Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 87/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 28 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania "K. H." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od decyzji Burmistrza B. S. z dnia 22 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2014 r.

Postanowienie to wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Burmistrz B. S. ww. decyzją z [...] listopada 2018 r. określił spółce wysokość podatku od nieruchomości za 2014 r. Spółka 10 grudnia 2018 r. wniosła odwołanie od tej decyzji, podpisane przez adwokat B. K.. Pełnomocnik wraz z odwołaniem złożyła do organu odpis pełnomocnictwa z 3 grudnia 2018 r. udzielonego przez spółkę do reprezentowania w sprawie (w zwykłej formie pisemnej) oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego spółki - stan na 10 grudnia 2018 r. Organ odwoławczy - powołując przepis art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa - w piśmie z 15 stycznia 2019 r. zobowiązało pełnomocnika do usunięcia braku formalnego odwołania, gdyż pełnomocnictwo nie zostało sporządzone na druku PPS-1, zgodnie z wymogami określonymi w art. 138e tej ustawy, tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r. poz. 2330). Organ pouczył pełnomocnika, że niedokonanie tej czynności w zakreślonym terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało skierowane na wskazany w odwołaniu adres: "Kancelaria Adwokacka, [...]". Przesyłka zawierająca ww. wezwanie była awizowana 17 i 25 stycznia 2019 r., lecz w zakreślonym 7-dniowym terminie wymagane pełnomocnictwo nie zostało złożone.

Postanowieniem z 1 marca 2019 r. organ odwoławczy pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie wniesione przez pełnomocnika w imieniu spółki. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi spółki w trybie "doręczenia zastępczego" na podstawie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.); dalej: "O.p.", oraz wyjaśnił, że od 1 stycznia 2016 r. obowiązują przepisy O.p. regulujące instytucję pełnomocnictw (pełnomocnictwo ogólne, pełnomocnictwo szczególne, pełnomocnictwo do doręczeń) oraz wzory tych pełnomocnictw i zawiadomień o ich odwołaniu lub wypowiedzeniu, które zostały określone przez ministra finansów w formie rozporządzenia wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 138j §1 pkt 1 i pkt 2 O.p. Organ stwierdził, że przesyłka zawierająca ww. wezwanie była awizowana w dniach 17 i 25 stycznia 2019 r., po czym została zwrócona do Kolegium w dniu 4 lutego 2019 r.

Według organu, pełnomocnik ani w terminie 7 dni, ani do dnia wydania postanowienia, nie złożyła do organu pełnomocnictwa, co oznacza, że odwołanie nadal obarczone jest brakiem formalnym, który pomimo wezwania nie został usunięty, dlatego organ - powołując art. 169 O.p. - stwierdził, że zaistniały w sprawie podstawy do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

W zażaleniu na postanowienie, spółka - reprezentowana przez adwokat B. K. - wniosła o jego uchylenie i zarzuciła naruszenie art. 150 § 4 O.p., przez jego zastosowanie i uznanie za skutecznie doręczoną zastępczo decyzję z 15 stycznia 2019 r., pomimo braku prawidłowego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braków pisma, na podstawie przepisów art. 150 §1, § 2 i § 3 O.p. Spółka złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z załączonego do zażalenia dokumentu, tj. zawiadomienia powtórnego, na okoliczność nieprawidłowego doręczenia przesyłki. Spółka podniosła, że nie kwestionuje faktu wysłania wezwania przez organ odwoławczy i zwrotu przesyłki do nadawcy, jednak - według niej – awizowanie przesyłki przez operatora pocztowego było nieprawidłowe. Zgodnie z powtórnym zawiadomieniem z 25 stycznia 2019 r., 17 stycznia 2019 r. w placówce pocztowej pozostawiono przesyłkę o numerze [...] adresowaną do adw. B. K.. W zawiadomieniu wskazano, że przesyłkę można odebrać do 1 lutego 2019 r. W tym dniu pracownik Kancelarii Adwokackiej adw. B. K. udał się do urzędu pocztowego celem odbioru przesyłki, jednak okazało się, że dzień wcześniej została ona zwrócona do nadawcy, co potwierdzono adnotacją pracownika poczty. Z uwagi więc na nieprawidłową awizację i błędne wskazanie przez operatora pocztowego terminu do odbioru przesyłki, przesyłka nie została odebrana. Nie było zatem podstaw, aby zastosować przepis art. 150 § 4 O.p. i uznać pismo za doręczone zastępczo. Wobec tego, nie rozpoczął biegu termin do usunięcia braków odwołania i nie było podstaw, aby pozostawić je bez rozpatrzenia. W załączeniu do pisma z 15 marca 2019 r., spółka przesłała do organu odwoławczego odpis pełnomocnictwa na druku PPS-1.

Postanowieniem z 18 lutego 2020 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy własne postanowienie z 1 marca 2019 r. Według organu, wyjaśnianie pełnomocnika spółki, że kierował się wskazówkami operatora pocztowego umieszczonymi na zawiadomieniu i nadanie tym wskazówkom rangi procesowej pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa normującymi kwestię doręczeń pism w postępowaniu podatkowym, bowiem w art 150 O.p. ustawodawca jednoznacznie wskazał, że terminy odbioru przesyłki oblicza się w dniach od pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Jest to 14 dni liczone od dnia następnego po doręczeniu zawiadomienia, zaś od pierwszego zawiadomienia - 7 dni; w przepisie tym nie ma mowy o końcowym dniu upływu tych terminów. W rozpatrywanej sprawie pierwsze zawiadomienie zostało doręczone 17 stycznia 2019 r., zatem 14 dzień terminu upływał 31 stycznia 2019 r.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu, zarzucając naruszenie art. 150 § 4 O.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie za skutecznie doręczone zastępczo pismo z 15 stycznia 2019 r., pomimo braku prawidłowego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braków pisma, na podstawie art. 150 § 1, § 2, § 3 O.p.

Wyrokiem z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 231/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z 1 marca 2019 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytaczając brzmienie art. 150 O.p. stwierdził, że przepis ten przewiduje tzw. fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne pomimo, iż strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady przewidującej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z treścią korespondencji. Doręczenie w tym trybie znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia osobie fizycznej w trybie art. 148 § 1 i art. 149 O.p. oraz osobie prawnej w trybie art. 151 O.p., a więc niemożliwe jest doręczenie korespondencji w taki sposób, aby strona postępowania mogła się z nią rzeczywiście zapoznać.

W rozpatrywanej sprawie, zgodnie z adnotacjami poczynionymi na kopercie, w której przesłane było wezwanie organu odwoławczego z 15 stycznia 2019 r., przesyłka była dwukrotnie awizowana, tj. 17 stycznia 2019 r. i 25 stycznia 2019 r. Następnie, 1 lutego 2019 r. przesyłka została zwrócona jako niepodjęta w terminie.

Sąd wskazał, że poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność pozostawienia pod adresem pełnomocnika skarżącej dwóch zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. W toku postępowania przed organem oraz w skardze pełnomocnik skarżącej kwestionowała skuteczność doręczenia wezwania w trybie art. 150 § 4 O.p. Powołując się bowiem na otrzymane powtórne zawiadomienie z 25 stycznia 2019 r., pełnomocnik zwracała uwagę już w zażaleniu na postanowienie z 1 marca 2019 r., że w treści ww. zawiadomienia wskazano, iż przesyłkę można odebrać do 1 lutego 2019 r. Pełnomocnik wyjaśniła w zażaleniu i w skardze - że w dniu wskazanym w zawiadomieniu pracownik jej kancelarii adwokackiej udał się do urzędu pocztowego celem odbioru przesyłki, jednak okazało się, że dzień wcześniej została ona zwrócona do nadawcy, co potwierdzono adnotacją pracownika poczty.

Jak wynika z treści ww. zawiadomienia znajdującego się w aktach sprawy, wskazano w nim, że jest to zawiadomienie powtórne, przesyłkę o numerze [...] pozostawiono 17 stycznia 2019 r. w placówce pocztowej w S. przy ul. [...] [...]; przesyłkę można odebrać w miejscu wymienionym w terminie do 1 lutego 2019 r. Z treści adnotacji sporządzonej 1 lutego 2019 r. (pieczęć poczty) wynika, że "przesyłka odesłano w terminie do 31.01.19". Pod adnotacją umieszczono parafkę (brak wskazania imienia i osoby, czy stanowiska służbowego).

Sąd uznał, że okoliczności sprawy wskazują, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości czynności pracowników operatora pocztowego związanych z doręczeniem pełnomocnikowi spółki wezwania z 15 stycznia 2019 r., w szczególności związanych z tym, czy i kiedy pracownik pełnomocnika zgłosił się do wskazanej placówki pocztowej po odbiór przesyłki, oraz kiedy przedmiotowa przesyłka została zwrócona do nadawcy. Wątpliwości te wynikają z rozbieżności powstałych na podstawie porównania danych wynikających z "adnotacji" na zawiadomieniu z dnia 25 stycznia 2019 r. (zwrot do 31.01.19) oraz z danych wynikających z pieczęci na kopercie (zwrot 1 lutego 2019 r.). Ich wyjaśnienie, niezależnie od tego, czy pracownik operatora pocztowego prawidłowo wskazał w zawiadomieniu z dnia 25 stycznia 2019 r., że przesyłkę należy odebrać do dnia 1 lutego 2019 r., jest niezbędne do oceny skuteczności doręczenia wezwania w trybie art. 150 § 4 O.p. Należy bowiem wskazać, że tylko w przypadku, gdy nie budzi wątpliwości powiadomienie adresata o nadejściu pisma i o miejscu, gdzie pismo to pozostawiono, możliwe jest uznanie doręczenia zastępczego za skuteczne (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2002 r. sygn. SK 6/02, OTK-A z 2002 r. nr 5, poz. 65; z 28 lutego 2006 r. sygn. P [...], OTK-A z 2006 r. nr 2, poz. 20; z 17 września 2002 r. sygn. SK 35/01, OTK-A z 2002 r. nr 5, poz. 60).

