Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1534/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
odrzucono skargę 2 skarżących
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 56 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 22 poz 268
law: Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg M. J., K. J. oraz PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 sierpnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów I. odrzuca skargę M. J. i K. J.; II. oddala skargę PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 26 lipca 2013 r., wydaną na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w W. w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew rosnących w tzw. opasie bezpieczeństwa tj. w odległości do 15 m od osi skrajnego toru, wzdłuż linii kolejowej E30, obiekt nr 11 - szlak [...] km 46,700 - 56,300 z powodu utrudniania widoczności sygnałów i pociągów lub eksploatacji urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne - nie zezwolił na usunięcie drzew wyszczególnionych z tabeli.

Organ ustalił, na podstawie przeprowadzonych oględzin, że wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy rosną w odległości do 15 metrów od osi skrajnego toru kolejowego. Drzewa i krzewy nie utrudniają eksploatacji urządzeń kolejowych, ponieważ rosną w bezpiecznej odległości i nie ograniczają widoczności. Tym samym uznał, że nie są spełnione warunki określone w art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zarzuciła niewłaściwą wykładnię art. 56 i art. 54 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczający usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji i wydanie zezwolenia na wycięcie wnioskowanych drzew i krzewów.

W uzasadnieniu strona odwołująca się zakwestionowała zaprezentowaną przez organ wykładnię art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. Wskazała, że sam art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym nie precyzuje, jakie drzewa i krzewy spełniają przesłanki utrudniania widoczności sygnałów, utrudniania widoczności pociągów, powodują zaspy śnieżne, a ustalenie takich drzew jest utrudnione z uwagi na nie przewidywalność zjawisk przyrody jak i zachowań ludzkich. Dlatego też zgodnie z upoważnieniem ustawodawcy zostało wydane ww. rozporządzenie, które określa wymagania w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, czy elementów ochrony akustycznej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, czyli spełnienia przesłanek z art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym. W § 1 rozporządzenia określono odległość usytuowania drzew i krzewów w stosunku do linii kolejowej, wskazując, iż mogą one się znajdować w odległości nie mniejszej niż 15 metrów od osi skrajnej toru. Z powyższego wynika więc, że wszystkie bez wyjątku drzewa i krzewy rosnące w odległości do 15 metrów od osi skrajnego toru stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego i powinny być usunięte.

Decyzją z dnia 18 października 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 kwietnia

2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1639/13 uchylił decyzję ww. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Sąd wyraził pogląd, że w stosunku do drzew rosnących w odległości równej lub mniejszej 15 metrów od osi skrajnego toru kolejowego, wnioskodawca nie musi wykazywać, a organ ustalać, czy drzewa te w jakikolwiek sposób utrudniają ruch kolejowy, czy też dla tego ruchu stanowią niebezpieczeństwo. Samo ich usytuowanie w odległości, o której mowa w § 1 rozporządzenia wykonawczego przesądza, że powinna być w stosunku do nich wydana decyzja o pozwoleniu na wycinkę. Ustalanie okoliczności o których mowa wyżej (wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego) jest wymagane w relacji do drzew lub krzewów sytuowanych w odległości przekraczającej 15 metrów od skrajnej linii torów. Ponadto Sąd wskazał, że wszystkie wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy usytuowane są w odległości nie większej niż 15 metrów od osi skrajnego toru kolejowego. Zdaniem Sądu organ II instancji naruszył art.138 § 2 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ winien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, skoro powodem odmiennego stanowiska organu II instancji była zasadniczo tylko odmienna wykładnia prawa materialnego (art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 sierpnia 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że decyzją z dnia 11 marca 2014 r. [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy (w rezultacie uchylenia przez Kolegium decyzji Starosty [...] z dnia 26 lipca 2013 r. nr [...]), Starosta [...] orzekł o zezwoleniu na usunięcie objętych wnioskiem drzew i krzewów z terenu kolejowego. Decyzją z dnia 6 czerwca 2014 r., znak: [...], Kolegium uchyliło ww. decyzję Starosty [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, a to ze względu na fakt, że na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1639/13, do obrotu prawnego wróciła decyzja Starosty [...] o odmowie wydania zezwolenia na usunięcie w/w drzew i krzewów z dnia 26 lipca 2013 r.

Organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że w ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustalił obowiązującą w sprawie wykładnię art. 56 ust. 1 o transporcie kolejowym w związku z art. 53 ust 1 tej ustawy i §1 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z tą wykładnią niedopuszczalne jest, aby drzewa i krzewy były usytuowane bliżej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego, w przeciwnym bowiem wypadku zagrażają one bezpieczeństwu ruchu kolejowego. Oznacza to nie tylko kategoryczny zakaz przyszłych nasadzeń ale i konieczność usunięcia roślin już rosnących w tej odległości. Wobec powyższego, bezwzględną przesłanką usunięcia drzew lub krzewów rosnących wzdłuż linii kolejowej, jest odległość nasadzeń od osi skrajnego toru kolejowego mniejsza niż 15 m.

Kluczowym dla rozstrzygnięcia pozostaje zatem ustalenie dokładnej odległości drzew i krzewów objętych wnioskiem o ich usunięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że z protokołów oględzin wynikało, że wszystkie drzewa i krzewy wnioskowane do usunięcia usytuowane są w odległości nie większej niż 15 metrów od osi skrajnego toru kolejowego, jednakże Kolegium podkreśliło, że wnioskodawca dokonał modyfikacji swojego wniosku (pismo z dnia 16 lipca 2014 r., protokoły oględzin ze stycznia 2014 r.). Modyfikacja wniosku polegała na sprostowaniu omyłek bądź na zmianie gatunków drzew lub krzewów i ich liczby przeznaczonych do usunięcia z poszczególnych nieruchomości. Z przepisów ustawy o ochronie przyrody, wynika, że nazwa gatunku drzewa lub krzewu, obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm, wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy, są obligatoryjnymi elementami wniosku o usunięcie drzew lub krzewów. Zmiana wniosku jest dopuszczalna lecz musi skutkować ponownym przeprowadzeniem oględzin, w celu weryfikacji dokonanej zmiany.

W toku ponownych oględzin, które odbyły się w dniach 13-15 stycznia 2014 r. i 29 stycznia 2014 r. pełnomocnik spółki pełnomocnik spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wprowadził zmiany do wniosku o usunięcie drzew i krzewów. Protokoły z tych oględzin, zawierają informacje odnośnie odległości wnioskowanych do usunięcia drzew i krzewów od osi skrajnego toru (do 15 m). Do niektórych z protokołów dołączono także tabele - inwentaryzację zieleni, podające gatunek roślin, ilość, obwód drzewa na wysokości 1,3 m, powierzchnie krzewów oraz dokładną odległość od osi skrajnego toru.

Kolegium podało, że nie kwestionuje prawidłowości tych danych. Nie może ich jednak wziąć pod uwagę dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a to ze względu na fakt, że oględziny, które doprowadziły do ich ustalenia, zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej gwarantujących stronom czynny udział w postępowaniu. Do wielu stron postępowania - właścicieli tych nieruchomości, zawiadomienia o miejscu o terminie oględzin dotarły na mniej niż siedem dni przed wyznaczonym terminem, co skutkuje naruszeniem art. 79 § 1 kpa. Strony takie jak: Spółka "[...]" Spółka z o.o., ([...]), A. S. ([...]), M. P. ([...], ), Instytut Zootechniki w K. Zakład Doświadczalny w B. ([...]), Zgromadzenie ([...]) otrzymały zawiadomienia o oględzinach wyznaczonych na dzień 13 stycznia 2014 r. dopiero w dniu 7 stycznia 2014 r. Uchybienia w zawiadomieniu nie zostały konwalidowane ich udziałem w czynności procesowej. Dlatego też, zdaniem Kolegium, ustaleń poczynionych w ich toku nie można wziąć pod uwagę dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Ponadto pełnomocnik K. J. i M. J., adw. M. B. zawiadomienie o oględzinach wyznaczonych na dzień 13 stycznia 2014 r. otrzymał w dniu 8 stycznia 2013 r., mimo to stawił się na miejscu oględzin. Oględziny nie odbyły się jednak, gdyż nikt nie stawił się ze strony organu na terenie działki nr [...] w N.. W aktach sprawy brak pisma organu wyjaśniającego tę sytuację. Zawiadomienie o kolejnych oględzinach działki wyznaczonych na dzień 29 stycznia 2014 r. pełnomocnik otrzymał w dniu 28 stycznia 2014 r. K. J. wraz z pełnomocnikiem stawili się na oględzinach, a następnie bez wyjaśnienia się oddalili. Wobec braku wpisania K. J. lub jego pełnomocnika na listę obecności uczestników oględzin, oraz zawiadomienia o tej czynności procesowej z uchybieniem art. 79 §1 k.p.a.( dzień przed terminem), również –zdaniem Kolegium - nie można ich potraktować jako prawidłowo przeprowadzonych, a co za tym idzie, uwzględnić poczynionych w ich toku ustaleń.

