Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 593/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 a ust.3 pkt 3 lit.b, art. 24ust. 3 pkt 3, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 4a,  ust. 3f, art. 16 ust. 8b, art. 3 pkt 22,
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 14c par. 1, 2art. 14b par. 1, 3, art. 121 par. 1, art. 14h,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3, art. 21, art. 249 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 13, art. 198,
journal: Dz.U. 2004 nr 146 poz 1546
law: Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych
article: art. 17 ust. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "E.-S. [...]" Sp. z o.o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z [...] nr [...] Minister Finansów stwierdził, że stanowisko E.-[...]Sp. z o.o. w K. (dalej: "spółki") przedstawione we wniosku z dnia 11 marca 2015 r. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kwalifikacji przychodów jako przychodów, których osiągnięcie przez spółkę cypryjską może spowodować nadanie jej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej, jest nieprawidłowe.

Spółka, przedstawiając stan faktyczny podała, że jest spółką kapitałową będącą polskim rezydentem podatkowym i podlegającą na terytorium Polski opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy). Posiada udziały w kapitale zakładowym spółki prawa cypryjskiego (spółka typu private company limited by shares, będąca odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), mającej siedzibę i zarząd na terytorium Republiki Cypru (dalej: "spółka cypryjska"). W świetle przepisu art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. a) ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."), posiadać będzie bezpośrednio ponad 25% udziałów w kapitale spółki cypryjskiej nieprzerwalnie przez okres przekraczający 30 dni. Podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej spółki cypryjskiej jest działalność inwestycyjna. Spółka cypryjska posiada certyfikaty inwestycyjne stanowiące tytuły uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych zamkniętych (dalej: "fundusze") z siedzibą w Polsce. W przyszłości niewykluczone jest, że zgodnie ze statutem funduszy, na rzecz spółki cypryjskiej zostaną dokonane wypłaty z tytułu przychodów ze zbycia lokat funduszy, tj. zgodnie z art. 198 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546, z późn. zm., dalej: "u.f.i.").

Możliwe również, że na podstawie statutu funduszy, na rzecz spółki cypryjskiej zostaną wypłacone dochody tych funduszy, tj. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 u.f.i. Wypłaty przychodów ze zbycia lokat funduszy, jak i dochodów funduszy nie będą wymagać wykupywania przez spółkę cypryjską certyfikatów inwestycyjnych w funduszach. Jeżeli dojdzie do wypłaty przez fundusze przychodów ze zbycia lokat funduszy, jak również wypłat dochodów funduszy na rzecz spółki cypryjskiej, możliwe, że na moment dokonania wypłat, przychody (dochody) z ich tytułu będą podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym na Cyprze. Niewykluczone, że przychody będące przedmiotem niniejszego wniosku mogą stanowić ponad 50% przychodów spółki cypryjskiej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: czy przychody, które uzyska spółka cypryjska z tytułu wypłaty przez fundusze na jej rzecz przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy, stanowią przychód, o którym mowa w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p., a w szczególności czy osiągnięcie przez spółkę cypryjską przedmiotowych przychodów powinno być traktowane jako dochód, którego osiągnięcie przez spółkę cypryjską może spowodować nadanie jej statutu zagranicznej spółki kontrolowanej wnioskodawcy (przy spełnieniu pozostałych warunków wskazanych w art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.)?