Według składu orzekającego w sprawie, wydanie przez organ odwoławczy postanowienia na skutek złożonego zażalenia powinno być poprzedzone oceną przedłożonego do akt sprawy opisanego wyżej powtórnego zawiadomienia z dnia 25 stycznia 2019 r., tym bardziej, że pełnomocnik skarżącej zawnioskowała w zażaleniu o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność nieprawidłowego doręczenia przesyłki. Takie zaniechanie nie tylko narusza zasadę prawdy obiektywnej nakładającej na organ podatkowy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), ale także przepis art. 180 §1 O.p. - zgodnie z którym jak dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem – a ponadto zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 §1 O.p.).

W ocenie sądu, za nieuprawnione należało uznać skierowane pod adresem pełnomocnika skarżącej uwagi organu co do braku należytej staranności czy zaniedbania, między innymi, w związku z niewystąpieniem do organu odwoławczego, po bezskutecznej wizycie w urzędzie pocztowym 1 lutego 2019 r., celem ustalenia jaka przesyłka została zwrócona organowi. Trafnie zwróciła w skardze uwagę pełnomocnik skarżącej na brak informacji o nadawcy przesyłki w pozostawianych przez pracowników poczty zawiadomieniach.

Sąd podkreślił też, że "fikcja doręczenia w trybie art. 150 O.p stanowi wyjątkową formę doręczenia, wymagającą spełnienia wszystkich wymogów formalnych określonych w tym przepisie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów określonych w art. 150 O.p. Uchybienie jakiemukolwiek z elementów procedury doręczenia powoduje, że strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, zaś same przepisy traktujące o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów dokonujących doręczeń (doręczycieli) obciążają administrację podatkową (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2087/14)."

Sąd wskazał, że: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi dowód z dołączonego do zażalenia zawiadomienia powtórnego z dnia 25 stycznia 2019 r., w szczególności oceni umieszczoną na nim "adnotację" i uwzględniając dane umieszczone na kopercie oraz ww. stanowisko sądu, ponownie oceni, czy i kiedy wezwanie z dnia 15 stycznia 2019 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej, i w konsekwencji, czy rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia braków wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji."

Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." - uchylił zatem postanowienia organu odwoławczego, uznając że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy ww. postanowieniem z 4 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własne postanowienie z 28 października 2020 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki od decyzji Burmistrza B. S. z [...] listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2014 r.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał, iż przedmiotowe odwołanie od decyzji organu podatkowego nadal posiada brak formalny w postaci prawidłowo sporządzonego pełnomocnictwa, tj. na stosownym formularzu PPS-1.

Kolegium przytoczyło brzmienie przepisów art. 150 i art. 144 § 1 pkt 1 O.p. – w myśl którego, organ podatkowy może doręczać pisma (w tym postanowienia) za pokwitowaniem, (między innymi) za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Dowodem doręczenia przesyłki doręczanej poprzez operatora pocztowego jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki, który musi spełniać przewidziane w nich wymogi co do formy i treści. Tym samym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Pokwitowanie odbioru przesyłki ma walor dokumentu urzędowego, a takiego waloru nie można przypisać zawiadomieniu adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. W literaturze przedmiotu, a także orzecznictwie sądowym uznaje się, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. post. NSA z 31.03.2010 r. I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego; wyrok NSA z 12.12.2008 r. II GSK 555/08, LEX nr 52569). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, iż dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości.

Kolegium podkreśliło, że Ordynacji podatkowa zawiera w sobie jasne i nie budzące żadnych wątpliwości interpretacyjnych przepisy, z których wynika, iż terminy odbioru przesyłki oblicza się w dniach (art. 12 § 1 O.p.) od pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Jest to 14 dni liczone od dnia następnego po doręczeniu awiza, zaś od pierwszego awiza - 7 dni. Natomiast podkreślenia wymaga, iż w przepisie nie ma mowy o końcowym dniu upływu tych terminów.

Odnosząc takie rozważania prawne do okoliczności przedmiotowej sprawy oraz do wskazań zawartych w ww. wyroku Sądu, Kolegium stwierdziło, że pierwsze awizo zostało doręczone stronie 17 stycznia 2019 r., zatem 14. dzień terminu upływał w dniu 31 stycznia 2019 r. Dzień, od którego należało liczyć 14 dni był przy tym prawidłowo podany stronie przy pierwszym zawiadomieniu, jak i w przedmiotowym "zawiadomieniu powtórnym". Kolegium przeprowadziło dowód z zawiadomienia powtórnego, które strona dołączyła do zażalenia i stwierdziło, że w tym "zawiadomieniu powtórnym" zawarto informację, iż w dniu 17 stycznia 2019 r. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, z podaniem adresu placówki. Ponadto znalazła się na nim adnotacja o treści "przesyłkę można odebrać w miejscu wyżej wymienionym w terminie do 01-02-2019".

W ocenie Kolegium, kluczowym w sprawie powinno być ustalenie, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać, z podaniem daty pozostawienia pisma w placówce pocztowej. Informacje te są nieodzowne, by uznać, że pismo zostało skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. Sporne "zawiadomienie powtórne" zawiera ww. informacje, tj. informację o tym, że do adresata B. K. nadeszło pismo, datę pozostawienia pisma 17 stycznia 2019 r., adres placówki pocztowej. Pełnomocnik skarżącej miała zatem możliwość prawidłowego obliczenia terminu upływu awiza.

