Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 490/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 9, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E.W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012r. E.W. zwróciła się do Prezydenta z wnioskiem o wymeldowanie, z pobytu stałego przy ul. [...], B.W., wskazując, że nie mieszka on we wskazanym lokalu od około 4 lat.

W trakcie wszczętego postępowania administracyjnego organ w dniu [...] sierpnia 2012 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w toku której B.W. oświadczył, że w związku z wykonywaniem pracy w [...], w mieszkaniu przy ul. [...] przebywa przynajmniej 2 razy w miesiącu i zdarza się, że w tygodniu nocuje. Ma w nim swoje meble i ubrania. Przez okres 3 miesięcy nie miał możliwości wejścia do mieszkania, ponieważ zostały wymienione zamki w drzwiach, a jeden z dwóch kluczy do lokalu otrzymał dopiero pod groźbą powiadomienia policji. Odnośnie ponoszenia opłat za mieszkanie podał, iż według umowy zawartej z byłą żoną z E.W., utrzymywał ich córkę na studiach, a o ona miała pokrywać rachunki związane z mieszkaniem. Dodatkowo oświadczył, że E.W. zamierza zmienić obecne mieszkanie na mniejsze, czemu on się sprzeciwia by córka po ukończeniu studiów miała gdzie zamieszkać

W protokole rozprawy odnotowano, prócz E.W., także stawiennictwo jej matki B.D. w charakterze pełnomocnika wnioskodawczyni, która wskazała okoliczności w jakich uzyskane zostało z zasobów komunalnych miasta mieszkanie przy ul. [...]. B.D. podała, iż były zięć dwa lata po rozwodzie opuścił lokal zabierając swe rzeczy osobiste i od tego czasu w nim nie mieszka. W mieszkaniu pojawia się sporadycznie w celu odbioru poczty, nieraz też pod wpływem alkoholu i wówczas zdarza się, że dopuszcza się przemocy wobec wnioskodawczyni, której w otoczeniu wyrobił opinię osoby niezrównoważonej. Nie ponosi kosztów utrzymania części mieszkania, a jego zaległość wynosi 1200 zł. Przyznała, iż córka utrzymująca się z renty, nosi się z zamiarem zamiany mieszkania na mniejsze by obniżyć koszty, a wnuczka nie wiąże przyszłości po studiach z [...].

Do akt dołączona też została kserokopia wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt [...] rozwiązującego małżeństwo B.W. i wnioskodawczyni z orzeczeniem w pkt IV o sposobie korzystania z mieszkania na czas wspólnego zamieszkiwania stron przyznającym największy pokój do wyłącznego korzystania B.W., a pokój najmniejszy i średni do wyłącznego korzystania E.W. wraz z dzieckiem. Jednocześnie w wyroku zobowiązano B.W. do ponoszenia połowy bieżących opłat związanych z utrzymaniem mieszkania.

Odpowiadając na wniosek organu meldunkowego o sprawdzenie czy B.W. zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania Komisariat Policji pismem z dnia [...] sierpnia 2012r. poinformował, że nie przebywa on w lokalu przy ul. [...] od około 3 tygodni.

W dniu [...] września 2012 r. pracownicy organu meldunkowego przeprowadzili oględziny spornego lokalu, w wyniku których stwierdzono w protokole z tej czynności, że mieszkanie składa się z 3 pokoi, kuchni i łazienki. Największy pokój zamykany jest na tzw. drzwi harmonijkowe i nie jest zabezpieczony żadnym dodatkowym zamkiem, sprawia wrażenie niezamieszkałego, w szafie i szafkach brak ubrań i bielizny codziennego użytku, w komodzie znajdowały się dwie sztuki odzieży wyglądające na robocze, w szufladach znaleziono liczne kable, rachunki i dokumenty z lat 2006 i 2007. W wersalce znajdowała się pościel, z czego kołdra była powleczona poszewką, poduszka bez poszewki. W łazience wskazano na brak męskich kosmetyków.

