Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 542/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. B. i W. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] – w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. (data prezentaty) G. B. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...],nr hip. [...].

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem

21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

S. K. w dniu [...] października 1949 r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...].

Po rozpatrzenia tego wniosku Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją

z dnia [...] czerwca 1974 r. odmówił S. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Następnie zaś decyzją z dnia [...] sierpnia 1974 r. odmówił przyznania mu odszkodowania za tę nieruchomość.

Pismem z [...] stycznia 2009 r. G. B., W. K. i J. K. - spadkobiercy S. K. - wystąpili do Prezydenta [...] z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...],nr hip. [...].

Rozpoznając powyższy wniosek Prezydent [...] pismami z [...] kwietnia 2009 r. wystąpił do:

- Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w Dzielnicy [...] z prośba o przesłanie akt własnościowych nieruchomości położonej przy ul. [...],nr hip. [...] dawniej stanowiącej własność S. K.,

- Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...]

w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie kopii mapy ewidencyjnej oraz wypisów z rejestru gruntów dotyczących ww. nieruchomości.

Następnie G. B. pismem z dnia [...] maja 2010 r. poinformowała Prezydenta [...], że decyzja wydana w 1974 r. - odmawiająca przyznania S. K. odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...],nr hip. [...] - została skierowana do osoby nieżyjącej, gdyż jej ojciec zmarł w 1961 r.

W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] sierpnia 1974 r. odmawiającej przyznania S. K. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 2012 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] czerwca 1974 r. odmawiającej S. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu.

Po rozpoznaniu wniosku G. B. i W. K. o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/WA 1754/13 oddalił ich skargę na powyższą decyzję.

W wyniku ww. decyzji i wyroku sądu, do rozpoznania pozostał wniosek S. K. z [...] października 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] i po zwrocie z sądu akt sprawy w sierpniu 2014 r. organ prowadził dalej postępowanie w zakresie rozpoznania tego wniosku.

Natomiast G. B. i W. K. w dniu [...] sierpnia 2016 r. wnieśli - na zasadzie art. 37 § 1 kpa - zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta [...] sprawy przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość.

Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia

[...] grudnia 2016 r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione

i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia.

Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie

art. 37 § 1 kpa.

Podniósł, iż stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,

a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki

i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Wojewoda dodał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Prezydent [...] nie dotrzymał ww. terminu, nie podał przyczyn zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy - tym samym pozostaje w bezczynności.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda uznał, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa - a zatem zachodzi konieczność wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia tej sprawy. Jednocześnie stwierdził, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

Akta sprawy wraz z postanowieniem Wojewody [...] wpłynęły do organu w dniu [...] grudnia 2016 r. - zatem wyznaczony dwumiesięczny termin upłynął

w dniu [...] lutego 2017 r.

W dniu [...] marca 2017 r. (data prezentaty) G. B. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku

z [...] stycznia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną

w [...] przy ul. [...],nr hip. [...] - zarzucając mu naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kpa.

Wnieśli w niej o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżących o wypłatę odszkodowania w terminie 30 dni, licząc od dnia rozpatrzenia skargi przez sąd oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w maksymalnie dopuszczalnej ustawą wysokości tj. połowy dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. Prezydent [...] poinformował pełnomocnika skarżących, że w aktach własnościowych brak jest dokumentów wskazujących bezspornie, kto był właścicielem nieruchomości hip. nr [...]

w przeddzień wejścia w życie ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].12.1947 r., Nr [...], według stanu na dzień [...].12.1947 r., księgi hipotecznej nieruchomości [...] nr hip. [...] w Archiwum Sądu nie odnaleziono, wobec czego świadectwo hipoteczne z księgi tej nie mogło być wydane.

Natomiast zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego w [...]

z dnia [...].08.1973 r., L.dz. [...], księga wieczysta hip. nr [...] zaginęła

w czasie działań wojennych w latach 1944-1945. W aktach brak nawet aktu notarialnego, z którego wynikałoby, iż to S. K. nabył przedmiotową nieruchomość.

Zaś protokół czynności komornika z [...].04.1948 r. - dotyczący przywrócenia posiadania działki na rzecz S. K. - potwierdza jedynie stan faktyczny, a nie stan prawny nieruchomości (zdarzało się np. przywracanie posiadania tylko na rzecz jednego ze współwłaścicieli). Również dowód ubezpieczeniowy Nr [...] zapłaty ubezpieczenia za budynki znajdujące się na gruncie przy ul. [...] nie może stanowić dowodu potwierdzającego prawo własności S. K. - są to dokumenty, które jedynie uprawdopodobniają taką okoliczność.

W związku z powyższym Prezydent [...] wezwał do uzupełnienia wniosku o odszkodowanie poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego, że S. K. był właścicielem nieruchomości przy ul. [...], hip. nr [...], w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 20.11.1945 r. Wobec braku księgi wieczystej, a co za tym idzie niemożności przedłożenia zaświadczenia hipotecznego lub badań hipotecznych, dokumentem takim może być wyrok sądu ustalający, iż S. K. był właścicielem nieruchomości przy ul. [...], hip. nr [...].

Dodał, że jest to niezbędne do udowodnienia praw podmiotowych wnioskodawców do ubiegania się o odszkodowanie za tę nieruchomość. Natomiast niedostarczenie ww. dokumentu w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, skutkować będzie umorzeniem postępowania w przedmiotowej sprawie.

Na zakończenie poinformował, iż zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r. obowiązek uiszczenia odszkodowania powstawał w razie nie zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, lub nie przyznania mu - z jakichkolwiek innych przyczyn - wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy (obecnie użytkowania wieczystego). W przypadku złożenia w odpowiednim terminie wniosku o własność czasową, ustalenie odszkodowania musi być poprzedzone wydaniem ostatecznej decyzji odmawiającej byłym właścicielom lub ich następcom prawnym przyznania wieczystego użytkowania gruntu.

W aktach własnościowych dotyczących tej nieruchomości znajduje się złożony w dniu [...].10.1949 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Decyzją z dnia [...].06.1974 r. Naczelnik Dzielnicy [...] odmówił S. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].09.2012 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].05.2013 r., nr [...], stwierdziło nieważność powyższej decyzji Naczelnika Dzielnicy [...].

W tej sytuacji w pierwszej kolejności pozostaje do rozpatrzenia wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Natomiast w odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i o nie wymierzanie grzywny.

Podniósł, że nieruchomość przy ul. [...] leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

W dniu [...].01.2009 r. G. B., W. K. i J. K. - spadkobiercy S. K. - wystąpili o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], hip. nr [...]. W chwili składania ww. wniosku w obiegu prawnym pozostawała decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...].08.1974 r. odmawiająca przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Następnie Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2011 r. stwierdził nieważność decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...].08.1974 r.

Dodał, iż kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.).

Postępowanie w sprawach odszkodowawczych polega m. in. na: gromadzeniu dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe wnioskodawcy do ubiegania się o odszkodowanie, ustalaniu wszystkich osób uprawnionych, określeniu aktualnego właściciela gruntu, pozyskaniu map sytuacyjnych, występowaniu do sądu wieczystoksięgowego po zaświadczenia hipoteczne i do biegłych po opinie, sprawdzeniu czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki art. 215 ust. 2 ww. ustawy.

W dalszej części pisma wyjaśnił, że w aktach własnościowych pod nazwą "[...]" brak jest dokumentów wskazujących bezspornie, kto był właścicielem nieruchomości hip. nr [...] w przeddzień wejścia w życie ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r.

W związku z powyższym Biuro Spraw dekretowych wezwało pełnomocnika wnioskodawców do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, iż to S. K. był właścicielem nieruchomości przy ul. [...], hip. nr [...], w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Prezydent [...] ponownie podniósł, iż w aktach własnościowych dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...] znajduje się złożony w dniu [...].10.1949 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku decyzją z dnia [...].06.1974 r. Naczelnik Dzielnicy [...] odmówił S. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...].09.2012 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z [...].05.2013 r., nr [...], twierdziło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...].06.1974 r.

W tej sytuacji w pierwszej kolejności pozostaje do rozpatrzenia wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Na zakończenie organ przeprosił za nie przesłanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie informując, że opóźnienie w przekazaniu akt spowodowane było zmianą siedziby Biura oraz bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.

Do dnia 2 lutego 2018 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa

w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...].

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia

- stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem - jak wynika z akt sprawy - wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] nie został dotychczas rozpoznawany.

W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych,

a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania

w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".

Stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność, aczkolwiek naganna, to jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - bowiem organ administracji podejmował czynności w sprawie mające na celu zgromadzenie potrzebnej dokumentacji - w tym pierwszą czynność podjął już w kwietniu 2009 r.

Ponadto wniosek o odszkodowanie został złożony w styczniu 2009 r. w sytuacji, gdy w obiegu znajdowały się decyzje z 1974 r. o odmowie przyznania S. K.:

- prawa użytkowania wieczystego, która została ostatecznie wyeliminowana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2014 r.,

- odszkodowania - wyeliminowana decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2012 r.

Po zwrocie akt sprawy w sierpniu 2014 r. Prezydent [...] w dalszym ciągu prowadził postępowanie - przede wszystkim w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego - słusznie uznając, że w zaistniałej sytuacji w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten wniosek.

Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin jednomiesięczny na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie będzie adekwatny i realny.

W tym czasie Prezydent [...] powinien wyciągnąć konkretne wnioski z faktu - iż w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności pozostaje do rozpatrzenia wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, gdyż od tego rozstrzygnięcia zależy byt wniosku o przyznanie odszkodowania - i wydać stosowne orzeczenie.

Sąd nie zasądził na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego -wobec braku wniosku w tym zakresie.

Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżących - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a - sumy pieniężnej

w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. - uznając to żądanie za nieuzasadnione.

Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może"

w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Podkreślić też trzeba, iż o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest

w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją.

Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi,

a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 2934/16).

Analogiczne stanowisko w sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17 oraz z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/16.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze nie są wymienione powody żądania przyznania skarżącym od organu sum pieniężnych. Zatem z treści tej skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku

z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować.

Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działań organu jako bezczynności

w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania - nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia sumy pieniężnej, bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 §1 pkt 1 i §1a, art. 120

w zw. z art. 119 pkt 4 oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.