Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 471/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c w zw. z  art. 132 i  art. 119  pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister decyzją z [...] grudnia 2020r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec W. H. (zwany dalej: "Skarżącym") art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016r., poz. 708, ze zm., zwana dalej "u.z.e.f.").

Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący wnioskiem z [...] lipca 2017r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: "Ministrem") o zastosowanie art. 8a u.z.e.f. Skarżący podniósł, że [...] października 1979r. podjął pracę w Komendzie Miejskiej Milicji Obywatelskiej w [...] w drużynie patrolowej. Do jego obowiązków należało patrolowanie rejonu służbowego, podejmowanie interwencji, zatrzymywanie sprawców przestępstw oraz udział w zasadzkach i pościgach. Ze względu na brak możliwości rozwoju postanowił odejść ze służby. Zaproponowano mu przejście do Służby Bezpieczeństwa. Od [...] maja 1981r. skorzystał z tej propozycji i objął stanowisko [...] w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...]. W kolejnych latach ukończył Wyższą Szkolę Oficerską w [...]e, uzyskując stopień podporucznika. Zdaniem Skarżącego uznanie jego służby przed 31 lipca 1990r. za służbę na rzecz totalitarnego państwa jest krzywdzące, gdyż nie można traktować go na równi z funkcjonariuszami organów bezpieczeństwa PRL, którzy prowadzili działania związane z naruszaniem praw człowieka. Wyjaśnił, że po pozytywnej weryfikacji w 1990r. został przyjęty do służby w Wydziale [...] Komendy Rejonowej Policji w [...], a następnie w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Skarżący przeszedł na emeryturę w 2003r., a służbę pełnił rzetelnie, z poświęceniem swojego życia, zdrowia i czasu dla rodziny. Był także wielokrotnie nagradzany, awansowany oraz odznaczany, w tym: brązową odznaką ,,W Służbie Narodu" oraz Brązowym Krzyżem Zasługi.

Minister, analizując sprawę, wyjaśnił, że na mocy art. 8a u.z.e.f. w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. wobec osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990r. i 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki wskazane w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie.

Minister ustalił, że Skarżącego zwolniono ze służby [...] lutego 2003r. i ma prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a u.z.e.f., przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.

Skarżący, zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. od [...] maja 1981r. do [...] grudnia 1989r. - przez [...] lat i [...] miesięcy, gdy całkowity okres służby ww. wynosi [...] lata, [...] miesiące i [...] dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono także okres zasadniczej służby wojskowej od [...] października 1969r. do [...] października 1971r. – [...] rok, [...] miesięcy i [...] dni.

Minister w zaistniałej sytuacji nie był władny zastosować uprawnienia wynikającego z art. 8a u.z.e.f., gdyż znaczna część służby Skarżącego była pełniona na rzecz totalitarnego państwa. Skoro Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres [...] lat i [...] miesięcy, co stanowi około 37% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości tej służby, tym samym pierwsza powołana przesłanka nie została spełniona. Niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej. Minister w tym zakresie powołał się na stanowisko prezentowane w judykaturze (por. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z: 19 czerwca 2019r. sygn. akt II SA/Wa 424/19; 28 września 2018r. sygn. akt II SA/Wa 376/18; 8 października 2018r. sygn. akt II SA/Wa 392/18 – w których oddalono skargi ze względu na długotrwałą służbę na rzecz państwa totalitarnego; oraz wyrok NSA z 12 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 2125/19).

2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o: uchylenie ww. decyzji Ministra i zobowiązanie Ministra do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a u.z.e.f. wyłączającej stosowanie art. 15c i art. 22a u.z.e.f., jak również o zbadanie czy Minister nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czy nie złamał zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. (czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela), czy respektowano konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Zdaniem Skarżącego ww. decyzja Ministra nie uwzględniła tych kryteriów. Ponadto decyzji zarzucił brak prawidłowej oceny stanu faktycznego.

