Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2118/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art 2, art 2  pkt 3 , art. 3,4 art 21 ,22
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
article: art 7, art. 8 art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 133 par 1 art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska ( spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W K na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez W K jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 2 pkt 31 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] listopada 2007 r. W K złożyła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów wniosek o przyznanie uprawnień Kombatanckich na podstawie cyt. wyżej ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest ofiarą represji wojennych, których doznała w latach 1939-46. Była represjonowana przez Żandarmerię niemiecką, która przeprowadzała częste rewizje w domach jej rodziców. Zaznaczyła, iż w jej domu udzielano schronienia oficerowi Wojska Polskiego M S oraz ukrywane było dziecko pochodzenia żydowskiego, którym pomogła uratować życie, ponieważ nie zdradziła ich pobytu. W czasie powstania zostały zniszczone [...] domy należące do jej rodziny. Zaznaczyła, iż jej ojciec został rozstrzelany, a ona przeżyła egzekucję [...]. Wraz z wnioskiem - złożonym na stosownym kwestionariuszu - Zainteresowana przedłożyła m.in. życiorys oraz oświadczenia świadków – WZ, B W , R C, A D S

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując w podstawie prawnej art. 2 pkt 31 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.), odmówił W K przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu udzielania schronienia osobie pochodzenia żydowskiego. W uzasadnieniu decyzji organ uznał, iż z uwagi na wiek zainteresowanej (ur. w [...] r.) oraz brak możliwość niezależnego od innych osób dysponowania przez nią miejscem w którym na udzielano schronienia nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 2 pkt 31 cyt. wyżej ustawy.

W dniu [...] marca 2008 r. W K wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu pisma wskazała, iż organ ograniczył się jedynie do przesłuchania jej jako strony na okoliczność udzielenia schronienia dziecku pochodzenia żydowskiego. Podniosła, iż Organ nie odniósł się do okoliczności udzielania schronienia oficerowi Wojska Polskiego [...] M S, postawienia jej na egzekucję, rozstrzelania jej ojca oraz zniszczenia domów należących do jej rodziny.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 r. Nr D [...]. W uzasadnieniu decyzji organ opierając się na relacjach siostry skarżącej oraz samej zainteresowanej wskazał, iż okoliczność związana z ukrywaniem małego dziecka narodowości żydowskiej przez p. J, którzy byli lokatorami rodziców skarżącej nie może mieć wpływu na przyznanie uprawnień kombatanckich wnioskodawczyni. Ponadto odniósł się do okoliczności przebywania w jednym z domów należących do rodziny zainteresowanej [...] M S wskazując, iż zainteresowana nie podjęła decyzji o ukrywaniu dziecka żydowskiego oraz działacza ruchu oporu, ani też nie dawała im schronienia. Organ podkreślił, iż strona posiadała jedynie wiedzę o pobycie w/w osób. Zaznaczył, iż posiadanie informacji o przebywaniu poszukiwanych osób oraz akceptowanie tego faktu, nie jest równoznaczne z ich ukrywaniem.

Kierownik Urzędu nie wykluczył, iż skarżąca mogła dostarczać żywność osobom ukrywanym przez jej ojca jak i p. J. Wskazał, iż taka działalność ma charakter pomocniczy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Organ odniósł się także do pozostałych okoliczności podnoszonych przez wnioskodawczynię związanych z okupacją niemiecką wskazując, iż nie stanowią one podstawy przyznania uprawnień.

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. W K złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z ustaleniami organu zawartymi w zaskarżonej decyzji, iż nie miała żadnego wpływu na podejmowanie decyzji o ukrywaniu dziecka żydowskiego oraz [...] M S, a jedynie posiadała wiedzę o w/w okolicznościach. Zaznaczyła, iż za ukrywanie i udzielanie pomocy osobom pochodzenia żydowskiego groziła kara śmierci niezależnie od wieku. Podniosła, iż pomimo jej wieku została postawiona na egzekucję oraz była represjonowana przez hitlerowców w trakcie przeszukań domu jej rodziców.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 1 grudnia 2008 r. Skarżąca oświadczyła, iż jej rodzice byli właścicielami siedliska tj. [...] domów stojących wokół jednego podwórka, w których mieszkało [...] rodzin. Do jednego z tych domów jej rodzice przyjęli rodzinę J z córka około [...] letnią i około [...] rocznym dzieckiem pochodzenia żydowskiego. O tym fakcie matka skarżącej poinformował ją oraz jej siostrę chcąc zaostrzyć ich ostrożność. Skarżąca uczyła w/w chłopca mówić, bawiła się z nim. Ojciec zaangażowany był w działalność konspiracyjną. Niemcy o tym wiedzieli. Przeprowadzali częste rewizje, szukali broni, zabierali ojca na Gestapo. Niemcy nie szukali u nich żydowskiego dziecka, gdyż nie mieli żadnych podejrzeń, co do przebywania w domu rodziców skarżącej takiego dziecka. Skarżąca straciła kontakt z rodziną J w momencie wybuchu powstania, po wojnie kontakt ten odnowiła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, badając niniejszą sprawę w ramach wskazanych wyżej przepisów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego - przepisów ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst. jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) dalej: ustawa o kombatantach oraz przepisów postępowania - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na tej podstawie skargę oddalił.