W ocenie Kolegium, nie ma tu znaczenia fakt, że na "zawiadomieniu powtórnym" podano także błędną informację o treści "przesyłkę można odebrać w miejscu wyżej wymienionym w terminie do 01-02-2019". Sporne "zawiadomienie powtórne" nie ma waloru dokumentu urzędowego, a takie ma zwrócona koperta wraz z adnotacjami poczynionymi przez pracowników Poczty Polskiej.

W tym zakresie Kolegium powołało się na wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 864/11 - LEX nr 1415239, w którym stwierdzono, iż: "Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone."

Aby uznać pismo za doręczone w trybie art. 150 § 4 O.p. należało więc dokonać analizy zapisów na "zawiadomieniu powtórnym" oraz zwróconej kopercie i dołączonym do niej dokumencie potwierdzenia odbioru. Po dokonaniu takiej analizy Kolegium stwierdziło, że zawarto w nich wszystkich wszelkie niezbędne informacje - zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy. Po pierwsze, datą nadania jest dzień 15 stycznia 2019 r. Pierwszą próbę doręczenia podjęto 17 stycznia 2019 r., w ślad za tym pozostawiono u odwołującej się pierwsze awizo. 25 stycznia 2019 r. nastąpiło drugie awizo. Kolejno, z pieczęci z dnia 1 lutego 2019 r. wynika, iż nastąpił upływ terminu awizacji. Natomiast dnia 4 lutego 2019 r. nastąpił zwrot przesyłki do Kolegium. Najistotniejsze jest okoliczność, iż w dniu 31 stycznia 2019 r. przesyłka była na Poczcie, a to był ostatni dzień odbioru spornej przesyłki.

Konkludując organ odwoławczy uznał, iż dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów art. 150 § 1-4 O.p. Wezwanie z 15 stycznia 2019 r. do usunięcia braków formalnych odwołania zostało bowiem skutecznie doręczone pełnomocnikowi w trybie art. 150 § 4 O.p. w dniu 31 stycznia 2019 r. i wówczas rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia braków wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w zażaleniu, dotyczącego obliczenia terminu do odbioru przesyłki - w sytuacji braku wskazania w awizie, w toku jakiego postępowania - administracyjnego czy sądowego następuje doręczenie, Kolegium uznało ten zarzut za bezpodstawny w przedmiotowej sprawie. Takie stwierdzenie mogło by być uzasadnieniem dla przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, w razie wniesienia takiego podania, co nie miało miejsca w sprawie. Skarżąca podnosiła, iż o wezwaniu dowiedziała się z treści postanowienia z 1 marca 2019 r., które zostało jej doręczone 4 marca 2019 r. Kolegium zauważyło, iż odpis pełnomocnictwa na wymaganym druku pełnomocnik złożyła dopiero 18 marca 2019 r. bez podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.

Zdaniem Kolegium, odwołanie spółki od ww. decyzji organu podatkowego z 22 listopada 2018 r. posiada więc w dalszym ciągu brak formalny, który we wdrożonej procedurze uzupełnienia braków formalnych przewidzianej w art. 169 § 1 O.p. nie został usunięty w wyznaczonym terminie i dlatego należało pozostawić je bez rozpatrzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, spółka [...] - zastąpiona przez adwokata – zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 150 § 4 O.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie za skutecznie doręczone zastępczo pismo z dnia 15 stycznia 2019 r., pomimo braku prawidłowego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braków pisma na podstawie przepisów art. 150 § 1, § 2 i § 3 O.p.

Podnosząc taki zarzut skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu,

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wniosła również o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wbrew twierdzeniom Kolegium pełnomocnik spółki nie wykazał się brakiem należytej staranności, ponieważ z treści zawiadomienia powtórnego w żaden sposób nie wynikało aby przesyłka oczekująca podjęcia w placówce pocztowej pochodziła bezpośrednio od Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Nie sposób oczekiwać od pełnomocnika, nawet profesjonalnego, jak czyni to SKO, aby samodzielnie ustalał czy daty odbioru przesyłki wskazane na awizo są prawidłowo obliczone przez Pocztę. Brak było zatem jakichkolwiek przesłanek aby uznać, iż wobec awizowanej przesyłki zastosowanie mają przepisy dotyczące obliczania terminów doręczeń w trybie KPA - wbrew temu co było napisane na dokumencie awiza.

Ponadto zarzut SKO co do polegania przez profesjonalnego pełnomocnika na nieprofesjonalnych pracownikach poczty, którzy zwolnieni są z jakiegokolwiek obowiązku przestrzegania przepisów prawa związanych bezpośrednio z wykonywaną przez nich pracą jest całkowicie nietrafiony.

