Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 617/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych obszarach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR w W. ( dalej jako: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") nr [...] z dn. [...] maja 2019r. na podstawie której ww. organ po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dn. [...] lutego 2019r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości i odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 – orzekł o utrzymaniu w całości zaskarżonej decyzji.

Do wydania powyższej decyzji doszło w postępowaniu w którym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu [...].05.2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek producenta rolnego A. M. (dawniej S.) o przyznanie płatności ONW na rok 2013. W dniu [...].07.2013 r. do BP ARiMR wpłynął formularz wycofania części wniosku podpisany przez A. S. (obecnie M.) dotyczący działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wraz z:

- pismem Pana W. G. z [...].07.2013 r. — wypowiedzenie umowy dzierżawy działki ewidencyjnej nr [...] (powiat g., gmina W., obręb S.) Pani A. S..

- pismem Pani A. S. z [...].07.2013 r. informującym, że wypowiedzenie umowy dzierżawy, uniemożliwia jej kontynuację zobowiązania rolnośrodowiskowego, czego nie była w stanie przewidzieć w momencie rozpoczęcia zobowiązania

- Oświadczeniem A. S. z [...].07.2013r., z którego wynika, że wycofanie części wniosku na rok 2013 dotyczy wyłącznie płatności rolnośrodowiskowej

W aktach sprawy znajduje się ponadto:

- Wniosek na rok 2013 o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów złożony w dniu [...].08.2013 r. przez D. N., który przejął działki nr [...], [...], [...], [...] od A.S., wraz z oświadczeniem dotyczącym kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, według którego przejęcie gruntów nastąpiło w dniu [...].08.2013 r.

- Umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta w dniu [...].08.2013 r. pomiędzy L. C. (właścicielem działek [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha) a D. N. (dzierżawca) przy udziale dotychczasowego dzierżawcy – A. S..

- Zawiadomienie nr [...] z [...].08.2013 r. o przekazaniu wniosku Pana D. N. do BP ARiMR w B. jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy.

- Postanowienie z [...].10.2013 r. Prokuratury Rejonowej w G. o żądaniu wydania rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie przedłożenia nierzetelnych dokumentów w celu uzyskania płatności bezpośrednich.

- Notatka z manualnej weryfikacji wniosków w rejestrze podmiotów wykluczonych z

[...].11.2013 r.

W dniu [...].03.2014 r. Kierownik BP ARiMR w B. wydał w sprawie decyzję nr [...], w której odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW na rok 2013, powołując się na okoliczność stworzenia przez wnioskodawcę sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia. W ocenie organu ARiMR doszło w rozpatrywanym przypadku do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, co na mocy art. 4 ust. 8 skutkuje odmową przyznania płatności.

Organ ARiMR w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dokonał analizy innych wniosków rolników, których pełnomocnikiem był Pan W. G. i stwierdził, że w tych sprawach zachodzą takie same okoliczności jak we wniosku Pani A. S. (M.), tj. wnioski o płatności są składane przez osoby, których Pan W. G. jest pełnomocnikiem, a płatności przekazywano bezpośrednio na konto pełnomocnika. Organ I instancji uznał, że w sprawie miał miejsce sztuczny podział gospodarstwa Pana W. G. w celu ominięcia zmniejszeń płatności obszarowych, ONW, rolnośrodowiskowych.

W dniu [...].06.2014 r. Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR w Ł. wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił skarżoną decyzję organu I instancji (dec. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest przekonywujący.

Postanowieniem nr [...] z [...].06.2014 r. do akt sprawy postępowania dotyczącego przyznania płatności za rok 2013 dla Pani A.M. włączono Protokół z przesłuchania z [...] maja 2014 r. Pana W. G. na okoliczność posiadania gruntów rolnych deklarowanych do płatności na rok 2013 przez Pana W. T. i Pana C. F..

W dniu [...].07.2014 r. Pani A. M. (dawniej S.) złożyła oświadczenie, w którym wskazuje, że podtrzymuje zeznania Pana W. G.. W roku 2011 postanowiła rozpocząć działalność rolniczą i w tym celu zgłosiła się ona do Pana W. G. z chęcią wydzierżawienia około [...] ha gruntów. Ostatecznie według strony wydzierżawiono [...] ha a pozostałą część Pani M. wydzierżawiła od Pana L. C.. Wydzierżawiający zgodzili się na dzierżawę pod warunkiem zabezpieczenia czynszu dzierżawnego dopłatami do gruntów. W tym celu Pan W. G. został ustanowiony pełnomocnikiem a na jego rachunek przekazywane były dopłaty. Po rozliczeniu czynszu pozostała kwota była przekazywana Pani M. w gotówce lub przelewem (brak kopii rozliczeń w aktach sprawy). Według strony gospodarstwo od roku 2011 było prowadzone przez nią samodzielnie, uzyskując certyfikat ekologiczny, ponosząc koszty z tym związane. W roku 2013 Pani M. zleciła dokonanie pomiarów geodezyjnych gruntów do celów wypełnienia wniosku, za co w lipcu 2013 roku otrzymała fakturę. Działalność rolnicza była prowadzona przez zainteresowaną do końca 2013 roku, a w jej ramach przeprowadzono zbiór kukurydzy, orkę oraz dwa pokosy na użytku zielonym. Według strony ponosiła ona wszystkie koszty związane z prowadzeniem działalności a Pan W. G. pobierał jedynie czynsz dzierżawny. W związku z wypowiedzeniem umowy dzierżawy strona wnosi o uznanie tego przypadku za działanie siły wyższej.