W dniu [...] września 2012r. w organie meldunkowym, w obecności E.W., przesłuchany został w charakterze świadka K.N., zeznał, iż jest kolegą B.W., którego nie widuje na co dzień lecz bardzo rzadko, ostatnio w sierpniu 2012 r. Według świadka pracuje on w [...] i wydaje mu się, że mieszka w [...] u swoich rodziców. B.W. pochwalił mu się, że kupił sobie dom, ale nie wie czy jest to prawdą.

Po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] Prezydent Miasta, z upoważnienia którego działał Dyrektor Spraw Obywatelskich, powołując w podstawie prawnej art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej zwanej ustawą), orzekł o wymeldowaniu B.W. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść wyjaśnień stron, zeznań świadka i ustaleń z wizji lokalnej oraz wywiadu Policji, stwierdzając, iż na ich podstawie przyjął, że B.W. opuścił na stałe miejsce zameldowania. Zdaniem organu, całokształt zachowań B.W. wskazuje, iż lokal w którym jest zameldowany na stałe, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. W ocenie organu meldunkowego pozostawienie części rzeczy osobistych, nie przedstawiających dużej wartości użytkowej, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w przedmiotowym lokalu. Organ zwrócił uwagę, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby w przedmiotowym lokalu B.W. stale przebywał, czyli koncentrował w nich najważniejsze sprawy życiowe. Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, uzasadniające tym samym orzeczenie o wymeldowaniu B.W.. W końcowych rozważaniach organ zwrócił uwagę na ewidencyjny charakter instytucji zameldowania, służący, w świetle przepisów ustawy, poświadczaniu miejsca faktycznego pobytu stałego.

W złożonym w przewidzianym terminie, odwołaniu B.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy, polegające na przyjęciu, iż zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu oraz art. 6 ustawy poprzez przyjęcie, że dotychczasowe miejsce zameldowania skarżącego, nie jest miejscem jego pobytu stałego. Zarzucił również organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego dostępnego materiału dowodowego, w tym przeprowadzenie dowodu jedynie z zeznań świadka wskazanego przez wnioskodawczynię, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uznanie, iż spełnione zostały w stanie faktycznym przesłanki do wymeldowania go. Wniósł też o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: J.Z. i A.B., na okoliczność jego faktycznego i regularnego przebywania mieszkaniu przy ul [...].

W uzasadnieniu nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji uznającym, iż opuścił miejsce stałego zameldowania. Wywodził, iż od kilku lat przebywa czasowo w [...], co jest wyłącznie związane z faktem prowadzenia przez niego w tej miejscowości działalności gospodarczej i częstymi wyjazdami służbowymi. Deklarując wolę zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...], wskazał, iż nie wiedział o istniejącym zadłużeniu lokalu, opierając się na wcześniejszym ustaleniu z byłą żoną, że on będzie utrzymywał córkę na studiach, a ona opłacać czynsz. Oświadczył, iż uregulował zaległości i od listopada 2012 r. w całości ponosi koszty utrzymania lokalu.

W kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania w szczególności akcentował, iż organ z naruszeniem wymogów postępowania dowodowego przesłuchał tylko jednego świadka wskazanego przez wnioskodawczynię, pomijając szereg innych osób (sąsiadów) zamieszkujących w tym samym budynku wielorodzinnym.

W złożonej, pismem z dnia [...] stycznia 2013r., odpowiedzi na odwołanie E.W. zaprzeczyła twierdzeniom odwołującego o zamieszkiwaniu w spornym lokalu. Wskazała, iż w 2007r. tj. w rok po wyprowadzeniu się byłego męża przeprowadzone zostało postępowanie o jego wymeldowanie, które zakończyło się jednak odmową wymeldowania ze względu na uznanie przez organ, iż nie wystąpiła przesłanka trwałości opuszczenia lokalu.

