Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1229/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 180 poz 3  art. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiające zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32,  wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 358 poz 59  art. 26
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w  ramach wspólnej polityki rybołówstwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skarg I. D. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzjami z dnia [...] kwietnia 2010 r. o numerach: [...] wydanymi po rozpatrzeniu odwołań I. D., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia [...] listopada 2009 r. o numerach: [...] wymierzające I. D., kapitanowi statku rybackiego [...], o polskiej przynależności i długości całkowitej mniejszej niż 10 m, kary pieniężne w wysokości odpowiednio: 6000 zł, 3500 zł, 4600 zł, 3600 zł, 3500 zł, 4300 zł, 3800 zł, 3300 zł, 3100 zł, 2500 zł, 4100 zł, 5000 zł, 2600 zł, 3500 zł, 3000 zł, 3500 zł za to, że w rejsach połowowych zakończonych w porcie J. w dniach: [...] prowadził ukierunkowane połowy dorsza naruszając przepisy art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) oraz art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. U. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r).

W uzasadnieniu rozstrzygnięć Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych stwierdzono, na podstawie wpisu do karty dziennika pokładowego odpowiednio nr.:

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

[...] dokonanego przez kapitana statku rybackiego [...] I. D., iż statek ten podczas rejsów w dniach: [...] złowił i przywiózł do portu odpowiednio: 690 kg dorszy w relacji pełnej (23 skrzynki po 30 kg każda), 270 kg dorszy w relacji pełnej (9 skrzynek po 30 kg każda), 480 kg dorszy w relacji pełnej (16 skrzynki po 30 kg każda), 330 kg dorszy w relacji pełnej (10 skrzynek po 30 kg każda), 270 kg dorszy w relacji pełnej (9 skrzynek po 30 kg każda), 420 kg dorszy w relacji pełnej (14 skrzynek po 30 kg każda), 330 kg dorszy w relacji pełnej (11 skrzynek po 30 kg każda), 240 kg dorszy w relacji pełnej (8 skrzynek po 30 kg każda), 210 kg dorszy w relacji pełnej (7 skrzynek po 30 kg każda), 90 kg dorszy w relacji pełnej (3 skrzynki po 30 kg każda), 390 kg dorszy w relacji pełnej (13 skrzynek po 30 kg każda), 570 kg dorszy w relacji pełnej (19 skrzynek po 30 kg każda), 120 kg dorszy w relacji pełnej (4 skrzynki po 30 kg każda), 270 kg dorszy w relacji pełnej (9 skrzynek po 30 kg każda), 180 kg dorszy w relacji pełnej (6 skrzynek po 30 kg każda), 240 kg dorszy w relacji pełnej (8 skrzynek po 30 kg każda).

Ponownie badając sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił stanowiska organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów złożonych odwołań Minister uznał za niezasadny zarzut strony wskazujący na naruszenie art. 77 § 1 kpa, gdyż organ pierwszej instancji trafnie określił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie tj. prowadzenie połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Konnisję Europejską. Fakt ten został potwierdzony w dziennikach połowowych.

Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące realizacji zasady prawdy obiektywnej wskazał, iż zobowiązanie na podstawie art. 7 i 77 kpa organu do zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 kpa organ podniósł, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - specjalne zezwolenie połowowe - nie została w wyniku wydania przez KE rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 wyeliminowana z obrotu prawnego, lecz nastąpiła częściowa utrata uprawnień w niej określonych z mocy prawa, wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007. Uprawnienia określone w tym zezwoleniu wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorszy w Polsce. Połowy ryb mogły być prowadzone po spełnieniu następujących przesłanek: na statku winna znajdować się licencja połowowa wraz z zezwoleniem połowowym oraz połowy mogą dotyczyć jedynie organizmów morskich, które są w nim określone i których ogólna kwota połowowa nie została wyczerpana. Podmioty wykonujące rybołówstwo mają obowiązek dokonywać tych połowów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami krajowymi i wspólnotowymi, a więc nie wystarczy sama kwota wpisana w specjalnym zezwoleniu połowowym, ale również należy przestrzegać przy wykonywaniu tego rodzaju działalności wymiarów i okresów ochronnych określonych dla danego gatunku, używać stosownych narzędzi połowowych jak również należy zaprzestać prowadzenia połowów kiedy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost nie zakazują.

