Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1582/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1 i 5, art.145a, art.146
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik,, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Z. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., z dnia

8 stycznia 2010 r. nr Gm-II-7661/3/08/08/10, nakazano Przedsiębiorstwu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C.(zwanej dalej także Spółką), usunięcie odpadów w postaci kompozytu mineralnego na bazie fluorku wapnia z terenu pogórniczego po byłej "B" S.A. w Z. B. – stanowiącego obszar działek o nr ewidencyjnych: [...], oraz częściowo na działce o numerze [...],, położonych w Z., obręb B., k.m. 11- na których prowadzona była przez "A" Sp. z o.o. działalność w zakresie zbierania i odzysku odpadów.

Na skutek odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...], r., nr [...], orzekło o utrzymaniu powyższej decyzji w mocy. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 593/10, oddalił skargę Spółki wniesioną na powyższą decyzję Kolegium.

W dalszej kolejności, na skutek złożonego przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C., żądania stwierdzenia nieważności powołanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...], r. nr [...],, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...], r. nr [...], utrzymało powyższe postanowienie w mocy.

Postanowienie Kolegium z dnia [...], r. zostało następnie zaskarżone przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 480/12 skargę oddalił.

W dniu [...], r., Spółka wniosła, za pośrednictwem Prezydenta Miasta Z., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powołaną na wstępie decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], r., wskazując na regulację art. 145 ust. 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Do wniosku załączyła dokument zatytułowany "Opinia wskazująca na konieczność wznowienia postępowania administracyjnego celem uchylenia przez Prezydenta Miasta Z. swojej decyzji z dnia [...], r. znak [...]," sporządzony przez specjalistę ds. gospodarki odpadami. Wniosek ten wpłynął do Kolegium w dniu [...], r. W uzupełnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że otrzymała powyższą opinię w dniu [...], r. i na jej podstawie powzięła informację o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Postanowieniem z dnia [...], r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej powyższą decyzją tego organu z dnia [...], r., nr [...], (błędnie wskazano decyzję tego organu z dnia [...], r. nr [...],). Następnie, decyzją z dnia [...], r. nr [...],, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 i art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. odmówiło uchylenia tejże decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium, w pierwszej kolejności, wskazało na dochowanie przez Spółkę wymogów formalnych wniosku, bowiem żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony, dotyczy ono decyzji ostatecznej, a wnioskodawca wskazał podstawę prawną swego żądania, nadto wniosek złożono z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Przechodząc do oceny zaistnienia w sprawie wskazanych we wniosku Spółki przesłanek wznowieniowych, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z kolei, zgodnie z art. 75 k.p.a. dowód w znaczeniu środka dowodowego, pozwala na przekonanie się organu o istnieniu lub nieistnieniu danych faktów względnie prawdziwości lub fałszywości twierdzenia o faktach.

Następnie, Kolegium przywołało tezy przedstawione w załączonej do wniosku Spółki opinii sporządzonej przez specjalistę ds. gospodarki odpadami, mające, zdaniem Spółki, uzasadniać istnienie przesłanek wznowienia postępowania w sprawie, tj. tezę, że gdyby [...], Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał, na podstawie art. 364 ustawy – Prawo ochrony środowiska, decyzję o wstrzymaniu działalności Spółki "C" w zakresie prowadzenia odzysku fluorku wapnia to odpady z byłych "D" nigdy nie zostałby przyjęte przez Spółkę i nie doszłoby do wydania decyzji organu pierwszej. Wskazano, że przejęciu przez nią odpadów w postaci [...], zapobiegłoby także uzyskanie przez Spółkę oraz Prezydenta Miasta Z. informacji o toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...],, zezwalającej Spółce "C" na odzysk [...],. Spółka przedstawiła szereg okoliczności faktycznych mających świadczyć o znaczących nieprawidłowościach w trakcie kontroli prowadzonej w Spółce w okresie od [...], r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K., których skala świadczy o tym, że do przeprowadzenia tej kontroli doszło z rażącym naruszeniem prawa. Jej wyniki nie powinny być zatem podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie przez organ pierwszej instancji. Według Spółki dowodem istniejącym w dacie wydania decyzji, objętej obecnym postępowaniem wznowieniowym, a nieznanym Prezydentowi Miasta Z. jest zaś pismo [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia

[...], r. znak [...],, skierowane do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K.. W piśmie tym zawarto informację, że w [...], r. w Spółce "C" przeprowadzono kontrolę, w wyniku której ustalono, że przyjmuje ona do odzysku odpady (kod [...],) w postaci szlamów zawierających fluorek wapniowy, pochodzący z likwidacji osadników byłych Zakładów Chemicznych "D" w K.Zawierało również informację, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...], z dnia [...], r., zezwalającej Spółce "C." na odzysk tego odpadu.

W ocenie Kolegium mimo, że powyższy dowód istniał w dacie wydania decyzji z dnia [...], r. nr [...], i nie był temu organowi znany to dowód ten nie jest istotny z punktu wiedzenia rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji. Zarówno ten dowód, jak i okoliczności z niego wynikające nie mają bowiem wpływu na przesłanki, od których ustawa uzależnia wydanie decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.

Kolegium podało, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia

2001 r. o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Posiadaczem odpadów jest zaś, zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 13 tej ustawy, każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Domniemywa się przy tym, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Kolegium wyjaśniło, że w decyzji z dnia [...], r.

nr [...], uznało, iż na podanym w tej decyzji terenie znajdują się odpady, których posiadaczem jest Spółka. Bez znaczenia pozostają zaś okoliczności, które doprowadziły Spółkę do nabycia statusu posiadacza tych odpadów. Kolegium podkreśliło, że nabycie tego statusu jest oderwane od kwestii zawinienia po stronie Spółki. Powyższa odpowiedzialność administracyjno-prawna jest bowiem niezależna od tego, czy adresat nałożonego obowiązku usunięcia odpadów – w momencie nabycia statusu ich posiadacza – zdawał sobie sprawę, że ma do czynienia z odpadami. Bez wpływu na jego odpowiedzialność w tym zakresie pozostaje także kwestia oceny legalności działań, które doprowadziły do nabycia statusu posiadacza odpadów.

W dalszej kolejności Kolegium wskazało na brak przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Przywołując treść tego przepisu podkreśliło, że spełnienie tej przesłanki wznowieniowej uzależnione jest od łącznego wystąpienia następujących warunków: w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym w danej sprawie wystąpił fałszywy dowód, jego sfałszowanie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, fałszywy dowód był podstawą do ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy.

Zdaniem Kolegium, okoliczności przywołane przez Spółkę nie pozwalają na przyjęcie że został spełniony choćby jeden z powyższych warunków. Spółka stanęła bowiem na stanowisku, że skoro podważyła wiarygodność protokołu z kontroli przeprowadzonej w Spółce w okresie od 3 lutego do 5 marca 2008 r., a ustalenia w nim zawarte były podstawą do wydania decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], r. to dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

Na skutek powyższej decyzji Spółka wystąpiła do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3 pkt 13, art. 25 ust. 1-3 i art. 34 ustawy o odpadach.

W obszernym uzasadnieniu tego wniosku nie podzieliła stanowiska Kolegium, że przedstawione przez nią nowe okoliczności i dowody są nieistotne dla sprawy,

w której wydano decyzję z dnia [...], r., nr [...],. Zwróciła uwagę, że w związku z treścią art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, Spółka "C" nie mogła przekazać jej odpadu fluorku wapnia, bo nie posiadała ona zezwolenia na odzysk tego odpadu. Posiadaczami odpadu fluorku w świetle powyższej ustawy, była jedynie Spółka "C gdyż posiadała takie zezwolenie. Posiadaczami odpadów byli także nowi właściciele Zakładów Chemicznych "D": E w P. i F. w K. jako wytwórcy odpadu [...],.

