Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 408/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235(1), art. 235(2)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdził u H. H. choroby zawodowej pylicy płuc wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy płuc. Rozstrzygnięcie takie podjęte zostało na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. wydanego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., przy równoczesnym uznaniu, że strona pracowała w narażeniu na powstanie tego schorzenia. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzone w pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowej Organizacji Pracy, a przeprowadzone badania radiologiczne nie ujawniły zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się H. H., który wniósł odwołanie do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. W odwołaniu tym wystąpił o ponowne rozpatrzenie jego wniosku, jak również podkreślił, że organ pierwszej instancji wydał decyzję bez uwzględnienia zgłoszonych przez niego w przewidzianym terminie zastrzeżeń.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko prezentowane przez skarżącego, a sprowadzające się do tego, że organ pierwszej instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a wydana przez niego decyzja była przedwczesna, ponieważ nie uwzględniała stanowiska zajętego przez stronę.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdził u H. H. choroby zawodowej pylicy płuc wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy płuc. Rozstrzygnięcie takie podjęte zostało na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. wydanego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., przy równoczesnym uznaniu, że strona pracowała w narażeniu na powstanie tego schorzenia. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzone w pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowej Organizacji Pracy, a przeprowadzone badania radiologiczne nie ujawniły zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten podkreślił, że pismo strony z dnia [...] r. nie wniosło nic nowego do prowadzonego postępowania, jak również zaakcentowano, że przedłożone orzeczenia uprawnionych placówek medycznych nie dały podstaw do rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się H. H., który wniósł odwołanie do organu wyższego stopnia. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Ponownie podkreślił, że pracował w warunkach narażenia na powstanie tej choroby zawodowej i jej istnienie potwierdzają wyniki badań, nadto zaakcentował, że lekarz, który uznał go za zdrowego wypisał mu dużą ilość lekarstw i kazał je zażywać.

[...] Powiatowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania oraz przybliżył motywy, którymi kierował się organ pierwszej instancji podejmujący kwestionowaną decyzję, a następnie przytoczono przepisy prawa warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. W tej części uzasadnienia organ ten zwrócił uwagę na konieczność występowania związku przyczynowego między warunkami pracy a stwierdzoną przez lekarzy orzeczników chorobą. Odnosząc się do kwestii związanej z wykonywaniem pracy w narażeniu na powstanie przedmiotowej choroby organ ten stwierdził, że strona pracowała w takich warunkach, ponieważ narażona była na pył węglowo-kamienny. W dalszej części uzasadnienia przybliżono orzeczenia obu placówek medycznych wypowiadających się w sprawie, a w szczególności orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Podkreślono, że w następstwie przeprowadzonych badań nie stwierdzono zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc. W wykonanym badaniu spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń wentylacji w badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku, nie wykazano cech niewydolności oddechowej. Organ odwoławczy zaakcentował, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. W podsumowaniu zauważono, że pomimo zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia pylicy płuc lekarze orzecznicy obu placówek medycznych nie rozpoznali u strony pylicy płuc pochodzenia zawodowego. W konkluzji swojego stanowiska organ ten podkreślił, że postępowanie prowadzone było w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca

2009 r., jak również w sprawie tej wypowiedzieli się orzecznicy obu placówek medycznych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł H. H., uznając decyzję organu odwoławczego za krzywdzącą. W skardze tej przywołał treść przepisu normującego kwestię choroby zawodowej oraz ponownie podkreślił, że organy administracji w ramach postępowania dowodowego wykazały jego pracę w warunkach narażenia na pył węglowo-kamienny. Skarżący podkreślił, że od dłuższego okresu czasu leczy się w specjalistycznych poradniach, a lekarze nie są w stanie określić nazwy choroby, na którą cierpi.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.

W pierwszej kolejności przyjdzie przywołać stan prawny występujący w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Po myśli art. 2351 tego Kodeksu rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że w załączniku do rozporządzenia wykonawczego dotyczącego chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. zamieszczono wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpią udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy. W wykazie tym wymienione zostały schorzenia, które prawodawca uznał za chorobę zawodową. Oznacza to, że rozpoznanie schorzenia wymienionego w tym wykazie będzie równoznaczne z rozpoznaniem choroby zawodowej, o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi przewidziane przepisami prawa. Zatem placówki orzecznicze wypowiadające się w sprawie jak również organy sanitarne podejmujące rozstrzygnięcia w przypadku rozpoznania określonego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych nie są uprawnione do tego, aby uznawać rozpoznane schorzenie za część składową innego już wcześniej rozpoznanego, ponieważ postanowienia Kodeksu pracy i rozporządzenia wykonawczego dotyczącego chorób zawodowych nie dają podstaw do odmiennego ujmowania obowiązujących unormowań prawnych.

Decyzja wydana przez organ administracji musi spełniać wymogi formalne przewidziane treścią art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym odmówił takiej mocy, jak również odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a zatem po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego.

Przedstawione powyżej rozważania dotyczące stanu normatywnego w sprawie jak również wymogów stawianych prawidłowej decyzji mają istotne znacznie dla rozpatrywanej sprawy. Organy administracji obu instancji odmówiły skarżącemu rozpoznania choroby zawodowej – pylicy płuc wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, a w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć zaznaczyły, że uprawnione placówki medyczne podejmując stosowne orzeczenia nie rozpoznały u skarżącego powyższej choroby zawodowej.

Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że w oparciu o przedłożone przez organ odwoławczy akta należy uznać, że skarżący narażony był na powstanie choroby zawodowej – pylicy płuc, ponieważ pracował w latach [...]-[...] w "A" na stanowisku ślusarza/spawacza w oddziale utrzymania ruchu maszyn w ścianach wydobywczych. Ustalenia poczynione przez organy administracji w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie wzbudzają żadnych wątpliwości.

W ramach postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie wypowiedziały się dwie uprawnione do tego placówki medyczne. Na uwagę zasługuje fakt, iż orzeczenia obu placówek medycznych są jednorodne, ponieważ w obu nie stwierdza się choroby zawodowej. W tym miejscu przyjdzie dostrzec ułomności prowadzonego postępowania dowodowego. Z pism skarżącego kierowanych do organów wypowiadających się w sprawie wynika, że już w 2005 r. występowało u niego podejrzenie choroby zawodowej – pylicy płuc. Nadto z załączonej do akt sprawy karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że u skarżącego już co najmniej w 2008 roku stwierdzono zmiany drobnoguzkowe, a w 2009 r. nie stwierdzono zmian w tym zakresie. Informacje te świadczą o tym, że u skarżącego specjalistyczne placówki medyczne w zakresie lecznictwa chorób płuc dostrzegały zmiany, które uzasadniały skierowanie skarżącego do uprawnionych placówek medycznych w zakresie chorób zawodowych, celem wypowiedzenia się o występowaniu bądź nie u skarżącego tej choroby zawodowej. Analiza orzeczeń obu uprawnionych placówek medycznych wypowiadających się w przedmiotowej sprawie pozwala uznać, że zamieszczona w nich argumentacja sprowadza się do zamieszczenia stwierdzenia, iż nie rozpoznano u niego choroby zawodowej, a dostrzeżone zmiany nie odpowiadają tym, które określone są w klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy. W orzeczeniach tych brak jest wskazania jakie zagęszczenia występują u skarżącego, a jakie winny występować, aby można było rozpoznać u niego chorobę zawodową. W świetle powyższego przyjdzie uznać, że twierdzenia lekarzy obu uprawnionych do wypowiedzenia się placówek medycznych posiadają charakter autorytarny i nie odnoszą się do żadnych wielkości o charakterze obiektywnym, które pozwoliłyby uznać, że w następstwie przeprowadzonych badań określono schorzenie występujące u skarżącego. Dodatkowo przyjdzie podzielić zastrzeżenia formułowane przez H. H., iż lekarze leczący go nie są w stanie określić jednostki chorobowej, na którą jest leczony. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający uznać, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione a tym samym naruszone zostały postanowienia art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe stwierdzenie pozwala uznać, że w sprawie tej wystąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lic. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Konsekwencją niniejszego orzeczenia jest powrót sprawy do organu odwoławczego, który winien we własnym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ramach tego postępowania winien zwrócić się do placówki orzeczniczej wyższego stopnia o wydanie orzeczenia uzupełniającego, w ramach którego mając na uwadze całość dokumentacji pozostającej w dyspozycji skarżącego a zatem również mając na uwadze wyniki badań z lat wcześniejszych wypowie się na okoliczność stanu zdrowia skarżącego, a w szczególności na ile wyniki przeprowadzonych badań odpowiadają wzorcowi określonemu w klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy. Podkreślić należy, że nie wystarczy samo stwierdzenie występowania bądź nie choroby zawodowej, lecz istotne jest określenie poziomu, który u skarżącego występuje.

W niniejszej sprawie Sąd z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzekał o jej wykonalności.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję.

sw