Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 165/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 18, art. 71 ust. 1, art. 71 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 186 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 108
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
article: art. 14a ust. 1d
journal: Dz.U. 2017 poz 2168
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Ł., na podstawie art. 1 ust. 2 i ust. 3, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6, art. 8, art. 20 ust. 2 i ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1 i ust. 2, art. 26 ust. 3 i ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przyznano M. K. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat – N. K., w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. a nadto odmówiono wnioskodawczyni przyznania w okresie od [...] r. do [...] r. świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad jednym dzieckiem, wnioskowanego na dziecko N. K..

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku rodzinnego, lecz nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Wymieniona w dniu [...] r. zawiesiła działalność gospodarczą na podstawie art. 14a ust. 1d o swobodzie działalności gospodarczej tj. w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem oraz udzieliła sobie urlopu wychowawczego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

Powołując się na art. 10 § 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ wskazał, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "korzystanie z urlopu wychowawczego". Jego treść należy zatem wyjaśniać posługując się innymi ustawami, w których tego rodzaju pojęcie występuje i mogą pozostawać w związku z przedmiotem regulacji ustawy. Organ zaznaczył, że urlop wychowawczy stanowi instytucję określoną przepisami prawa pracy. Zgodnie z art. 186 § 1 Kodeksu pracy, pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Z kolei w myśl art. 2 Kodeksu pracy, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Zdaniem organu, prawo do urlopu wychowawczego ma pracownik, czyli osoba pozostająca w stosunku pracy, wobec której stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Prawa do tego urlopu nie mają natomiast osoby niebędące pracownikami, ale wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, np. zleceniobiorcy, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o dzieło, a także osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, wobec których stosuje się ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. W tej sytuacji, skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, ponieważ nie jest uprawniona do urlopu wychowawczego, nie pozostaje w stosunku pracy, a urlop wychowawczy przewidziany jest wyłącznie dla pracowników.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że jest to już trzecia odmowa przyznania dodatku do świadczenia rodzinnego w okresie ostatnich dwóch lat. MOPR po raz kolejny "odrzucił jej wniosek" chociaż Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało jej rację. Dodała, ze jest matką, która samotnie wychowuje dziecko, "z dochodem 500 + i rodzinne" oraz alimentami w kwocie [...]zł miesięcznie. Dochód, który uzyskuje, nawet w minimalnym stopniu nie zaspokaja potrzeb jej oraz jej córki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 1, 2, 10, 22, art. 4, art. 5, art. 8, art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Kolegium urlop wychowawczy jest instytucją prawa pracy. Co do zasady przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wprowadzają zróżnicowania w dostępie do uregulowanego tam zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków, w zależności od form nawiązania zatrudnienia jak i innych prac zarobkowych. W tym jednak przypadku ustawa zróżnicowała osoby uprawnione do urlopu wychowawczego z osobami, które uprawnień takich nie mają. Ustawodawca wprowadzając przepis art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej od 1 września 2013 r. znowelizował również ustawę o świadczeniach rodzinnych, ale nie dokonał zmian w analizowanym art. 10 ust. 1 tej ustawy. Nie uznał więc, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje również osobom, które zawiesiły działalność gospodarczą z powodu opieki nad dzieckiem. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że nie ma podstaw do stosowania innej, szerszej wykładni pojęcia "uprawnionego do urlopu wychowawczego" i rozszerzania go również na osoby prowadzące działalność gospodarczą, które nie mają prawa tak do urlopów wychowawczych jak i do urlopów wypoczynkowych w rozumieniu Kodeksu pracy.

Kolegium zaznaczyło, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt SK 66/06, zajmował się zróżnicowaniem sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą i pracowników. Trybunał wskazał, że cecha według której ustawodawca zróżnicował położenie osób pozostających bez pracy, jest prawnie relewantna. Bycie pracownikiem (lub pozostawanie w stosunku służbowym) i prowadzenie działalności gospodarczej, której jedną z cech jest ponoszenie ryzyka ekonomicznego, to dwie zupełnie różne sytuacje. Jeśli prowadzący działalność gospodarczą pozostaje bez pracy, stan ten zawsze ostatecznie stanowi wynik jego działalności i jest objęty ryzykiem towarzyszącym podjęciu tejże działalności.

Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją M. K. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że od 2016 r. rozpoczęła urlop wychowawczy, przy czym spełniała wszystkie warunki uprawniające ją do zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych. Organ I instancji co prawda dwukrotnie odmówił jej wspomnianego dodatku, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie uchylało te decyzje, przyznając jej rację.

Skarżąca podkreśliła, że jej sytuacja w żaden sposób nie uległa zmianie, a jednak tym razem – kiedy zostało jej już tylko 6 miesięcy urlopu wychowawczego – Kolegium wydało decyzję odmowną. Dodała, że jest samotną matką, a były mąż jest pozbawiony władzy rodzicielskiej.

W ocenie strony, zgodnie z "nowelizacją o samozatrudnieniu" od 1 października 2013 r. nastąpiło "rozszerzenie uprawnień i dodatków z nimi związanych". Od 2013 r. zarówno przedsiębiorcy jak i osoby pracujące, mają równe prawa jak pracownicy na urlopie wychowawczym.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W tak określonym zakresie kognicji, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy, a pozostawienie rozstrzygnięć w obiegu prawnym godziłoby w konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej i zasadę równości.

Zaskarżoną decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. odmawiającą skarżącej w okresie od [...] r. do [...] r. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad jednym dzieckiem.

Zdaniem organów, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1952) stanowi podstawę do przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wyłącznie matce, ojcu lub opiekunowi prawnemu dziecka -uprawnionym do wspomnianego urlopu wychowawczego. Ponieważ ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji urlopu wychowawczego, zatem – w ocenie organów – treść tego pojęcia należy wyjaśniać posługując się Kodeksem pracy. Urlop wychowawczy stanowi bowiem instytucję określoną przepisami prawa pracy. Powołując się na treść art. 186 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 108), organy stwierdziły, że prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem ma jedynie pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy. Jednocześnie pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Zdaniem organów, z powyższego wynika, że prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego mają osoby pozostające w stosunku pracy, natomiast nie posiadają takiego prawa osoby niebędące pracownikami, ale wykonujące pracę na podstawie umów cywilno-prawnych, np. zleceniobiorcy, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o dzieło, a także osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, wobec których stosuje się ustawę o swobodzie działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest przy tym, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko (do 5 roku życia), jak również, że wymieniona skorzystała z przewidzianej w art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 2168) możliwości zawieszenia, przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników, wykonywania działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Wspomniany przepis został wprowadzony ustawą z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 983) z dniem 1 września 2013 r.

Opisana wyżej ustawa, dodatkowo wprowadziła także (art. 3 tej ustawy) zmiany w art. 3 pkt 23 lit. f) i art. 3 pkt 24 lit f) ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymieniając jako utratę dochodu - oprócz utraty spowodowanej wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej - także utratę dochodu spowodowaną zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zaś w przypadku uzyskania dochodu – wskazując oprócz uzyskania dochodu spowodowanego rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej także uzyskanie dochodu spowodowane wznowieniem jej wykonywania.

Powyższe zmiany nie objęły jednak art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

1) 24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z braku w ustawie o świadczeniach rodzinnych definicji pojęcia "urlop wychowawczy", organy dla jego wyjaśnienia sięgnęły do ustawy Prawo pracy i w rezultacie uznały, że chodzi tu o urlop przysługujący wyłącznie osobie pozostającej w stosunku pracy.

Powyżej nakreślony stan faktyczny i prawny implikuje rozważania w zakresie pożądanej interpretacji normy art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i kierunku działań organów, które w następstwie prawidłowej interpretacji wskazanej normy powinny podjąć działania naprawcze i wydać rozstrzygnięcie zgodnie z zaprezentowaną poniżej oceną.

Zdaniem Sądu, w zaistniałym stanie możemy mieć do czynienia z luką prawną. Jeśli bowiem dokonać ścisłej i literalnej wykładni wskazywanego przepisu, to uznać należałoby, że ustawodawca nie objął normą art. art. 10 ust. 1 wspomnianej ustawy opisanej sytuacji.

