Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1247/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1-3, art. 11, art. 12, art. 13, art. 72 § 1
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi I. w K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz.U. z 2014 r., poz. 164, z późn. zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Izby Notarialnej w K. (w skrócie: "Izba" lub "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2014 r., nr [...], o powołaniu A.L. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w Z.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie następujących ustaleń.

W dniu [...] czerwca 2014 r. A.L. złożyła wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w Z. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Sprawiedliwości powołał A.L. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w Z.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem Izba złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz odmowę powołania A.L. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii w Z. Izba wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1) art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ocena realizacji przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu nie obejmuje oceny merytorycznego przygotowania do wykonywania zawodu notariusza oraz jego błędne zastosowanie przez powołanie na stanowisko notariusza osoby, która nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza,

2) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. przez brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego.

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Izba wskazała, że nadrzędny cel działalności notariusza, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego, realizuje się poprzez dokonywanie czynności notarialnych, przy zachowaniu należytej staranności oraz przy uwzględnieniu woli i interesów stron, a mechanizmem gwarantującym prawidłowość tych czynności, jest "biurokratyzm w działalności notariuszy", polegający na wypracowaniu pewnych schematów, zapewniających zabezpieczenie interesów stron. Izba podniosła, że A.L. podczas dotychczasowej pracy miała okazję zapoznać się z całokształtem pracy notariusza w zakresie prowadzenia kancelarii notarialnej, jak i dokonywania czynności notarialnych głównie przez sporządzanie projektów różnorodnych czynności notarialnych. Zdaniem Izby A.L. nie posiada w związku z powyższym praktycznego doświadczenia w zakresie samodzielnego wykonywania usług, które zamierza świadczyć, gdyż nie przyswoiła sobie "owych schematów działania" i nie nabyła doświadczenia w zakresie samodzielnego wykonywania czynności notarialnych, co w konsekwencji prowadzi do wątpliwości, czy wnioskodawczyni daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Ponadto w ocenie Izby uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazuje, że Minister Sprawiedliwości nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie spełniania przez wnioskodawczynię przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oraz pominął dowód w postaci opinii Rady Izby.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2015 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, wskazując, że zaskarżona decyzja została podjęta po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ zaznaczył, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji Izba została zawiadomiona o zamknięciu postępowania w sprawie oraz pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Jak zauważył Minister Sprawiedliwości, Izba nie złożyła żadnych wniosków dowodowych, wnosząc jedynie o wydanie decyzji odmawiającej powołania wnioskodawczyni na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Izba nie domagała się przeprowadzenia nowych dowodów ani nie wskazała, nieznanych dotychczas okoliczności faktycznych, które wymuszałyby podjęcie dalszej inicjatywy dowodowej.

