Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1308/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust 2, art. 46 ust 1 pkt , art. 48 ust 1, art. 47,
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 40a ust 1 pkt 3, art. 3 pkt 4 i 5, art. 4 ust 1, art. 7 ust 2 pkt 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 pkt 8,
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.,

art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm., nazywanej dalej "ustawą o jakości")) w związku z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 21 oraz art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 47 ust. 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), § 29 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966, z późn. zm.), art. 3 pkt 8, art. 5, art. 8 ust. 1 lit. c, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002. str. 1), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 17 stycznia 2011 r. złożonego przez [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w T. (nazywaną dalej "skarżącą", "Spółką") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (nazywanego dalej "WIJHARS") z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...], wymierzającej skarżącej Spółce za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej karę pieniężną w wysokości 21.126,20 (dwadzieścia jeden tysięcy sto dwadzieścia sześć) złotych, utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (nazywany dalej "GIJHARS") podał, że w dniach od [...] czerwca 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. (nr legitymacji służbowych [...]), działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. skontrolowali w zakresie jakości handlowej soki i napoje bezalkoholowe w skarżącej Spółce (Protokół kontroli z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...]).

W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych pobrano urzędowe próbki wyrobów gotowych, celem sprawdzenia prawidłowości ich znakowania, w tym:

1. trzech partii soków.:

- pomarańcza z hiszpańską mandarynką a' 1 litr - partia nr 1005063N00, wielkość partii 912,00 l, wartość partii 1.906,08 zł,

- ananas a' 1 litr - partia nr 1005052N00, wielkość partii 3.328,00 l, wartość partii 8.719,36 zł,

- multiwitamina classic a' 1 litr - partia nr HJ05025N00, wielkość partii 2.424.001, wartość partii 4.338.96 zł,

2, pięciu partii nektarów:

- czerwony grejpfrut a' 2 litr - partia nr 1005201 K.00, wielkość partii 2.520.00 l, wartość partii 8.064.00 zł,

-multiwitamina classic a' 2 litr - partia nr 1005251100, wielkość partii 2.856.00 l wartość partii 7.996.80 z,

- multiwitamina z magnezem a' 1 litr - partia nr 1005112N00, wielkość partii 1.368,00 l, wartość partii 2.612.88 zł,

- multiwitamina czerwone owoce a' 1 litr - partia nr 100510113J. wielkość partii 1.536,00 I, wartość partii 2.826.24 zł,

- nektar z czarnej porzeczki a' 1 litr - partia nr 1006082N00, wielkość partii 900.00 l, wartość partii 1.719.00 zł.

3. partii napoju pomarańczowego z czerwoną pomarańczą z Sycylii a' 1 litr - partia nr

1005063100, wielkość partii 1.728,00 l, wartość partii 4.078.08 zł.

W wyniku przeprowadzonej kontroli znakowania stwierdzono następujące nieprawidłowości:

1) na opakowaniach partii soków producent zamieścił informację w postaci napisów "czysty sok 100 %" oraz "czysty sok i nic więcej", mimo że przedmiotowe soki były wzbogacone witaminami, co stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

2) na opakowaniach nektarów, obok nazwy, producent zamieścił napis "Czysty nektar". W oznakowaniu nektarów z czarnej porzeczki i grejpfruta producent umieścił informację "wyciśnięto zaraz po zbiorze" oraz zdjęcia przedstawiające pozyskiwanie soku metodami domowymi, m.in. ręczną, stołową wyciskarkę do soku.

Na podstawie poczynionych ustaleń przyjęto, że producent dopuścił się naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.

3) w przypadku partii napoju producent na frontowej ścianie kartonika dużą czcionką zamieścił napis "100% soku" i "Pomarańcza z czerwoną pomarańczą z Sycylii", podczas gdy z boku opakowania drobną czcionką podano "Napój z pomarańczy i czerwonych pomarańczy wyprodukowanych z zagęszczonych soków".

Podaną informację uznano za naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. WIJHARS wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o wymierzenie kary pieniężnej, na podstawie art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości za wprowadzenie do obrotu 3 partii soków, 5 partii nektarów i 1 partii napoju bezalkoholowego nieprawidłowo oznakowanych.

WIJHARS decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...], wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 21.126,20 zł za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji [...] WIJHARS, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów, skutkujące przyjęciem, że dla ustalenia możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd w rozumieniu ww. przepisu nieistotny jest obowiązujący w unijnym systemie prawnym model przeciętnego konsumenta będącego osobą dobrze poinformowaną, spostrzegawczą i ostrożną oraz przyjęcie, że zastosowane przez stronę oznaczenia produktów wprowadzają w błąd w rozumieniu ww. przepisu,

- art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem (z pominięciem zasady niezależności nazwy handlowej i nazwy rodzajowej, wynikającej z art. 47 ust. 5 przedmiotowej ustawy), że ww. przepis reguluje zasady stosowania nazwy handlowej wyrobu (nazwy wymyślonej), podczas gdy dotyczy on wyłącznie nazwy rodzajowej, ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów - nazwy zwyczajowej środka spożywczego lub nazwy składającej się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia,

- art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie (w wyniku błędnych ustaleń faktycznych) skutkujące nałożeniem kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu towarów odpowiadających w istocie jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej,

- art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, poprzez niewłaściwe zastosowanie (w wyniku braku wyczerpującego ustalenia okoliczności sprawy), skutkujące nieuwzględnieniem przy ustaleniu wysokości kary rzeczywistego stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpoznania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędną jego ocenę skutkującą przyjęciem, że przedmiotowe produkty poprzez swoje oznaczenie naruszają przepisy o jakości handlowej oraz skutkujące błędnym ustaleniem, że stopień ewentualnej szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia uzasadniają wymierzenie kary pieniężnej w maksymalnej wysokości,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, polegające na nieustosunkowaniu się do twierdzeń strony na temat obowiązującego w unijnym i krajowym porządku prawnym modelu przeciętnego konsumenta.

Biorąc pod uwagę zarzuty strony, GIJHARS, odwołując się do treści art. 8 ust. 1 oraz art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, podkreślił, że podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust. 1 w/w rozporządzenia). Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawa o bezpieczeństwie żywności zawierają przepisy szczególne mające na celu ochronę konsumenta.

Powołując się na art. 4 ust. 1 ustawy o jakości oraz art. 3 pkt 5 ustawy o jakości wyjaśnił, że niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest tożsame z niespełnieniem wymagań jakości handlowej. Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o jakości, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W świetle art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowaniem są wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, elementów graficznych lub symboli. W związku z tym wszelkie elementy etykiety i opakowania (nawet pełniące zadanie dekoracyjne) także, gdy są zastrzeżonym znakiem towarowym, stanowią oznakowanie.

Zgodnie z art. 46 w/w ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

GIJHARS zauważył, że w oznakowaniu środka spożywczego oprócz nazwy, która może być również nazwą fantazyjną, niezbędne są wszelkie informacje dotyczące rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji tego produktu. Wszystkie wspomniane elementy oznakowania mają zagwarantować konsumentowi pełną informację o rodzaju i cechach konkretnego środka spożywczego, umożliwiając podjęcie świadomego wyboru. Zgodnie z art. 7 ust 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości, oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu. W przypadku artykułu rolno - spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Ponadto, nazwa, pod którą środek spożywczy jest wprowadzany do obrotu, nie może być zastąpiona znakiem towarowym, nazwą marki lub nazwą handlową wymyśloną (art. 47 ust. 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Powołując się na treść § 29 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, GIJHARS zauważył, że dla środka spożywczego będącego sokiem lub nektarem ustawodawca wyraźnie określił nazwy w przepisach prawa żywnościowego, a skoro takie nazwy zostały określone, to producent winien je stosować w oznakowaniu swoich wyrobów.

GIJHARS uznał za niezgodne z prawem zastosowanie przez producenta w oznakowaniu nazwy soków i nektarów określenia "czysty", odrzucając jako bezpodstawny zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

GIJHARS, mając na uwadze treść art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007r. Nr 171. poz. 1206) uznał, że zaakcentowanie prawdziwej cechy produktu (w przedmiotowej sprawie "czysty sok", "czysty nektar" oraz "100 % soku") będzie dyskredytowało towary innych wytwórców, sugerując, że wyłącznie produkty w ten sposób oznakowane mają tę właściwość, a produkty innych producentów są tych właściwości pozbawione i tym samym niezgodne z przepisami prawa.

Zdaniem GIJHARS, umieszczone na przedmiotowych produktach określenia "czysty sok" i "czysty nektar" wskazują na unikalne właściwości soków i nektarów producenta, w sytuacji gdy również inne soki i nektary owocowe produkowane przez konkurentów posiadają te same cechy. Działanie to należy ocenić jako praktykę wprowadzającą w błąd konsumenta. GIJHARS uznał, że takie oznakowanie produktu (jego prezentacja) wykorzystuje z jednej strony brak wiedzy konsumenta w przedmiotowym zakresie, z drugiej zaś strony stanowi treść (oczekiwaną) przez znaczną grupę współczesnych konsumentów.

GIJHARS wskazał, że zgodnie z pkt 16 preambuły do rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności ważne jest, by oświadczenia dotyczące żywności były zrozumiałe dla konsumenta oraz właściwe jest zapewnienie wszystkim konsumentom ochrony przed oświadczeniami wprowadzającymi w błąd. Po przyjęciu dyrektywy Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984 r. w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w orzecznictwie w sprawach dotyczących reklamy uznaje konieczność badania jej wpływu na hipotetycznego, typowego konsumenta. Zgodnie z zasadą proporcjonalności oraz w celu umożliwienia skutecznego stosowania zawartych w rozporządzeniu środków ochronnych, rozporządzenie przyjmuje za punkt odniesienia przeciętnego konsumenta, który jest odpowiednio poinformowany, spostrzegawczy i ostrożny, z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych i językowych zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości. Umożliwia również ochronę konsumentów, których cechy czynią ich szczególnie podatnymi na oświadczenia wprowadzające w błąd. Pojęcie przeciętnego konsumenta nie jest oparte na danych statystycznych. Przy ustalaniu typowej reakcji przeciętnego konsumenta w danym przypadku sądy i organy krajowe muszą się opierać na własnej ocenie sytuacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

GIJHARS zauważył, że skarżąca w odwołaniu wskazała, iż nazwa handlowa "Czysty sok", lub "Czysty nektar" ma charakter marketingowy i nie wprowadza w błąd konsumenta, albowiem nie odnosi się do jakichkolwiek cech organoleptycznych, zdrowotnych lub analitycznych produktu. Zdaniem strony, tego typu nazwy mają na celu zbudowanie pozytywnego odbioru produktu i mieszczą się w ramach dopuszczalnej swobody reklamowej, podobnie jak nazwy typu "Smaczny", "Dobry" i inne ogólnikowe określenia o pozytywnych konotacjach.

Zdaniem organu odwoławczego, przedstawione stanowisko skarżącej Spółki wskazuje, że producent soku w pełni zdaje sobie sprawę z wagi oznaczeń na opakowaniu produktu i roli tych oznaczeń przy dokonywaniu przez przeciętnego konsumenta wyboru przy zakupie określonego produktu. Organ przyznał, że sposób oznakowania podnosi wartość produktu i tym samym robi wrażenie bardziej korzystnej propozycji rynkowej, jednakże, w świetle art. 2 ust. 1 lit. a ppkt iii dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych, etykietowanie i zastosowanie metod etykietowania nie może wprowadzać nabywcy w błąd, w szczególności poprzez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. dyrektywy zakaz lub ograniczenie określone w ust. 1 i 2 stosuje się również do reklamy. W tej sytuacji oznakowanie soków i nektarów owocowych, poprzez umieszczenie na opakowaniu określenia "czysty", a więc podkreślenie właściwości, którą posiadają soki i nektary owocowe innych producentów, wprowadza konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, iż produkty strony posiadają szczególne właściwości.

GIJHARS podał, że w przypadku napoju "pomarańcza z czerwoną pomarańczą z Sycylii" producent na frontowej ścianie kartonika dużą czcionką zamieścił napis "100% soku" i "Pomarańcza z czerwoną pomarańczą z Sycylii". W ocenie organu odwoławczego, takie oznakowanie jednoznacznie wskazuje, iż produkt jest w 100 procentach złożony z soku owocowego. Tymczasem w składzie produktu wymieniony jest barwnik – koszenila i aromat.

Takie oznakowanie powoduje u konsumenta przeświadczenie, iż nabywa 100 procentowy sok owocowy, którego skład jest zgodny z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów. Ponadto, GIJHARS, powołując się na art. 48 ust 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, podkreślił, iż zastosowane w oznakowaniu napisy "100% soku pomarańcza z czerwoną pomarańczą z Sycylii" i "napój z pomarańczy i czerwonych pomarańczy wyprodukowanych z zagęszczonego soku" wzajemnie się wykluczają.

GIJHARS podkreślił, że zamieszczenie przez producenta w oznakowaniu nektarów z czarnej porzeczki i grejpfruta informacji "wyciśnięte zaraz po zbiorach" oraz zdjęć przedstawiających pozyskiwanie soku metodami domowymi wprowadza w błąd konsumenta co do rodzaju, właściwości, składu i metody wytwarzania środka spożywczego, co jest niezgodne z postanowieniami art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywienia i żywności.

