Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 568/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 18 ust. 5 lit.a, b, c, art. 4 ust.11
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: Art.1 par.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 174, art. 141, art. 3 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1540/09 w sprawie ze skargi R; K. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia 17 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. K. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1540/09 oddalił skargę R. K. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia 17 czerwca 2009 r. nr[...] w przedmiocie kary pieniężnej.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komendant Rejonowej Policji W. VI decyzją z dnia 21 stycznia 2009 r., nr PR-W-16722/08 wydaną na podstawie przepisów art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), dalej: "u.t.d.", przepisów l.p. 1.1 i 2.9 pkt 3 załącznika do tej ustawy oraz z powołaniem się m.in. na art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 5 lit. c) powołanej ustawy, nałożył na przedsiębiorcę R. K. karę pieniężną w kwocie 13.000 zł. Przesłanką tego rozstrzygnięcia był stwierdzony podczas kontroli fakt wykonywania przez skarżącego przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (kara 5.000 zł) oraz wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek (kara 8.000 zł).

Jak wynika z decyzji organu I instancji kontrola miała miejsce w dniu 24 lipca 2008 r. o godz. 7.15 w W. przy ul. J. 88, podczas której skontrolowano kierowany przez R. K. samochód M. – B. Vito o nr rej. WK[...]. Pojazd wyposażony był w podświetloną listwę zainstalowaną na dachu, z numerem telefonu i napisem "Sawa 6444444". Kierujący przedstawił m.in. wypis nr 0078 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wydanej na firmę "MB" M. Sp. z o.o. z siedzibą w W., ważnej do dnia 14 czerwca 2057 r. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oznakowań pojazdu oraz kserokopie okazanych przez kierowcę dokumentów. Kierujący pojazdem odmówił podpisania protokołu z kontroli Nr 1662/08.

W oparciu o powyższe ustalenia uzupełnione o wyjaśnienia skarżącego oraz o dokumenty związane z prowadzoną przezeń działalnością gospodarczą, które skarżący złożył w toku postępowania na wezwanie organu, Komendant Rejonowy Policji W. VI uznał, że R. K. naruszył art. 18 ust. 5 lit. c) oraz art. 5 ust. 1 u.t.d. Stosownie do art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Komendant Stołeczny Policji, po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i 2.9 pkt 3 załącznika do powołanej ustawy, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Uznał, że ponowne doręczenie decyzji R. K. było zasadne, z uwagi na wadliwe pierwotne doręczenie. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania biegł od daty drugiego doręczenia i został przez odwołującego dochowany.

Według tego organu w aktach sprawy znajdują się wystarczające dowody potwierdzające, kto jest stroną postępowania. Bez znaczenia jest fakt, iż w chwili kontroli kierowca (skarżący) okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, należący do przedsiębiorcy "MB" M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Skarżący wykonywał transport drogowy osób "będąc samoistnym przedsiębiorcą", związanym tylko umową o współpracy, ze spółką "MB" M. W sytuacji, gdy przedsiębiorca zamierza wykonywać okazjonalny transport osób musi posiadać licencję przewozową. Skarżący był przewoźnikiem, który wykonywał przewóz osób i ewidencjonował przychody osiągnięte z tego tytułu przy pomocy kasy fiskalnej, zamontowanej w pojeździe. Z zebranego materiału wynikało więc, że licencja została wydana skarżącemu bez podstawy prawnej, co stanowiło naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 u.t.d. Nie mógł zatem odwołujący posługiwać się licencją wystawioną na przedsiębiorcę "MB" M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że na dachu pojazdu zostały umieszczone lampy, co pozostaje w sprzeczności z art. 18 ust. 5 lit. c) utd. Według zeznań skarżącego lampa została założona na skutek obowiązku wynikającego ze wzmiankowanej wyżej umowy o współpracy.

Komendant Stołeczny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania, gdyż nie wystąpiła okoliczność wskazująca, że postępowanie jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

W konkluzji organ II instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż skarżący wykonywał krajowy transport drogowy osób z naruszeniem przepisów art. 5 ust. 1 oraz art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. Konsekwencją powyższych naruszeń tych przepisów, było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 13.000 zł (zgodnie z lp. 1.1 i 2.9 pkt 3 załącznika do u.t.d.).

R. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

W ocenie Sądu I instancji nie budzi wątpliwości fakt, że stroną postępowania, która popełniła stwierdzone naruszenia, jest przedsiębiorca (skarżący) - adresat decyzji. Umowa o współpracy, na którą powołuje się skarżący, z firmą "MB" M. Sp. z o.o. z siedzibą w W., nie przekreśla faktu, iż prowadzi on działalność gospodarczą samodzielnie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w zeznaniach złożonych przez skarżącego (protokół przesłuchania skarżącego w charakterze świadka, a nie strony – k.-16 akt administracyjnych). Ponadto wynika to z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, w którym skarżący wymieniony jest jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie taksówek osobowych, z książki rejestrującej i wydruku z kasy fiskalnej - wystawionych na nazwisko skarżącego.

Zdaniem Sądu I instancji organ orzekający w sprawie prawidłowo uznał zatem, że w dniu 24 lipca 2008 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. w zw. z lp. 2.9 pkt 3 załącznika do ustawy, jak również wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, co skutkowało naruszeniem art. 5 ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika do ustawy.

Otóż według ustaleń organów Policji dokonanych w niniejszym postępowaniu firma "MB" M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób ważną do dnia 14 czerwca 2057 r., której wypisem nr 0078 legitymował się podczas kontroli skarżący (k.-6 akt administracyjnych).

Licencja ta niewątpliwie nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d. dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie została bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzuje, zgodnie z tym przepisem - obszaru, na którym przedsiębiorca był uprawniony do świadczenia usług transportowych osób. Zatem licencja ta, jako nieodpowiadająca warunkom licencji "taksówkowej", uprawniała wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 u.t.d. jako przewozy osób, które nie stanowią przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zdaniem Sądu I instancji nie można, w świetle zebranego materiału dowodowego przyjąć, że firma "MB" M. Sp. z o.o. z siedzibą w W., działając w oparciu o art. 5 ust. 3 pkt. 4 u.t.d. posiadająca licencję na krajowy przewóz osób, powierzyła skarżącemu wykonywanie przewozu we własnym imieniu, ale na swoją rzecz. Z akt sprawy wynika bowiem, iż spółka ta zawarła stosowną umowę cywilnoprawną o współpracy ze skarżącym, będącym odrębnym przedsiębiorcą, na mocy której wykonywał on przewozy na rzecz własną i we własnym imieniu. Skarżący potwierdził, że drogomierz zamontowany w kontrolowanym samochodzie zarejestrowany jest na jego firmę. Ponadto organ kontrolujący stwierdził, że zainstalowana w pojeździe kasa fiskalna jest na nazwisko skarżącego, a zabezpieczony z niej wydruk także opiewa na nazwisko skarżącego. W pojeździe znajdowały się osoby – pasażerowie, co wynikało z notatki urzędowej, sporządzonej przez funkcjonariusza, sporządzającego także protokół kontroli. Skarżący nie posiada natomiast własnej licencji na przewóz osób, korzysta z wypisu z licencji spółki "MB" M.

Powyższe ustalenia świadczą o tym, że to skarżący a nie spółka dająca mu zlecenie na przewóz, wykonywał sporny przewóz okazjonalny bez licencji), dopuszczając się również naruszenia zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., za który art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. przewiduje kary pieniężne w wysokościach określonych w załączniku do tej ustawy.

Od wyroku Sądu I instancji R. K. złożył skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej wyroku, co jest pojęciem przewozu okazjonalnego w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, przez co zaskarżony wyrok jest niekompletny, albowiem nie rozstrzyga co do istoty sprawy w zakresie ustalenia czy organy administracyjne w zaskarżonych decyzjach prawidłowo ustaliły przesłankę wykonywania przewozu okazjonalnego przez skarżącego. Sąd I instancji nie wyjaśniając tej kwestii nie orzekł o tym co stanowi istotę odpowiedzialności skarżącego.

2) Art. 1§ 1 oraz § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. , art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 107 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że w dniu 24 lipca 2008 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – podczas gdy okoliczność zarobkowego przewozu jakiejkolwiek osoby w tym dniu nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powyższe błędne ustalenie skutkuje zastosowaniem wobec skarżącego art. 92 ust. 1 iust. 4 oraz art. 93 ustawy o transporcie drogowym,

3) Art. 1 § 1 oraz § 2 u.p.s.a. , art. 3 § 2 art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 107 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że w dniu 24 lipca 2008 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – podczas gdy w trakcie kontroli drogowej organy nie przesłuchały w charakterze świadka – pasażera- osób, które miały być przewożone przez skarżącego skontrolowanym pojazdem;

4) Art. 1§ 1 oraz § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. , art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 107 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku, że skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie a powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem skutkowało wyczerpaniem hipotezy art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz oddaleniem skargi.

5)

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez równoczesne nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji oraz nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego osób tj. przewozu wykonywanego przez podmiot posiadający uprawnienia wynikające z posiadania licencji zaś wykonującego transport z naruszeniem zakazu umieszczenia na dachu pojazdu lampy lub urządzenia technicznego,

2) art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym poprzez podjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego,

3) art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób podczas, gdy powyższa okoliczność nie wynika z materiału zgromadzonego w sprawie,

4) art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału, że na dach skontrolowanego pojazdu była zmontowana lampa lub inne urządzenie techniczne podczas gdy na dach pojazdu zamontowany był banner reklamowy pozbawiony cech urządzenia i lampy.