Skarżąca podkreśliła, że pełnomocnik Spółki w żadnym stopniu nie polega przy obliczaniu terminów procesowych na poszczególnych pracownikach poczty, a jedynie przy obliczaniu terminów procesowych opiera się na wytycznych przedstawianych przez profesjonalnego operatora pocztowego, którym w obecnym porządku prawnym jest Poczta Polska S.A. Okoliczność ta wprawdzie nie obciąża organu administracji, ale nie sposób też przypisać jakiegokolwiek zaniedbania skarżącej.

Zgodnie z zawiadomieniem powtórnym z 25 stycznia 2019 r., w dniu 17 stycznia w placówce pocztowej pozostawiono przesyłkę o numerze [...] adresowaną do adw. B. K.. W zawiadomieniu wskazano, że przesyłkę można odebrać do dnia 1 lutego 2019 r. Więcej danych z awiza nie wynika.

W dniu wskazanym w zawiadomieniu pracownik Kancelarii Adwokackiej adw. B. K. udał się do urzędu pocztowego celem odbioru przesyłki, jednak okazało się że dzień wcześniej została zwrócona do nadawcy, co potwierdzono adnotacją pracownika poczty (zawiadomienie powtórne - w aktach sprawy).

Adresat nie miał zatem możliwości odbioru przesyłki w terminie wskazanym przez operatora pocztowego, gdyż doszło do nieprawidłowej awizacji przesyłki. Z uwagi na nieprawidłową awizację i błędne wskazanie przez pocztę terminu do odbioru przesyłki, przesyłka nie została odebrana. Jako że okoliczność wskazania w zawiadomieniu późniejszego terminu możliwego odbioru przesyłki stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej o doręczeniach, nie było podstaw by zastosować przepis art. 150 § 4 O.p. i uznać pismo za doręczone zastępczo. Wobec tego nie rozpoczął biegu termin do usunięcia braków odwołania, i nie było podstaw by pozostawić je bez rozpatrzenia.

Wbrew stanowisku przyjętemu przez Kolegium, nie doszło więc do prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi spółki wezwania do usunięcia braków odwołania, zatem termin do ich usunięcia nie rozpoczął biegu w dniu przyjętym przez SKO. Spółka nie kwestionuje faktu wysłania wezwania przez SKO i zwrotu przesyłki do nadawcy, jednak wskazuje, że doszło do nieprawidłowej awizacji przesyłki przez operatora pocztowego. Przyjęta we wszystkich procedurach sądowych w przepisach prawa polskiego fikcja doręczeń opiera się wyłącznie na zaufaniu do publicznego operatora pocztowego. W zaufaniu do operatora działał też pełnomocnik skarżącej spółki.

Skarżąca podniosła ponadto, że oczekiwanie przez SKO ustalania telefonicznie przez pełnomocnika w tymże organie czy wysyłano przesyłkę i kiedy była awizowana jest dalece nietrafione chociażby ze względu na fakt, iż powszechną wiedzą jest, że na druku awiza pocztowego nie jest wskazany nadawca awizowanej przesyłki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić, bowiem postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa.

Na wstępie wskazać należy, że ww. wyrokiem z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 231/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego i poprzedzające je postanowienie tego organu. W związku z tym, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku "wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.".

Wobec tego, że stan prawny w rozpoznawanej sprawie nie uległ zmianie, konieczne jest zatem przytoczenie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w ww. wyroku.

W wyroku tym sąd wskazał, że organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy "przeprowadzi dowód z dołączonego do zażalenia zawiadomienia powtórnego z dnia 25 stycznia 2019 r., w szczególności oceni umieszczoną na nim "adnotację" i uwzględniając dane umieszczone na kopercie oraz ww. stanowisko sądu, ponownie oceni, czy i kiedy wezwanie z dnia 15 stycznia 2019 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej, i w konsekwencji, czy rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia braków wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji".

Ponadto sąd wyraził ocenę, że "za nieuprawnione należało uznać skierowane pod adresem pełnomocnika skarżącej uwagi organu co do braku należytej staranności czy zaniedbania, między innymi, w związku z niewystąpieniem do organu odwoławczego, po bezskutecznej wizycie w urzędzie pocztowym 1 lutego 2019 r., celem ustalenia jaka przesyłka została zwrócona organowi. Trafnie zwróciła w skardze uwagę pełnomocnik skarżącej na brak informacji o nadawcy przesyłki w pozostawianych przez pracowników poczty zawiadomieniach".

Sąd wskazał też, że "fikcja doręczenia w trybie art. 150 O.p. stanowi wyjątkową formę doręczenia, wymagającą spełnienia wszystkich wymogów formalnych określonych w tym przepisie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów określonych w art. 150 O.p. Uchybienie jakiemukolwiek z elementów procedury doręczenia powoduje, że strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, zaś same przepisy traktujące o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów dokonujących doręczeń (doręczycieli) obciążają administrację podatkową (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2087/14)".

W ocenie Sądu, organ co do zasady wykonał wskazania zawarte w ww. wyroku WSA w Szczecinie, przeprowadził bowiem dowód z ww. "zawiadomienia powtórnego" z 25 stycznia 2019 r., a także uwzględnił ocenę sądu, że nieuprawnione były skierowane pod adresem pełnomocnika skarżącej uwagi organu co do braku należytej staranności czy zaniedbania, m.in. w związku z niewystąpieniem do organu odwoławczego, po bezskutecznej wizycie w urzędzie pocztowym 1 lutego 2019 r., celem ustalenia jaka przesyłka została zwrócona organowi.

Takich uwag w istocie organ nie powtórzył, za wyjątkiem stwierdzenia, że "skład orzekający Kolegium doszedł do przekonania, iż pełnomocnik skarżącej, miała możliwość prawidłowego obliczenia terminu upływu awiza". Z takim stwierdzeniem organu oczywiście należy się zgodzić, gdyż niewątpliwie zarówno pełnomocnik spółki, jak i jej pracownik, taką "możliwość obliczenia terminu" mieli. Nie ma to jednak wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w tym zakresie istotne znaczenie ma ustalenie prawnych skutków nieobliczenia tego terminu w okolicznościach faktycznych sprawy, wskazanych poniżej.

Z tym stwierdzeniem wiąże się ściśle następna, przytoczona powyżej, ocena prawna zawarta w ww. wyroku, dotycząca właśnie wykładni art. 150 O.p., który ustanawia wyjątkową formę doręczenia, wymagającą spełnienia wszystkich wymogów formalnych określonych w tym przepisie, a wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów dokonujących doręczeń (doręczycieli) obciążają administrację podatkową.

W powyższej kwestii Sąd nie podzielił jednak ocen i wniosków organu zawartych w zaskarżonym postanowieniu, co oznacza zarazem, że organ nie uwzględnił prawidłowo oceny prawnej zawartej w ww. wyroku.

Przypomnieć zatem należy, że przedmiotem sporu jest ocena, czy w sprawie doszło do doręczenia pełnomocnikowi skarżącej przesyłki organu odwoławczego z dnia 15 stycznia 2019 r. zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania przez nadesłanie pełnomocnictwa na druku PPS-1. W ocenie organu, wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej z dniem 31 stycznia 2019 r., w trybie art. 150 O.p. (fikcja doręczenia), natomiast, według skarżącej, z uwagi na nieprawidłowe działanie Poczty Polskiej polegające na zwrocie przesyłki do organu przed terminem wyznaczonym w powtórnym zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, adresat nie miał możliwości odbioru przesyłki, co oznacza, że nie było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 150 § 4 O.p.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 150 O.p.: "§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.

§ 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy."

W przepisach art. 150 O.p. wprowadzono więc tzw. fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne pomimo, iż strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady przewidującej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z treścią korespondencji. Doręczenie w tym trybie znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia osobie fizycznej w trybie art. 148 § 1 i art. 149 O.p. oraz osobie prawnej w trybie art. 151 O.p., a więc niemożliwe jest doręczenie korespondencji w taki sposób, aby strona postępowania mogła się z nią rzeczywiście zapoznać. Doręczenie w trybie art. 150 O.p. ma na celu umożliwienie prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy strona uchyla się od podejmowania korespondencji i stanowi przejaw dążenia do zapewnienia skuteczności podejmowanych czynności procesowych.

Podzielić jednak należy ocenę prawną wyrażoną w ww. wyroku WSA w Szczecinie, że doręczenie w trybie art. 150 O.p. obwarowane jest warunkami, które powinny zostać spełnione, aby doręczenie takie mogło zostać uznane za skuteczne. Wymogi sformułowane pod adresem doręczyciela w art. 150 O.p mają bowiem charakter gwarancyjny w stosunku do adresata pisma, a tym samym - dopiero wypełnienie wszystkich określonych w nim warunków formalnych pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia określonej w przepisie art. 150 § 4 O.p., stanowiącym że w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Wskazać należy, że stosownie do art. 144 § 1 pkt 1 O.p., organ podatkowy może doręczać pisma (w tym wezwania) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.

W przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego (Pocztę Polską), pokwitowanie odbioru pisma następuje na druku potwierdzenia odbioru, który zwracany jest nadawcy. Sposób doręczenia przesyłki tego rodzaju został uregulowany w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.); dalej: "u.p.p."; oraz w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy, tj. w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2013 r. poz. 545 ze zm.); dalej: "rozporządzenie" – kwestie te nie budzą w sprawie wątpliwości.

Niesporne jest też w sprawie, że dowodem doręczenia przesyłki doręczanej poprzez operatora pocztowego jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki, który powinien spełniać przewidziane prawem wymogi co do formy i treści. Tym samym – co podkreślał organ - pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Oznacza to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, czyli że w określonym dniu, danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję, ewentualnie, że przesyłki z określonych przyczyn w danym dniu nie doręczono i, w konsekwencji - ją awizowano. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak obalone poprzez przeprowadzenie stosownego przeciwdowodu.

Ponadto, stosownie do § 37 ww. rozporządzenia:

"1. Przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, zwanym dalej "terminem odbioru". (ust. 2. pominięty).

3. Bieg terminu odbioru rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 33, § 34 ust. 1, § 35 ust. 1 oraz § 36 ust. 1, a dla przesyłek pocztowych, o których mowa w § 14 ust. 2 - od godziny następnej po doręczeniu zawiadomienia, o którym mowa w § 34 ust. 1.

4. Placówka oddawcza może przechowywać przesyłkę pocztową przez okres wskazany przez operatora wyznaczonego w regulaminie, z wyłączeniem przesyłek pocztowych, o których mowa w § 14 ust. 2, oraz przesyłek pocztowych nadawanych i doręczanych w sposób, na zasadach i w trybie określonym w przepisach szczególnych, po upływie terminu odbioru, jeżeli adresat złoży w tym zakresie pisemne żądanie.

5. Przesyłka pocztowa nieodebrana w terminie odbioru jest zwracana nadawcy.".

Podkreślić więc należy – co wskazano w ww. wyroku - że opisany w art. 150 O.p. tryb doręczenia pisma stanowi fikcję prawną, będącą wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji. Zatem, jako wyjątek od zasady, przepis ten powinien być ściśle interpretowany, co oznacza, że skuteczność doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia. W przeciwnym razie, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia stronie przesyłki. Pismo nie może więc być uznane za doręczone w trybie art. 150 O.p., gdy np. z treści potwierdzenia odbioru nie wynika przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149, jak również, gdy z jego treści nie wynika, czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 O.p. oraz czy upłynął 14-dniowy okres przechowywania przesyłki.

Odnosząc te prawne uwagi do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że zgodnie z adnotacjami poczynionymi na kopercie, w której przesłane było wezwanie organu odwoławczego z 15 stycznia 2019 r., przesyłka była dwukrotnie awizowana, tj. 17 stycznia 2019 r. i 25 stycznia 2019 r. – co jest niesporne. Wątpliwości budzi natomiast dzień (data) zwrócenia przesyłki, jako niepodjętej w terminie. Obok pieczęci o treści ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE odciśnięto bowiem dwie pieczęcie (datowniki) ze wskazaniem dat: 01.02.2019 r. i 04.02.2019 r. W zaskarżonym postanowieniu organ uznał, że "... zgodnie z pieczęcią z dnia 1 lutego 2019 r. wynika, iż nastąpił upływ terminu awizacji. Natomiast dnia 4 lutego 2019 r. nastąpił zwrot przesyłki do Kolegium. Najistotniejsze jest okoliczność, iż w dniu 31 stycznia 2019 r. przesyłka była na Poczcie, a to był ostatni dzień odbioru spornej przesyłki".

W tym zakresie (daty zwrotu przesyłki) brak jest jednak jednoznacznych ustaleń. Można jednak zgodzić się z organem, że zwrot ten został dokonany w dniu 4 lutego 2019 r. (ostatnia data na kopercie), a ponadto pieczęć z datą 01.02.2019 r. została przekreślona. Wątpliwości te w ocenie Sądu nie mają jednak istotnego znaczenia w sprawie. Niewątpliwie bowiem w dniu 31 stycznia 2019 r. upłynął 14-dniowy ustawowy (art. 150 § 3 O.p.) termin przechowywania przesyłki przez pocztę i z tym dniem upłynął wskazany w § 37 ust. 1 ww. rozporządzenia "termin odbioru" przesyłki. Zatem, w myśl ust. 5 tego paragrafu, "przesyłka pocztowa nieodebrana w terminie odbioru jest zwracana nadawcy.".

Za niesporne należy też uznać, że pracownik pełnomocnika skarżącej zgłosił się po odbiór przesyłki w dniu 1 lutego 2019 r., a więc po upływie ww. "terminu odbioru", a zatem poczta mogła nie wydać mu tej przesyłki. Wątpliwe jest natomiast twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że jej pracownik poinformowany został przez pracownika poczty, iż przesyłkę zwrócono już 31 styczna 2019 r., a więc przed upływem terminu odbioru - bowiem nie potwierdzają tego ww. pieczęcie poczty z 1 i 4 lutego 2019 r., a dokonany (również 1 lutego 2019 r.) na powtórnym zawiadomieniu odręczny zapisek pracownika administracji poczty (pod adnotacją umieszczono parafkę, nie wskazano imienia i nazwiska osoby, czy stanowiska służbowego): "przesyłka odesłana do 31.01.19 r.", nie jest jednoznaczny, a przy tym sprzeczny z ww. pieczęciami poczty umieszczonymi na kopercie (dokumencie urzędowym) – co jednak również świadczy o nieprofesjonalnym działaniu pracowników Poczty Polskiej. (Jak wskazano powyżej, Sąd uznał za prawidłowe stwierdzenie organu, że przesyłkę zwrócono 4 lutego 2019 r.)

Powtórzyć więc należy, że pomimo wskazanych wątpliwości, za niesporne należy uznać, iż pracownik pełnomocnika skarżącej zgłosił się po odbiór przesyłki po upływie ww. "terminu odbioru", zatem nie ma przesądzającego znaczenia w sprawie, w którym dniu nastąpił zwrot przesyłki, z tym jednak zastrzeżeniem, że – w ocenie Sądu – dokonany on został 4 lutego 2019 r., a w dniu 1 lutego 2019 r. Poczta mogła odmówić wydania przesyłki. Zasadnie przy tym organ zauważył, że nawet w przypadku odbioru przesyłki po ww. "terminie doręczenia", skutek prawny doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej.

Istotne natomiast, i w ocenie Sądu przesądzające, znaczenie ma zawarta na powtórnym zawiadomieniu adnotacja poczty, że: "Przesyłkę można odebrać w miejscu wyżej wymienionym miejscu w terminie do 01-02-2019.". Dodatkowej wagi nadaje tej adnotacji fakt sporządzenia jej pismem maszynowym - wykluczającym wątpliwości, iż nie została sporządzona przez Pocztę – a nie w formie np. odręcznego zapisku doręczyciela.

Niewątpliwie rację ma organ, że taka adnotacja nie zmienia i nie może zmieniać przytoczonych wyżej prawnych zasad (terminów) doręczania przesyłek zawierających pisma organu podatkowego, jednak nie można też nie zauważyć, że organ podatkowy wybierając sposób doręczenia przesyłki poprzez Pocztę Polską, ponosi skutki jej nieprofesjonalnego działania. Przytoczona adnotacja Poczty dowodzi takiego właśnie działania, naruszającego zarazem prawo (niedopuszczalnie "wydłużając" ustawowy termin odbioru przesyłki), a przede wszystkim wprowadzającego w błąd adresata przesyłki. Tym samym fakt udania się po odbiór przesyłki pracownika pełnomocnika skarżącej we wskazanym przez Pocztę terminie (01.02.2019r.) nie może być interpretowany ze szkodą dla adresata przesyłki, mogącym skutkować pozbawieniem go istotnych uprawnień procesowych. Jak już wskazano powyżej, skutki takiego wadliwego działania wyznaczonego operatora pocztowego, przy pomocy którego organ doręczał przedmiotową przesyłkę, nie mogą obciążać adresata przesyłki lecz jej nadawcę (organ administracji podatkowej).

Nie ma przy tym znaczenia, podnoszony przez organ argument, że ww. zawiadomienie powtórne nie jest dokumentem urzędowym, niewątpliwie bowiem jest ono przewidzianym przez prawo dokumentem (awizo), istotnym dla wykazania prawidłowości doręczenia przesyłki przez pocztę. Tak też w istocie traktowany jest przez organ, który wskazywał na zamieszczoną w nim, istotną datę pierwszego awizowania (17.01.2019 r.), od której należy liczyć 14-dniowy termin dla odbioru przesyłki i – co ważne – dla ewentualnego ustalenia daty doręczenia przesyłki w formie tzw. fikcji doręczenia. Ponadto, to na ten dokument wskazywał sąd w ww. wyroku, nakazując właśnie przeprowadzenie z niego dowodu, dla ustalenia istotnych dla sprawy faktów.

Dokonana w ww. wyroku ocena, że okoliczności sprawy wskazują, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości czynności pracowników operatora pocztowego związanych z doręczeniem pełnomocnikowi spółki wezwania z dnia 15 stycznia 2019 r., znalazła więc pełne potwierdzenie w ponownym rozpoznaniu sprawy. Oznacza to zarazem, że aktualne jest też stwierdzenie tego sądu, że tylko w przypadku, gdy nie budzi wątpliwości powiadomienie adresata o nadejściu pisma i o miejscu, gdzie pismo to pozostawiono, możliwe jest uznanie doręczenia zastępczego za skuteczne (ze wskazaniem na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 15.10.2002 r. sygn. SK 6/02, z 28.02.2006 r. sygn. P 13/05 oraz z 17.09.2002 r. sygn. SK 35/01).

Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę uznał, że występujące w sprawie nieprawidłowości w działaniu wyznaczonego operatora pocztowego, a w szczególności ww. adnotacja na zawiadomieniu powtórnym z 25 stycznia 2019 r. o możliwości odbioru przesyłki do 01.02.2019 r., nie pozwalają na stwierdzenie, że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do prawidłowości powiadomienia adresata o nadejściu przesyłki, a w szczególności co do terminu jej odbioru, zatem nie jest możliwe uznanie omawianego doręczenia zastępczego za skuteczne. W ocenie Sądu, wątpliwość ta jest tak istotna, że nie przekreśla jej podnoszony przez organ argument, iż przepisy prawa nie przewidują wskazywania końcowej daty upływu terminu odbioru przesyłki oraz – co oczywiste - że awizo nie może skracać ani wydłużać ustawowego terminu odbioru przesyłki. Oznacza to zarazem, że przy prawidłowym wykonaniu obowiązków przez operatora pocztowego zasadne byłoby stwierdzenie o skutecznym doręczeniu przedmiotowej przesyłki w dniu 31 stycznia 2019 r. – w razie jej nieodebrania przez adresata do tego dnia.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Kolegium i poprzedzające je postanowienie tego organu wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 150 § 4 O.p. a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego należało je uchylić.

W ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wyrażoną przez Sąd ocenę prawną, że 31 stycznia 2019 r. nie doszło do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi skarżącej wezwania organu z 15 stycznia 2019 r., a w konsekwencji nie rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia braków wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji.

W tej sytuacji, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w pkt. I sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem w wysokości [...] zł.