Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 218/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006 r. sprawy ze skarg J.Z., W. K., G. N., S. N. oraz L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących: J. Z. W.K., G. N., S. N. kwotę po 300 (trzysta) złotych, a na rzecz skarżącego L. S. kwotę 570 (pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Prezydent. W. decyzją z dnia [...] października 2003r., działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229) oraz art. 104 i 108 Kpa, po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu o naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...] w obrębie [...], polegające na nawiezieniu odpadów ziemi, gruzu i uformowania nadsypu, zakłócającego stosunki wodne, zobowiązał właścicieli działki nr [...] do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu pierwotnego poprzez likwidację nadsypu skarpy wraz z wywozem ziemi i gruzu z wykopów budowlanych w ilości: L. S. -86 m3, W. K. -515 m3, M. K. -314 m3, G. N.- 86 m3, S. N.- 29 m3, J. Z. - 114m3.

Po rozpoznaniu odwołania W. K., M. K., G. N., S. N., J. Z. oraz L. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu przed organem I instancji powołano rzeczoznawców o najwyższych kwalifikacjach, którzy przeprowadzili w dniach 19 kwietnia i 30 sierpnia 1999r. wizje lokalne z udziałem stron i wydali opinię, która umożliwiła ocenę dotychczas zgromadzonych dokumentów, opinii technicznych w sprawie i w konsekwencji wydanie decyzji.

Biegli powołani przez organ I instancji potwierdzili w opiniach technicznych, prowadzoną sukcesywnie na przestrzeni ostatnich lat przez skarżącego L. S. zwałkę odpadów budowlanych, utworzenie nadsypu skarpy na gruntach działek nr [...]i [...] oraz niwelację nawiezionych odpadów, zmieniających ukształtowanie terenu ,,niecki z gliniankami" , powodującą naruszenie stosunków wodnych oraz założeń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W.

Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego L. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na treść art. 75 § 1 Kpa wskazało, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądań skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego S. K. na okoliczność ustalenia przyczyny sporu, oraz o powołanie na świadka A. S. na okoliczność naruszania przez kolejnych burmistrzów podstawowych zasad współżycia społecznego w sprawach skarżącego.

W ocenie Kolegium ze względu na zakres postępowania - w sprawie przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego, żądanie przeprowadzenia dowodu mającego wyjaśnić przyczyny sporu oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka na okoliczności naruszania przez kolejnych burmistrzów podstawowych zasad współżycia społecznego w sprawach skarżącego, w przypadku pierwszego wniosku dotyczy okoliczności stwierdzonych innymi dowodami, a w przypadku drugiego nie ma znaczenia dla sprawy. Jak wskazuje Kolegium powyższe wnioski zostały załatwione odmownie stosownym postanowieniem.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało również, że żądanie skarżącego dotyczące zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie mogło zostać uwzględnione.

Przepis art. 97 § 1 Kpa, w tym pkt 4 wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. W razie wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw, organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Oznacza to, że organ administracji publicznej aby zawiesić postępowanie na podstawie ww. przepisu zobowiązany jest ustalić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. W ocenie Kolegium, w omawianym stanie faktycznym nie istnieją przesłanki do zawieszenia przedmiotowego postępowania.

Kolegium podniosło ponadto, że upływ czasu od zdarzeń skutkujących wszczęciem przedmiotowego postępowania, nie stanowi przeszkody w merytorycznym rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniach W. K. M. K, G. N., S. N. i J. Z., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że treść art. 29 ustawy Prawo wodne nie pozostawia wątpliwości co do tego, że odpowiedzialnym za doprowadzenie nieruchomości do stanu poprzedniego lub za wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, jest właściciel/ współwłaściciel nieruchomości. Inną kwestią jest natomiast sprawa wzajemnych rozliczeń roszczeń pomiędzy współwłaścicielami, lub osobami trzecimi - faktycznymi sprawcami zmiany stanu wody na gruncie, które należą do kategorii stosunków regulowanych przepisami prawa cywilnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniając zaskarżoną decyzję, stwierdziło ponadto, że wskazane przez skarżącego L. S. opinie, nie podważają ustaleń zawartych w opiniach stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium istotne znaczenie dla oceny wartości dowodowej opinii stanowiących materiał dowodowy w sprawie ma fakt, że dokonywanie zwałki gruntu na posesji przyl. [...] (działka nr [...])następowało w dwóch etapach , pierwszym - w latach 1994-1995 i drugim - w roku 1998. W drugim etapie - nastąpiło nadsypanie gruntu na działce [...].