Organ wskazał ponadto, że zakaz prowadzenia połowów dorszy podyktowany był znacznym przekroczeniem przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej dorszy jaka została przyznana Polsce w 2007 r. W preambule rozporządzenia Komisji nr 804/2007 wyraźnie wskazano, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i w związku z tym wielkości dopuszczalne uznaje się za wyczerpane.

Minister podkreślił także, że z danych pochodzących z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III) wynika, że przyznana kwota połowowa dorsza na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego została wykorzystana w 162,5 % przez polskie statki rybackie, co oznacza, iż została wyłowiona kwota dorsza przyznana na cały obszar Morza Bałtyckiego.

Przywołując stanowisko wyrażone w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt U 6/08 Minister wskazał, iż zakaz połowu dorsza został ustanowiony przez Komisję Europejską na podstawie informacji uzyskanych od inspektorów, którzy podczas kontroli ustalili, że połowy dorsza dokonywane przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone KE przez Polskę na 2007 r. Komisja Europejska z własnej inicjatywy określiła, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia KE z dnia 9 lipca 2007 r. (tj. od 11 lipca 2007 r.) do 31 grudnia

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

2007 r. obowiązuje zakaz połowu, przechowywania, przeładunku lub wyładunku dorsza

przez statki pływające pod polską banderą.

Za bezzasadne w ocenie organu należy uznać również zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 6 kpa poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez brak ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego. Odnosząc się do ww. zarzutów organ wskazał, że w przedmiotowych sprawach organ kierował się przepisami o rybołówstwie, rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie oraz przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. Przepisy te nie nakładają na organ obowiązku podejmowania kroków w kierunku ustalenia stanu majątkowego strony a tym samym minister właściwy do spraw rybołówstwa nie posiada kompetencji w przedmiotowym zakresie.

Skargi na powyższe decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, I. D. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

* naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 4 pkt

21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w

sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie poprzez

ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych

przepisów w postaci wyczerpania kwoty połowowej,

* naruszenie prawa procesowego tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez

niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na nie

dokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania ogólnej

kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsów

połowowych, w szczególności nie powołanie biegłego, nie przeprowadzenie dowodu z

oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko

Komisji Europejskiej oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007 r.,

* naruszenie prawa procesowego tj. art. 16 kpa poprzez nie uwzględnienie okoliczności,

że połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego

ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia

połowowego,

- naruszenie prawa materialnego tj. § 4 pkt 21 w/w rozporządzenia poprzez

wymierzenie kary za jeden połów w sytuacji, gdy w stosunku do strony toczą się

również inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju, a przedmiotowy

przepis przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów,

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

* naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 kpa poprzez wymierzenie kary na podstawie

dowolnie przyjętych kryteriów oraz nieustalenie sytuacji majątkowej skarżącego jako

przesłanek wymiaru kary,

* naruszenie przepisów postępowania tj. art. 139 kpa poprzez ukaranie skarżącego

według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez

Ministra decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarg podniesiono, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana.

W skargach podniesiono również, że wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w G. wskazują, iż do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tyś. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tyś. ton. W związku z tym zdaniem skarżącego należy przyjąć, że wykonywał on jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie pokusił się jednak o zbadanie czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane.

Skarżący wskazał także, że dokonał połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji - specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszył zatem prawa, gdyż realizował prawa nabyte przez armatora. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy przerzuciły odpowiedzialność będącą skutkiem ich bezczynności na obywatela, co nie powinno mieć miejsca.

W ocenie skarżącego karą administracyjną objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzeczne z ustawą. W

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami muszą być objęte jedną decyzją o

karze.

Zdaniem skarżącego organy ustalając karę nie dokonały jakichkolwiek ustaleń w zakresie stanu majątkowego skarżącego, posługując się dowolnie przyjętymi kryteriami. Suma nałożonych na skarżącego kar stanowi kwotę trudną do zapłaty dla przeciętnego obywatela.

Skarżący wskazał ponadto, że na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji jego sytuacja uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszej kary, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius. Zakaz ten dotyczy całego przebiegu postępowania, a nie wyłącznie jednej z jego faz.

W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, zarówno wspólnotowego, jak i krajowego w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.