Organ wskazał, że uzasadnienie decyzji z [...] grudnia 2014 r. zawiera wyczerpujące wyjaśnienia dotyczące zagadnień faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał przyczyny, z których powodu podjął decyzję o powołaniu A.L. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w Z. Minister Sprawiedliwości podniósł również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, w tym do uchwały Rady Izby.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, Minister Sprawiedliwości nie jest związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega, na równi z innymi dowodami, swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Organ podniósł, że A.L. spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 11 Prawa o notariacie. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że w ramach badania przesłanki przewidzianej w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie dokonano oceny kandydatki pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, przez którą należy rozumieć, oprócz wiedzy zweryfikowanej w prawem przewidziany sposób, taki zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, które składają się na wizerunek osoby, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Organ zaznaczył, że wiedza i doświadczenie zawodowe kandydatki, która ukończyła wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym plus, odbyła aplikację notarialną i uzyskała pozytywny wynik egzaminu notarialnego, zostały sprawdzone w sposób przewidziany prawem. Minister Sprawiedliwości podniósł, że z opinii notariusz R.F. wynika, iż w trakcie aplikacji notarialnej A.L. zapoznała się z organizacją i funkcjonowaniem kancelarii notarialnej oraz zasadami dokonywania czynności notarialnych, udzielała informacji klientom, obliczała wysokość danin publicznych na podstawie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz wysokość należnych opłat sądowych i wynagrodzenia notariusza, a także badała stan prawny nieruchomości. Powierzone obowiązki wykonywała sumiennie oraz wykazała się wysoką kulturą osobistą, punktualnością, pracowitością i odpowiedzialnością. W ocenie opiniującej A.L. posiada predyspozycje do wykonywania zawodu notariusza. Organ zauważył ponadto, że w opinii z [...] kwietnia 2014 r. obejmującej okres zatrudnienia A.L. po ukończeniu aplikacji, notariusz R.F. potwierdziła pozytywną opinię i stwierdziła, że posiadana wiedza i nabyta praktyka gwarantuje poprawność wykonywania przez wnioskodawczynię czynności notarialnych oraz ich zgodność z obowiązującymi przepisami. Również z opinii sędziów-patronów wynika, że w trakcie praktyk wnioskodawczyni wykazała się rzetelnością, sumiennością, obowiązkowością i kulturą osobistą. W tej sytuacji twierdzenia Izby o braku rękojmi kandydatki nie znajdują zdaniem Ministra Sprawiedliwości potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie organu przeciwne stanowisko Izby stanowi jedynie wyraz nieuzasadnionej polemiki z wnikliwą i wszechstronną argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Minister Sprawiedliwości podniósł przy tym, że ustawodawca nie uzależnił powołania na stanowisko notariusza od wcześniejszej pracy w charakterze zastępcy notarialnego.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, aby dotychczasowe postępowanie kandydatki budziło wątpliwości co do jej rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Nienaganny przebieg aplikacji notarialnej, pozytywny wynik egzaminu zawodowego, dotychczasowa niekaralność wnioskodawczyni, w tym niekaralność dyscyplinarna oraz jej cechy osobowościowe, wykluczały zdaniem Ministra Sprawiedliwości istnienie wątpliwości, o których mowa w art. 10 § 3 Prawa o notariacie. Organ podkreślił przy tym, że ani Rada Izby w uchwale nr [...] z [...] września 2014 r. ani Izba we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przedstawiły żadnych okoliczności dotyczących życia zawodowego oraz prywatnego wnioskodawczyni, które przeczyłyby temu stanowisku, co wskazuje na brak podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Reasumując, Minister Sprawiedliwości wskazał, że skoro A.L. spełnia wszystkie przesłanki z art. 11 Prawa o notariacie, a jej dotychczasowe postępowanie nie budzi żadnych wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego, organ nie mógł odmówić powołania jej na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii notarialnej w Z. Minister Sprawiedliwości podkreślił przy tym, że Rada Izby w uchwale nr [...] z [...] września 2014 r. pozytywnie zaopiniowała wniosek w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w Z., a Izba również nie zgłosiła zarzutów dotyczących siedziby kancelarii notarialnej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto organ wskazał, że z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w demokratycznym państwie prawnym pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony. Organ może odmówić uwzględnienia wniosku strony, jeżeli wykracza to poza jego faktyczne możliwości albo pozostaje w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługuje na ochronę.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Izba złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] lutego 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 6 k.p.a. przez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa;

b) art. 7 k.p.a. przez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

c) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez podjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym;

2) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 10 § 3 Prawa o notariacie przez nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawa wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza;

b) art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP przez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu na stanowisko notariusza osoby, co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie posiadania nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wskazując na powyższe zarzuty, Izba wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Izba wskazała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, sprawując przy tym pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony oraz podniosła, iż do podstawowych ustawowych instrumentów sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego przez samorządy zawodowe należą uczestnictwo w procesie dopuszczania do zawodu zaufania publicznego oraz sądownictwo dyscyplinarne. Skarżąca zauważyła, że Izba jako organ samorządu notarialnego zobowiązana jest do występowania w imieniu samorządu notarialnego, a jej rolą jest w pierwszej kolejności sprawowanie pieczy nad wykonywaniem zawodu notariusza, którego, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2001 r., najważniejszym z aspektów jest świadczenie wysokiej jakości usług notarialnych. Zdaniem skarżącej rozluźnienie w drodze praktyki organów administracji publicznej bądź orzecznictwa sądowego wysokich standardów dotyczących kwalifikacji osób mogących wykonywać zawód notariusza, uczyni iluzoryczną ochronę interesów jednostek, statuowaną przez regulację konstytucyjną.

