Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1737/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 205  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 46 ust. 1  pkt 1 i  pkt 2,  art. 51 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
article: art. 7, art. 75   art. 76 par. 1,  art. 77 par. 1,  art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 roku; 2. zasądza na rzecz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. od Ministra Środowiska kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1737/10

Uzasadnienie

W dniu [...] kwietnia 2007 r. wpłynął do Urzędu Miasta R. wniosek P. sp. z o. o. w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej poprzez wymianę i montaż systemów antenowych na istniejącej wieży zlokalizowanej na działce ew. nr [...] w obrębie S. w gminie R.

Wójt Gminy R. pismem z dnia 8 maja 2007 r. zwrócił się do Wojewody [...] o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na planowane przedsięwzięcie.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 104 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", umorzył postępowanie wszczęte z wniosku Wójta Gminy R.

Jednobrzmiące odwołania od powyższej decyzji wnieśli: Ogólnopolskie S. w R., A. M., A. M., D. P. i R. S.

Odwołujący się podnieśli, że rozstrzygnięcie organu powinno zapaść w formie postanowienia. Ponadto zarzucili brak ustaleń co do faktycznego wzrostu promieniowania po rozbudowie przedmiotowej stacji bazowej powołując się na § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania uzgodnieniowego.

W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji powinien był wydać postanowienie o odmowie uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia, a nie decyzję o umorzeniu postępowania uzgdonieniowego. Organ odwoławczy nie uchylił wydanej decyzji, gdyż byłoby to sprzeczne z ekonomika procesową (przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji również nie mógłby uzgodnić planowanego przedsięwzięcia) oraz art. 138 § 2 k. p. a.

Organ odwoławczy podniósł, iż rzeczywiście uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie omawia szczegółowo powodów rozstrzygnięcia, lecz nie ma to istotnego wpływu na wynik sprawy, a postępowanie zostało uzupełnione przez organ odwoławczy. W jego ocenie planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć, dla których organem właściwym do dokonania uzgodnień był wojewoda. Wskazano, że anteny będą zawieszone na istniejącej wieży o wysokości ok. 50,5 m. Nowe anteny sektorowe [...] i [...] charakteryzują się równoważną mocą promieniowania izotropowo odpowiednio 1007 W i 4967 W, co oznacza, że spełniony jest warunek dotyczący mocy pojedynczej anteny określony w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a i lit. b rozporządzenia, gdyż anteny [...] mają moc poniżej 2000 W, natomiast anteny [...] mają moc powyżej 2000 W, a poniżej 5000 W. W ocenie organu w zasięgu strefy promieniowania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności, ponieważ anteny będą zawieszone na wysokości ok. 49 m, a najniższa wysokość, na jakiej wystąpią obszary pół o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 to ponad 38,2 m. Przestrzeń ta nie jest dostępna dla ludności, gdyż wysokość zabudowań znajdujących się w kierunku północnym i wschodnim wynosi 14 m. n. p. t, a teren na pozostałych kierunkach nie jest zabudowany.

Skargę na decyzję Ministra Środowiska wniosło Ogólnopolskie S. w R. Oprócz argumentów zawartych w odwołaniu, w uzasadnieniu skargi wskazano, że organ uzgadniający ma obowiązek ustosunkować się merytorycznie do wniosku organu prowadzącego postępowanie główne.

Skarżący podniósł, że organ nie ustalił odległości od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten do miejsc dostępnych dla ludności, co stanowi, iż organ nie mógł dokonywać analizy, czy sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest konieczne, czy też nie.

Zarzucono ponadto nieuwzględnienie istniejącego już promieniowania wywołanego pracą innej stacji bazowej telefonii komórkowej.

Skarżący zarzucił również naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia, ponieważ organ nie dokonał oceny wzrostu emisji pola elektromagnetycznego.

