Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 205/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Organu I instancji) z [...] r., nr [...]. W tym nieostatecznym rozstrzygnięciu wydanym w sprawie, Organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej I. K. (zwanego dalej Członkiem zarządu, Stroną lub Skarżącym) jako osoby trzeciej tj. członka zarządu Spółki "A" Sp. z o.o. (w dalszej części uzasadnienia określanej jako Spółka lub Podatnik), solidarnie ze Spółką i W. N. (zwanym dalej Prezesem zarządu). Wspomniana odpowiedzialność obejmowała zaległość Podatnika w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 roku wraz z odsetkami za zwłokę, w kwotach wskazanych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W deklaracji VAT-7K za I kwartał 2014 r. Spółka wykazała kwotę podatku, podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego. Ponieważ jednak nie doszło do uiszczenia wspomnianej należności podatkowej (termin dokonania tej czynności upływał [...] r.), Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie złożonej deklaracji podatkowej wystawił tytuł wykonawczy (miało to miejsce [...] r.). Wspomniany dokument obejmował kwotę należności głównej, a jego odpis wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności u wskazanego z nazwy kontrahenta Podatnika został doręczony Spółce [...] r. W toku postępowania egzekucyjnego uzyskano jedynie częściowe zaspokojenie zaległości podatkowej Spółki (na poczet należnej z tytułu podatku kwoty [...] zł. wyegzekwowano [...] zł., a więc niezaspokojone zobowiązanie podatkowe, którego termin płatności już upłynął wynosiło [...] zł.). Następnie, postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Podatnika. Orzeczenie to, zostało doręczone Spółce ze skutkiem prawnym w dniu [...] r. (na zasadzie domniemania doręczenia, ukształtowanego w art. 44 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Dopiero po tym zdarzeniu miało miejsce wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Członka zarządu (nastąpiło to na mocy postanowienia z [...] r., doręczonego Skarżącemu ze skutkiem prawnym [...] r.). Stało się tak, ponieważ wspomniany podmiot zasiadał w zarządzie Spółki w czasie gdy upływał termin płatności podatku od towarów i usług za wskazany wcześniej okres rozliczeniowy (w tym samym czasie także Prezes zarządu był członkiem tego gremium). Stan ten trwał od [...] r. (zawarcie umowy spółki) i istniał w dniu wymagalności podatku, tj. do [...] r. Do zainicjowania postępowania mającego na celu ustalenie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej skłoniła Organ I instancji wcześniej już artykułowana, wyłącznie częściowa skuteczność egzekucji skierowanej do majątku Spółki. W dokumentacji postępowania podatkowego wskazano, jakie – jak się później okazało – nieskuteczne działania podejmowano w celu uzyskania zapłaty od Podatnika. Wśród nich znalazło się w szczególności sporządzenie protokołu z [...] r. o stanie majątkowym Spółki. Wynika z niego, że Spółka nie posiada nieruchomości, ruchomości, środków transportu, praw majątkowych, papierów wartościowych, środków pieniężnych. Swoistym tego potwierdzeniem było oświadczenie z [...] r. o posiadanym majątku lub źródłach dochodu Spółki, podpisane przez obydwu członków jej zarządu. Wskazano tam, że wspomniany podmiot nie posiada majątku nieruchomego, nie ma rzeczy ruchomych o wartości powyżej 1000 zł., środków pieniężnych, ani źródeł dochodu. Obydwaj członkowie zarządu Spółki artykułowali wprawdzie istnienie wierzytelności Spółki wobec innego, wskazanego z nazwy podmiotu. Te jednak nie zostały uznane za realne do ściągnięcia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego podniósł też, że Podatnik nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. Ostatnim momentem właściwym do dokonania tego był zaś [...] r. Ten punkt czasu wyznaczono w oparciu o art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Organ I instancji wskazał na szereg zaległości płatniczych tego podmiotu, wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego, istniejących co najmniej od 2008 r. Wśród nich wymieniono m.in. zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu odsetek od nieuiszczonych zaliczek za styczeń 2013 r. (termin płatności [...] r.), za kwiecień 2013 r. (termin płatności [...] r.), czy za październik 2013 r. (termin płatności [...] r.). Ponadto, Organ I instancji podniósł, że na Spółce ciążyły m.in. zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. (termin płatności [...] r.) i za 2014 r. (termin płatności [...] r.), a także zaległości w podatku od towarów i usług za 1 kwartał 2014 r. (termin płatności [...] r.), II kwartał 2014 r. (termin płatności [...] r.) oraz III kwartał 2014 r. (termin płatności [...] r.). Opierając się na tych ustaleniach, Naczelnik Urzędu Skarbowego właściwy moment na wystąpienie do Sądu powszechnego o ogłoszenie upadłości (zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, w brzmieniu tej ustawy obowiązującym w 2014 r. – powinno to nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości) wyznaczył jako dwa tygodnie od [...] r. Tego dnia upływał bowiem termin płatności podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., a zobowiązanie to - jako kolejne - nie zostało dobrowolnie spełnione przez Podatnika w wymaganym terminie. Dwa tygodnie od [...] r. przypadają zaś na [...] tego samego roku.