Zdaniem GIJHARS, organ I instancji słusznie wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż połączenie trzech elementów oznakowania, tj.: napisów "czysty nektar", "wyciśnięte zaraz po zbiorze" oraz ilustracji przedstawiających pozyskiwanie soków sposobem domowym, sugeruje, że opakowanie zawiera produkt inny niż nektar zdefiniowany w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów. W związku z tym, organ II instancji odmówił uznania za słuszny zarzut strony dotyczący naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Jednocześnie GIJHARS zauważył, iż organ I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nazwa "czysty sok" jest synonimem nazwy "sok 100%" i może być stosowana tylko do oznakowania soku bez żadnych dodatkowych składników, w celu odróżnienia go od soków wzbogaconych witaminami bądź innymi substancjami. Organ podkreślił, że ustawodawca określił nazwy soków w przepisach prawa żywnościowego (w zakresie znakowania środków spożywczych), jak również wskazał określenia, które towarzyszą nazwie soku. W związku z powyższym wskazanie w nazwie soku określenia "czysty" bez względu na fakt, czy jest on wzbogacony (witaminami lub mikroelementami), czy też nie, było nieuzasadnione.

Biorąc powyższe pod uwagę, GIJHARL, powołując się na art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, uznał, że w rozpatrywanej sprawie producent nie dołożył należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach i wprowadził do obrotu dane partie artykułów rolno-spożywczych niespełniajace wymagań jakości handlowej.

Mając na uwadze treść art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy o jakości oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, zgodnie z którym "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania, GIJHARS uznał, że w rozpatrywanej sprawie nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli dotyczące oznakowania soków, nektarów i napoju bezalkoholowego jednoznacznie potwierdziły, iż przedmiotowe partie napojów nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej określonej w przepisach prawa, stąd nałożona kara była uzasadniona.

Ustalając wysokość kary organ wziął pod uwagę warunki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości. Oceniając stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia wskazał, że łączna ilość 9 partii wyrobów gotowych wyniosła 17572 l. Tym samym zbycie tych produktów mogło naruszyć interesy ekonomiczne znacznej liczby konsumentów.

Oceniając stopień zawinienia GIJHARS uznał, iż producent świadomie wprowadzał konsumenta w błąd, gdyż zdawał sobie sprawę, że jego produkty nie posiadają szczególnych właściwości wyróżniających je spośród konkurencyjnych producentów. Producent przyznał, iż nazwy "Czysty sok" i "Czysty nektar" nie odnoszą się do jakichkolwiek cech organoleptycznych, zdrowotnych lub analitycznych. Organ odwoławczy zaznaczył, że konsument, jako słabszy uczestnik rynku ma prawo do wyczerpującej i rzetelnej informacji dotyczącej nabywanych przez siebie towarów. Producent, jako profesjonalista jest zobowiązany do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa żywnościowego i nie może zasłaniać się "tzw. dozwoloną przesadą reklamową, której współczesny przeciętny konsument jest świadomy". Nieznajomość prawa nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku wprowadzania do obrotu środków spożywczych odpowiadających wymogom w zakresie jakości handlowej. Producent artykułów rolno-spożywczych, jako profesjonalista w swej dziedzinie jest zobowiązany w taki sposób zorganizować proces produkcji, aby wprowadzić na rynek wyroby posiadające odpowiednią jakość handlową zgodną z obowiązującymi przepisami prawa oraz jego deklaracją.

GIJHARS podał, że organ I instancji, dokonując oceny działalności skarżącej Spółki zauważył, iż została zarejestrowana pod koniec 2009 r. i dotychczas nie była objęta działaniami kontrolnymi organu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji, wskazał, że na wymiar kary pieniężnej nie miały wpływu obroty podmiotu, gdyż Spółka została zarejestrowana w 2009 r. zaś obroty za ten rok wynosiły 0.00 zł. Organ I instancji słusznie wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż obrót jest tylko jednym z kryteriów branych pod uwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej.

Zastosowany przepis nie wskazuje zysku jako bezwzględnego kryterium, które należy brać pod uwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej. Organ ma wprawdzie obowiązek ustalić obrót, ale musi też nałożyć karę niezależnie od tego, czy podmiot w roku rozliczeniowym poprzedzającym nałożenie kary osiągnął zyski, czy też straty.

Wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 21.126,20 zł, była, w ocenie GIJHARS, odczuwalną dolegliwością dla producenta, pozostając jednocześnie w jego możliwościach finansowych, jak również była adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, jakiego dopuścił się przedsiębiorca.

Jednocześnie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że WIJHARS błędnie zinterpretował pojęcie "korzyści majątkowej", uznając, że korzyść majątkowa jaką przedsiębiorca uzyskał lub mógł uzyskać ze sprzedaży 17.572 l niewłaściwie oznakowanych napojów, wynosiła 10% łącznej wartości, tj. 4.225,24 zł. Wysokość kary jest ustalana w oparciu o uzyskaną "korzyść majątkową". Przepisy ustawy o jakości nie formułują pojęcia korzyści majątkowej, jednak stosownie do art. 115 § 4 k.k. korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego.

Ponadto, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (VII KZP 41/78) korzyścią majątkową "jest każde przysporzenie majątku sobie lub innej osobie albo uniknięcie w nim strat, z wyjątkiem jedynie tych wypadków, gdy korzyść taka przysługuje sprawcy lub innej osobie zgodnie z istniejącym w chwili czynu stosunkiem prawnym". W związku z powyższym jest to pojęcie, które należy interpretować szeroko.

Takie rozumienie "korzyści majątkowej" powinno być brane pod uwagę przy stosowaniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, zgodnie z którym korzyść majątkowa jest związana z wprowadzeniem do obrotu artykułów rolno-spożywczych o nieodpowiedniej jakości handlowej. Wyżej wymieniony artykuł stanowi podstawę do określenia wysokości korzyści majątkowej. Zdaniem organu II instancji, ustawodawca w ten sposób odniósł się bezpośrednio do wartości artykułów wprowadzanych do obrotu oraz do określonego działania przedsiębiorcy. W związku z powyższym, aby określić wartość korzyści majątkowej należy ustalić wartość artykułów, które zostały wprowadzone przez przedsiębiorcę do obrotu, pomimo, że nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej.

Zdaniem GIJHARS, koszty związane z wytworzeniem, opakowaniem i dostarczeniem do sprzedaży produktu oraz należności publiczno - prawne (podatek VAT), mieszczące się w pojęciu "wartości brutto" produktu, wchodzą w skład "korzyści majątkowej".