Konkludując organ II instancji stwierdził, że dla wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z działek nr [...], [...], [...], [...] konieczne jest powtórzenie oględzin.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli osobnymi pismami: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. oraz M. J. i K. J..

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 kpa, art. 141 § 4 i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do ocen prawnych i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 1639/14. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 699/99, wskazała, że zmiana treści wniosku i jego podstawy prawnej na etapie postępowania odwoławczego nie jest dopuszczalna według Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem twierdzenia SKO o dopuszczalności modyfikacji wniosku na etapie postępowania odwoławczego są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, orzecznictwem oraz poglądami zawartymi w literaturze prawniczej. W wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. Sąd nie zarzucił żadnych uchybień formalnych postępowaniu przeprowadzonemu w sprawie. Sąd ustalił jedynie obowiązującą wykładnię art. 56 ustawy o transporcie kolejowym i nakazał Kolegium wydać decyzję rozstrzygającą zgodnie z wnioskiem skarżącego mając na uwadze szybkość postępowania administracyjnego.

Zdaniem strony skarżącej Kolegium dopuściło się rażącego naruszenia przepisów k.p.a. uznając, że wnioski złożone w zupełnie innym postępowaniu, w ramach którego Starosta [...] wydał decyzję z dnia 11 marca 2014 r., [...] nie będącej w ogóle przedmiotem rozpoznania przez Kolegium wywołują skutek w niniejszej sprawie dotyczącej odwołania od decyzji Starosty z dnia 26 lipca 2013 r., [...]. Kolegium powołało się przy tym na pismo pełnomocnika PKP PLK S.A. z dnia 16 lipca 2014 r. do której dołączono jedynie załączoną w formie elektronicznej (płyta CD) edytowalną tabelę zawierającą inwentaryzację drzew i krzewów przeznaczonych do usunięcia celem technicznego ułatwienia wydania decyzji zgodnej z wyrokiem WSA w Krakowie.

M. J. i K. J. w swojej skardze zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 kpa, art. 107 § 3 poprzez nierzetelne przeprowadzenie istotnych dowodów w sprawie, art. 138 § 2 kpa poprzez brak wytycznych dla organu I instancji dotyczących przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez brak wezwania do udziału w sprawie wojewódzkiego konserwatora zabytków, art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym poprzez błędną jego interpretację oraz art. 83 ust. 6 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody przez błędne jego zastosowanie. Wnieśli o uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 14.01.2015 r. na podstawie art.111 § 1 p.p.s.a. zarządzono połączenie sprawy ze skargi PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. (sygn.II SA/Kr 1535/14) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn.II SA/Kr 1534/14 ze skargi M. J. i K. J..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 października 2014 r. skarżący M. J. i K. J. zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 14 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Natomiast zarządzeniem z dnia 23 października 2014 r. skarżący zostali wezwani stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 200 zł. Pisma zawierały pouczenie, że nieuzupełnienie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi, przy czym wskazano, że uzupełnienie braków przez jednego ze skarżących, zwalnia drugiego z powyższych obowiązków.

Wezwania zostały skutecznie doręczone skarżącym w dniu 30 października 2014 r. Mimo upływu zakreślonego terminu, zarządzenia Sądu nie zostały wykonane.

Dlatego też, na podstawie art.58 §1 pkt 3 oraz art.220 § 3 p.p.s.a., orzeczono o odrzuceniu skargi M. J. i K. J..

Merytorycznej kontroli podlegała więc skarga wniesiona przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W.