Wskazać przy tym należy, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wypowiadał się w kwestii dopuszczalności kwestionowania braku określonych regulacji w postępowaniu przed nim. Wskazywał, że zaniechanie ustawodawcy jako takie nie może stanowić przedmiotu skargi konstytucyjnej. W wypadku natomiast obowiązującego aktu normatywnego jest w kompetencjach Trybunału Konstytucyjnego ocena jego konstytucyjności z tego punktu widzenia, czy w jego przepisach nie brakuje unormowań, bez których może on budzić wątpliwości natury konstytucyjnej. Zarzut niekonstytucyjności może więc dotyczyć tego, co ustawodawca w danym akcie unormował, jak i tego, co w akcie tym pominął. Ocenie TK podlega zawsze treść normatywna zaskarżonego przepisu, a więc także brak pewnych elementów normatywnych, których istnienie warunkowałoby konstytucyjność danej regulacji (tak wyrok TK z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 20/05 i przytaczane tam wyroki TK, dostępne na: www.tk.gov.pl). Ten sam Trybunał wielokrotnie podkreślał, że pytanie prawne należy traktować jako szczególny – subsydiarny – instrument badania konstytucyjności przepisów, wykorzystywany wówczas, gdy wątpliwości sądu co do zgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją, nie mogą być usunięte przez sąd w drodze wykładni albo gdy w danej sprawie nie można zastosować innych, niebudzących wątpliwości przepisów prawnych lub aktów normatywnych. Trybunał podkreślał, że jeżeli sąd orzekający poweźmie co do przepisu, który ma być przesłanką rozstrzygnięcia wątpliwości natury konstytucyjnej, powinien w pierwszej kolejności dążyć do ich usunięcia w drodze znanych nauce prawa reguł interpretacyjnych i kolizyjnych, w szczególności – jeżeli to możliwe – w drodze wykładni zgodnej z Konstytucją (por. postanowienie TK z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt P 112/15).

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, zasada równości wobec prawa polega na tym, aby wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu były traktowane równo, bez dyskryminowania i faworyzowania (por. np. orzeczenie z 9 marca 1988 r., sygn. U 7/87, OTK w 1988 r., poz. 1, wyroki z: 21 czerwca 2001 r., sygn. SK 6/01, OTK ZU nr 5/2001, poz. 121; 24 października 2005 r., sygn. P 13/04, OTK ZU nr 9/A/2005, poz. 102 i 11 grudnia 2006 r., sygn. SK 15/06, OTK ZU nr 11/A/2006, poz. 170).

Trybunał wskazywał, że przy ocenie regulacji prawnej z punktu widzenia zasady równości należy rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa, biorąc pod uwagę treść i cel danej regulacji prawnej. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w doktrynie, ciężar dowodu, że wprowadzone różnicowanie podmiotów posiadających wspólną cechę istotną spełnia wymienione wyżej wymogi, spoczywa na organie państwowym, który ustanowił zakwestionowany akt prawotwórczy (wyrok z 20 października 1998 r., sygn. K 7/98, OTK ZU nr 6/1998, poz. 96).

Zasada równości zakłada jednocześnie różne traktowanie podmiotów różnych, tj. podmiotów, które nie posiadają wspólnej cechy istotnej. Równość wobec prawa to zasadność wyboru takiego, a nie innego kryterium różnicowania.

W wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. (sygn. K 2/10), Trybunał wskazał, że między zasadą równości wobec prawa a zasadą sprawiedliwości społecznej istnieje ścisły związek. Obie zasady w znacznym stopniu nakładają się na siebie. Zasada sprawiedliwości społecznej nakazuje w szczególności, by równo traktować podmioty prawa charakteryzujące się daną istotną cechą. Wprowadzanie zróżnicowania podmiotów prawa jest dopuszczalne na gruncie zasady równości, jeżeli służy realizacji sprawiedliwości społecznej. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że zróżnicowanie niesprawiedliwe jest zakazane (por. orzeczenie z 3 września 1996 r., sygn. K 10/96, wyrok z 28 marca 2007 r., sygn. K 40/04, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 33).

W doktrynie natomiast wskazuje się, że zasada sprawiedliwości społecznej i zasada równości w znacznej części nakładają się na siebie, a także, że żadnej z tych zasad nie sposób definiować bez jednoczesnego nawiązania do drugiej (por. M. Masternak-Kubiak, Prawo do równego traktowania, [w:] Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, red. B. Banaszak i A. Preisner, Warszawa 2002, s. 123).

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie interpretował pojęcie sprawiedliwości społecznej w połączeniu z pojęciem równości. Stoi na stanowisku, że jeżeli w podziale dóbr i związanym z tym podziale ludzi występują niesprawiedliwe różnice, wówczas różnice te uważane są za nierówność. Sprawiedliwość jest przeciwieństwem arbitralności, wymaga bowiem, aby zróżnicowanie poszczególnych ludzi pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych ludzi (por. orzeczenie z 22 sierpnia 1990 r., sygn. K 7/90, OTK w 1990 r., poz. 5, wyrok z 22 grudnia 1997 r., sygn. K 2/97).

Jak wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawodawca przewidział dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tylko rodzicom lub opiekunom uprawnionym do takiego urlopu wychowawczego, odwołując się jednocześnie do prawa pracy i zawężając grupę adresatów tego przepisu do osób pozostających w stosunku pracy. Jednak, zdaniem Sądu, takie sformułowanie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza możliwości jego zastosowania także w przypadku gdy rodzic dziecka – w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem korzysta z zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres do lat 3. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że zarówno w przypadku urlopu wychowawczego jak i w przypadku zawieszenia działalności gospodarczej na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – celem jest właśnie sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, przy czym zarówno pracownik korzystający z urlopu wychowawczego jak i osoba prowadząca działalność gospodarczą pozbawione są w tym okresie dochodu (jak już wcześniej wskazano, zawieszenie działalności gospodarczej z tego powodu – ustawa o świadczeniach rodzinnych nakazuje traktować jako utratę dochodu). Taką wykładnię wskazanego przepisu uznać należy za prawidłową i zgodną z konstytucyjnymi zasadami ochrony rodziny określonymi w art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis art. 18 Konstytucji RP stanowi bowiem, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa (art. 71 ust. 2 Konstytucji).

Wobec powyższego wskazywanie przez Kolegium, na zróżnicowanie osób prowadzących działalność gospodarczą i pracowników z uwagi na łączące się z prowadzeniem wspomnianej działalności ryzyko ekonomiczne oraz brak takiego ryzyka w przypadku pracowników należy uznać za nietrafne. Okoliczność ta nie ma bowiem związku z istotą sprawy i rodzajem świadczenia wnioskowanego przez skarżącą – związanego wyłącznie ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem do 5 roku życia. Co istotne, w tym wypadku to wychowywanie dziecka jest powodem, dla którego skarżąca nie prowadzi swojej działalności i nie ma to najmniejszego związku z ewentualnym ryzykiem ekonomicznym, względy ekonomiczne nie były bowiem powodem jej zawieszenia. Z tego punktu widzenia, skarżąca znajduje się w takim samym położeniu, jak pracownica zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która korzysta z urlopu wychowawczego, a różnicowanie ich sytuacji z uwagi na formę zatrudnienia należy uznać za nieuzasadnione.

Z tych względów, zdaniem Sądu przyjętą przez organ I instancji wykładnię przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznać należy za niezgodną z wyżej wskazanymi przepisami Konstytucji RP.

Okoliczności, o których mowa powyżej bez wątpienia przemawiają za koniecznością uznania, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skarżąca niewątpliwie spełnia warunki do przyznania jej zarówno świadczenia rodzinnego jak i dodatku do tego świadczenia z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania ze stanowiącego odpowiednik urlopu wychowawczego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

W tym stanie rzeczy Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Ł..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić przedstawione powyżej uwagi, a zwłaszcza zobligowane będą rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, będąc związane przedstawioną w nim oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania.