Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 825/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 13r
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 12 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Sp z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wskazując na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2017 r. poz. 2137, dalej jako ustawa o ARiMR) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) i § 13r rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. w [...] o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi – odmówił przyznania pomocy finansowej.

Uzasadniając decyzję organ napisał, że w dniu [...] października 2018 r. [...] sp. z o.o. (dalej także jako spółka, skarżąca) złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, spowodowane wystąpieniem w 2018 roku suszy lub powodzi. Do wniosku dołączono protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, potwierdzający łączną wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym na poziomie [...] zł, co stanowiło [...]% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca w pkt V wniosku "Oświadczenie dotyczące kategorii prowadzonego gospodarstwa, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 2017 r. w sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej" zaznaczył, że stanowi "przedsiębiorstwo nienależące do żadnej z powyższych kategorii" (inne niż MŚP) oraz że jest przedsiębiorstwem powiązanym.

Dalej organ napisał, że zgodnie z § 13r ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w roku 2018 Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 producentowi rolnemu będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. 2014.193.1, dalej jako rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014). Z kolei z art. 2 ust. 14 ww. rozporządzenia Komisji ( UE) nr 702/2014 wynika, że pomoc może być przyznana przedsiębiorstwu nie należącemu do kategorii małych i średnich przedsiębiorstw w przypadkach opisanych w tym przepisie.

Organ I instancji wskazał, że jak wynika z informacji zawartych w KRS, spółka istnieje od 2002 r., a strata wynikająca z protokołu szacowania szkód nie przekracza połowy kapitału zakładowego spółki i tym samym wnioskodawca nie spełnił kryterium wynikającego z § 13r rozporządzenia.

Od opisanej decyzji odwołanie wniosła spółka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, domagając się zmiany decyzji w całości, poprzez przyznanie wnioskowanej pomocy. Pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie:

1) §13r ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR poprzez ich błędną interpretację,

2) art. 7 ust. 1 pkt. 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie,

3) art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego błędną ocenę.

Uzasadniając pełnomocnik napisał, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 6 ARiMR. Zgodnie z tym przepisem Rada Ministrów miała określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres i sposoby realizacji zadań wymienionych w ust 1., w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych, oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych. Zdaniem pełnomocnika Rada Ministrów nie została upoważniona do określenia, w tym zawężenia kategorii producentów rolnych, do podmiotów spełniających kryteria MŚP w rozumieniu załącznika nr 1 rozporządzenia UE 702/2014. Brak bowiem w powołanej delegacji ustawowej upoważnienia do określenia kategorii/definicji podmiotów uprawnionych do otrzymania pomocy, w sposób zawężający w stosunku do podmiotów objętych zakresem art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy - gdzie określono jedno z zadań Agencji którego szczegółowe warunki wykonania miało określać ww. rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów, tj.: "wspierania przedsięwzięć związanych ze wznowieniem produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich".

Nadto pełnomocnik strony napisał, że pomoc udzielona na podstawie rozporządzenia jest skierowana do podmiotów gospodarujących na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, stąd właściwe powinny być w tym zakresie przepisy prawa polskiego. Tym samym, zarówno prawodawca, jak i organ rozpatrujący sprawę powinien był wziąć pod uwagę zasady podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym prawa i obowiązki przedsiębiorców oraz zadania organów władzy publicznej uregulowane podstawowym aktem tzw. konstytucji biznesu - tj. przepisami ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 z późn. zm.). W szczególności przepisy art. 7 ust. 1 pkt. 1) - 3) definiują na użytek prawodawstwa polskiego kategorię mikroprzedsiębiorcy oraz małego i średniego przedsiębiorcy, traktując każdego z przedsiębiorców odrębnie, w tym nie wprowadzając wymogu uwzględnienia powiązań pomiędzy przedsiębiorcami.

Tym samym fakt powiązań odwołującego z innymi spółkami nie powinien być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku, a organ winien rozpatrzyć materiał dowodowy, w tym oświadczenia strony co do wielkości wnioskodawcy wnikliwie i wziąć pod uwagę odrębność wnioskodawcy, jako podmiotu prawa, od spółek powiązanych.

Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że zgodnie z § 13r ust. 1 rozporządzenia w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014. Zgodnie natomiast z ww. załącznikiem I:

• do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 mln EURO lub których całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln EURO.

• w kategorii MSP małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów EURO.

• w ramach kategorii MSP mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 mln EURO.

Dwa przedsiębiorstwa lub większa ich liczba są powiązane, jeżeli pozostają one ze sobą w którymkolwiek z następujących związków:

- przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie z tytułu bycia udziałowcem lub wspólnikiem;

- przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

- przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie bądź umowie spółki;

- przedsiębiorstwo jest w stanie sprawować wyłączną kontrolę, na mocy umowy, nad większością praw głosów udziałowców lub wspólników w innym przedsiębiorstwie.

Organ wyższego stopnia ocenił, że w przedmiotowej sprawie postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa. Organ prawidłowo powołał i zastosował podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz oparł się o materiał dowodowy zebrany zgodnie z wymogami prawa. Nadto organ wyższego stopnia podkreślił, że ARiMR nie jest organem tworzącym przepisy prawa lecz organem czuwającym nad prawidłowością przestrzegania przepisów i działającym na ich podstawie.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła [...] sp. z o.o. w [...], zastępowana przez tą samą pełnomocniczkę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocniczka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu, zarzucając dodatkowo naruszenie art. 7 i art. 32 Konstytucji poprzez ich błędną interpretację.

Uzasadniając skargę pełnomocniczka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu. Nadto napisała, że literalna wykładnia delegacji ustawowej do wydawania aktów wykonawczych jest wymogiem konstytucyjnym oraz wymogiem technik prawodawczych. W szczególności stosownie do art. 7 Konstytucji RP "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Artykuł 92 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że "rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, które powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Obie wydane w sprawie decyzje nie mogą pozostać w obrocie prawnym, aczkolwiek z powodów innych niż opisane w skardze.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Aktami prawnymi regulującymi omawianą problematykę pomocy finansowej z powodu szkody spowodowanej suszą lub powodzią jest m.in. rozporządzenie Komisji (UE) NR 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej także: "rozporządzenie 702/2014"), ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Dokonując analizy przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie należy wskazać, że zgodnie z punktem 5 preambuły rozporządzenia 702/2014 zakres tego aktu prawnego powinien zostać dostosowany do zakresu rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, w szczególności w zakresie pomocy na rzecz sektora leśnego i pomocy na rzecz mikroprzedsiębiorstw i małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) działających na obszarach wiejskich. Dlatego też Komisja w art. 1 ust. 1 pkt a wskazała, że niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do określonych kategorii pomocy na rzecz mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).

Wskazać należy, że Załącznik Nr 1 do powyższego rozporządzenia 702/2014 definiuje zarówno (a) przedsiębiorstwo, jak i (b) pułap zatrudnienia oraz (c) pułapy finansowe określające kategorie przedsiębiorstw. Ponadto pomoc objęta zakresem regulacji powinna być przyznawana przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji. Za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Obejmuje to w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub organizacje prowadzące regularną działalność gospodarczą (art. 1 Załącznika Nr 1.)

Pułap zatrudnienia oraz pułapy finansowe określające kategorie przedsiębiorstw zostały unormowane w art. 2 ust. 1 - 3 Załącznika Nr 1 rozporządzenia 702/2014. Do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 mln EURO lub których całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln EURO. W kategorii MŚP małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów EURO. W ramach kategorii MŚP mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 mln EURO.

Prawodawca unijny, w art. 2 pkt 14, zdefiniował także pojęcie przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji. Jest nim przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat), jeżeli ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona wskutek skumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia skumulowanych strat od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów spółek wymienionych w załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne; b) w przypadku spółki, w której przynajmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat), jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona wskutek skumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej długi" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE; c) jeżeli przedsiębiorstwo jest przedmiotem zbiorowego postępowania w związku z niewypłacalnością lub według prawa krajowego, któremu podlega, spełnia kryteria do poddania go zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli; d) jeżeli przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacji; e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeżeli w ciągu ostatnich dwóch lat: (i) księgowy stosunek kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5; oraz (ii) wskaźnik relacji pokrycia odsetek do [...] tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Z art. 3 ust. 3 Załącznika nr 1 rozporządzenia 702/2014 wynika, że "przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo posiada większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie z tytułu roli udziałowca lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Ustalenie danych przedsiębiorstw dotyczących zakwalifikowania do określonej kategorii następuje na podstawie dyrektyw wskazanych w art. 6 ust. 1 – 4 Załącznika do rozporządzenia 702/2014.

Zasady udzielania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi zostały unormowane w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z § 13 r. ust. 1 rozporządzenia w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Powyższe rozporządzenie Rady Ministrów odsyła – w zakresie określenia kategorii producentów rolnych - do wyżej przytoczonych przepisów rozporządzenia 702/2014.

Tak więc na podstawie ww. aktów normatywnych, zarówno prawa unijnego, jak i krajowego oraz kryteriów szczegółowo wskazanych w tych aktach dokonywana jest klasyfikacja danego przedsiębiorstwa składającego wniosek o udzielenie pomocy finansowej z powodu szkód wywołanych wystąpieniem w roku 2018 suszy lub powodzi.