Jak wynika z akt administracyjnych spraw I. D. był kapitanem jednostki rybackiej [...] o długości całkowitej mniejszej niż 10 m, podczas rejsów połowowych zakończonych w porcie J. w dniach: [...]. W trakcie połowów prowadził ukierunkowane połowy dorsza, uzyskując połowy o masie: 690 kg dorszy w relacji pełnej, 270 kg dorszy w relacji pełnej, 480 kg dorszy w relacji pełnej, 330 kg dorszy w relacji pełnej, 270 kg dorszy w relacji pełnej, 420 kg dorszy w relacji pełnej, 330 kg dorszy w relacji pełnej, 240 kg dorszy w relacji pełnej, 210 kg dorszy w relacji pełnej, 90 kg dorszy w relacji pełnej, 390 kg dorszy w relacji pełnej, 570 kg dorszy w relacji pełnej, 120 kg dorszy w relacji pełnej, 270 kg dorszy w relacji pełnej, 180 kg dorszy w relacji pełnej, 240 kg dorszy w relacji pełnej. Na podstawie dokumentów sprzedaży wartość dorsza oszacowano odpowiednio na kwotę: 3910 zł, 1462,50 zł, 2600 zł, 1625 zł, 1462,50 zł, 2275 zł, 1787,50 zł, 1300 zł, 1137,50 zł, 487,50 zł, 2112,50 zł, 3087,50 zł, 650 zł, 1462,50 zł, 975 zł, 1560 zł.

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

Bezspornym jest, iż I. D., będąc kapitanem statku [...], wykonywał połowy dorsza po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. zakazu połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. LJE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.) Za działania te zostały mu wymierzone kary pieniężne odpowiednio w wysokości: 6000 zł, 3500 zł, 4600 zł, 3600 zł, 3500 zł, 4300 zł, 3800 zł, 3300 zł, 3100 zł, 2500 zł, 4100 zł, 5000 zł, 2600 zł, 3500 zł, 3000 zł, 3500 zł.

Wskazać należy, że wobec faktu członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. W niniejszych sprawach podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanych kar administracyjnych było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.

Podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust.

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

4), stanowiło rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. Urz. UE L Nr 358 z 31 grudnia 2002 r.). Stosownie bowiem do treści art. 26 w/w rozporządzenia Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji.

Powyższe uwagi prowadzą zdaniem Sądu do stwierdzenia, że podniesiony w skargach zarzut dotyczący zastosowania wymienionych wyżej kar pieniężnych w przypadku braku, w ocenie skarżącego, zaistnienia przesłanki odpowiedzialności w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej uznać należy za bezzasadny.

W rozpoznawanych sprawach skarżący wywodzi również, że zakaz ustanowiony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 nie może być w stosunku do niego skuteczny, albowiem po pierwsze - prowadzi do utraty praw nabytych, po drugie -pozostaje w sprzeczności z pozostającą w obrocie prawnym decyzją - specjalnym zezwoleniem połowowym.

W pierwszym rzędzie w kontekście powyższego należy wskazać, iż nietrafne są podniesione w treści skarg wywody skarżącego, jakoby samo ustanowienie zakazu połowu przez upoważniony do tego organ Unii Europejskiej prowadziło do uszczuplenia praw nabytych. Wyjaśnić bowiem należy, że w krajowym porządku prawnym pozostawał na dzień uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego jak i prowadzenia połowów, jako bezpośrednio skuteczny, powołany już art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002. Wobec wskazanych powyżej uwarunkowań -bezpośredniego obowiązywania w polskim porządku prawnym także regulacji ustanawianych przez instytucje Unii Europejskiej - istnienie w porządku prawnym normy, która jednoznacznie upoważniała Komisję Europejską do wprowadzania bezpośrednio skutecznego natychmiastowego zakazu kontynuowania połowów przez wszystkie statki pływające pod banderą określonego państwa (gdy wystąpią określone przesłanki - wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej dla konkretnego państwa) powoduje, iż decyzja w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego dla konkretnego podmiotu przysparzała prawo połowu jedynie w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym, a więc do czasu wyekspirowania wskazanego datą terminu jego obowiązywania, wyczerpania indywidualnie przyznanej kwoty połowowej, bądź w sytuacji szczególnej - do czasu ustanowienia stosownego zakazu o

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

charakterze ogólnym. Informacja o tych ostatnich uwarunkowaniach, zgodnie z zasadą dobrej administracji, winna była znaleźć się także w treści zezwolenia, jednak jej brak nie rodzi żadnych skutków, co do sytuacji prawnej strony. Wskazana bowiem zasada wynika z mocy prawa, nie jest zaś kreowana w wyniku stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie indywidualnej. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, iż odmienna wykładnia wskazanych regulacji pozostawałaby w sprzeczności z ich materialnoprawną treścią, naruszając jednocześnie zasadę bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.