Skarżący wskazał, że spełnia obie przesłanki z art. 8a u.z.e.f. Wprawdzie jego służba przed 31 lipca 1990r. trwała [...] lat i [...] miesięcy, ale była pełniona także po 31 lipca 1990r. dla wolnej i demokratycznej Polski. Skarżący powierzone po 12 września 1989r. zadania i obowiązki wykonywał rzetelnie, o czym świadczą dokumenty z przebiegu służby, zgromadzone także w aktach osobowych. Skarżącego doceniali przełożeni, był nagradzany, wyróżniany i awansowany od stopnia szeregowca do stopnia nadkomisarza Policji. Minister w 1989r. nadał Skarżącemu Brązową Odznakę "W Służbie Narodu", a Prezydent RP w 2000r. odznaczył go "Brązowym Krzyżem Zasługi". Skarżący brał też czynny udział w zabezpieczeniu pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II w 1987r. i 1991r. Służba pełniona po 12 września 1989r. była związana z realnym narażaniem zdrowia i życia, co potwierdza orzeczenie lekarskie z [...] czerwca 2003r. wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA we [...], która uznała Skarżącego za trwale i całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą.

Zdaniem Skarżącego kryterium "krótkotrwałości służby do 31 lipca 1990r." jest niedefiniowalne , o niezwykle wysokim stopniu subiektywizmu i uznaniowości. Trudno stwierdzić, w stosunku do czego należy odnosić ową "krótkotrwałość". Pojęcie to można interpretować jako wyraźną przewagę czasową okresu służby po 31 lipca 1990r. nad okresem służby przed tą datą. Za tą argumentacją przemawiają względy intuicyjne wyczuwanego poczucia sprawiedliwości. Nie można, w imię irracjonalnie pojmowanej "sprawiedliwości społecznej" oraz niczym nieusprawiedliwionej represji, przekładać okresu służby na rzecz intencjonalnie zdefiniowanego "państwa totalitarnego" ponad wieloletnią służbę na rzecz wolnej i demokratycznej Ojczyzny. Ten dysonans jest wyraźnie widoczny w sprawie. Zdaniem Skarżącego również klauzule generalne w postaci "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990r.", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" nie powinny być stosowne w prawie ubezpieczeń społecznych. Treść art. 8a ust 1 u.z.e.f. pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Oznacza to, że zaskarżoną decyzję Ministra podjęto w ramach tzw. "uznania administracyjnego", w oparciu o skrajnie ułomną podstawę prawną.

3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga ma usprawiedliwione podstawy.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż Minister w piśmie z 26 maja 2021r., a Skarżący w piśmie z 4 czerwca 2021r. zgłosili wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz.137 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.

3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Ministra w świetle wskazanych wyżej kryteriów, stwierdził, że naruszała ona podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, a przede wszystkim art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. w związku z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. - przez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny, bezstronny i wnikliwy materiału dowodowego sprawy z punktu widzenia wszystkich wskazanych w art. 8a u.z.e.f. przesłanek oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób ogólnikowy i nieodpowiadający wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 8a u.z.e.f. w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy.

Sąd podkreśla, że uzasadnienie decyzji uznaniowej (a z taką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie) powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno też z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyroki NSA z: 17 marca 2010r. sygn. akt II GSK 491/09; 20 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 2006/10 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach podlega szczególnym ograniczeniom (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19 – dostępny na www.nsa.gov.pl). Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji RP wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości), a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. (przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków") wykazanie kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi kierował się organ, odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach uznania administracyjnego nie może być więc rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi" (por. wyrok WSA w Warszawie z z 29 września 2021r. sygn. akt II SA/Wa 1898/2, niepublikowany).

Zdaniem Sądu Minister, uwzględniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji starsze poglądy prezentowane judykaturze, pominął ugruntowaną już, odmienną linię orzeczniczą NSA, która znana jest organowi, bo zapoczątkowały ją wyroki NSA z 11, 12 i 13 grudnia 2019r., w zakresie interpretacji u.z.e.f. (por. m.in. wyroki NSA z: 12 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1976/19; 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19, 21 maja 2020r. sygn. akt OSK 1669/19; 19 stycznia 2021r. sygn. akt III OSK 3026/21; 12 maja 2021r. sygn. akt III OSK 2168/21 i III OSK 1895/21; 25 maja 2021r. sygn. akt III OSK 1861/21 i III OSK 3816/21; 26 maja 20021r. sygn. akt III OSK 2174/21 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Dodatkowo składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wielokrotnie, w wyrokach uchylających decyzję Ministra, w analogicznych stanach faktycznych i prawnych do rozpoznawanej sprawy, powoływały się na ww. poglądy NSA, w szczególności na te zaprezentowane w wyroku z 13 grudnia 2019r. o sygn. akt I OSK 1895/19. Stwierdzono w nim m.in., że art. 8a u.z.e.f. nie zawiera w sobie trzech odrębnych przesłanek warunkujących wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., a jedynie jedną tzw. "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważyć z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990r. i rzetelności realizowania zadań służbowych po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem życia.

NSA w ww. orzeczeniu stwierdził też, że unormowania art. 15c ust. 5 i 6, art. 22a ust. 5 i 6, art. 24a ust. 4 i 6 u.z.e.f. nie obejmują sytuacji takich osób, wymienionych w art. 13b w zw. z art. 13c u.z.e.f., których aktywność ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. Jednocześnie NSA wskazał, że brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 u.z.e.f. nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki", obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

Zdaniem Sądu, pominięcie w zaskarżonej decyzji ww., powszechnie znanego, jednolitego i ugruntowanego orzecznictwa Sądów administracyjnych przez Ministra, bez uzasadnionej przyczyny, nie budzi zaufania do organu administracji publicznej, a ponadto wskazuje na nierzetelne rozpatrzenie stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", o której mowa w art. 8a u.z.e.f., jak też pominięcie analizy "rzetelności wykonywanych zadań i obowiązków po 12 września 1989r." przez Skarżącego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister będzie zobowiązany wadliwości te naprawić, uwzględniając też uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z 16 września 2020r. sygn. akt III UZP 1/20. W orzeczeniu tym, podobnie, jak w ww. wyrokach NSA, uznano, że samo formalne kryterium przynależności do jednostek wyróżnionych w art. 13b u.z.e.f., to za mało. Ocena służby na rzecz totalitarnego państwa powinna uwzględniać wszystkie okoliczności i indywidualne czyny. Zdaniem Sądu Najwyższego warunkiem utraty świadczenia emerytalnego przez funkcjonariusza pełniącego służbę w tzw. okresie państwa totalitarnego jest wykazanie, że funkcjonariusz w służbie naruszył podstawowe prawa i wolności innych osób, zwłaszcza walczących o niepodległość, suwerenność i wolną Polskę.

Tych ustaleń próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie może być zaakceptowane przez Sąd, z uwagi na art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a., które to przepisy organ ma obowiązek uwzględnić, w szczególności, gdy wydaje decyzję uznaniową w rozumieniu art. 8a u.z.e.f.

Warto wskazać, że Skarżący we wniosku opisywał podejmowane czynności w służbie uznanej przez ustawodawcę za tzw. państwo totalitarne. Minister w związku z tym powinien zastanowić się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, na podstawie materiałów zgromadzonych w sprawie - choć uznał, że w sprawie nie zachodziła przesłanka "krótkotrwałości", o której mowa w art. 8a u.z.e.f. – czy w odniesieniu do Skarżącego spełniono przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", który umożliwia wyłączenie zastosowania wobec Skarżącego art. 15c u.z.e.f. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje bowiem w wielu orzeczeniach, znanych organowi już od początku 2020r., że: "Służba "na rzecz" państwa nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie z zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji. Charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym nie przejawia ani taka aktywność, która ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych – zadań i funkcji tego państwa, ani tym bardziej taka aktywność, która pozostaje w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego. (...) Skoro tego rodzaju restrykcyjne unormowania znajdują uzasadnienie aksjologiczne wobec osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, niezależnie od krytycznej oceny techniki legislacyjnej operującymi swojego rodzaju domniemaniem tego typu aktywności wszystkich funkcjonariuszy, to brak racjonalnych podstaw do przyjęcia, aby unormowania te znajdowały uzasadnienie aksjologiczne wobec osób, których aktywność w przeszłości ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych – zadań i funkcji państwa totalitarnego" (por. wyrok z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19, dostępny na www.nsa.gov.pl).

Powyżej zaprezentowane konkluzje znajdują aktualność również do podniesionej przez organ okoliczności, że Skarżący pełnił obowiązki służbowe w Wydziale [...] WUSW w [...]. Brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, by taki fakt per se miał świadczyć o realizowaniu przez funkcjonariusza obowiązków służbowych ze szkodą dla obywateli, tym bardziej, że Ministrowi znany jest fakt, wynikający z akt, że Skarżącego pozytywnie zweryfikowano w 1990r.

Okoliczności te, wynikające z akt administracyjnych nie były rozważane przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", choć powinny. Było to szczególnie istotne, z uwagi na zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 8a u.z.e.f., a także z uwagi na zasadę zaufania do organów administracyjnych, którą ustanowiono w art. 8 §1 k.p.a. i zasadę przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., tym bardziej, że Skarżący pełnił służbę po 12 września 1989r. i uzyskiwał odznaczenia, wskazujące na zasługi dla Rzeczpospolitej Polskiej.

Minister powinien też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zając się rozważeniem wobec Skarżącego przesłanki "rzetelnego wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" i zastanowić się czy Skarżący wykonywał czynności o szczególnym znaczeniu dla Państwa, mając przy tym na uwadze przyznane Skarżącemu odznaczenie państwowe – Brązowy Krzyż Zasługi oraz Brązową Odznakę "W Służbie Narodu", jak również orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] z [...] czerwca 2003r., w wyniku którego Skarżącego uznano za trwale i całkowicie niezdolnego do służby w Policji, podnosząc, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Warto bowiem wyjaśnić, że z art. 17 ust. 1 ustawy z 16 października 1992r. o orderach i odznaczeniach (Dz.U. z 2019r., poz. 25 ze zm.) wynika, że Krzyż Zasługi Za Dzielność nadaje się funkcjonariuszom wyłącznie za czyny spełnione w specjalnie ciężkich warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia, mienia i bezpieczeństwa obywateli. Wedle § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 lipca 2000r. w sprawie wzorów odznak policyjnych oraz szczegółowych zasad i trybu ich nadawania policjantom (Dz.U. Nr 67, poz. 804) - odznaka "Zasłużony Policjant" (stosownego stopnia) może być nadana wyłącznie funkcjonariuszowi w uznaniu szczególnych zasług i osiągnięć służbowych, którymi przyczynił się do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Skoro dane okoliczności nie były dotąd rozważone przez organ administracyjny w kontekście właściwie odkodowanej treści art. 8a u.z.e.f., Sąd przyjął, że organ nie wyjaśnił czy wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, a uchybienie w tym zakresie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister naprawi ww. wadliwości proceduralne, a w sytuacji, gdy uzna, że zawarty w aktach sprawy materiał dowody jest niewystarczający, zgromadzi nowy z uwzględnieniem zasad prawdy obiektywnej, szybkości postępowania i czynnego udziału strony. Następnie Minister dokona ocen wystąpienia w sprawie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", mając na względzie obszerny dorobek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd, reasumując stwierdza, że Minister - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, kierując się szacunkiem dla Sądu kasacyjnego, jak również uwzględniając okoliczność, że NSA posiada prerogatywę do kształtowania linii orzeczniczej Sądów administracyjnych w celu ujednolicenia orzecznictwa sądowego, dla pełnej realizacji konstytucyjnej zasady równości, prawidłowo odkoduje normę art. 8a u.z.e.f., mając na względzie obowiązujące i ww. przepisy k.p.a.

4. Sąd w świetle powyższych rozważań, uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a przede wszystkim ww. przepisy prawa procesowego: art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1, art. 11 k.p.a., przy wykładni art. 8a u.z.e.f., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 132 i art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Sąd nie uwzględnił żądania Skarżącego zawartego w skardze o zobowiązaniu organu, do wydania decyzji o określonej treści, co umożliwia art. 145a § 1 P.p.s.a. W sprawie niezbędne jest bowiem wyjaśnienie części okoliczności faktycznych, do których Minister nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o czym mowa wyżej. Ww. przepis nie może zaś znaleźć zastosowania, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 145a § 1 P.p.s.a. dotyczy jedynie przypadków, gdy naruszono przepisy prawa materialnego i miało to istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skarżony akt jest dotknięty wadą nieważności (zastosowano odesłanie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub pkt 2 P.p.s.a.).