W tym kontekście wyartykułowano, że Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. Teza ta znalazła potwierdzenie w piśmie, jakie Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał z Sądu Rejonowego w G.; [...] Wydział Gospodarczy, datowanym na [...] r. Wynika z niego, że nie został zarejestrowany wniosek o ogłoszenie upadłości, a także wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec Podatnika. Jednocześnie, w przekonaniu Organu I instancji, Członek zarządu nie wykazał braku swojej winy w niewystąpieniu do Sądu powszechnego z pismem inicjującym jedną z tych procedur. To zaś byłoby okolicznością uwalniającą Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki.

Jeżeli chodzi o ostatnią z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności podatkowej, kształtowanej na podstawie art. 116 O.p., Organ I instancji wskazał na niespełnienie tej przesłanki egzoneracyjnej. Jak wskazano, w piśmie Strony i Prezesa zarządu, Podatnik nie posiada majątku nieruchomego, nie ma rzeczy ruchomych o wartości powyżej 1000 zł., a także nie posiada środków pieniężnych, ani źródeł dochodu. Wspomniane podmioty wskazały jedynie na wierzytelności Spółki wobec jej kontrahenta (określonego z nazwy), udokumentowane wystawionymi fakturami. Zapłaty z tego tytułu okazały się jednak niemożliwe do ściągnięcia. Jednocześnie, [...] r. sam Skarżący zeznał, że Podatnik nie posiada żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomego. Wspomniany podmiot oświadczył też, że nie ma wiadomości o wierzytelnościach Spółki, ponieważ nie zajmował się księgowością Spółki ani jej rozliczeniami. Niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Podatnika, Członek zarządu wytłumaczył zaś nadzieją na to, że Spółka wyjdzie z trudności finansowych.

W odwołaniu od nieostatecznej decyzji podatkowej, Członek zarządu wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy Organowi I instancji do - jak to ujęto - ponownego rozpoznania. Jednocześnie Strona zarzuciła orzeczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego:

1) naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu błędnej decyzji i błędnym oraz przedwczesnym orzeczeniu o odpowiedzialności Członka zarządu;

2) wydanie decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu wspomnianego pisma procesowego postawiono tezę, że Organ I instancji nie zawiadomił Strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Tym samym, w przekonaniu Skarżącego zostało naruszone przysługujące mu prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Podniesiono również, że Naczelnik Urzędy Skarbowego nie informował Strony o czynnościach podejmowanych w toku sprawy. W konsekwencji, nie miała ona możliwości wypowiedzenia się w sprawie przeprowadzonych dowodów, ani nie miała

sposobności zapoznania się z materiałem dowodowym. Ponadto, Członek zarządu postawił tezę, że Organ I instancji błędnie ustalił podstawy jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania Spółki i nieprawidłowo określił wysokość zobowiązania. W ocenie Skarżącego, błędnie zostało także sporządzone uzasadnienie decyzji nieostatecznej. Stało się tak, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że zarząd był zobligowany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej do [...] r., a wcześniej stwierdził, że Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań [...] r.

Jak wiadomo, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Stało się tak, ponieważ wspomniany organ podzielił zapatrywanie Naczelnika Urzędu Skarbowego co do tego, że spełnione były ustawowe przesłanki odpowiedzialności Członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Jednocześnie, Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Strona nie wykazała okoliczności, które zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. uwalniają ją od posiłkowej odpowiedzialności podatkowej. Ponadto, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że w trakcie toczącego się postępowania podatkowego Skarżący nie korzystał z przysługujących mu uprawnień, do składania dowodów, wyjaśnień, przeglądania akt sprawy. Jak podkreślono, Organ odwoławczy wyznaczył Stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nie skorzystała ona jednak z tego uprawnienia. Z kolei, nawiązując do zarzutu błędnego wyznaczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego momentu, w którym Spółka stała się trwale niewypłacalna, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że oczywista omyłka pisarska w tym względzie została sprostowana w postanowieniu Organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Członek zarządu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji publicznej. Jednocześnie, wspomniany podmiot powtórzył zarzuty, wcześniej formułowane w odniesieniu do decyzji nieostatecznej. Tym samym, zarzucił on rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej:

1) naruszenie Ordynacji podatkowej oraz błędnie ustalenie stanu faktycznego sprawy;

2) brak prawidłowego zawiadomienia przez organ o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, co naruszyło prawo Strony do czynnego udziału w postępowaniu;

3) nieinformowanie Skarżącego w prawidłowy sposób o czynnościach podejmowanych w toku sprawy, co uniemożliwiło mu wypowiedzenia się w odniesieniu do przeprowadzonych dowodów i zapoznanie się z materiałami zgromadzonymi w toku postępowania;

4) braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W ocenie Członka zarządu, organ błędnie wskazał, że zarząd spółki był zobligowany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej do [...] r., mimo że wcześniej stwierdził on, że Spółka trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań z dniem [...] roku. Organ co prawda wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostało wydane postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki, jednak Skarżący nie zna treści tego orzeczenia. Podniesiono też, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie mógł wydać postanowienia o sprostowaniu omyłki, albowiem wskazanie daty musi zostać poprzedzone zebraniem stosownego materiału dowodowego;

5) błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ - zarówno jeśli chodzi o podstawy odpowiedzialności Strony jako osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu, jak również w zakresie określenia wysokości zobowiązania.

W odpowiedzi na te zarzuty, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe zapatrywanie i wniósł o oddalenie skargi. Wspomniany podmiot nawiązał do postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. W orzeczeniu tym stwierdzono z urzędu oczywistą omyłkę, zaistniałą w decyzji tego organu z [...] r. Polegała ona na wskazaniu błędnej daty trwałego zaprzestania regulowania przez Spółkę przeważającej części zobowiązań. Zdaniem Organu II instancji, w treści tego postanowienia wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego podał datę "[...] r.", podczas gdy powinna być "[...] r.". Tym samym, oczywista omyłka pisarska sprowadza się do wskazania w tej dacie cyfry "5" zamiast "4".

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z treści całego fragmentu uzasadnienia decyzji Organu I instancji w oczywisty sposób wynika też, że Naczelnik Urzędu Skarbowego za miarodajny dla wskazania wspomnianej wcześniej daty przyjął termin płatności w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. tj. [...] r., gdyż zobowiązanie to - jako kolejne - nie zostało w wymaganym terminie dobrowolnie spełnione. Tym samym, w przekonaniu Organu odwoławczego, z kontekstu całej wypowiedzi wynika, że nie mogło chodzić o datę [...] r., bowiem termin płatności podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. upływa 25 dnia kolejnego miesiąca. Nie jest to zatem błąd merytoryczny, tylko zwykła, oczywista omyłka pisarska, którą można dostrzec, nawet bez wydania odrębnego postanowienia w tym zakresie.

Odniesiono się też do kwestii doręczenia Skarżącemu postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. Wspomniane orzeczenie zostało wysłane do Strony [...] r. i wobec niepodjęcia przesyłki przez adresata, Organ I instancji przyjął datę doręczenia zastępczego na dzień [...] r. Jak podkreślono, z dokumentacji postępowania podatkowego wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki była dwukrotnie awizowana, nie została podjęta przez Skarżącego, natomiast przyjęta data doręczenia zastępczego na dzień [...] r. to czternaście dni od daty pierwszego awiza - [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.).

Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej, której przejawem jest m.in. odpowiedzialność ponoszona przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter solidarny oraz subsydialny (por. art. 107 § 1 oraz art. 108 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 – zwanej dalej O.p). Oznacza to, że spełnienie świadczenia przez osobę trzecią skutkuje efektywnym wygaśnięciem zobowiązania podatkowego ciążącego na "dłużniku głównym" – podatniku (por. art. 91 O.p.). Zarazem jednak, przez wzgląd na posiłkowy (subsydiarny) charakter odpowiedzialności osoby trzeciej, organ podatkowy może się do niej odwołać "w drugiej kolejności", tzn. dopiero wtedy, gdy egzekucja prowadzona z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (por. art. 116 § 1 O.p. oraz ogólna reguła, dotycząca egzekucji odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, ukształtowana w 108 § 4 O.p). Co więcej, w myśl art. 108 § 2 i 3 O.p. także postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed zaistnieniem zdarzeń wskazanych w tym przepisie (m.in. przed doręczeniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a także przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego – jeśli ta procedura jest prowadzona na podstawie deklaracji podatkowej złożonej przez podatnika).

Jednocześnie, poza ogólnymi przesłankami odpowiedzialności podatkowej każdej osoby trzeciej wyrażonymi, w art. 107 – 109 oraz 118 O.p., warunkiem przypisania odpowiedzialności członkowi zarządu spółki kapitałowej (potocznie mówi się o przeniesieniu odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią) jest zaistnienie okoliczności dotyczących już tylko tego podmiotu odpowiedzialnego, wyrażonych w art. 116 O.p. Poza pozytywnymi kryteriami odpowiedzialności (warunkami których spełnienie determinuje dochodzenie zapłaty od osoby trzeciej) należą do nich przesłanki egzoneracyjne, uwalniające członka zarządu od posiłkowej odpowiedzialności podatkowej w ten sposób, że uniemożliwiają one wydanie decyzji konstytutywnej, mocą której odpowiedzialność za zaległość podatkową przechodzi z podatnika na osobę trzecią. Czasowe granice odpowiedzialności podatkowej każdej osoby trzeciej zostały zaś wyznaczone we wcześniej już powoływanym, art. 118 O.p. Przybierają one postać przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność podatkową oraz przedawnienia zobowiązania wynikającego z tej decyzji.

Ten właśnie stan prawny jest fundamentem rozważań Sądu, do niego Sąd subsumuje zaistniały w sprawie stan faktyczny, z tak ustaloną podstawą prawną Sąd zestawia zarzuty Skarżącego, a także przez wzgląd na w ten sposób zakreślone ramy prawne oceniana jest legalność działań administracji podatkowej podejmowanych w sprawie.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że Skarżący w okresie kiedy powstało i podlegało zapłacie zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług był członkiem zarządu tego podmiotu (por. art. 116 § 2 O.p). Drugą osobą zasiadającą w zarządzie był Prezes zarządu, a odpowiedzialność podatkową ustalono wobec Strony solidarnie z Prezesem zarządu oraz ze Spółką (decyzje ustalające odpowiedzialność Członka zarządu i Prezesa zarządu pochodzą z tego samego dnia). Wspomniana skonkretyzowana powinność podatkowa Spółki została określona przez Podatnika w jego deklaracji podatkowej za wskazany wcześniej okres rozliczeniowy (nie wydawano decyzji określających – por. art. 108 § 3 O.p.), przy czym nie doszło do zapłaty zadeklarowanej kwoty podatku w pełnej wysokości, a jej egzekucja okazała się tylko w części skuteczna. W związku z tym, po zaspokojeniu na tej przymusowej drodze części zaległości podatkowej Spółki, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Stało się tak również dlatego, że nieściągalna okazała się wierzytelność Podatnika wskazywana przez niego organowi egzekucyjnemu.

Jednocześnie, opierając się na wiarygodnych ustaleniach Organu I instancji, nie ma wątpliwości co do tego, że na Podatniku ciążyły różnego rodzaju wymagalne zobowiązania pieniężne, których nie spełniał (por. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112). Powinności te zostały precyzyjnie wskazane w decyzjach organów podatkowych obydwu instancji. W rozstrzygnięciach tych określono także punkt czasu, w którym stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego (w brzmieniu na dzień powstania zaległości płatniczych) Spółka obowiązana była wystąpić do Sądu powszechnego o ogłoszenie upadłości. Zestawienie stanu faktycznego w zakresie wymagalnych zobowiązań pieniężnych Podatnika z regulacją prawną, zawartą w art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego nie budzi wątpliwości Sądu co do tego, że także końcowa data w której należało sformułować stosowny wniosek została właściwie wyznaczona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (wskazano ją jako dwa tygodnie od zaistnienia przesłanki ogłoszenia upadłości, czyli w realiach przedmiotowej sprawy – [...] r.). Jak zaś wiadomo, nigdy nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Podatnika, czy o wszczęcie postępowania temu zapobiegającego (postępowania układowego) – okoliczność tę jasno potwierdził Sąd gospodarczy. Tym samym, nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna, wskazana w art. 116 § 1 pkt 1 lit a) O.p.