Zdaniem GIJHARS, pod pojęciem "korzyści majątkowej" należy rozumieć wszelką korzyść uzyskaną bezpośrednio, lub którą można było bezpośrednio uzyskać w wyniku działania wprowadzającego dany artykuł rolno-spożywczy do obrotu. Podstawą do ustalenia wysokości kary winna być "korzyść majątkowa" rozumiana, jako uzyskana cena, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub za którą mogły zostać one sprzedane, tj. w rozpatrywanej sprawie korzyść majątkowa jaką przedsiębiorca uzyskał lub mógł uzyskać ze sprzedaży zakwestionowanych napojów wynosi 42.252,40 zł. W tej sytuacji kara pieniężna we wskazanej przez organ I instancji wysokości, tj. 21.126,20 zł stanowi 50% wartości towaru oraz 10% kary maksymalnej przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie naruszają przepisy art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 80 k.p.a., GIJHARS uznał, że poczynione przez organ I instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana ocena w kontekście zastosowania przepisów prawa nie budziła zastrzeżeń. Zdaniem GIJHARS, organ I instancji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadził dowody służące jego ustaleniu zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2011 r., skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIJHARS z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...], wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

a) art. 47 ust. 1 i ust. 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, przez ich błędną wykładnię i uznanie, że w/w przepisy zakazują uzupełniania nazw ustalonych dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, pod którą środki spożywcze są wprowadzane do obrotu, znakiem towarowym, nazwą marki lub nazwą handlową wymyśloną;

b) art. 46 ust. 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że przez zamieszczenie na opakowaniach soków określenia "czysty sok 100%", "czysty sok i nic więcej" oraz na opakowaniach nektarów z napisów "czysty nektar", "wyciśnięty zaraz po zbiorach" wraz z ilustracją przedstawiającą pozyskiwanie soku na ręcznej wyciskarce wprowadza konsumentów w błąd i sugeruje im, że przedmiotowy środek spożywczy pozyskiwany jest sposobem domowym;

c) art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie (w wyniku dokonania błędnych ustaleń faktycznych), skutkujące nałożeniem kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu towarów odpowiadających w istocie jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej;

d) art. 40 a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie (w wyniku dokonania błędnej interpretacji terminu "wprowadzanie do obrotu"), skutkujące nałożeniem kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu towarów na dystrybutora, a nie producenta;

e) art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości przez jego błędną wykładnię, w szczególności dotyczącą interpretacji pojęcia "korzyść majątkowa";

f) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości przez jego błędną wykładnię i brak analizy i uwzględnienia zawartych w nim łącznych przesłanek, w szczególności stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu oraz wysokość jego obrotów na rynku przy ustalaniu wysokości kary;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak dokonania podczas rozpatrywania sprawy wyczerpującego rozważenia i analizy, a także wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału, w jakim przepisy te nakazują dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wnikliwe rozpatrzenie zgromadzonego materiału i błędną ocenę tego materiału, skutkującą przyjęciem, że skarżąca jest producentem przedmiotowych środków spożywczych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca odwołała się do ustaleń organu, który przyjął, że na opakowaniach soków i napojów producent zamieścił informację w postaci napisów "czysty sok 100%", "czysty sok i nic więcej", "czysty nektar", "wyciśnięty zaraz po zbiorze", oraz zdjęcia przedstawiające pozyskiwanie soku metodami domowymi (m.in. ręczną wyciskarkę do soku) oraz "100% soku", czym naruszył szereg obowiązujących przepisów, w szczególności art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.

Skarżąca zgodziła się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że w oznakowaniu środka spożywczego oprócz nazwy, która może być również nazwą fantazyjną, niezbędne są wszelkie informacje dotyczące, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji produktu, które mają zagwarantować konsumentowi pełną informację o rodzaju i cechach konkretnego środka spożywczego, umożliwiając podjęcie świadomego wyboru.

W ocenie strony, skontrolowane opakowania środków spożywczych spełniały powyższe wymagania. W szczególności każde opakowanie oznakowane było nazwą środka spożywczego, który zawierał (sok lub nektar) i w zależności od składu, każda nazwa uzupełniona była wykazem odpowiednich owoców. Na kwestionowanych opakowaniach zamieszczono wszelkie inne wymagane prawem informacje, spełniając tym samym wymagania art. 47 ust 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.

Za bezsporne skarżąca uznała, że każde z zakwestionowanych opakowań soków i nektarów miało na opakowaniu nazwę "sok" lub "nektar", w zależności od zawartego w nim rodzaju środka spożywczego. Stąd, zdaniem skarżącej, niezasadny był zarzut naruszenia w/w przepisu, ponieważ nazwa środka spożywczego nie została zastąpiona przez znak towarowy, nazwę marki lub nazwę handlową wymyśloną. Zgodnie z wykładnią językową przepis nie zakazuje dodawania innych oznaczeń na opakowaniach, w tym znaków towarowych, nazw marek lub nazw handlowych wymyślonych, jeśli używa się ich obok oznaczenia "sok" lub "nektar".

Żaden z obowiązujących przepisów nie zabrania umieszczania na opakowaniach soków i nektarów także innych dodatków, w tym o charakterze identyfikacyjnym lub reklamowym, obok nazw środków spożywczych ustanowionych w odrębnych przepisach.

Skarżąca podkreśliła, że akceptacja wykładni przepisu dokonanej przez organy kontroli, oznaczałaby, że na opakowaniu, obok nazwy "sok" lub "nektar", nie wolno byłoby umieszczać znaków towarowych, nazw marek lub fantazyjnych nazw handlowych. Skarżąca zwróciła uwagę na powszechną obecność na rynku soków z oznaczeniem "sok 100%" i "bez dodatku cukru".

Wskazała na analogię z punktu widzenia możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta oznakowania "czysty sok" do stosowanego powszechnie na rynku soków oznaczenia "sok 100%" lub "bez dodatku cukru". Sok wzbogacony minerałami i witaminami nadal jest wg obowiązujących przepisów sokiem i ustawodawca nie widzi potrzeby podkreślania powyższej różnicy w nazwie. Zatem, "sok", jak również "sok 100%" lub "czysty sok" można stosować zarówno do produktów wzbogaconych jak i nie zawierających takiego dodatku.

Skarżąca zauważyła, że nazwa handlowa "Czysty sok", lub "Czysty nektar" ma charakter marketingowy i nie wprowadza w błąd konsumenta, albowiem nie odnosi się do jakichkolwiek cech organoleptycznych, zdrowotnych lub analitycznych produktu. Tego typu nazwy mają na celu zbudowanie pozytywnego odbioru produktu i mieszczą się w ramach dopuszczalnej swobody reklamowej, podobnie jak nazwy typu "Smaczny", "Dobry" i inne ogólnikowe określenia o pozytywnych konotacjach.