Spółka podtrzymała jednocześnie argumentację zaprezentowaną w "Opinii..." w odniesieniu do przeprowadzonej w dniach od [...], r. kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K., zwracając uwagę, że podważała nie tylko wiarygodność protokołu sporządzonego z tej kontroli, ale także wiarygodność działania Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. Delegatury w C.. Zaakcentowała, że żaden z przeprowadzających kontrolę inspektorów nie przestrzegł Spółki, że współpracuje z przestępcą ekologicznym. Wskazała także, że decyzja Kolegium z dnia [...], r. jest obarczona wadą nieważności, gdyż fragment jej uzasadnienia potwierdza nieprawdę w zakresie treści uzasadnienia postanowienia tego organu z dnia [...], r. W postanowieniu tym podano, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Kolegium z dnia [...], r. nr [...],, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], r. nr [...],. Natomiast to samo stwierdzenie w decyzji z dnia [...], r. zostało odniesione do decyzji Kolegium z dnia 30 [...], r.,

nr [...],.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia

[...], r. nr [...], ponownie rozpoznając sprawę zakończoną wskazaną wyżej decyzją tego organu z [...],, utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium ponownie uznało, że wniosek Spółki spełnia określone ustawą wymogi formalne. Zwróciło także uwagę, że decyzja, której dotyczy niniejsze postępowanie została poddana kontroli sądowej, a skarga na nią złożona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalona. Możliwość wznowienia postępowania w tego typu sytuacji jest zaś znacznie ograniczona i jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych jest dopuszczalna jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1,2,5,7,8 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie żądanie dotyczyło przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. zatem Kolegium uznało, że brak jest przeszkód do przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 145 i następne k.p.a.

Dokonując ponownej oceny przesłanek wznowieniowych wskazanych przez Spółkę, Kolegium wyjaśniło, że pismo [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], r. znak [...], nie może być potraktowane jako nowy dowód w sprawie. Dokument ten został bowiem przesłany organowi pierwszej instancji przy piśmie Kierownika Delegatury w C. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], r. nr [...],. Kolegium uznało zatem, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Jednocześnie Kolegium odniosło się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia Spółki jako posiadacza odpadów, wskazując, że podstawą do przyznania jej tego statusu było domniemanie zawarte w art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach, zaś w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym Spółka nie wykazała, że posiadaczem odpadów jest Spółka "C" lub też inny podmiot. Domniemania tego nie obala również przedmiotowe pismo [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], r. Organy obu instancji miały bowiem wiedzę, że Spółka "C" dysponowała zezwoleniem Starosty Wodzisławskiego na odzysk odpadów innych niż niebezpiecznie. Nie pozwala to jednak na stwierdzenie, że ten ostatni podmiot jest posiadaczem odpadów zgromadzonych na terenie byłej "B" w Z. B..