W dniu [...] stycznia 2013r. B.W. oświadczył przed organem odwoławczym, że mieszka w spornym lokalu przy czym jego obecność w nim jest ograniczona ze względu na wykonywaną pracę oraz, że regularnie tam przebywa oraz opłacił zaległości czynszowe i koszty te ponosi na bieżąco. Przedłożył dowody przelewów, zaświadczenie o nadaniu nr REGON i zarejestrowaniu jako podatnika VAT oraz wypis z ewidencji działalności gospodarczej ze wskazaniem miejsca jej wykonywania w [...].

Przesłuchany [...] lutego 2013r., w wyniku uwzględnienia wniosku dowodowego strony, świadek J.Z., zeznał iż ostatni raz widział B.W w mieszkaniu przy ul. [...] w dniu [...] lutego 2013 r., przyjeżdża on do tego mieszkania co najmniej raz w tygodniu, a także wtedy, gdy przyjeżdża córka, studiująca w [...], zdarza się, iż nocuje w mieszkaniu. Zazwyczaj też odwiedza świadka. W mieszkaniu zdarzały się interwencje policji. Ostatnio skarżący wymienił zamki w drzwiach przekazując klucze żonie i córce. Wcześniej zamki wymieniała była żona B.W., nie udostępniając mu kluczy. Podłożem konfliktu między małżonkami jest, zdaniem świadka, zamiar E.W. dokonania zamiany mieszkania na mniejsze.

Wezwanie adresowane do A.B. zostało, jako dwukrotnie awizowane, zwrócone organowi.

Po uzyskaniu informacji Policji, pismem z dnia [...] lutego 2013r., iż w mieszkaniu przy ul. [...] dokonana była jedna interwencja w dniu [...] stycznia 2013 r., zakończona pouczeniem, Wojewoda, z upoważnienia którego działał Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich, Cudzoziemców i Cyfryzacji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania.

W uzasadnieniu, powołując treść art. 15 ust. 2 ustawy, Wojewoda wskazał na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu niniejszej ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W związku, z czym konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem oraz urządzenia w nim swojego centrum życiowego. Opuszczeniem, jak podkreślił organ, jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż z materiału zgromadzonego przez organy prowadzące postępowanie wynika, że skarżący od kilku lat czasowo przebywa pozą miejscem zameldowania w celach zarobkowych. Taki stan rzeczy, zdaniem organu, potwierdzają strony postępowania, zeznania świadków oraz oględziny lokalu. Organ II instancji zwrócił uwagę na duże rozbieżności w wyjaśnieniach stron oraz w zeznaniach świadków. Wojewoda przywołał stanowisko wnioskodawczyni, według której B.W. pojawia się w spornym lokalu sporadycznie, nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, a cały czas spędza w [...]. Wskazał, iż twierdzenia te kwestionował B.W., oświadczając, że w spornym lokalu pojawia się co najmniej raz w tygodniu, a częściej wtedy, kiedy do spornego lokalu przyjeżdża ze studiów w [...] córka – M.W. jak też, że z E.W. łączyła go słowna umowa, zgodnie, z którą była żona miała ponosić koszty utrzymania lokalu, natomiast on miał finansować studia córki. Organ II instancji wskazał na stanowisko odwołującego, który z momentem powzięcia wiedzy o zadłużeniu mieszkania, natychmiast zaczął je spłacać.

Organ stwierdził, iż zeznania świadków K.N. i J.Z. złożone przed organem I i II instancji również nie są w pełni zgodne. Podobnie ustalenia Policji nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że B.W. nie mieszka w spornym lokalu. Wprawdzie pismem z dwa [...] sierpnia 2012 r. Komisariat Policji poinformował organ I instancji o przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym w sprawie miejsca zamieszkania B.W., w wyniku którego ustalono, że nie przebywa on od około 3 tygodni w lokalu przy ul. [...]. Fakt ten, zdaniem organu odwoławczego, nie stanowi jednak dowodu, że B.W. trwale opuścił przedmiotowy lokal.

Wojewoda zwrócił uwagę, iż ustawodawca nie zdefiniował jednoznacznie pojęcia "opuszczenia" miejsca stałego pobytu, nie precyzując, czy winno ono mieć jakiś kwalifikowany charakter, ani co do jego przyczyn, sposobu czy też czasu jego trwania. Organ zauważył, iż upływ określonego czasu od momentu opuszczenia miejsca pobytu stałego, stanowi swoisty problem interpretacyjny przyjętego w orzecznictwie pojęcia "trwałości" opuszczenia tego miejsca, jako wymogu spełnienia istotnej przesłania wymeldowania. Każdorazowo pojęcie to należy odnosić do indywidualnej sytuacji strony.

Zdaniem organu II instancji, dowody zebrane w sprawie jednoznacznie świadczą o tym, że opuszczenie lokalu nie ma charakteru trwałego, bowiem znaczna część dowodów przemawia za tym, że B.W. nie zerwał więzi ze spornym lokalem. Przemawia za tym w ocenie organu m.in. zachowanie B.W., który w dniu [...] stycznia 2013r. pojawił się osobiście przed organem II instancji w celu dokładniejszego wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i oświadczając, iż działalność gospodarczą założył w 2007r. W latach 2007-2008 dojeżdżał z [...] do [...]. W 2008 r. firma zatrudniała około 10 pracowników, co wymusiło na nim większe zaangażowanie. Za stwierdzeniem, że B.W. nie opuścił spornego lokalu w sposób trwały przemawiają również, zdaniem Wojewody, zeznania J.Z., który utrzymuje z nim stałe kontakty z za każdym razem, gdy przyjeżdża on do mieszkania przy ul. [...]. Organ wskazał, iż świadek J.Z. podkreślił, że pomimo tego, iż B.W. nie przebywa stale we wskazanym lokalu, jest on jego zdaniem z lokalem związany. Za istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie uznał organ II instancji również zachowanie odwołującego, który w sytuacji, gdy dowiedział się, iż przedmiotowy lokal jest zadłużony, od razu zaczął spłacać zadłużenie, co potwierdzają przedstawione przez niego rachunki. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, iż w dniu [...] marca 2013 r. B.W. dostarczył do organu II instancji informację, iż wniosek o ukaranie w sprawie złośliwego niepokojenia, w celu dokuczenia w [...] przeciwko E.W. został przesłany do Sądu Rejonowego Wydział" Karny. Organ IÏ instancji uznał, że dowody przedstawione przez B.W. oraz jego zaangażowanie pokazują, że odwołujący nie przeniósł swojego centrum życiowego do [...] oraz nie zerwał więzi ze spornym lokalem.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji, Wojewody stwierdził, iż w przedmiotowym postępowaniu nie wyjaśnił on bez żadnych wątpliwości, że B.W. opuścił sporny lokal trwale i z zamiarem przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, bowiem okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu ze spornego lokalu nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji przez organ I instancji.

