnych, w obrębie miejscowości P., w sołectwie G., P., P.- Sąd stwierdza w nawiązaniu do powyższych ustaleń, że jeżeli ustawa o ochronie przyrody a także omawiana uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego nie wprowadzają bezwzględnego zakazu zabudowy na obszarze Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz nie wprowadzają takiego upoważnienia samodzielnego dla Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie może zakazywać w drodze uzgodnienia wyznaczania nowych terenów zabudowy rozproszonej.

Ustosunkowując się do pkt 4 uzasadnienia kontrolowanego uzgodnienia podnoszącego, że Gmina Rabka nie uwzględniła warunku w zakresie dotyczącym lokalizacji wież i masztów telefonii komórkowej, internetu i radiowych w obszarach o dużej ekspozycji krajobrazowej, położonych na terenie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu - trzeba zauważyć, że organ uzgadniający powołuje się przy sformułowaniu tego warunku na wykładnię celowościową art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675).

Zgodnie z treścią art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych: " 1. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zwany dalej "planem miejscowym", nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. 2. Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. 3. W przypadku braku planu miejscowego lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, na warunkach określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.)". W kontrolowanym przypadku należy wskazać, że sformułowanie powyższego warunku uzgodnieniowego jest możliwe i zgodne z prawem jeżeli w prawie powszechnie obowiązującym znajdują się przepisy powszechnie obowiązujące i wyraźnie upoważniające organ uzgodnieniowy do sformułowana warunku uzgodnienia, że w granicach Południowomałoplskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu powinno się wskazać obszary, na których nie powinno się lokalizować wież i masztów telefonii komórkowej, internetu i radiowych lub określić parametry wysokościowe masztów w celu ochrony walorów krajobrazowych tych terenów. Sąd podziela stanowisko skarżącej Gminy, że takiego przepisu w obowiązującym stanie prawnym jest brak. Same cele ustawy o ochronie przyrody lub cele ochrony określonych form prawnych ochrony przyrody nie mogą w tym wypadku stanowić samodzielnej podstawy prawnej do podejmowania takich władczych rozstrzygnięć przez organ uzgadniający.

Ustosunkowując się do pkt 5 uzasadnienia kontrolowanego uzgodnienia podnoszącego, że zapis w studium w brzmieniu "aktywizacja i udostępnienie nowych obszarów dla turystyki, rekreacji i wypoczynku będzie mieć miejsce na terenach zainwestowanych wybranych miejscowości oraz w ich otoczeniu, a także na terenach leśnych, zieleni urządzonej i terenach otwartych" - może być interpretowany jako dopuszczenie lokalizacji infrastruktury turystycznej (w tym tras zjazdowych i wyciągów narciarskich) na całym obszarze objętym Studium - i w związku z tym wymaga uściślenia, aby wynikało z niego, że przez nowe obszary z zakresu turystyki, rekreacji i wypoczynku udostępnione pod inwestycje mogące istotnie oddziaływać na przyrodę i krajobraz (np. trasy i wyciągi narciarskie) rozumie się obszary wskazane na ten cel w ustaleniach Studium (zarówno tekstowych, jaki graficznych) - trzeba stwierdzić, że zastrzeżenie uzgodnieniowe w tym zakresie zostało sformułowane wobec całego obszaru objętego projektem Studium.

W związku z powyższym, organ uzgadniający przekroczył w tym przypadku zakres przedmiotowy kompetencji uzgadniających, co stanowi naruszenie art. 23 ust. 5 u.o.p. w stopniu mającym znaczenie na wynik kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Ustosunkowując się do zaskarżonego rozstrzygnięcia uzgodnieniowego w punkcie 3, w części dotyczącej obszaru o znaczeniu dla Wspólnoty Ostoja Gorczańska PLH120018, trzeba stwierdzić, że organ uzgadniający zajął przedmiotowe stanowisko nawiązując do przepisów prawnych regulujących funkcjonowanie obszarów Natura 2000. Organ uzgodnieniowy nie wykazał - naruszając zasadę praworządności działania organów władzy publicznej, co ma wpływ na wynik uzgodnienia - w odniesieniu do zakazów objętych punktem 3 uzasadnienia uzgodnienia, że istnieje plan ochrony dla Obszaru Natura 2000 wydany przez Ministra Środowiska lub plan zadań ochronnych wydany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Przy czym trzeba zauważyć, mając na uwadze art. 28 ust. 10 pkt 4 i 5 w zw. z art. 29 ust. 9 pkt 6 u.o.p., że plan zadań ochronnych wydawany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. nie może ingerować w kwestię zabudowy, bo te sprawy zastrzeżone są do uregulowania wyłącznie w planie ochrony wydawanym przez Ministra Środowiska. W konsekwencji, jeżeli ustawa o ochronie przyrody oraz inne ustawy zastrzegają możliwość wprowadzenia określonych zakazów jedynie we wskazanych wyżej planach, to ich brak uniemożliwia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. formułowanie nakazów określonych w pkt 3 kontrolowanego uzgodnienia.

W myśl art. 29 ust. 3 u.o.p "Minister właściwy do spraw środowiska ustanawia, w drodze rozporządzenia, plan ochrony dla obszaru Natura 2000 lub jego części na okres 20 lat, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000".