Kolegium nie znalazło również podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreśliło ponownie, że spełnienie tej przesłanki wznowieniowej uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech warunków, co sprawie nie miało miejsca. Po pierwsze, zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do uznania przywołanego przez Spółkę protokołu z kontroli za fałszywy. Nieścisłość ustaleń faktycznych czy zbytnia ich ogólnikowość, a także uchybienia formalne samej kontroli nie mogą bowiem być kwalifikowane od razu w kategoriach fałszu. Nie został spełniony także drugi warunek w postaci prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszerstwo, a nie zachodzą okoliczności pozwalające w drodze wyjątku na odstąpienie od takiego potwierdzenia. Nadto, protokół z kontroli nie posłużył jako samodzielny dowód do ustalenia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Kolegium wyjaśniło również, że okoliczność błędnego wskazania w postanowieniu tego organu z dnia [...],. nr [...], decyzji Kolegium z dnia [...], r. nr [...],, nie zaś decyzji z dnia [...], r., nr [...],, jest oczywistą omyłką pisarską w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], r. nr [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C.. W skardze poniesione zostały zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, art. 3 ust. 3 pkt 13, art. 25 ust. 1-3 i art. 34 ustawy o odpadach oraz art. 279 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. W oparciu o te zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu skargi m.in. zwróciła uwagę na odmienne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zawarte w zaskarżonej decyzji i w poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...], r., nr [...],, a dotyczące oceny pisma [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], r. znak In [...], w zakresie przyznania temu pismu przymiotu nowości. Jej zdaniem przyznanie temu dokumentowi takiego przymiotu nie powinno budzić wątpliwości, jeżeli jednak Prezydent Miasta Z. od dnia [...], r. był w posiadaniu tego pisma i pominął je przy wydawaniu decyzji z dnia [...], r. oraz nie przekazał go Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w C., to działał niezgodnie z prawem. Strona skarżąca podkreśliła, że Kolegium w zaskarżonej decyzji odmówiło przyznania przymiotu nowości powyższemu pismu z dnia 8 kwietnia 2008 r., nie odniosło się przy tym do zarzutów skarżącej zaprezentowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących wpływu treści tego pisma na rozstrzygnięcie organu. Strona skarżąca za bezpodstawne uznała także twierdzenie Kolegium, zgodnie z którym nie wykazała ona w postępowaniu zwykłym, że posiadaczem odpadów jest Spółka "C" lub inny podmiot. Jej zdaniem kwestia ta była bowiem przez Spółkę udowadniana we wszystkich jej odwołaniach i skargach.

Strona skarżąca ponownie nie zgodziła się stanowiskiem Kolegium zawartym w decyzji z dnia [...], r. nr [...], wskazującym na brak znaczenia dla sprawy faktu, że odpad fluorku wapnia pochodzący z osadników byłych Zakładów Chemicznych "D" w K. został zdeponowany w wyrobisku w Z. przez Spółkę "C" podstępem, tak jak w innych miejscach województwa [...], . Na co wskazuje pismo [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], r. znak [...],. Podniosła, że Kolegium dokonało interpretacji powyższych okoliczności w oparciu o art. 34 i art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach, w oderwaniu od całości tej ustawy, w szczególności art. 25 ust. 2 i ust. 3. W związku z treścią art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, jest zatem oczywiste, że Spółka "C " nie mogła przekazać stronie skarżącej odpadu fluorku wapnia, bo nie posiadała ona zezwolenia na odzysk tego odpadu. Posiadaczami odpadu fluorku w świetle powyższej ustawy, była jedynie Spółka "C ", gdyż posiadała takie zezwolenie. Według strony skarżącej posiadaczami odpadów byli także nowi właściciele Zakładów Chemicznych "D": E Polska w P. i F w K. jako wytwórcy odpadu [...],.

Strona skarżąca zaznaczyła, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach, jeżeli posiadacz odpadów, posiadający wymagane prawem zezwolenie przekazuje odpady podmiotowi nie posiadającemu takiego zezwolenia, to odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami nadal pozostaje przypisana temu, który je przekazał. Zwróciła także uwagę na regulację odpowiedzialności administracyjno - finansowej na gruncie art. 279 ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska, a także na poglądy doktryny wskazujące, że domniemanie z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach może być obalone i że znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy przeprowadzenie innych środków dowodowych nie doprowadzi do ustalenia, kto jest posiadaczem odpadów. Nadto, podkreśliła, że nie posiadając zezwolenia na wytwarzanie odpadów nie może zarządzać odpadem (usunąć odpad).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało na okoliczności mające, w ocenie Kolegium, potwierdzać, że pismo [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], r. znak [...], znane było organom administracji orzekającym w sprawie. Tymczasem odmienna ocena tego dowodu przez skład Kolegium orzekający w decyzji z dnia [...], r. była nieuzasadniona. Brak cech nowości tego dowodu spowodował natomiast, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie było podstaw do badania pozostałych przesłanek warunkujących uznanie istnienia okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...],. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję SKO w K. z dnia [...],. w której Kolegium odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej SKO w K. z dnia [...],. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...],. nakazującą przedsiębiorstwu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C., usunięcie odpadów w postaci kompozytu mineralnego na bazie fluorku wapnia z terenu pogórniczego po byłej "B" S.A. w Z. B..

Rozważając zarzuty podniesione w skardze Sąd stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji zachodzi w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą).

Zaskarżone w sprawie orzeczenie organ wydał w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przyjął bowiem za organem I instancji, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia i nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej [...],. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej spółki, która żądając wznowienia postępowania powołała się na dwie przesłanki, tj. uregulowaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 tej ustawy. Ocena jaką organy orzekające dokonały w sprawie w kontekście wymienionych przesłanek nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Przypomnieć trzeba, iż w myśl ww. przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zauważyć w tym miejscu też trzeba (przede wszystkim z uwagi na podniesione w skardze zarzuty), iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Z powyżej przytoczonych wyjaśnień należy wywieść dalsze zasady określające rozpoznawanie sprawy w oparciu o art. 145 § 1 k.p.a., a mianowicie - wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Skoro tak, to okoliczności, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mieć znaczenie prawne, a w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Omawiany przepis wymaga bowiem aby okoliczności i dowody, o których w nim mowa były istotne, a za istotne okoliczności czy dowody uznać można jedynie takie, które spełniają ww. cechy i tym samym mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Skuteczne powołanie się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie miało więc miejsce wówczas, gdy nowe okoliczności lub dowody mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym sensie, że wraz z innymi okolicznościami lub dowodami powinny stać się podstawą wydania odmiennej decyzji niż ta, która zapadła poprzednio. Nadto, trzeba też podkreślić, iż w świetle treści ww. art. 145 § 1 pkt 5 nowe okoliczności i dowody muszą ujawnić się po wydaniu decyzji ostatecznej. Nowe okoliczności i dowody w rozumieniu ww. przepisu to takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający nimi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). Przy czym wyjaśnić należy, że przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.

Zaznaczyć także należy, iż wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. nie przesądza wystąpienia w sprawie przesłanki wznowieniowej. Postanowienie to stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce), stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Wskazać też należy, iż przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. -stanowiący podstawę prawną decyzji wznowieniowej wydanej w niniejszej sprawie- ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że żadna przesłanka z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b nie miała miejsca, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wskazany przepis nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy wprawdzie wystąpiła przesłanka wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiła przynajmniej jedna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146. W takim przypadku, m. in. wówczas gdy wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (o czym stanowi § 2 art. 146), zastosowanie znajduje art. 151 § 2 k.p.a..

