Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1314-1315/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Lasy
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 50
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz. 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
article: art. 3a pkt 1, art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz. 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Teza: 1. Z żadnego z przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444/ nie wynika, aby faktyczne gospodarowanie Nadleśnictwa na gruntach państwowych odbywało się w imieniu i na "rzecz" Skarbu Państwa. Art. 50 tej ustawy jednoznacznie stwierdza, że Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę na własną rzecz /rachunek/, na zasadzie samodzielności finansowej.

2. Zgodnie z art. 3a pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. nr 52 poz. 268 ze zm./ obowiązek podatkowy w podatku rolnym nie dotyczy Skarbu Państwa, a więc określonego podmiotu. Ustawa nie przewiduje natomiast przedmiotowego zwolnienia od podatku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa /patrz art. 2 ustawy o podatku rolnym/.

Grunty, na których gospodaruje Nadleśnictwo, odpowiadają definicji gospodarstwa rolnego z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym.

TEZY

1. Z żadnego z przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444/ nie wynika, aby faktyczne gospodarowanie Nadleśnictwa na gruntach państwowych odbywało się w imieniu i na "rzecz" Skarbu Państwa. Art. 50 tej ustawy jednoznacznie stwierdza, że Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę na własną rzecz /rachunek/, na zasadzie samodzielności finansowej.

2. Zgodnie z art. 3a pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. nr 52 poz. 268 ze zm./ obowiązek podatkowy w podatku rolnym nie dotyczy Skarbu Państwa, a więc określonego podmiotu. Ustawa nie przewiduje natomiast przedmiotowego zwolnienia od podatku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa /patrz art. 2 ustawy o podatku rolnym/.

Grunty, na których gospodaruje Nadleśnictwo, odpowiadają definicji gospodarstwa rolnego z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym.


UZASADNIENIE

Nadleśnictwo S. powołując się na art. 3a pkt 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w brzmieniu ustalonym art. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 74 poz. 443/, według którego obowiązek podatkowy w podatku rolnym nie dotyczy Lasów Państwowych jako reprezentanta Skarbu Państwa, zażądało zwrotu zadeklarowanego wcześniej przez siebie i uiszczonego podatku rolnego za 1992 r.

Decyzją z 1.2.1993 r. Wójt Gminy K. odmówił Nadleśnictwu zwrotu podatku bowiem, wbrew przekonaniu podatnika, ciąży na nim obowiązek podatkowy w podatku rolnym, jako na jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, gospodarującej na gruntach Skarbu Państwa /art. 3 ust. 4 ustawy o podatku rolnym/.

Z takiej samej przyczyny decyzją z 9.2.1993 r. Wójt Gminy M. odmówił Nadleśnictwu zwrotu uiszczonego podatku rolnego za 1992 r.

W odwołaniu pełnomocnik Nadleśnictwa zarzucił obu decyzjom naruszenie art. 32 i art. 35 ustawy o lasach oraz art. 3 pkt 7 ustawy o podatku rolnym.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym obie decyzje Wójta Gminy K. i Wójta Gminy M. utrzymało w mocy wywodząc, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nie posiadają osobowości prawnej i reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Jeśli zaś reprezentują Skarb Państwa to znaczy, że nim nie są. Wobec tego do Lasów Państwowych nie ma zastosowania art. 3a pkt 1 ustawy o podatku rolnym, zwalniający od tego podatku Skarb Państwa.

W skargach skierowanych do NSA Nadleśnictwo zarzuciło decyzjom Kolegium naruszenie art. 3a ustawy o podatku rolnym w związku z treścią art. 4, art. 32, art. 35 ustawy o lasach. Według autora skargi, Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Lasy Państwowe nie są zatem podmiotem żadnych praw. Całe mienie tej organizacji stanowi własność Skarbu Państwa, a wszystkie czynności dokonywane są przez organy Lasów Państwowych w imieniu Skarbu Państwa. W tej sytuacji Nadleśnictwo nie może być traktowane jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej gospodarująca na gruntach Skarbu Państwa na podstawie zawartej umowy lub bezumownie. Nadleśnictwo gospodaruje na gruntach Skarbu Państwa jako jego bezpośredni reprezentant - w imieniu Skarbu Państwa i na jego rzecz. Obowiązek podatkowy w podatku rolnym nie ciąży na reprezentantach Skarbu Państwa, co wynika z art. 3 i art. 3a ustawy o podatku rolnym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o ich oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stwierdził i zważył, co następuje:

Skargi na uwzględnienie nie zasługują.

Zgodnie z art. 3a pkt 1 ustawy o podatku rolnym /Dz.U. nr 52 poz. 268 ze zm./ obowiązek podatkowy w podatku rolnym nie dotyczy Skarbu Państwa, a więc określonego podmiotu.

Ustawa nie przewiduje natomiast przedmiotowego zwolnienia od podatku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa /vide art. 2 ustawy/.

Grunty, na których gospodaruje Nadleśnictwo, odpowiadają definicji gospodarstwa rolnego z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym.

Na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy obowiązek podatkowy w podatku rolnym, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu ciąży na państwowych jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej również wtedy, gdy są one posiadaczami zależnymi.

Art. 336 Kc stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada, jak i właściciel /posiadacz samoistny/, jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca dzierżawca lub mający inne prawo /podk. NSA/, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą /posiadacz zależny/. Władztwo Lasów Państwowych nad gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa wynika z art. 4 ust. 2 ustawy o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444/, zgodnie z którym Lasy Państwowe w ramach sprawowanego zarządu nad lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami (...); "innym prawem" do faktycznego władania gruntami jest w tym wypadku prawo zarządu ustanowione w art. 4 ust. 1 tej ustawy.

Wobec tego, że bezpośrednio gospodarką rolną na gruntach Skarbu Państwa zajmują się nadleśnictwa zasadnie, w obu rozpoznawanych sprawach, odmówiono Nadleśnictwu - będącemu jednostką organizacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe /art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o lasach/ - zwrotu zadeklarowanego i wpłaconego wcześniej podatku rolnego za 1992 r. Z żadnego ze wskazanego przez autora skargi przepisów ustawy o lasach /art. 4, art. 32, art. 35/ nie wynika, aby faktyczne gospodarowanie Nadleśnictwa na gruntach państwowych odbywało się w imieniu i na "rzecz" Skarbu Państwa. Wprost przeciwnie art. 50 ustawy jednoznacznie stanowi że Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę na zasadzie samodzielności finansowej czyli "na rzecz" własną.

Skoro zaskarżone decyzje prawa nie naruszają, to Sąd, na podstawie art. 107 par. 5 Kpa, zobowiązany był skargę oddalić.