W dniu [...].07.2014 r. Kierownik BP ARiMR w B. wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której przyznał wnioskodawcy płatności ONW na rok 2013 w łącznej wysokości [...] zł. Według uzasadnienia decyzji organ I instancji, w świetle nowych dowodów zgromadzonych w postępowaniu uznał, że wszelkie koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa ponosiła Pani A. M. i nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że w sprawie nastąpił sztuczny podział gospodarstwa.

W dniu [...].08.2015 r. Kierownik BP ARiMR w B. Postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].07.2014 r. W uzasadnieniu wskazano, że po wydaniu decyzji w sprawie, Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR prowadził postępowanie administracyjne w kierunku ustalenia czy Pan W. G. w porozumieniu z Panem C. F., W. T., M. M., Panią A. M. i Z. Ł., stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższej kwoty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i rolnośrodowiskowej, a w toku postępowania zostały zgromadzone dowody w postaci zeznań Pana P. F., M. M., C. F., W. T., Z. Ł. oraz Pani A. M.. Zdaniem organu ARiMR ujawnione w toku postepowania prowadzonego przez Dyrektora Podlaskiego OR ARiMR nowe okoliczności nie były znane Kierownikowi BP ARiMR w B. w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Postanowieniem nr [...] z [...].08.2015 r. Kierownik BP ARiMR w B. dopuścił do postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i ONW dowody:

- Protokół z [...].10.2014 r. przesłuchania Pana M. M.

- Protokół z [...].09.2014 r. przesłuchania Pana Z. Ł.

- Protokół z [...].09.2014 r. przesłuchania Pani A. M.

- Protokół z [...].09.2014 r. z przesłuchania Pana C. F.

- Protokół z [...].09.2014 r. z przesłuchania Pana W. T.

- Protokół z [...].09.2014r. przesłuchania Pana P. F.

Pani A. M. w dniu [...].1 1.2014 r. wniosła uwagi do protokołu z przesłuchania wskazując, że sama nie pracowała na maszynach rolniczych, wynajmowanych od Pana F. oraz czasami od okolicznych rolników, którzy chętnie kupowali plony prowadząc hodowlę bydła. Pan D. N. jako osoba znająca okolicznych rolników, podpowiadał, który z nich chciałby nabyć paszę do swojego gospodarstwa. Jednym z takich rolników był Pan W. W., który może poświadczyć wykonywanie usług i nabycie części plonów. Strona wskazuje, że nie posiada maszyn rolniczych a ich zakup byłby nieopłacalny i niecelowy, z uwagi na konieczność zatrudnienia pracownika do ich obsługi. Z tego względu najsłuszniejszym rozwiązaniem było korzystanie z usług okolicznych rolników. Wszystkie ustalenia z rolnikami nie były podejmowane w formie pisemnej a ustnej. Pan W. dokonywał rozwożenia obornika na polu, w zamian za tą usługę miał pierwszeństwo w zakupie kukurydzy.

Zawiadomieniem nr [...] z [...].10.2015 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 Pani A. S. przekazano do BP w K. jako organowi właściwemu.

W dniu [...] stycznia 2016 r. Kierownik BP ARiMR w K., jako organ właściwy do

rozpatrzenia sprawy, wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił w całości decyzję nr [...] z [...].07.2014 r. i odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW na rok 2013. W dniu [...].08.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją nr [...] uchylił skarżoną decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Jak wynika z danych Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli prowadzonego przez ARiMR, w dniu [...].10.2016 r. Pani A. M. złożyła zmianę do Wniosku o wpis do ewidencji producentów, w którym wskazała adres zamieszkania: ul. P. S. [...], [...]-[...] Radom.

W dniu [...].01.2018 r. Kierownik BP ARiMR w R. wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której odmówił Pani A. M.przyznania płatności ONW na rok 2013.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ARiMR uznał w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postrzeganego w szerszej perspektywie niż tylko w ramach sprawy wniosku Pani A. M., że Pan W. G. i Pani A. M., działając w porozumieniu stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania maksymalnych kwot płatności, których w normalnych warunkach Pan W. G. jako właściciel gruntów by nie otrzymał.

W ocenie organu ARiMR Pani A. M. nie była posiadaczem większości zgłoszonych do płatności gruntów rolnych, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego Pana W. G. i były przez niego zarządzane, zaś zgodnie z art. 4 ust3 rozporządzenia Rady WE nr 2988/95 Z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor M. OR ARiMR w dniu [...].03.2018 r. wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której uchylił skarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W wyniku złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Postanowieniem z 14.06.2018 r. sygn. akt Vlll SA/Wa 410/18 odrzucił sprzeciw strony.

Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik BP ARiMR w R. w dniu [...].11.2018 r.

wystosował do strony Wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie prowadzonej działalności rolniczej w latach 201 1-2013 oraz wypowiedzianej w dniu [...].07.2013 r. umowy dzierżawy. Do dnia wydania decyzji w sprawie Pani A. M. nie złożyła wyjaśnień.

W dniu [...].02.2019 r. Kierownik BP ARiMR w R. wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił dotychczasową decyzję nr [...] z [...].07.2014 r. i odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW na rok 2013.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor ARiMR w Warszawie orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, a w jej uzasadnieniu powołał następująca argumentację:

Przede wszystkim wskazał na ramy prawne rozstrzygnięcia wynikające z przepisów:

1/ Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009. nr 40, poz. 329, ze zm.), zwane dalej: " rozporządzeniem ONW",

2/ art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji UE nr 65/201 1 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE L 25/8 z 28.01.2011) nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Odnosząc powyższe uregulowania do stanu sprawy, organ odwoławczy podniósł, że Postępowanie zostało wznowione ze względu na wyjście na jaw nowych okoliczności

faktycznych ujawnionych w trakcie przesłuchań prowadzonych po wydaniu decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR wobec Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł. i A. M..

Tym samym Kierownik BP ARiMR w R. jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy rozpatrzył sprawę będąca na etapie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji w ocenie Kierownika BP ARiMR w R. z zeznań złożonych w dniu [...].09.2014 r. przez Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł. i A. M. wynikało, iż osoby te są powiązane nie tylko przez ustanowienie pełnomocnictw i kont bankowych ale także poprzez sposób użytkowania działek rolnych i wykorzystywania maszyn rolniczych, przez co wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z [...].07.2014 r. w ocenie organu I instancji było zasadne.

Wskazać natomiast należy, że zgodnie z art. 145&1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej i istniejąca w dniu wydania tej decyzji były zdaniem organu I instancji okoliczności dotyczące sposobu użytkowania działek rolnych i wykorzystywania maszyn rolniczych przez Pana M. M., C. F., W. T., Z. L. i A. M..

Analizując czy przesłanka wznowienia postępowania faktycznie wystąpiła, należy zauważyć, że zeznania w/w osób zostały pozyskane w dniu [...].09.2014 r., tj. po wydaniu w dniu [...].07.2014 r. decyzji w sprawie. Okoliczności ujawnione w zeznaniach nie były zatem znane organowi, który wydał decyzję ostateczną, a ponieważ zeznania dotyczą kwestii użytkowania gruntów w roku 2013 (zeznania dotyczyły sprawy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013), okoliczności w nich ujawnione miały miejsce w roku 2013 czyli istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej ([...].07.2014r.).

W ocenie organu odwoławczego należy zatem uznać, że przesłanka wznowienia decyzji [...] z [...].07.2014 r., o której mowa w art. 145 5 1 pkt 5 faktycznie zaistniała.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że podczas składania zeznań w dniu [...].09.2014 r. przez Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł. i A. M. ujawniono następujące okoliczności:

- zlecanie przez A. M. wykonywania prac na gruntach Panu D. N., który następnie wskazywał osoby, które wynajętym sprzętem prowadziły prace polowe (według zeznania Pani A. M.). Głównym wykonawcą wszystkich prac rolnych był Pan P. F. (rzecz. F.).

- Pan Ł. samodzielnie nie wykonywał prac polowych, nie posiadał maszyn i urządzeń, zabiegi wykonywał Pan F. a pomagał Pan D. N., który polecił Pana F..

- Pan M.M. zeznał zaś, że Pan D.N.(jak wskazał zeznający zarządca gospodarstwa Pana W. G.) polecił Pana P. F., który część zabiegów agrotechnicznych wykonywał sam, a część zlecał innym osobom. Jedyną czynnością wykonaną przez Pana M. było bronowanie w obrębie D. sprzętem użyczonym od Pana F., któremu oddawano ziarno kukurydzy po zbiorze. Pan M. wskazał, że obornik pod uprawę kukurydzy otrzymał od Pana W. G.. Zebrane plony przekazywane były Panu P. F. w zamian za wykonywanie prac i użyczanie sprzętu.

- Pan W. T. zeznał, że zabiegi agrotechniczne wykonał osobiście na sprzęcie użyczonym od Pana P. F., całość plonów przekazywano Panu P. F. jako zapłata za korzystanie z maszyn.

- C. F. zeznał, że częściowo wykonał zabiegi agrotechniczne osobiście na sprzęcie użyczanym przez Pana F., część prac wykonywał Pan F. i jego pracownicy. Rozliczenia za usługi oraz wypożyczenie sprzętu następowało w formie przekazania całości zebranych plonów. Materiał siewny otrzymał od Pana F..

Według zeznań w/w osób Pan C. F., W. T., Pani A. M. byli pracownikami firm W. G.. Pan Z. Ł. wprawdzie zeznał, że Pan W. G. jest mu osobą obcą, jednak z KRS nr [...] z [...].09.2014 r. wynika, że Pan Z. Ł. jest członkiem Rady Nadzorczej spółki [...] sp. z o.o., której jednym ze wspólników jest [...] SA, której z kolei jedynym akcjonariuszem i jednym z członków Zarządu jest Pan W. G. (krs [...] [...].10.2014 r.). Jedynie w przypadku Pana M. w rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane aby był on powiązany z osobą W. G..