Szczegółową argumentację Skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Z wymienionych względów R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej, jej autor oparł ten środek odwoławczy na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. przy czym we wszystkich zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, z wyjątkiem zarzutu pierwszego, strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej p.u.s.a.) oraz art. 3 § 2 p.p.s.a.

Zakwestionowane przepisy są w istocie przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie mogą być zaliczone do żadnej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Na skutek działania określonego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą jednak powstać, ustać lub przekształcić się w stosunki prawne, z tego względu uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei powołany przez skarżącego przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, albowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może być uznany za uzasadniony.

Zarzucając naruszenie art. 141 p.p.s.a. skarżący nie wskazał, która z wymienionych w tym przepisie jednostek redakcyjnych została naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Takie przytoczenie podstawy kasacyjnej nie odpowiada w pełni wymaganiom materialnym skargi kasacyjnej określonym w art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związanym granicami skargi kasacyjnej i wymienionymi w niej podstawami zaskarżenia musi skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez skarżącego i nie może z własnej inicjatywy ustalać, który przepis stanowi podstawę skargi kasacyjnej. Zakładając, iż skarżący kwestionuje prawidłowość sporządzenia uzasadnienia kontrolowanego wyroku stwierdzić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., kiedy uzasadnienie jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił w nim bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed prowadzącymi je organami oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn prawnych skarga została oddalona. Dotyczy to w szczególności prawidłowości przyjętych za podstawę wyroku ustaleń obejmujących wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu używania taksometru i zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu, świadectwa legalizacji ponownej taksometru, zdjęć pojazdu oraz wydruku z kasy fiskalnej. Z treści tych dowodów wynika, że w kontrolowanym pojeździe umieszczony był taksometr fiskalny, a nie drogomierz jak twierdzi strona skarżąca. Okoliczność umieszczenia w pojeździe taksometru wynika z protokołu kontroli, świadectwa legalizacji ponownej taksometru oraz zdjęć urządzeń zamieszczonych w pojeździe.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął za podstawę wyroku ustalenia dotyczące umieszczenia w kontrolowanym pojeździe taksometru, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym oraz na dachu pojazdu transparentu z napisem "SAWA 6444444". Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu oraz zdjęciach pojazdu sporządzonych przez przeprowadzającego kontrolę funkcjonariusza Policji.

Umieszczenie na dachu pojazdu baneru reklamowego spełnia kryteria zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia "lamp lub innych urządzeń technicznych". Według Sądu I instancji przy wykładni przepisu art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym znaczenie ma cel wprowadzenia omawianego zakazu, którym jest "zakazanie próby identyfikowania pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych z pojazdami wykonującymi przewozy taksówkowe".

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ten pogląd, dodając, że ustawa o transporcie drogowym wprowadziła odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów osób jest wprowadzony art. 18 ust. 5 c u.t.d. zakaz umieszczania na pojeździe oświetlenia i oznakowania charakterystycznego dla taksówki, w przypadku, gdy pojazdem do 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany jest przewóz okazjonalny w transporcie drogowym.

Ratio legis wprowadzonego zakazu (tak jak i pozostałych zakazów określonych odpowiednio w art. 18 ust. 5 a. b i c u.t.d.) było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930).

Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. ma, więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.

Interpretując pojęcia "lampy lub innych urządzeń technicznych" umieszczonych na dachu pojazdu, o których mowa w art. 18 ust. 5 c u.t.d., wskazówek dla wykładni użytych zwrotów należy poszukiwać, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, w wykładni celowościowej wprowadzenia zakazów zdefiniowanych w art. 18 ust.5 u.t.d. Jak już wskazano zakaz ten wprowadzono w celu zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców nie mających stosownej licencji oraz ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do wykonywanego przejazdu. Stosując ten rodzaj wykładni uznać należy, że nie ma znaczenia prawnego ustalenie czy lampa umieszczona na dachu pojazdu była podłączona do instalacji elektrycznej, czy też nie, jak i dokładne rozróżnienie przedmiotów określanych przez ustawodawcę, jako lampa lub inne urządzenie techniczne. Istota problemu sprowadza się, bowiem do ustalenia, czy zainstalowane na dachu pojazdu urządzenie wyraźnie sugeruje, że oznaczony nim pojazd wykonuje przewóz w oparciu o licencje na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do kwestii ustaleń faktycznych obejmujących wyposażenie kontrolowanego pojazdu w urządzenia, o których mowa w art.18 ust. 5 a i c u.t.d.

W świetle dotychczasowych wywodów brak jest podstaw do uznania, że stanowiące podstawę wyroku ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. a i lit. c ustawy o transporcie drogowym, zostały poczynione przez organ administracji publicznej i zaakceptowane przez Sąd I instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Również nie można skutecznie zarzucić naruszenia tych przepisów w zakresie przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń dotyczących wykonywania przez skarżącego transport drogowy bez wymaganej licencji.

Zauważyć przy tym należy, że skarżący nie kwestionuje faktu nie posiadania wymaganej licencji, lecz koncentruje się na tym, że w toku postępowania nie zostało wykazane, że w dniu kontroli wykonywał zarobkowy przewóz osób, gdyż nie ustalono i nie przesłuchano "żadnej osoby" która miałaby być w tym dniu przewożona. Problem ten został podniesiony także w tych zarzutach skargi kasacyjnej, w których zarzucono Sądowi I instancji naruszenie szeregu przepisów ustawy procesowej i ustrojowej oraz art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w dniu kontroli był wykonywany okazjonalny przejazd osób. Strona skarżąca prezentuje pogląd, iż tylko w przypadku przewożenia w kontrolowanym pojeździe konkretnej osoby, następnie przesłuchanej w charakterze świadka, mamy do czynienia z wykonywaniem okazjonalnego przewozu osób w transporcie drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu i zauważa, że w tej sprawie o fakcie wykonania usługi przewozowej świadczy paragon fiskalny z dnia kontroli. Dowód ten jest wystarczający dla wykazania, iż skarżący w dniu 24 lipca 2008 r. wykonał transport drogowy. Żaden przepis prawa nie ogranicza w omawianym zakresie postępowania dowodowego do dowodu z przesłuchania świadka – pasażera pojazdu, a to oznacza, że dla wykazania danej okoliczności dowodem może być wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem ( art. 75 § 1 k.p.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z autorem skargi kasacyjnej, iż kontrolowany wyrok narusza art. 134 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu został ujęty jako "nierozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej (wpadkowej) wyroku, co jest objęte pojęciem przewozu okazjonalnego". Tak zredagowany zarzut uznać należy za nieusprawiedliwiony z dwóch powodów. Po pierwsze, w rozpoznanej przez Sąd I instancji sprawie nie występowała kwestia prejudycjalna. Po wtóre powołany w omawianym zarzucie przepis nie został naruszony. Przyjmując, iż zarzut obejmuje obie jednostki redakcyjne art. 134 p.p.s.a. stwierdzić należy, że Sąd i instancji nie wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), ani też nie naruszył zakazu reformationis in peius (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że większość z nich wiąże się ściśle z zarzutami procesowymi. W konsekwencji dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena zarzutów procesowych zawiera argumentację wskazującą, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował wymienione w tych zarzutach przepisy prawa materialnego.

Odrębnego omówienia wymaga natomiast zarzut obejmujący naruszenie art. 5 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez "równoczesne nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (...) oraz nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego osób (...) z naruszeniem zakazu umieszczenia na dachu pojazdu lampy lub urządzenia technicznego". W ocenie skarżącego zakazy określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym kierowane są do podmiotów posiadających licencje na przewóz drogowy osób, a zatem w sytuacji braku stosownej licencji wykonywany przewóz nie jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowy. Inaczej rzecz ujmując w ocenie skarżącego podmioty nie posiadające licencji nie mogą być ukarane jednocześnie za brak licencji oraz za naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie zgadza się z tym poglądem i w pełni podziela wykładnie omawianych przepisów dokonaną w wyrokach z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II GSK 125/09 i z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 142/09. W powołanych orzeczeniach składy orzekające uznały, że obie kary mogą być nakładane jednocześnie, wywodząc, że dla nałożenia sankcji za naruszenie art. 18 ust. 5 u.t.d. nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca, który nie zastosował się do wspomnianych zakazów posiada wymaganą licencję na wykonywanie transportu drogowego, czy też takiej licencji nie posiada. Zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa przepisów ustawy o transporcie drogowym nie daje podstaw do przyjęcia, że racjonalny ustawodawca stawiałby w korzystniejszej sytuacji przedsiębiorców naruszających zakazy określone w art. 18 ust. 5 u.t.d., a nieposiadających licencji na transport drogowy niż przedsiębiorców, którzy do takich zakazów się nie stosują, ale licencję na transport drogowy posiadają. Taka wykładnia mogłaby bowiem prowadzić do niedopuszczalnych wniosków, że w sytuacji umieszczenia w pojeździe lub na pojeździe urządzeń lub oznaczeń, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. bardziej "opłaca się" wykonywanie transportu takim pojazdem bez posiadania licencji na transport drogowy niż z taką licencją, skoro z jednej strony nie trzeba byłoby ponosić kosztów uzyskania licencji, a z drugiej strony mimo zaistnienia takiego uchybienia przedsiębiorcy groziłaby jedynie kara za naruszenie art. 5 ust. 1 u.t.d.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.