Zdaniem wnioskodawcy, przychody które uzyska spółka cypryjska z tytułu wypłaty przez fundusze na jej rzecz przychodów ze zbycia lokat funduszy, jak również wypłat dochodów nie stanowią przychodów, o których mowa w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p., a tym samym, ich osiągnięcie nie powinno spowodować nadania spółce cypryjskiej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej (przy spełnieniu pozostałych warunków wskazanych w art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.). Powołując art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p. spółka podniosła, że przychody opisane we wniosku w sposób oczywisty nie stanowią przychodów ze zbycia wierzytelności, odsetek pożytków od wszelkiego rodzaju pożyczek, poręczeń i gwarancji, a także przychodów z praw autorskich, praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw. W przypadku otrzymywania przedmiotowych przychodów nie będzie dochodziło również do zbywania certyfikatów inwestycyjnych. Przedmiotowe przychody nie będą się również mieścić w kategorii przychodów z realizacji instrumentów finansowych. Odwołując się do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt a) ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 94 ze zm., dalej: "u.o.i.f."), spółka podniosła, że pomimo, że certyfikaty inwestycyjne jako papiery wartościowe stanowią instrumenty finansowe, to nie można utożsamiać przychodu z realizacji praw z instrumentów finansowych z uzyskiwaniem przez spółkę cypryjską przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy, powyższe bowiem stanowią dochody z tytułu uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Pod pojęciem realizacji prawa z instrumentów finansowych należy rozumieć czynność w ramach której strona określonego kontraktu, (tj. instrumentu pochodnego, np. opcji, SWAP itp.) realizuje swoje prawa z niego wynikające w odniesieniu do instrumentu bazowego poprzez np. dostawę papieru wartościowego po określonej cenie. W wyniku powyższych czynności sam instrument finansowy wygasa. Czynności te należy zatem przeciwstawić sprzedaży danego instrumentu, kiedy to prawa z niego wynikające przechodzą na nabywcę (np. sprzedaż opcji). Uzyskiwanie przedmiotowych przychodów z funduszy nie stanowi zatem realizacji praw z instrumentów finansowych (realizacji praw wynikających z certyfikatów inwestycyjnych), bowiem nie dochodzi do jakiejkolwiek operacji w odniesieniu do jakiegokolwiek instrumentu bazowego, a byt prawny certyfikatów inwestycyjnych nie wygasa (co by miało miejsce w przypadku np. realizacji prawa wynikającego z opcji). Za takim podejściem wskazuje wykładnia systemowa, gdzie wyraźnie rozróżniony jest przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających (art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") od przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f.).

Również u.p.d.o.p. w art. 12 ust. 3f przewiduje moment powstania przychodów wyłącznie z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, a nie z wypłat dokonanych przez fundusz inwestycyjny zamknięty (w art. 16 ust. 1 pkt 8b u.p.d.o.p. odracza również prawo do zaliczenia wydatków na nabycie pochodnych instrumentów finansowych do momentu realizacji praw z tych instrumentów). Realizacja instrumentów finansowych odnosi się zatem wyłącznie do realizacji instrumentów pochodnych i nie dotyczy realizacji certyfikatów inwestycyjnych - uzyskiwania przychodów ze zbycia lokat funduszy, jak również wypłat dochodów funduszy. Potencjalnie, przychody będące przedmiotem niniejszego wniosku mogłyby zostać uznane jedynie za dochody z dywidend i innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych.

Zastosowanie przez ustawodawcę wyłączenia spoza zakresu art. 10 ust. 1 u.p.d.o.p. kategorii przychodów wskazanych w art. 12 ust. 1 pkt 4a tej ustawy, jak również odmienny charakter certyfikatów inwestycyjnych od udziałów (akcji) oznacza, że dochody uzyskiwane przez uczestników funduszy inwestycyjnych, bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych, a określone statutem funduszy nie stanowią przychodów z dywidend (które stanowią zysk spółki kapitałowej przeznaczony do podziału pomiędzy wspólników/akcjonariuszy) oraz z udziałów w zyskach osób prawnych.

Na gruncie umowy z 4 czerwca 1992 r. zawartej między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od dochodu i majątku (Dz. U. z 1993 r. Nr 117, poz. 523, ze zm., dalej: "umowy"), określenie dywidenda oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach i nieodnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności, jak również dochody z innych udziałów w spółce, które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji zgodnie z ustawodawstwem podatkowym, Państwa, w którym spółka dokonująca podziału ma siedzibę (art. 10 ust. 3 umowy). Zdaniem wnioskodawcy, wypłaty dokonywane przez fundusz na rzecz spółki cypryjskiej przychodów ze zbycia lokat funduszy oraz wypłat dochodów funduszy bez wykupywania certyfikatów inwestycyjnych nie mieszczą się w zakresie żadnej z wymienionych w powyższym przepisie kategorii dochodów traktowanych jako dywidendy. Pod tym względem również nie powinny być traktowane jako dywidendy i inne przychody z udziału w zyskach osób prawnych.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 18 czerwca 2015 r.

uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Organ zaznaczył, że przychody z realizacji praw z instrumentów finansowych nie stanowią dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p. Uregulowanie zawarte w art. 12 ust. 1 pkt 4a i art. 10 ust. 1 tej ustawy (tj. fragment "z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a") wskazuje, że ustawodawca wyłączył z kategorii dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych uzyskane przez uczestnika funduszu inwestycyjnego dochody tego funduszu bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych.

Określenie "przychód z realizacji praw z instrumentów finansowych", nie zostało zdefiniowane w umowie dlatego stosownie do art. 3 ust. 2 umowy, temu określeniu należy nadać takie znaczenie jakie posiada ono zgodnie z prawem państwa - strony umowy, w którym podatek jest ustalany - w rozpatrywanej sprawie jest to prawo polskie.

Organ powołał treść art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 1 lit. a) i art. 3 pkt 28a u.o.i.f. oraz art. 18 ust. 2 pkt 13, art. 21 i art. 198 ust. 1 u.f.i. i wskazał, że certyfikaty inwestycyjne są tytułami uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych zamkniętych. Certyfikaty są papierami wartościowymi, jednakże zarówno ich cechy, jak i zakres związanych z nimi uprawnień może być różny w zależności od postanowień statutu danego funduszu, który je wyemitował. Certyfikaty inwestycyjne są niepodzielne. Podstawowym uprawnieniem związanym z posiadaniem certyfikatów inwestycyjnych jest prawo do udziału w aktywach netto lub dochodzie funduszu proporcjonalnie do wartości wkładów poszczególnych uczestników. Organ nie zgodził się z wnioskodawcą, że pomimo, iż certyfikaty inwestycyjne jako papiery wartościowe stanowią instrumenty finansowe, nie można utożsamiać przychodu z realizacji praw z instrumentów finansowych z uzyskiwaniem przez spółkę cypryjską przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy, powyższe bowiem stanowią dochody z tytułu uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Niesłuszne jest też twierdzenie wnioskodawcy, że pod pojęciem realizacji prawa z instrumentów finansowych należy rozumieć czynność w ramach której strona określonego kontraktu, tj. instrumentu pochodnego, np. opcji, SWAP itp. realizuje swoje prawa z niego wynikające w odniesieniu do instrumentu bazowego poprzez np. dostawę papieru wartościowego po określonej cenie, ponieważ strona w przedmiotowej sprawie uzyskując przychody ze zbycia lokat funduszy jak również wypłaty dochodów funduszy nie będzie realizowała praw z instrumentu pochodnego.

Stanowiska wnioskodawcy nie potwierdzają wskazane przez niego przepisy u.p.d.o.f., ponieważ nie są one przedmiotem interpretacji. Ponadto w sprawie nie występuje przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych. Wskazany przez wnioskodawcę przepis w art. 12 ust. 3f u.p.d.o.p. dotyczy momentu powstania przychodów z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, natomiast w przedmiotowej sprawie chodzi o przychód z realizacji praw z certyfikatów inwestycyjnych jako instrumentów finansowych.

Certyfikaty inwestycyjne są instrumentami finansowymi stanowiącymi papiery wartościowe. Nie stanowią pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 3 pkt 28a u.o.i.f.

Podsumowując, przychody, które uzyska spółka cypryjska z tytułu wypłaty przez fundusze na jej rzecz przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy, stanowią przychód, o którym mowa w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p., którego osiągnięcie przez spółkę cypryjską powinno być traktowane jako dochód, którego osiągnięcie przez spółkę cypryjską może spowodować nadanie jej statusu CFC wnioskodawcy (przy spełnieniu pozostałych warunków wskazanych w art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.). Wymienione dochody, które uzyska spółka cypryjska z funduszy będą dochodami z tytułu realizacji praw z certyfikatów inwestycyjnych, o których mowa w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p. Uzyskiwanie przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy stanowi bowiem realizację podstawowego uprawnienia związanego z posiadaniem certyfikatów inwestycyjnych, a nie realizację praw z pochodnych instrumentów finansowych.

Spółka wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji prawa podatkowego.

Na powyższą interpretację spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji

zarzuciła:

1) dopuszczenie się błędu wykładni co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj.: art 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p. poprzez dokonanie błędnej wykładni powyższego przepisu i uznanie, iż przychody, które uzyska spółka cypryjska z tytułu wypłaty na jej rzecz przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy, stanowią przychód z realizacji praw z instrumentów finansowych, co w konsekwencji spowoduje, iż osiągnięcie przez spółkę cypryjską przedmiotowych przychodów może spowodować nadanie jej statutu zagranicznej spółki kontrolowanej spółki;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i § 2, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez wydanie interpretacji indywidualnej opartej na błędnie zinterpretowanych przepisach prawa podatkowego, błędnej oceny stanowiska spółki oraz sporządzeniu uzasadnienia w sposób niespełniający ustawowych wymogów.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy nie należy utożsamiać z przychodem z realizacji instrumentów finansowych zawartym w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p., z uwagi na fakt, iż jest to inna kategoria przychodów. Skarżąca zgodziła się z organem, że certyfikaty inwestycyjne będące papierami wartościowymi stanowią instrumenty finansowe. Jednakże na gruncie art. 3 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.i.f., papierami wartościowymi obok certyfikatów inwestycyjnych są również m.in. będące instrumentami finansowymi akcje, udziały (jako inne zbywalne papiery wartościowe) jak również obligacje. Jeżeli zatem, w ocenie organu, przychody z funduszy (przychody ze zbycia lokat funduszy jak również wypłaty dochodów funduszy bez wykupywania jednostek uczestnictwa) stanowią w istocie realizację praw z certyfikatów inwestycyjnych a więc realizację praw z instrumentów finansowych, wówczas każdorazowa realizacja prawa przysługująca akcjonariuszowi z tytułu posiadania akcji w spółce akcyjnej w postaci wypłaty na jego rzecz dywidendy czy też z tytułu umorzenia tych akcji stanowiłaby konsekwentnie również przychód z tytułu realizacji praw z instrumentów finansowych, a nie odrębną zawartą przez ustawodawcę w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p. kategorię przychodów z dywidend i innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych.

W ocenie spółki, wykładnia poczyniona przez organ podatkowy ma charakter rozszerzający, co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, w której praktycznie każdy przychód z tytułu posiadania jakichkolwiek papierów wartościowych osiągany przez zagraniczną spółkę stanowiłby przychód z realizacji praw z instrumentów finansowych.

W ocenie spółki, pojęcie realizacji prawa z instrumentów finansowych odnosi się wyłącznie do realizacji instrumentów pochodnych, nie dotyczy uzyskiwania przychodów z tytułu posiadania certyfikatów inwestycyjnych. Pod pojęciem realizacji prawa z instrumentów finansowych należy rozumieć zatem czynność odnoszącą się do instrumentów pochodnych, w ramach której strona określonego kontraktu (np. opcji, SWAP itp.) realizuje swoje prawa z niego wynikające w odniesieniu do instrumentu bazowego poprzez np. dostawę papieru wartościowego po określonej cenie. W wyniku powyższych czynności sam instrument finansowy wygasa. Czynności te należy zatem przeciwstawić sprzedaży danego instrumentu kiedy to prawa z niego wynikające prze.dzą na nabywcę (np. sprzedaż opcji). Uzyskiwanie przedmiotowych przychodów z funduszy nie stanowi zatem realizacji praw z instrumentów finansowych (realizacji praw wynikających z certyfikatów inwestycyjnych) bowiem nie dochodzi do jakiejkolwiek operacji w odniesieniu do jakiegokolwiek instrumentu bazowego a byt prawny certyfikatów inwestycyjnych nie wygasa (jak ma to miejsce w przypadku np. realizacji prawa wynikającego z opcji).

