Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 266/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 226/08 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej działki gruntu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 266/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Jeleniej Górze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej działki gruntu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Jeleniej Górze pismem z dnia [...] listopada 2007 r. złożyła wniosek o przekształcenie przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy Jelenia Góra, położonej w Jeleniej Górze przy ulicy [...] w granicach działki gruntu nr [...] o powierzchni 351 m2, obręb [...], [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], w prawo własności tej nieruchomości.

Prezydent Miasta Jeleniej Góry decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2, art. 3 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a., odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przekształcenia prawa użytkowania wieczystego opisanej powyżej nieruchomości w prawo własności tejże nieruchomości.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że - jak wynika z przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych.

Organ I instancji wskazał następnie, że - jak stanowi o tym przepis art. 1 ust. 2 tej ustawy - z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

Analizując złożony w sprawie wniosek organ I instancji wskazał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Jeleniej Górze wystąpiła w nim o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości nr [...], powstałej w wyniku podziału działki nr [...].

W opinii organu, w sprawie tej nie zostały spełnione przesłanki wynikające z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy, jako że w przypadku spółdzielni mieszkaniowych w prawo własności mogą być przekształcone jedynie te nieruchomości, stanowiące przedmiot użytkowania wieczystego, które zabudowano stanowiącymi przedmiot ich własności budynkami mieszkalnymi lub garażami. Przedmiotowa zaś działka nie została zabudowana.

Organ I instancji podniósł ponadto, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności winno dotyczyć tej samej nieruchomości, której spółdzielnia mieszkaniowa była w dniu wejścia w życie użytkownikiem wieczystym, to jest w dniu 13 października 2005 r. Sytuacja taka nie występuje w omawianym przypadku, ponieważ podział nieruchomości, w wyniku którego powstała nowa niezabudowana działka gruntu z odrębną księgą wieczystą, nastąpił po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, to jest w dniu [...] sierpnia 2006 r.

Od decyzji tej Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła odwołanie. Odwołująca się zarzuciła rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może wystąpić wyłącznie spółdzielnia mieszkaniowa będąca właścicielem budynków mieszkalnych lub garaży posadowionych na nieruchomości, o przekształcenie której wystąpiono, w sytuacji gdy z brzmienia art. 1 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy wynika, że przedmiotem wniosku mogą być również nieruchomości niezabudowane, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową lub garażową, a zatem także powiązane funkcjonalnie z nieruchomościami, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże spółdzielni mieszkaniowej. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zarzuciła również rozstrzygnięciu błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne przyjęcie, że odwołująca się nie była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy.

Spółdzielnia podkreśliła, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku w chwili wejścia w życie ustawy była w jej użytkowaniu wieczystym i była nieruchomością zabudowaną na cele mieszkaniowe. Fakt późniejszego jej podziału geodezyjnego i ustanowienia odrębnej księgi wieczystej nie niweczy tych okoliczności, tym bardziej, że na nieruchomości tej znajdują się urządzenia infrastruktury technicznej funkcjonalnie powiązane z budynkami, czego Prezydent nie kwestionował. Również nie zmieniło się przeznaczenie wydzielonej działki gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Podnosząc, iż o uprawnieniach spółdzielni mieszkaniowych do przekształcenia tego prawa stanowi przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., który wskazuje, że z roszczenia tego mogą skorzystać te spośród nich, którym przysługuje prawo własności budynków mieszkalnych lub garaży, organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca, kształtując w ust. 2 tego artykułu uprawnienie spółdzielni mieszkaniowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie nawiązał bezpośrednio do opisu nieruchomości, określonych w uprzednim ustępie tego artykułu. Gdyby ustawodawca miał taki zamiar w ust. 2 art. 1 po pierwszym przecinku zastosowałby w miejsce zwrotu "o którym" użyte sformułowanie "o których", oznaczające, że znajduje on zastosowanie do wszelkich wymienionych w ust. 1 nieruchomości, w tym niezabudowanych, przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub garażowe.

Organ wskazał, że w ust. 2 art. 1 ustawy uregulowano nie tylko sytuację prawną spółdzielni mieszkaniowych, występujących o przekształcenie użytkowania wieczystego, lecz także "osób fizycznych i prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego".

