Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1688/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2006 r. o nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2006 r. o nałożeniu na pana G. G. kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Jako podstawę prawną Komendant Wojewódzki Policji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) oraz lp. 1.4.1. taryfikatora opłat. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał także na § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 ze zmianami).

Podstawę faktyczną decyzji stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] grudnia 2005 roku na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. funkcjonariusze policji przeprowadzili kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr [...] należącego do przedsiębiorcy G. G. prowadzącego działalność p.n. [...].

W toku kontroli dokumentów ustalono, że kierujący przedmiotowym zespołem pojazdów I. L. okazał miesięczną kartę opłaty serii [...], wypełnioną na okres ważności od dnia [...] listopada do dnia [...] grudnia 2005 r. W związku z tym, że okazana przez niego karta opłaty w chwili kontroli była nieważna, sporządzono protokół kontroli [...], do którego kierujący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń.

W tym samym dniu, w którym przeprowadzona została kontrola pan G. G. nadesłał faxem do KPP [...] dokumenty dotyczące świadczenia usług transportowych, w tym miesięczną kartę opłaty serii [...], wypełnioną dla kontrolowanego pojazdu o nr rej. [...] na okres ważności od [...] grudnia 2005 r. do [...] stycznia 2006 r. oraz pokwitowanie potwierdzające uiszczenie w dniu [...] grudnia 2005 r. kwoty 270 zł za tę kartę opłaty [...].

Organ I instancji uznał, że nadesłana karta opłaty została nabyta w dniu kontroli i nie ma podstaw do nałożenia kary w wysokości 200 zł - na podstawie l.p. 1.4.2. taryfikatora opłat tzn. za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej. Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 2005 r. nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 3000 zł zgodnie z l.p. 1.4.1. taryfikatora, czyli za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W odwołaniu od tej decyzji przedsiębiorca utrzymywał, iż kontrolowane auto posiadało ważną kartę opłaty drogowej serii [...] nabytą przed datą kontroli -w dniu [...] grudnia 2005 r. i wypełnioną na okres ważności od [...] grudnia do dnia [...] stycznia 2006 r. Karty tej nie było w pojeździe w chwili przeprowadzonej kontroli, ponieważ najprawdopodobniej została ona zabrana do domu przez kierowcę, który użytkował pojazd marki [...] o nr rej. [...] w dniu poprzednim, przed I. L.. Jako dowód odwołujący załączył potwierdzoną notarialnie za zgodność z oryginałem w dniu [...] stycznia 2006 r. kserokopię miesięcznej karty opłaty serii [...] wydanej w dniu [...] grudnia 2005 r. i wypełnionej dla pojazdu o nr rej. [...] na okres ważności od [...] grudnia 2005 r. do [...] stycznia 2006 r.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] uchylił decyzję wydaną przez organ I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia, która ze znajdujących się w aktach sprawy kart opłaty faktycznie stanowi dokument, potwierdzający uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych dla pojazdu marki [...] na dzień [...] grudnia 2005 r.

W toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji przesłuchano w charakterze strony pana G. G., który przedstawił nowe okoliczności usprawiedliwiające brak właściwej karty opłaty w pojeździe. Wyjaśnił, iż miesięczna karta opłaty serii [...], której potwierdzoną notarialnie za zgodność z oryginałem kserokopię załączył - faktycznie znajdowała się w pojeździe w chwili przeprowadzania kontroli, tylko kierowca pan L. ze zdenerwowania nie mógł jej odnaleźć. Została znaleziona dopiero po upływie kilku dni od daty przeprowadzenia kontroli podczas sprzątania kabiny pojazdu. Przedsiębiorca przyznał, że po uzyskaniu telefonicznej informacji od kierowcy L. o braku aktualnej karty opłaty w pojeździe nadesłał faxem kartę opłaty serii [...], którą zakupił niezwłocznie, aby ten mógł kontynuować jazdę z zachowaniem wymogów ustawy. W taki sposób w aktach sprawy pojawiły się dwie karty opłaty wypełnione dla jednego pojazdu na ten sam okres czasu.

W toku postępowania organ I instancji podjął również czynności w kierunku ustalenia tożsamości i przesłuchania kierowcy P. S., który prowadził pojazd marki [...] przed I. L.. Czynności te okazały się bezskuteczne z uwagi na to, że podany adres zamieszkania jak i numer telefonu komórkowego - podane przez przedsiębiorcę - okazały się nieprawdziwe.

Komendant Powiatowy Policji w [...] decyzją administracyjną [...] z dnia [...] maja 2006 r. ponownie nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Organ w uzasadnieniu wskazywał, że wziął pod uwagę wyjaśnienia przedsiębiorcy co do okoliczności, iż jego pracownik P. S. do chwili obecnej nie stawił się do pracy i że nie ma z nim kontaktu telefonicznego, a podany adres okazał się nieprawdziwy. Ocenił je jako mataczenie, celem uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej, wskazując, że w odwołaniu przedsiębiorca poinformował, że karta znajduje się u właściwego kierowcy, który tego dnia miał wolne z powodu zgonu matki, a składając zeznanie twierdził, że karta została odnaleziona po kilku dniach przez I. L. podczas sprzątania kabiny kontrolowanego pojazdu. Organ odstąpił od przesłuchania I. L. charakterze świadka wywodząc, że kierując pojazdem w dniu kontroli miał możliwość jego wnikliwego przejrzenia.

Decyzję tę pan G. G. zaskarżył do Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...] podnosząc, iż dostarczona przez niego karta opłaty serii [...] wydana w dniu [...] grudnia 2005 r. i wypełniona na okres ważności od [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r. stanowi dowód uiszczenia opłaty za przejazd, skoro została wykupiona w okresie poprzedzającym dzień kontroli. Podkreślał, że okresem swojej ważności obejmowała miesiąc czasu, natomiast brak jej w pojeździe w chwili kontroli co najwyżej może świadczyć o zaistnieniu naruszenia, polegającego na niewyposażeniu kierowcy w wymagane dokumenty. Zarzucana mu rozbieżność tłumaczył upływem czasu między kontrolą, a składaniem zeznań.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, iż przedsiębiorca pan G. G. w dacie złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 3000 zł., był już w posiadaniu odzyskanej karty opłaty serii [...], ponieważ jej kserokopię potwierdził notarialnie za zgodność z oryginałem w dniu [...] stycznia 2006 r.

Natomiast w treści odwołania skarżący poinformował, że karty tej nie było w pojeździe w chwili przeprowadzanej kontroli, ponieważ omyłkowo została ona zabrana do domu przez poprzedniego kierowcę pojazdu marki [...].

W ocenie organu II instancji przedsiębiorca składając odwołanie w styczniu 2006 roku zdawał sobie sprawę, w jaki sposób wszedł w posiadanie przedmiotowej karty opłaty i sposób ten opisał w odwołaniu. Nie wyjaśnił przy tym, dlaczego w dniu [...] grudnia 2005 r. nabył nową kartę opłaty serii [...], którą wypełnił na okres ważności od [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r. i przesłał organowi faxem po przeprowadzonej kontroli. Z uwagi na konieczność wyjaśnienia dlaczego w aktach sprawy pojawiły się dwie karty opłaty, nabyte kolejno w dniu [...] i [...] grudnia 2005 r., wypełnione w sposób identyczny, przedsiębiorca G. G. został przesłuchany w charakterze strony. Z jego zeznań złożonych w dniu [...] marca 2006 r. wynika, że karta opłaty nabyta w dniu [...] grudnia 2005 r. znajdowała się w kontrolowanym pojeździe, tylko w chwili kontroli kierowca I. L. nie mógł jej odnaleźć. Znalazł ją dopiero w czasie sprzątania kabiny pojazdu, kilka dni po dacie kontroli.

