Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1809/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej
Powołane przepisy: article: art. 250,260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

sygn. akt I SA/Kr 1809/13 Kraków, dnia 8 listopada 2016 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 października 2016r. o przyznaniu doradcy podatkowemu K.M. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwoty tytułem niezbędnych poniesionych wydatków na środki transportu w sprawie ze skarg R.P. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 wrzesień 2013r., nr [...] , w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: przyznać doradcy podatkowemu K.M., o numerze wpisu [...] , wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M" - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 276,75 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt pięć groszy), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 51,75 zł (pięćdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt pięć groszy), - kwotę 53,69 zł (pięćdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt dziewięć groszy) - tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu.


UZASADNIENIE

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawach o sygn. akt I SO/Kr 107/13 do I SO/Kr 111/13 postanowieniami z dnia 10 października 2013r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Na tej podstawie Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła w w/w sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego K.M.. Akta spraw o sygn. I SO/Kr 107/13 do I SO/Kr 111/13 zostały włączone do akt postępowań prowadzonych pod sygn. I SA/Kr 1809/13 do I SA/Kr 1813/13, połączonych następnie i prowadzonych pod sygnaturą I SA/Kr 1809/13. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi oddalił.

Dnia 27 marca 2014r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie przyznał doradcy podatkowemu wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz koszty niezbędnych poniesionych wydatków, a w dniu 31 marca 2014 r. pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik dołączył natomiast do akt sprawy "załącznik do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. II FSK 1663/14", w którym K.M. domagał się: - przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ustalone według norm przepisanych wraz z należnym podatkiem VAT, - zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 53,69 zł, sprecyzowanych w "zestawieniu niezbędnych wydatków pełnomocnika" z dnia 03.06.2016r. Jako te niezbędne, wydatki podane zostały natomiast udokumentowane koszty przelotu z W. do W. oraz z W. do W. w dniu 03.06.2016r. w kwocie 483,17 zł. Żądaną kwotę pełnomocnik wyliczył natomiast dzieląc 483,17 zł na 9 (ilość spraw rozpatrywanych w drugiej instancji), co dało mu właśnie stawkę 53,59 zł. Przedmiotowy załącznik zawierał ponadto oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał doradcy podatkowemu K.M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 276,75 zł, zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 51,75 zł, a nadto kwotę 53,69 zł tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu.

K.M. we wniesionym w terminie sprzeciwie zarzucił naruszenie art. 250 § 2 w związku z art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne jego zastosowanie, pomimo że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu (referendarzowi sądowemu tego sądu) brak jest przydanej kompetencji do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w przypadku złożenia skargi kasacyjnej, a nadto naruszenie 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez sporządzenie przez referendarza wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) do rozpoznania sprzeciwu w sprawie, wszczętej przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. dniem 15 sierpnia 2015r., zastosowanie znajdują przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z brzmieniem art. 260 p.p.s.a. sprzed tej nowelizacji w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik strony skarżącej sporządził skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia w tym zakresie jest zasadne. Przy tym jednak wbrew zarzutowi podniesionemu w sprzeciwie art. 250 § 2 p.p.s.a. dopuszcza możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Pomimo, że w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (por. M. Jagielska (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994). Nadto § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011r., nr 31, poz. 153) stanowi , że zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, iż stanowi to dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku.

Dodać trzeba również, że art. 250 § 2 został wprowadzony został przepisem art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 2 tej ustawy przepisy p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Stąd też, o ile w sprawie wszczętej przed 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, o tyle stosuje się już nowo wprowadzony art. 250 § 2 p.p.s.a.

W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne rozpoznawanych przez sądy obu instancji. W konsekwencji powoduje to, że sprawy te są rodzajowo takie same a analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. Wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone za postępowanie przed sądem pierwszej instancji niejako uwzględnione okoliczności nakładu pracy doradcy podatkowego i wkładu pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Kolejne wywody pełnomocnika nie stanowiły nowego problemu proceduralnego, a jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie poprzedniego. Przy ocenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika trzeba również zwrócić uwagę, że w ramach tej sprawy doszło do jednego stawiennictwa doradcy podatkowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Prawidłowo również referendarz podniósł w swoim uzasadnieniu aspekt fiskalny tj. finansowy interes Państwa przy ustalaniu wynagrodzenie pełnomocnika. Państwo występuje w niniejszej sprawie jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym. Skarb Państwa występuje w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca. Zapewnienie stronie prawa do sądu wiąże się również koniecznością działania dla dobra obywateli w ramach realizacji zasady sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Powyższe oznaczać musi przyjęcie ścisłej zasady, że wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Stąd też trudno za reprezentację z urzędu, w takich samych rodzajowo sprawach, przyznawać pełnomocnikowi każdorazowo pełną stawkę wynagrodzenia.

Uzasadnione jest zatem przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu wysokości 25% należnej stawki ustalonej w oparciu o Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z dnia 11 lutego 2011r., nr 31, poz. 153 ), przy zastosowaniu art. 250 § 2 p.p.s.a., podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia i wynoszącą w tym wypadku 103,50 zł.

Przedmiotowa sprawa dotyczy sześciu skarg, które pierwotnie doprowadziły do wszczęcia pięciu postępowań sądowoadministracyjnych o sygn. akt od I SA/Kr 1809/13 do I SA/Kr 1813/13. Połączenie ich miało charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej. W związku z tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt. 1 w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia dla spraw o sygn. akt I SA/Kr 1809/13 do I SA/Kr 1813/13 wynosi 900 zł. Wynagrodzenie w tej materii po miarkowaniu wynosi więc 225 zł.

Sąd uznał za uzasadnione również przyznanie wynagrodzenia za koszty przejazdu. Co do zasady są to koszty zaliczane do wydatków niezbędnych doradcy podatkowego, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które poniósł w związku z wykonywaniem pomocy prawnej z urzędu. Nie budzi wątpliwości słuszność przyjęcia przez referendarza, że poniesiony koszt biletu lotniczego na trasie W-W-W, wynoszący 483,17 zł, mieści się w kwotowych ramach "niezbędnych wydatków" poniesionych w związku z dojazdem na rozprawę. Koszty podróży samochodem byłyby – uwzględniając opłaty za autostradę – nieco wyższe od kosztów połączenia lotniczego. Stąd też przyznanie zwrotu wydatków za przeloty samolotem jest zasadne w kwocie 53,69 zł., wyliczonej zgodnie z wnioskiem i sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przelotów w wysokości 483,17 zł przez liczbę 9 spraw rozpatrywanych przez sąd drugiej instancji.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.