Uzasadniając złożoną skargę, Izba wskazała, że w rozumieniu Słownika Języka Polskiego nieskazitelność charakteru to uczciwość, prawość, uczynność, poczucie odpowiedzialności za własne czyny, odwaga" cywilna, samokrytycyzm oraz umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Nieskazitelną jest więc osoba nieposzlakowana, szlachetna, niemająca żadnej skazy moralnej. Jednocześnie skarżąca zauważyła, że rękojmia definiowana jest jako gwarancja zapewnienia prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, na którą składają się dotychczasowe zachowanie i cechy charakteru. Zdaniem Izby niedopuszczalnym jest, aby nad kandydatem ciążyły jakiekolwiek zarzuty mogące godzić w jego wiarygodność. Skarżąca wskazał przy tym, że przyjęcie poglądu jakoby brak było w Prawie o notariacie podstaw dla badania merytorycznego przygotowania kandydata do wykonywania zawodu notariusza, prowadzi do zanegowania uznaniowego charakteru decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza, co skutkowałoby koniecznością powołania na stanowisko każdej osoby spełniającej formalne przesłanki unormowane w art. 11 w zw. z art. 12 Prawa o notariacie. W związku z powyższym zdaniem Izby wniosek taki jest w świetle treści art. 11 Prawa o notariacie nie do przyjęcia. Jak podkreśliła skarżąca przepis ten wyraźnie stanowi, że "notariuszem może być powołany ten, kto...", co jej zdaniem oznacza, że nawet spełnianie wszystkich wymienionych wymogów formalnych nie gwarantuje jeszcze powołania na stanowisko notariusza. W ocenie Izby przyjęcie odmiennego stanowiska czyniłoby z rozstrzygnięcia o powołaniu na notariusza decyzję związaną, podczas gdy zastąpienie obowiązującego zwrotu "notariuszem może być ten, kto..." przywołanym wyrażeniem "notariuszem może być powołany ten, kto..." prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było wzmocnienie prawnego znaczenia samego aktu o powołaniu na notariusza, a także jego uznaniowego charakteru.

Skarżąca zaznaczyła, że przyznanie, że dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oraz jest nieskazitelnego charakteru, albo odmowa takiego przyznania, powinno się opierać na rozważeniu całokształtu cech danej osoby, jak również jej postępowania w życiu zawodowym i osobistym, z uwzględnieniem okoliczności, które stanowią prognozę co do należytego wykonywania obowiązków notariusza, jako zawodu zaufania publicznego. Dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu jest jednoznaczne z dawaniem gwarancji, że zawód ten będzie wykonywany merytorycznie i etycznie bez zarzutu. Podzielenie opinii organu, zgodnie z którą przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości weryfikacji przygotowania merytorycznego do wykonywania zawodu, prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku, że przesłanka dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu została pozbawiona treści normatywnej i stanowiłoby natomiast podstawę do stwierdzenia, iż samo odbycie aplikacji notarialnej oraz złożenie egzaminu notarialnego gwarantuje powołanie na stanowisko notariusza.

Izba podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, na jakiej podstawie przyjęto, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 11-13 Prawa o notariacie, co powoduje brak możliwości weryfikacji, w jaki sposób organ doszedł do tej konkluzji i czy w ogóle prowadzone było postępowanie dowodowe mogące przesadzić o istnieniu lub nieistnieniu wątpliwości w tym zakresie. Skarżąca wskazała, że zebrany przez Ministra Sprawiedliwości materiał dowodowy służy wyłącznie ustaleniu, czy zachodzą przesłanki pozytywne powołania na stanowisko notariusza, co prowadzi do wniosku, iż organ nie dokonał analizy w zakresie wszystkich koniecznych do ustalenia kwestii, a zaskarżona decyzja wymyka się weryfikacji co do jej prawidłowości.