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd orzekł, że planowane przedsięwzięcie, biorąc pod uwagę jego parametry, nie należy do żadnej z kategorii przedsięwzięć określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Jak wynika bowiem z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko anteny [...] mają moc 1007 W, a anteny [...] - 4967 W. Spełniona jest więc co do nich przesłanka mocy z § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia. Nie jest jednak spełniona przesłanka odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego. Wspomniany przepis określa ją jako nie mniejszą niż 100 m, liczoną wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny. Odległość tą wyznacza się przy uwzględnieniu azymutu i pochylenia osi głównej wiązki. Skoro anteny mają być zawieszone na wysokości ok. 49 m, to - stosownie do raportu oddziaływania na środowisko - najniższa wysokość, na jakiej wystąpią obszary pól o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 stanowiących maksymalną wartość dla ludności wynosi ponad 38,2 m. Nie jest to miejsce dostępne dla ludności. Przestrzeni dostępnej dla ludności nie można utożsamiać z przestrzenią, w której człowiek może teoretycznie się znaleźć. Przyjmując tego rodzaju założenie należałoby uznać, że teoretycznie człowiek może znaleźć się wszędzie, chociażby przez krótką chwilę, jeśli dysponuje potrzebnymi do tego środkami technicznymi. Przez przestrzeń dostępną dla ludności zdaniem Sądu pierwszej instancji należy rozumieć przestrzeń, w której z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego ludzie mogą stale przebywać. W niniejszej sprawie przestrzeń na wysokości 38,2 m należałoby uznać za dostępną dla ludności, gdyby znajdował się tam budynek mieszkalny lub biurowy o tej wysokości. Z treści załączonej do raportu oddziaływania na środowisko mapy wynika, że przestrzeń na wysokości 38,2 m nie jest tego rodzaju miejscem.

Skarżący zarzucił naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia, ponieważ organ nie dokonał oceny wzrostu emisji pola elektromagnetycznego. W ocenie Sądu pierwszej instancji zarzut ten jest nieuzasadniony. Przepis ten na wstępie wyraźnie wskazuje, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia realizowane na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć, o których mowa w dalszej części tego przepisu. Skarżący nie wskazał jednak żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że przedmiotowe przedsięwzięcie ma być realizowane na terenach, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 zdanie wstępne rozporządzenia. Nie było więc przesłanek, aby organ badał czy i ewentualnie jaki nastąpi wzrost emisji, o którym mowa w tym przepisie.

Sąd pierwszej instancji nie uznał za zasadny zarzut nieuwzględnienia istniejącego już promieniowania wywołanego pracą innej stacji bazowej telefonii komórkowej. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia podstawą kwalifikacji przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jest równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny. Dla kwalifikacji tej nie ma więc znaczenia, że w pobliżu mogą znajdować się inne anteny.

Twierdzenie, że organ kwestionując konieczność dokonywania uzgodnienia przekroczył swoje uprawnienia jest zdaniem Sądu pierwszej instancji bezpodstawne. Wojewoda, a w drugiej instancji - Minister Środowiska są organami administracji, które -w stanie prawnym obowiązującym w dniach wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji - dokonywały uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia przyznanych mu przepisami prawa kompetencji. W sytuacji, gdy w świetle obowiązujących przepisów prawa danego rodzaju inwestycja nie podlega uzgodnieniu przez te organy, obowiązkiem organu administracji, do którego zwrócono się o dokonanie uzgodnienia było wydanie orzeczenia stwierdzającego brak konieczności dokonywania uzgodnienia. Przekroczenie przez organ administracji uprawnień nastąpiłoby wówczas, gdyby dokonał uzgodnienia, w sytuacji gdy przedsięwzięcie takiego uzgodnienia przez ten organ nie wymaga.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wątpliwości co do rodzaju rozstrzygnięcia powstają, gdy postępowanie uzgodnieniowe staje się bezprzedmiotowe. W przypadku bezprzedmiotowości postępowania, które rozstrzygane jest poprzez wydanie postanowienia, możliwe są dwa rozwiązania. Pierwsze rozwiązanie polega na zastosowaniu przez analogię art. 105 § 1 k. p. a. i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania. Drugie rozwiązanie polega na wydaniu postanowienia zawierającego rozstrzygnięcie negatywne, ze wskazaniem w jego uzasadnieniu, iż powodem jego wydania jest bezprzedmiotowość postępowania. Organ uzgodnieniowy stwierdzając bezprzedmiotowość prowadzonego przez siebie postępowania uzgodnieniowego powinien więc wydać postanowienie o odmowie uzgodnienia planowanej do zrealizowania inwestycji zaś w uzasadnieniu wskazać, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż uzgodnienie nie jest wymagane.

Sąd pierwszej instancji opowiedział się za tym drugim rozwiązaniem. Wydanie rozstrzygnięcia - w tym przypadku decyzji - o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości uznać należy za uchybienie, jednakże uchybienie to nie jest na tyle istotne, by mogło być postawą uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uchylanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji tylko w tym celu, by organ wydał postanowienie o odmowie uzgodnienia planowanej inwestycji nie zmieni faktu, iż uzgodnienie tych organów nie jest w świetle przepisów wymagane. Uchylenie zaskarżonej decyzji spowodowałoby wydanie co do istoty tożsamego orzeczenia, tylko orzeczenie to byłoby wyrażone przy użyciu innych słów. Istota rozstrzygnięcia nie uległaby zmianie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Ogólnopolskie S. w R. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego:

* art. 77, art. 10, art. 77 oraz art. 107 § 3 k. p. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

oraz art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.",

* art. 105 k. p. a. w zw. z art. 106 § 5 k. p. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 oraz art.

174 ust. 2 p. p. s. a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 378 ustawy z dnia 27

kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze

zm.), zwanej dalej "p. o. ś.", w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 174 ust. 1 p. p. s.

a.,

* art. 10 w zw. z art. 81 k. p. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 174 ust. 2

p. p. s. a.,

* art. 46a ust. 4 pkt 1 oraz 4, art. 49 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 8 pkt 1 oraz 2 p. o.

ś. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 ust. 1 p. p. s. a.,

-art. 135, art. 141 § 4 p. p. s. a. wzw. żart. 31 pkt 3, art. 21, art. 64 ust. 1, 2, 3, art. 68 ust. 1 oraz 4 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku z dnia 8 czerwca 2010 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7, 77 oraz 107 § 3 k. p. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 174 ust. 2 p. p. s. a. jest trafny. W toku postępowania administracyjnego organy nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zmiana stanu prawnego w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na planowane przedsięwzięcie na etapie uzgodnienia wymagała rozważenia czy dane przedsięwzięcie jest inwestycją wymagającą sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a więc dokonania kwalifikacji przedsięwzięcia, czy też jest przedsięwzięciem niewymagającym przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko kończącego się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Zgodnie z art. 107 § 3 k. p. a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Dane dotyczące parametrów technicznych inwestycji przedstawione w wyroku Sądu pierwszej instancji zostały podane z raportu o oddziaływaniu na środowisko złożonym przez inwestora na etapie wystąpienia o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy nie poczyniły własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, ale oparły się na ustaleniach poczynionych przez inwestora. Raport o oddziaływaniu na środowisko jest tylko jednym z dowodów w sprawie, który nie jest sporządzony przez biegłego i nie może zastąpić swobodnej oceny dowodów. Ponadto, organy nie wyjaśniły czy wymiana i montaż systemów antenowych spowoduje wzrost emisji, co ma istotny wpływ na nową kwalifikację przedsięwzięcia, ponieważ ustalenia Raportu wymagają ponownej oceny po nowelizacji zastosowanych w tej sprawie przepisów i zawartych w nich kryteriów oceny inwestycji.

Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że wyrok Sądu pierwszej instancji zawiera informacje określające rodzaje anten planowanych do instalacji, tj. anteny sektorowe [...] o mocy 1007W oraz anteny [...] o mocy 4967 oraz wyjaśnia znaczenie pojęcia "miejsca dostępne dla ludności", lecz lakonicznie traktuje pojęcie "wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny". Istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy jest natomiast pojęcie "odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny" oznaczające odcinek prostej wyznaczany wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny uwzględniając azymut i pochylenie tej osi.

