Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1775/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 14, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 2, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2078/18 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu opieki społecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2078/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu opieki społecznej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2018 r. ustalającą, że zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt M. S. w domu pomocy społecznej są: M. S. (mieszkanka) w wysokości 443,80 zł, T. S. (matka) w wysokości 1389,54 zł i L. S. (ojciec) w wysokości 1389,54 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że o wysokości kwoty zdecydował stosunek wysokości łącznego dochodu rodziców M. S. (tj. miesięcznie 5863,50 zł) do ustawowego kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, w tym wypadku kilkukrotnie wyższego od ustawowego. Dlatego też zarówno T. S., jak i L. S. zostali zobowiązani do ponoszenia opłaty za pobyt ich córki w placówce po 1389,54 zł miesięcznie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wywiedli T. S. i L. S.

Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, w sprawie nie budzi wątpliwości, że kolejność podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej ustala art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, powoływanej jako u.p.s.). Przepis ten określa również granice obciążenia poszczególnych grup podmiotów odpłatnością. Nie jest możliwe z zachowaniem wymogów kodeksu postępowania administracyjnego przeprowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wraz z uostatecznieniem się decyzji konstytuującej rzeczoną opłatę, w dacie umieszczenia osoby bliskiej w domu pomocy społecznej. Nie jest zatem niedopuszczalnym działaniem ustalenie przez organ z mocą wsteczną opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli T. S. i L. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, powoływanej jako p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej jako p.p.s.a.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż organ I instancji, a w ślad za nim organ II instancji nie przyjęły, iż w skład rodziny w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej wchodzi córka Skarżących M. S., podczas gdy organy te zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie ustalenia, kto wchodził w skład rodziny, w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 14 u.p.s.;

2. naruszenie art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, powoływanej jako k.p.a.) poprzez oddalenie skargi, podczas gdy brak stosownego zawiadomienia przez organ i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego jest istotnym naruszeniem procedury, w konsekwencji niezastosowanie art.138 § 2 k.p.a.;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz przez to uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny prawnej i uzasadnienia tej oceny - w zakresie zarzutów: niezasadnego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji; nieotrzymania przez Skarżących decyzji o umieszczeniu M. S. w domu pomocy społecznej, jak i decyzji o skierowaniu M. S. do domu pomocy społecznej, co stanowi naruszenie art. 39 k.p.a. jak też decyzje te wchodząc do obrotu prawnego względem Skarżących nie powinny wywoływać skutków prawnych wobec Skarżących, w konsekwencji skarżona decyzja organu I instancji jako wydana przedwcześnie, nie powinna także wywoływać żadnych skutków prawnych wobec Skarżących; zarzutu błędnej wykładni przepisu art. 10 ust 4 u.p.s.;

II. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

1. art. 6 pkt 14 u.p.s. - polegające na niewłaściwej wykładni przepisu, zakładającej, iż umieszczenie członka rodziny w Domu Pomocy Społecznej w myśl tego przepisu wykreśla tą osobę z kręgu rodziny; w konsekwencji skutkujące błędnym założeniem, iż do wyliczenia tzw. kryterium dochodowego rodziny przyjmuje się dochód rodziny, jednakże z pominięciem członka rodziny umieszczonego w domu pomocy społecznej;

2. art. 61 ust. 1 i 2 w związku z art. 59 ust. 1 u.p.s. polegające na błędnym uznaniu przez WSA, iż decyzja organu I instancji mimo jej wydania bez podstawy prawnej czy też delegacji ustawowej, może być źródłem ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, mimo iż jedynym źródłem ustalenia źródła zobowiązania jak i w szczególności wysokości tego zobowiązania wobec gminy z tytułu opłat za pobyt w domu pomocy społecznej winna być umowa zawarta ze stronami, w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu że te przepisy dozwalają na wydanie takiej decyzji, nadto nie tylko ustalającej opłatę ale i jej wysokość;

3. art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. poprzez błędne nie przyjęcie

tego przepisu jako jedynego dopuszczalnego źródła ustalenia samej opłaty, a nie tylko jako źródła samej wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, z członkami rodziny mieszkańca domu pomocy społecznej;

4. art. 59 ust. 1 u.p.s. poprzez niewłaściwe uznanie przez WSA, iż prawidłowym

jest ustalenie w skarżonej decyzji organu I instancji, opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej od dnia zamieszkania M. S. w domu pomocy społecznej, tj. od dnia 20 października 2017 r. podczas, gdy z racji, iż decyzja administracyjna w zakresie ustalania opłat ma charakter konstytutywny, nie może działać wstecz (ex tunc), ale jedynie ex nunc, zatem opłata winna być ustalona najwcześniej od daty wydania skarżonej decyzji.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Wniesiono również o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zapytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego - czy dopuszczalna w świetle zasad konstytucyjnych, w szczególności zasady demokratycznego państwa prawa, jest taka wykładnia prawna art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.s., która dozwala na obciążenie decyzją administracyjną - opłatą za umieszczenie w domu pomocy społecznej za okres wstecz względem daty wydania decyzji – tj. z chwilą umieszczenia w domu pomocy społecznej, skoro zobowiązani do ponoszenia opłaty nie mieli wiedzy o opłacie ani wpływu na jej wysokość.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 powołanej ustawy w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Powiązanie tego zarzutu z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a. wymagałoby zaś wykazania, że sąd w zaskarżonym wyroku wykroczył poza swoje kompetencje albo zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. A tego skarga kascyjna nie zarzuca. Powołany przepis nie może natomiast zostać naruszony przez wadliwe dokonanie kontroli działalności administracji publicznej. Może być tylko połączony bezpośrednio ze wskazaniem uchybienia przepisom regulującym postępowanie sądowoadministracyjne. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 10 § 1 k.p.a. nieprawidłowo został skonstruowany, gdyż podnosząc naruszenie prawa procesowego wskazano obok art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który dotyczy przepisów prawa materialnego i winien być wraz z powołanym tam art. 6 pkt 14 u.p.s. zawarty w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Te wadliwości skargi kasacyjnej nie wpływają zasadniczo na możliwość odniesienia się doń, gdyż zgodnie z uchwałą pełnego składu Sędziów NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że orzekające w sprawie organy w sposób wnikliwy i wyczerpujący ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, nie naruszając art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Trafnie przypisując je z zachowaniem przepisów postępowania do mających zastosowanie norm prawnych w zakresie podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt córki w DPS, daty zaistnienia obowiązku ponoszenia tej opłaty oraz jej wysokości, obciążającej obydwoje rodziców w równych częściach i tych samych okresach czasu, co znalazło pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji, odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji nie miał więc podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. wyjaśnić należy, że o jego skuteczności nie decyduje samo uchybienie tym przepisom postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak o tym stanowi art.174 pkt 2 p.p.s.a. Przez wpływ, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Skarga kasacyjna nie wskazywała na taki wpływ, tym samym zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony.

Nieusprawiedliwiony jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi przytoczonego przepisu i poddaje się kontroli instancyjnej. Sąd I instancji nie jest obowiązany szczegółowo odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji w jego ocenie niemających istotnego znaczenia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów nieistotnych, z punktu widzenia materii rozstrzygnięcia, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Wymagane jest bowiem by uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu (por. wyroki NSA z 17 lutego 2011 r., I OSK 1824/10, czy z 15 czerwca 2020 r., I OSK 2359/19). Okoliczność, że Sąd Wojewódzki nie odniósł się szeroko w motywach swego rozstrzygnięcia do wszystkich argumentów podnoszonych w skardze, nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. upatrywali też w tym, że organy administracji i Sąd pierwszej instancji nie wzięły pod uwagę, iż w skład rodziny, w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej wchodzi córka Skarżących M. S. i zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Nie można podzielić tego zarzutu, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił tę kwestię prawidłowo, podkreślając że córka skarżacych na wiele lat przed umieszczeniem w DPS nie mieszkała ze skarżacymi i nie prowadziła z nimi wspólnego gospodarstwa. Nie wchodziła więc w skład rodziny, w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s., definiowanej tak dla potrzeb ustalenia dochodu rodziny, w myśl art. 6 pkt 4 u.p.s., jako niezbędnego elementu przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej. Rozumienie przepisu art. 6 pkt 14 przez Sąd i organy było prawidłowe i nie dawało podstaw do uwzględnienia w składzie rodziny skarżących córki M. S. Przepis art. 10 w ust. 4 u.p.s. przewiduje, przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej uwzględnienie w składzie rodziny innych członków rodziny przebywających w instytucjonalnych placówkach opieki, jeżeli rodzina ponosi odpłatność za ich pobyt. Skarżący nie wskazywali jednak, by w skład ich rodziny wchodziły inne jeszcze osoby, oprócz córki M., za które ponoszą odpłatność z tytułu przebywania w placówkach pomocowych. Stąd zarzut naruszenia art. 6 pkt 14 u.p.s. nie mógł zostać uzwzlędniony.

Wbrew stanowisku skarżacych kasacyjnie istniały podstawy do wydania decyzji o ustaleniu należnych od skarżących opłat z tytułu pobytu córki w domu pomocy społecznej zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Przy czym, decyzja o ustaleniu opłaty winna obejmować okres od zaistnienia zdarzenia prawnego w postaci umieszczenia osoby bliskiej w domu pomocy społecznej, co wprost wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I OPS 7/17. O ile skonkretyzowanie i zindywidualizowanie tego ustawowego obowiązku pozwoli na ustalenie osoby obowiązanej do ponoszenia opłaty i wysokości tej opłaty, to samo zobowiązanie istnieje począwszy od dnia powstania tego obowiązku, czyli z dniem umieszczenia osoby uprawnionej w dps, bo decyzja wydana na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. konkretyzuje obowiązek powstający z mocy prawa z dniem zaistnienia takiego zdarzenia prawnego, jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. Nie jest więc niedopuszczalnym działaniem ustalenie opłat za pobyt mieszkańca w dps z mocą wsteczną, tj. za okres od daty umieszczenia podopiecznego w placówce do daty wydania decyzji. Stąd zarzut o wywołaniu przez decyzję opartą na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. tylko skutku na przyszłość (ex nunc) jest nieusprawiedliwiony. To, że decyzja administracyjna o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ma charakter konstytutywny nie przesądza jednak o skutkach z niej wynikających, to jest o tym, że nie może działać wstecz (ex tunc). Bowiem koszty związane z pobytem córki skarżących w dps powstały w momencie umieszczenia jej w tym domu i winny być pokryte, zgodnie z obowiązkiem wynikajacym z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Na powstanie tego obowiązku nie miało wpływu niedoręczenia skarżącym decyzji o umieszczeniu M. S. w dps, gdyż w ramach postępowania dotyczącego umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej tylko osoba, której dotyczy takie umieszczenie legitymuje się interesem prawnym, a tym samym posiada status strony w ramach tego postępowania i tylko jej doręczana jest decyzja.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą m.in. wstępni stosownie do treści umowy zawartej z w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej. W myśl tego ostatniego przepisu, kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z (...) wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64. Przy czym umowa, jak wynika z treści art. 103 ust. 2 u.p.s., służy jedynie określeniu wysokości opłaty, natomiast sam obowiązek jej uiszczenia wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. W sytuacji więc, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy lub ustalona umową kwota partycypacji nie pokrywa całości średniego kosztu utrzymania osoby w placówce, odpłatność ww. osób jest ustalana decyzją. Jak wynika z informacji Ośrodka Pomocy Społecznej [...], T. S. i L. S. odmówili podpisania umów dotyczących odpłatności za pobyt córki w domu pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy wydanie decyzji statuującej sam obowiązek jak i ustalającej wysokość opłaty było uzasadnione. A zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym sformułowanym przez skarżących kasacyjnie do Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie do treści art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności z aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Użyte w tym przepisie określenie "może" nie oznacza obowiązku i ocena w tym zakresie została pozostawiona sądowi orzekającemu. Instytucja pytania prawnego, przewidziana w art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowoadministracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie sprawy niniejszej nie zależało od odpowiedzi na pytanie prawne sformułowane przez skarżących kasacyjnie.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a.