Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 621/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1),
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska, asesor WSA Wojciech Śnieżyński, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. Ś. (dalej jako skarżąca, strona skarżąca, strona) jest decyzja Nr [...] D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako organ odwoławczy, organ II instancji, Inspektor Wojewódzki lub w skrócie DPWIS) z dnia [...] sierpnia 2017 r., który działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1261 ze zm., dalej w skrócie u.P.I.S.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm., dalej jako kodeks pracy) oraz § 8 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367, dalej jako rozporządzenie RM), jak również art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. (dalej jako organ I instancji, Inspektor Powiatowy lub w skrócie PPIS) z dnia [...] marca 2017 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, zaliczanej do przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy (poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM).

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktyczno-prawnym:

Inspektor Powiatowy, na skutek zgłoszenia przez stronę podejrzenia chorób zawodowych, w dniu 16 listopada 2015 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawach chorób zawodowych z wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia RM, w tym w ramach przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1), przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19 pkt 4), przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19 pkt 5), oraz w ramach przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1), zespół rowka nerwu łokciowego (poz. 20 pkt 2) i zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3).

Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego przez organ I instancji, skarżąca została skierowana do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. (dalej również jako jednostka orzecznicza I stopnia lub w skrócie DWOMP), który dnia [...] czerwca 2016 r. wydał m.in. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku (poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM). W uzasadnieniu powyższego orzeczenia podano, iż z dokonanej oceny narażenia zawodowego wynika, że w okresie pracy na stanowisku ekspedient-dzielacz (skarżąca podejrzenie choroby zawodowej wiąże z pracą na A w okresie od sierpnia 1981 r. do maja 1997 r. i od sierpnia 2007 r. do listopada 2009 r. w sortowni przesyłek) pacjentka nie wykonywała ruchów wymagających zgięcia dłoniowego lub grzbietowego dłoni w nadgarstku poza pozycją neutralną +/- 45 stopni. Nie wykonywała prac wymagających zaciśnięcia dłoni na narzędziu lub użycia siły chwytu palców. Prawą ręką wykonywała szybkie ruchy zgięcia dłoniowego i grzbietowego dłoni w zakresie pozycji neutralnej z użyciem niewielkiej siły dla uchwycenia listu. W ocenie DWOMP tak wykonywana praca nie obciążała nadmiernie nadgarstka w sposób, który doprowadza do wzrostu ciśnienia w kanale nadgarstka i ucisku nerwu pośrodkowego poprzez wzrost napięcia więzadła poprzecznego lub, który doprowadziłby do przewlekłych zmian zapalnych pochewek ścięgien zginaczy palców i wtórnie spowodował wzrost ciśnienia w kanale nadgarstka. W zakresie natomiast stanu klinicznego ustalono, że w dokumentacji medycznej prowadzonej od 2006 r. nie ma wpisów potwierdzających występowanie u pacjentki objawów okołostawowego zapalenia barków, utrzymującego się przewlekle lub stosowanego typowego leczenia w okresie zatrudnienia na A i od 2 lat po zakończeniu tam pracy (do listopada 2011 r.), są natomiast liczne wpisy dokumentujące dolegliwości bólowe pleców, karku, kończyn, kręgosłupa, które okresowo wymagały rehabilitacji. W mri (11 listopada 2008 r.) potwierdzono przepukliny krążków międzykręgowych o różnym stopniu zaawansowania w odcinku szyjnym kręgosłupa. W dokumentacji wpisy o nasileniu dolegliwości po wypadku komunikacyjnym ze skręceniem odcinka szyjnego kręgosłupa w 2008 r. Rtg stawów kolanowych i biodrowych (1 sierpień 2013 r.) wykazało obecność zmian umiarkowanych zwyrodnieniowych w tych stawach. Rozpoznano przewlekły zespół bólowy okolicy lędźwiowej kręgosłupa. Przy badaniu Rtg (25 stycznia 2016 r.) podano: "w zakresie struktur kostnych stawów barkowych istotnych zmian nie wykazano. Nie wykazano zwapnień okołostawowych. Szpary stawów szerokości w granicach normy. Pogrubienie barkowych części obojczyków w stawach barkowo- obojczykowych, szpary gładkie, obrysy głów kości ramiennych gładkie".

Jednostka orzecznicza I stopnia, na podstawie oceny narażenia zawodowego i stanu klinicznego, stwierdziła, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie okołostawowe barków z powodu braku typowego narażenia i braku podstaw do klinicznego rozpoznania choroby. Za przyczynę podawanych przez pacjentkę dolegliwości uznano w chwili obecnej wielostawowe zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające, wielopoziomową dyskopatię odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, stan po przebytym krwotoku podpajęczym (1996 r.).

Wobec treści przywołanego orzeczenia lekarskiego strona złożyła wniosek o powtórne badanie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (dalej jako jednostka orzecznicza II stopnia lub w skrócie IMPiZŚ), który dnia [...] grudnia 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] również o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych). Jednostka orzecznicza II stopnia swoje stanowisko uzasadniła tym, iż "...w trakcie obecnej obserwacji klinicznej szczegółowo przeanalizowano dostępną dokumentację medyczną pacjentki, a także opis czynności zawodowych pod kątem obciążenia kończyn górnych, w tym stawów nadgarstkowych oraz rąk, przeprowadzono konsultacje specjalistyczne: neurologiczną i ortopedyczną, wykonano szereg badań laboratoryjnych i radiologicznych. W wykonanym aktualnie badaniu EMG stwierdzono zaawansowany zespół cieśni nadgarstka prawego, średnio zaawansowany zespół cieśni nadgarstka lewego, falę F z prawego nerwu pośrodkowego o wydłużonej latencji, rozproszoną, z niską amplitudą odpowiedzi (co wskazuje na współistnienie korzeniowego charakteru uszkodzenia tego nerwu); parametry fali F z lewego nerwu pośrodkowego w normie; przewodzenie ruchowe i czuciowe w obu nerwach łokciowych jest prawidłowe. W przedmiotowym badaniu neurologicznym odruchy głębokie są słabe, zwłaszcza z mięśni trójgłowych, objawy uciskowe Tinela i Phalena - ujemne, znacznie ograniczona jest ruchomość kręgosłupa szyjnego. Diagnostyka radiologiczna potwierdziła zmiany zwyrodnieniowe szyjnego oraz lędźwiowego odcinka kręgosłupa, niewielkie zmiany zwyrodnieniowe w obu stawach obojczykowo-barkowych, zmiany zwyrodnieniowe w stawach śródręczno-nadgarstkowych i międzynadgarstkowych na wysokości pierwszych kości obu śródręczy. W przedmiotowym badaniu ortopedycznym stwierdza się spłycenie lordozy szyjnej kręgosłupa, wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych, bolesność wyrostków ościstych; objaw szczytowy jest dodatni z promieniowaniem do prawej obręczy barkowej i ramienia, objaw Spurlinga - dodatni, objaw rozciągowy po prawej stronie - dodatni, bolesne maksymalne zgięcie głowy, wyprost i ruchy rotacyjne, stwierdza się również opukowo bolesność szczytu głowy (po trepanopunkcji w 1996 r.); kręgosłup piersiowy opukowo bolesny, nieco spłycona jest lordoza kręgosłupa lędźwiowego, obecna jest palpacyjna bolesność pogranicza L5/S1; ruchomość bierna i czynna stawów ramienno-łopatkowych w pełnym zakresie, bolesne ruchy po prawej stronie z promieniowaniem do łokcia, występuje bolesność palpacyjna i opukowa stawu łokciowego prawego wzdłuż nerwu łokciowego na wysokości stawu łokciowego (w wywiadzie w 2010 r.? wykonano iniekcję dostawową z powodu jego bólu); nieco osłabiony jest chwyt siłowy prawej ręki, objaw Tinela i Phalena nieobecne. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono hipercholesterolemię oraz hipertriglicerydemię. W związku z brakiem klinicznych cech przewlekłego okołostawowego zapalenia barku w badaniach obrazowych i w przedmiotowym badaniu ortopedycznym (aktualnie stwierdza się jedynie niewielkie zmiany zwyrodnieniowe w obu stawach obojczykowo-barkowych), a także brakiem dowodów w dostępnej dokumentacji medycznej, potwierdzających rozpoznanie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku w przeszłości, przy uwzględnieniu oceny sposobu wykonywania pracy, nie stwarzającego ryzyka powstania rozpatrywanej jednostki chorobowej - brak jest podstaw do rozpoznania u pacjentki przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku."

