Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1218/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, art. 8 ust. 1, art. 19 ust 1 pkt 1, art. 36 ust 1 i ust. 2, art. 37 ust. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 8, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], w sprawie przyznania M. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynął wniosek M. S. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej na rok 2015.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący poinformował organ o wystąpieniu siły wyższej w postaci suszy i braku możliwości posiania poplonu w ramach obowiązku realizacji EFA na działce ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi N. na powierzchni 5 ha. Do pisma skarżący załączył oświadczenia dwóch świadków o wystąpieniu szkody.

W ramach postępowania wniosek został poddany kontroli administracyjnej w celu zweryfikowania zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. W dniach [...] września 2015 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. Ponadto, w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. upoważnieni inspektorzy terenowi Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeprowadzili kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał skarżącemu:

- jednolitą płatność obszarową na rok 2015 w wysokości 16.652,78 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.300,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia, zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność za zazielenienie w wysokości 11.916,36 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 125,19 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność redystrybucyjną w wysokości 4.548,16 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 47,78 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Organ przyznał również skarżącemu kwotę w wysokości 305,47 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej oraz uznał wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2016 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, przywołując treść art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1) (Dz.U.UE L Nr 345 z dnia 2013 r., s. 549), dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013", oraz art. 4 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L Nr 181 z 2014 r., s. 48), dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014", organ wskazał, że skarżący udokumentował wystąpienie przypadku siły wyższej.

Organ odwoławczy poniósł, że w dniach [...] września 2015 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli, na działce CC o powierzchni 0,37 ha, stwierdzono, że "działka rolna jest nieużytkowana rolniczo, została zadeklarowana na wyznaczonym rowie melioracyjnym, który porośnięty jest kilkuletnimi zachwaszczeniami oraz zakrzaczeniami".

W dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. upoważnieni inspektorzy terenowi Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeprowadzili kontrolę metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni, polegającą na dokonaniu pomiaru powierzchni zadeklarowanych działek na ortofotomapach w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS oraz w dniach [...] lipca 2015 r. wizytację terenową. W wyniku kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości mających wpływ na płatność.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w zakresie jednolitej płatności obszarowej powołał się na wyniki kontroli na miejscu, w ramach której stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- na działce rolnej CA o powierzchni deklarowanej 6,80 ha (powierzchnia stwierdzona – 6,08 ha) – kod DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej";

- na działce rolnej CC o powierzchni deklarowanej 0,37 ha (powierzchnia stwierdzona – 0,37 ha) – kod DR18 "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej". Na tej podstawie wykluczono z płatności całą działkę.

- na działce rolnej EE o powierzchni deklarowanej 0,10 ha (powierzchnia stwierdzona – 0,15 ha) – kod DR13 – "Zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej". Powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 0,10 ha. Dodatkowa powierzchnia 0,05 ha została wzięta pod uwagę w kompensacji w ramach danej grupy płatności.

- na działce rolnej F o powierzchni deklarowanej 0,23 ha (powierzchnia stwierdzona – 0,23 ha) – kod DR52 "Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania". Ustalenia dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 0,22 ha.

- na działce rolnej I o powierzchni deklarowanej 1,58 ha (powierzchnia stwierdzona – 1,58 ha) – kod DR52. Ustaleń dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). Powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 1,56 ha.

- na działce rolnej M o powierzchni deklarowanej 1,85 ha (powierzchnia stwierdzona – 1, 85 ha) – kod DR52, DR53 "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania" oraz DR49 "Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego". Ustaleń dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). Powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 1,80 ha.

- na działce rolnej N o powierzchni deklarowanej 1,72 ha (powierzchnia stwierdzona – 1,94 ha) – kod DR13+ i DR50 "Granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku". W związku z wyliczeniem powierzchni dla działki rolnej N zastosowano powierzchnię udowodnioną do 1,64 ha.

- na działce rolnej U o powierzchni deklarowanej 5,20 ha (powierzchnia stwierdzona – 5,20 ha) – kod DR50. W związku z wyliczeniem powierzchni dla działki rolnej U zastosowano powierzchnię udowodnioną do 5,16 ha.