Nie sposób jest - w ocenie organu odwoławczego - przyjąć z logicznego punktu widzenia, że skoro podmioty te są właścicielami lokali, znajdujących się z zasady na terenach zabudowanych, to przysługiwać im miałoby uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego na gruntach przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub garażowe. Z powyższych rozważań wywieść należy, że wynikające z ust. 2 art. 1 ustawy uprawnienie spółdzielni mieszkaniowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, rozciąga się jedynie na te grunty, które zabudowane są budynkami mieszkalnymi lub garażami, stanowiącymi przedmiot ich własności.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że nieruchomość, objęta przedmiotem złożonego przez stronę wniosku, jest tego rodzaju obiektami zabudowana. Organ podkreślił nadto, że przy ocenie spełnienia przesłanek do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego należy brać pod uwagę stan faktyczny, istniejący w dniu 13 października 2005 r., w którym to dniu weszła w życie ww. ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w podanej uprzednio dacie wymieniona we wniosku działka gruntu nie była jeszcze ewidencyjnie wyodrębniona, lecz wchodziła w skład działki nr [...], objętej podziałem, zatwierdzonym decyzją nr [...] Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia [...] sierpnia 2006 r. Z załączonych do akt sprawy dokumentów geodezyjnych wynika, że na nieruchomości objętej tym podziałem, także nie było wzniesionych jakichkolwiek budynków mieszkalnych lub garaży, w stosunku do których Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Jeleniej Górze przysługiwałoby prawo własności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Jeleniej Górze. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, to jest art. 1 ust. 1 i 2 przywołanej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może wystąpić wyłącznie spółdzielnia mieszkaniowa będąca właścicielem budynków mieszkalnych lub garaży posadowionych na nieruchomości, o przekształcenie której wystąpiono, w sytuacji gdy z brzmienia art. 1 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy wynika, że przedmiotem wniosku mogą być również nieruchomości niezabudowane przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową lub garażową, a zatem także powiązane funkcjonalnie z nieruchomościami, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże spółdzielni mieszkaniowej.

Strona skarżąca podkreśliła, iż art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości. Jak podnoszono już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sformułowanie o możliwości "przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1" odnosi się zatem do wskazanego w tym przepisie prawa użytkowania "nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę" i to w dniu wejścia w życie ustawy. Ujmując podmiotowo, uprawnionym do żądania przekształcenia może być wyłącznie spółdzielnia legitymująca się prawem własności budynków lub garaży, a przedmiotem wniosku mogą być tak nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi lub garażami w dniu wejścia w życie ustawy, jak i nieruchomości niezabudowane, ale przeznaczone w dniu wejścia w życie ustawy pod tego typu zabudowę.

Odnośnie do spółdzielni mieszkaniowych, jak podniesiono w skardze, ustawodawca nie precyzuje, że spółdzielnie mają występować z wnioskiem o przekształcenie tych nieruchomości, których są użytkownikami wieczystymi, a na których są budynki mieszkalne lub garaże. A zatem mogą wystąpić o przekształcenie takich nieruchomości, których są użytkownikami wieczystymi i które są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, a jedynym warunkiem jest konieczność posiadania na własność budynków mieszkalnych lub garaży niekoniecznie położonych na tych nieruchomościach. Ratio legis takiej regulacji wynika z faktu, że spółdzielnie mieszkaniowe z racji celu, do jakiego są powołane, wystarczy, że wykażą się posiadaniem w użytkowaniu wieczystym nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe.

Strona skarżąca podkreśliła też, że nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość będąca przedmiotem wniosku w chwili wejścia w życie ustawy była w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni i była nieruchomością przeznaczoną na cele mieszkaniowe. Fakt późniejszego jej podziału geodezyjnego i ustanowienia odrębnej księgi wieczystej nie niweczy tych okoliczności, tym bardziej, że na nieruchomości tej znajdują się urządzenia infrastruktury technicznej funkcjonalnie powiązane z budynkami, czego Prezydent nie kwestionował. W związku z powyższym decyzja jako wadliwa winna zostać zmieniona, a wniosek rozpoznany zgodnie z intencją wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze oddalił. Sąd I instancji wskazał, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a w szczególności jej art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 2.

W świetle przywołanych powyżej przepisów z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie tej ustawy, to jest w dniu 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (art. 1 ust. 1 ustawy). Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 ustawy).

