Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2539/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)" S.A. z siedzibą w "(...)" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" października 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej kpa, po przeprowadzeniu postępowania, w sprawie z wniosku R. S.A. z siedzibą w P. o uchylenie decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] z dnia [...] października 2012 r. - odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] czerwca 2012 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan K. W., który wykonywał międzynarodowy przejazd drogowy z Luksemburga do Polski z ładunkiem blachy w imieniu R. S.A. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 28,15 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 6,35 t,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 41,25 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,25 t,

Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Po przeprowadzeniu stosownego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] sierpnia 2012 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 16600 złotych (słownie: szesnaście tysięcy sześćset), od której złożyła ona odwołanie.

Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem nadanym w dniu 23 kwietnia 2019 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o wznowienie postępowania w celu uchylenia ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej. Jako podstawę wniosku wskazano na art. 145 § 1 pkt 7 kpa.

Wnioskujący zwrócił uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, wydał wyrok w którym orzekł, że Rzeczpospolita Polska nieprawidłowo implementowała art. 3 i 7 Dyrektywy nr 96/53/WE, w zakresie jakim prawo krajowe obligowało przewoźnika do wykupu specjalnego zezwolenia na ruch pojazdu nienormatywnego.

Pełnomocnik wniósł o wyeliminowanie ww. decyzji z obrotu prawnego, czy to przez wznowienie postępowania, czy też na podstawie uchylenia tej decyzji.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie odmownej decyzji z dnia [...] października 2019 r. GITD podał, że w niniejszej sprawie postępowanie odnośnie wymierzenia kary pieniężnej zostało zakończone decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Decyzją ostateczną w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zatem organ postanowił rozpatrzyć wniosek strony jako wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2012 r.

Organ wskazał, że podstawową zasadą kodeksu postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 § 1 kpa, zasada trwałości decyzji ostatecznej. Decyzje administracyjne ostateczne są trwałe i mogą być zmienione lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych, do których kodeks odsyła. Jedną z możliwości uchylenia decyzji jest przewidziana w przepisie art. 155 kpa - decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 154 § 1 i 2 kpa, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

Przepis art. 154 § 1 kpa, ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre - za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego bądź tylko wzgląd na słuszny interes strony, a może być tak, że obydwa te interesy będą zaspokojone zmianą lub uchyleniem decyzji. Wymagania interesu społecznego lub słusznego (a więc kwalifikowanego) interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W wyroku z 20.12.1991 r., II SA 893/91 (ONSA 1993, Nr 2, poz. 33) NSA zawarł tezę, że "w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 KPA zmiana okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji, może mieć znaczenie tylko dla oceny występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Natomiast zmiana obowiązującego prawa powoduje, iż powstaje nowa sprawa nie tylko w sensie procesowym, lecz również w znaczeniu materialnoprawnym ".

Na granice stosowania art. 154 kpa, jako trybu uchylenia decyzji wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8.11.2016 r., sygn. akt. II OSK 2663/15 "(...) tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 KPA zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W sytuacji gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykłym (jurysdykcyjnym) zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa (por. wyroki NSA z 27.2.2013 r., IIGSK 2127/11 oraz z 12.2.2014 r., II OSK 1932/13 (...)."

GITD podkreślił, że uznanie określonego pojazdu za nienormatywny, a tym samym przejazdu pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia, nie zostało pozostawione, ani swobodnemu uznaniu organu orzekającego w sprawie, ani nie odbywało się na zasadzie słuszności, czy na zasadzie sprawiedliwości społecznej.

Jest to materia uregulowana normatywnie i tylko taki przejazd mógł zostać uznany za nienormatywny, który został za taki przyjęty przez prawodawcę w stosownym akcie prawnym, na skutek przekroczenia dopuszczalnych wartości.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. Ib pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.).

Drogi nie wymienione w ww. rozporządzeniach stosownie do treści art. 41 ust. 6 ww. ustawy stanowiły sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Droga wojewódzka nr [...] nie została wymieniona w załączniku do ww. rozporządzenia, w związku z czym dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił do 8 t.

Reasumując skoro organ wydając decyzję był związany w zakresie zarówno kwalifikacji naruszenia jak i wysokości wymierzonej kary administracyjnej, to decyzja taka nie może być zmieniona w trybie art. 154 kpa.

W ocenie organu brak było podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2012 r., a w konsekwencji i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S.A. z siedzibą w P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowania mimo zaistnienia ustawowych przesłanek.

Mając na uwadze powyższy zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wznowienie postępowania zgodnie w wnioskiem skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r. i uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosi się ona raczej do decyzji organu odmawiającej uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym nie zaś do rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że wskazanym przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania wyrokiem z 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt C-127/17 TSUE stwierdził, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszenie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążących na niej na podstawie art. 3 i 7 dyrektywy (...) w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy (...).".

W niniejszej sprawie jednak, decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. na Skarżącą została nałożona kara pieniężna w wysokości łącznej 16600 zł. z tytułu stwierdzenia naruszenia polegającego na przekroczeniu nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy oraz przekroczenia dopuszczalnej rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego 41,25 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,25 t,

Stwierdzono nacisk 28,15 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 6,35 t.

Nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnych nacisków dla pojedynczej osi napędowej.

Nie ulega wątpliwości, że w świetle wspomnianego wyroku TSUE, możliwe byłoby kwestionowanie decyzji o ukaraniu Skarżącego za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową na drodze na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t lub 10 t.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca bowiem na Skarżącą została nałożona kara za przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej i przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.

Odnośnie możliwości uchylenia tej decyzji w trybie określonym w art. 154 k.pa. Sąd stwierdza, że stanowisko GITD przedstawione w zaskarżonej decyzji jest zasadne.

Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 154 § 1 i 2 kpa, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Przepis art. 154 § 1 kpa, ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre - za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego bądź tylko wzgląd na słuszny interes strony, a może być tak, że obydwa te interesy będą zaspokojone zmianą lub uchyleniem decyzji. Wymagania interesu społecznego lub słusznego (a więc kwalifikowanego) interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Sąd zauważa, że granice stosowania art. 154 kpa, jako trybu uchylenia decyzji wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2016 r., sygn. akt. II OSK 2663/15 "(...) tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 KPA zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W sytuacji gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykłym (jurysdykcyjnym) zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana łub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa (por. wyroki NSA z 27.2.2013 r., 11 GSK 2127/11 oraz z 12.2.2014 r., 11 OSK 1932/13 (...)"

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje powyższe stanowisko NSA.

Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu stwierdzenia naruszenia polegającego na przekroczeniu nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy oraz dopuszczalnej masy całkowitej była decyzją związaną wydaną na podstawie precyzyjnych i jednoznacznych przepisów prawa, które nie były sprzeczne z prawem unijnym, to słusznym jest stanowisko organu, że działanie w trybie art. 154 k.p.a. byłoby niezgodne z prawem.

W tych okolicznościach zasadnie wskazał GITD, że kwestionowana przez stronę skarżącą ostateczna decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej i dopuszczalnej masy całkowitej nie mogła być badana w zestawieniu z wyrokiem TSUE na który powołała się Skarżąca.

Wskazane powyżej okoliczności przesądzają zdaniem Sądu, że stanowisko GITD zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest słuszne zaś organ nie dopuścił się w toku postępowania naruszeń, które uzasadniałyby konieczność uchylenia skarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.