Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 737/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 63 ust. 1, art. 84 ust. 1 i 1a,
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 7, 77 i 80, 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej zwane SKO) z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], wydana w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Decyzja ta została wydana przy uwzględnieniu przez Organ następujących okoliczności faktycznych i prawnych.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], po rozpoznaniu wniosku M.K., stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania środowisko i określił warunki korzystania ze środowiska w fazie eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia o nazwie: Zmiana sposobu użytkowania placu składowego z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych wraz niezbędnym wyposażeniem na działkach o nr : 1838/5 i 1838/6, w miejscowości [...],

Decyzję Wójta zaskarżyła do Kolegium A.P. Strona w treści odwołania zarzuciła Organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych i próbę obejścia przepisów w kontekście treści wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2012 r., o sygn. II SA/Rz 554/12.

SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...]. Zauważono, iż Wójt w zaskarżonej decyzji określił warunki korzystania ze środowiska w celu ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zdaniem składu orzekającego kolegium organ I instancji zastosował się do zaleceń SKO wyrażonych w kasacyjnej decyzji tego organu z dnia [...] marca 2017 r., [...]. W tej decyzji Kolegium wskazało, iż koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy jest wyjaśnienie, jakie zamierzenia będą faktycznie realizowane na terenie ww. działkach, a tym samym czy i w jakim zakresie mogą wystąpić oddziaływania skumulowane, wynikające z realizacji każdego z tych przedsięwzięć. W karcie informacyjnej brakowało jakichkolwiek obliczeń dotyczących emisji hałasu, a podane informacje w zakresie przewidywanego poziomu hałasu mają charakter deklaratoryjny. Ponadto dane dotyczące pracy sprzętu i środków transportu zdaniem Kolegium są niespójne. W dalszej kolejności zauważono, że planowana inwestycja została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko o czym decyduje treść § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 roku poz. 71; zwane dalej rozporządzeniem). Na terenie inwestycji znajduje się już plac magazynowy wykorzystywany dla potrzeb funkcjonującej obecnie działalności usługowo-handlowej, a inwestycja nie spowoduje zwiększenia powierzchni utwardzonych. Oceny przedsięwzięcia dokonano w oparciu o zgromadzony w sprawie dokumenty. Mianowicie planowane zamierzenie polegało będzie na zmianie sposobu użytkowania utwardzonego placu i zwiększeniu powierzchni magazynowania z przeznaczeniem na magazynowanie i sprzedaż okolicznym mieszkańcom materiałów opałowych jak węgiel kamienny, gatunek orzech, kostka. Teren, na którym planuje się przedsięwzięcie jest terenem w różnym stopniu utwardzonym, a w wyniku realizacji planowanego zamierzenia, zmieni się sposób utwardzenia na jednolity betonowy. W wyniku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia zwiększona zostanie powierzchnia placu magazynowego z 400 m² do 630 m². W roku 2014 dla terenu, na którego planowane jest przedsięwzięcie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, na podstawie której utwardzono jednolitą warstwą betonu plac o powierzchni 400 m² oraz wykonano ogrodzenie z płyt betonowych i blach. Mając na uwadze powyższe informacje przedsięwzięcie będzie polegało na rozbudowie już zrealizowanego zamierzenia. Dlatego należało je zakwalifikować do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Jednakże uznanie przedmiotowej inwestycji jako mogącej znacząco oddziaływać na środowisko nie pociąga za sobą obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. O tym czy taka potrzeba istnieje stwierdza Wójt stosownym postanowieniem po uprzednim zasięgnięciu opinii organów współdziałających to jest Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Organ zgodnie z poprzednimi wytycznymi zawartymi w kasacyjnej decyzji wyjaśnił, że inwestycja leży na terenie, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Teren jest częściowo utwardzony zabudowany i uzbrojony. Zbadano ogrodzenie terenu oraz jego wpływ na ograniczenie pylenia i poziom hałasu. Ustalono, że dostawa węgla odbywać się będzie maksymalnie 2 razy w tygodniu. Emisja zanieczyszczeń będzie powstawać tylko w czasie rozładunku i załadunku węgla oraz spalania spalin w pojazdach. Aby ograniczyć wpływ przedsięwzięcia na jakość powietrza zastosowano pełne ogrodzenie. Ustalono poziom hałasu w odniesieniu do sąsiadujących obiektów przy uwzględnieniu prowadzonej działalności. W celu ograniczenia pylenia skład ma być zraszany wodą. Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie zauważył, iż na terenie będącym terenem przedsięwzięcia i terenie sąsiednim nie planuje się inwestycji o podobnym charakterze, co rodziłoby ujemne skutki dla środowiska. Przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać znacząco na klimat, natomiast gospodarka odpadami będzie prowadzona zgodnie z ustawą o odpadach i obowiązującym na danym terenie regulaminem tej gospodarki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.P. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję Kolegium oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., o nr [...], stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na naruszenie przez inwestora art. 32 ust. 4a w zw. z art. 28 ust. 1 u.P.b. w brzmieniu wprowadzającym ustawę nowelizacyjną z dnia 27 marca 2003 r.;

2. błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych służących za podstawę rozstrzygnięcia, a w konsekwencji próbę obejścia przepisów prawa w kontekście prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 554/12 ze względu na wydane orzeczenia dotyczące likwidacji składu opału;

3. z ostrożności procesowej – naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8, 9, 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie w całości skargi przez organ w ramach autokontroli, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie tej decyzji oraz w/w postanowienia Wójta Gminy [...], na podstawie art. 132 K.p.a., bądź uchylenie decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bądź umorzenie postępowania stosowanie do art. 105 § 1 K.p.a. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że podtrzymuje zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji Wójta z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], oraz w odwołaniu, stanowiącym integralną część skargi. Ponadto Skarżąca podniosła, że SKO nie dokonało weryfikacji określonych w ust. 2 lit. a, b, c, d, warunków korzystania ze środowiska w formie eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia dla ograniczenia uciążliwości terenów sąsiednich. Wysokość hałd składowanego węgla przed jego rozwiezieniem na punkty sprzedaży nie wykazana do urzędu skarbowego wynosiła ponad 20 m. Nigdy nie dokonano zraszania hałd, a skład funkcjonował przez całą dobę. Kolegium nie wyjaśniło sprawy w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja zawiera ograniczenia wpływu przedsięwzięcia na jakość powietrza, na poziom hałasu na pobór wody i odprowadzanie ścieków i wód opadowych. Nadto nałożono obowiązek zraszania terenu w celu ograniczenia pylenia. Innymi słowy przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać znacząco na klimat z uwagi zarówno na wielkość jak i rodzaj zabezpieczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga została uwzględnia z przyczyn, które należało dostrzec z urzędu.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przedmiotem swej skargi A.P. uczyniła decyzję administracyjną SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...], stwierdzającą w swej osnowie brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie w pkt 2 osnowy decyzji w/w Organ określił cztery warunki korzystania ze środowiska w fazie eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia dla ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Z akt sprawy wynika, iż planowane przez M.K. zamierzenie polegało będzie na zmianie sposobu użytkowania utwardzonego placu składowego i zwiększeniu powierzchni magazynowania z przeznaczeniem na magazynowanie i sprzedaż okolicznym mieszkańcom materiałów opałowych jak węgiel kamienny, gatunek orzech, kostka.

Zaskarżona do WSA decyzja jest decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie nie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Drugi znany prawu ochrony środowiska rodzaj decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach charakteryzuje się tym, że poprzedza ją postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. Wydanie rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach wynika z faktu zaliczenia planowanego przez M.K. przedsięwzięcia o nazwie "zmiana sposobu użytkowania placu składowego z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych wraz z niezbędnym wyposażeniem na działkach nr 1838/5 i 1838/6, w miejscowości [...]", do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Według § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 roku poz. 71; zwane dalej rozporządzeniem), do tego typu przedsięwzięć prawodawca nakazuje kwalifikować instalacje do naziemnego magazynowania kopalnych surowców energetycznych.

W podstawie prawnej decyzji pierwszo - instancyjnej Wójt przywołał art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i 1a, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081; zwana dalej u.i.ś.o.).

Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie odgrywa art. 84 ust. 1 i 1a w/w, który stanowi: W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a (art. 84 ust. 1 u.i.ś.o.). W wydanej na podstawie tych przepisów decyzji właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c u.i.ś.o.

W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że w przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a., powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. Umożliwia to bowiem dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (tak słusznie WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 15 maja 2018 r., II SA/Rz 737/19, LEX). Wobec tego decyzja odstępująca od konieczności przeprowadzenia oceny winna uwzględniać w szczególności takie kryteria jak powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.ś.o.).

