Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1182/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 pkt1, 2
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 207 par. 2 pkt 1, art. 237 par. 1,2, art. 229 par. 1,4,6,
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 5
journal: Dz.U. 1986 nr 6 poz 33
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych.
article: par. 11
journal: Dz.U. 2004 nr 180 poz 1860
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny  pracy.
article: art. 108 par. 1, art.10,77,81,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika Spółki Jawnej "[...]" z siedzibą w [...] od decyzji nr [...]zawartych w nakazie z dnia [...]nakazującym:

1/ Wstrzymać prace związane z obcinaniem gałęzi na ul. [...] do czasu oznakowania ulicy zgodnie z załącznikiem do zawiadomienia o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii.

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U

Nr 89, poz. 589),

- art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r.

Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 225, poz. 1672),

- § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1986 r.

Nr 6 poz. 33 ze zm.).

2/ Zapoznać z zagrożeniami występującymi przy obcinaniu gałęzi na ul. [...] pracowników i osoby wykonujące prace na podstawie umów zleceń,

w szczególności z zagrożeniami przy wykonywaniu prac na wysokości.

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U Nr 89, poz. 589),

- art.2373 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 9 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 167, poz. 1398),

- § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz. 1860 ze zmianami z 2005 r. Nr116, poz. 972).

3/ Poddać badaniom lekarskim B.K. i R.M., wykonujących prace na podstawie umów zleceń, celem uzyskania orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy.

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U Nr 89, poz. 589),

- art. 229 § 1, 4 i 6 oraz art. 211 w związku z art. 304 § 1 i art. 3041 ustawy z dnia

26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 167, poz. 1398),

- § 2,4,7 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 ze zmianami z 2001 r. Nr 37, poz. 451).

4/ Skierować do innych robót pracownika H.T. wykonującego prace w koszu na wysokości ok. [...] m do czasu wyposażenia w sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości.

Termin wykonania: decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U Nr 89, poz. 589)

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U

Nr 89, poz. 589),

- art. 207 § 2 pkt 1 i art. 2376 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U.

z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 225, poz. 1672),

- § 1 załącznika nr w zw. z tabelą 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami z 2007 r. Nr 49, poz. 330).

5/ Zapewnić przy przycinaniu drzew na ul. [...] osoby przeszkolone

w zakresie kierowania ruchem drogowym przez KW Policji przy zamknięciach lub ograniczeniach ruchu drogowego.

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.1, Nr 98, poz. 1071 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U

Nr 89, poz. 589),

- art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r.

Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 225, poz. 1672).

- 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 września 2003r. w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 2 poz. 25 ze zm.).

6/ Zapewnić stosowanie przez osoby wykonujące prace przy wycinaniu i przycinaniu drzew środków ochrony głowy ( hełmów ochronnych oraz sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości przy pracy w podnośnikach koszowych).

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U

Nr 89, poz. 589),

- art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r.

Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 89, poz. 589),

- § 1 zał c . a nr 2 w zw. z tabelą 2 pkt 2.1 i pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy

i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami

z 2007 r. Nr 49, poz. 330).

7/ Poddać badaniom lekarskim pracownika H.T., celem uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na wysokości.

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U

Nr 89, poz. 589),

- art. 229 § 1, 4 i 6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r.

Nr 21, poz. 94 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 167, poz. 1398),

- § 2,4,7 w zw. z zał. nr 1 Lp. V pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 ze zmianami oraz z 2001 r. Nr 37, poz. 451).

8/ Określić wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla wycinania i przycinania drzew i zaznajomić z nimi pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót.

Termin wykonania: decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami oraz z 2005 r. Nr 78, poz. 682), bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89,poz. 589),

- art.207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm. oraz z 2005 r. Nr 167, poz. 1398),

- § 41 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003r. Nr 169, poz. 1650 ze zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330).

postanowił :

I. uchylić w całości decyzję nr [...] orzekając w następujący sposób: wstrzymać prace związane z obcinaniem gałęzi na ul. [...] do czasu oznakowania ulicy zgodnie z załącznikiem do dokumentu "Zawiadomienie

o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii" z dnia [...] r.. Nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawa prawna :

- art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589),

- art. 207 § 1 i 2 Kodeksu pracy,

- § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23.09.2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (Dz.U. z 2003 r., Nr 177, poz. 1729)

II. utrzymać w mocy decyzję nr [...] w części dotyczącej zapoznania pracowników z zagrożeniami występującymi przy obcinaniu gałęzi na ul. [...],

w pozostałej części decyzję uchylił i umorzył postępowanie,

III. uchylić decyzję nr [...] i umorzyć postępowanie w tym zakresie,

IV. utrzymać w mocy decyzje nr [...],

V. uchylić w całości decyzję nr [...] , wydając nową decyzję o treści "Zapewnić przy przycinaniu drzew z koniecznością zamykania lub ograniczenia ruchu drogowego na ul. [...] osoby przeszkolone w zakresie kierowania ruchem drogowym przez właściwy Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego". Nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawa prawna:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o PIP,

- art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy,

- § 8 rozporządzenia Ministra Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r.

w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz.U. z 2008 r. Nr 132, poz. 839).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej, w miejscu wykonywania przez pracowników Spółki Jawnej [...] prac związanych z przycinką drzew na ul. [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. W oparciu o ustalony stan faktyczny, inspektor pracy wydał w dniu [...] r. nakaz zawierający osiem decyzji.

Pismem z dnia [...] r. strona odwołując się od ww. decyzji wniosła o ich uchylenie w całości wskazując na błędy w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy oraz niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, w tym oparcie nakazu na nieobowiązujących normach prawnych.

Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w związku

z wniesionym odwołaniem oraz odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki, Okręgowy Inspektor Pracy uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej decyzji nr [...], natomiast odnośnie pozostałych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie całkowicie lub w pewnym zakresie.

Odnosząc się kolejno do kwestionowanych decyzji, Okręgowy Inspektor podał, że za słuszny należy uznać zarzut nieaktualnej podstawy prawnej w decyzji nr [...], natomiast odnośnie stwierdzenia przez skarżącego, użycia nieprawidłowego zwrotu "usunięcie awarii", organ wyjaśnił, iż wynikał on z nazwy dokumentu wystawionego przez pracodawcę, tj. "Zawiadomienie o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii".

Odnośnie decyzji nr [...] organ uzasadnił, że art. 304 k.p. nakłada na osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę obowiązek przestrzegania przepisów i zasad bhp na równi z pracownikami - w zakresie ustalonym przez pracodawcę. Nie ma natomiast podstaw do traktowania osób świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę tak jak pracowników. W tym nie ma obowiązku kierowania ich na wstępne badania lekarskie i organizowania wstępnych szkoleń z zakresu bhp. Uwzględniając powyższą argumentację organ uznał argumenty pracodawcy w części dotyczącej osób wykonujących w dniu [...] r. przy ul. [...] pracę polegającą na przycince gałęzi i świadczących ją na podstawie pisemnych umów zlecenia.

W przypadku decyzji nr [...] organ podał, że wymienione w pkt [...] "rodzaje prac przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej" załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1987 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) prace wykonywane w warunkach narażających na upadek z wysokości, z uwagi na użyty w tym przepisie zwrot "w tym szczególności" nie są wykazem zamkniętym prac wykonywanych w warunkach narażających na upadek z wysokości, bowiem decydująca w tym zakresie jest ocena ryzyka zawodowego, na którą składa się w tym przypadku m.in. rodzaj środków technicznych wykorzystywanych do wykonywania prac na wysokości (podnośnik koszowy- trwałość konstrukcji, stabilność ustawienia), znajomość zagrożeń przez pracowników i osoby współpracujące, sposób wykonywania pracy (wychylanie się poza obrys kosza), sposób organizacji pracy ( m.in. brak zabezpieczenia miejsca prowadzenia robót stosownie do wymagań zawartych w odpowiednich dokumentach).

Okręgowy Inspektor uwzględnił argumenty strony dotyczące błędnej podstawy prawnej decyzji nr [...] i wydał nową decyzję, w której jako podstawę prawną powołał m.in. § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz.U. z 2008 r., Nr 132, poz. 839).

Utrzymując w mocy decyzję nr [...] organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią przepisów art. 2376 § 1 k.p. oraz art. 2379 § 1 k.p. na pracodawcy ciąży obowiązek dostarczenia nieodpłatnie pracownikom środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy, a także obowiązek niedopuszczenia pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej. Natomiast pracownicy wykonujący prace w dniu [...] r. na wysokości [...] m nie stosowali kasków chroniących przed urazem głowy, co powodowało narażenie osób pracujących na podnośniku jak i na ziemi. Wskazany w podstawie prawnej decyzji przepis pkt [...] Tabeli nr [...] "Rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej" załącznika nr 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zobowiązuje do stosowania środków ochrony głowy przy pracach narażających pracowników na urazy głowy, jednak w tym przypadku również katalog prac narażających pracowników na uraz głowy nie jest katalogiem zamkniętym.

Organ utrzymał w mocy decyzję nr [...] , ponieważ skarżąca Spółka nie wykazała, by w orzeczeniu lekarskim wystawionym dla T.H. zawarte było stwierdzenie, że nie posiada on przeciwwskazań medycznych do wykonywania prac na wysokości.

Ustosunkowywując się do zarzutów dotyczących decyzji nr [...] organ wyjaśnił, iż prace wykonywane na wysokości są pracami szczególnie niebezpiecznymi. Zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) wymagania w tym zakresie powinny być zawarte w instrukcji i wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposób bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, stwarzających zagrożenia dla życia i zdrowia pracowników. Dokumentu takiego w trakcie kontroli nie przedłożono.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka Jawna [...] zaskarżyła opisaną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych

w pkt [...] oraz częściowo w pkt [...] zarzucając jej błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 10, 77 i 81 K.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

W ocenie Spółki wydanie decyzji nr [...] wstrzymującej prace, po upływie roku od czasu kiedy były one wykonywane z jednoczesnym nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności, jest niezrozumiałe. Organy nie ustaliły w sposób prawidłowy przebiegu wykonywania prac oraz samego miejsca ich wykonywania. Odnosząc się do zaleceń zawartych w decyzji nr [...] w ocenie strony skarżącej organ nie zbadał jaki jest zakres wskazywanych szkoleń ogólnych przeprowadzonych w Spółce, mimo wskazywania, że szkolenia te obejmują wiedzę z zakresu prac na wysokości, oraz czy wskazane osoby posiadają czy nie wiedzę z zakresu bhp przy pracy na wysokości. Sposób argumentacji decyzji nr [...] jest niekonkretny i niczego nie uzasadnia, bowiem nie wiadomo o jakie obszary nieprawidłowości chodzi. Odnosząc się do decyzji nr [...], skarżąca Spółka podniosła, że jej argumentacja jest całkowicie chybiona, bowiem fakt posiadania kasków nie może być sam w sobie źródłem obowiązku ich użycia. Wydając decyzję nr [...], zdaniem skarżącej organ zignorował okoliczność, iż T.H. skierowany był na wymagane badania i został im poddany. Nadto Spółka posiada również stosowne instrukcje, których brak zarzucony został w decyzji nr [...], a o których przedłożenie organ nie występował.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując rozstrzygnięcie w sprawie wniósł

o jej oddalenie. Odnosząc się kolejno do stawianych zarzutów organ podał, iż decyzje nr [...] wydane zostały na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. i ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego opatrzona została rygorem natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji oceniał ją według stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji przez organ I instancji. Fakt wykonywania prac związanych z przycinką gałęzi w dniu [...] r. wynika m.in. ze złożonego w tym dniu do ZDiTM w [...] "Zawiadomienia o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii".

Organ nie podzielił również zarzutów dotyczących decyzji nr [...] , ponieważ przeprowadzona kontrola wykazała, że prace przy wycince gałęzi prowadzone były bez wymaganego oznakowania znakami wskazanymi w zawiadomieniu, jezdnia była czynna dla użytkowników, brak było osób kierujących ruchem drogowym, a pracownicy pracowali bez odpowiednich zabezpieczeń oraz kasków ochronnych. Na podstawie kontroli ustalono również, że pracownicy nie nabyli umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bhp. W przypadku decyzji nr [...] wbrew twierdzeniu skarżącej, istotne nieprawidłowości zostały w jej uzasadnieniu opisane i polegają one m.in. na braku odpowiedniego zabezpieczenia miejsca robót, wychylaniu się pracownika poza obrys kosza, niestosowaniu kasków ochronnych. Organ nie zgodził się również z argumentacją skarżącej dotyczącej decyzji nr [...], że nie jest wymagane stosowanie kasków ochronnych przy przycinaniu gałęzi, bowiem , jak ustalił inspektor gałęzie obcinane były na wysokości [...] m i spadały w dół, narażając na uraz głowy wszystkie pracujące osoby. Odnośnie decyzji nr [...] organ wskazał, że kontrolowana Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów stwierdzających, że pracownik przeszedł badania lekarskie dot. prac na wysokości. Również w toku postępowania Spółka nie przedłożyła instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy, podnosząc brak zasadności jej sporządzania , gdyż prace będące przedmiotem kontroli nie są jej podstawowym zakresem działania, a kwestionując decyzje nr [...] stwierdziła, iż instrukcje taka posiada jednakże organy jej nie żądały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 1 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy – Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589 ze zm.). Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do decyzyjnego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 ustawy o PIP). Każdy obywatel, zgodnie z art. 66 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma bowiem prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy w tym zakresie określa ustawa.

Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy, ponieważ obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika, niepodzielny, gdyż działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp

w miejscu pracy, realny – bowiem muszą być wykonywane w naturze, bez możliwości spełnienia zastępczego w postaci wypłaty równowartości niedotrzymanego świadczenia oraz podwójnie zakwalifikowany, gdyż są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym.

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z osiągnięć nauki i techniki, o czym mowa w art. 207 Kodeksu pracy. Z treści tego przepisu wynika norma nakazująca pracodawcy chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W szczególności pracodawca obowiązany jest organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne jej warunki.

Odnosząc się do meritum sprawy należy wskazać, że przepis art. 11 ustawy

z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589) stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione między innymi do;

1/ nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;

2/ nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych , szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

3/ nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

4/ nakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

Z kolei art. 33 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 (...).

Bezspornym w sprawie pozostaje, iż w toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] r. w miejscu wykonywania przez pracowników S.J. [...] i osób zatrudnionych na podstawie umów zlecenia o pracę, prac związanych z przycinką drzew przy ul. [...] dokonujący kontroli inspektor pracy stwierdził liczne nieprawidłowości i uchybienia w przestrzeganiu przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, którym dano wyraz w decyzjach badanych przez Sąd w obecnym postępowaniu.

Inspektor Pracy w dniu [...] r. wydał nakaz pracy zawierający osiem decyzji zobowiązujących pracodawcę do:

1/ wstrzymania prac do czasu oznakowania ulicy zgodnie z załącznikiem do "Zawiadomienia o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii",

2/ zapoznania pracowników z zagrożeniami występującymi przy obcinaniu gałęzi

i osoby wykonujące prace na podstawie umów zleceń, a w szczególności

z zagrożeniami przy wykonywaniu prac na wysokości,

3/ poddania badaniom lekarskim dwóch osób wykonujących prace na podstawie umów zleceń, w celu uzyskania orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy,

4/ skierowania do innych robót pracownika wykonującego prace w koszu na wysokości [...]m do czasu wyposażenia w sprzęt chroniący przed upadkiem

z wysokości,

5/ zapewnienia przy ww. pracach osoby przeszkolone w zakresie kierowania

ruchem drogowym przez KWP Policji,

6/ do zapewnienia stosowania przez osoby pracujące przy wycince drzew środków ochrony głowy,

7/ poddania badaniom lekarskim pracownika T.H., celem uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na wysokości,

8/ określenia wymagań bhp dla wycinania i przycinania drzew i zaznajomienia

z nimi pracowników.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem skarżąca Spółka uruchomiła tryb odwoławczy w wyniku którego Okręgowy Inspektor Pracy:

- uchylił decyzję nr [...] w całości nadając jej nową treść "Zawiadomienie o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii" oraz rygor natychmiastowej wykonalności,

- utrzymał w mocy decyzję nr [...] w części dotyczącej zapoznania pracowników

z zagrożeniami występującymi przy obcinaniu gałęzi na ul. [...],

w pozostałej części decyzję uchylił i umorzył postępowanie,

- uchylił decyzję nr [...] i umorzył postępowanie,

- utrzymał w mocy decyzje nr [...],

- uchylił decyzję nr [...] i wydał nową o treści " zapewnić przy przycinaniu drzew

z koniecznością zamykania lub ograniczenia ruchu drogowego na ul. [...] osoby przeszkolone w zakresie kierowania ruchem drogowym przez właściwy Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego", nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że organy orzekające zajęły słuszne stanowisko w sprawie.

Odpowiadając na zarzuty skarżącej Spółki, dotyczące braku podstaw do nadania decyzji nr [...] rygoru natychmiastowej, zgodzić się należy z wyrokiem NSA

w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1998 r., sygn. akt VSA 677/97 w którym Sąd stwierdził, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddane wykładni ścieśniającej. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia "niezbędność" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków,

o jakich rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Zagrożenie to musi mieć charakter realny i nie może być tylko teoretycznie prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzje nr [...] opatrzone zostały rygorem natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia pracowników wykonujących prace przy obcinaniu gałęzi a także z uwagi na brak prawidłowego zabezpieczenia miejsca ich wykonywania, a tym samym narażenia na niebezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Za błędny należy uznać pogląd skarżącej, iż decyzje wydane przez Okręgowego Inspektora Pracy po upływie roku są bezprzedmiotowe, ponieważ oceniać ich prawidłowość i zasadność należy na dzień ich wydania przez inspektora pracy tj. [...] r.

Jak dowodzi zgromadzony materiał dowodowy, prace przy przycinaniu gałęzi prowadzone były bez wymaganego oznakowania znakami wskazanymi przez Spółkę

w zawiadomieniu; brak było osób kierujących ruchem drogowym a jezdnia była czynna dla użytkowników, natomiast pracownicy pracowali bez odpowiednich zabezpieczeń oraz kasków ochronnych. Mając na uwadze treść art. 304 1 K.p. oraz to, że prace na wysokości wykonywane w związku z przycinaniem gałęzi z wykorzystaniem wyciągnika koszowego zaliczane są na podstawie § 105 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.) do prac szczególnie niebezpiecznych , w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał (decyzja nr 2), że dla bezpiecznego wykonywania tych prac, pracownicy powinni zostać zapoznani z przepisami i zasadami bezpieczeństwa pracy.

Nakazany w decyzji nr [...] obowiązek jest następstwem unormowań nałożonych przez ustawodawcę w art. 207 § 1 K.p. zgodnie z którym pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości polegające m.in. na braku odpowiedniego zabezpieczenia miejsca wykonywania robót, wychylaniu się pracownika poza obrys kosza, rodzaj środków technicznych wykorzystywanych do prac na wysokości

(podnośnik koszowy) organ właściwe uznał, że katalog prac przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej wymieniony w pkt 8 tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. nie jest wykazem zamkniętym prac wykonywanych w warunkach narażających na upadek z wysokości. Znaczenie ma tu ocena ryzyka zawodowego, a niewątpliwie praca na wysokości [...] m przy przycinaniu gałęzi drzew, połączona z wychylaniem się z podnośnika wymaga stosowania środków ochrony indywidualnej chroniących przed upadkiem z wysokości.

Podobnie rzecz się ma w wypadku decyzji nr [...]. Nie jest ona dotknięta żadną

z wad skutkujących jej uchyleniem, a twierdzenie strony skarżącej, że fakt posiadania hełmów ochronnych, nie może być sam w sobie źródłem obowiązku ich posiadania jest całkowicie chybione i pozbawione oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Zgodnie z treścią art. 237 6 § 1 K.p. pracodawca obowiązany jest dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących

w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.

Omawiany przepis przesądza jedynie o istnieniu samej zasady, że w każdym przypadku zagrożeń niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia pracowników istnieje obowiązek dostarczenia tych środków. To zaś jakie środki ochrony indywidualnej mają być dostarczone pracownikowi w danym przypadku przesądzają konkretne warunki pracy. Przy niektórych pracach będzie przesądzać to właściwy przepis, częściej jednak decydować będzie stosowana technologia, instrukcja producenta, literatura fachowa, doświadczenie życiowe ( komentarz do art. 237 6 K.p. R.Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G.Goździewicz, A.Hintz, A.Kijowski, Ł.Pisarczyk, J.Skoczyński, B.Wagner, T.Zieliński, Kodeks pracy, Komentarz, LEX, 2009, wyd. V). Mając na uwadze charakter wykonywanej pracy (praca na wysokości, spadające gałęzie) oraz punkt 2.1. tabeli nr 2 w załączniku do rozporządzenia obejmujący prace narażające pracowników na urazy głowy, wymieniający jedynie w "szczególności" niektóre rodzaje prac, konkluzja organu orzekającego w sprawie jest prawidłowa. Tym samym Sąd uznał, że stanowisko skarżącej w tej sprawie jest błędne.

Rację miał również organ utrzymując w mocy decyzję nakazującą skierowanie pracownika na badania lekarskie, bowiem wbrew twierdzeniom Spółki w orzeczeniu lekarskim wystawionym dla T.H. brak było stwierdzenia, że nie posiada On przeciwwskazań medycznych do wykonywania prac na wysokości.

Sąd nie podzielił też zarzutów skargi dotyczących decyzji nr [...]. Zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wymagania w tym zakresie powinny być zawarte w instrukcji i wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej prac, zasady i sposób bezpiecznego wykonywania prac, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, stwarzających zagrożenia dla życia, zdrowia pracowników. Spółka w trakcie kontroli dokumentu takiego nie przedłożyła.

Zarzut naruszenia art. 10, 77 i 81 K.p.a. przez przyjmowanie stanowiących podstawę skarżonej decyzji ustaleń bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w świetle ustalonego stanu faktycznego i oceny zabranego materiału jest całkowicie nietrafiony. Strona informowana była o prowadzonym postępowaniu, zapoznana została z protokołem

z przeprowadzonej kontroli oraz pouczona o przysługujących prawach i obowiązkach

w prowadzonym postępowaniu.

Wobec powyższego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)