Oceniając rozbieżności powstałe między treścią odwołania z [...] stycznia 2005 r., a zeznaniami strony z dnia [...] marca 2006 r. organ II instancji uznał, że argumenty przedsiębiorcy są niewiarygodne. Wywiódł, że pan G. G. otrzymał kartę opłaty nabytą w dniu [...] grudnia 2005 r. albo od kierowcy I. L., który ją odnalazł w kabinie przy sprzątaniu, albo od kierowcy P. S., który zabrał ją do domu. Ocenił, że istnienie kierowcy P. S. nie zostało potwierdzone w toku postępowania, ponieważ jego dane na temat miejsca zamieszkania i numeru telefonu, przekazane przez przedsiębiorcę okazały się nieprawdziwe. Z drugiej strony wywiódł, że jeżeli kierowca ten nie stawił się do pracy po dacie kontroli, to nie mógł on zwrócić pracodawcy karty opłaty, którą miał zabrać z pojazdu. Z kolei jako niewiarygodne ocenił możliwość odnalezienia karty w czasie sprzątania pojazdu, skoro przedmiotem kontroli była nie tylko winieta, ale również wypis z licencji, list przewozowy i dowód rejestracyjny pojazdu. Zdaniem organu nie było możliwe, aby karta pojazdu przechowywana była w innym miejscu niż pozostałe dokumenty i należało przyjąć, że złożona z odwołaniem miesięczna karta opłaty serii [...] ważna od [...] grudnia 2005 r. została wypełniona prawdopodobnie przez przedsiębiorcę już po ujawnieniu jej braku w pojeździe. Gdyby wypełnił ją kierowca I. L. przed podjęciem przejazdu, to nie miałby on problemu z jej odnalezieniem w czasie kontroli.

Innymi słowy organ odwoławczy przyjął, że w czasie kontroli przedsiębiorca faktycznie mógł dysponować blankietem karty opłaty nabytym w dniu [...] grudnia 2005 r., który mógł przeznaczyć dla dowolnego pojazdu, w dowolnym okresie czasu, ale w myśl § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, karta opłaty niewypełniona nie stanowi dokumentu potwierdzającego jej wniesienie. Ostatecznie wywiódł, że w świetle tego zapisu przyczyna braku karty w pojeździe w czasie przeprowadzania kontroli nie ma żadnego znaczenia. Najistotniejszy jest bowiem fakt, że wypełnienie tej karty nastąpiło już po ujawnieniu jej braku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pan G. G. nie sprecyzował swoich żądań, jej treść zawiera wyjaśnienia w zakresie stanu faktycznego i zarzut wadliwej jego interpretacji dokonanej przez organy Policji, które podważają wiarygodność jego zeznań. Twierdził, że kierowca L. nie mógł odnaleźć karty w kabinie pojazdu, dlatego faxem przesłał nową, nabytą w dniu kontroli kartę miesięczną [...]. Nabycie jej miało na celu udowodnienie, że jest solidnym przewoźnikiem i nie będzie wykonywał dalszego transportu bez opłaty. Wywodził, że karta [...] przypadkiem się odnalazła w kabinie podczas sprzątania przez kierowcę L. między deską rozdzielczą a szybą.

Z drugiej strony skarżący wskazał, że karty dostaje na poczcie z pieczątką i podpisem urzędnika, a dane samochodu i datę wypełnia on albo kierowca. Zaprzeczał zarzutowi wypełnienia karty po kontroli, skoro ustawa o transporcie ustanawia 7 dniowy termin jej wypełnienia od daty zakupu. Późniejsze wypisanie karty nic mu nie daje, zatem taki zarzut jest nieudowodniony i stanowi obrazę jego godności. Wskazywał, że zaistniałe rozbieżności wynikły z tego, że okoliczności związane z zaginięciem karty drogowej były tylko jego przypuszczeniem. Stan faktyczny opisał dopiero w odwołaniu.

Komendant Wojewódzki Policji wnosząc o oddalenie skargi ponownie wskazywał na niespójność wyjaśnień przedsiębiorcy, który oryginał karty opłaty nabytej w dniu [...] grudnia 2005 r. posiadał już w dniu [...] stycznia 2006 r., ponieważ w tej dacie uzyskał on notarialnie potwierdzoną za zgodność kserokopię tej karty.