Zdaniem skarżącej należy uznać, że A.L. nie spełnia wymogów zwartych w dyspozycji przepisu art. 11 pkt 2 Praw o notariacie, a samo obycie przez nią aplikacji notarialnej oraz złożenie egzaminu zawodowego nie gwarantują prawidłowego przygotowania do zawodu i zdobycia niezbędnego doświadczenia, gdyż podczas dotychczasowej pracy miała okazję zapoznać się z całokształtem pracy notariusza w zakresie prowadzenia kancelarii notarialnej, jak i dokonywania czynności notarialnych, wyłącznie poprzez sporządzanie projektów różnorodnych czynności notarialnych. W ocenie Izby powoduje to, że A.L. nie posiada praktycznego doświadczenia w zakresie samodzielnego wykonywania usług, które zamierza świadczyć, gdyż nie przyswoiła schematów działania i nie nabywała doświadczenia w zakresie samodzielnego wykonywania czynności notarialnych. W konsekwencji zdaniem skarżącej rodzi to poważne wątpliwości dotyczące tego, czy A.L. daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie uczestniczka niniejszego postępowania - Pani A.L. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 10 § 1-3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.), notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Niewyrażenie opinii, o której mowa w § 1, w ciągu 60 dni od dnia otrzymania wniosku Ministra Sprawiedliwości, uważane jest za wyrażenie opinii pozytywnej (§ 2). Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek (§ 3).

W świetle powołanego przepisu, do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy zarówno dobór kandydatów do zawodu notariusza, jak i wyznaczanie siedzib kancelarii powoływanych przez niego notariuszy. Minister Sprawiedliwości, wydając decyzję administracyjną w trybie art. 10 ww. ustawy - Prawo o notariacie, nie jest związany treścią opinii właściwej izby notarialnej, która podlega jego ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie.

Odmowa powołania na stanowisko notariusza może nastąpić tylko wówczas, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 ww. ustawy, a także jeżeli jego dotychczasowe postępowanie budzi wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. Oznacza to, że organ nie może odmówić powołania osoby na stanowisko notariusza, jeżeli kandydat spełnia warunki ustawowe, a jego postawa nie budzi wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego.

Zważywszy na zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz stanowisko skarżącej konsekwentnie prezentowane w toku całego postępowania przed organem, kluczowe znaczenie w sprawie ma rozumienie (znaczenie) pojęć "nieskazitelnego charakteru" i "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza" zawartych w art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie. Nie są one bowiem zdefiniowane w tej ustawie

I tak, kryterium nieskazitelnego charakteru ma zagwarantować odpowiedni poziom moralny członka korporacji notarialnej, zaś rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu odnosi się do odpowiedniego poziomu zawodowego. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, postępująca zgodnie z przyjętymi w społeczeństwie normami etycznymi, moralnymi, i której dotychczasowe zachowanie w sferze zawodowej i prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata, o tych zaś nie sposób wnioskować inaczej, niż na podstawie prezentowanej przez niego postawy etycznej i moralnej, a także w oparciu o dotychczasowy sposób jego postępowania.

Wyraźniej do umiejętności prawniczych jako elementu rękojmi należytego wykonywania zawodu w kontekście przepływu pomiędzy poszczególnymi korporacjami odniósł się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 (OTK-A 2006/4/45). Przyjął bowiem, że dopuszczalne są regulowane ustawowo dwa sposoby nabywania i weryfikacji wiedzy i umiejętności prawniczych, które postrzega jako elementy rękojmi prawidłowego wykonywania nowego zawodu. Jednym z nich jest odbywanie aplikacji i składanie egzaminów w ramach przygotowania do konkretnego zawodu. Drugim jest przepływ z innego zawodu.

