Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1303/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. w zakresie kary w łącznej kwocie 5220 (pięć tysięcy dwieście dwadzieścia) złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), art. 61 ust. 1 i 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58 poz. 515). art. 13 g ust. 1 oraz art. 40 c ust, 1. art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204. poz. 2086 ze zm.) lp. 6 pkt 1 lit. d), lp. 6 pkt 4 lit.c), lp. 6 pkt 9 lit. c) załącznika do w/w ustawy o drogach publicznych po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana A. C. (skarżącego) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. o nałożeniu na w/w przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 5820 (pięciu tysięcy ośmiuset dwudziestu) złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w kwestionowanej części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 5220 za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi w mocy.

Organ I instancji ustalił, że podstawą faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton oraz stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.

Odwołanie wniósł skarżący podnosząc, iż kierowca nie miał możliwości sprawdzenia po jakiej drodze się porusza i jaki jest dopuszczalny nacisk na oś na tej drodze – 8, 10 czy 11.5 tony. Wskazał, iż nie było żadnego oznakowania drogi, po której poruszał się kierowca prowadzący pojazd. Skarżący nie kwestionował kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie skarżącego stwierdził, że droga wojewódzka nr [...] w miejscowości S., na której dokonano kontroli drogowej została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 t.

Zdaniem organu kierowca poruszając się po danej drodze, bez względu na długość odcinka tej drogi, który ma zamiar pokonać musi przestrzegać ograniczeń, które są dla tej drogi wyznaczone przepisami ustawy o drogach publicznych. Fakt nieoznakowania drogi poprzez nieumieszczenie przy niej znaku informującego o dopuszczalnym nacisku na osi nie jest okolicznością wyłączającą obowiązek przestrzegania przepisów prawa.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustala wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 112.7 kN (11.5 t), mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zniszczeniem oraz wykaz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 98 kN (10 t), mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zniszczeniem. Ustęp 6 w/w artykułu uznaje, że drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 78,4 kN (8 t).

Organ podniósł, że wykaz dróg krajowych i wojewódzkich o dopuszczalnych naciskach na oś do 10 ton, a także wykaz dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 tony zawarte są w rozporządzeniach Ministra Infrastruktury, a drogi w nich niewymienione na mocy art. 41 ust. 6 ustawy z. dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2004 r. Nr 204. póz. 2086 ze zm.) zaliczają się do kategorii dróg o dopuszczalnym nacisku do 8 ton.

Wskazał, że Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U z 2005 r. Nr 219, poz. 1861) ustala sieć dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 10 ton. obejmującą drogi krajowe wymienione w załączniku nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Jeżeli masa, lub naciski osi są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi (...) przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy). Wskazano, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Przepis art. 13 g ust. l ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu przewiduje wymierzenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Zdaniem organu po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu ustalono, że pojazd skarżącego przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś nienapędową w przyczepie o 1,163 tony (nacisk na oś wynosił 9,163 tony), na podwójną oś napędową o 1,915 tony (nacisk na potrójną oś wynosił 16,415 tony) oraz na podwójną oś w przyczepie o 1,474 tony (nacisk na podwójną oś wynosił 15.974 tony). Powołując się na powyższe organ odwołał się do załączonego do akt sprawy protokółu kontroli oraz protokółu z ważenia pojazdu. Z uwagi na powyższe na stronę nałożona została kara pieniężna w wysokości 5820 złotych.

Organ ustalił, że wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w lp. 6 pkt l lit. d) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 2160 złotych dla pojedynczej osi nienapędowej powyżej 9,0 tony do 9,5 tony. Podniesiono, że w przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku pojedyńczej osi nienapędowej w pojeździe samochodowym wynoszącym 9,136 tony kara wynosi 2160 złotych. Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w lp. 6 pkt 4 lit. c) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 200$ r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 2040 złotych dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 15,5 tony do 16.5 tony. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku podwójnej osi w przyczepie wynoszącym 15.974 tony kara wynosi 2040 złotych. Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w lp. 6 pkt 9 lit. c) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 1020 złotych dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych powyżej 15.5 tony do 16,5 tony. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku podwójnej osi napędowej wynoszącym 16.415 tony kara wynosi 1020 złotych.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji powołując się na przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz wskazują na naruszenie przepisów art.7 do 11, 77 §1 i art. 107 §3 k.p.a. poprzez zlekceważenie podstawowych zasad i nakazów wynikających z tych przepisów. Powołując się na powyższe skarżący nie precyzował tych zarzutów. Nadto wskazał, że z protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2005r. wynika, że dokonano dwóch ważeń a różnice pomiędzy pierwszym a drugim ważeniem wynosząc nawet 300 kilogramów. Nadto wskazał, że w niektórych przypadkach wyższe wyniki dotyczą pierwszego ważenia, a w innych drugiego ważenia. Jego zdaniem świadczy to o wątpliwej wiarygodności przeprowadzonych badań kontrolnych, które mają wpływ na ostateczną decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację nie odnosząc się do przedstawionych w skardze argumentów dotyczących występujących pomiędzy pierwszym a drugim ważeniem różnic.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dn ia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Sąd podziela argumentację prawną przedstawioną przez organy niemniej jednak wobec wątpliwości co do stanu faktycznego nie można uznać, iż ta argumentacja jest zasadna w tym konkretnym przypadku.

Nie można w ocenie Sądu odmówić słuszności twierdzeniom skarżącego odwołującego się do protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2005r., z którego wynika, że dokonano dwóch ważeń i istnieją różnice pomiędzy pierwszym a drugim ważeniem.

Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasad pogłębiania zaufania obywateli do Państwa (art.8 k.p.a.). Z asady wyrażonej w art.8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Nadto należy zauważyć, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Z przyczyn podanych wyżej nie można oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję, sprawuje w myśl powołanych wyżej przepisów, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Organ nie odniósł się do twierdzeń strony w przedmiocie różnic w ważeniu pojazdu. Te zarzuty zgłoszone zostały dopiero na etapie skargi do sądu niemniej jednak organ w odpowiedzi na skargę tę istotną kwestię z punktu widzenia interesów strony pominął. Organ twierdzi wprawdzie, że przyjął korzystne dla strony wyniki ważenia ale w celu realizacji zasady praworządności konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy zauważyć, że jeżeli istniały wątpliwości co do dokonanych pomiarów organ winien te wątpliwości wyjaśnić poprzez dokonanie ponownego ważenia lub jeżeli nie było to możliwe w tym miejscu to zmienić miejsce ważenia pojazdu. Dokonanie właściwych zapisów w protokole kontroli pojazdu jest niezbędne z uwagi na fakt, iż jest to czynność w zasadzie niepowtarzalna.

Biorąc pod uwagę powyższe organ dokona prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i w zależności od wyników tego postępowania podejmie właściwe rozstrzygnięcia.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.