Jeżeli w dacie [...] stycznia 2006 r., przedsiębiorca dysponował przedmiotową kartą opłaty, to wiedział też, w jaki sposób wszedł w jej posiadanie. Natomiast w swoim pierwszym odwołaniu do Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...], z dnia [...] stycznia 2006 r. przedstawił wersję, iż karta ta została zabrana przez poprzedniego kierowcę i dlatego nie było jej w pojeździe w dacie kontroli. Wyjaśnienia te są niewiarygodne zwłaszcza po tym, jak organ I instancji ustalił, iż poprzedni kierowca o danych podanych przez skarżącego P. S., nie zamieszkuje pod adresem podanym przez przedsiębiorcę oraz nie jest abonentem wskazanego numeru telefonu. Ponadto, jeżeli kierowca o nazwisku S. nie stawił się do pracy po dacie kontroli, to nie mógł zwrócić pracodawcy karty opłaty, którą zabrał z pojazdu. Sprzeczne są również wyjaśnienia strony dotyczące samego faktu zatrudnienia pana S.: najpierw w dniu [...] maja 2006 r. w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z sierż. szt. M. J. z KPP w [...] skarżący podał, iż pan S. pracował u niego około trzech miesięcy, po czym został zwolniony i zmienił numer telefonu, a następnie w skardze, która wpłynęła do KWP z/s w [...] w dniu [...] sierpnia 2006 r. wyjaśniał, iż pan S. przepracował u niego niecałe trzy tygodnie, po czym wziął tydzień urlopu, w związku ze śmiercią matki. W przeprowadzonym postępowaniu wersja zabrania karty opłaty serii [...] przez poprzedniego kierowcę nie została uprawdopodobniona, bowiem skarżący w kolejnych swoich wyjaśnieniach tj. w zeznaniach z marca 2006 r. złożonych w KPP w [...], w odwołaniu z dnia [...] maja 2006 r. i w skardze do WSA przedstawił zupełnie nowe okoliczności usprawiedliwiające brak karty w pojeździe.

Organ ocenił, że gdyby faktycznie karta ta została znaleziona w kabinie pojazdu, to pan L. z pewnością oddałby ją niezwłocznie przedsiębiorcy informując jednocześnie, w jaki sposób wszedł w jej posiadanie. Skarżący dysponował kartą już w dniu [...] stycznia 2006 r., ponieważ w tej dacie przedstawił jej oryginał w kancelarii notarialnej i w tym też czasie odwołał się od decyzji wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], na dowód przedkładając kserokopię tej karty potwierdzoną notarialnie za zgodność z oryginałem,. Pisząc odwołanie bezpośrednio po odzyskaniu spornej winietki, przedsiębiorca prezentował w nim wersję o zabraniu karty przez właściwego kierowcę, którego pan L. zastępował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanego dalej p.p.s.a. ).

Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, stąd skarga jest uzasadniona.

Na wstępie podnieść należy, że wskazaną przez organ podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia są powołane przez organ art. art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), lp. 1.4.1. "taryfikatora opłat" oraz § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Przyjąć należy, że organ odwoławczy miał na myśli Rozporządzenie opublikowane w Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 ze zm., które zostało wprawdzie uchylone z dniem 22 października 2006 r. przez ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.05.180.1497), ale zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej "dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy".

Rację należy przyznać organowi, iż art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi jednoznacznie o administracyjno-prawnym obowiązku przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Formę realizacji tego obowiązku precyzuje przepis art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym Ustawodawca jednoznacznie ustanowił obowiązek posiadania przy sobie i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli przez kierowcę pojazdu podczas przejazdu po drogach krajowych wymaganych dokumentów - między innymi dowodu uiszczenia tej opłaty - przy czym w myśl ust. 3 to przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w te dokumenty.

Naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, ale poszczególne naruszenia oraz wysokość kar określa Załącznik do ustawy o transporcie drogowym - zmieniony z dniem 13 sierpnia 2005 r. przez art. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.05.141.1184). Przewidywał on w l.p. 1.4. cztery różne kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych:

1. w przypadku wykonywania tego transportu bez uiszczenia opłaty;

2. w przypadku wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej, przy czym dotyczy to tylko karty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli;

3. w przypadku wykonywania transportu z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu;

4. w przypadku wykonywania transportu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty.