Zdaniem Sądu, przy ocenie skumulowanego oddziaływania należy uwzględnić definicję ustawową przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.ś.o. przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Mając na względzie przedstawione wyżej regulacje Sąd zobligowany był zwrócić uwagę na pewne okoliczności natury faktycznej oraz prawnej, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione przez Organy obu instancji, co mogło się przełożyć w końcowym efekcie na błędnie ustalony wynik postępowania.

WSA na podstawie przekazanych akt administracyjnych sprawy ustalił, iż SKO w [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], postanowiło uchylić decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia o nazwie: "Zmiana sposobu użytkowania placu składowego z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych wraz z niezbędnym wyposażeniem na działkach o nr 1838/5 i 1838/6 w miejscowości [...]" wydaną dla inwestora, którym jest M.K.

Kolegium w swej decyzji zauważyło, iż dla terenu, na którym jest planowane przedsięwzięcie przez M.K. została wydana przez Wójta Gminy [...] w roku 2014 (nie podano dokładnej daty tej decyzji Wójta, jak również jej numeru) dla innego inwestora decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia: "Utrzymanie utwardzonego placu składowego z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych wraz niezbędnym wyposażeniem na działkach o numerze ewidencyjnym 1838/5 i 1838/6, w [...]". Podkreślono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO, iż realizacja przez dwóch różnych inwestorów odrębnych przedsięwzięć mogłaby spowodować znacznie większą uciążliwość dla terenów sąsiednich niż realizacja tylko jednego z nich, co nie było przedmiotem analizy. W ramach wykonanych analiz nie uwzględniono uciążliwości wynikających z obecnie prowadzonej działalności. Podobny charakter działalności sprzyja kumulowaniu się oddziaływań. Zdaniem Kolegium, uchylona decyzja Wójta nie zawierała określenia powiązań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami oraz rodzaju cech i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych m.in. w art. 62 ust. 1 pkt 1 u.i.ś.o.

W oparciu o to kasatoryjne rozstrzygnięcie Kolegium Wójt wezwał wnioskodawczynię m.in. o podanie informacji określonych w art. 62a ust. 1 pkt 11 u.i.ś.o., czyli danych o przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W świetle tego przepisu karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 w/w ustawy z uwzględnieniem dostępnych wyników innych ocen wpływu na środowisko, przeprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.

W toku przeprowadzonego przez Wójta postępowania M.K. w piśmie z dnia 15 czerwca 2018 r. (data wpływu: 20 czerwca 2018 r.) oświadczyła, iż planowane przez nią przedsięwzięcie wraz z istniejącym placem składowym należy zaliczyć do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem planowana realizacja przedsięwzięcia będzie polegała na zwiększeniu powierzchni placu magazynowego 400 m² do 630 m² z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych wraz niezbędnym wyposażeniem.

Strona odnosząc się do przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej wydanej w roku 2014 o nazwie: "utrzymanie utwardzonego placu składowego z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych wraz z niezbędnym wyposażeniem na działkach nr 1838/5 i 1838/6 w [...]", stwierdziła jednoznacznie, że przedsięwzięcie to zostało w całości zrealizowane, poprzez utwardzenie jednolitą warstwą betonu powierzchni tego placu z uwzględnieniem spadku dla wód opadowych, które gromadzone są w ścianach zbiorników bezodpływowych.

Tym samym, zainteresowana zrealizowaniem inwestycji Strona potwierdziła ustalenie Kolegium, iż oddziaływanie inwestycji wcześniej zrealizowanej w postaci placu składowego o powierzchni 400 m² wraz planowanym w ramach prowadzonego postępowania zwiększeniem powierzchni tego placu do 630 m², stanowi oddziaływanie skumulowane.

Strona będąca inwestorem przedsięwzięcia, a więc mająca najlepsze rozeznanie o skutkach skumulowanego oddziaływania na środowisko, przedstawiła w postaci danych liczbowych w tabeli znajdującej się w treści wyżej wymienionego pisma konkretne wartości w zakresie oddziaływania na poszczególne elementy środowiska zrealizowanego placu składowego opału oraz planowanego poszerzenia tego placu. W jednym z punktów tej tabeli dotyczącym emisji substancji ze spalenia paliw uwidoczniono, iż w zakresie emisji dwutlenku azotu nastąpi wzrost oddziaływania o 400 %, wzrost emisji dwutlenku siarki nastąpi o 390 %, wzrost emisji węglowodorów aromatycznych także ulegnie wzrostowi o wartość 300 %, natomiast emisja węglowodorów alifatycznych zostanie zwiększona o 390 %.