Nazwa handlowa "czysty sok" nie oznacza w istocie mc innego niż "sam sok" (podobne znaczenie przymiotnika "czysty" jak w związkach frazeologicznych typu "czysta przyjemność", "czysta prawda"). W związku z powyższym nawet w przypadku soków wzbogaconych nie może być mowy o wprowadzeniu w błąd przeciętnego konsumenta rozumianego jako osoba dostatecznie ostrożna, uważna i dobrze poinformowana. Kontrolowane produkty (wskazane powyżej soki owocowe wzbogacone witaminami lub magnezem) są sokami owocowymi w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych, a tym samym prawdziwa jest informacja, że opakowanie jednostkowe zawiera sam sok owocowy (gdyż np. sok owocowy wzbogacony witaminami nie przestaje być sokiem owocowym w myśl przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia).

Skarżąca nie zgodziła z zarzutem naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez zamieszczenie na opakowaniach soków określenia "czysty sok 100%", "czysty sok i nic więcej" oraz na opakowaniach nektarów napisów "czysty nektar", "wyciśnięty zaraz po zbiorach" oraz ilustracji przedstawiających pozyskiwanie soku na ręcznej wyciskarce ocenione przez organ II instancji jako pozyskiwanie soku sposobem domowym.

Zdaniem skarżącej, powyższy przekaz graficzny ma charakter ewidentnie reklamowy i bezpodstawnym jest przyjęcie, że przeciętny konsument uzna ten przekaz (w sposób zinterpretowany przez organ II instancji) za informacje o ręcznym (a nawet domowym) sposobie produkcji soku czy nektaru, mimo jego masowego charakteru, pakowania w kartonowe opakowanie typu Tetra Pak. Skarżąca podkreśliła, że idąc tym tokiem myślenia można zakwestionować np. sposób reklamy mąk przez umieszczenie na ich opakowaniach wiatraków lub żaren służących do mielenia ziarna, bo konsumenci mogliby to uznać za informację, że mąka została zmielona ręcznie lub w wiatraku poruszanym siłami przyrody.

Skarżąca podniosła, że w reklamie dopuszczalna jest znaczna doza tzw. dozwolonej przesady reklamowej, której współczesny przeciętny konsument jest świadomy. Praktyka ta zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie ustawodawstwem unijnym, zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 zd. drugie Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (...), zakaz nieuczciwych praktyk handlowych "pozostaje bez uszczerbku dla powszechnej i zgodnej z prawem praktyki reklamowej polegającej na wygłaszaniu przesadzonych twierdzeń lub twierdzeń, których nie należy rozumieć dosłownie".

Historyjka zamieszczona na opakowaniu, złożona z trzech ponumerowanych fotografii, nie jest więc ze swej istoty schematem technologicznym procesu produkcyjnego, ale przekazem marketingowym wykorzystującym pozytywne skojarzenia ze świeżymi owocami, które są motywem powszechnie wykorzystywanym w reklamie soków, nektarów i napojów owocowych.

Za niezrozumiałe, uznała skarżąca twierdzenie organu, że połączenie w/w elementów sugeruje, że opakowanie zawiera inny produkt niż nektar, chociaż pierwszym elementem "rzucającym się w oczy" jest widniejący na froncie opakowania wyraźny napis "nektar".

Skarżąca podkreśliła, że obowiązujący normatywny model przeciętnego konsumenta to osoba dobrze poinformowana, spostrzegawcza i ostrożna (pkt 16 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 1996r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE. L. 2006, nr 404, poz. 9) wraz ze wskazanym tam orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, publ. Dz. U. 2007 nr 171 poz. 1206). Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, na podstawie której został postawiony skarżącej zarzut wprowadzania konsumentów w błąd w związku z oznakowaniem produktów stanowi implementację przepisów wspólnotowych, a w szczególności dyrektywy nr 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych, w związku z czym organy administracyjne przy stosowaniu tej ustawy nie mogą pomijać modelu normatywnego przeciętnego konsumenta wypracowanego w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i następnie wprowadzonego wprost do wspólnotowego i krajowego porządku prawnego.

W ocenie skarżącej, w oznakowaniu przedmiotowych produktów nie sposób doszukać się naruszenia art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, gdyż wszystkie opakowania zawierały wszelkie wymagane prawem informacje, pozwalające konsumentowi na uzyskanie szczegółowych danych na temat wprowadzanego do obrotu produktu. Z tego względu, zdaniem skarżącej, bezpodstawne jest twierdzenie o wprowadzaniu konsumentów w błąd. Znajdujące się na opakowaniach kontrolowanych soków i nektarów informacje: "2,5 kg (odpowiednio: pomarańczy, grejpfrutów, pomarańczy i mandarynek) wyciśnięte zaraz po zbiorze", czy "2,1 kg ananasów wyciśnięte zaraz po zbiorze" również nie wprowadzają konsumenta w błąd. Informacje te dotyczą, jak wynika wprost z ich treści oraz z kontekstu graficznego opakowania, wyciskania (wytłaczania) owoców i są w pełni prawdziwe, ponieważ każdy sok, również ten odtworzony z soku zagęszczonego, musi być na wstępnym etapie produkcji wytłoczony z owoców świeżych lub schłodzonych, a przedmiotowe soki produkowane są z koncentratu uzyskanego z owoców świeżo wytłoczonych, bezpośrednio po zbiorze.

Odnośnie napoju "Pomarańcza z czerwoną pomarańczą z Sycylii", skarżąca wskazała, że wyrób ten został oznaczony prawidłową nazwą rodzajową "napój", natomiast informacja "100% soku" umieszczona na froncie odnosi się do zawartości soku owocowego zawartego w produkcie, której GIJHARS nie zakwestionował w toku kontroli.

Z uwagi na użytą formę gramatyczną wyrazu "sok" ("100% soku", a nie "sok 100%") oraz podanie właściwej nazwy rodzajowej "napój" na opakowaniu, nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta.

Skarżąca uznała, że w związku z brakiem nieprawidłowości w oznaczeniach przedmiotowych produktów, nie było przesłanek do zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, będącego podstawą wymierzenia kary pieniężnej w sprawie. Z tego względu należy uznać, że organ wydając przedmiotową decyzję dopuścił się naruszenia ww. przepisu, który w ocenie skarżącej, w ogóle nic powinien znaleźć zastosowania.

Skarżąca zakwestionowała prawo nałożenia na nią jako dystrybutora sankcji administracyjnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości. W jej ocenie, przepis ten dotyczy zachowań pierwszego dysponenta towaru - producenta, a nie dalszych pośredników, w szczególności dystrybutora. Świadczy o tym treść w/w przepisu, który wyraźnie stanowi, że sankcji administracyjnej podlega "wprowadzanie do obrotu", co nie jest tożsame z "obrotem". Pojęcie "obrotu" posiada bowiem legalną definicję w art. 3 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym są to czynności w rozumieniu rozporządzenia WE Nr 178/2002. Mimo, że termin "wprowadzanie do obrotu" nie został zdefiniowany w ustawie, należy przyjąć, iż jest to przekazanie przez producenta po raz pierwszy do obrotu towarów. Strona powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. I KZP 13/05. Nie jest zaś "wprowadzeniem do obrotu" dalszy ruch towarów (dystrybucja) do sfery konsumpcji; "wprowadzić do obrotu" dany towar można bowiem tylko raz i może to uczynić jedynie producent.

Skarżąca zakwestionowała również wysokość nałożonej kary, zauważając, że organ I instancji uznał za korzyść majątkową skarżącej 10% ceny, którą strona mogła

uzyskać ze sprzedaży zakwestionowanych produktów, zaś organ II instancji zakwestionował powyższą ocenę i za korzyć majątkową przedsiębiorcy uznał całą cenę, możliwą do uzyskania za zakwestionowany towar, czyli kwotę 42.252,40 zł.

Skarżąca uznała słuszność stanowiska organu odwoławczego, zgodnie z którym przepisy ustawy o jakości nie zawierają legalnej definicji pojęcia "korzyść majątkowa". Stąd, zdaniem skarżącej, w celu zinterpretowania przedmiotowego przepisu należy przyjąć wykładnię językową użytych w nim słów. Niezrozumiałe więc było odwołanie się do definicji zawartej w przepisach kodeksu karnego, które to przepisy dotyczą odpowiedzialności karnej osób fizycznych.

Jeśli organy kontroli odwołały się do definicji tego pojęcia na gruncie prawa karnego, to winny uwzględnić, iż w ugruntowanym orzecznictwie i doktrynie prawa karnego przyjmuje się, że w art. 115 § 4 k.k. chodzi o korzyści nienależne, niegodziwe, a nie takie, które przysługują sprawcy jako słuszny ekwiwalent poniesionych przezeń kosztów lub nakładu pracy (por. np. wyrok SN z dnia 17 maja 1972 r. III KR 67/72).

Skarżąca (jako dystrybutor) swoje zyski (korzyści) czerpie co do zasady z nakładania marży handlowej na produkty wytwarzane przez innych przedsiębiorców. Na podstawie obowiązujących przepisów, w razie dostarczenia dystrybutorowi przez producenta towaru niezgodnego z umową lub bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa (dotyczy to również nieprawidłowego znakowania) może odstąpić od umowy i zwrócić wadliwy towar, domagając się jednocześnie zwrotu ceny. Trudno w tej sytuacji przyjąć, że korzyść majątkowa dystrybutora (pośrednika) to cała uzyskana ze sprzedaży towaru cena, ponieważ ogranicza się ona jedynie do uzyskanej marży pomniejszonej o m.in. ciężary publiczno-prawne, zaś w razie dostarczenia towaru niezgodnego z obowiązującymi przepisami dystrybutor może uniknąć strat odstępując od umowy sprzedaży.

W związku z tym, w ocenie skarżącej, jedynym możliwym do przyjęcia sposobem obliczenia korzyści majątkowej dystrybutora jest uwzględnienie uzyskanej (potencjalnie możliwej do uzyskania) marży handlowej, która nigdy nie jest równa pełnej cenie uzyskanej przez dystrybutora ze sprzedaży towaru.

Skarżąca podkreśliła, że zasada nałożenia kary oraz sposób jej wyliczenia, oparty na obliczaniu korzyści majątkowej skarżącej Spółki, zaprezentowany zarówno w uzasadnieniu decyzji I i II instancji jest sprzeczny z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości. Decyzją organu I instancji została nałożona kara w maksymalnej wysokości, tj. w wysokości pięciokrotności wartości korzyści majątkowej, która została ustalona przez organ kontrolujący z naruszeniem przepisów art.40a ust. 1 pkt 3 ustawy. Organ II instancji nie zakwestionował wysokości kary, zmieniając jedynie sposób jej wyliczenia.

W ocenie skarżącej, brak było podstaw do wymierzania kary w takiej wysokości, gdyż żaden z organów nie rozpatrzył w sposób prawidłowy przesłanki stopnia zawinienia. Skarżąca wskazała ponownie, że jest jedynie dystrybutorem zakwestionowanych środków spożywczych, a nie ich producentem i nie ma żadnego wpływu na ich znakowanie przez producenta.

Wymierzając przedmiotową karę organy nie wzięły również pod uwagę, że skarżąca Spółka rozpoczęła faktycznie swą działalność dopiero w 2010 r.

Nadto, skarżąca podniosła, że przy ocenie stopnia szkodliwości organy nie uwzględniły, że wprowadzenie do obrotu produktów nie wywołało skarg konsumenckich, skierowanych zarówno do dystrybutora, jak i do Śląskiego WIJHARS (o czym skarżąca została poinformowana pismem Inspekcji z dnia 26 listopada 2010 roku).

Skarżąca zarzuciła, że organy nie wzięły pod uwagę wyników kontroli przeprowadzonej u producenta tych wyrobów, spółki [...] Sp. z o.o. S.K.A. (dawniej: [...] Sp. z o.o. Sp. k.), w wyniku której [...] Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. wydał zalecenia pokontrolne, które przewidywały możliwość dokonania zmiany przedmiotowych opakowań w terminie do dnia [...] grudnia 2010 r. (zalecenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.).

Skarżąca podała, że jest jedynym dystrybutorem produktów spółki [...] Sp. z o.o. S.K.A. Nie istniała zatem możliwość, żeby wyprodukowane w prolongowanym terminie produkty [...] Sp. z o.o. S.K.A. mogły zostać wprowadzone do obrotu zgodnie z zezwoleniem wydanym producentowi (dwa tygodnie z uwzględnieniem okresu świąteczno-noworocznego). W związku z powyższym zalecenia dotyczące dystrybutora powinny uwzględniać termin wyznaczony producentowi zakwestionowanych towarów i umożliwić - dystrybutorowi soków, nektarów i napojów - wyprzedanie zapasów wyprodukowanych przez spółkę [...] Sp. z o.o. S.K.A., zgodnie z wyżej wskazanymi zaleceniami [...] Inspektoratu Państwa Inspekcji.