Sąd I instancji podkreślił, iż zgodnie z powszechnie podzielanym poglądem doktryny, stosownie do treści art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność zostało także przyznane spółdzielniom mieszkaniowym, będącym właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Możliwość przekształcenia dotyczy wyłącznie tych gruntów, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże stanowiące własność spółdzielni mieszkaniowej. A contrario przekształcenia takiego nie można dokonać w stosunku do niezabudowanych nieruchomości gruntowych, stanowiących przedmiot użytkowania wieczystego spółdzielni mieszkaniowych (por. Radosław Skwarło, LEX/el 2007, Komentarz do art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości; Barbara Jelonek-Jarco, Anna Józefiak, LEX/el 2008, Komentarz do art.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zwrócił uwagę, iż wbrew stanowisku strony skarżącej, przedmiotowy zakres uprawnień co do możliwości ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wyłącznie w przypadku osób fizycznych, oprócz gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe lub gruntów zabudowanych garażami, obejmuje także grunty przeznaczone pod taką zabudowę. W przypadku zaś spółdzielni mieszkaniowych przedmiotowy zakres uprawnień co do możliwości ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ogranicza się do nieruchomości charakteryzujących się cechami podanymi w przepisie art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, a zatem jedynie gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub garażami.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ustawodawca, kształtując w ust. 2 tego artykułu uprawnienie spółdzielni mieszkaniowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie nawiązał bezpośrednio do opisu nieruchomości określonych w uprzednim ustępie tego artykułu. Gdyby ustawodawca miał taki zamiar w art. 1 ust. 2 ustawy po pierwszym przecinku zastosowałby w miejsce zwrotu "o którym", sformułowanie "o których", oznaczające, że znajduje on zastosowanie do wszelkich wymienionych w ust. 1 nieruchomości, w tym niezabudowanych, przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub garażowe.

Użyty w treści przepisu art. 1 ust. 2 ustawy zwrot "o którym" wskazuje na odwołanie się ustawodawcy w przypadku spółdzielni mieszkaniowych jedynie do wymienionego w poprzednim przepisie rodzaju żądania "o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności", nie zaś do wszelkich wymienionych w art. 1 nieruchomości, w tym niezabudowanych, przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub garażowe, których może dotyczyć omawiane żądanie ("o których" nieruchomościach; "o którym" prawie).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że organy administracji publicznej dokonały poprawnej wykładni przepisu art. 1 ust. 2 w związku z ust. 1 tego artykułu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uznając, że stronie skarżącej - jako spółdzielni mieszkaniowej - nie przysługiwało prawo żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości niezabudowanej, która przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Jeleniej Górze reprezentowana przez adwokata B. Ł. W skardze tej podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez błędną wykładnię i przyjęcie, że z wnioskiem o przekształcenie może wystąpić wyłącznie spółdzielnia mieszkaniowa będąca właścicielem budynków mieszkalnych lub garaży posadowionych na nieruchomości, o przekształcenie której wystąpiła, w sytuacji gdy z brzmienia art. 1 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy wynika, że przedmiotem wniosku mogą być również nieruchomości niezabudowane przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową lub garażową, a zatem także powiązane funkcjonalnie z nieruchomościami, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże spółdzielni mieszkaniowej. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów procesu w tym z tytułu zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że sformułowanie o możliwości "przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1" art. 1 ustawy , odnosi się do wskazanego w tym przepisie prawa użytkowania "nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę" i to w dniu wejścia w życie ustawy. Takich bowiem, a nie innych nieruchomości dotyczy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zawarte w ust. 1 artykułu 1 ustawy, do którego odsyła ust. 2 art. 1 ustawy. Nie można więc przyjąć, jak dokonał tego organ I i II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż dla jednych adresatów ustawy przekształcenie będzie dotyczyło "nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę" a dla innych tylko i wyłącznie "nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub garażami". Należy przy tym podkreślić, iż ustawodawca wymienia alternatywnie jakiego rodzaju nieruchomości mogą być przedmiotem przekształcenia używając słów "lub", "albo", co ewidentnie wskazuje na różnorodność nieruchomości będących przedmiotem przekształcenia.

Nadto, zdaniem kasatora, gdyby ustawodawca miał na celu ograniczenie spółdzielniom mieszkaniowym żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości, nie musiałby w ust. 2 zawierać zapisu "o którym mowa w ust. 1" albowiem sformułowanie "z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości" samo przez się stanowiłoby, iż spółdzielnia mogłaby wystąpić z takim żądaniem i powyższy zapis byłby zbędny. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółdzielni, wspomniany zapis "o którym mowa w ust. 1" ewidentnie stanowi potwierdzenie tezy, iż przekształcenie dotyczy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę, do którego odsyła art. 1 ust. 2 ustawy, a nie, jak błędnie wskazuje WSA, zapis ten dotyczy jedynie kwestii samego prawa a nie rodzaju nieruchomości.