W okolicznościach faktycznych sprawy nie mamy do czynienia z przejściem do zawodu notariusza z innego zawodu tak więc egzamin notarialny jest ostatnim etapem, na którym możliwe jest zweryfikowanie efektów kształcenia oraz umiejętności kandydatów do zawodu notariusza. Ustawodawca bowiem wyraźnie ograniczył dopuszczalność weryfikowania merytorycznych kompetencji kandydatów na notariuszy, a zatem ani Minister Sprawiedliwości, ani Rada nie mogą dokonywać oceny merytorycznej pod kątem zdolności intelektualnych i zdobytej wiedzy oraz doświadczenia kandydatów na notariuszy, a tym bardziej nie mogą ich bezzasadnie podważać.

Z tych zatem względów zarzut błędnej wykładni art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie w powiązaniu z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP nie jest usprawiedliwiony.

W konsekwencji zaś należy przyjąć, że A.L. spełnia wszystkie przesłanki powołania na stanowisko notariusza, określone w art. 11 ww. ustawy - Prawo o notariacie, co potwierdzają załączone do wniosku dokumenty. Spełnia przesłankę wieku, posiada obywatelstwo polskie, korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie figuruje w rejestrze skazanych, ukończyła w Rzeczpospolitej Polskiej studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra prawa. Odbyła także aplikację notarialną, następnie przystąpiła do egzaminu notarialnego, z którego uzyskała wynik pozytywny.

W tym miejscu jedynie zaznaczyć należy, że zgodnie z przepisem art. 72 § 1 ustawy - Prawo o notariacie, w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r., zainteresowana odbyła aplikację notarialną w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy, tj. od 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829), do aplikantów notarialnych, którzy rozpoczęli aplikację przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 23 sierpnia 2013 r., stosuje się przepis art. 72 § 1 ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu dotychczasowym. Prawidłowe jest zatem stanowisko, że zainteresowana spełnia przesłankę, o której mowa w art. 11 pkt 4 ww. ustawy – Prawo o notariacie, bowiem odbyła aplikację notarialną w wymaganym wymiarze, w tym przypadku 2 lat i 6 miesięcy.

W ocenie Sądu organ prawidłowo także uznał, że Pani A.L. spełnia warunki określone w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także opinie notariuszy i sędziów, którzy sprawowali patronat nad zainteresowaną w okresie odbywania przez nią aplikacji notarialnej wykluczają istnienie jakichkolwiek wątpliwości zgłoszonych przez stronę skarżącą. Opiniująca notariusz R.F. wskazała, iż zainteresowana podczas aplikacji zapoznała się z funkcjonowaniem kancelarii notarialnej, sporządzała projekty aktów notarialnych, badała stan prawny nieruchomości, wyliczała podatki, opłaty sądowe i taksę notarialną. Podkreśliła także takie cechy charakteru zainteresowanej, jak kultura osobista, punktualność, pracowitość i odpowiedzialność.

Sąd wskazuje, że zakwestionowanie przymiotu nieskazitelności charakteru kandydata na stanowisko notariusza wymaga przedstawienia takich faktów i zdarzeń, które podważałyby zaufanie publiczne do jego osoby w sferze działalności zawodowej bądź w sferze prywatnej. Właściwa izba notarialna ma prawo do zajęcia stanowiska w zakresie oceny przymiotu nieskazitelnego charakteru kandydata, ale winno się ono opierać na niepodważalnym materiale dowodowym, a nie na sugestiach wywodzonych jedynie z przypuszczeń, jakoby dotychczasowa praktyka zawodowa zainteresowanej była niewystarczająca i nie dawała rękojmi należytego wykonywania przez nią zawodu notariusza, a tym samym wpływała także na nieskazitelność jej charakteru.

Rada Izby Notarialnej w K. nie wskazała żadnych dowodów uzasadniających jej negatywne stanowisko w zakresie zarówno rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza, jak i nieskazitelnego charakteru kandydatki.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Minister Sprawiedliwości, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w pełni zasadnie uznał, że po stronie A.L. nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 3 ww. ustawy - Prawo o notariacie.

W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.