W innym bowiem wypadku przedmiotowe zalecenia stają się ze sobą sprzeczne i niewykonalne, a zarówno skarżąca jak i producent wpadają w "pułapkę administracyjną", ponieważ z jednej strony producent może produkować towary w zakwestionowanych opakowaniach, ale dystrybutor nie może ich sprzedawać.

Za niedopuszczalne skarżąca uznała również powoływanie się przez organ bezpośrednio na przepisy dyrektyw unijnych, które są kierowane do państw członkowskich, a nie obywateli i nie ustanawiają bezpośrednio praw dla jednostek, co odróżnia je od rozporządzenia, które jest bezpośrednio skuteczne.

GIJHARS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżąca podtrzymała w całości zarzuty wskazane w skardze i piśmie z dnia 12 maja 2011 r., podnosząc zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz nieuwzględnienia przez organ łącznych przesłanek z art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, co miało wpływ na ustalenie wysokości kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił organowi administracji na stwierdzenie, że skarżąca Spółka dopuściła się naruszenia przepisów żywnościowych.

W świetle zarzutów skargi, w pierwszej kolejności odpowiedzi wymaga pytanie, czy organ miał prawo nałożyć, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, karę pieniężną na dystrybutora produktów.

W myśl art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 r. "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania, tj. czynności, które obejmują obrót w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy o jakości. Pojęcie "obrotu" dotyczy zatem każdego etapu wprowadzania artykułu na rynek, w tym dystrybucji i nie może być rozumiane, jak chce strona skarżąca, jako pierwsze wprowadzenie artykułu na rynek dokonywane przez producenta. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z dnia 30 grudnia 2006r.) wydanym w trybie prejudycjalnym, w którym wskazano, że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość nawet w sytuacji, gdy jako zwykły dystrybutor wprowadza do obrotu produkt w postaci dostarczonej przez producenta. Skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. (v. 128 akt administracyjnych) przyznała, że jest dystrybutorem kontrolowanych produktów, których producentem jest [...] Sp. z o.o. S.K.A.

Przesądzenie kwestii prawidłowości postępowania organów w zakresie uznania dystrybutora za podmiot odpowiedzialny za naruszenie przepisów żywnościowych, pozwala na rozpatrzenie podstawowego zarzutu skargi i rozstrzygnięcia, czy w istocie, jak twierdzą organy, oznaczenia "czysty sok 100%", "100% soku", "czysty sok i nic więcej", "czysty nektar", "wyciśnięte zaraz po zbiorze" oraz zdjęcia przedstawiające pozyskiwanie soku metodami domowymi umieszczone na opakowaniach artykułów, mogą wprowadzać w błąd konsumenta odnośnie charakterystyki środka spożywczego jakim są soki, nektary i bezalkoholowe napoje owocowe wyprodukowane przez [...] Sp. z o.o. S.K.A. w stosunku do podobnych artykułów innych producentów.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o jakości, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej. Jakość handlowa, w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości, to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Art. 45 ust. 2 tej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości, w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, tj. powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Reasumując, oznakowaniem są wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Nie może wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, o czym stanowi cytowany art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W związku z tym wszelkie elementy etykiety i opakowania (nawet pełniące zadanie dekoracyjne), także gdy są zastrzeżonym znakiem towarowym, stanowią oznakowanie, w rozumieniu powyższych przepisów.

W świetle wymagań określonych w art. 7 ustawy o jakości w związku z art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nazwy: sok owocowy, sok owocowy z zagęszczonego soku owocowego, zagęszczony sok owocowy (koncentrat owocowy, koncentrat soku owocowego), sok owocowy w proszku oraz nektar owocowy są nazwami ustalonymi w przepisach prawa żywnościowego i zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych są stosowane w oznakowaniu produktów spełniających wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy o jakości, w zakresie dotyczącym jakości handlowej soków i nektarów owocowych. Na podstawie powyższego przepisu wydano rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych, którego załącznik Nr 1 określił szczegółowe wymagania w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych.

Definicje zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, jaki produkt możemy uznać za sok, a jaki za nektar z uwzględnieniem wymogu określonego w § 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, zgodnie z którym w nazwie soku albo nektaru wytworzonego z jednego gatunku owocu w miejsce określenia "owocowy" podaje się nazwę użytego gatunku owocu.

W rozpatrywanej sprawie poddano kontroli i ocenie partie soków owocowych, na opakowaniu których podano informację "czysty sok 100%" oraz "czysty sok i nic więcej".

Zdaniem Sądu, umieszczenie na opakowaniu zakwestionowanej partii produktu oznakowania "czysty sok 100%" i "czysty sok 100% ... i nic więcej" stoi w opozycji do § 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, zgodnie z którym w nazwie soku wytworzonego z jednego gatunku owocu w miejsce określenia "owocowy" podaje się nazwę użytego gatunku owocu. Przepis nie przewiduje umieszczania w nazwie produktu będącego sokiem określenia – nazwy "czysty".

W uzasadnieniu skargi strona podała, że nazwa handlowa "czysty sok" ma charakter marketingowy i nie wprowadza w błąd konsumenta, albowiem nie odnosi się do jakichkolwiek cech organoleptycznych, zdrowotnych lub analitycznych produktu. Zdaniem strony, tego typu nazwy mają na celu zbudowanie pozytywnego odbioru produktu i mieszczą się w ramach dopuszczalnej swobody reklamowej podobnie jak nazwa typu "Smaczny", "Dobry" i inne ogólnikowe określenia o pozytywnych konotacjach. W ocenie Sądu, określenia typu "smaczny" i "dobry" można uznać za określenia rynkowo neutralne, albowiem ich odbiór będzie uzależniony jedynie od preferencji smakowych konsumenta. Natomiast oznaczenie "czysty sok", "czysty sok 100% ...i nic więcej" wzmocnione fotografią opatrzoną podpisem, iż sok został wyciśnięty zaraz po zbiorze jest informacją sugerującą potencjalnemu nabywcy, iż otrzymuje wyjątkowy na rynku sok, który pomimo masowej produkcji posiada zalety soku wyciskanego na życzenie klienta.

W świetle poczynionych powyżej ustaleń zakwestionowane oznaczenie artykułu spożywczego należy uznać za wprowadzające w błąd zarówno przeciętnego konsumenta w związku z brakiem wiedzy o oferowanych mu produktach, jak również konsumenta będącego osobą dobrze poinformowaną, spostrzegawczą i ostrożną. Zdaniem Sądu, nie można mówić o budowaniu pozytywnego odbioru produktu, mieszczącego się w ramach dopuszczalnej swobody reklamowej (argumenty podniesione przez stronę na str. 4 skargi) w sytuacji, gdy konsekwencją działania przedsiębiorcy jest podjęcie (przede wszystkim przez przeciętnego konsumenta) decyzji dotyczącej zakupu towaru, której by nie podjął (art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym), gdyby produkt był oznakowany w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom w tym zakresie.