Organ stwierdził, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 39,57 ha. Powołując się na art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014 wskazał, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Z tego względu, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 37,09 ha, a kwota początkowa płatności wyniosła 16.872,73 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i wyniosła 16.652,78 zł.

Odnosząc się do płatności za zazielenienie organ, powołując się na art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 wskazał, że jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczenia płatności za zazielenienie stosuje się obszar zatwierdzony. Powierzchnia stwierdzona działek deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 39,57 ha, zaś kwota początkowa płatności wyniosła 12.041,55 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i wyniosła 11.916,36 zł.

W przypadku płatności dodatkowej organ odwoławczy podniósł, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 40,81 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności – 40,81 ha. Przywołując treść art. 18 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 wskazał, że jeżeli obszar zgłoszony w ramach jednolitej płatności obszarowej przekracza limit wyznaczony przez państwo członkowskie, obszar zgłoszony do płatności dodatkowej zmniejsza się do tego limitu. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015 r., poz. 1551 ze zm.), dalej jako "ustawa o płatnościach", płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha. W niniejszej sprawie powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dodatkowej i powierzchnia stwierdzona wynosiła 30,00 ha, zatem zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach, powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha. Początkowa kwota płatności w wysokości 4.595,94 zł została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i wyniosła 4.548,16 zł.

Organ wskazał również, że z uwagi na to, iż kwoty przyznanych skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały objęte zmniejszeniem, z tytułu dyscypliny finansowej, uzasadniony jest zwrot dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2015 w wysokości 305 zł, na mocy art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że kontrola na miejscu miała doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadają tanowi faktycznemu w danym okresie. Podstawowym zadaniem kontroli na miejscu jest weryfikacja powierzchni i gatunków upraw deklarowanych przez wnioskodawców w danym roku gospodarczym. Zgodnie z uprawnieniami inspektorzy terenowi dokonują oceny poszczególnych działek rolnych w granicach określonych w zakresie kontroli danego gospodarstwa rolnego. Protokół z kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie stanowi dokument urzędowy, co powoduje, iż organ jest zobligowany przyjąć za udowodnione to co stwierdzono w treści dokumentu, a w niniejszej sprawie są to wyniki dokonanych pomiarów oraz stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ podniósł, że skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 40,81 ha. Ustalenia organów dotyczące m.in. stwierdzenia, na których z zgłoszonych do płatności działek rolnych prowadzona była działalność rolnicza, oparte były na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. przez inspektorów na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości. Z akt sprawy wynika że czynności kontrolne wykazały nieprawidłowości na działce rolnej CC, które polegały na tym, że działka ta, na dzień kontroli, nie była użytkowana rolniczo. Sposób użytkowania nie kwalifikował działki do płatności, w konsekwencji czego zastosowano dla tej działki kod nieprawidłowości DR18. Kontrola na miejscu w niniejszej sprawie została przeprowadzona przez osoby do tego fachowo przygotowane, tj. posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę.

Organ uznał, że w świetle zebranego materiału dowodowego oraz wobec braku innych dowodów, które mogłyby podważyć poczynione ustalenia, brak jest podstaw do stwierdzenia, że kontrolę przeprowadzono w sposób nieprawidłowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej jako "k.p.a.") poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dodatkowej kontroli na miejscu, przez co nie zabrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie oraz przyznanie mocy dowodowej protokołowi kontroli w zakresie wzajemnej zgodności z dnia [...] września 2015 r., pomimo dopisanej na nim notatki z dnia [...] czerwca 2016 r., pozbawiającej protokół mocy dokumentu urzędowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

W myśl przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Zgodnie natomiast z przepisem art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Z wniesionej skargi wynika, że skarżący kwestionuje dwa kluczowe ustalenia organów, które legły u podstaw przyznania płatności w pomniejszonej wysokości, tj. po pierwsze uznanie, że powierzchnia uprawniona (kwalifikowana) do płatności działki rolnej CA (6,08 ha) jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej (6,80 ha) oraz po drugie ustalenie, że na całej działce rolnej CC (o pow. 0,37 ha) stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej związane z porośnięciem działki kilkuletnimi zachwaszczeniami oraz zakrzaczeniami i co zaważyło na wykluczeniu działki z płatności.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi zatem ocena prawidłowości poczynionych przez organy ARiMR ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie stanu działki CC i wykluczenia tej działki z jednolitej płatności obszarowej oraz uprawnionej do płatności powierzchni działki CA.