Zakresem przedmiotowego postępowania były objęte skutki i konieczność zaradzenia skutkom działań podejmowanym w pierwszym jak i drugim etapie - dotyczącym działki [...]. Natomiast wszystkie opinie powołane przez skarżącego, niezależnie od oceny ich wartości merytorycznej, jak wskazało Kolegium, odnoszą się do okresu przed drugim etapem nawiezienia gruntu i nie dotyczą faktycznie okoliczności nadsypania gruntu na działkę [...]. Powyższe dotyczy także opinii wykonanej przez pana D. w grudniu 1995, oraz opinii pana T. ze stycznia 1996r. Ponadto, zdaniem Kolegium, opinia pana T. została sporządzona w sprawie zagospodarowania nieruchomości - działki przy ul. [...] w W, nie dotyczyła zatem przedmiotu postępowania. Biegły ponadto nie poparł opinii stosownymi pomiarami oraz badaniami.

Kolegium uwzględniając powyższe, nie znalazło zatem podstaw do zakwestionowania opracowania z 1999r. pn: "Ocena oddziaływania na środowisko robót ziemnych w rejonie G. działki ewidencyjne nr [...], [...],[...]", sporządzonego przez H. P. oraz L. S. w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, jako wiarygodnego dowodu w sprawie.

Przedstawione w powołanym wyżej opracowaniu fakty dowodzą, że wykonane przez L. S. roboty ziemne na terenie działki [...] zmieniły w znaczącym stopniu stosunki wodne w południowej części działki [...], stanowiącej własność Gminy oraz działki [...] na obrzeżach glinianki [...] i [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w dużej części są one pozamerytoryczne, natomiast zarzuty merytoryczne, nie są poparte dowodami, mogącymi dawać podstawę do podważenia wniosków wynikających z wyżej wymienionego opracowania.

Skargi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W złożyli J. Z., W. K., G. N., S. N. oraz L. S., wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo.

Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja została podjęta bez wskazania przyczyn, dla których uznano, że w przedmiotowej sprawie przywrócenie stanu pierwotnego na gruncie jest niezbędne i jedynie możliwe. W związku z tym, organ wydający decyzję, na podstawie art. 107§ 1 i 3 Kpa zobowiązany był wskazać przyczyny z powodu, których wydana decyzja zawiera wyłącznie jedno z dwóch dopuszczalnych rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie organ orzekający nie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, dlaczego w sprawię nie znajduje zastosowania ten fragment art. 29 ust 3 ustawy Prawo wodne, który w przypadku zmiany stosunków wodnych przewiduje możliwość nakazania wykonania stosownych urządzeń zapobiegających szkodom. Brak omówienia w uzasadnieniu decyzji wyżej wymienionych okoliczności, zdaniem skarżących, utrudnia merytoryczną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżący zarzucili ponadto przedmiotowej decyzji naruszenie art. 6 Kpa w zw. z art. 29 ust 3 ustawy Prawo wodne.

Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, który, jak podkreślają skarżący, ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji gdy zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W ocenie skarżących w skarżonej decyzji nie wykazano, że zmiana powierzchniowych stosunków wodnych w obrębie działki nr ewid. [...] szkodliwie wpłynęła na grunty sąsiednie. Brak jest ponadto w decyzji konkretnego rozgraniczenia skutków zmiany powierzchniowych stosunków wodnych na poszczególnych działkach, na których przeprowadzone zostały roboty ziemne. Zdaniem skarżących, decyzja w sprawie może być wydana dopiero po ustaleniu wpływu zmian stosunków wodnych w obrębie działki nr [...] na działki sąsiednie. Dopiero poczynienie przez organ takich ustaleń może być podstawą wydania stosownej decyzji.

Jednocześnie skarżący zwrócili uwagę na to, że zarówno urząd gminy, jak i powołani biegli nie wzięli pod uwagę najistotniejszego czynnika wpływającego na stan stosunków wodnych tego terenu, tj. bezumownego wieloletniego zrzutu ścieków m.in. wód opadowych z wielokilometrowego odcinka ulicy [...].

Skarżący- J. Z., W. K., G. N., S. N. wywiedli ponadto, że do przywrócenia stanu poprzedniego może zostać zobowiązana wyłącznie ta osoba, która swym działaniem spowodowała zmiany. W związku z powyższym przedmiotowa decyzja powinna być adresowana wyłącznie do L. S., jako osoby, która wykonała prace ziemne w obrębie nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...].

Oddzielną skargę na omawianą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniósł skarżący- L. S.

W obszernym uzasadnieniu swojej skargi L. S. wskazał szereg uchybień proceduralnych jak i błędów merytorycznych, które jego zdaniem wystąpiły w decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji.

Do uchybień procesowych skarżący zaliczył m.in. naruszenie art. 73 § 1 Kpa, a to wobec odmowy sporządzenia przez Kolegium kserokopii odpisu uzupełniającej oceny biegłego L. S. z dnia [...] lipca 2004r. oraz odwołania pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...]. Zdaniem skarżącego Kolegium naruszyło również normę art. 74 § 2 Kpa, bowiem odmawiając sporządzenia kserokopii powyższych dokumentów nie dokonało tego w formie postanowienia. W ocenie skarżącego odmowa sporządzenia przedmiotowych dokumentów uniemożliwiła mu wzięcie czynnego udziału w postępowaniu, czym naruszono przepis art. 10 § 1 Kpa. Ponadto jak wskazuje skarżący, odmowa sporządzenia kserokopii wnioskowanych dokumentów spowodowała utratę jego zaufania do organu państwowego, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Niezgodnie również z treścią art. 97§1 pkt 4 Kpa, organ odwoławczy odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd karny sprawy o sfałszowanie opinii sporządzonych przez biegłych, którzy zostali powołani przez organ I instancji. Zdaniem skarżącego ustalenie, czy opinie te nie zostały sfałszowane będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, ponieważ decyzja organu I instancji została wydana na podstawie powyższych opinii.

Kolegium ponadto- jak twierdzi skarżący- nie przeprowadziło nowej wizji w terenie, oraz nie wyznaczyło rozprawy dla wyjaśnienia nowych okoliczności zaistniałych w sprawie, czym naruszyło dyspozycję art. 89 § 2 Kpa.

Jako zarzuty merytoryczne skarżący wskazał m.in. to, że wydanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nastąpiło w oparciu o ustalenia faktyczne poczynione na podstawie sfałszowanych opinii sporządzonych w 1999r. przez biegłego J. K., opinii L.S. i H. P. oraz operatów technicznych przygotowanych przez biegłego J. P. Zdaniem skarżącego powyższe opinie zostały sporządzone w sposób nierzetelny, bowiem pominięto w nich zalecenia zbadania wpływu na środowisko G. robót ziemnych na działkach nr [...] i [...] oraz dokonano szereg innych naruszeń, o których skarżący szeroko wspomina w uzasadnieniu swojej skargi.

Skarżący wskazał również szereg nieprawidłowości, które wystąpiły przy opracowywaniu przez Zespół Rzeczoznawców Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjny w W. dokumentacji pn.: ,, Ocena oddziaływania na środowisko robót ziemnych w rejonie G. ( dz. ewid. Nr [...], [...] i [...]".

Uzupełniając swoją skargę skarżący L. S. w piśmie z dnia 4 maja 2005r. wywiódł kolejne zarzuty, m.in. wadliwego sporządzenia przez biegłego L.S. w dniu [...] lipca 2004r. kolejnej opinii w zakresie zmiany stosunków wodnych, spowodowanych działaniami skarżącego na działkach nr [...] i [...]. Nową opinię w zakresie zmian stosunków wodnych na działkach [...] i [...] powołany biegły - zdaniem skarżącego- wydał bez żadnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszając w ten sposób art. 7 Kpa. W opinii tej zdaniem skarżącego, zawarto całkowicie odmienną ocenę stosunków wodnych na wyżej wskazanych działkach. O ile bowiem według opinii z 1999r. zmiana stosunków wodnych była mało znacząca, to w nowej opinii biegły uznał, że na działce [...] i działkach przyległych, doszło do znacznej zmiany kierunku spływu wód opadowych. Przywołana zatem w nowej opinii teza biegłego, iż wnioski zawarte w opinii z 1999r. pozostają prawie w całości aktualne i że zmieniła się jedynie kwalifikacja prawna, nie mają żadnych podstaw. Opracowanie z 1999r. i opinia z 2004r. są jakościowo zupełnie inne z powodu różnych ocen i wniosków w zasadniczych kwestiach. Ponadto jak wskazuje skarżący, Kolegium odmawiając wydania kserokopii oceny aktualności wniosków biegłego, naruszyło art. 8 Kpa, bowiem uniemożliwiło skarżącemu dokonanie analizy materiału dowodowego, a tym samym obronę przed nowymi zarzutami organu.

Nieuwzględnienie przy wydawaniu kolejnej opinii nowego materiału dowodowego, oraz brak starannego uzasadnienia, spowodowało, zdaniem skarżącego, naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 7, 77 i 107§ 3 Kpa.

W ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. naruszyło również treść art. 75 § 1 Kpa, bowiem dokonując ustaleń stanu faktycznego uwzględniło jedynie opinie biegłych powołanych we własnym zakresie, nie dopuszczając jako dowodów w sprawie opinii biegłych, powołanych przez drugą stronę.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu 27 października 2006r. do Sądu wpłynęło kolejne pismo skarżącego, podtrzymujące zarzuty i wnioski zawarte w skardze oraz piśmie uzupełniającym skargę z dnia 4 maja 2005r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest badanie legalności zaskarżonego orzeczenia tj. ocena czy orzeczenie to nie narusza prawa materialnego, oraz czy przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta. W. z dnia [...] października 2003r., zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Ustawodawca w art. 7 Kpa nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 Kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Trafny jest zarzut skarżących, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły należycie okoliczności sprawy.

Podstawą wydania przez Prezydenta. W. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji były przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.).

Art. 29 tej ustawy stanowi, iż właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, nie może również odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie( ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich( ust. 2). Jeżeli natomiast spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom ( ust. 3).

Cytowany przepis odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi to być naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. W sytuacji - gdy doszło do naruszenia stosunków wodnych, organ ma dwie możliwości. Po pierwsze może nakazać naruszającemu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, po drugie - może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego. Konstrukcja przepisu pozwala przyjąć taką regułę interpretacyjną, iż przywrócenie do stanu poprzedniego jest środkiem subsydiarnym, tj. takim, który należy zastosować, gdy nie ma możliwości wykonania urządzeń zapobiegających szkodom albo, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż ich wykonanie nie zapobiegnie szkodliwym wpływom na grunt sąsiedni.

W tym miejscu wskazać należy, iż zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy wszczętej z urzędu, stwierdził naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...], przy ul [...], polegających na nawiezieniu odpadów ziemi i gruzu oraz uformowaniu nadsypu, zakłócającego stosunki wodne na działce [...] i G. nr [...] ,,G". W wyniku poczynionych ustaleń zobowiązano współwłaścicieli działki nr [...] do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie działki nr [...] do stanu pierwotnego, poprzez likwidację nadsypu skarpy wraz z wywozem ziemi i gruzu z wykopów budowlanych w ilości proporcjonalnej do udziału we współwłasności.

Należy zgodzić się z zarzutami skarżących, iż organy orzekające w niniejszej sprawie wydając decyzje nie wskazały przyczyn, dla których uznały, że w przedmiotowej sprawie przywrócenie stanu pierwotnego gruntu jest jedynie możliwe i właściwe w sprawie.

Ponadto należy wskazać, że art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne ma zastosowanie, wyłącznie w sytuacji gdy zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Organ I instancji wskazując na fakt samowolnej zwałki odpadów budowlanych , ziemi i gruzu z wykopu na posesji przy ul. [...]oraz przemieszczenia ich przy pomocy sprzętu budowlanego na niżej położoną działkę o nr [...] oraz pas terenu pod ulicą [...] stwierdził jedynie, że działanie to spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, masowo korzystających z przyległego przejścia przez teren glinianek. Organ zatem, dokonując oceny skutków jakie wywołane zostały w wyniku poczynionych zmian na gruncie, nie dokonał wnikliwej analizy, czy i w jakim zakresie przyczyniły się one do powstania szkód na gruntach sąsiednich.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z zebranego materiału dowodowego – między innymi opinii biegłych z 1999r. pn.: ,,Ocena oddziaływania na środowisko robót ziemnych w rejonie G..." oraz treści zaskarżonej decyzji- roboty ziemne prowadzące do naruszenia stosunków wodnych na działce o nr [...] - prowadzone były również na działkach o nr ewid. [...] i [...]. Wykonane przez L. S. roboty ziemne na terenie działki [...], w ocenie Kolegium, zmieniły w znaczącym stopniu stosunki wodne w południowej części działki [...] stanowiącej własność Gminy oraz działki [...] na obrzeżach glinianki [...] i [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Skoro więc, jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych zarówno na działce [...], [...] oraz [...] organy orzekające w niniejszej sprawie, zobowiązane były określić zakres naruszeń dokonanych na poszczególnych działkach i adekwatnie do poczynionych ustaleń, podjąć decyzję o ewentualnym zobowiązaniu właścicieli tych działek do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Rozstrzygnięcie takie jest możliwe, gdy organ administracji publicznej - zgodnie z zasadą ustalenia prawdy obiektywnej - podejmie wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy.

Brak w zaskarżonej decyzji, oraz w decyzji organu I instancji konkretnego rozgraniczenia skutków zmiany stosunków wodnych na poszczególnych działkach, na których przeprowadzone były roboty ziemne spowodowało, w ocenie Sądu, naruszenie normy wynikającej z art. 7 i 77Kpa, nakładającej na organ obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Kolejnym zarzutem podniesionym w skargach, z którym należy się zgodzić jest zarzut naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 107 § 3 Kpa.

Zgodnie z treścią tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem w szczególności mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 78 Kpa). Zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, związane dyspozycją cytowanego przepisu, miały obowiązek dopuścić i ocenić w postępowaniu każdy dowód, który mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie był sprzeczny z prawem.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiły wyżej wskazanym obowiązkom.

Uzasadnienie orzeczenia Prezydenta W. zostało oparte na opracowaniu pn.: ,,Ocena oddziaływania na środowisko robót ziemnych w rejonie G działki ew. nr [...], [...], [...]", sporządzonej w 1999r. przez biegłego H. P. oraz rzeczoznawcę L.S., powołanych przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta. W. jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazało natomiast opinię sporządzoną w 2004r. przez wymienionych wyżej biegłych pn.: ,, Ocena aktualności wniosków w opiniach w zakresie zmiany stosunków wodnych, spowodowanych działaniami Pana L.S. na działkach nr [...] i [...]". Kolegium odmówiło natomiast uwzględnienia wniosku skarżącego o dopuszczenie jako dowodu w sprawie opinii sporządzonej przez biegłego S. K.. Organ odwoławczy, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego o dopuszczenie opinii biegłego, wskazał jedynie, iż wszystkie opinie powołane przez skarżącego odnoszą się do okresu przed drugim etapem nawiezienia gruntu i nie dotyczą faktycznie okoliczności nadsypania gruntu na działkę nr [...].

Jeżeli zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując ustalenia stanu faktycznego odmówiło uwzględnienia dowodu z opinii biegłego przedstawionej przez skarżącego, winno było w sposób szerszy uzasadnić w tym zakresie swoje stanowisko.

Dodatkowo należy wskazać, iż Kolegium wydając zaskarżoną decyzję na podstawie opinii sporządzonej w 2004r. przez biegłych powołanych przez organ I instancji, nie odniosło się w żaden sposób do zarzutów skarżącego L. S. odnośnie nierzetelności i nieprawidłowości sporządzenia tej opinii. Całkowita nowa jakość opinii z 2004r., która w zasadniczych kwestiach wywozu ziemi z działki o nr [...] i [...], różniła się od opracowania z 1999r. wymagała dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, opartego także na nowym materiale dowodowym w sprawie, co z kolei winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W tym miejscu należy jednocześnie wskazać, iż organ administracji opierając rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji na opinii sporządzonej przez uprawnionego biegłego nie może ograniczać się w uzasadnieniu swojego orzeczenia do wybiórczego powołania się na wnioski wynikające z tej opinii, a uzasadniające rozstrzygnięcie wydane w sprawie. Weryfikacja dowodowa opinii biegłego nie polega bowiem na przytoczeniu jego poglądów, i to tylko niektórych, lecz na przedstawieniu własnego stanowiska organu, opartego na rzeczowej analizie przedłożonej opinii. Trudno uznać za taką analizę powołanie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pewnych fragmentów sporządzonej opinii. Brak wskazanej powyżej analizy pozostaje w wyraźnej sprzeczności z dyrektywą art. 107 § 3 Kpa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w rozpoznawanych skargach należy wskazać, iż ocena przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pod kątem ustosunkowania się do tych kwestii przez organy obu instancji nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż jak wskazano powyżej, procesowe przyczyny eliminacji decyzji obu instancji z obrotu prawnego, spowodować musiały ograniczenie zakresu oceny przez Sąd zarzutów zawartych w skargach.

Należy jedynie wskazać, iż twierdzenia skarżących J. Z., W. K., G. N. i S. N., że do przywrócenia stanu poprzedniego może zostać zobowiązana wyłącznie ta osoba ( współwłaściciel), która swym działaniem spowodowała zmiany, a nie wszyscy współwłaściciele gruntu, nie znajduje uzasadnienia. Słusznie bowiem orzekające w sprawie organy przyjęły, że z treści art. 29 ust 2 i 3 ustawy Prawo wodne wynika, że odpowiedzialnymi za doprowadzenie nieruchomości do stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Inną kwestią jest natomiast sprawa wzajemnych roszczeń pomiędzy współwłaścicielami, oraz faktycznymi sprawcami zmiany stanu wody na gruncie, które należą do kategorii stosunków regulowanych przepisami prawa cywilnego i rozstrzyganych przez sądy powszechne.

Mając powyższe na uwadze - Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.