Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1030/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1, art. 99, art. 96 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 92 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 99 pkt 2 oraz art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.) w związku z § 1 pkt 3, § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o utracie przez [...] SG I. K. z dniem [...] lipca 2014 r. uprawnień do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

I. K. jest funkcjonariuszem Straży Granicznej i pełni obowiązki służbowe w [...], Placówce Straży Granicznej [...] Oddziału Straży Granicznej, a od dnia [...] kwietnia 2013 r. jest w służbie stałej.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. funkcjonariuszka złożyła wniosek o przydział lokalu mieszkalnego oraz oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Funkcjonariuszka, zgodnie ze złożonym wnioskiem, posiada prawo do 2 norm zaludnienia, co zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 21 czerwca 2002 r.", odpowiada lokalowi o powierzchni mieszkalnej od 14m2 do 20m2.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej przyznał I. K. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 14.40 zł dziennie, mając na względzie, iż Oddział - nie dysponując wolnymi lokalami mieszkalnymi - nie mógł zrealizować prawa funkcjonariuszki do przydziału lokalu.

W toku postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w dniu [...] stycznia 2015 r. organ I instancji ustalił, że funkcjonariuszka na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] zawartej z Wojskową Agencją Mieszkaniową Oddziałem Regionalnym w [...] w dniu [...] lipca 2014 r., zajmuje lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] (miejscowość pobliska do miejscowości pełnienia służby), składający się z dwóch pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki o łącznej powierzchni 49,19 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 29,50 m2.

W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej orzekł o utracie przez [...] SG I. K. uprawnień do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z dniem [...] lipca 2014 r.

Od powyższej decyzji funkcjonariuszka wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej wskazując, że zajmowany lokal mieszkalny jest w użytkowaniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, tym samym nie podlega oraz nie jest w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Jeżeli więc funkcjonariusz nie otrzymał przydziału lokalu określonego w art. 94 ust 1 w drodze decyzji administracyjnej, to przysługuje mu prawo do pomocy zastępczej tj. równoważnika pieniężnego za brak lokalu lub pomocy finansowej.

Odwołująca się zwróciła również uwagę na interpretację przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), dotyczących posiadania, wskazując, że "posiadanie" zostało zinterpretowane jako stan polegający na faktycznym władztwie nad rzeczą. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku użytkowania przez odwołującą się lokalu mieszkalnego, ponieważ umowa najmu zawarta na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski (Dz. U. 2010 r. nr 206 poz. 1367 ze zm.) jest ograniczona czasem oznaczonym, nie zapewniając tym samym możliwości trwałego użytkowania mieszkania.

Zaznaczyła również, że lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...] został wynajęty na podstawie umowy zawartej na 9 lat, bez prawa wykupu. Stąd, zdaniem odwołującej się, nieuzasadnione jest stanowisko przyjęte przez organ I instancji, jakoby posiadała ona lokal mieszkalny wchodzący w skład zasobu mieszkaniowego państwowych osób prawnych.

Komendant Główny Straży Granicznej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

Wskazał, iż zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

Z przepisów art. 92 i 99 ww. ustawy wynika, że funkcjonariuszowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego, a więc nie przysługuje mu prawo do lokalu, w razie zaistnienia określonych przesłanek. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz nie ma prawa do przydziału lokalu, jeżeli w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (art. 99 pkt 2 ustawy), albo gdy taki lokal posiada małżonek funkcjonariusza (art. 99 pkt 3 ustawy).

Oznacza to, że w sytuacji gdy funkcjonariusz albo jego małżonek nie posiadają takiego lokalu, mają prawo do przydziału lokalu mieszkalnego, a gdy lokal mieszkalny nie zostanie przydzielony, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2014 r. funkcjonariuszka podpisała z Wojskową Agencją Mieszkaniową w [...] Oddział Regionalny w [...] umowę najmu nr [...] lokalu mieszkalnego nr [...] w [...] przy ul. [...] o powierzchni mieszkalnej 29,5 m2.

Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zrealizowana została - wskazana w art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej - przesłanka negatywna posiadania przez funkcjonariusza w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu zgodnie z przysługującymi normami. Jej spełnienie wyłącza możliwość przyznania odwołującej się lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji również świadczenia zastępczego - równoważnika pieniężnego za jego brak.

Uwzględniając zatem stan faktyczny i prawny sprawy, w ocenie organu odwoławczego, funkcjonariuszka w dacie podpisania umowy najmu miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przy zachowanych normach określonych w § 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 czerwca 2002 r.

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że najem jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Zawarta umowa jest tytułem prawnym, zatem funkcjonariuszka stała się posiadaczem zależnym lokalu mieszkalnego w związku z zawarciem umowy nr [...] najmu lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jako właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Czas na jaki zawarto umowę najmu lokalu mieszkalnego, jak i brak możliwości jego wykupu, pozostają bez wpływu na prawo funkcjonariuszki do równoważnika pieniężnego. Ustawodawca nie wiąże utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z prawem własności, ale z posiadaniem lokalu mieszkalnego stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych.

Organ odwoławczy wskazał również, że na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest państwową osobą prawną, która gospodaruje powierzonymi jej lokalami mieszkalnymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa. I. K. zajmuje na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny stanowiący własność Skarbu Państwa, a zatem spełniła - wskazaną w § 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. - przesłankę negatywną, której zaistnienie uniemożliwia wypłacanie jej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2015r. I. K., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

- art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie może być kontynuowane prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego pomimo dalszego istnienia określonych w tym przepisie warunków,

- art. 96 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej w związku z § 2 pkt 1 i § 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiła podstawa do badania braku utraty lub zrzeczenia się prawa do zajmowanego i posiadanego dotychczas lokalu mieszkalnego oraz wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego i stanowiącego własność państwowej osoby prawnej, względnie przesłanka posiadania takiego lokalu,

2) przepisów postępowania administracyjnego:

- art. 16 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzję o przyznaniu równoważnika mieszkaniowego można wzruszyć skutki takiej decyzji w trybie zwykłym, określonym w art. 104 § 1 k.p.a.,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r., poprzez wydanie decyzji bez materialnej podstawy prawnej w postaci przepisu kompetencyjnego dającego legitymację do orzekania "o utracie uprawnień do pobierania równoważnika mieszkaniowego",

- art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 2 pkt 1 i § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, poprzez pominięcie, że w wypadku odpadnięcia warunku określonego w decyzji o przyznaniu równoważnika, wyłączną dopuszczalną formą ingerencji w byt decyzji dotychczasowej jest tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

W motywach skargi przedstawiona została obszerna argumentacja na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2015 r., jak i decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2015 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z normy tej wynika obowiązek Straży Granicznej do przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu z zasobu, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy.

Jednakże art. 99 ww. ustawy stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: (1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 98, (2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny od powiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, (3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, (4) w razie zbycia przez niego lub przez małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 100 ust. 3.

Jeżeli funkcjonariusz, pomimo przysługującego mu prawa do lokalu mieszkalnego, nie otrzyma go, to stosownie do art. 96 ust. 1 ww. ustawy, przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Przepis art. 96 ust. 2 ww. ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego spraw wewnętrznych do wydania rozporządzenia określającego m.in. wysokość oraz warunki przyznawania i zwracania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w oparciu o tę delegację, wydał rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.).

Stosownie do § 1 ww. rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny nie posiada: (1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, (2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, (3) lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego oraz stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, (4) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, (5) lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobów towarzystwa budownictwa społecznego, (6) tymczasowej kwatery.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynosi: (1) dla funkcjonariusza posiadającego co najmniej jednego z członków rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy o Straży Granicznej - 14,40 zł dziennie, (2) dla pozostałych funkcjonariuszy - 7,20 zł dziennie.

W myśl § 6 rozporządzenia, decyzje w sprawach równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają organy określone w przepisach o przydziale i opróżnianiu lokali mieszkalnych, przy czym funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Zawiadomienia dokonuje się poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego określonego w § 5 (§ 7).

Z akt sprawy wynika, że wobec złożenia przez I. K. oświadczenia mieszkaniowego, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej przyznał jej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 14.40 zł dziennie, biorąc pod uwagę okoliczność, iż Oddział - nie dysponując wolnymi lokalami mieszkalnymi - nie mógł zrealizować prawa skarżącej do przydziału lokalu.

Z kolei w następstwie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego organ stwierdził, iż skarżąca w dniu [...] lipca 2014 r. zawarła z Wojskową Agencją Mieszkaniową w [...] Oddział Regionalny w [...] umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w [...] przy ul. [...] o powierzchni mieszkalnej 29,5 m2 (umowa nr [...]).

W następstwie powyższego organ zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie zrealizowana została - określona w art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej - przesłanka negatywna dotycząca posiadania przez funkcjonariusza w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego zgodnie z przysługującymi normami. Jej spełnienie - poprzez wejście w posiadanie lokalu mieszkalnego wymienionego w pkt 3 § 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. - wyłącza możliwość przyznania odwołującej się lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji również świadczenia zastępczego - równoważnika pieniężnego za jego brak.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009r. sygn. akt I OPS 7/09 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl): "Nie ulega wątpliwości, że na wypadek niemożności przydziału odpowiedniego lokalu mieszkalnego wśród możliwych do uzyskania przez funkcjonariusza świadczeń pieniężnych, ustawodawca wymienił prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu. Takie rozumienie art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej wynika z samej istoty prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego i oznacza zarazem, że równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny i - jeżeli funkcjonariusz nie posiada lokalu - jest on surogatem zasadniczego uprawnienia funkcjonariusza, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Bliższe przyjrzenie się specyfice prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego prowadzi tym samym do wniosku, że prawo do równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy, jest zastępczą i tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 92 ustawy, jeżeli funkcjonariusz nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej". Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 121/2013 (publ. LexPolonica nr 8559786) wskazano, że "równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma charakter ekwiwalentu za niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji administracyjnej. Świadczenie to jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, uprawnieniem pochodnym do prawa wynikającego z art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Równoważnik pieniężny ma zastępczy charakter, tj. dopiero, gdy nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, tj. nie przydzielono lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, należy przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza".

W świetle powyższych poglądów, które podziela Sąd w składzie orzekającym, uzasadnione jest stanowisko organów orzekających, iż skarżąca - uzyskując z dniem [...] lipca 2014 r. lokal mieszkalny - utraciła w myśl art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej prawo do przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, zaś zgodnie z art. 96 ust. 1 ww. ustawy w związku z § 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. - prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego.

Nie ma zatem racji skarżąca twierdząc, że wydając decyzję w przedmiocie utraty z dniem [...] lipca 2014 r. uprawnienia do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego organy dopuściły się naruszenia powołanych wyżej przepisów.

Z przedłożonej przez skarżącą umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, że została ona zawarta na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2015 r. poz. 746), zaś wynajmującym jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w [...] Oddział Regionalny w [...], reprezentowana przez upoważnionego wicedyrektora Oddziału. Zgodnie z powołanym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia ww. umowy, dyrektor oddziału regionalnego może wynająć lokal mieszkalny na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy, osobie prawnej, jednostce samorządu terytorialnego, państwowej lub samorządowej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o ile w garnizonie są zaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych.

Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest państwową osobą prawną podległą Ministrowi Obrony Narodowej, zaś Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność. Agencja gospodaruje ww. nieruchomościami, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy).

W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący nieustalenia przez organy orzekające statusu prawnego lokalu będącego przedmiotem najmu przez skarżącą. W ww. umowie z dnia [...] lipca 2014 r. uprawniony organ wskazał lokal, który jest przedmiotem najmu, co uzasadnia przyjęcie stanowiska, że stanowi on własność Skarbu Państwa. Potwierdza to również treść odwołania, w którym skarżąca stwierdza, że użytkowane przez nią na podstawie ww. umowy mieszkanie jest mieniem Skarbu Państwa powierzonym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w celu gospodarowania.

Przy czym, jak zasadnie zauważył organ, przepis art. 99 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej mówi jednoznacznie o funkcjonariuszu posiadającym lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ustawowe sformułowanie "posiadającemu (...) lokal mieszkalny", zawarte w ww. przepisie, należy interpretować jako każdą formę posiadania,, a więc także posiadania zależnego - wynikającego z umowy najmu (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA 937/99, publ. LEX nr 53771).

Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący niewłaściwego trybu rozstrzygnięcia o utracie prawa do równoważnika pieniężnego. W myśl art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej sprawy przydziału i opróżniania lokalu mieszkalnego oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 95, 96 i 98 ustawy następuje w formie decyzji administracyjnej. Utrata prawa do równoważnika pieniężnego należy do zakresu takich spraw. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2001 r. sygn. akt OSA 8/2001 (publ. ONSA 2002/3, poz. 95), gdzie stwierdzono, że "Jeżeli funkcjonariusz Straży Granicznej utracił uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej przyznanego decyzją administracyjną (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - Dz. U. 1990 r. Nr 78 poz. 462 ze zm.), orzekanie o utracie czy cofnięciu tego uprawnienia następuje w drodze decyzji konstytutywnej". Oznacza to, że funkcjonariusz Straży Granicznej traci uprawnienie do równoważnika pieniężnego z momentem, kiedy na skutek zmiany okoliczności faktycznych stanie się posiadaczem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu [...] lipca 2014 r. (por wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt 1967/12, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ma racji skarżąca twierdząc, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której przyznano równoważnik pieniężny, jako decyzji warunkowej, winna nastąpić na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczyć bowiem należy, że decyzja przyznająca równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie jest decyzją opatrzoną warunkiem, zostaje bowiem wydana na wniosek funkcjonariusza w przypadkach zdefiniowanych w art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz w § 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Natomiast przesłanki negatywne przyznania równoważnika pieniężnego, o których mowa w § 2 rozporządzenia, nie są częścią składową wydawanych decyzji, lecz jedynie eliminują prawo funkcjonariusza do równoważnika, co skutkuje wydaniem decyzji konstytutywnej, odmawiającej przyznania prawa do równoważnika. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z § 7 ww. rozporządzenia, funkcjonariusz ma obowiązek zawiadomić o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego. Złożenie takiego oświadczenia daje podstawę do wydania stosownej decyzji administracyjnej.

Niezrozumiałe jest powoływanie się przez skarżącą na § 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z tego powodu, że skarżąca weszła w posiadanie lokalu mieszkalnego, który zaspokaja jej potrzeby mieszkalne (§ 1 pkt 3 rozporządzenia), nie zaś dlatego, że utraciła zajmowany dotychczas lokal mieszkalny.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Brak było bowiem podstaw do pobierania przez skarżącą równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego jej decyzją organu I instancji z dnia [...] maja 2013 r. w sytuacji, gdy spełniona została przesłanka negatywna określona w § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. skarżąca uzyskała na podstawie ww. umowy najmu lokal mieszkalny położony w miejscowości pobliskiej jej miejsca pełnienia służby, spełniający przysługujące jej normy zaludnienia.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.