Po złożeniu zastrzeżeń przez stronę do powyższego orzeczenia IMPiZŚ i oświadczeniu, iż nabyte choroby wiąże z pracą na A organ I instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia o wyjaśnienie czy zgodnie z opinią biegłych lekarzy specjalistów medycyny pracy IMPiZŚ, jedynym zakładem pracy, w którym sposób wykonywania pracy przez stronę obciążał w istotny sposób układ ruchu i obwodowy układ nerwowy pracownika jest A S.A. w Warszawie.

W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2017 r. jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła m.in., iż "A S.A. w W. była głównym zakładem pracy, w którym sposób wykonywania pracy obciążał w istotny sposób układ ruchu i obwodowy układ nerwowy pracownika. Czynności porządkowe wykonywane przez badaną na przestrzeni lat w krótkich okresach czasowych, nierzadko w niepełnym wymiarze czasu pracy wprawdzie obciążały kończyny górne, jednak z uwagi na ich różnorodny, zmienny w czasie charakter, ryzyko powstania rozpatrywanych jednostek chorobowych w ich przypadku należy uznać za niewielkie. (...) Brak jest u badanej aktualnie klinicznych objawów przewlekłego zapalenia okołostawowego barku (...); w dostępnej dokumentacji medycznej nie ma również dowodów na istnienie ww. schorzeń w przeszłości. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, skrzywienie kręgosłupa, objawowe zespoły korzeniowe z różnych odcinków kręgosłupa, a także choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Nie znajdujemy podstaw do weryfikacji wydanych orzeczeń lekarskich i podtrzymujemy swoje dotychczasowe stanowisko orzecznicze."

PPIS, wskazaną na wstępie decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., nie stwierdził u strony choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku (poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż jednostki orzecznicze obu stopni diagnostycznych nie rozpoznały u strony choroby zawodowej, bowiem nie stwierdziły klinicznych objawów zgłoszonej jednostki chorobowej podczas aktualnie wykonanych badań i przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych, jak też w dostępnej dokumentacji medycznej. Ponadto, zdaniem lekarzy orzeczników, sposób wykonywania pracy przez zainteresowaną w całym okresie pracy zawodowej nie miał charakteru pracy monotypowej, nadmiernie obciążającej stawy. Za przyczynę dolegliwości u zainteresowanej, uznano "wielostawowe zmiany zwyrodnieniowo- zniekształcające, wielopoziomową dyskopatię odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym" oraz "stan po przebytym krwotoku podpajęcznym (1996r.)". Poinformowano stronę jednocześnie, iż w przypadku pozostałych zgłoszonych jednostek chorobowych wydane zostaną odrębne decyzje administracyjne.

W wyniku wniesionego odwołania Inspektor Wojewódzki obecnie zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów formułowanych w odwołaniu organ II instancji wskazał, iż postępowania w sprawach chorób zawodowych prowadzone są w szczególnym trybie, w ramach którego jednostki orzecznicze w sposób niezależny od organów administracji dokonują rozpoznania choroby zawodowej w ramach dwuinstancyjnego procesu diagnostyczno-orzeczniczego. Z uwagi właśnie na konieczną wiedzę specjalną proces ten podlega nadzorowi przez nadrzędną upoważnioną placówkę służby zdrowia. W ocenie organów obu instancji opinie jednostek orzeczniczych co do meritum są spójne, logicznie i przekonująco uzasadnione, przez to nie budzą zastrzeżeń.

Podniesiono także, iż to że strona odwołująca się wiąże objawy chorobowe z narażeniem zawodowym na A S.A. w W. nie jest dla organu podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie o treści, której strona oczekuje, gdyż zgodnie z wolą ustawodawcy kwestie związku przyczynowo-skutkowego badają i oceniają uprawnione jednostki orzecznicze medycyny pracy. I tylko taka ocena może być dla organu wiążąca, natomiast opinie osób nieuprawnionych nie stanowią wystarczającej podstawy do podważenia ustaleń dokonanych przez upoważnione jednostki orzecznicze.

Zwrócono uwagę, że obie jednostki orzecznictwa medycznego jednoznacznie ustaliły, iż w przypadku skarżącej na podstawie specjalistycznych badań brak jest charakterystycznego obrazu klinicznego dla przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Zatem, pomijając kwestionowaną przez stronę ocenę narażenia zawodowego, brak jest objawów choroby tj. ani w przeprowadzonych badaniach, ani w dokumentacji medycznej nie zostały one potwierdzone. Z tych też względów nie można rozpoznać choroby zawodowej. Ponadto w przypadku strony lekarze orzecznicy wskazali, iż jej stan zdrowia należy wiązać z potwierdzonymi wielostawowymi zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi, wielopoziomową dyskopatią odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym oraz stanem po przebytym krwotoku podpajęczym (1996 r.). Także szczegółowa analiza oceny narażenia zawodowego na licznych zajmowanych przez skarżącą stanowiskach pracy nie potwierdziła u żadnego pracodawcy wielokrotnego powtarzania ruchów prostowania i rotacji wbrew oporowi, które powodują zwiększone obciążenie mięśni i ich przyczepów. Różnorodność wykonywanych czynności nie miała charakteru pracy monotypowej.

Na przedmiotową decyzję, podobnie jak też na pozostałe decyzje z tego dnia w przedmiocie stwierdzenia innych jeszcze chorób zawodowych, skargę do tut. Sądu wniosła strona zarzucając pominięcie chorób parazawodowych i nie wzięcie ich pod uwagę. W uzasadnieniu skargi strona powoływała się na nieco prymitywniejsze warunki pracy w tamtych latach w A, które przyczyniły się do powstania u niej choroby kręgosłupa lędźwiowego (wymuszona statycznie pozycja ciała).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu pominięcia "choroby parazawodowej kręgosłupa lędźwiowego" zwrócono uwagę, iż choroba kręgosłupa lędźwiowego nie jest ujęta w wykazie chorób zawodowych do rozporządzenia RM, gdy tymczasem celem prowadzonych badań przez upoważnionych lekarzy jest diagnostyka jednostek chorobowych wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Ustawodawca nie nałożył obowiązku wyjaśnienia przyczyn powstania rozpoznanej choroby po wykluczeniu jej przyczyn zawodowych, tym samym nie ma podstaw prowadzenia przez lekarza jednostki orzeczniczej diagnostyki w tym zakresie. Zatem inne postawione rozpoznania wykraczają poza zakres orzeczniczy ww. lekarzy. Jednostki diagnostyczno-orzecznicze nie są powołane, ani przygotowane do wskazywania etiologii pozazawodowych rozpoznań - nie prowadzą w tym kierunku diagnostyki, więc organy inspekcji sanitarnej nie są także zobowiązane do dokonywania oceny orzeczeń lekarskich pod tym kątem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), z którego wynika, że sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DPWIS z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] marca 2017 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku (poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych). Wskazanie tego zakresu kontroli sądowej jest istotne biorąc pod uwagę wielość decyzji administracyjnych wydanych skarżącej w przedmiocie stwierdzenia chorób zawodowych, i w konsekwencji ilość wniesionych na nie skarg, a także w świetle formułowanych zarzutów co do pominięcia "choroby parazawodowej kręgosłupa lędźwiowego". Warto również podkreślić, iż sąd administracyjny, wbrew oczekiwaniom skarżącej, nie jest w żadnym razie uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego pod kątem ustalania czy nawet przesądzania o tym, że w sprawie mamy do czynienia z chorobą zawodową. Sąd administracyjny ma jedynie za zadanie stwierdzić, czy organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź też regulacji procesowych normujących kwestie chorób zawodowych.

W tym kontekście przypomnieć trzeba, iż podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 235¹ oraz art. 237 § 1 pkt 3-6 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia RM. Pierwszy z wymienionych definiuje pojęcie choroby zawodowej, uznając za taką "chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie następujących wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Dla zatem stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej koniecznym jest wykazanie związku przyczynowego zachorowania z wykonywana pracą. Nadto – jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 marca 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wr 521/16) przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych, które przybrało formę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zawiera ono normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.

Zgodnie z brzmieniem jego § 6 ust. 1 orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), a jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo- rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wydają orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim" (§ 6 ust. 1).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).

Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, stąd organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, że stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu orzeczeniem właściwej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, tym niemniej nie oznacza to możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06).

Co więcej – jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w przywołanym wyżej wyroku w wyroku z 27 marca 2017 r. - "orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i § 6 rozporządzenia RM stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów".

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać trzeba, iż przed wydaniem zaskarżonych w sprawie decyzji organy właściwe w sprawie pozyskały orzeczenia lekarskie, o których była mowa powyżej. Skarżąca została bowiem przebadana w DWOMP, jak również konsultowana w IMPiZŚ, gdzie od dnia 28 listopada 2016 r. do dnia 2 grudnia 2016 r. przebywała na oddziale szpitalnym. W trakcie niniejszej obserwacji – jak wskazano w karcie wypisowej - poddano ją obserwacji klinicznej, przeanalizowano dokumentację medyczną, oraz dane dotyczące sposobu wykonywania pracy zawodowej w aspekcie obciążenia stawów brakowych. Oznacza to więc, że podczas niniejszej procedury diagnostyczno-orzeczniczej jednostka orzecznicza była w posiadaniu dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy i narażenia zawodowego skarżącej. Nadto przeprowadzono konsultacje specjalistyczne – neurologiczną i ortopedyczną oraz wykonano badania laboratoryjne oraz radiologiczne, którego to faktu nie kwestionuje skarżąca.

W efekcie podjętych szerokich ustaleń przez IMPiZŚ, które znalazły odzwierciedlenie w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] grudnia 2016 r., a dodatkowo jeszcze uzupełnionych w piśmie z dnia 7 lutego 2017 r., które mają niewątpliwie walor specjalistycznej opinii biegłych, stwierdzono brak klinicznych cech przewlekłego okołostawowego zapalenia barku w badaniach obrazowych i w badaniu ortopedycznym, przy zauważeniu aktualnie jedynie niewielkich zmian zwyrodnieniowych w obu stawach obojczykowo-barkowych. Ponieważ w dostępnej dokumentacji medycznej nie stwierdzono również dowodów potwierdzających rozpoznanie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku w przeszłości, zaś dokonana ocena sposobu wykonywania pracy pozwoliła dodatkowo przyjąć brak ryzyka powstania rozpatrywanej jednostki chorobowej, to całkowicie zasadnym, bo opartym na logicznej argumentacji, było stwierdzenie, iż u skarżącej brak było podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.

Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy prawnej. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 u.p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.