Trafny jest także zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia art. 105 k. p. a. oraz art. 106 § 5 k. p. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. Wojewoda [...] powinien ewentualnie odmówić uzgodnienia wskazując w uzasadnieniu, iż przedmiotowa inwestycja uzgodnienia nie wymagała. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości zamiast postanowienia o odmowie uzgodnienia planowanej do zrealizowania inwestycji także należy uznać za istotne uchybienie procesowe. Organ uzgodnieniowy przekroczył swoje uprawnienia, ponieważ jest uprawniony do wydania postanowienia o uzgodnieniu lub odmowie uzgodnienia. Wydając decyzję o umorzeniu postępowania w postępowaniu uzgodnieniowym z powodu jego bezprzedmiotowości wkroczył w istocie w kompetencje organu prowadzącego postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji w zakresie oceny dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Ponadto brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne w danej sprawie nie powoduje, że to postępowanie staje się bezprzedmiotowym w świetle art 105 § 1 k.p.a. lecz może tylko oznaczać ewentualnie bezzasadność żądania strony. Dlatego też jeżeli istnieje stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji publicznej na wniosek strony, to dane postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił niedopuszczalność orzekania przez organy tylko w oparciu o wnioski zawarte w opracowaniu przedłożonym przez jedną ze stron postępowania, tj. "Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko" nr [...] opracowanym na zlecenie inwestora przez mgr inż. M. W. w marcu 2007 r., a także "Analizę Środowiskową i Kwalifikację Przedsięwzięcia" autorstwa mgr inż. L. B. i mgr inż. M. S. Wynika to z tego, że wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji organy nie dokonały w tym zakresie własnych ustaleń, co oznacza, że oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych niepoczynionych samodzielnie lecz tylko przez autorów wyżej powołanych dokumentów będących dowodem podlegającym swobodnej ocenie dowodów. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe w świetle art. 76 § 1 k. p. a., a ponadto nie mogą stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k. p. a.). Oznacza to, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, że to organ powinien rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Natomiast zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k. p. a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, czyli żeby z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Uwzględniając powyższe Sąd pierwszej instancji naruszył prawo procesowe, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 7 i 77 § 1 k. p. a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, oddalając skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie decyzji środowiskowej, bez dokładnego wyjaśnienia sprawy. Natomiast zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego będą mogły być rozpatrzone dopiero po ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego w tej sprawie.

Chybiony jest natomiast zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 10 w zw. z art. 81 k. p. a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 174 pkt 2 p. p. s. a. Skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Jednak z powodu zmiany stanu prawnego w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji organy mogły przeprowadzić rozprawę administracyjną w trybie art. 89 § 2 k. p. a. Brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w toku postępowania nie powoduje jednak, iż strona została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu przed organem w danej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w następstwie wniesionej skargi kasacyjnej powoduje, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez sąd drugiej instancji (art. 190 p. p. s. a.).

Taki stan rzeczy pociąga za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą z dnia 3 października 2008 r.", do spraw wszczętych, na podstawie przepisów p. o. ś., przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje wojewodów przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska.

W związku z powyższym sprawa niniejsza będzie rozpatrywana biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska, tj. [...] września 2008 r., a organem ponownie rozpatrującym sprawę w pierwszej instancji będzie właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 p. o. ś. uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wymaga realizacja m. in. planowanego przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p. o. ś. Przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko określonym w art. 51 ust 1 pkt 1 p. o. ś, jest przedsięwzięcie, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe. Przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p. o. ś jest przedsięwzięcie, dla którego obowiązek sporządzenia raportu może być stwierdzony na podstawie art. 51 ust. 2 p. o. ś.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a p. o. ś przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy w zakresie wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska, którym -stosownie do art. 378 p. o. ś w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji - był wojewoda.