W kontekście powyższych uwarunkowań, bez znaczenia są podnoszone kwestie pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów - specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikający limit indywidualny nie był wyczerpany (czy samej licencji połowowej), w czasie gdy wymierzono administracyjne kary pieniężne za prowadzenie działalności ujętej w zezwoleniu. Z decyzji tej, gdy chodzi o połów dorsza po wprowadzeniu odnośnego zakazu, nie wynikały dla strony żadne skutki w sferze materialnoprawnej. W tej sytuacji organ administracji mógł z urzędu lub na wniosek strony orzec o wygaśnięciu decyzji w zakresie niewykorzystanych kwot połowu dorsza (art. 162 § 1 pkt 1 kpa). Należy jednak podkreślić, iż ewentualne wygaszenie byłoby jedynie pośrednim następstwem prawnym ustanowienia zakazu, jednak sama utrata uprawnień do połowu wynika z mocy stosownego rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007, nie jest zaś skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu. Należy wskazać, iż gdyby nawet wyrażoną wprost wolą polskiego prawodawcy było wprowadzenie konstrukcji opartej na zasadzie, iż skuteczność zakazu ustanowionego w drodze rozporządzenia przez upoważnioną instytucję Unii Europejskiej jest skuteczny dopiero po wydaniu stosownego orzeczenia administracyjnego przez organ władzy publicznej, rozwiązanie takie, jako faktycznie ograniczające zasadę bezpośredniej skuteczności rozporządzeń, pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej (prawem pierwotnym z wyrażoną w nim zasadą bezpośredniej skuteczności rozporządzeń i prawem wtórnym, którym upoważniono wskazaną instytucję UE do wprowadzenia bezpośrednio skutecznego zakazu) i musiałoby zostać pominięte przy dokonywaniu wykładni regulacji, zarówno z uwagi na konstytucyjną zasadę pierwszeństwa norm umów międzynarodowych jak i pierwszeństwo norm stanowionych na podstawie umów międzynarodowych (art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP).

Wiadome jest sądowi z urzędu, iż rybacy, którzy ponieśli określone szkody w związku z ograniczeniem możliwości połowów, zostali objęci określonymi programami w ramach środków pomocowych. Można wprawdzie ubolewać, iż tego rodzaju

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

rozwiązania nie zostały ustanowione, jako konkretna zasada w regulacjach o charakterze normatywnym stosownego rzędu stanowionych na szczeblu krajowym. Kwestia ta nie ma jednocześnie znaczenia dla meritum sprawy, które] przedmiotem jest ocena legalności decyzji o wymierzeniu kar administracyjnych, nie zaś ewentualne zaniechanie legislacyjne.

W ocenie Sądu brak jest również podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotowe sprawy organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie w postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r. Ustalenia dotyczące przekroczenia kwoty połowowej przez statki pływające pod polską banderą zostały dokonane przez Komisję Europejską na podstawie kontroli, które ujawniły nieprawidłowości w zakresie raportowanych danych.