Organ odwoławczy przedstawił w formie tabelarycznej zestawienia powierzchni nieruchomości deklarowanych w sprawie i wskazał, że w roku 2010 Pan W. G. posiadał bardzo duże gospodarstwo, a powierzchnia [...] ha zgłoszona do płatności obszarowych i [...] ha deklarowana do ONW podlegała tzw. modulacjom płatności zarówno w zakresie jednolitej płatności obszarowej, jak i pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Podział gospodarstwa i aplikowanie do płatności ONW w ramach kilku wniosków umożliwia obejście w/w przepisów i uzyskanie płatności ONW do powierzchni przekraczającej [...] ha, bądź uniknięcie modulacji w przypadku powierzchni przekraczających [...] ha bądź [...] ha.

Jak wynika z obliczeń przedstawionych w skarżonej decyzji, w przypadku aplikowania do całej powierzchni gospodarstwa Pan W. G. otrzymałby płatności ONW o ponad połowę mniejsze ([...] tys. zł) niż w przypadku ubiegania się o płatności w ramach kilku wniosków ([...] tys. zł).

Z analizy przeprowadzonej przez organ odwoławczy wynika, że Pan W. G. w roku 2010 deklarował duży obszar do płatności ONW — [...] ha. W okresie 2011-2013 ta powierzchnia ulegała stopniowemu zmniejszeniu (od [...] do [...] ha) zaś w momencie gdy organy ARiMR zorientowały się co do zamiarów wnioskodawcy, uznając że doszło w poszczególnych przypadkach do stworzenia sztucznych warunków w celu ominięcia modulacji płatności, Pan W. G. od roku 2014 wykazuje rzeczywistą powierzchnię gospodarstwa (ponad [...] ha), a umowy dzierżawy z innymi rolnikami zostały rozwiązane.

Ujawnione zaś po wydaniu decyzji ostatecznej okoliczności dotyczące podobnego sposobu organizacji prac rolnych zarówno w przypadku Pani A. M., jak i pozostałych rolników (Pana W.T., C. F., Z.Ł. i M. M.) polegające na wykonywaniu prac maszynami należącymi do organizowaniu tych prac przez Pana D. N. (określonego przez Panią M. jako "Zarządcę", a przez Pana M. M. jako "Zarządcę gospodarstwa Pana W. G.") bądź Pana P.F., który organizował maszyny bądź zlecał wykonanie prac innym osobom. Płody rolne oddawane były osobom przeprowadzającym zabiegi agrotechniczne. W rozpatrywanym przypadku Pani A. M. (dawniej S.) w dniu [...].09.2014 r. zeznała, że nie wykonywała żadnych prac rolniczych, D. N. — Zarządca wskazywał osoby, które bezumownie wykonywały prace, za które otrzymywały zapłatę w postaci plonów. Głównym wykonawcą prac był Pan P. F. ( F.). Maszyny, którymi Pan F. wykonywał prace na gruntach deklarowanych do płatności w roku 2013 przez W. T., według jego zeznania Pana F. z dnia [...].09.2014 r. należały do firmy [...]. Sprzęt był użyczany za zgodą przełożonych. Maszyny obsługiwane były przez pracowników firmy [...].

Wprawdzie z zeznań Pani M. nie wynika aby to były te same maszyny, jednak wskazuje ona, że maszyny były wynajmowane a wykonawcą był Pan F.. Ten sam sposób organizacji prac pozwala twierdzić, że maszyny wykorzystywane do prac w rozpatrywanym przypadku pochodziły z tej samej firmy [...], w której jak twierdzi Pan P. F. był on zatrudniony.

Podkreślić zaś należy, że według KRS nr [...] [...].09.2014 r. jednym z dwóch wspólników spółki [...] jest [...] spółka akcyjna, której jedynym akcjonariuszem według [...] [...].10.2014r.jest Pan W. G..

Sposób prowadzenia prac na deklarowanym do płatności obszarze, w tym obszarze działki ewidencyjnej nr [...] na powierzchni [...] ha, która w roku 2010 była zgłaszana do płatności przez Pana W. G., wskazuje, że prace te były wykonywane tak jakby gospodarstwo w dalszym ciągu było w posiadaniu Pana G. (nadzór nad pracami przez pracownika firmy [...], wykorzystywanie maszyn tej firmy), a deklaracja powierzchni [...]ha deklarowanej wcześniej, a także w roku 2013 we wniosku Pana W. G. miała służyć uzyskaniu większych kwot płatności poprzez ominięcie powierzchniowych modulacji.

Również fakt ustanowienia Pana W. G. pełnomocnikiem Pani A. M. oraz fakt przekazywania środków w roku 201 1 i 2012 na rachunek Pana W.G., jest w ocenie organu odwoławczego okolicznością potwierdzającą fakt czerpania faktycznej korzyści przez Pana G., a nie teoretycznego posiadacza/wnioskodawcę.

W kontekście powyższych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że działalność Pani A. M. ograniczała się zatem do złożenia wniosku o przyznanie płatności na daną powierzchnię oraz ponoszenie kosztów certyfikacji gospodarstwa w programie rolnośrodowiskowym i dokonanie pomiarów gruntu przez geodetę, które to koszty i tak musiałyby zostać poniesione przez Pana G., w sytuacji ubiegania się o płatności do całej powierzchni większego gospodarstwa.

Zdaniem organu odwoławczego rola Pani A. M. ograniczała się do złożenia wniosku wobec powierzchni wcześniej użytkowanych w ramach gospodarstwa Pana W. G., a także Pana L. C..

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że powiązania wynikające z pełnionych funkcji a także okoliczności przedstawione powyżej świadczą o tym, że aplikowanie we wniosku A. M. o płatności do gruntów należących do Pana W. G. a także L. C. nie było zatem przypadkowe w kontekście wykazanego tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

Jednocześnie w swojej argumentacji organ odwoławczy wyeksponował, że jak wynika z twierdzenia strony zawartego w treści złożonych w dniu [...].09.2014 r. zeznań wszelkie prace wykonywały inne osoby, przy pomocy maszyn i urządzeń nie należących do strony, a firmy, powiązanej z Panem W. G.. Organizacją prac zajmowały się również inne osoby (Pan D. N., Pan P. F.) działające na rzecz właściciela Pan W. G.. Plony przekazywano również osobom wykonującym prace. Nie można uznać aby w takiej sytuacji skarżąca decydowała co ma być uprawiane skoro faktyczne zbiory i ich uzyskanie leżało w gestii osób wykonujących prace agrotechniczne. Te osoby, a nie Pani M. były zainteresowane w uzyskaniu jak najlepszych plonów.

W ocenie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR działalność Pani A. M. w tym kontekście, nie może zostać uznana za działalność rolniczą, której definicję określono w art. art. 2 lit. "c" rozporządzenia nr 73/2009. Z tego też względu należy uznać, że A. M. nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit. a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009, a płatność ONW nie przysługuje jej również z tego powodu.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygając sprawę organ ARiMR słusznie uznał zatem, że w sprawie wniosek A. M. został złożony w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, w związku z czym zastosowanie w sprawie będzie miał przepis art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011, według którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. pismem z dn. [...] lipca 2019r. złożyła A. M. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

I/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 138 & 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 145 & 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 151 & 2 k.p.a. z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji orzekającej o odmowie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego zgodnie z żądaniem wniosku, w sytuacji, gdy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji lub

nieznane Organowi w dniu wydania decyzji, w szczególności nie stanowi takiej okoliczności powołana w decyzji informacja o sposobie rozliczenia czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącą, a jej pełnomocnikiem W. G., co czyniło niezasadnym wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR;

2.naruszenia art. 138&2 kpa w zw. z 151&1 pkt 2 kpa w zw. z 145& pkt 5 kpa poprzez jego niezastosowanie przez organ i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika pomimo, że postępowanie toczy się po wznowieniu postępowania i fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia jej ma ustalenie czy istniała przesłanka wznowienia postępowania po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i wydaniu decyzji poprzez wskazanie jakie dowody były dla organu nowymi nie znanymi i istniejącymi w dniu wydania decyzji poprzez dokonanie wglądu do akt postępowań, z których treść protokołu przesłuchań była załączona do sprawy;

3.naruszenie art. 79 & 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o systemie wsparcia

bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. w zakresie prawa do czynnego udziału

Skarżącej w postępowaniu oraz zasady praworządności oraz art. 8&1 k.p.a. - zasady pogłębiania zaufania do obywateli z uwagi na:

1) oparcie ustaleń w sprawie na dowodach zgromadzonych w innych postępowaniach administracyjnych, w których Skarżąca nie był stroną i nie brał w nich udziału, w sytuacji, gdy nie było żadnych przeszkód do przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, tj. przesłuchania świadków w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie,

2) oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie włączonych w poczet materiału dowodowego,

3) braku zgody organu na wyjaśnienie mu ewentualnych wątpliwości na piśmie;

4) zaniechania oceny zasadności wznowienia poprzez badanie materiału dowodowego zgromadzonego w innych, zdaniem organu analogicznych sprawach, brak dołączenia do postępowania akt sprawy beneficjentów W. T., Z. Ł., M. M. oraz C. F., w celu ustalenia zasadności uznania okoliczności sposobu wykonywania zabiegów agrotechnicznych za nowe i nie znane organowi; co skutkowało naruszeniem prawa Skarżącej do czynnego udziału w przesłuchaniu świadków, oraz prawa do zadawania im pytań, a w konsekwencji spowodowało oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie dotyczących osoby Skarżącej, pozostających na bardzo dużym poziomie ogólności, dających pole do poczynienia ustaleń niezgodnych z prawdą materialną, nadinterpretacji i arbitralnych ocen o stworzeniu przez Skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy;

4.art. 80 kpa poprzez zaniechanie dokonania oceny materiału dowodowego poprzez

wskazanie, które z dowodów zgromadzonych w sprawie przeczy faktowi posiadania

przez Panią M. działek rolnych zewidencjonowanych we wniosku albo który z nich przeczy faktowi, że skarżąca utrzymuje działki rolne w zgodzie z normami przez cały rok; a także przyjęciu ustaleń wzajemnie sprzecznych, prowadzących w efekcie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że Skarżąca A. M. nie prowadził działalności rolniczej samodzielnie, a jego gospodarstwo zostało zarejestrowane w systemie ewidencji producentów jedynie w celu sztucznego podziału gruntów będących w faktycznym posiadaniu W. G.;

5.poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie rzekomych powiązań

pomiędzy W. G., skarżącą oraz celowego wykorzystania tych powiązań z zamiarem stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy, w sytuacji gdy materiał dowodowy ustaleń takowych nie potwierdza a jedynie określa stopień znajomości między podmiotami będącymi i działającymi na jednym rynku rolnym;

6.naruszenie art. 84 & 1 k.p.a. w zw. z art. 77 & 1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego, poprzez dowolne ustalenie, że zapłata plonami za pracę maszyn z operatorami dowodzi rezygnacji przez Skarżącą z dochodów z działalności rolniczej, podczas gdy, po pierwsze teza o rezygnacji z dochodów z plonów wymagałaby określenia i porównania ekonomicznej wartości pozyskiwanych płodów oraz kosztu usługowej pracy maszyn w celu pozyskania plonów, co wymagało wiadomości specjalnych, którymi Organ nie dysponuje, a po drugie, zapłata plonami za wykonane usługi jest powszechną praktyką w rolnictwie i według kalkulacji Skarżącej, zamiana ta była dla niej opłacalna, jako w pełni ekwiwalentna i w żadnym razie nie dowodzi stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy bo też w jaki sposób rozliczenie między wykonawcą prac, a rolnikiem mogło by świadczyć o ich wspólnym działaniu logicznym wnioskiem byłoby tworzenie sztucznych warunków przy założeniu, że do rozliczenia nie dochodzi;

7.naruszenie art. 107 & 3 k.p.a. z uwagi na zaniechanie wskazania w uzasadnieniu

skarżonej decyzji na podstawie jakich dowodów Organ ustalił, że "wykazano liczne powiązania w prowadzeniu gospodarstw rolnych oraz tożsamych mechanizmów działania" - co zdaniem organu potwierdzało tworzenie sztucznych warunków przez skarżącą, Skarżący dopuścił się tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności, w szczególności poprzez odniesienie się do "szerszych okoliczności, na podstawie których oceniono sprawę", w miejsce wskazania konkretnych dowodów, na których Organ oparł swoje ustalenia, jak również wskazania przyczyn, z powodu których przeciwnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz w związku z art. 145 &1 pkt 5 kpa brak określenie w uzasadnieniu które dowody stanowiły nowy nie istniejący w dniu wydania wzruszanej decyzji materiał dowodowy

pozwalający na zmianę;

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wnosi o:

1/ uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji

2/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W..

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi tzw. tryb nadzwyczajny. Jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.

W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., I OSK 1961/15 (LEX nr 2324339) przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.

Z analizy akt sprawy, że organy potraktowały, jako przesłankę wznowienia postępowania nowe okoliczności i nowe dowody, które istniały w dniu wydawania ww. decyzji z dnia [...].07.2014 r. przyznającej Skarżącej pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2013 r.

Z uzasadnienia postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...].08.2015 r. wynika, że w toku prowadzonego postępowania w ramach wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 został zebrany liczny materiał dowodowy w postaci: protokołów przesłuchań świadków, umów dzierżawy na grunty zgłoszone do płatności przez Skarżącą, wypowiedzenia umów dzierżawy oraz innych pism składanych przez stronę postępowania, który wskazuje, że także w latach 2011-2012 Skarżąca wraz z W. G. i innymi osobami stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW i płatności rolnośrodowiskowych - ujawniły się zatem nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydawania decyzji przyznających płatności.

W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organów ARiMR, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności (a nie nowe dowody jak podnosi skarżąca), a tymi nowymi okolicznościami, o których mowa w art. 145 & 1 pkt 5 kpa, które w ocenie organów ARiMR stanowiły podstawę do wznowienia postępowania, były ni tylko dokumenty i oświadczenia przedstawione przez Panią A. M. w dniu [...].07.2014 r., a okoliczności dotyczące sposobu użytkowania działek rolnych i wykorzystywania maszyn rolniczych zarówno przez Panią A. M. jak i inne osoby, tj. Pana M. M., C. F., W. T., Z. Ł., które to okoliczności jako uzyskane przez inny organ (P. Oddział Regionalny ARiMR) w dniu [...].09.2014 r. nie były znane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, ([...].07.2014 r.) i istniały przed wydaniem tej decyzji bowiem dotyczyły roku 2013.

Podkreślić również należy, że podobny sposób prowadzenia działalności na deklarowanych do płatności działkach przez osoby powiązane z Panem W. G. poprzez wykonywanie prac przez pracowników zatrudnianych w firmach Pana G. przy wykorzystywaniu sprzętu rolniczego należącego do tych firm ([...] powiązanej z Panem G.), nie był znany organowi, który wydał decyzję ostateczną. Okoliczności te nie były ujawnione przed wydaniem decyzji przede wszystkim w sprawie dotyczącej przyznania płatności na rok 2013 z wniosku A. M.. W takiej sytuacji okoliczności te odnośnie sposobu użytkowania gruntów przez A. M. były niewątpliwie nowe i nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną.