Pismem z dnia [...] maja 2013r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła E.W., domagając się jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenia art. 7 Kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony skarżącej i niewyjaśnienie w dokładny sposób stanu faktycznego w sprawie, art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania skarżącej do władzy publicznej, opierając ustalenia na zeznaniach niewiarygodnego świadka będącego w bliskich kontaktach z B.W., a pominięcie innych istotnych dowodów jak wizja lokalna czy zeznania jej matki, art. 77 § 1 Kpa poprzez niewyczerpujący sposób zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 80 kpa poprzez niedokładną ocenę całokształtu materiału dowodowego albowiem Wojewoda błędnie określił jakie dowody są niezbędne do pełnego i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy i jakie dowody są w tym celu potrzebne. Skarżąca w uzasadnieniu skargi powieliła w całości stanowisko uprzednio wyrażone w sprawie na etapie postępowania przed organem I i II instancji. Zdaniem skarżącej, skoro były mąż zdecydował się na prowadzenie działalności gospodarczej w [...], w związku z czym opuścił mieszkanie, a ona wymusza na nim coraz większe zaangażowanie i stan ten utrzymuje się znacznie dłużej niż to zostało ustalone w poprzedniej sprawie o wymeldowanie, to przesłanka trwałości została spełniona. Dodała ponadto, iż w kwestii zadłużenia mieszkania jakie powstało we wrześniu 2012 r. podjęła kroki w celu jego spłaty w ratach na co Zakład Gospodarki Komunalnej wyraził zgodę. Jednak w momencie zapłaty całej kwoty przez byłego męża zadłużenia już nie może spłacać.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Za błędne uznał organ twierdzenie skarżącej, iż oparł się on wyłącznie na zeznaniach świadków powołanych w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem organu wyjaśnienia świadka J.Z. są spójne ze złożonymi wcześniej oświadczeniami stron. Wojewoda wskazał, iż wziął pod uwagę przede wszystkim informację Policji, z których wynikało, iż strona nie przebywa w lokalu od około 3 tygodni. Dodał, iż zeznania świadka K.N. potwierdziły stanowisko B.W. o braku ciągłego pobytu w lokalu i fakcie pobytu w lokalu w miesiącu sierpniu 2012 r. Zdaniem organu, brak podstaw do przyjęcia, iż B.W. opuścił lokal przy ul. [...] całkowicie zrywając łączące go z nim więzi.

Na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i cofnął zgłoszony w niej wniosek o przesłuchanie świadka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako: ppsa). Wskazać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione czyli z powodu innych wad decyzji dostrzeżonych z urzędu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu pozostawała decyzja organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu I instancji o wymeldowaniu B.W. i orzekająca o odmowie jego wymeldowania.

Dla wyjaśnienia charakteru i znaczenia uchybień jakimi dotknięta jest wydana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zaskarżona decyzja Wojewody, a skutkujących usunięciem jej z obrotu prawnego, koniecznym pozostawało wskazanie na istotę i niezbędne elementy postępowania w sprawie wymeldowania.

Podstawę materialnoprawną wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., powoływanej jako: ustawa) zgodnie, z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Pobytem stałym w świetle art. 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W judykaturze sądowej przyjęto, że miejsce stałego pobytu to takie miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy codziennego użytku (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty innych osób, nadaje i przyjmuje korespondencję (....).

O opuszczeniu zaś miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, można mówić wówczas, gdy osoba której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz, gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem jej woli, i ma charakter trwały. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby, a nie działania innych osób ( np. zmuszenia do opuszczenia lokalu, niewpuszczania do niego ). Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy istniejące okoliczności, towarzyszące deklarowanemu zamiarowi potwierdzają tę wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (tak m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r,, sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r, sygn. akt II SA/Ka 613/00, nie publik, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1577/09.). W rezultacie opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy, winno być rozumiane, jako zaniechanie przebywania w lokalu będącym dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Dla oceny owego zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy pozostają z nią w sprzeczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania istnienia tego zamiaru.

Wydanie przez organ orzeczenia o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego winno być tym samym poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym ( dowodowym ), którego rezultaty nie pozostawiałyby wątpliwości, iż osoba której postępowanie dotyczy opuściła miejsce pobytu stałego i że przestała koncentrować swoje sprawy życiowe w tym miejscu. W przypadku zaistnienia wątpliwości w co do wskazanych okoliczności, organ musi wykorzystać wszelkie możliwości dowodowe by je usunąć. Musi też dochować szczególnej staranności i wnikliwości w ocenie materiału dowodowego sprawy. Pozostaje to nad wyraz istotne w sytuacji, gdy tłem sprawy administracyjnej jest głęboki i mający wielorakie podłoże konflikt między stronami postępowania administracyjnego (byłymi małżonkami), a kwestia wymeldowania wiąże się z ich odmiennymi planami co do lokalu mieszkalnego. Organ w takiej sytuacji, po zebraniu wszystkich dostępnych – z punktu widzenia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii opuszczenia lokalu i jego trwałości – dowodów powinien podjąć trud ich oceny z uwzględnieniem wskazanego aspektu sprawy oraz wyłącznie ewidencyjnego ( tj. służącego potwierdzeniu miejsca pobytu ) charakteru obowiązku meldunkowego. W obowiązującym stanie prawnym ewidencja ludności jest bowiem instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (wyrok NSA z 24 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 561/05, Lex nr 194344).