W tym miejscu należy zauważyć, że strona, wskazując, iż nazwa handlowa "czysty sok" nie wprowadza w błąd, gdyż nie odnosi się do jakichkolwiek cech organoleptycznych, zdrowotnych lub analitycznych produktu, pominęła tę część przepisu art. 3 ust. 5 ustawy o jakości, która oznakowanie wymienia jako jeden z elementów składających się na pojęcie – jakość handlowa.

Przedmiotem kontroli było również pięć partii nektarów owocowych: czerwony grejpfrut, multiwitamina classic, multiwitamina z magnezem, multiwitamina czerwone owoce i nektar z czarnej porzeczki, na opakowaniach których producent umieścił napis "czysty nektar". W oznakowaniu nektarów z czarnej porzeczki i grejpfrutów umieszczono dodatkowo napis "wyciśnięte zaraz po zbiorze" oraz zdjęcia przedstawiające pozyskiwanie soku metodami domowymi m.in. ręczną, stołową wyciskarkę do soku.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, czym w świetle rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych jest nektar. Nektar owocowy to wyrób otrzymywany przez dodanie wody oraz cukrów lub miodu do: soku owocowego, soku owocowego odtworzonego z zagęszczonego soku owocowego, zagęszczonego soku owocowego, soku owocowego w proszku, przecieru owocowego, mieszaniny wymienionych wyrobów. Sposób produkcji wyklucza zatem możliwość uzyskania nektaru poprzez wyciśnięcie go z zebranych owoców, gdyż nektar to produkt uzyskany dopiero w wyniku zmieszania wody, cukru lub miodu oraz soku.

Informacja "czysty nektar" jest sprzeczna z cytowanym § 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również § 29 ust. 2 tegoż rozporządzenia, gdyż nazwy umieszczonych w opakowaniach nektarów, otrzymanych z dwóch lub więcej rodzajów owoców, z wyjątkiem użycia soku cytrynowego w celu korekcji kwaśnego smaku, podawane w ich oznakowaniu uzupełnia się wykazem użytych gatunków owoców, w kolejności malejącego objętościowego udziału użytych soków lub przecierów, z tym że w przypadku soków i nektarów wytworzonych z trzech lub większej liczby gatunków owoców wykaz może być zastąpiony terminem "wieloowocowy" lub wskazaniem liczby użytych gatunków owoców.

Nadto, niejasność tak sformułowanego przekazu "czysty nektar" wzmocniona informacją "wyciśnięto zaraz po zbiorze" może sugerować konsumentowi nieświadomemu różnicy istniejącej między sokiem, a nektarem, iż nabywa artykuł zbliżony swoimi walorami właśnie do soku, a poprzez użycie określenia "czysty" sugeruje konsumentowi, iż zaoferowano mu artykuł wyjątkowy, przewyższający swoją jakością inne produkty tego samego rodzaju, innych wytwórców.

Kontroli poddano również partię napoju na opakowaniu, którego wyeksponowano oznaczenie "100% soku pomarańcza z czerwoną pomarańczą z Sycylii" wraz z informacją dodatkową "2,5 kg pomarańczy wyciśnięte zaraz po zbiorze" opatrzoną ilustracją pokazująca na sposób wyciskania soku z pomarańczy przy użyciu ręcznej wyciskarki. Drobną czcionką umieszczono informację o składzie, z którego wynika, że napój z pomarańczy i czerwonych pomarańczy został wyprodukowany z soków zagęszczonych: sok z pomarańczy (99) i czerwonych pomarańczy (1%) z dodatkiem barwnika – koszeniliny i aromatu, uwydatniając

Taki sposób oznaczenia środka spożywczego sugeruje konsumentowi, że ma on do czynienia z produktem złożonym w 100% z soku z pomarańczy i czerwonej pomarańczy z Sycylii, a więc produktem wyróżniającym się na rynku ze względu na wyjątkową jakość (czysty sok wyciśnięty ze świeżych owoców) i właściwości, który odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych.

Mając na uwadze podane przepisy prawa żywnościowego, dotyczące w niniejszej sprawie: soków, nektarów i bezalkoholowego napoju owocowego, jak również ustalenia dotyczące zakwestionowanego sposobu oznaczenia tychże artykułów poprzez umieszczenie na opakowaniach informacji "czysty sok 100%", "czysty nektar", Sąd podzielił stanowisko organu, iż oznakowanie tego rodzaju wprowadza w błąd konsumenta co do rodzaju (zatarcie różnicy między sokiem, a nektarem w związku z taką samą grafiką umieszczoną na opakowaniach obu produktów ), składu i jakości produktów, rodząc u konsumenta nieuzasadnione przekonanie o szczególnych walorach oferowanych do nabycia produktów, których nie mają: soki, nektary i napoje owocowe wytwarzane przez innych producentów działających w tej samem branży.

Zakwestionowane oznaczenie trzech rodzajów artykułów spożywczych należy uznać za wprowadzające w błąd zarówno przeciętnego konsumenta w związku z brakiem wiedzy o oferowanych mu produktach, jak również konsumenta będącego osobą dobrze poinformowaną, spostrzegawczą i ostrożną. Zdaniem Sądu, nie można mówić o budowaniu pozytywnego odbioru produktu, mieszczącego się w ramach dopuszczalnej swobody reklamowej (argumenty podniesione przez stronę na str. 4 skargi) w sytuacji, gdy konsekwencją działania przedsiębiorcy jest podjęcie (przede wszystkim przez przeciętnego konsumenta) decyzji dotyczącej zakupu towary, której by nie podjął (art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym), gdyby produkt był oznakowany w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom w tym zakresie.

Skarżąca zakwestionowała prawidłowość przyjętej przez organ wykładni pojęcia "korzyść majątkowa", wskazując, że jako dystrybutor czerpie zyski z nakładanej marży handlowej na produkty wytwarzane przez innych przedsiębiorców, pomniejszonej o ciężary publiczno-prawne. Zdaniem strony, nie można przyjąć, że korzyścią majątkową dystrybutora jest cała uzyskana ze sprzedaży towaru cena

W ocenie Sądu, stanowisko strony nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o jakości. Użyte w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości pojęcie "korzyści majątkowej" należy odnieść do wartości uzyskanej przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach. Podstawą jej ustalania powinna być cena sprzedaży lub cena, za którą mogły być sprzedane zakwestionowane artykuły.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.