Istotne okoliczności, które umożliwiły powiązanie prowadzonej działalności A.

M. z innymi osobami i poprzez to z Panem W. G., zostały ujawnione w rozpatrywanym przypadku dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej.

Materiał dowodowy, którym dysponował Kierownik BP ARiMR w B. wydając w dniu [...].07.2014 r. decyzję nr [...] nie wskazywał na możliwość stworzenia sztucznych warunków w tej konkretnej sprawie. W sprawie dotyczącej przyznania płatności z wniosku A. M. organ prowadzący postępowanie uznał, że prowadzi ona samodzielnie działalność rolniczą a sztuczne warunki do otrzymania większej kwoty płatności nie zachodzą w takim przypadku. Dopiero po ujawnieniu okoliczności prowadzenia działalności rolniczej na takich samych zasadach przez kilka osób powiązanych z Panem W. G. (a zasady te nie były znane w dniu wydania decyzji ostatecznej), organ ARiMR uznał, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia ze stworzeniem sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, skutkujące odmową przyznania płatności.

W rozpatrywanym przypadku organy ARiMR nie dokonały zatem ponownej oceny tych samych dowodów czy okoliczności, bowiem fakty dotyczące sposobu prowadzenia działalności przez skarżącą zostały ujawnione już po wydaniu decyzji ostatecznej.

Wskazać ponadto należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej materiał dowodowy, w postaci Protokołów zeznań Pana M. M., Pana Z. Ł., Pana C. F., Pana W.T., Pana P. F. został włączony do akt sprawy Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2015 r. wydanym przez Kierownika BP w B..

W dalszej kolejności spór dotyczy ustalenia, czy organy zasadnie stwierdziły wydanie z naruszeniem prawa decyzji przyznającej Skarżącej płatności ONW na 2013 r. w związku z ustaleniem, że stworzyła ona sztuczne warunki wymagane do otrzymania pomocy finansowej, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Zgodnie z § 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w brzmieniu obowiązującym w 2013 r., płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009: 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW); 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Z powyższego wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i rolnicze ich użytkowanie. Trafnie zatem wywiódł organ, że płatności ONW nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. Działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 (do którego to przepisu odwołuje się krajowe rozporządzenie) oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W analizowanym przypadku organy uznały, że Skarżąca w sposób sztuczny i pozorny stworzyła w porozumieniu z W. G. warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez Skarżącą pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z § 2 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.

Sąd w pełni podziela te ustalenia i stwierdza, że znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony logicznie, a wnioski przekonująco uzasadnione. Działania organów w tym zakresie uwzględniają wytyczne wynikające z przytoczonego orzeczenia TSUE. Organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zweryfikowały, czy wnioskujący o płatność faktycznie użytkował grunty deklarowane do płatności. Wskazując na powiązania między dzierżawcą i wydzierżawiającym grunty oraz podobieństwa w stosowanych przez wydzierżawiającego mechanizmach dzierżawy z innymi osobami, organ wykazał ponadto wolę uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia, poprzez skoordynowane działania zmierzające do obejścia przepisów prawa przez osoby wnioskujące o płatność do poszczególnych, wydzierżawionych działek.

Na poparcie powyższych twierdzeń wskazać należy ustalenia dokonane w przeprowadzonym postępowaniu i znajdujące się w aktach administracyjnych z których wynika, że wniosku na rok 2013 skarżąca A. M. zadeklarowała powierzchnię około [...] ha dzierżawionych od innej osoby - L. C..

Fakt ten potwierdza treść umowy dzierżawy zawartej w dniu [...].08.2013 r. pomiędzy Panem L. C. oświadczającym, że jest właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...] i Panem D. N.. Z umowy tej wynika, że Pani A. S. (obecnie M.) oświadcza, że była dotychczasowym dzierżawcą gruntów.

Z analizy deklaracji działek [...], [...], [...] i [...] w latach 2004-2014 wynika natomiast, że były one deklarowane do płatności w okresie 2004-2007 do płatności przez Pana W. G., w latach 2008-2009 Pana M. A w roku 2010 przez Pana L. C..

Analizując z kolei deklarację powierzchni przez Pana L. C. w latach 2010-2014, to zauważyć można podobną tendencje jak w przypadku Pana W. G.. W roku 2010 Pan C. deklarował do płatności JPO i ONW obszar [...] ha, w okresie 2010-2013 powierzchnia ta uległa zmniejszeniu do [...] w roku 2011 do około [...] ha w 2012 i 2013 roku, by w roku 2014 tj. w momencie gdy organy ARiMR ujawniły kwestię tworzenia sztucznych warunków w celu ominięcia przepisów dotyczących modulacji, Pan L. C. zadeklarował do płatności obszar [...] ha.

Wydzierżawienie gruntów Pani A. S./M., podobnie jak w przypadku gospodarstwa Pana W. G., miało zatem na celu uzyskanie większej kwoty płatności poprzez ominięcie przepisów dotyczących modulacji.

Zauważyć również należy, że Pan L. C. według KRS z [...].10.2014 r. nr [...] wraz z Panem W. G. jest członkiem Rady Nadzorczej [...] sp. z o.o., w której jedynym akcjonariuszem jest również Pan W. G..

Powiązania wynikające .z pełnionych funkcji a także okoliczności przedstawione powyżej świadczą o tym, że aplikowanie we wniosku Pani A. M. o płatności do gruntów należących do Pana W. G. a także L. C. nie było zatem przypadkowe w kontekście wykazanego tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

Powyższe pozwala na uzasadnione stwierdzenie, że skarżąca nie prowadziła działalności rolniczej w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, bowiem jej celem nie była produkcja roślinna, a jedynie chęć otrzymania dopłat. Skarżąca nie ponosiła żadnego ryzyka finansowego jako elementu nieodzownego w każdym rodzaju działalności produkcyjnej. W żaden sposób nie przetwarzała zebranych plonów z deklarowanych do płatności działek rolnych, ponieważ nie prowadziła hodowli zwierząt gospodarskich. Nie prowadziła też sprzedaży pozyskanych plonów. Cały plon zbierany był maszynami firmy [...] i przekazywany tej spółce, która zajmowała się hodowlą bydła. Przeważająca część płatności, o które wnioskowała Skarżąca była zatrzymywana przez wydzierżawiającego grunty W. G., wskazanego jednocześnie jako pełnomocnik Skarżącej.

Analiza powiązań wskazanych osób fizycznych i W. G. oraz powiązanych z nim spółek wykazała, że to W. G. prowadził działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, tj. ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni.

Powyższe ustalenia organów, w ocenie Sądu dowodzą, że Skarżąca nie była odrębnym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Nie posiadała ona własnego sprzętu, nie ponosiła kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej oraz nie uzyskiwała żadnych dochodów z działalności rolniczej. Jak słusznie stwierdziły organy, faktury VAT za usługi doradcze i za przeprowadzenie kontroli i certyfikacji produkcji rolniczej metodami ekologicznymi, nie stanowią dokumentacji potwierdzającej ponoszenie nakładów finansowych związanych z działalnością rolniczą, a jedynie wskazują na podejmowanie przez Skarżącą działań polegających na złożeniu wniosku, opracowaniu planu działalności rolnośrodowiskowej oraz uzyskaniu certyfikatu produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Skarżąca była jedynie jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące w faktycznym posiadaniu W. G. lub powiązanej z nim spółki. Celem Skarżącej nie była produkcja rolna, tylko chęć otrzymania dopłat.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że słuszne jest stanowisko organów, iż sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa przez podział ponad [...] ha na pięć około stuhektarowych gospodarstw pozwoliło W. G. na ominięcie uregulowań prawnych dotyczących przyznania płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. Mechanizm podziału gruntu i dzierżawy mniejszych jego działek sprawił, że doszło do obejścia kryteriów dostępu do pomocy w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego wnioskodawcy. Potwierdzeniem tego stały się skrupulatne wyliczenia przeprowadzone w zaskarżonej do Sądu decyzji, gdzie organ wykazał, że w wyniku takiego podziału gruntów należących do W. G. oraz powiązanej z nim spółki zostały wypłacone płatność ONW oraz rolnośrodowiskowa ponad dwukrotnie wyższa od płatności, którą otrzymałby w normalnych warunkach.

Jako pozbawiony podstaw prawnych należy uznać zarzut naruszenia art. 79 § 2, art. 6 oraz art. 8 § 1 Kpa. Z akt sprawy wynika, że organy informowały Skarżącą oraz pełnomocnika o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Świadczą o tym zawiadomienia znajdujące siw aktach administracyjnych sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena dowodów oraz wnioski z niej wynikające odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z którego jednoznacznie wynika, że Skarżąca dopuściła się tworzenia sztucznych warunków gospodarowania celem uzyskania korzyści sprzecznych z systemami wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne.

W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Nie doszło też do naruszenia art. 84 § 1 Kpa.

Ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. skutkowało odmową przyznania płatności i brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. W tym miejscu należy też wyjaśnić, że pomimo iż organ I instancji błędnie powołał art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. zamiast mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, to powyższe uchybienie nie powoduje nieważności postępowania, gdyż oba unormowania prawne mają tożsame brzmienie, sens i znaczenie - zostały jednoznacznie i jednolicie skonstruowane w celu uniemożliwienia przyznawania jakichkolwiek płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności. Organ odwoławczy jednoznacznie wyjaśnił tę kwestię. Nie doszło zatem do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 Kpa i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 Kpa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz art. 36 lit. a ppkt i oraz ii, a także art. 37 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Dodatkowo należy wskazać, że sprawa podziału gospodarstwa rolnego W. G., który wydzierżawił swoje grunty min. Skarżącej w celu stworzenia sztucznych warunków była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sad Administracyjny w wyrokach z dnia 5 lipca 2017 r. - sygn. akt II GSK 2373/15, II GSK 2374/15, II GSK 2375/15, II GSK 2376/15, II GSK 2377/15, II GSK 2378/15.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.