Sąd zwraca uwagę, iż podane w powyższej tabeli rodzaje substancji chemicznych są szkodliwe dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego (zob. M. Kubiak, Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) – ich występowanie w środowisku i w żywności, Probl Hig Epidemiol 2013, 94 (1), s. 31-36). Potwierdzeniem tek ogólnej wiedzy jest obowiązywanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1031; zwane dalej rozporządzeniem w sprawie poziomu niektórych substancji), które określają m.in. poziomy dopuszczalne substancji wyszczególnione przez inwestora w/w tabeli w postaci: dwutlenku azotu, dwutlenku siarki oraz benzenu należącego do grupy węglowodorów aromatycznych.

Należało też dostrzec, iż w aktach sprawy znajduje się urzędowa informacja o jakości powietrza w miejscowości [...] sporządzona przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] z dnia 24 września 2018 r., z której wynika m.in., iż na terenie tej Gminy zanieczyszczenie dwutlenkiem siarki wynosi 18 % wartości dopuszczalnej, zanieczyszczenie dwutlenkiem azotu wynosi 24,8 %, wartości dopuszczalnej, natomiast benzo(a)pirenu wynosi, aż 180 % wartości dopuszczalnej docelowej.

Mając na uwadze przedstawiona przez inwestora informacje na temat kilkukrotnego zwiększenia się skumulowanej emisji substancji ze spalania paliw, kwestie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w tym w szczególności na stan powietrza należało przebadać szczególnie wnikliwie.

Niestety zgromadzone przez Organ dokumenty i również przedłożone przez inwestora wyjaśnienia w postaci uzupełnienia karty informacyjnej nie obrazują dostatecznie skumulowanego oddziaływania inwestycji istniejącej i planowanej na środowisko w pełnym zakresie, zaś wydana decyzja nie wyraża oceny podanych przez inwestora danych o istotnym zwiększeniu emisji szkodliwych gazów do powietrza atmosferycznego.

Po pierwsze, pomimo wyraźnych wytycznych wynikających ze wspomnianej wyżej decyzji kasatoryjnej SKO, Wójt nie uzupełnił akt sprawy o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną dla istniejącego przedsięwzięcia w postaci utrzymania utwardzonego placu składowego z przeznaczeniem na składowanie materiałów opałowych. Zatem Organ pierwszej instancji, nie mógł należycie zweryfikować oddziaływania skumulowanego inwestycji istniejącej i planowanej.

Po drugie, złożona przez inwestora karta informacyjna przedsięwzięcia wraz z jej uzupełnieniem załączonym do pisma z dnia 12 października 2018 r. nie wyjaśnia jednoznacznie czy przedstawione tam na żądanie RDOŚ w [...] informacje na temat emisji do powietrza substancji ze spalania paliw (emisji dwutlenku siarki, tlenków azotu, benzo(a)pirenu, węglowodorów aromatycznych, stężeń pyłu zawieszonego) dotyczą oddziaływania skumulowanego czy też wyłącznie oddziaływania, jakie będzie mieć miejsce po zrealizowaniu planowanego przez inwestora przedsięwzięcia. Z dokumentów załączonych do pisma inwestora z dnia 12 października 2018 r. i załączonej do niego analizy nie można wyprowadzić koniecznego wniosku o braku negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko ze względu na brak wyraźnego zestawienia danych liczbowych oddziaływania istniejącego składu opałowego z oddziaływaniem w postaci emisji gazów, jakie będą mieć miejsce po poszerzeniu obszaru tego składu i skumulowanego oddziaływania obu tych inwestycji na środowisko, w tym w szczególności na powietrze. Takiego wniosku nie można też wyprowadzić poprzez analizę wspomnianego już pisma M.K. z dnia 15 czerwca 2018 r., które oprócz istotnych danych o emisji do powietrza szkodliwych gazów ze spalania paliw nie wyraża wpływu tej okoliczności na przedmiot postępowania czyli nie pozwala rozstrzygnąć czy okoliczność ta wpływa negatywnie na środowisko.