Sąd stwierdza, że organ I instancji co najmniej przedwcześnie wydał decyzję o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy gdyż nie wykazał i szczegółowo nie uzasadnił w decyzji, że skarżąca spółka jest wyłączona z prawa do udzielenia pomocy finansowej. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie pomocy, a konkretnie w oświadczeniu dotyczącym kategorii prowadzonego gospodarstwa zaznaczył, że stanowi "przedsiębiorstwo nienależące do żadnej z powyższych kategorii" (tj. inne niż mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa) oraz że jest przedsiębiorstwem powiązanym. Jednakże w toku postępowania, jak wynika zarówno z odpisu KRS, jak również z pisma przesłanego organowi I instancji w toku postępowania, spółka poinformowała, że "traktowana odrębnie" posiada zatrudnienie na poziomie nie przekraczającym 250 osób oraz roczny obrót lub całkowity bilans nie przekraczają 50 mln EURO. Dalej spółka napisała, że jest powiązana z innymi spółkami z grupy kapitałowej [...] sp. z o.o. w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika Nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 i w przypadku zsumowania danych z przedsiębiorstw powiązanych, w przypadku skarżącej spółki i przedsiębiorstw powiązanych łącznie określony poziom zatrudnienia przekracza 250 osób.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ ten skoncentrował się na wykazaniu, że skarżąca spółka nie spełnia warunków przyznania pomocy przedsiębiorstwu nie należącemu do kategorii małych i średnich przedsiębiorstw. Sąd stwierdza, że organ I instancji nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca spółka jest wyłączona z udzielania przedmiotowej pomocy finansowej z uwagi na stopień jej powiązania z innymi spółkami. Ten aspekt sprawy nie był poddany analizie organu. Nie została dokonana analiza stanu faktycznego, a także - następnie prawnego - w omawianym obszarze. Należy zwrócić uwagę, że nie została dokonana kompleksowa analiza ww. przesłanek normatywnych uzasadniających wydanie przez organ I instancji decyzji negatywnej dla strony (m.in. w zakresie powiązań prawnych [...] sp. z o.o. z wnioskodawcą, wynikających z treści oświadczenia strony z dnia [...] listopada 2018 r. oraz informacji z KRS oraz ich skutków z perspektywy przedmiotu niniejszej sprawy). Dlatego należy uznać, że decyzja ta nie spełnia wymogów wzorca normatywnego, zawartego w art. 107 § 3 K.p.a.

Opisanego uchybienia procesowego nie wyeliminował w trakcie postępowania także organ wyższego stopnia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bowiem pozbawione jakichkolwiek odniesień do powyższej problematyki dotyczącej statusu strony skarżącej. Uzasadnienie to składa się wyłącznie z treści przepisów oraz wyjaśnienia, że ograniczenia w przyznawaniu pomocy publicznej, tj. przyznawanie jej małym i średnim przedsiębiorstwom, wynika z pewnych trudności w ich funkcjonowaniu, w odróżnieniu od dużych przedsiębiorstw, które posiadają znacznie większy ekonomiczny potencjał i zaplecze, co ułatwia pokonywanie trudności. Nadto organ wyższego stopnia powołał się na "bogate orzecznictwo" Trybunału Sprawiedliwości, który w odniesieniu do kryteriów oceny spełniania przesłanek małego i średniego przedsiębiorstwa wskazuje na konieczność badania powiązań funkcjonalnych, które niezależnie od powiązań kapitałowych mogą świadczyć o tym, że w danych okolicznościach jest to w istocie duże przedsiębiorstwo. Na marginesie należy wskazać, że organ nie dokonał analizy w powyższym zakresie jak też nie wskazał żadnego orzeczenia w tym przedmiocie.

Jako nieuzasadnioną Sąd przyjmuje zatem ocenę dokonaną przez organ odwoławczy wskazującą, że postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd stwierdza, że uzasadnienia obu decyzji wydanych w sprawie nie spełniają wskazanych wzorców normatywnych uzasadnienia organu administracji publicznej. Z tego też powodu decyzje wydane przez organy administracji publicznej nie tylko naruszają obowiązujące bezwzględnie przepisy prawne w zakresie elementów składowych decyzji, ale z uwagi także brak szczegółowej analizy stanu faktycznego oraz analizy przepisów prawnych, uniemożliwiają dokonanie kontroli judykacyjnej przez Sąd.

Sąd podziela natomiast stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie został naruszony art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR. Zarzut naruszenia tego przepisu stanowi podstawowy zarzut skargi, że Rada Ministrów wydając rozporządzenie wyszła poza zakres upoważnienia ustawowego. Zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, Rada Ministrów została zobowiązana do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań ARiMR wymienionych w ust. 1 art. 4, w tym warunków i trybu udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych. Tak skonstruowana delegacja ustawowa obejmuje także umocowanie do określenia kategorii podmiotów uprawnionych do płatności ("warunki" udzielania wsparcia) na przykład poprzez uprzywilejowanie niektórych grup przedsiębiorców.

Ponieważ wojewódzkie sądy administracyjne, jak wspomniano, rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, Sąd uchylił obie decyzje wydane w sprawie, z wyżej opisanych powodów. Powyższe uchybienia skutkują wadą postępowania polegającą na nieprawidłowym i niepełnym uzasadnieniu decyzji zarówno I, jak i II instancji skutkującym - zdaniem Sądu - takim stopniem wadliwości, że niezbędne jest uchylenie obu decyzji wydanych przez organy orzekające w sprawie będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej.

Ponownie rozpoznając wniosek spółki organy zobowiązane będą do dokonania wyczerpujących rozważań faktycznych, a także normatywnych, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji organów administracji publicznej, uwzględniając w jej treści kwestie istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku producenta rolnego w przedmiocie pomocy finansowej. Wówczas uzasadnienie decyzji będzie spełniało wymogi wynikające z przepisu art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. jak w punkcie drugim sentencji wyroku.