Nie sposób także przyjąć, że niewystąpienie do [...] r. ze stosownym wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postepowania układowego nie było efektem winy Strony (por. art. 116 § 1 pkt 1 lit b) O.p.). W tym kontekście należy zauważyć, że okoliczności uwalniające od odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej, z woli ustawodawcy wyrażone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p., powinny być wykazane przez stronę postępowania podatkowego, prowadzonego na podstawie wspomnianego przepisu. To zaś nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Nie sposób też twierdzić, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, a w ślad za nim również Organ odwoławczy winni uznać za zdarzenie uwalniające Skarżącego od posiłkowej odpowiedzialności podatkowej (usprawiedliwienie dla bierności w zakresie wniosku o upadłość albo o wszczęcie postępowania układowego) nadzieję wspomnianego podmiotu na to, że Spółka poradzi sobie z trudnościami finansowymi. Dodatkowo, taką okolicznością uwalniającą od odpowiedzialności nie jest to, że Członek zarządu nie zajmował się księgowością Spółki ani jej rozliczeniami. Każdy podmiot zasiadający w zarządzie odpowiada bowiem za wszystkie sprawy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wreszcie, jak wynika z dokumentacji postępowania podatkowego, Strona nie wskazała Organowi I instancji (a także Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej) mienia Spółki, z którego prowadzona egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych tego podmiotu w znacznej części (por. art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). Wierzytelności Podatnika wobec jego kontrahenta okazały się bowiem niemożliwe do wyegzekwowania, czego ostatecznym potwierdzeniem było umorzenie postępowania egzekucyjnego. Tym samym, nie zaistniała żadna z okoliczności egzoneracyjnych, uwalniających Członka zarządu od solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe Spółki, ponoszonej wraz z tym podmiotem, a także z Prezesem zarządu.

Biorąc pod uwagę wszystkie dotychczas przedstawione okoliczności, nie może być wątpliwości co do tego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a Organ II instancji w swoim rozstrzygnięciu słusznie oparł się na tej konstatacji. Analizując materiał dowodowy, zgromadzony w postępowaniu podatkowym nie sposób też przyjąć, że naruszano prawo Skarżącego do czynnego udziału w tej procedurze. Organ podatkowy zwracał się bowiem do Strony w kwestiach istotnych dla ustalenia okoliczności obciążenia Członka zarządu posiłkową odpowiedzialnością podatkową, a wspomniany podmiot wypowiadał się w tych sprawach (m.in. co do stanu majątkowego Spółki). Ponadto, organy podatkowe zastosowały się do dyspozycji art. 200 § 1 O.p. i przed wydaniem decyzji wyznaczyły Skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Na koniec, godzi się zauważyć, że kwestia daty, w której wg Naczelnika Urzędu Skarbowego zaistniał stan uzasadniający wystąpienie do Sądu powszechnego o ogłoszenie upadłości została w przekonujący sposób wyjaśniona i udowodniona przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Jak wskazano, w decyzji popełniono oczywistą omyłkę pisarską, w następstwie której jako datę zaistnienia przesłanki zwrócenia się do Sądu powszechnego o ogłoszenie upadłości Spółki wskazano [...] r., a dzień w którym upływał dwutygodniowy termin do dokonania tej czynności wyznaczono na [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjawił, że błąd w dacie – zastąpienie cyfry "4" cyfrą "5" został usunięty w postanowieniu Organu I instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. Rozstrzygnięcie to zostało zaś przekazane Stronie w trybie doręczenia zastępczego. Wobec tych jasnych, przekonujących i udowodnionych tez nie znalazł potwierdzenia także ostatni z zarzutów Członka zarządu, podniesionych przez niego w piśmie inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne.

W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).