Sąd zważył, iż w świetle postanowień art. 21 i art. 22 ustawy o kombatantach, źródłem uprawnień kombatanckich jest działalność kombatancka zainteresowanej osoby, jej działalność równorzędna z działalnością kombatancką bądź represja (art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy o kombatantach). W celu nabycia uprawnień kombatanckich osoba ubiegająca się winna zaś złożyć udokumentowany wniosek, a więc wniosek wraz z dowodami, które mają potwierdzić jej działalność kombatancką bądź doznane represje, wymienione przez nią we wniosku. Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

Granice rozpatrywanej sprawy nakreślone zostały we wniosku W K z [...] listopada 2007 r., którym Skarżąca zwróciła się do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udzielania schronienia osobie pochodzenia żydowskiego. Podstawę materialno-prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił więc przepis art. 2 pkt 31 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym przepisy wymienionej ustawy stosuje się również do osób, które dawały schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci.

W niniejszej sprawie skarżąca powołała się na okoliczność udzielenia schronienia i ukrywania małego dziecka narodowości żydowskiej.

Należy wskazać, iż jak wynika z zeznań skarżącej złożonych w toku postępowania ( protokół przesłuchania k-21 akt administracyjnych sprawy ) oraz zeznań złożonych na rozprawie w dniu 1 grudnia 2008 r. w domu rodziców skarżącej do wybuchu Powstania Warszawskiego przebywała rodzina J, u której ukrywano chłopca narodowości żydowskiej w wieku [...] lat. Skarżąca posiadała wiedzę o tym fakcie od swojej matki, która nakazała jej o tym nikomu nie mówić. W ocenie Sądu okoliczności powyższe nie mają wpływu na przyznanie skarżącej uprawnień kombatanckich. Skarżąca ( ur. w [...] r.) do czasu wybuchu Powstania Warszawskiego osiągnęła wiek [...] lat. Trudno przyjąć, by osoba w tym wieku pozostająca pod opieką rodziców, ( ojciec skarżącej został rozstrzelany [...] sierpnia 1944 r.) mogła mieć wpływ na decyzje dotyczące udzielania schronienia osobom narodowości żydowskiej w budynku należącym do jej rodziców. W rozumieniu ustawy to rodzice skarżącej mogliby być traktowani jako osoby udzielające schronienia, gdyż fakt ukrywania żydowskiego dziecka u rodziny J był im znany i godzili się na to. Pomoc jaką okazywała przy wychowaniu chłopca oraz akceptowanie i nie wyjawienie w/w faktu pomimo rewizji przeprowadzanych w domach rodziców skarżącej przez żandarmerię SS nie może być uznane za spełnienie przesłanki określonej w ustawie, która zawęża grono osób, mogących otrzymać uprawnienia kombatanckie z tego tytułu.

Odnosząc się do okoliczności przebywania w jednym z domów należących do rodziny zainteresowanej [...] M S Sąd podziela ocenę organu , iż zainteresowana nie podjęła decyzji o jego ukrywaniu, ani też nie dawała mu schronienia. Przesłanki tej nie wypełnia dostarczanie żywności osobom ukrywanym przez ojca jak i przez p. J. Działalność taka miała charakter pomocniczy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Bezsporne jest, iż skarżącą niewątpliwie dotknęły tragiczne przeżycia związane z okupacją niemiecką

( rozstrzelanie ojca, rewizje, zniszczenie domów jej rodziców, postawienie na egzekucję), jednakże okoliczności te nie stanowią podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.

Z urzędu podnosi, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapadł w sprawie siostry skarżącej – B W w sprawie o sygn. akt VSA/Wa 1766/08 wyrok uchylający zaskarżoną decyzję z uwagi na nie wyjaśnienie przez organ okoliczności związanych z faktem skierowania do przymusowej pracy fizycznej. Okoliczność ta nie odnosi się do skarżącej

Mając na względzie powyższe ustalenia Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącego (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), czy też zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Wydając zaskarżoną decyzję, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działał na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.