Określenie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nastąpiło w rozporządzeniu. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:

a) nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w

odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki

promieniowania tej anteny,

b) nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w

odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki

promieniowania tej anteny,

c) nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w

odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki

promieniowania tej anteny,

a) nie mniej niż 20.000 W.

Jak z powyższego wynika, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma więc moc promieniowana pojedynczej anteny oraz odległość miejsca dostępnego dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny.

Z treści uzasadnienia wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wynika, że w toku postępowania administracyjnego organy nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie dokonując własnych ustaleń w tym zakresie, ale opierając się jedynie na ustaleniach poczynionych przez inwestora, przez co naruszyły art. 7 i 77 § 1 k. p. a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezkrytycznie bowiem organy przyjęły ustalenia zawarte w opracowaniach przedłożonych przez inwestora, tj. "Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko" nr [...] opracowanym przez mgr inż. M. W. w marcu 2007 r. oraz "Analizie Środowiskowej i Kwalifikacji Przedsięwzięcia" autorstwa mgr inż. L. B. i mgr inż. M. S.

Wyraźnie podkreślić należy, że dokumenty te są dowodami podlegającymi swobodnej ocenie dowodów, której ma dokonać organ prowadzący postępowanie. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe w świetle art. 76 § 1 k. p. a., a ponadto nie mogą stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k. p. a.). Organ nie może po prostu przepisywać pewnych stwierdzeń z opracowań przedłożonych przez inwestora nie poddając ich ocenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, do którego gromadzenia jest obowiązany. Zgodnie z zasadą oficjalności (art. 7, art. 75 k. p. a.) organ powinien podejmować w celu wyjaśnienia sprawy wszelkie niezbędne kroki, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to obowiązek przeprowadzania dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy z urzędu. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę.

W związku z powyższym istotne jest, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organy nie wyjaśniły, czy wymiana i montaż systemów antenowych spowoduje wzrost emisji, co ma istotny wpływ na kwalifikację przedsięwzięcia.

Ponadto organ bezkrytycznie przyjął podane w przedstawionych przez inwestora dokumentach dane charakteryzujące teren będący miejscem inwestycji. Organ zaznaczył, iż w niniejszej sprawie najniższa wysokość na jakiej występują obszary pól o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 stanowiących maksymalną wartość dla ludności wynosi ponad 38,2 m, a zgodnie ze stanem zagospodarowania na terenie będącym miejscem instalacji anten nie ma budynków znajdujących się na wysokości 38,2 m. Podał, że wysokość zabudowań znajdujących się w kierunku północnym i wschodnim wynosi 14 m. n. p. t., a teren na pozostałych kierunkach nie jest zabudowany. Zdaniem organu oznacza to, iż na tej wysokości są to miejsca niedostępne dla ludności. Wszystkie wskazane powyżej dane pochodzą wyłącznie z dokumentów przedstawionych przez inwestora, co - w świetle oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny -jest dokonaniem nie swobodnej, lecz dowolnej oceny dowodów.

Ponadto, jak wskazał Sąd drugiej instancji, Wojewoda [...] powinien dokonać uzgodnienia albo też odmówić uzgodnienia wskazując w uzasadnieniu, iż przedmiotowa inwestycja uzgodnienia nie wymagała. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości zamiast postanowienia o odmowie uzgodnienia planowanej do zrealizowania inwestycji jest istotnym uchybieniem procesowym. Wydając decyzję o umorzeniu postępowania w postępowaniu uzgodnieniowym z powodu jego bezprzedmiotowości organ uzgodnieniowy wkroczył w kompetencje organu prowadzącego postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji w zakresie oceny dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne w danej sprawie nie powoduje, że to postępowanie staje się bezprzedmiotowym w świetle art. 105 § 1 k. p. a. lecz może tylko oznaczać ewentualnie bezzasadność żądania strony. Dlatego też jeżeli istnieje stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji publicznej na wniosek strony, to dane postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe.

W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p. p. s. a.