Trzeba podkreślić, iż kwestia wpływu oddziaływania skumulowanego na jakość powietrza wymagała szczególnego zainteresowania organów ze względu na przedstawione wyżej informacje na temat jakości powietrza w miejscowości [...] na rok 2018 r. (istotne przekroczenia dopuszczalnego poziomu benzo(a)pirenu) oraz ogólnej informacji pochodzącej od inwestora o kilkukrotnym zwiększeniu emisji szkodliwych gazów do powietrza, jako skutku skumulowania się szkodliwych oddziaływań emisyjnych. Nie ulega wątpliwości, iż uzasadnienie decyzji Wójta pomija podany przez inwestora fakt istotnego zwiększenia wprowadzenia szkodliwych gazów do powietrza jako skutku skumulowanego oddziaływania obu przedsięwzięć, a przede wszystkim nie ocenia zwiększenia tej emisji w kontekście obowiązujących standardów ochrony powietrza. Ma niebagatelne znaczenie dla kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd ze względu na ogólną zasadę ochrony środowiska w postaci zasady przezorności. Za dokument przedstawiający konieczne ze względu na okoliczności sprawy oddziaływanie skumulowane oprócz danych tabelarycznych wyraźnie pominiętych przez Organ, można było wyłącznie uznać, złożoną przez stronę analizę przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania hałasu na tereny chronione akustycznie. Autor tego dokumentu wyraźnie stwierdza w jego wstępie, że analiza uwzględnia skumulowane oddziaływanie istniejącej działalności handlowo – usługowej oraz planowanego przedsięwzięcia.

Po trzecie, nie wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji Wójta czy przewidziane w niej zabezpieczenia są w stanie wyeliminować zagrożenia dla stanu powietrza, jakie wynikają z tak zwiększonej emisji do powietrza substancji (gazów) szkodliwych. Określone w decyzji zraszanie węgla wodą, ma minimalizować jedynie tzw. wtórne pylenie, co oczywiście nie dotyczy emisji szkodliwych gazów, jako efektu spalania paliw.

W oparciu o zgromadzone dokumenty Organ I instancji nie mógłby więc wydać odpowiadającego prawdzie rzeczywistej – art. 7 K.p.a. - rozstrzygnięcia administracyjnego o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W decyzji tego Organu brakuje całościowej oceny wpływu skumulowanego oddziaływania istniejącego składu opału i planowanej rozbudowy, wśród której szczególnie istotne jest zbadanie wpływu obu tych instalacji na powietrze atmosferyczne w kontekście dopuszczalnych norm zanieczyszczeń wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie niektórych substancji w powietrzu. Tym bardziej, że w świetle dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE, z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystego powietrza dla Europy (Dz.U.UE.L.2008.152.1), należy utrzymać jakość powietrza tam, gdzie już jest ona dobra, lub ją poprawić. Natomiast w przypadku gdy cele dotyczące jakości powietrza ustalone w tej dyrektywie nie są osiągane, organy państw członkowskich powinny podjąć działania w celu dotrzymania wartości dopuszczalnych i poziomów krytycznych oraz, w miarę możliwości, dotrzymania wartości docelowych i osiągnięcia celów długoterminowych.

Ponownie, prowadząc postępowanie Organy :

1) uzupełnią materiał dowodowy o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaną w 2014 r. dla zrealizowanego już składu opałowego,

2) dokonają oceny oddziaływania na środowisko istniejącego składu opału i oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia planowanego m.in. w oparciu o w/w decyzję oraz dane przedstawione przez wnioskującego inwestora obrazujące skumulowanie poszczególnych emisji tych przedsięwzięć,

3) wezmą pod uwagę informacje o aktualnym na dzień wydawania decyzji stanie powietrza w gminie [...] i wpływie oddziaływania skumulowanego przedsięwzięć na ten element środowiska naturalnego,

4) zobowiążą inwestora do przedstawienia wniosków płynących z analizy oddziaływania skumulowanego za pomocą języka nietechnicznego umożliwiającego kontrolę decyzji stronom postępowania,

5) w przypadku ponownego wydania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisku w oparciu o kodeksową zasadę przekonywania, wyjaśnią dlaczego rozszerzenie oddziaływania istniejącego przedsięwzięcia, które w świetle w ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, aktualnie nie wymaga przeprowadzenia tego postępowania (jeżeli istniejący skład opału został zrealizowany po przeprowadzeniu tego postępowania, to logicznym wydaje się, że powstanie w tym samym miejscu inwestycji o identycznym profilu oddziaływania na środowisko, także powinno wiązać się z tego rodzaju postępowaniem w celu wyeliminowania negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym w szczególności na jakość powietrza).

Wyłożone względy musiały zadecydować o uwzględnieniu skargi z uwagi na dostrzeżone przez Sąd naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w administracji w postaci art. 7, 77 i 80, 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 84 ust. 1 i 1a u.i.ś.o.

Z tych przyczyn należało uchylić podane w sentencji wyroku decyzje Organów obu instancji w oparciu o art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postepowania przed WSA nie rozstrzygano z uwagi na zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego.