Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 540/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody z dnia 8 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 września 2010 r. M.K. , i inni .... reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego S.K. , wnieśli o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część parceli l. kat. objętej Iwh b. gm. kat. R. , stanowiącej własność M.C. , wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. Nr L.Sa. IV/55/10/53, która weszła w skład działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. K.

Decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [....] Prezydent Miasta K. - miasta na prawach powiatu orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część parceli l. kat. [....] , stanowiącą własność M.C. , wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. L.Sa. IV/55/10/53, która weszła w skład działki nr [....] obr [....] jedn. ewid. K.

Prezydent Miasta K. w swoim rozstrzygnięciu wskazał, że w wyniku kwerendy archiwalnych akt Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 ujawniono orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 o ustaleniu odszkodowania w kwocie 4353,78 zł na rzecz M.C. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [....] o pow. 5755 m2 obj. lwh [....] (maszynopis i rękopis z klauzulą ostateczności) oraz potwierdzenie odbioru tej decyzji przez ww. osobę. Prezydent Miasta K. stwierdził zatem, że w świetle obowiązujących unormowań prawnych tj. art. 105 § 1 K.p.a. prowadzone postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Jeżeli bowiem sprawa została już zakończona wydaniem ostatecznego orzeczenia administracyjnego, nie ma podstaw do rozstrzygania jej ponownie, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy zakończyć wydaniem decyzji o charakterze formalnym nie zaś merytorycznym.

Z powyższych przyczyn, decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [....] Prezydent Miasta K. orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli w dniu 19 lipca 2012 r. M.K. , i inni ...., reprezentowani przez radcę prawnego S.K. zarzucając zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. naruszenie prawa administracyjnego materialnego i procesowego tj. art. 138 § 2 K.p.a., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W odwołaniu podniesiono m. in., że w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia nieprawidłowo przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe, a organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń organu drugiej instancji zawartych w decyzji Wojewody [....] z dnia 30 listopada 2011 r. uchylającej poprzednią decyzję Prezydenta Miasta K. Zarzucono również organowi pierwszej instancji naruszenie w toku postępowania norm wynikających z art. 1, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. Wyrażono także pogląd, że nawet jeżeli organ pierwszej instancji uznał, że wydana została decyzja w sprawie ustalenia odszkodowania, to bez ustalenia, czy odszkodowanie zostało wypłacone, nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Decyzją z dnia 8 marca 2013 r. znak: [....] Wojewoda [....] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [....] . Organ podał, że przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę [....] jest kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [....] (odpowiadającej części działki nr....) wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. L.Sa IV/55/10/53, a tym samym również weryfikacja prawidłowości i zasadności wydanej w tym zakresie decyzji Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [....] .

Zauważono, że kwestia odszkodowania za powyższą nieruchomość była już przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. W wydanej w tej sprawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30 maja 2011 r. nr [....], którą odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość Wojewoda [....] dostrzegł istotne uchybienia, które były przyczyną uchylenia przez niego decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. nr [....], wyżej wymienionej decyzji Prezydenta Miasta K. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Powodem takiego rozstrzygnięcia organu II instancji był m. in. fakt, iż jeden z wnioskodawców niniejszego postępowania tj. J.P. zmarł 19 lutego 2011 r., a więc przed wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30 maja 2011 r. [....] v a okoliczność która w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przez Prezydenta Miasta K. wówczas nie została uwzględniona. W decyzji wskazano również, że zebrany wówczas przez organ I instancji materiał dowodowy oceniono jako niewystarczający aby w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzić, że rzeczywiście za parcelę l. kat. [....] (odpowiadającą części działki nr...) wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. L.Sa IV/55/10/53 nie zostało ustalone odrębną decyzją stosowne odszkodowanie.

Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazano, że w ponownie prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. postępowaniu w wyniku kwerendy archiwalnych akt Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 ujawniono orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 o ustaleniu odszkodowania w kwocie 4353,78 zł na rzecz Pani M.C. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. 507 o pow. 5755 m2 oraz potwierdzenie odbioru tej decyzji przez ww. osobę.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących wątpliwości w zakresie sygnatury orzeczenia o odszkodowaniu wyjaśniono, że zgodnie z orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. L.Sa IV/55/10/53 o wywłaszczeniu ww. nieruchomości odszkodowanie miało zostać ustalone w osobnych indywidualnych orzeczeniach. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego w zakresie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 orzeczono o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako parcela l. kat. [....] . Orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 dotyczy zatem ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w gm. kat. R. , oznaczoną jako parcela l. kat. [....] o pow. 5755 m2, co wynika z analizy jego treści. W powyższym orzeczeniu wskazano bowiem przedmiot postępowania, osobę uprawnioną, ustalono wysokość odszkodowania jak i przytoczono regulacje prawne w zakresie jego wypłaty w związku z wywłaszczeniem tej nieruchomości. Okoliczność "opatrzenia" orzeczenia o odszkodowaniu inną sygnaturą, niż sygnatura akt o wywłaszczeniu i tym samym jej brak w aktach o wywłaszczeniu nie uzasadnia zarzutów odwołujących, iż decyzja ta nie rozstrzyga kwestii odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem nr L.Sa IV/55/10/53, skoro takie odszkodowanie miało zostać uregulowane osobnym orzeczeniem i jako taka odrębna nowa sprawa została pod sygn. nr Sa. IV/55/110/54 przez organ administracyjny, zarejestrowana a następnie rozstrzygnięta decyzją z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności sprawy Wojewoda wskazał, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już decyzją ostateczną, byłoby orzekaniem w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną i podlegałoby stwierdzeniu nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Warunkiem dla takiego stwierdzenia jest konieczność istnienia tożsamości sprawy.

W ocenie Wojewody [....] nie ma wątpliwości, że pismem z dnia 23 września 2010 r. i M.K. i inni .... (zgodnie z postanowieniem sądu z dnia 15 marca 2012 r. I NS 76/12/N spadek po J.P. nabyli M.P. , ......jako następcy prawni poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości tj. M.C. , reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego S.K. wnieśli o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną obecnie jako część działki nr [....] , powstałej z parceli l. kat. [....] , wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. L.Sa IV/55/10/53 wskazując, że z tytułu przejęcia własności przedmiotowej nieruchomości nie zostało wypłacone odszkodowanie na rzecz Pani M.C. czy też jej spadkobierców.

Wobec tak określonego żądania wnioskodawców (wniosek o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i jego wypłatę) zwrócono uwagę na fakt istnienia bezwzględnego zakazu orzekania przez organy administracji publicznej drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia poprzednio zapadłego rozstrzygnięcia (powaga rzeczy osądzonej - res iudicata). W konsekwencji stwierdzono, że w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego pozyskano do akt sprawy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, którym to orzeczeniu rozstrzygnięto już przedmiotową sprawę o ustalenie i wypłatę odszkodowania i które to orzeczenie nie zostało usunięte z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe uznano, iż w związku z tym nie jest dopuszczalne ponowne orzekanie w tożsamej sprawie. Przez tożsamość sprawy należy rozumieć przypadek, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy oraz gdzie interes prawny (lub faktyczny) podmiotów postępowania jest taki sam (wyroki NSA z dnia 20 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 6434/07 i z dnia 29 kwietnia 1999 r., sygn. akt V SA 1942/98).

Wspomniana wyżej konstrukcja polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 K.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć tych samych podmiotów. Natomiast w takim zakresie, w jakim dopuszcza to prawo administracyjne przy zachowaniu tożsamości sprawy, możliwe będzie następstwo prawne w odniesieniu zarówno do strony, jak i organu. Sprawy będą tożsame co do podmiotów także wtedy, gdy w miejsce strony wstąpi jej następca prawny (w odniesieniu do praw zbywalnych i dziedzicznych) oraz gdy miejsce organu zajmie na skutek np. reorganizacji, nowy organ o innej nazwie, lecz wyposażony w tę samą właściwość rzeczową co organ, który wydał pierwotną decyzję. Tożsamość podmiotowa sprawy zostaje zachowana bez względu na zmiany (następstwo prawne) stron dysponujących prawami refleksowymi.

Tożsamość musi dotyczyć również przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem ) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II).

W świetle ustaleń doktryny procesu administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

a) w sprawie działa organ administracji publicznej

b) organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie

c) sprawa ma charakter indywidualny

d) rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej

e) w przepisach materialnego prawą administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia

f) nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). "Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy" (wyrok NSA z 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, niepubl.);

g) zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną

h) istnieje podmiot mogący być stroną postępowania

i) podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. (legitymacją procesową) j) podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005).

Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że w obu sprawach została zachowana tożsamość podmiotów, bowiem strony niniejszego postępowania są spadkobiercami poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości. W sytuacji bowiem gdy rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia odszkodowania zapadło już w przeszłości, w stosunku do spadkobierców również będzie obowiązywać powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).

Postępowanie zakończone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 dotyczyło ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako parcela l. kat. [....] o pow. 5755 m2. Obecnie prowadzone postępowanie jest zatem również postępowaniem o odszkodowanie (jego ustalenie i wypłatę) za wywłaszczoną nieruchomość, a zatem stwierdzić należy, iż w zakresie przedmiotu jest ono tożsame z postępowaniem przeprowadzonym przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie w 1954 r.

Mając na uwadze podnoszoną przez odwołujących okoliczność, że "nie zachodzi w tym przypadku bezprzedmiotowość prowadzonego przez Prezydenta Miasta K. postępowania w całości. Przedmiotem wniosku Mocodawców z dnia 23 września 2010 r. było ustalenia i wypłaty odszkodowania" wyjaśniono, że niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy żądania wnioskodawców o nowe ustalenie odszkodowania, a następnie jego wypłatę, a nie jak to wskazują odwołujący, również o wypłatę odszkodowania ustalonego już orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 (wnioskodawcy nie zwrócili się bowiem jedynie o wypłatę już ustalonego odszkodowania, skoro w toku postępowania twierdzili, że nie zostało ono w ogóle ustalone i wypłacone).

Podano, że do chwili wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej w sprawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 istnieje zakaz ponownego orzekania w tej sprawie, co dla organów administracji publicznej oznacza, że w przypadku złożenia przez strony ponownego wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, orzekające w tym zakresie organy winny wydać decyzję o umorzeniu postępowania z przyczyn podanych wyżej.

Natomiast w sytuacji powzięcia przez strony postępowaniu zamiaru domagania się wykonania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 (wypłaty ustalonego tym orzeczeniem odszkodowania) wobec podnoszonej okoliczności przez odwołujących, że odszkodowanie nie zostało wypłacone koniecznym w tym zakresie będzie złożenie odrębnego wniosku w tym przedmiocie do właściwego organu administracji publicznej. Przedmiotem bowiem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [....] jest zgodnie z wnioskiem stron kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a nie jedynie kwestia wypłaty odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody [....] , złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, M.K. zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia;

2) art. 105 §1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w całości pomimo braku przesłanek do umorzenia postępowania w takim zakresie;

3) art. 6 K.p.a. poprzez rezygnację z wydania decyzji w oparciu o istniejące przepisy prawa materialnego;

4) art. 10 K.p.a. poprzez rezygnację z realizacji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;

5) art. 11 K.p.a. poprzez nie odniesienie się do poczynionych przez stronę zarzutów i rezygnację tym samym z realizacji zasady przekonywania;

6) art. 8 K.p.a. przez rezygnację z realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [....] w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29czerwca 2012 r. umarzającej postępowanie w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania, jak i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie wskazanych wyżej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l. instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.

Jak wynika z akt sprawy orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. Nr L.Sa. IV/55/10/53 wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa parcelę l.kat. [....] , stanowiącą własność M.C. . Część tej parceli stanowi ocenie działkę nr [....] obr. [....] jedn. ewid. K.