Dostrzegając powyższe, wskazać trzeba, iż wnosząc o wznowienie postępowania skarżąca spółka przywołała m. in. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując na "nowy dowód", o którym mowa w tym przepisie. Podając, że dowód ten istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej, ale nie był znany organowi orzekającemu, a jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśniła też, że dowodem tym jest pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. z dnia [...],. nr [...], informujące o tym, że w [...],. została przeprowadzona kontrola w Spółce "C " Sp. z o.o. w ramach której ustalono, że przyjmuje ona do odzysku odpady ( kod [...],) w postaci szlamów zawierających [...],, pochodzące z likwidacji osadników byłych Zakładów Chemicznych "D" w K.. Jednocześnie w piśmie tym zawarta została informacja o toczącym się przed SKO w K. postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...],, zezwalającej Spółce "C " na odzysk fluorku wapnia i produkcję kompozytu. Z analizy akt administracyjnych wynika , że przedmiotowe pismo znajduje się w tomie II akt i zostało przesłane przez Kierownika Delegatury w C. Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. pismem z dnia [...],. organowi I instancji, zatem zasadnie SKO w K. w zaskarżonej decyzji przyjęło, że nie jest to nowy dowód nieznany organowi w chwili wydania decyzji.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko, że "nowy dowód" przywołany przez skarżącą w kontekście przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wypełnia dyspozycji tego przepisu, albowiem był znany organowi w chwili wydania decyzji, tym samym w niniejszej sprawie nie zaistniały łącznie wszystkie ww. przesłanki, które byłyby dla organu podstawą do wznowienia postępowania. W tym miejscu wskazać należy również, że bez znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia jest fakt, że Kolegium dokonało odmiennej oceny wskazanego przez skarżącą "nowego dowodu", bowiem Kolegium ponownie rozpoznając sprawę nie było związane poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, wynika to z art.138k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto wskazać należy, że w sytuacji gdy powołany przez skarżącą dowód był znany organowi w chwili wydania decyzji, bez znaczenia pozostaje waga treści tego dowodu. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. wszystkie przesłanki tj. istotność dowodu, istnienie w chwili wydania decyzji oraz fakt, że dokument nie był znany organowi, muszą wystąpić łącznie, brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek skutkuje przyjęciem, że nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania określona w powołanym wyżej przepisie, a co za tym idzie bezprzedmiotowe staje się badanie pozostałych przesłanek, w tym również istotności dowodu.

Kolejną podstawą wniosku skarżącej spółki o wznowienie postępowania administracyjnego stanowił art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak słusznie przyjęły organy orzekające w obu instancjach, sfałszowanie dowodu musi być jednak potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Takiego orzeczenia skarżąca na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie można było zastosować art. 145 § 2 k.p.a., który stanowi wyjątek od opisanej zasady. Zgodnie z tym przepisem istnieje możliwość wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek tj. oczywistość fałszu oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie miała miejsca. Fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że wskazywane przez skarżącą nieprawidłowości w trakcie kontroli prowadzonej w spółce "A" w okresie od [...],. do [...],. przez [...], Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska świadczą o fałszywości sporządzonego na tę okoliczność protokołu kontroli. Należy zwrócić uwagę, że protokół ten jako jeden z wielu dowodów w prowadzonym postępowaniu administracyjnym był kontrolowany przez organy i wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu nakazującym usunięcie odpadów, a następnie przez organy w niniejszym postępowaniu. W ocenie żadnego z organów dowód ten nie został uznany za fałszywy, a przynajmniej nie w stopniu oczywistym czyli możliwym do zweryfikowania w ramach środków dostępnych w postępowaniu administracyjnym. Już z tego powodu należy uznać, że art. 145 § 2 k.p.a. nie został naruszony. Jak słusznie wskazało Kolegium nawet gdyby uznać wszystkie zarzuty dotyczące przedmiotowej kontroli za uzasadnione, to biorąc pod uwagę, że dotyczą nieścisłości dokonanych ustaleń faktycznych, zbytniej ich ogólnikowości, a także uchybień formalnych, nie można przyjąć, że przesądzają o fałszywości tych czynności, jak również fałszywości sporządzonego protokołu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jako bezprzedmiotowe należało uznać pozostałe zarzuty podnoszone w treści skargi, a dotyczące okoliczności związanych z ustaleniem rzeczywistego posiadacza odpadów, wynikającą z tego tytułu odpowiedzialnością oraz niewykonalnością decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], r.,co w konsekwencji skutkować miało naruszeniem wskazanych w treści skargi przepisów prawa materialnego. W świetle poczynionych na wstępie przez Sąd rozważań stwierdzić należy bowiem, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie mogą stanowić podstawy do wznowienia przedmiotowego postępowania. Wskazać również należy, że okoliczności te były już podnoszone przez skarżącą w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w K. z dnia [...],. zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 28 września 2012r.,sygn. akt II SA/GL 480/12 oraz w postępowaniu zwykłym dotyczącym przedmiotowych odpadów, zakończonym prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/GL 593/10.

Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późń. zm.).