Powołując się na art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. skarżąca wyjaśniła, że "realizowanie praw" ma odniesienie do przychodu z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych jak również z ich odpłatnego zbycia. W art. 17 ust. 1 pkt 5 tej ustawy ustawodawca natomiast wprost wymienia przychód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych a nie przychód z realizacji praw z tytułu posiadania certyfikatów inwestycyjnych, co w konsekwencji wyraźnie wskazuje na potrzebę rozróżnienia obu tych kategorii przychodów. Tak uregulowane przepisy nawet na gruncie u.p.d.o.f. świadczą, iż przychód czerpany z funduszy jest niczym innym jak przychód z tytułu udziału w funduszach a nie z tytułu realizacji praw z nich wynikających.

Nieuprawnionym jest różnicowanie sytuacji osób prawnych opodatkowanych na gruncie u.p.d.o.p. podatkiem od zagranicznych spółek kontrolowanych od sytuacji podatników będących osobami fizycznym, do których opodatkowania ma zastosowanie u.p.d.o.f. W szczególności, na gruncie u.p.d.o.f. "przepisy dotyczące CFC" wśród przychodów pasywnych wymieniają również przychody z tytułu realizacji praw z instrumentów finansowych. Biorąc natomiast pod uwagę odrębne klasyfikowanie na gruncie u.p.d.o.f. przychodów z tytułu udziału w funduszach i przychodów z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych, w sposób oczywisty przychodów ze zbycia lokat funduszy jak również wypłat dochodów funduszy nie można byłoby zakwalifikować do rodzaju przychodu pasywnego, jakim jest przychód z realizacji praw z instrumentów finansowych, co w konsekwencji prowadziłoby do sytuacji, w której osiągane przez spółkę cypryjską przedmiotowe przychody nie powodowałyby nadania jej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej. W ocenie spółki, również na gruncie u.p.d.o.p. analogicznie do u.p.d.o.f. powinny być traktowane przychody ze zbycia lokat funduszy jak również wypłaty dochodów funduszy.

Spółka wskazała na art. 12 ust. 3f u.p.d.o.p., który przewiduje moment powstania przychodów wyłącznie z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych a nie z wypłat dokonanych przez fundusz inwestycyjny zamknięty. Również art. 16 ust. 1 pkt 8b u.p.d.o.p. odrębnie przewiduje prawo do zaliczenia wydatków na nabycie pochodnych instrumentów finansowych do momentu realizacji praw z tych instrumentów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, spółka podniosła, że organ kilkakrotnie podkreślił, że uzyskiwanie przychodów ze zbycia lokat funduszy, jak również wypłat dochodów funduszy stanowi realizację podstawowego uprawnienia związanego z posiadaniem certyfikatów inwestycyjnych, a nie realizację praw z pochodnych instrumentów finansowych. Tymczasem w żadnym miejscu swojego wniosku spółka nie argumentowała, iż przedmiotowe przychody z funduszy należą do kategorii pochodnych instrumentów finansowych. Wprost przeciwnie, intencją spółki było rozróżnienie przychodów z funduszy z przychodem z realizacji praw z instrumentów pochodnych. Zdaniem spółki, wyrażona przez organ podatkowy ocena prawna stanowiska podatnika jest pozbawiona sensu, wewnętrznie sprzeczna i wskazuje na brak zrozumienia argumentacji wnioskodawcy. Organ pominął również argumenty przemawiające za prawidłowością stanowiska spółki, w tym szczególności przepisy u.p.d.o.f.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi. Podniósł ponadto, że przepis art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.p. nie zawęża przychodów z realizacji instrumentów finansowych do przychodów z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j. t. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres rozpoznania sprawy ze skargi (wniesionej po 15 sierpnia 2015 r.) na interpretację indywidualną jest ograniczony, stosownie do art. 57 a w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., do zarzutów skargi.

Na wstępie należy wskazać, że granice w której organ jest uprawniony do wydania interpretacji wyznaczone są przez przepisy art. 14b § 1, art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej interpretacje wydawane są na pisemny wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do art. 14b § 3 tej ustawy składający wniosek o wydanie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela również skład rozpatrujący przedmiotową sprawę, że na podstawie art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy uprawniony jest do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyłącznie w zakresie wynikającego z wniosku o wydanie interpretacji przedmiotu sprawy, który określają: pytanie i stanowisko prawne zainteresowanego dotyczące możliwości zastosowania i wykładni prawa podatkowego w relacji do przedstawionego w tym wniosku stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (tak wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 553/11, dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując kontroli legalności wydanej przez Ministra Finansów interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez skarżącego zdarzenia i stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania i zarzutów skargi Sąd uznał, że interpretacja nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy uzyskanie przychodów z tytułu wypłaty przez Fundusze na rzecz spółki cypryjskiej, w której wnioskodawca posiada udziały, przychodów ze zbycia lokat Funduszy jak i wypłat dochodów Funduszy stanowi przychód o którym mowa w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit b u.p.d.o.p. a w konsekwencji, czy uzyskanie tych przychodów przez spółkę cypryjską, przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p., będzie skutkować nadaniem jej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej.

W ocenie spółki, przychody ze zbycia lokat Funduszy i wypłaty dochodu Funduszy stanowią dochody z tytułu uczestnictwa w Funduszach kapitałowych tj. z posiadania certyfikatów inwestycyjnych, nie stanowią źródła przychodów z tytułu realizacji praw z instrumentów finansowych o których mowa w art. 24 ust. 3 pkt 3 lit b u.p.d.o.p., tym samym ich osiągnięcie nie może skutkować nadaniem spółce cypryjskiej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej.

Zdaniem organu przychody ze zbycia lokat Funduszy oraz wypłat dochodów Funduszy stanowią przychód z realizacji praw z certyfikatów inwestycyjnych jako instrumentów finansowych a zatem przychód o którym mowa w art. art. 24 ust. 3 pkt 3 lit b u.p.d.o.p., którego osiągnięcie, przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w przepisie art. 24 ust 3 pkt 3 u.p.d.o.p, może spowodować nadanie jej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej.

Sąd podziela stanowisko organu

Przepis art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. wskazuje warunki których spełnienie pozwala na uznania podmiotu za zagraniczną spółkę kontrolowaną. W art. 24a ust. 3 pkt 3 pkt b u.p.d.o.p zawarto warunki dotyczące rodzaju przychodów uzyskiwanych przez spółkę zagraniczną kontrolowaną. Zgodnie z tym przepisem warunkiem uznania za zagraniczną kontrolowaną jest pochodzenie co najmniej 50 % przychodów osiągniętych w roku podatkowym z tzw. pasywnych źródeł przychodów tj. z dywidend i innych przychodów z udziałów osób prawnych, przychodów ze zbycia udziałów (akcji), z wierzytelności, odsetek i pożytków od wszelkiego rodzaju pożyczek, poręczeń i gwarancji, przychodów z praw autorskich, praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw, ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych. Należy podnieść, że katalog przychodów określonych w art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. ma charakter zamknięty.

Nie ma sporu pomiędzy stronami, że opisane przez wnioskodawcę przychody nie stanowią przychodu z dywidend jak również przychodów z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu u.p.d.o.p. Unormowanie art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 4a u.p.d.o.p. wskazuje, że ustawodawca wyłączył z kategorii dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych uzyskane przez uczestnika funduszu inwestycyjnego dochody tego funduszu bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. Jak wskazano wyżej istotą sporu jest zakwalifikowanie przez organ otrzymanych przez spółkę przychodów ze zbycia lokat Funduszy, oraz wypłat dochodów Funduszy do przychodów z realizacji praw z instrumentów finansowych.

Pojęcie funduszy i zasady ich funkcjonowania zostały unormowane w ustawie o funduszach inwestycyjnych. Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 u.f.i.) Dochodami funduszu inwestycyjnego stosownie do unormowania art. 21 u.f.i. są przychody z lokat netto lub zrealizowany zysk (strata ) ze zbycia lokat.