Na wstępie należy wskazać, że gromadząc materiał dowodowy organy Policji rozważały dwa z w/w stanów faktycznych przewidziane w ww. załączniku, które z uwagi na przewidzianą wysokość kary miały dla strony istotne znaczenie:

- wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych - podlegające karze 3000 zł. (lp. 1.4.1.)

- oraz wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej; dotyczy tylko karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli - podlegające karze 200 zł. (lp. 1.4.2.).

Na marginesie dodać należy, że kolejna zmiana przepisów Załącznika z taryfikatorem opłat – nie dotycząca wprawdzie skarżącego, bowiem na mocy art. 8 pkt 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.05.180.1497) w zakresie dotyczącym uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych - obowiązywała od 1 stycznia 2006 r., ale precyzowała w l.p. 4.1. *, iż karą 3000 zł sankcjonowane jest wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, przy czym dowodu uiszczenia opłaty nie stanowi karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych.

Zatem zamysłem Ustawodawcy w tej zmianie przepisów było, by - a contrario - karta miesięczna, półroczna i roczna, zakupiona przez przedsiębiorcę przed dniem kontroli, która nie znajdowała się w pojeździe – poddana została ocenie jako dowód uiszczenia opłaty drogowej.

Powołany wyżej przepis, wprawdzie nie mający zastosowania wprost do niniejszego stanu faktycznego, ułatwia interpretację norm obowiązujących przedsiębiorcę w dacie kontroli. Odsyła bowiem – poprzez zróżnicowanie oceny kart długoterminowych - do zasad określających sposób nabycia długoterminowych kart opłaty drogowej przy uwzględnieniu podmiotów uprawnionych do jej wypełnienia.

Innymi słowy, przyjęcie ważności karty długoterminowej – zakupionej przed kontrolą - wynika z norm regulujących sposób wydania tego dokumentu jako dowodu wniesienia opłaty za przejazd określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 ze zmianami). Przepisy te zostały niezwykle wybiórczo zastosowane przez organ.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że ze stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że kierowca w dacie kontroli [...] grudnia 2005 r. okazał kartę miesięczną, której termin ważności wyekspirował w dniu poprzednim tj. [...] grudnia 2005r. i o tym fakcie natychmiast telefonicznie poinformował przedsiębiorcę. Ze sprawozdania sporządzonego przez sierż. szt. M. J. w dniu [...] stycznia 2006 r. wynikało, że kierowca, który na co dzień nie jeździł tym samochodem został zapewniony przez właściciela firmy, że wszystko jest w porządku. Przedsiębiorca telefonicznie informował tego funkcjonariusza, że karta jest wykupiona i wypełniona. W rezultacie jednak zakupił nową, miesięczną kartę opłaty drogowej serii [...] wraz z dowodem jej zakupu, po kontroli, przesłał faksem kopie organowi (jak twierdził później, chciał umożliwić kierowcy dalsze poruszanie się po drogach krajowych pojazdem, którego jest leasingobiorcą). Zauważyć należy, że pierwsza decyzja organu I instancji została wydana [...] grudnia 2005 r. w oparciu o taki materiał dowodowy.

Pierwsze wyjaśnienia przedsiębiorca złożył dopiero w odwołaniu oznaczonym datą [...] stycznia 2006 r., do którego dołączył już prawidłowo wypełnioną i zakupioną w dniu [...] grudnia 2005 r., czyli przed kontrolą, kserokopię miesięcznej karty opłaty poświadczoną notarialnie w dniu [...] stycznia 2006 r. W odwołaniu nie wskazywał nazwiska kierowcy, który wskutek roztargnienia zabrał kartę z pojazdu.

Podnieść należy, że organ odwoławczy uchylając decyzję z [...] grudnia 2005 r. polecił organowi I instancji ustalenie, która ze złożonych dwóch miesięcznych kart opłaty drogowej winna być brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji administracyjnej, przesłuchanie przedsiębiorcy w charakterze strony na okoliczność dlaczego wypełnił dwie karty na ten sam okres czasu, ponosząc stratę oraz za niezbędne uznał przesłuchanie w charakterze świadka tego kierowcy, który przypisany był do kontrolowanego pojazdu i ustalenie, którą kartę posiadał przy sobie w dniu [...] grudnia 2005 r.

Zauważyć należy, że realizując te wytyczne organ przesłuchał stronę (po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania) i z tych zeznań wynikły nowe okoliczności:

- że przedsiębiorca zakupił nową kartę w dacie kontroli po tym, jak skontaktował się telefonicznie z kierowcą S. i ten zapewniał go, że karta musi być w pojeździe;

- że kilka dni później przy sprzątaniu kabiny przez kierowcę L. znaleziona została miesięczna karta zakupiona [...] grudnia 2005 r.

Niewątpliwie organ słusznie zauważył, że niemożliwe okazało się udowodnienie istnienia kierowcy P. S. wobec braku prawdziwego adresu i numeru telefonu. Zasadnie ocenił, że zeznania strony różnią się od treści odwołania, ale wziął pod uwagę te kwestie traktując je na równi jako dwa dowody. Jednakże, co zasługuje na podkreślenie - w przeciwieństwie do zeznań strony – inne są walory dowodowe jej odwołania, które de facto jest tylko jej stanowiskiem w sprawie, a nie dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a. Tak samo wskazane w zeznaniach strony nowe okoliczności związane ze znalezieniem karty w pojeździe, niemożność przesłuchania kierowcy S. - wymagały od organów Policji, wobec postawienia zarzutu mataczenia - rozważenia celowości, bądź uzasadnienia jej braku dopuszczenia z urzędu dowodu z zeznań kierowcy L., by stan faktyczny został ustalony.

Zwrócić bowiem należy uwagę, że z jednej strony organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy nie dał wiary wyjaśnieniom strony z tego względu, że przedsiębiorca podał niejasne okoliczności odnalezienia karty, że omyłkowo zabrał ją kierowca P. S., a kiedy okazało się niemożliwe udowodnienie istnienia tego kierowcy (brak prawdziwego adresu i numeru telefonu), to wskazywał na znalezienie jej w pojeździe podczas sprzątania przez kierowcę I. L.. Z drugiej strony za zbędne uznał dopuszczenie dowodu z zeznań kierowcy L. z tego względu, że nie można przyjąć, by karta była przechowywana w innym miejscu niż pozostałe dokumenty.

W rezultacie nie został ustalony i wyjaśniony stan faktyczny, jaki stanowił podstawę do zastosowanej podstawy materialnoprawnej wydanej decyzji, bowiem ostatecznie organ uznał, iż przyczyna braku karty w pojeździe w czasie przeprowadzania kontroli nie ma żadnego znaczenia.

Kolejną wątpliwość – przy tak ustalonym stanie faktycznym – budzi dokonana przez organ ocena, że wypełnienie miesięcznej karty opłaty, wykupionej [...] grudnia 2005r. i dołączonej do odwołania nastąpiło już po ujawnieniu jej braku. Organ wywiódł nawet, że gdyby kartę wypełnił kierowca L., to nie miałby problemu z jej odnalezieniem.

Przyjęcie przez organ takiego stanu faktycznego, bez ustalenia okoliczności znalezienia tej karty jako niewypełnionej - z jednej strony i bez odniesienia się do reguł nabywania i wypełniania kart długoterminowych przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych – z drugiej strony, należy uznać za całkowicie dowolne.

Po pierwsze organ nie wziął pod uwagę, że dokonana ocena dowodu w postaci karty opłaty dotyczyła miesięcznej karty opłaty, a nie dobowej, czy siedmiodniowej. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla oceny tego dokumentu jako dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w okresie na jaki została wydana w świetle art. 75 § 1 k.p.a.

Braki w stanie faktycznym nie pozwalają zatem na zaakceptowanie podanej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, bowiem złożona wraz z odwołaniem miesięczna karta opłaty posiada wszelkie walory dokumentu urzędowego - w świetle zasad wypełniania takiego dokumentu przez organ uprawniony - określonych w cyt. rozporządzeniu.

Organ pominął, że ustawodawca w art. 87 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym upoważnił ministra właściwego do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, do określenia, w drodze rozporządzenia - między innymi - trybu wnoszenia opłaty drogowej. Przepisami wykonawczymi obowiązującymi na podstawie tej delegacji było nadal w dacie kontroli Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 ze zm.).

Jeśli chodzi o tryb wypełniania kart opłaty drogowej: miesięcznych, półrocznych i rocznych, to zgodnie z zasadą ogólną przewidzianą w § 5 ust. 1 w.w rozporządzenia kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem ust. 2.

Art. 42 ust. 3 ustawy mówi, że opłata, o której mowa w ust. 1, może być w szczególności wnoszona w:

1) jednostce, o której mowa w art. 17 ust. 2,

2) granicznych urzędach celnych,

3) urzędach celnych wewnątrz kraju,

4) stacjach benzynowych, z zastrzeżeniem ust. 4,

5) polskich organizacjach zrzeszających przewoźników drogowych o zasięgu ogólnokrajowym, z zastrzeżeniem ust. 5.

Stosownie zaś do § 5 ust. 6 i § 4 ust. 1 rozporządzenia dokumentem potwierdzającym wniesienie opłaty jest nabycie karty opłaty i jej prawidłowe wypełnienie.

Zastrzeżenie o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, czyli możliwość wypełniania karty przez przedsiębiorcę, dotyczy wyłącznie kart dobowych i siedmiodniowych. Zatem wyraźnie i jednoznacznie w ust. 2 § 5 rozporządzenia zostało uregulowane, że w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, tylko karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę, o którym mowa w § 3.

W tych okolicznościach za dowolne należy uznać przyjęcie przez organ, bez wskazania podstaw faktycznych, że przedsiębiorca wypełnił już po kontroli pusty blankiet karty miesięcznej. Taki fakt nie został poparty żadnym dowodem. Także dowolnie organ przyjął prawdopodobieństwo możliwości posiadania przez skarżącego niewypełnionego blankietu karty miesięcznej.

Innymi słowy, na podstawie niekompletnie zebranego materiału dowodowego nieuprawniona jest tak dokonana ocena w odniesieniu do miesięcznej karty opłaty, skoro w myśl cyt. wyżej przepisów (art. 42 ust. 3 ustawy o transporcie i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia) karta tego typu rozprowadzana i wypełniana jest przez enumeratywnie wyznaczonych sprzedawców.

Przeciwne ustalenia wymagały przeprowadzenia postępowania dowodowego, a nie opierania się na domniemaniach wynikających ze sprzeczności wyjaśnień strony złożonych w odwołaniu i jej zeznań ustnych. Wskazać należy, że przesłuchując przedsiębiorcę w postępowaniu administracyjnym, pouczonego o konsekwencjach karnych składania zeznań organ miał możliwość dopytać go szczegółowo w zakresie rozbieżnych oświadczeń składanych w pismach procesowych w przedmiocie przyczyny braku karty w pojeździe. Takie same pytania mogłyby być zadane kontrolowanemu kierowcy, o ile organ pominął w ocenie materiału dowodowego sprawozdanie sierż. szt. M. J. z dnia [...] stycznia 2006 r., Tylko z tego dokumentu można by wywieść, że kierowca był przekonany, iż pełna dokumentacja znajduje się w pojeździe i okazał do kontroli te dokumenty, które znalazł. Ustalenie okoliczności znalezienia spornej karty, wyjaśnienie kwestii jej wypełnienia mogłyby wykluczyć zarzut dowolności tak dokonanej oceny materiału dowodowego. Przede wszystkim pozwoliłyby ocenić, czy i w jakim zakresie można dać wiarę twierdzeniom strony, która wypowiadała się w dwóch odwołaniach i zeznaniach przed organem.

Jako niezrozumiałe należy ocenić przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że dla oceny materiału dowodowego nie ma znaczenia przyczyna braku karty w pojeździe, bowiem ustalenie tej okoliczności w zestawieniu z legalnym dowodem uiszczenia opłaty drogowej - pozwala dopiero na zastosowanie prawidłowej podstawy materialnoprawnej nałożenia kary: z lp. 1.4.1 bądź lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Z tego względu organ nie może uchylić się od oceny złożonego dowodu z dokumentu – jakim jest złożona w toku postępowania administracyjnego zakupiona w dniu [...] grudnia 2005 r. prawidłowo wypełniona miesięczna karta opłaty drogowej, obejmująca okres objęty kontrolą. Nie uznanie, bądź uznanie za dowód w sprawie administracyjnej takiego dokumentu, który de facto potwierdzałby wykonanie obowiązku administracyjnoprawnego przez przedsiębiorcę w postaci uiszczenia wymaganej opłaty wymagało zatem przeprowadzenia postępowania spełniającego wymogi art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

Podnieść należy, że organ wydający decyzję administracyjną związany jest rygorami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. stanowiącymi m.in., że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Realizacja tych rygorów możliwa jest przy zachowaniu zasady praworządności o której stanowi art. 7 k.p.a. poprzez dokładne wyjaśnienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, jak i zasady określającej w art. 77 § 1 k.p.a. wymogi postępowania dowodowego nakazującej zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Przyjmując w stanie faktycznym posiadanie przez przedsiębiorcę blankietu karty opłaty miesięcznej i wypełnienie go po kontroli, organ oparł się wyłącznie na domniemaniu wynikającym z rozbieżnych wyjaśnień strony, dotyczących wyłącznie przyczyny jej braku w pojeździe. Zauważyć należy, że strona od początku twierdziła, że karta istniała, że wraz z innymi dokumentami została doręczona kierowcy S.. Należy także zauważyć, że przedsiębiorca w postępowaniu administracyjnym nie twierdził, że to on albo kierowca wypełniał kartę przed przystąpieniem do wykonywania transportu.

Dopiero w skardze odpowiadając na zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiada się na temat kto i w jaki sposób wypełnia karty opłaty otrzymane na poczcie z pieczątką i podpisem urzędnika. Z tego oświadczenia wynikać może, że wypowiada się na temat kart o 7 dniowym terminie wypełnienia (czyli dobowych). Należy zwrócić uwagę, iż funkcjonariusz organu przeprowadzający dowód z zeznań strony w dniu [...] marca 2006 r. nie zadał przedsiębiorcy pytania, kto wypełnił kartę miesięczną zakupioną w dniu [...] grudnia 2005 r. Organ nie ocenił także tych zeznań w zakresie dotyczącym przekazania przez skarżącego wszystkich wymaganych dokumentów i wypełnionej prawidłowo karty miesięcznej kierowcy S.. Zarzucając przedsiębiorcy niewiarygodność poprzez ustalenie nieistnienia kierowcy o nazwisku S. (na podstawie posiadania przez stronę fałszywego adresu, czy nr telefonu) organ mógł zażądać jakiegokolwiek dowodu jego zatrudnienia.

Organ także nie wziął pod uwagę, że zastępujący nieistniejącego kierowcę S. - kontrolowany kierowca L. potwierdził w sprawozdaniu z [...] stycznia 2005 r., że nie jeździł wcześniej tym pojazdem i że właściciel zapewnił go o kompletności dokumentów.

Organ nie odniósł się do przedstawianego przez stronę uzasadnienia zakupu nowej, drugiej karty w dniu kontroli [...] grudnia 2005 r. za taki sam okres, powołania się na potrzebę dalszego wykonywania po drogach krajowych transportu przez ten pojazd będący w leasingu i nie czekania na odnalezienie karty właściwej.

Wszystkie podniesione wyżej wątpliwości wynikające z nieustalonego w sposób dostateczny stanu faktycznego, a mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2006 r. o nr [...] i wyjaśnione zostaną w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy, po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie wyżej wskazanym.

W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym o jej niewykonywaniu Sąd orzekł po myśli art. 152 tej ustawy.