Wskazując na powyższe, zdaniem kasatora, należy także stwierdzić, iż ujmując podmiotowo uprawnionym do żądania przekształcenia może być wyłącznie spółdzielnia legitymująca się prawem własności budynków lub garaży, a przedmiotem wniosku mogą być tak nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi lub garażami w dniu wejścia w życie ustawy jak i nieruchomości niezabudowane, ale przeznaczone w dniu wejścia w życie ustawy pod tego typu zabudowę.

Nadto, jak podkreślono w skardze kasacyjnej, o prawidłowości wskazanej powyżej tezy świadczy wykładnia art. 1 ustawy w odniesieniu do osób fizycznych. Przepis ten odwołując się do nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe stwierdza między innymi, że osoby fizyczne mogą wystąpić "(...) z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności". Odnośnie spółdzielni mieszkaniowych ustawodawca nie precyzuje, że spółdzielnie mają występować z wnioskiem o przekształcenie tych nieruchomości, których są użytkownikami wieczystymi, a na których są budynki mieszkalne lub garaże. A zatem analogicznie należy uznać, iż spółdzielnie mieszkaniowe, zdaniem autora skargi kasacyjnej, mogą wystąpić o przekształcenie takich nieruchomości, których są użytkownikami wieczystymi i które są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe a jedynym warunkiem jest konieczność posiadania na własność budynków mieszkalnych lub garaży niekoniecznie położonych na tych nieruchomościach. Ratio legis takiej regulacji wynika z faktu, że spółdzielnie mieszkaniowe z racji celu do jakiego są powołane wystarczy, że wykażą się posiadaniem w użytkowaniu wieczystym nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności nie występuje. Skarga kasacyjna rozpoznawana w tym zakresie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonymi pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.

Przepis art. 1 ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:

1. osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2. spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

Z przedstawionych powyżej przepisów wynika zatem, iż osobom fizycznym przysługuje prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (art. 1 ust. 1 ustawy). Osoby fizyczne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego również mogą wystąpić z takim żądaniem (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Spółdzielnie mieszkaniowe natomiast mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w oparciu o przepis art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy.

Spółdzielnie mieszkaniowe, ponieważ są osobami prawnymi mogą, na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, korzystać z roszczenia o przekształcenie przyznanego osobom prawnym wobec udziałów w prawie użytkowania wieczystego związanych z odrębną własnością lokali. Ponadto spółdzielnie mieszkaniowe mają roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami mieszkalnymi i garażami, co wynika z przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy.

Roszczenie o przekształcenie dla spółdzielni mieszkaniowych powiązane zostało z rodzajem zabudowy nieruchomości gruntowej budynkami mieszkalnymi lub garażami, mającymi stanowić własność spółdzielni mieszkaniowej (tak: Marian Wolanin w: "Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, cz. III - osoby uprawnione do nabycia prawa własności nieruchomości w drodze przekształcenia", Nieruchomości C. H. Beck, Nr 1, styczeń 2006, str. 8).

Zawarty w przepisie art. 1 ust. 2 ustawy zwrot "z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1" dotyczy zatem, jak słusznie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rodzaju żądania, a nie wszelkich wymienionych w art. 1 ust. 1 nieruchomości. Prawidłowo zatem Sąd I instancji wskazał, iż odesłanie zawarte w art. 1 ust. 2 ustawy nie dotyczy rodzaju nieruchomości, bo wówczas ustawodawca użyłby zwrotu "o których mowa w ust. 1" ("o których" nieruchomościach, "o którym" prawie).

W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można bowiem podzielić poglądu zawartego w skardze kasacyjnej, iż spółdzielnie mieszkaniowe mogą, w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową lub garażową.

Działka oznaczona numerem [...] z obrębu [...], położona w Jeleniej Górze, uregulowana w księdze wieczystej Nr [...] pow. 0,0351 ha, do której to działki przysługuje Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" prawo użytkowania wieczystego, była w dniu 13 października 2005 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., działką niezabudowaną. Również działka o numerze ewidencyjnym [...], z podziału której powstała, w dniu [...] sierpnia 2006 r., działka [...] była w dniu 13 października 2005 r. działką niezabudowaną.

Słusznie zatem Sąd I instancji przyjął, iż Spółdzielni nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości i oddalił skargę na decyzję odmowną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] lutego 2008 r.

Z tych względów, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.