2 powyższych względów zarzuty naruszenia art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 4 pkt 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie oraz art. 7 i 77 § 1 kpa należy uznać za niezasadne.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia § 4 pkt 21 w/w rozporządzenia wykonawczego z uwagi na wymierzenie kar za jeden połów, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego przepis ten przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów, nie zaś za jeden połów, a w stosunku do skarżącego toczą się inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju. W ocenie Sądu wykładania stosownej regulacji zastosowana przez organ, który poszczególne czyny, skutkujące wymierzeniem kary, wiąże z odrębnymi rejsami, jest racjonalna i wpisuje się w ratio legis regulacji dotyczących wymierzania kar administracyjnych. Proponowana przez skarżącego wykładania, w ramach której jedną karę pieniężną należałoby wymierzyć, obejmując czyny z kilku rejsów, gdzie dokonywano połowów, nie jest racjonalna przede wszystkim z tego względu, iż prowadziłaby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji prawnej podmiotów. Bowiem od dnia wszczęcia postępowania i jego zakończenia uzależniona byłaby w zasadzie ilość wykroczeń, za które wymierzanoby jedną karę, której maksymalna łączna wysokość została określona normatywnie. Tego rodzaju wykładania prowadziłaby do sytuacji, gdy kara pieniężna, której maksymalną wysokość wskazano w rozporządzeniu mogłaby stanowić sankcję za stosunkowo wiele połowów prowadzonych nawet w różnych latach, o ile ponownie wprowadzonoby zakaz połowów

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

w związku z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej. Oznaczałoby to hipotetycznie również, iż osoba, w stosunku do której prowadzonoby postępowanie o wymierzenie kary w maksymalnej wysokości, w czasie jego trwania mogłaby bez groźby dalszych sankcji dokonywać dalszych połowów, gdyż czyny tego samego rodzaju byłyby objęte jedną karą administracyjną. Stąd wykładnia normy zastosowana przez organ, gdzie sankcję wiążę się z zachowaniami w trakcie poszczególnych rejsów, jest prawidłowa.

Za niezasadny należy również uznać zarzut skarg dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary. Należy zauważyć, że kara administracyjna stosowana jest automatycznie w związku z zaistniałym zdarzeniem. Odpowiedzialność karnoadministracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od stopnia zawinienia podmiotu jej podlegającemu. Wysokość kary administracyjnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie niewątpliwie uzależniona jest od podmiotu, który dopuścił się naruszenia, długości całkowitej statku rybackiego oraz społecznej szkodliwości naruszenia. Okoliczności te organ administracji publicznej uwzględnił przy wymiarze kar. Niesłusznie jednak zdaniem Sądu organ wskazał, iż nie posiada kompetencji do badania sytuacji majątkowej podmiotu podlegającego karze. Organ nie posiada co prawda żadnych uprawnień kontrolnych w tym zakresie, ale nie jest pozbawiony możliwości oceny sytuacji dokumentowanej przez podmiot podlegający karze. Zdaniem Sądu zakreślenie przez ustawodawcę górnej granicy odpowiedzialności na poziomie wielokrotności minimalnej kary umożliwia i zakłada dokonywanie indywidualizacji wymierzanej przez organ kary, chociażby w oparciu o ogólne zasady proporcjonalności i słuszności wynikające z kpa. W przedmiotowych sprawach brak zainteresowania innymi niż wyrażonymi wprost w przepisach przesłankami wymiaru kar, w tym sytuacją majątkową skarżącego nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem organ wymierzył skarżącemu kary w wysokości: 6000 zł, 3500 zł, 4600 zł, 3600 zł, 3500 zł, 4300 zł, 3800 zł, 3300 zł, 3100 zł, 2500 zł, 4100 zł, 5000 zł, 2600 zł, 3500 zł, 3000 zł, 3500 zł, biorąc pod uwagę korzyści ekonomiczne jakie skarżący uzyskał z połowów wykonywanych w dniach: [...]. Należy podkreślić przy tym, że przepisy ustawy o rybołówstwie nie

Sygn. akt IV SA/Wa 1229/10

przewidują możliwości złagodzenia kary bądź odstąpienia od jej wymierzenia, a zatem

sytuacja majątkowa skarżącego nie mogła mieć w tej sytuacji wpływu na

rozstrzygnięcie.

Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych decyzji pozostaje również podniesiona w skargach kwestia naruszenia w przedmiotowych sprawach zakazu reformationis in peius, gdyż przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Kwestia ta została przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. (ONSA 1998/3/79). Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe zapatrywanie prawne. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że zwrot "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się", użyty w art. 139 kpa wskazuje, że sformułowany w tej normie zakaz reformationis in peius dotyczy decyzji organu odwoławczego. Nie można zaś przyjąć, aby decyzja organu odwoławczego, do której nie odnosi się zakaz reformatio in peius (decyzja kasatoryjna), mogła "przenosić" ograniczenia związane z tym zakazem do "wynikającego" z niej postępowania przed organem pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.