Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 821/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67 a par1 pkt 3,  art. 122, art. 187 par 1, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2012 r. i I raty za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Wójt Gminy O. odmówił I. N. (dalej jako Skarżący, Podatnik, Strona), umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2012 rok i I raty za 2013 rok w łącznej kwocie 310,60 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że w podaniu o umorzenie podatnik powoływał się na trudną sytuację materialną spowodowaną m.in. rosnącymi kosztami utrzymania oraz stanem zdrowia uniemożliwiającym osiąganie większych dochodów. W wyniku postępowania dowodowego organ uznał, że argumenty wymienione we wniosku niewątpliwie przemawiają za istnieniem "ważnego interesu podatnika", jednak muszą być rozpatrywane łącznie z innymi elementami stanu faktycznego. Oran ustalił, iż Podatnik posiada stałe źródło dochodu w postaci renty, a jej wysokość w ocenie organu podatkowego pozwała na zapłatę podatku bez uszczerbku dla jego potrzeb bytowych. Problemy zdrowotne mają charakter przewlekły, związany z inwalidztwem i nie mogą stanowić podstawy do zwalniania z obowiązku podatkowego i tym samym zmniejszania dochodów Gminy. Możliwość umarzania podatków jest odstępstwem od zasady powszechnego opodatkowania i powinna mieć charakter wyjątkowy. Tymczasem Skarżący od 2008 roku występuje do organu o umorzenie zaległości podatkowych, a sam nie poczynił żadnych dobrowolnych kroków, zmierzających do uregulowania chociażby części ciążących na nim obowiązków z zakresu podatków. Przedstawione karty informacyjne z 2012 i 2013 roku potwierdzają jednodniowy pobyt w szpitalu. Organ stwierdził, iż z dokumentacji medycznej nie wynika, aby Podatnik musiał regularnie przyjmować leki, na zakup których powołuje się wnioskując o pomoc. Przedstawione faktury z aptek świadczą o leczeniu doraźnym. Z posiadanej w Urzędzie Gminy dokumentacji wynika, że od 7 lipca 2003 r. orzeczeniem lekarza ZUS Skarżący został na trwałe uznany za całkowicie niezdolnego do pracy podczas gdy w okresie od 13 kwietnia 2004 roku do 9 listopada 2010 roku wydzierżawił działkę rolną o pow. 2,36 ha. Wobec tego faktu organ za zastanawiające uznał na ile choroba udaremnia osiąganie przez Podatnika dodatkowych dochodów. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynika, że sytuacja materialno-bytowa u Skarżącego jest na tyle dobra, że nie zagraża jego egzystencji. Organ zwrócił uwagę, że mimo to, Skarżący dostał pomoc z przeznaczeniem na zakup leków i dofinansowanie do energii elektrycznej. W ocenie organu udzielenie ulgi podatkowej winno być uzasadnione okolicznościami o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym, co w przedmiotowej sprawie nie występuje. Organ podkreślił, iż Podatnik osiąga wprawdzie niskie, ale stale dochody, zasadniczo nie różniące się od innych podatników opłacających w terminie należności podatkowe. Wskazał, iż wielu mieszkańców Gminy utrzymuje się z zasiłków dla bezrobotnych, emerytur i rent, prac wykonywanych dorywczo i prowadzenia działalności gospodarczej w niewielkim zakresie i pomimo borykania się z różnymi trudnościami wywiązują się ze swoich zobowiązań podatkowych. Wobec powyższego Organ stwierdził, że Skarżący uchyla się od regulowania podatków w terminie, a obowiązek podatkowy przenosi na budżet Gminy. Niewątpliwie niemożność podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia i niski dochód są okolicznościami wskazującymi na istnienie ważnego interesu podatnika. W ocenie organu ustalony podatek w 4 ratach kwartalnych po 59 zł , stanowiący więc miesięczny wydatek ok. 20 zł przy regularnych opłatach nie byłby nadmiernym obciążeniem budżetu Podatnika i w żadnym wypadku nie spowodowałby zagrożenia jego egzystencji. Z uwagi zatem na brak nadzwyczajnych okoliczności udzielenie kolejnej już ulgi wobec Skarżącego stanowiłoby wyłom od konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa i zasady powszechności obowiązku podatkowego. Jednocześnie byłoby to wyrazem niesprawiedliwości wobec wszystkich, którzy będąc w podobnej sytuacji mimo trudności wywiązują się ze swoich zobowiązań.

Pismem z dnia 10 listopada 2013r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o umorzenie zaległości podatkowych za 2012 rok i I raty za 2013 rok. W uzasadnieniu nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Skarżący wskazał, iż przy tak niskim dochodzie jaki otrzymuje zakup leków koniecznych do życia i ratowania zdrowia uniemożliwia zapłacenie podatku. Skarżący cierpi na kilkanaście chorób, co uniemożliwia mu zarobkowanie. Z dzierżawienia działki o pow. 2,36 ha w 2010 roku zrezygnował z powodu pogorszenia stanu zdrowia. Zaznaczył, że uprawianie tej działki nie miało nic wspólnego z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, bo uznano go za niezdolnego do pracy w jego zawodzie, a nie w rolnictwie. Skarżący podniósł, że w chwili obecnej nie jest w stanie zapłacić ww. rat podatku, gdyż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, co spowodowane jest również skomplikowaną sytuacją rodzinną. Środki jakie Skarżący otrzymuje z pomocy GOPS nie pozwoliły na poprawę warunków jego życia. Skarżący zamieszkuje wspólnie z synami, którzy nie dokładają się do utrzymania domu. Skarżący poinformował, że zmuszony jest do wystąpienia do sądu, aby sąd zadecydował o konieczności współfinansowania przez synów kosztów utrzymania. W ocenie Skarżącego w jego sytuacji występuje ważny interes podatnika, gdyż żyje na skraju ubóstwa.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Organ stwierdził, iż organ podatkowy pierwszej instancji odmawiając umorzenia zaległości podatkowych nie przekroczył granic uznania. Organ ustalił, że Podatnik posiada stałe źródło dochodu w postaci renty inwalidzkiej w kwocie 900 zł., z czego począwszy od maja 2012 roku dokonywane są potrącenia z powodu egzekucji sądowej w kwocie 240,19 zł. miesięcznie. Dodatkowo Podatnik spłaca zaciągnięte kredyty, reguluje niezbędne opłaty, zakupuje leki. Wszystkie wydatki związane z utrzymaniem domu ponosi sam, gdyż jak twierdzi jest skłócony z synami i byłą żoną, którzy nie dokładają się do żadnych opłat. Inwalidztwo trwa od 7 lipca 2003 r. Organ dokonując oceny całokształtu sytuacji materialnej Podatnika uznał, że jest ona trudna i można uznać, że w jego przypadku zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. W ocenie organu należy jednak uznać, że zapłata podatku w kwocie 59 zł kwartalnie, co stanowi ok. 20 zł miesięcznie nie przyniesie znacznego uszczerbku dla jego potrzeb bytowych, pod warunkiem, że będzie dokonywana regularnie. Organ zauważył, że problemem Podatnika jest bowiem to, że w swoich wydatkach od wielu już lat ( od 2008 roku) nie uwzględnia on tego wydatku, co powoduje kumulowanie zaległości i dodatkowe obciążenie odsetkami. Organ podniósł, iż skoro zasadą jest, aby zobowiązanie podatkowe zostało zrealizowane, to podatnik nie powinien być z niego pochopnie zwalniany. Zdaniem Organu ważnego interesu podatnika jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązaniach podatkowych. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego; tym bardziej, że przepisy ustawy z 1997 r. - Ordynacja podatkowa przewidują również inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania podatkowego, np. rozłożenie zaległości na raty. W ocenie Kolegium nie bez znaczenia jest także okoliczność podnoszona przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji, a mianowicie poczucia sprawiedliwości społecznej. Organ wskazuje bowiem, że na terenie Gminy wielu podatników boryka się z podobnymi trudnościami finansowymi i zdrowotnymi, utrzymujących się tylko z zasiłków dla bezrobotnych, emerytur, rent, prac wykonywanych dorywczo itp., a którzy w terminie regulują swoje zobowiązania podatkowe. W związku z powyższym Organ stwierdził, iż udzielenie kolejnej już ulgi w stosunku do Skarżącego stanowiłoby wyłom od konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa i zasady powszechności obowiązku podatkowego. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska organu pierwszej instancji.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylnie. W uzasadnieniu wskazał, iż argumenty wymienione we wniosku przemawiają za zaistnieniem "ważnego interesu podatnika". W ocenie Skarżącego Organ powinien uwzględnić jego krytyczną sytuację, gdyż osiąga niskie dochody i nie jest w stanie opłacić podatku bez uszczerbku w pokryciu kosztów leczenia. W ocenie Skarżącego z kart informacyjnych z 2012 i 2013 roku nie można wyprowadzić wniosku, iż nie musi przyjmować regularnie leków. Skarżący wskazał, iż w związku z dzierżawą działki rolnej od 13 kwietnia 2004 r. do 9 listopada 2010 r. poniósł straty, gdyż płody rolne nie były ubezpieczone. W związku z tym jego dochody nie poprawiły się. Na decyzję o rezygnacji z dzierżawy miał wpływ również pogarszający się stan zdrowia. Dlatego też Skarżący zwrócił się o pomoc z przeznaczeniem na zakup leków i dofinansowanie do energii elektrycznej. W ostatnim czasie Skarżący przebywał w szpitalu w okresie od 12 grudnia 2013 r. do 30 grudnia 2013 r. w związku z upadkiem na ziemię. Wskazał, iż cierpi na niespodziewane upadki, które mogą prowadzić do poważnego uszczerbku na zdrowiu. Sytuacja finansowa Skarżącego nie pozwala na spłatę podatku z uwagi na spłatę zaciągniętych kredytów, zakup niezbędnych leków , opłacenie niezbędnego telefonu oraz potrąceń komorniczych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzające ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749) - dalej jako: "Ordynacja podatkowa" - poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy Decyzji I instancji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2012 rok i I raty za 2013 rok;

- art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez nieuwzględnienie ważnego interesu Skarżącego, gdyż organ podatkowy w zaistniałych okolicznościach powinien umorzyć zaległość podatkową w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami, tak aby Skarżący mógł na bieżąco zaspokajać swoje podstawowe potrzeby życiowe, a w szczególności wydatki związane z leczeniem wykazane m.in. w Skardze;

- art. 120 Ordynacji podatkowej - poprzez niezastosowanie w ogóle, mającego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy przepisu prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej a w konsekwencji odmowę umorzenia zaległości podatkowej w okolicznościach niniejszej sprawy;

- art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez niewyczerpujące zebranie oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niedokładne i niepełne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia ważnego interesu Skarżącego, w szczególności poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich istotnych zarzutów i wniosków podniesionych przez Skarżącego w toku całego postępowania i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom Skarżącego odmówiono wiarygodności;

- art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez nierozpoznanie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w sposób wszechstronny i wyczerpujący, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy Decyzji I instancji;

- art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie Skarżącemu przez organ odwoławczy siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu przedstawienie nowych dowodów w sprawie zwłaszcza, że od momentu wydania zaskarżonej decyzji stan zdrowia oraz sytuacja finansowa Skarżącego uległy znacznemu pogorszeniu,

- art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej - poprzez nieodniesienie się do wszystkich argumentów podnoszonych przez Skarżącego, czego konsekwencją była odmowa umorzenia zaległości podatkowych;

- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla pominięcia "ważnego interesu publicznego", a także brak oceny, czy w sytuacji finansowej i materialnej Skarżącego wyegzekwowanie zaległości podatkowej nie doprowadzi do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb strony, pozbawiając Skarżącego środków do życia;

- art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej odwołaniem Decyzji I instancji z dnia [...] października 2013r. odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2012 rok i I raty za 2013 rok pomimo naruszenia przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, opisanej jak wyżej;

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż w okolicznościach niniejszej sprawy występuje ważny interes podatnika. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej uniemożliwiającej osiąganie większych dochodów oraz trudnej sytuacji finansowej spowodowanej rosnącymi kosztami utrzymania. Zdaniem pełnomocnika

organ podatkowy w okolicznościach niniejszej sprawy powinien umorzyć zaległość podatkową, tak aby Skarżący mógł na bieżąco zaspokajać swoje podstawowe potrzeby życiowe, a w szczególności wydatki związane z jego leczeniem. Skarżący cierpi na [...], ma [...]. Wykryto również [...], [...]. Co więcej stan zdrowia Skarżącego w dalszym ciągu się pogarsza. W dniu 9 lipca 2014r. Skarżący kolejny raz był hospitalizowany. Nie zgodził się ze stanowiskiem zarówno organu I instancji jak i SKO, iż przedstawione przez Skarżącego dowody zakupu leków świadczą wyłącznie o leczeniu doraźnym a nie przewlekłym. Z załączonych kart informacyjnych oraz faktur jednoznacznie wynika, iż Skarżący musi przebywać pod stałą opieką lekarską.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Przypomnieć należy, że stosownie do regulacji art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stanowiąc w tym przepisie materialnoprawną podstawę umorzenia ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również zakres tego umorzenia. Ustalając przesłanki umorzenia ustawodawca użył w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej zwrotów niedookreślonych, co należy uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych.

Powołany przepis przewiduje dwie przesłanki umorzenia zaległości podatkowych: ważny interes podatnika i interes publiczny. Są to dwie niezależne od siebie przesłanki. Wniosek podatnika winien być zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej rozpatrzony w oparciu o te dwie przesłanki. Dopiero wtedy następuje pełna realizacja treści tego uregulowania.

W procesie dochodzenia do decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej (art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej) organ ma obowiązek uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych, a podejmując rozstrzygnięcie w danej sprawie winien odnieść się do wszystkich wynikających z zastosowanego przepisu przesłanek. Decyzja podatkowa - także w sprawach z zakresu uznania administracyjnego - wydana bez należytego jej uzasadnienia faktycznego i prawnego jest decyzją dowolną (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Bk 134/05, LEX nr 187915). Wydanie decyzji musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 września 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 478/98, Biul.Skarb.1999/6/30). Organ I instancji winien sprawdzić istnienie przesłanek z art. 67a. ord. pod. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, LEX nr 557202).

Przechodząc na grunt stanu faktycznego sprawy zauważyć przede wszystkim należy, że doszło tu do naruszenia przepisów prawa procesowego.

W aktach przesłanych przy skardze brak jest bowiem zawiadomienia (postanowienia) organu odwoławczego, o którym mowa w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczącego wyznaczenia stronie siedmiodniowy terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W tym miejscu przywołać należy uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 (dostępna na orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając natomiast okoliczność czy brak zawiadomienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. strony o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd zauważa, że w myśl art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Natomiast na podstawie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W każdej sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych organ podatkowy zobowiązany jest do ustalenia sytuacji majątkowej podatnika. W orzecznictwie Sądów Administracyjnych przyjmuje się, że przesłanka "ważnego interesu podatnika", od wystąpienia której uzależniona jest możliwość umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek, wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1877/99, LEX nr 74615). Istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika nie można rozpatrywać bez wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a więc wszelkich danych, które obrazują sytuację życiową osoby wnioskującej o umorzenie zaległości podatkowej. Dane te obejmują przede wszystkim informacje dotyczące stanu majątkowego strony (w tym jej bieżących możliwości płatniczych), jej sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, źródła uzyskiwanych dochodów (por. wyrok WSA w Krakowie z 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1151/08, LEX nr 531106).

Oceny zasadności wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej zawsze należy dokonywać według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji. Organy orzekające nie mogą bowiem ignorować zmian sytuacji materialnej wnioskodawcy bez względu na to, czy zmiana ta polega na poprawie, czy też pogorszeniu tej sytuacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 477/08, LEX nr 584792). Stan finansowy i majątkowy dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej, jednakże wybór rozstrzygnięcia należy do organu administracji państwowej. Ocena istnienia okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygnięcia, a zdarzenia wcześniejsze mają znaczenie drugorzędne (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 570/05, LEX nr 187593; wyrok NAS z 22 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1389/06, LEX nr 439937 oraz wyrok WSA w Krakowie z 12 października 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 1641/06, LEX nr 417027). Przywołane orzecznictwo z uwzględnieniem dewolutywnego charakteru odwołania (przeniesienia kompetencji na organ odwoławczy), oznacza, że właściwym stanem faktycznym stanowiącym podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, jest stan z chwili podejmowania decyzji przez organ podatkowy drugiej instancji.

W przedmiotowej sprawie Skarżący podnosi, że od dnia wydania decyzji przez organ podatkowy I instancji do dnia wydania zaskarżonej decyzji jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie załączono kserokopię karty informacyjnej o stanie zdrowia z dnia 30 grudnia 2013 r. Jednakże jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy oparł się wyłącznie na materiale dowodowym zebranym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie dokonując oceny sytuacji w jakiej znalazł się podatnik bezpośrednio przed wydaniem decyzji II instancji. Te okoliczności przesądzają zdaniem Sądu, iż naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto Sąd zauważa, iż akta zebrane w sprawie przez organ I instancji przekazane zostały do Sądu w sposób wyjątkowo niedbały. Akta te stanowią bowiem luźne karty spięte wyłącznie spinaczem (klamrą). Taki sposób gromadzenia akt sprawy nie daje najmniejszej gwarancji kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pozbawia Sąd możliwości oceny czy dowody w sprawie zebrane zostały w sposób wyczerpujący, a stanowisko organów ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy zobowiązany będzie do podjęcia decyzji uwzględniającej przedstawioną powyżej stanowisko Sądu.

Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.