Ze względu na wskazane okoliczności, analiza dowodów zebranych w sprawie "meldunkowej" powinna być nakierowania również na ocenę, czy zachowania podejmowane przez osobę, co do której zgłoszony został wniosek o wymeldowanie są faktycznie przejawem jej woli przebywania w miejscu zameldowania z zamiarem stałego tam pobytu i lokalizowania tam centrum życiowego, czy też służą jedynie stworzeniu pozorów takiego zamiaru.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy i i II instancji całkowicie odmiennie oceniły materiał dowodowy zebrany w sprawi, przy czym organ II instancji dysponował, po uzupełnieniu go o zeznania świadka J.Z., wskazanego przez uczestnika postępowania i przedłożone przez niego dokumenty. Organ I instancji ustalił, iż B.W. trwale i dobrowolnie opuścił lokal, spełniając tym samym ustawową przesłankę uzasadniającą jego wymeldowanie strony, dochodząc do wskazanego rozstrzygnięcia na podstawie dowodów w postaci zeznań świadka K.N., wezwanego przez organ z urzędu, oględzin lokalu i wyjaśnień stron.

Powyższą ocenę stanu faktycznego organ odwoławczy uznał za błędną stwierdzając, iż materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji i uzupełniony przez Wojewodę nie dostarczył dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż B.W. trwale i dobrowolnie opuścił sporny lokal. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy oparł się przede wszystkim na wyjaśnieniach B.W. i zeznaniach przywołanego przez niego świadka.

Zdaniem Sądu analiza wywodów zaskarżonej decyzji jak i cały zebranego ostatecznie materiału dowodowy wskazuje, iż w postępowaniu przed organami nie wyjaśniono bez żadnych wątpliwości oraz w sposób rzetelny i obiektywny przesłanek warunkujących orzeczenie o wymeldowaniu bądź jego odmowie.

Zauważyć należy, iż w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania, jak w każdym innym postępowaniu administracyjnym, w którym znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej zwanego Kpa), organy obowiązane są do stosowania naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym w art. 6 i art. 7 kpa, czyli zasady praworządności oraz zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 Kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Przepis ten wyraża jednocześnie zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki i nie może nosić w sobie cech dowolności.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone w niniejszej sprawie nie realizuje standardów rzetelnej procedury określonych w powołanych przepisach Kpa. Zebranie w sprawie dowody przed organami obu instancji nie dostarczyły materiału pozwalającego na jednoznaczne ustalenie czy przesłanki do wymeldowania zostały spełnione i wyjaśnienia istniejących na tym tle wątpliwości związanych z konfliktem między byłymi małżonkami i jego tłem. Dodatkowa trudność wiąże się z kwestią prowadzenia przez uczestnika postępowania działalności gospodarczej poza miejscowością w której jest zameldowany na pobyt stały i oceny, czy angażuje ona go w taki sposób i w takim zakresie, iż doszło do zerwania związków z miejscem pobytu stałego, a jego zachowania odnoszące się do miejsca stałego zameldowania są wynikiem utrzymywana więzi z córką i zapewnienia jej możliwości zamieszkiwania w mieszkaniu przy ul. [...].

W tych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach nie został zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy umożliwiający obiektywną ocenę stanu faktycznego i wystąpienia przesłanki określonej w art. 15 ust. 2 ustawy

Mając na uwadze sprzeczne stanowiska stron postępowania E.W. i B.W. oraz różnice w zeznaniach świadków (K.N. i J.Z.) organ winien skorzystać z przysługującego mu prawa, a w istocie zrealizować obowiązek przeprowadzenia dowodów z urzędu. Tymczasem organ odwoławczy, co prawda przeprowadził postępowanie uzupełniające, ale jedynie w zakresie zawnioskowanym przez odwołującego.

W ocenie Sądu, za niezbędne dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności pozostawało co najmniej rozważenie uzupełnienia materiału dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka córki stron M.W. i pozostałych najbliższych, sąsiadów zamieszkujących w wielorodzinnym budynku przy ul. [...], z ustaleniem czy wiedza, którą dysponują na okoliczności istotne w sprawie, jest wynikiem ich własnych obserwacji czy spostrzeżeń, czy też pochodzi od stron lub innych osób zainteresowanych uzyskaniem konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu, zasadnym byłoby także ponowienie próby przesłuchania wskazanego przez B.W. świadka – A.B.. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż przebywa ona za granicą, jednakże informacja ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Organ winien również zweryfikować wiarygodność twierdzeń skarżącego co do tego, że jego przebywanie w [...] jest wyłącznie wynikiem prowadzenia tam działalności gospodarczej. W tym celu zasadnym wydaje się poczynienie ustaleń, co do tego czy faktycznie jedynie z tych przyczyn nocuje w mieszkaniu matki pod adresem ul. [...], czy też może pod innym adresem i z jaką częstotliwością. Celowym byłoby także ustalenie, co znajduje się pod adresem [...] i ul. [...]. Adresy te wskazane są w załączonych przez stronę do akt sprawy wypisie z ewidencji działalności gospodarczej oraz dokumencie rejestracji jako podatnika VAT spółki cywilnej, której jest wspólnikiem i zaświadczeniu nadania numeru REGON. Uzyskanie tych informacji mogłoby nastąpić np. przez zwrócenie się przez organ do Policji z wnioskiem o przeprowadzenie w pobliżu wskazanych adresów wywiadu na wskazane okoliczności. Zdaniem Sądu pozwoliłoby to ustalić organowi, czy pod którymś z tych adresów B.W. posiada aktualnie centrum życiowe, co wykluczałoby istnienie takiego centrum przy ul. [...].

Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy zdaniem Sądu organ, w celu prawidłowej oceny przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy, winien oceny czy z momentem złożenia przez E.W. wniosku o wymeldowanie, nie nastąpiła intensyfikacja działań podejmowanych przez B.W. w odniesieniu do lokalu przy ul. [...], a to w celu stworzenia, na potrzeby wszczętego postępowania o wymeldowanie, pozorów innego stanu faktycznego niż ten rzeczywiście istniejący. W szczególności organ czyniąc ustalenia co do faktu zamieszkiwania i częstotliwości pobytu B.W. w lokalu przy ul. [...] winien zwrócić uwagę na to, czy częstotliwość ta była podobna przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie, czy też uległa wzmożeniu

Wydaje się także wskazanym zbadanie akt sprawy o wymeldowanie B.W., przeprowadzonego przez organ w 2007r. i dokonanie analizy ustalonego w tamtejszej sprawie stanu faktycznego i treści dowodów oraz odniesienie ich do stanu faktycznego ustalonego w niniejszym postępowaniu dla oceny, czy podnoszona przez niego obecnie intensyfikacja działalności gospodarczej i zaangażowanie w nią w istocie nie oznacza już przeniesienia centrum życiowego w miejsce inne niż stałego zameldowania. Dodatkowo organ winien mieć na uwadze kwestię sporu między stronami na tle planów zamiany spornego lokalu i dokonać oceny czy działania B.W. nie są ukierunkowane na ewentualne utrzymanie przedmiotowego lokalu i uniemożliwienie jego zamiany. Stąd tak istotnym jest ustalenie przez organ czy deklarowany przez B.W. zamiar przebywania w lokalu przy ul. [...] ma odzwierciedlenie w obiektywnym stanie faktycznym. Organ winien w tym względzie wykazać się szczególną ostrożnością w ocenie dowodów, usiłując odkodować co świadczy o zamieszkiwaniu strony w przedmiotowym lokalu, a co jedynie może stanowić czynności mające na celu stworzenie takie pozoru.