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 z dnia 4 sierpnia 1954 r. ustalono odszkodowanie w kwocie 4353,78 zł na rzecz M.C. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [....] o pow. 5755 m2 obj. lwh [....] , a samo to orzeczenie zostało skutecznie dostarczone wywłaszczonej właścicielce.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że prawidłowo organy przyjęły w tej sprawie, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 z dnia 4 sierpnia 1954 r. ustalające odszkodowanie w kwocie 4353,78 zł na rzecz M.C. dotyczyło nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. Nr L.Sa. IV/55/10/53. Oba bowiem orzeczenia wskazują na taki sam numer (oznaczenie) parceli katastralnej, tego samego właściciela i to samo położenie.

W związku z tym rozpoznając sprawę zainicjowaną pismem z dnia 23 września 2010 r. M.K. , i inni.... , o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część parceli l. kat. [....] objętej Iwh [....] b. gm. kat. [....] , stanowiącej przed 1954 r. własność M.C. , wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. Nr L.Sa. IV/55/10/53 – Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [....] trafnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część ww. parceli l. kat. [....] wskazując, że to postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. podlegało umorzeniu przed organem I. instancji i to w całości.

Jeżeli bowiem sprawa została już zakończona wydaniem ostatecznego orzeczenia administracyjnego, nie ma podstaw do rozstrzygania jej ponownie, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy zakończyć wydaniem decyzji o charakterze formalnym nie zaś merytorycznym. Takie stanowisko utrzymało w mocy także Wojewoda [....] w decyzji z dnia 8 marca 2013 r. znak: [....].

W ocenie obu organów w przypadku, gdy już wydano decyzję ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, to ponowne wydanie w tym zakresie aktu administracyjnego będzie obarczone istotną wadą, polegającą na dwukrotnym rozpoznaniu tej samej sprawy (zarzut naruszenia res iudicata). Sąd z tym stanowiskiem zgadza się. Skoro nie ulega wątpliwości, że wydana została decyzja ustalającą odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną i nie ulega także wątpliwości, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 z dnia 4 sierpnia 1954 r. ustalono odszkodowanie w kwocie 4353,78 zł na rzecz M.C. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [....] o pow. 5755 m2 obj. lwh [....] , a samo wywłaszczenie nastąpiło na podstawie orzeczenia tego samego organu z daty 26 marca 1954 r. Nr L.Sa. IV/55/10/53, to niedopuszczalne byłoby ponowne prowadzenie postępowania w sprawie ustalania wysokości odszkodowania za wywłaszczoną w 1954 r. nieruchomość. Orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 z dnia 4 sierpnia 1954 r. ustalające odszkodowanie w kwocie 4353,78 zł na rzecz M.C. nadal funkcjonuje w obrocie prawny i z żadnego aktu administracyjnego nie wynika, aby jego byt prawny ustał.

Trafnie oba organy wywiodły przy tym, że tak w sprawie zakończonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o sygnaturze Sa. IV/55/110/54 z dnia 4 sierpnia 1954 r. ustalające odszkodowanie na rzecz M.C. jak i w sprawie zainicjowanej pismem z dnia 23 września 2010 r. M.K. i inni...., o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część parceli l. kat. [....] objętej Iwh 757 b. gm. kat. [....], stanowiącej własność M.C. , wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 marca 1954 r. Nr L.Sa. IV/55/10/53 – istnieje tożsamość obu tych spraw. Nie ulega bowiem wątpliwości, że żądanie ustalenia odszkodowania w sprawie wszczętej wnioskiem z 23 września 2010 r. dotyczy ustalonego już odszkodowania orzeczeniem z 4 sierpnia 1954 r. Także krąg podmiotowy obu tych spraw jest tożsamy, a to dlatego, że obecni wnioskodawcy są następcami prawnymi po zmarłej M.C. Żaden przy tym przepis ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) nie pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeżeli orzeczenie o odszkodowaniu zostało wydane. Podstawy do odrębnego prowadzenia postępowania nie stanowiłoby art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stanowisko skarżącej zawarte w skardze, a dotyczące konieczności prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie wypłaty odszkodowania - nie jest zasadne. Istotna zarzutów dotyczy tego, że wniosek ich z 23 września 2010 r. dotyczył ustalenia i wypłaty odszkodowania, a orzeczenie z 4 sierpnia 1954 r. rozstrzygnęło tylko o ustaleniu odszkodowania. Nic nie wiadomo, jak podnosi to skarżąca - o samej wypłacie tak ustalonego odszkodowania. Sąd tego poglądu nie podziela.

Czym innym jest ustalenie odszkodowania, a czym innym jego wypłata. O ile ustalanie odszkodowania następowało i następuje w drodze aktu administracyjnego, o tyle sama wypłata odszkodowania nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej. Sama wypłata już ustalonego odszkodowania to zespół czynności faktycznych, polegających w szczególności na fizycznym przekazaniu pieniędzy, wręczeniu pieniędzy uprawnionym, przelaniu kwoty pieniędzy na rachunek bankowy, itp. W świetle prawa administracyjnego czynnością pozostającą poza jego obszarem regulacji jest także złożenie kwoty pieniędzy do depozytu sądowego. Tym samym w samym zakresie wypłaty odszkodowania prowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, bo tego typu sprawy nie podlegają załatwieniu w drodze aktu administracyjnego. Nie jest to więc ani jurydyczne postępowanie administracyjne, ani też postępowanie kończące się wydaniem zaświadczenia lub rozstrzygające spór kompetencyjny. Trafnie organy obu instancji po ustaleniu, że w sprawie ustalenia odszkodowania wydano decyzję, umorzyły prowadzone postępowanie w zakresie tak ustalania odszkodowania, jak i jego wypłaty. Zupełnie odrębnym zagadnieniem jest ustalanie, co stało się z kwotą ustalonego orzeczeniem z dnia 4 sierpnia 1954 r. odszkodowania.

Trafnie wskazał także Wojewoda [....] , że w sytuacji powzięcia przez strony postępowaniu zamiaru domagania się wykonania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 1954 r. Nr Sa. IV/55/110/54 (czyli wypłaty ustalonego tym orzeczeniem odszkodowania) wobec podnoszonej okoliczności braku wypłacenia tego odszkodowania, niezbędnym będzie złożenie w tym zakresie odrębnego wniosku.

Nie są trafne dalsze poglądy zawarte w skardze, jakoby organy administracji naruszyły szereg zasad ogólnych K.p.a. Nie naruszono art. 6 K.p.a., statuującego zasadę legalności, ponieważ w tej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Nie naruszono także art. 10 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia pełnomocnika stron w postępowaniu odwoławczym o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ponieważ w postępowaniu odwoławczym w tej sprawie nie prowadzono żadnego dodatkowego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób zasadny wykazał podstawy wydania swojej decyzji i odniósł się do stanowiska odwołujących. W tej sprawie także nie naruszono zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.). Okoliczność, że w kolejnym prowadzonym przez organ I-instancji postępowaniu w tej sprawie, Prezydent Miasta K. po odszukaniu orzeczenia o ustaleniu odszkodowania, nie zastosował się do wcześniejszych wytycznych Wojewody co do zakresu postępowania dowodowego, także nie stanowi uchybienia w tej sprawie. Wskazania zawarte w decyzji kasacyjnej organu odwoławczego winny być uwzględnione przez organ I-instancji dopóty, dopóki ma to uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rzeczywiście przed odszukaniem orzeczenia o ustaleniu odszkodowania uzasadnionym było poszukiwanie dowodów wskazujących pośrednio na ewentualne wydanie decyzji o odszkodowaniu, w tym także poszukiwanie okoliczności wskazujących na wypłatę odszkodowania. Z wypłaty odszkodowania można byłoby wnioskować, że poprzedzała ją decyzja ustalającą takie odszkodowanie. W sytuacji jednak wykrycia samego aktu ustalającego odszkodowanie, straciły na znaczeniu wskazówki dotyczące dalszych poszukiwań dowodów pozwalających na stwierdzenie, czy taką decyzję wydano.

Mając powyższe na uwadze, zasadnie w tej sprawie przy trafnie ustalonym stanie faktycznym, organy administracji umorzyły na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie. Stało się ono bezprzedmiotowe i ta bezprzedmiotowość ma charakter przedmiotowy.

Tym samym skarga podlega, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., oddaleniu.