Zgodnie z art. 3 u.o.i.f. certyfikaty inwestycyjne obok akcji, prawa poboru w rozumieniu k.s.h (..) są papierami wartościowymi i stosownie do art. 2 tej ustawy jako papiery wartościowe są instrumentami finansowymi.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że certyfikaty inwestycyjne są należą do tzw. lokacyjnych papierów wartościowych, czyli takich, które mają zapewnić posiadaczowi osiągnięcie określonego dochodu. Posiadanie certyfikatu inwestycyjnego jest jednocześnie posiadaniem uprawnienia do udziału w wartości aktywów netto pozostałych do podziału po przeprowadzeniu likwidacji funduszu oraz prawa do części dochodów funduszu w przypadku, gdy statut przewiduje wypłatę takich dochodów (Komentarz Mroczkowski Rafał ustawa o funduszach inwestycyjnych lex 2014). Certyfikat jest więc papierem wartościowym o charakterze dłużnym, inkorporującym wierzytelności pieniężne. Wierzytelność staje się wymagalna z chwilą postawienia funduszu w stan likwidacji, która zgodnie z art. 249 ust. 1 u.f.i., polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności funduszu, zaspokojeniu wierzycieli i umorzeniu jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych proporcjonalnie do posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów. Jest to świadczenie podstawowe. Swoistą regulację dotyczącą uprawnień uczestników funduszy inwestycyjnych stanowi przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 oraz art. 198 u.f.i. który, o ile przewiduje to statut, daje możliwość wypłacania na rzecz uczestników funduszu przychodów ze zbycia lokat funduszu, pomniejszonych o koszty działania funduszu związane bezpośrednio ze zbytymi lokatami oraz część kosztów działania funduszu przypadającą na takie lokaty proporcjonalnie do ich wartości w stosunku do wartości portfela inwestycyjnego funduszu.

Pojęcie realizacji praw z instrumentów finansowych nie jest zdefiniowane. Ustawa p.d.o.p. nie wskazuje co oznacza sformułowanie "przychody z realizacji praw z instrumentów finansowych". Przyjmując językowe znaczenie pojęcia realizacja jako urzeczywistnienie, wprowadzenie w życie należy podzielić stanowisko organu, że skoro certyfikaty będące instrumentami finansowymi są tytułami uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych zamkniętych, z których posiadaniem wiąże się uprawnienie do udziału zarówno w wartości aktywów netto pozostałych do podziału po przeprowadzeniu likwidacji funduszu jak i prawach do części dochodów funduszu w przypadku, gdy statut przewiduje wypłatę takich dochodów, to uzyskanie przez spółkę cypryjską przychodów ze zbycia lokat Funduszy i wypłaty dochodu Funduszy (bez wykupywania jednostek uczestnictwa) stanowi realizację uprawnień wynikających certyfikatów inwestycyjnych. Oznacza powyższe, że uzyskanie przychodów z tytułu wypłaty przez Fundusze na rzecz spółki cypryjskiej, w której wnioskodawca posiada udziały, przychodów ze zbycia lokat Funduszy jak i wypłat dochodów Funduszy stanowi przychód o którym mowa w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit b u.p.d.o.p., a w konsekwencji uzyskanie tych przychodów przez spółkę cypryjską, przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 24a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p., będzie skutkować nadaniem jej statusu zagranicznej spółki kontrolowanej.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącej, że realizacja prawa z instrumentów finansowych winna być odnoszona wyłącznie do przychodów z instrumentów pochodnych. Z zapisu art. 24a ust. 3 pkt 3 lit b u.p.d.o.p. nie wynika, by ustawodawca ograniczył przychody z realizacji instrumentów finansowych wyłącznie do przychodów z realizacji praw instrumentów pochodnych. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 3 pkt 22 u.p.d.o.p. zawarł definicję instrumentów pochodnych, jak również, co eksponuje skarżący, zawarł w ustawie szczególne unormowania dotyczącego momentu powstania przychodu z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych (art. 12 ust. 3f u.p.d.o.f) i rozpoznania jako kosztu – wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych (art. 16 ust. 8b u.p.d.o.p.). Ustawodawca usankcjonował zatem odrębności pomiędzy instrumentami finansowymi jakimi są papiery wartościowe do których zalicza się certyfikaty a pochodnymi instrumentami finansowymi. Mimo wskazanych odrębności w art. 24a ust. 3 pkt 3 lit b u.p.d.o.p. nie dokonał takiego rozróżnienia posługując się pojęciem realizacji instrumentów finansowych. Brak jest zatem w ocenie Sądu podstaw do przyjęcia, że realizacja praw z instrumentów finansowych musi pozostawać w takim powiązaniu z instrumentem bazowym, by skutkiem realizacji było wygaśnięcie instrumentu finansowego. Wykładnia art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b u.p.d.o.p. dokonana przez skarżącego, która pojęcie realizacja praw z instrumentów finansowych ogranicza do realizacji praw z instrumentów pochodnych jest zatem, jak zasadnie wskazuje organ odwoławczy, wykładnią zawężającą.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazujących na regulację u.p.d.o.f. w której ustawodawca rozróżnia przychód z udziału w funduszach kapitałowych oraz przychód z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych należy stwierdzić, że przepisy u.p.d.o.p., odmiennie, niż w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych, nie definiują źródeł przychodów Zasadą jest, że za źródło przychodu uznaje się każdy zindywidualizowany stosunek prawny, zdarzenie lub stan faktyczny, z którym wiąże się uzyskanie przychodu. Nie można zatem z unormowania art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f., w którym zdefiniowano przychody z kapitałów pieniężnych, w którym jako przychód z kapitałów pieniężnych przyjęto zarówno przychody z udziału w funduszach kapitałowych (art. 17 ust. 1 pkt 5) jak i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających (art. 17 ust. 1 pkt 10), wyprowadzać wniosku, że pojęcie "realizacja praw z instrumentów finansowych" zawarta w art. 24 a ust. 3 pkt 3 lit.b u.p.d.o.p. winna być odnoszona wyłącznie do przychodów z realizacji praw z instrumentów pochodnych. Także podnoszona przykładowo w skardze, w kontekście treści art. 24 a ust. 3 pkt 3 lit.b u.p.d.o.p., kwestia sposobu zakwalifikowania realizacji praw z tytułu posiadania akcji, umorzenia akcji pozostaje obojętna dla kwalifikacji w świetle treści tego przepisu in fine przychodów z funduszy, tj. realizacji praw z certyfikatów inwestycyjnych jako instrumentów finansowych.

Z powyższych względów podnoszony w skardze zarzut błędnej wykładni przepisu art. 24 a ust.3 pkt 3 lit.b u.p.d.o.p., nie jest uzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14c § 1 i § 2, art. 121 § 1 w zw. z art. 14 h Ordynacji podatkowej należy uznać go za niezasadny. Na mocy odesłania, zawartego w art. 14h § 1 Ordynacji podatkowej w sprawach interpretacji podatkowych stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Oznacza to, że także w sprawach interpretacji podatkowych działania organów winny być prowadzone w sposób rzetelny, bezstronny i nie cechujący się dowolnością, przypadkowością albo arbitralnością. Naruszenia zasady zaufania nie można natomiast utożsamiać z dokonaniem nawet błędnej wykładni przepisu, co jak wskazano wyżej nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nie uzasadnia też podniesiona przez skarżącą wadliwość uzasadnienia. Organ wydając interpretację wskazał przepisy mające zastosowanie w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym podając sposób ich wykładni.

Z powyższych względów uznając, że zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego art. 24 a ust.3 pkt 3 lit.b u.p.d.o.p jak również zarzut naruszenia prawa procesowego art. 14c § 1 i § 2, art. 121 § 1 w zw. z art. 14 h Ordynacji podatkowej nie znajduje uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.