W ocenie Sądu, poza brakiem zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie, organ dopuścił się jednocześnie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oceny tej nie sposób uznać za obiektywną i kompleksową. Wojewoda oparł swoje rozstrzygniecie głównie na wyjaśnieniach strony B.W., i zeznaniach wskazanego przez stronę świadka J.Z. pozostającego z nim w relacjach koleżeńskich czy towarzyskich. Powyższych dowodów i ich oceny nie w istocie nie odniósł do oceny zeznań świadka K.N., z którymi pozostawały rozbieżne. K.N. zeznał, iż jego uczestnik raczej nie zamieszkuje w lokalu, widuje go rzadko, dodając iż według jego wiedzy B.W. zamieszkuje w [...]. Tymczasem zeznania św. J.Z. zdają się wskazywać, iż swe przekonanie w kwestii zamieszkiwania uczestnika w spornym lokalu ocenia on przez pryzmat częstotliwości z jaką B.W. odwiedza świadka. Utrzymywanie przez uczestnika więzi towarzyskich czy koleżeńskich z sąsiadem nie musi automatycznie świadczyć o fakcie posiadania przez niego centrum życiowego w lokalu sąsiednim

Zauważyć należy również, że Wojewoda ani nie odniósł się do dowodu z oględzin lokalu przeprowadzonych przez organ I instancji, ani nie zakwestionował legalności jego przeprowadzenia ( z akt administracyjnych przedłożonych sądowi nie wynika by o ich terminie uczestnik został powiadomiony i to na warunkach o jakich mowa w art. 79 § 1 Kpa w celu zagwarantowania mu uprawnień z § 2 ).

Oględziny stanowiły natomiast jeden z głównych dowodów, na których oparte zostało orzeczenie organu I instancji. Wojewoda nie wskazał z jakich przyczyn odmówił mu mocy dowodowej, ani nie odniósł jego treści do przywołanych w uzasadnieniu decyzji, dowodów w postaci zeznania świadka – J.Z. i wyjaśnień strony – B.W..

Zwrócić należy uwagę, iż organ odwoławczy nie ustalił także statusu jaki w postepowaniu administracyjnym zajmowała B.D., matka skarżącej. Organ nie zbadał i nie rozstrzygnął, czy była ona pełnomocnikiem skarżącej i zgodnie z art. 33 § 4 Kpa, organ miał prawo nie żądać pełnomocnictwa jako, że była ona najbliższym członkiem rodziny, nie było wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w sprawie w imieniu strony, a sprawa miała charakter mniejszej wagi. Czy też B.D. przesłuchana została przez organ I instancji tylko jako świadek. W takiej zaś sytuacji dowód z jej zeznań został przez organy pominięty.

Zważyć należy, iż ustalenie charakteru w jakim występowała w postępowaniu wskazana osoba miał istotne znaczenie dla stwierdzenia prawidłowości dokonywanych w postępowaniu administracyjnym doręczeń, gdyż zgodnie a art. 40 § 2 kpa, doręczeń stronie reprezentowanej przez pełnomocnika dokonuje się pełnomocnikowi. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie doręczenia dokonywane były przez organ bezpośrednio skarżącej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobligowany będzie, rozpoznając ponownie odwołanie uczestnika postępowania, na mocy art. 153 ppsa uwzględnić w ponowionym postępowaniu wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. W szczególności organ rozważyć winien zasadność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego we wskazanym zakresie

W zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organ orzekł na podstawie art. 152 ppsa. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 i art. 205 p.p.s.a.