Podkreślić należy, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w ramach związania wynikającego z rozstrzygnięcia Sądu wydanego już uprzednio w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Na marginesie tylko zatem należy zauważyć, że przykładowo w protokołach oględzin (przeprowadzonych w 2013 r.) działek nr [...], [...], [...], [...] w Z., działki nr [...] w N., działki nr [...] w K., działki [...] w P. nie podano odległości wnioskowanych do usunięcia drzew i krzewów od osi skrajnej torów.

Nie zmienia to jednakże obowiązku Sądu do uwzględnienia wyrażonej w wyroku z dnia 1.04.2014 r. oceny prawnej, o ile tylko nie zmienił się stan faktyczny sprawy.

Zauważyć zatem należy, że jeszcze przed wydaniem wyroku w dniu 1.04.2014 r. w sprawie sygn. II SA/Kr 1635/13, kontynuując postępowanie administracyjne w związku z uchyleniem decyzją z dnia 18.10.2013 r. (kontrolowaną przez Sąd w sprawie II SA/Kr 1635/13) decyzji organu I instancji z dnia 26.07.2013 r., Starosta [...] w dniu 11.03.2014 r. wydał kolejną decyzję, tym razem orzekającą o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów objętych przedmiotowym wnioskiem. Wyrok z dnia 1.04.2014 r. sygn. II SA/Kr 1635/13 uprawomocnił się z dniem 31.05.2014 r.

W dacie rozpoznawania przez SKO w [...] odwołania od decyzji z dnia 11.03.2014 r. zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, w obrocie prawnym istniała decyzja wydana w tej samej sprawie administracyjnej z dnia 26.07.2013 r. odmawiająca wnioskowi PKP (na skutek uchylenia przez Sąd decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z dnia 18.10.2013 r.). Prawidłowo więc organ odwoławczy uchylił późniejszą decyzję z dnia 11.03.2014 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W postępowaniu tym, jak wynika z przedłożonych na wezwanie Sądu kserokopii protokołów oględzin (k.69 akt sądowych), przeprowadzono nowe dowody, a wnioskodawca zmodyfikował treść wniosku.

Organ zawiadomił strony o przeprowadzeniu oględzin w dniach 13.01.2014 r., 14.01.2014 r. i 29.01.2014 r. na działkach: nr [...] w R.; nr [...], [...], [...] w Z.; nr [...], [...] w B.; nr [...], [...], [...] w P.; nr [...], [...], [...] w N.; nr [...], [...] w Z.; [...], [...] w N.; nr 205 w W. (k.69).

Podczas oględzin przedstawiciel PKP składał dodatkowe tabele inwentaryzacji roślinności, ewentualnie wnosił o "dopisanie do wniosku drzew i krzewów" odnośnie do: dz. nr [...], [...] w N., dz. nr [...], [...], [...] w P., dz. nr [...], [...] w B., dz. nr [...] w R., dz. nr [...] w K., dz. nr [...], [...] w N., dz. nr [...], [...] w Z., dz. nr [...] w Z..

Nadto, w piśmie z dnia 16.07.2014 r., sporządzonym po wyroku Sądu z dnia 1.04.2014 r. i adresowanym do SKO w [...], wnioskodawca zmodyfikował wniosek i dołączył płytę CD z ostateczną wersji tabeli inwentaryzacji zieleni.