Materialnoprawną podstawę podjętego przez organy rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie zaś z art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, do celów niniejszego tytułu "kwalifikujący się hektar" oznacza:

a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub

b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który:

(i) nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE;

(ii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub

(iii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszarem odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Natomiast w myśl art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Z przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika zasada przyznawania płatności na wniosek rolnika, co w odniesieniu do płatności obszarowych potwierdza przywołany wyżej art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z regulacji tych wynika również, że kluczowym dla przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest prawidłowe ustalenie powierzchni działek rolnych wskazanych przez rolnika we wniosku o płatność.

Biorąc pod uwagę, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego należyta ocena stanowią podstawowy warunek prawidłowego zastosowania norm materialnoprawnych, konieczne jest wyraźne zakreślenie wymogów stawianych organom w tym zakresie w przypadku postępowań o przyznanie płatności rolnych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3.).

Oceniając postępowania organów ARiMR w niniejszej sprawie, odnośnie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w zakresie spornych działek rolnych podkreślić należy, że z przyjętym w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązkiem wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wiąże się powinność organu administracji publicznej do oceny "na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona" (art. 80 k.p.a.). Ponadto dokonana przez organ ocena dowodów, w granicach zakreślonych przez art. 80 k.p.a., winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, gdyż tam właśnie organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).

Podkreślić należy ponownie, że obowiązek organów administracji publicznej do stania na straży praworządności wynika wprost z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ustawa ta nie wyłącza także stosowania w postępowaniach o przyznanie płatności bezpośrednich art. 8 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły wskazane reguły postępowania, nie uwzględniając wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i nie uwzględniając wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających podstawowe znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.

W rozpoznawanej sprawie, w ramach prowadzonego postępowania wniosek poddany został trzem kontrolom administracyjnym. W dniach [...] września 2015 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności (raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...] - k.79-125 akt administracyjnych). Ponadto w dniu [...] września 2015 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola - wizytacja terenowa w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] - k.130-148 akt administracyjnych). Obie te kontrole poprzedzone zostały przeprowadzoną w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. przez pracowników Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. kontrolą w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w tym kontrolą FOTO (wizytacja terenowa) zakończoną [...] lipca 2015 r. (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] - k.157-191 akt administracyjnych).

Z treści protokołów kontroli wynika, że kwestionowane przez skarżącego nieprawidłowości, w tym te odnoszące się do działek rolnych CA i CC, ujawnione zostały podczas trzeciej z opisanych wyżej kontroli, a chronologicznie przeprowadzonej jako pierwszej w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. przez pracowników Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (kontrola FOTO - wizytacja terenowa przeprowadzona w dniach [...] lipca 2015 r.).

W takiej sytuacji wobec ujawnienia w toku przeprowadzonej w lipcu 2015 r. wizytacji terenowej nieprawidłowości związanych z kwalifikowalnością powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności oraz naruszeniem wymogów utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej obowiązkiem organu było podjęcie działań, które powinny doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy zadeklarowane we wniosku o płatności powierzchnie upraw i ich rodzaj odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Rezultat taki powinien zostać osiągnięty w drodze kolejnych kontroli przeprowadzonych przez pracowników ARiMR.

Na powinność taką zwrócono zresztą uwagę w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji wskazując, że kontrola na miejscu miała doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku powierzchnie upraw i ich rodzaj odpowiadają stanowi faktycznemu. Podkreślono przy tym, że podstawowym zadaniem kontroli jest weryfikacja powierzchni i gatunków upraw deklarowanych przez wnioskodawców w danym roku gospodarczym, a zgodnie z uprawnieniami inspektorzy terenowi dokonują oceny poszczególnych działek rolnych w granicach określonych w zakresie kontroli danego gospodarstwa rolnego (k.286 akt administracyjnych). W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że kontrole, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości, zostały przeprowadzone przez osoby do tego fachowo przygotowane, tj. posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę, zaś w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia, że kontrolę przeprowadzono w sposób nieprawidłowy (k.290-291 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem organu nie można się zgodzić.

W zakresie działki rolnej CC organ uznał, że działka ta w dniu przeprowadzonej kontroli na miejscu nie była użytkowana rolniczo, co spowodowało zastosowanie kodu nieprawidłowości DR18 "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej", i w konsekwencji wykluczenie całej działki z płatności. Co do działki rolnej CA organ ustalił, że powierzchnia uprawniona (kwalifikowana) do płatności (6,08 ha) jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej (6,80 ha)

Organ dokonał powyższych ustaleń w oparciu o wyniki przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. przez pracowników Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w tym kontroli FOTO (wizytacji terenowej) przeprowadzonej w dniach [...] lipca 2015 r. (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] - k.157-191 akt administracyjnych). W szczególności bowiem to w czasie tej kontroli ustalono odnośnie działki rolnej CC, że "działka zadeklarowana została na wyznaczonym rowie melioracyjnym, który zarósł kilkuletnimi zachwaszczeniami i zakrzaczeniami" (k.164 akt administracyjnych), jak też ustalono mniejszą powierzchnią uprawnioną do płatności działki rolnej CA.

Uwagi organów obu instancji uszło jednak to, że już po przeprowadzaniu kontroli FOTO (wizytacji terenowej) w dniach [...] lipca 2015 r. przez pracowników Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. gospodarstwo rolne skarżącego poddane zostało dwóm dalszym kontrolom przeprowadzonym przez inspektorów terenowych ARiMR, które miały na celu jednoznaczne zweryfikowanie i ustalenie, czy deklarowane we wniosku powierzchnie upraw i ich rodzaj odpowiadają stanowi faktycznemu i które w żaden sposób nie potwierdziły nieprawidłowości dotyczących działek rolnych CA i CC.

I tak w dniu [...] września 2015 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została kontrola - wizytacja terenowa w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] - k.130-148 akt administracyjnych). W wynikach kontroli nie zawarto żadnych uwag do działek rolnych CA i CC. Z raportu nie wynika także, by w czasie tej kontroli stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości odnoszące się do tych działek, w szczególności nie wynika z raportu, że zmierzona powierzchnia działki CA uprawiona do płatności wynosiła 6,08 ha. W ustaleniach końcowych raportu zamieszczono jedynie kod GR13, a więc kod odnoszący się do elementów EFA (obszarów proekologicznych), a nie do tego rodzaju nieprawidłowości i niezgodności jakie organ przypisał działkom rolnym CA i CC.

Do analogicznych wniosków prowadzi także analiza treści raportu z drugiej kontroli, tj. z kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach [...] września 2015 r. (raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...] - k.79-125 akt administracyjnych).

Z przedmiotowego raportu wynika wprost, że w odniesieniu do działek rolnych CA i CC nie stwierdzono żadnych niezgodności (k.87, 89 akt administracyjnych). W ustaleniach końcowych raportu zamieszczono kod GR1, a więc kod oznaczający: "Nie stwierdzono niezgodności w zakresie przestrzegania norm i/lub wymogów wzajemnej zgodności (brak kodów oznaczonych symbolem DR)".

Z protokołu kontroli nie wynika więc, że w odniesieniu do działek CA i CC w trakcie kontroli stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości.

Nie jest więc zgodne ze stanem rzeczywistym zawarte w uzasadnieniu organu drugiej instancji stwierdzenie, że w czasie kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności przeprowadzonej w dniach [...] września 2015 r. w gospodarstwie skarżącego stwierdzono, że "działka rolna jest nieużytkowana rolniczo, została zadeklarowana na wyznaczonym rowie melioracyjnym, który porośnięty jest kilkuletnimi zachwaszczeniami oraz zakrzaczeniami" (k.276 akt administracyjnych).

Adnotacja, że działka jest nieużytkowana rolniczo oraz że działka została zadeklarowana na wyznaczonym rowie melioracyjnym, który zarósł kilkuletnimi zachwaszczeniami i zakrzaczeniami, została bowiem dopisana w protokole z kontroli dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r., a więc po ponad 8 miesiącach od przeprowadzenia kontroli na miejscu (k. 89 i 118 akt administracyjnych). Powyższe potwierdzają także formularze oceny niezgodności W. 2.1 i W.3.1 kontroli z dnia [...] września 2015 r. (k. 126 i 128 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 (ust. 2).

Stosownie zaś do art. 37 ust. 6 ustawy o płatnościach, z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014.

Jak słusznie zauważył organ, w przypadku przeprowadzenia kontroli, to właśnie protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. Należy jednak zauważyć, że raport kontroli, tak jak wszystkie inne dowody, podlega wszechstronnej, swobodnej ocenie organów, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że protokoły przeprowadzonych w niniejszej sprawie kontroli nie budzą wątpliwości.

Ustalenia wynikające z poszczególnych kontroli były za sobą wzajemnie sprzeczne.

Działanie osób wykonujących czynności kontrolne w zakresie wzajemnej zgodności, polegające na dopisaniu nieprawidłowości już po sporządzeniu raportu kontroli, z którego wynika, że nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, w następstwie porównania raportu z wynikami innej przeprowadzonej wcześniej kontroli, uznać należy co najmniej za nieuprawnione.

Należy zwrócić również uwagę na znajdującą się w aktach sprawy (k. 215 akt administracyjnych) notatkę służbową z dnia [...] czerwca 2016 r., sporządzoną przez osoby, które dokonały kontroli w zakresie wzajemnej zgodności i kontroli kwalifikowalności powierzchni. Z notatki tej wynika, że kontrolerzy błędnie zlokalizowali działki rolne CA i CC albowiem w dniu przeprowadzania czynności kontrolnych nie posiadali załącznika graficznego z zaznaczoną deklaracją rolnika, zaś uwagę do działki CC dodali w oparciu o raport kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lipca 2015 r.

Tego rodzaju wyjaśnienie, z którego wynika, że kontrolujący w czasie przeprowadzania kontroli w terenie nie znali położenia i granic kontrolowanych działek rolnych dyskwalifikuje zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenia o fachowości i należytym przygotowaniu osób przeprowadzających kontrolę.

Powyższe okoliczności budzą uzasadnione wątpliwości co do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy trzy różne kontrole na miejscu doprowadziły do rozbieżnych wyników, w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego organ powinien przeprowadzić ponowną kontrolę na miejscu. Organ nie powinien poprzestawać tu jedynie na wynikach kontroli zleconej zewnętrznemu podmiotowi w sytuacji, gdy wyniki kontroli przeprowadzonych przez jego własnych pracowników ustaleń takich nie potwierdziły.

W każdym zaś razie organ dokonując oceny materiału dowodowego w sprawie powinien mieć na uwadze powyższe okoliczności i dokonać ustaleń faktycznych z uwzględnieniem powyższych rozbieżności, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło.

Nie można zatem uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było przez organy w sposób niewadliwy. Jakkolwiek według art. 3 ust. 3 ustawy, w postępowaniu w przedmiocie płatności rolnych strona zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia dowodów uzasadniających jej żądanie, ale również do współdziałania w tym zakresie z organem, pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków, co powoduje, że zasadniczo organ jest zwolniony z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy, jednakże nie oznacza to zakazu podejmowania czynności procesowych niezbędnych do prawidłowego zakończenia sprawy, w oparciu o rzeczywisty i należycie ustalony stan faktyczny sprawy, tym bardziej w sytuacji, kiedy stwierdzone zostaną – tak jak w niniejszej sprawie – wynikające z raportów kontroli rozbieżności w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, które mają bezpośredni wpływ na przyznanie płatności.

Rozstrzygając organ nie uwzględnił wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, jak i nie uwzględnił wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających podstawowe znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów w sprawie nie została zatem oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Przeprowadzanie kontroli przez nieprzygotowanych do tego pracowników, brak właściwej reakcji na wzajemnie sprzeczne wyniki kontroli, czy też dopisywanie do protokołu z czynności kontrolnych, już po zakończeniu kontroli, adnotacji o treści diametralnie różnej od treści pierwotnego protokołu z kontroli, sprawia, że procedowanie w taki sposób godzi w poczucie praworządności oraz nie budzi zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a., art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach).

Powyższe świadczy o naruszeniu przez organy wyżej wymienionych przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowało uchyleniem decyzji organów obu instancji. Podkreślić należy bowiem, że wskazane wyżej wadliwości dotyczyły procedowania przez organy obu instancji.

Niezależnie od powyższego uchylenie decyzji organów obu instancji uzasadniał nadto wzgląd na jeszcze jedną okoliczność.

W realiach niniejszej sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że organy w sposób nieprawidłowy wyznaczyły powierzchnię działki rolnej CA.

Jak wskazywano wyżej u podstaw przyznania skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości legło między innymi ustalenie, że powierzchnia uprawniona (kwalifikowana) do płatności działki rolnej CA (6,08 ha) jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej (6,80 ha).

Płatności, w tym płatności bezpośrednie, przyznawane są do powierzchni działek rolnych, których nie można utożsamiać z działkami ewidencyjnymi.

Z tych też względów rolnik wraz z wnioskiem o płatność musi złożyć dostarczony mu uprzednio materiał graficzny, na którym wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352)).

W konsekwencji też to materiał graficzny załączony do wniosku, czy też ściślej rzecz biorąc oznaczona na nim działka rolna wraz z jej granicami, stanowi podstawę do identyfikacji działki rolnej zgłoszonej do płatności oraz jej obszaru. Powierzchnię (obszar) działki wyznaczają bowiem jej granice wskazane na materiale graficznym załączanym do wniosku.

Taki też materiał graficzny dotyczący oznaczenia działki rolnej CA oraz jej granic złożył wraz z wnioskiem o płatność skarżący (k.27 akt administracyjnych).

Nie budzi zatem wątpliwości to, że wyznaczenia powierzchni działki rolnej CA należało dokonać w oparciu o granice tej działki wskazane na materiale graficznym załączonym przez skarżącego do wniosku.

Organ ustalenia, że faktyczna powierzchnia działki rolnej CA jest mniejsza od zadeklarowanej dokonał w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. przez pracowników Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] - k.157-191 akt administracyjnych).

Z porównania załączonego do wniosku materiału graficznego, na którym granice działki rolnej CA oznaczył skarżący (k.29 akt administracyjnych) oraz dokumentacji sporządzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (k.181 akt administracyjnych) wynika jednoznacznie, że granica między działkami rolnymi CA i CB została nieprawidłowo wyznaczona przez geodetę. Na załączonych mapach wyraźnie widać przesunięcie przez geodetę granicy pomiędzy działkami rolnymi CA i CB w kierunku zachodnim, co w sposób oczywisty wpłynęło na zmniejszenie powierzchni działki rolnej CA.

Działki rolne CA, CB i CC umiejscowione zostały na działce ewidencyjnej nr 583.

Działki rolne CA i CB graniczą ze sobą, przy czym w części północnej obie te działki graniczą z działką ewidencyjną nr [...].

Północna granica działek rolnych CA i CB, w części oddzielającej te działki od działki ewidencyjnej nr [...] rozciąga się pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] (od strony zachodniej) i nr [...] (od strony wschodniej).

Powyższe jest widoczne zarówno na materiale graficznym załączonym do wniosku, jak i na materiale graficznym sporządzonym przez geodetę, co pozwala zweryfikować to, czy na obu tych mapach granice pomiędzy działkami rolnymi CA i CB wyznaczono w tym samym miejscu.

Z załączonego do wniosku materiału graficznego, na którym granice działki rolnej CA oznaczył skarżący (k.29 akt administracyjnych) wynika, że granica pomiędzy działkami rolnymi CA i CB zaznaczona została na wysokości około 2/5 linii granicznej oddzielającej działki CA i CB od działki ewidencyjnej nr [...], a rozciągającej się pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] (od zachodu) i nr [...] (od wschodu) (k.29 akt administracyjnych).

Natomiast na ortofotomapie sporządzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (k.181 akt administracyjnych) widać, że granica ta zaznaczona została zaledwie na wysokości około 1/4 opisanej wyżej linii granicznej oddzielającej działki rolne CA i CB od działki ewidencyjnej nr [...].

Z powyższego wynika, że na ortofotomapie sporządzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L. w porównaniu do materiału graficznego, na którym granice działki rolnej CA oznaczył skarżący, granica pomiędzy działkami przesunięta została na zachód, w kierunku działki rolnej CA, co skutkowało zmniejszeniem powierzchni działki CA.

Gdyby pracownicy Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na sporządzanej przez siebie ortofotomapie oznaczyli granice działki rolnej CA w taki sposób, w jaki uczynił to skarżący, to granica ta powinna zostać przesunięta na ortofotomapie o około 20 mm na wschód (w kierunku działki CB). Przesunięcie granicy o taka odległość przy uwzględnieniu skali, w jakiej sporządzona została ortofotomapa, oznacza na gruncie przesunięcie to byłoby rzędu 50-60 m. O taką też wielkość nieprawidłowo została zatem zmniejszona powierzchnia działki rolnej CA w trakcie czynności wykonywanych na zlecenie organu przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficznego Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L.

Przy ustalaniu powierzchni kwalifikowalnej działki rolnej CA podstawowym obowiązkiem osób dokonujących kontroli było ustalenie rzeczywistych granic działki, w taki sposób, w jaki granice działki oznaczył skarżący na materiale graficznym załączonym do wniosku o płatność. W rozpoznawanej sprawie działający na zlecenie organu geodeta powyższego nie uczynił albowiem nieprawidłowo oznaczył granice pomiędzy działkami rolnymi CA i CB, w sposób odbiegający od tego, w jaki granice działek oznaczył skarżący. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do zaniżenia powierzchni działki rolnej CA, a która to okoliczność legła u podstaw decyzji o ustaleniu płatności w pomniejszonej wysokości.

Z tych wszystkich względów, wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a.

Pomimo zawartego w skardze wniosku o uchylenie decyzji w części pomniejszającej kwotę jednolitej płatności obszarowej Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w całości.

Co do zasady, także w postępowaniu sądowoadministracyjnym, możliwe jest uchylenie decyzji w części (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Powyższe jest możliwe jednak tylko wtedy, gdy podlegająca uchyleniu część decyzji charakteryzuje się "samodzielnością w obrocie prawnym". Innymi słowy jest to możliwe wówczas, gdy decyzja zawiera dwa lub więcej odrębnych rozstrzygnięć, które nie są ze sobą związane i mogą w sposób autonomiczny wywoływać niezależne od siebie skutki prawne.

Takiego charakteru nie mają rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji.

Płatność za zazielenienie przysługuje rolnikom, którzy są uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej.

Analogicznie także płatność dodatkowa (redystrybucyjna) jest przyznawana rolnikom, którzy są uprawnieni do otrzymywania płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej.

Z powyższego wynika, że płatności za zazielenienie i dodatkowa mają charaktery niesamodzielny w tym sensie, że można je przyznać jedynie rolnikom uprawnionym do płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. W konsekwencji też dla rozstrzygnięcia w przedmiocie płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej konieczne jest także rozstrzygnięcie w przedmiocie jednolitej płatności obszarowej.

Skutkiem wyroku Sądu będzie zatem powrót sprawy do etapu postępowania przed organem I instancji, celem ponownego jej rozpatrzenia.

Organ będzie zobowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, w sposób kompletny i wszechstronny przedstawić przesłanki faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia, uwzględniając przy tym przedstawione powyżej oceny Sądu.

W szczególności w pierwszej kolejności organ powinien określić powierzchnię kwalifikowalną działki rolnej CA, posługując się przy tym materiałem graficznym dołączonym do wniosku, na którym granice tej działki zostały wskazane przez skarżącego.

Po drugie organ musi ocenić na ile zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności sporządzona w czasie czynności kontrolnych dokumentacja fotograficzna, pomimo opisanych powyżej nieprawidłowości związanych z przeprowadzanymi kontrolami, może stanowić wiarygodna i rzetelną podstawę do oceny czy zadeklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadały stanowi faktycznemu w 2015 r.

O ile ze względu na upływ czasu będzie to jeszcze możliwe i celowe ustaleń takich organ może dokonać także w oparciu o kolejne kontrole przeprowadzone w gospodarstwie rolnym skarżącego.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., o czym rozstrzygnięto w pkt II sentencji wyroku.