Zgodnie z at. 29 ust. 3 u.o.p., " Plan ochrony dla obszaru Natura 2000 zawiera:

1) opis granic obszaru i mapę obszaru Natura 2000;

2) identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotami ochrony;

3) określenie warunków utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000, zachowania integralności obszaru Natura 2000 oraz spójności sieci obszarów Natura 2000, odnoszących się w szczególności do:

a) innych form ochrony przyrody, pokrywających się z obszarem Natura 2000,

b) zagospodarowania przestrzennego, w tym w szczególności terenów lokalizacji zabudowy możliwej bez szkody dla obszaru Natura 2000, infrastruktury technicznej i komunikacyjnej, infrastruktury turystycznej i edukacyjnej, a także obszarów, które powinny być zalesione oraz obszarów wyłączonych z zalesiania,

c) zagospodarowania obszarów morskich,

d) gospodarowania wodami,

e) gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej,

f) śródlądowych wód powierzchniowych płynących, w których powinna być zachowana lub odtworzona możliwość wędrówki ryb i innych organizmów wodnych;

4) wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, planach zagospodarowania przestrzennego województw oraz planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli są niezbędne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000;

5) określenie działań ochronnych dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000, ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację;

6) wskaźniki właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych lub gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony;

7) określenie sposobów monitoringu realizacji zadań ochronnych oraz ich skutków;

8) określenie sposobów monitoringu stanu ochrony siedlisk przyrodniczych lub gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony.

9. Zakres działań ochronnych, o których mowa w ust. 8 pkt 5, może obejmować w szczególności:

1) ochronę czynną lub odtwarzanie siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, będących przedmiotem ochrony;

2) utrzymanie korytarzy ekologicznych łączących obszary Natura 2000;

3) rozmieszczenie obiektów i urządzeń służących celom ochrony obszaru Natura 2000;

4) stosunki wodne, w tym gospodarowanie wodami;

5) gospodarkę rolną, leśną i rybacką, w tym:

a) kierunki kształtowania przestrzeni produkcyjnej,

b) wskazanie obszarów, które powinny być zalesione, oraz obszarów wyłączonych z zalesiania,

c) wskazanie śródlądowych wód powierzchniowych płynących, w których powinna być zachowana lub odtworzona możliwość wędrówki ryb i innych organizmów wodnych;

6) warunki zagospodarowania terenów oraz ich użytkowania, w tym w zależności od potrzeb wskazanie:

a) terenów przeznaczonych pod zabudowę,

b) lokalizacji infrastruktury technicznej i komunikacyjnej,

c) lokalizacji infrastruktury turystycznej i edukacyjnej.

10. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, dla obszaru Natura 2000:

1) tryb sporządzania projektu planu ochrony,

2) zakres prac koniecznych dla sporządzenia projektu planu ochrony,

3) tryb dokonywania zmian w planie ochrony

- kierując się potrzebą ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk, uwzględniając ich stan oraz warunki rozwoju społecznego i gospodarczego obszaru objętego planem ochrony".

Z kolei art. 28 ust. 5 u.o.p. stanowi, że "Regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Plan zadań ochronnych może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony tych siedlisk przyrodniczych lub gatunków roślin i zwierząt".

Trzeba przy tym wyjaśnić, że zgodnie z art. 28 ust. 10 u.o.p. "Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 zawiera:

1) opis granic obszaru i mapę obszaru Natura 2000;

2) identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotami ochrony;

3) cele działań ochronnych;

4) określenie działań ochronnych ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie i obszarów ich wdrażania, w tym w szczególności działań dotyczących:

a) ochrony czynnej siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk,

b) monitoringu stanu przedmiotów ochrony oraz monitoringu realizacji celów, o których mowa w pkt 3,

c) uzupełnienia stanu wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony;

5) wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, planach zagospodarowania przestrzennego województw oraz planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli są niezbędne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000;

6) wskazanie terminu sporządzenia, w razie potrzeby, planu ochrony dla części lub całości obszaru.

Zarazem, w myśl postanowień art. 28 ust. 11 u.o.p. " Planu zadań ochronnych nie sporządza się dla obszaru Natura 2000 lub jego części:

1) dla którego ustanowiono plan ochrony, o którym mowa w art. 29;

2) pokrywającego się w całości lub w części z obszarem parku narodowego, rezerwatu przyrody lub parku krajobrazowego, dla których ustanowiono plan ochrony uwzględniający zakres, o którym mowa w ust. 10;

3) pokrywającego się w całości lub w części z obszarem parku narodowego lub rezerwatu przyrody, dla których ustanowiono zadania ochronne uwzględniające zakres, o którym mowa w ust. 10;

3a) pokrywającego się w całości lub w części z obszarem będącym w zarządzie nadleśnictwa, dla którego ustanowiony plan urządzenia lasu uwzględnia zakres, o którym mowa w ust. 10;

4) znajdującego się w obszarach morskich".

Z treści przytoczonych przepisów prawnych jasno wynika, że działanie organu uzgodnieniowego i formułowanie zakazów wobec obszaru Natura 2000 w kontrolowanym uzgodnieniu bez uprzedniego wsparcia odpowiednimi postanowieniami instytucji, o których w nich mowa (plan ochrony, planu zadań ochronnych), stanowi naruszenie zasady praworządności działania organów władzy publicznej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, co ma niewątpliwy wpływ na wynik kontrolowanego przez Sąd uzgodnienia.

Mając na uwadze powyżej opisany stan faktyczny i prawny kontrolowanej sprawy, w tym wykazane naruszenia prawa materialnego przez organ uzgodnieniowy, w tym mające wpływ na wynik sprawy, czyli kontrolowanego uzgodnienia, Sąd działając na podstawie art. 148 p.p.s.a orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania, jak w punkcie II sentencji, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.