I tak przykładowo, w tabeli tej odnośnie do działki nr [...] w Z. – grupa 25, w porównaniu z tabelą znajdującą się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r., rozszerzono wniosek o jałowiec i 2 sztuki świerka zwyczajnego. W tabeli tej odnośnie do działki nr [...] w Z., w porównaniu z tabelą znajdującą się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r., wniosek rozszerzono o bez czarny. W tabeli odnośnie do działki nr [...] w N. wymieniono 13 drzew: świerków pospolitych o obwodzie 65 cm, świerków srebrnych o obwodzie 50 cm, sosnę zwyczajną o obwodzie 45 cm, podczas, gdy w tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. przy działce nr [...] w N. zaznaczono 10 żywotników olbrzymich o obwodzie 25 cm. W tabeli złożonej w dniu 16.07.2014 r. przy działce nr [...] w R. pominięto, w stosunku do tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r., olszę czarną. W tabeli tej odnośnie do działki nr [...] w N. wpisano 6 modrzewi europejskich, 2 świerki pospolite, 4 sosny zwyczajne. W tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. przy działce tej wpisano 6 żywotników olbrzymich. W tabeli tej odnośnie do działki nr [...] w N. wpisano również inną liczbę drzew niż w analogicznej pozycji tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. To samo odnieść należy do roślinności wymienionej przy działce nr [...] w N.. W tabeli z dnia 16.07.2014 r. przy działce [...] w Z. pominięto grupę 306 z tabeli pierwotnej. Część tabeli złożonej w dniu 16.07.2014 r., zatytułowanej "Tab. Nr 2 Inwentaryzacja zieleni – obiekt nr 11, dz. [...]" zawiera 263 pozycje drzew i krzewów, a tabela znajdująca się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. w części dotyczącej tej działki – [...] pozycje. Różna jest również treść tych tabel. Na przykład przy parceli nr [...] w dniu 16.07.2014 r. wymieniono 11 sztuk rokitnika, a w tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. – 11 sztuk śliwy domowej. W uaktualnionej tabeli przy parceli nr [...] dopisano bez czarny, przy parceli nr [...] dopisano lilak, przy parceli nr [...] inna jest liczba drzew. Nie wiadomo dlaczego w tabeli tej przy niektórych drzewach nie podano obwodu pni. To samo odnieść należy do parceli nr [...]. Przy parceli [...] w nowej tabeli wymieniono 2 czereśnie, w poprzedniej - 2 jabłonie. W tabeli z dnia 16.07.2014 r. przy działce [...] w Z., odnośnie parceli [...] jej treść również jest inna niż pierwotnie złożonej. Różna jest też treść tabel odnośnie do działki parceli [...]. Nie wiadomo dlaczego przy tej pozycji nie podano obwodu pnia żywotnika. Zupełnie różna jest także treść zapisów odnoszących się do parceli nr [...]. Z kolei w tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. brak było zapisów odnoszących się do parceli nr [...], a w tabeli złożonej w dniu 16.07.2014 r. wpisano przy niej 9 świerków, jarząb pospolity, leszczynę i czarną porzeczkę. Przy parceli nr [...] w nowej tabeli wymieniono modrzew europejski a w poprzedniej brak było takiego drzewa. Przy parceli [...] w tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. wymieniono 2 jodły 6 świerków, 5 żywotników, a w tabeli z dnia 26.07.2013 r.: 4 jodły, 2 świerki, 5 żywotników.

Powyższe dowodzi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po modyfikacji wniosku dokonanej podczas oględzin w styczniu 2014 r. oraz w dniu 16 lipca 2014 r., a także po przeprowadzeniu nowych dowodów (oględziny przeprowadzone w styczniu 2014 r. w sprawie [...]) orzekało w innym stanie faktycznym aniżeli stan będący podstawą wyroku Sądu z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 1639/14.

Z wcześniej wskazanych przyczyn nie jest zasadne twierdzenie strony skarżącej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W., że przy piśmie z dnia 16.07.2014 r. nie dokonano sprecyzowania wniosku, a jedynie załączono edytowalną tabelę celem ułatwienia SKO wydania decyzji zgodnej z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 1.04.2014 r. Informacje podane w tej tabeli różnią się bowiem także od modyfikacji wniosku dokonanych podczas oględzin w styczniu 2014 r.

Przykładowo wskazać można protokół z dnia 13.01.2014 r. dotyczący działki nr [...] w N.. W tabeli znajdującej się przy decyzji z dnia 26.07.2013 r. odnośnie działki nr [...] w N. wpisano leszczynę pospolitą i 6 sztuk żywotnika olbrzymiego. W protokole z dnia 13.01.2014 r. odnotowano, że na działce tej przedmiotowe drzewa i krzewy rosną w odległości od osi skrajnego toru: 5 sztuk modrzewia europejskiego – 11 m, 1 sztuka modrzewia europejskiego - 14 m i leszczyna – 11-13 m. W protokole nie odnotowano, czy na działce w pobliżu torów rośnie żywotnik olbrzymi. Nie wiadomo zatem o jakie "przedmiotowe drzewa i krzewy" chodzi. Dalej zapisano, że wnioskodawca wnosi o dopisanie niżej wymienionych drzew: 4 sztuki sosny zwyczajnej i 2 sztuki świerka. Wnioskodawca nie ograniczył przy tym wniosku o zezwolenie na usunięcie 6 sztuk żywotnika olbrzymiego.

Wątpliwości budzi szczególnie protokół z dnia 13.01.2014 r. (sporządzony pismem ręcznym), dotyczący N., P. i B.. Podano w nim, że pomierzono odległości drzew i krzewów i wpisano je do załączonej do protokołu tabeli (wydruk komputerowy). Tabela ta różni się od tabeli przedłożonej w dniu 16.07.2014 r.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej czynności dokonane w styczniu 2014 r. przeprowadzone były w tej samej sprawie administracyjnej a nie "w zupełnie innym postępowaniu". Taki jest skutek ponownego procedowania przez organ I instancji po wydaniu decyzji kasacyjnej oraz uchylenia tej decyzji kasacyjnej przez sąd administracyjny. W specyficznym stanie prawnym powstałym w kontrolowanej sprawie administracyjnej Kolegium nie przekroczyło granic sprawy, zachowana została przedmiotowa i podmiotowa tożsamość spraw zakończonych decyzją z dnia 26.07.2003 r. i z dnia 11.03.2014 r.

Stosownie do treści art.83 ust.4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2013.627 – t.j.) wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów powinien zawierać:

1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

2) tytuł prawny władania nieruchomością, z tym że wymóg ten nie dotyczy wniosku właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

3) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

4) obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm;

5) przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew;

6) przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu;

7) wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy;

8) rysunek lub mapę określającą usytuowanie drzewa lub krzewu w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości.

Wymogi te powinny być spełnione również w stosunku do wniosku składanego w trybie art.56 ustawy o transporcie kolejowym, co wynika z zakresu wyłączenia określonego w art.83 ust.6 ustawy o ochronie przyrody. Nadto, jak wynika z art.56 ust.3 ustawy o transporcie kolejowym, odszkodowania za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie, ustala, w przypadku braku umowy stron, starosta.

Również zatem z tego powodu wniosek o usunięcie drzew lub krzewów winien spełniać powyższe wymogi.

Jak wynika z przytoczonych wyżej przykładowych rozbieżności pomiędzy wnioskiem pierwotnym, oświadczeniami złożonymi podczas oględzin przeprowadzanych w styczniu 2014 r. oraz treścią tabeli przedłożonej na płycie CD dołączonej do pisma z dnia 16.07.2014 r. istnieją poważne wątpliwości co do treści wniosku.

Dlatego też wydanie decyzji kasacyjnej było zgodne z prawem. Wniosek musi zostać ostatecznie sprecyzowany przed organem I instancji.

Nieuzasadnione są natomiast twierdzenia organu odwoławczego, że powodem uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji było naruszenie art. 79 § 1 kpa, gdyż niektóre strony otrzymały zawiadomienia o terminie oględzin później aniżeli 7 dni przed ich przeprowadzeniem, co nie zostało konwalidowane ich udziałem w czynności procesowej. Uznać należy, że niezachowanie tego terminu nie spowodowało niemożności udziału stron w przeprowadzanych dowodach, albowiem uczestniczyły w tych czynnościach. Wskazane uchybienia miałoby znaczenie, gdyby w związku z niezapewnieniem stronie ustawowego terminu do przygotowania się do czynności dowodowych wypływały konkretne skutki np.: w postaci nie wyjaśnienia określonych istotnych okoliczności dla sprawy, czy też z uwagi na brak możliwości czynnego udziału w zaplanowanych czynnościach (brak czasu na merytoryczne przygotowanie się do określonej czynności dowodowej). W postępowaniu pomimo niedochowania terminu z art. 79 § 1 k.p.a., strony za każdym razem brały w nich udział, nie zgłaszając w czasie przeprowadzania konkretnych dowodów żadnych uwag, że w związku z nie zapewnieniem terminu siedmiu dni na przygotowanie się do czynności dowodowych, pozbawiono ich prawa do czynnego udziału w tym stadium postępowania. Ponadto należy wskazać na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wykładni art. 10 k.p.a. W wyroku z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 881/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (art.79 § 1 jest pochodną tego przepisu) nie stanowi automatycznie w każdym przypadku podstawy do uchylenia decyzji, ważne bowiem jest, by naruszenie przepisów postępowania administracyjnego zapewniających realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, skargę PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W., jako nieuzasadnioną, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalono.