Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 184/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7, art. 31zy ust. 1, 31zy ust. 4, art. 31zo
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2021 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz R. Sp. z o.o. kwotę 480 złotych (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Decyzją z 2 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych o. w B. (dalej jako: ZUS, organ) odmówił R. sp. z o.o. (dalej jako: Skarżąca, Strona, Spółka) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Jako podstawę wydania decyzji ZUS wskazał na art. 31zq ust. 7 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm., dalej jako: ustawa o COVID 19) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, dalej jako: Rozporządzenie) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz.152).

Po przytoczeniu § 10 ust. 1 oraz ust. 2 Rozporządzenia organ zaznaczył, że zgłoszony na dzień 30 listopada 2020 r. przeważający kod PKD, ustalony na podstawie danych zawartych w REGON, nie uprawnia do zwolnienia z opłacania na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Organ wskazał, iż zgodnie z rejestrem, przeważającym rodzajem prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej była działalność oznaczona kodem 46.42.Z (sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia), a nie 47.71.Z (sprzedaż detaliczna odzieży) – jak wskazano we wniosku. ZUS podkreśli, że w związku z powyższym Skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu ww. składek.

2. Na powyższą decyzję ZUS Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając ją w całości Skarżąca zarzuciła organowi:

1) Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie podjęćie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięcie okoliczności wskazywanych przez Skarżącą we wniosku, w szczególności dotyczących prowadzenia jako przeważającej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności kodem 47.71 .Z,

b) art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a, poprzez nie prowadzenie postępowania przez organ administracji w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, w szczególności poprzez zaniechanie podjęcia działań z urzędu zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, w tym ustalenia kompleksowych danych o Skarżącej spółce zawartych w rejestrze REGON,

c) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu postępowania dowodowego, w szczególności dotyczącego pozyskania z Głównego Urzędu Statystycznego dokumentacji dotyczącej Skarżącej spółki, corocznych sprawozdań składanych tamże, a także dokumentacji z Podlaskiego Urzędu Skarbowego, z których jednoznacznie wynika, iż przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez spółkę jest detaliczna sprzedaż odzieży a więc działalność sklasyfikowana kodem 47.71.Z według Polskiej Klasyfikacji Działalności,

d) art. 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania i zaufania do organów państwa oraz utrudnia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie z jakiego względu organ uznał za miarodajny jedynie wpis kodu PKD pomijając jednocześnie fakt corocznego składania przez Skarżącą sprawozdań do GUS oraz zgłoszeń aktualizacyjnych do P. Urzędu Skarbowego w B., których treść zgodnie z zasadą centralizacji urzędów znana były również Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w których niezmiennie wskazywana jest jako działalność przeważająca działalność oznaczona kodem 47.71.Z co znajduje odzwierciedlenie w bazie danych GUS,

2) Naruszenie prawa materialnego, tj. § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że decydującym do uznania spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności uprawniającej do skorzystania ze zwolnień z płatności wnioskowanych składek jest wpis kodu PKD a nie faktycznie wykonywany rodzaj działalności jako działalności przeważającej pomimo, że działalność ta, oznaczona właściwym kodem PKD znajduje również odzwierciedlenie w dokumentacji znajdującej się w bazie danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz P. Urzędu Skarbowego w B.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu przedmiotowych składek, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto Strona wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wniosła również o zażądanie informacji z Głównego Urzędu Statystycznego oraz P. Urzędu Skarbowego w B., a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

1. Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy o COVID-19 oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznanie sprawy nastąpiło zatem w reżimie analogicznym do trybu uproszczonego, o którego zastosowanie wniósł organ.

2. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

3. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

4. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

5. W zaskarżonej decyzji organ, po przytoczeniu podstaw prawnych decyzji tj.: § 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia wskazał, że według danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającym rodzajem prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej była działalność oznaczona kodem PKD 46.42.Z, a nie 47.71.Z, co implikuje wniosek, iż Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu przedmiotowych składek.

6. Istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy do oceny spełnienia warunku zwolnienia określonego w § 10 ust. 1 Rozporządzenia, w sytuacji rozbieżności pomiędzy kodem PKD zawartym w REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, organ pierwszeństwo powinien przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności czy też danym widniejącym w ww. rejestrze na dzień 30 listopada 2020 r.

7. Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w § 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19. Zgodnie zaś z art. 31zy ust. 4 ww. ustawy, w przypadku wydania rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, zawierającego określenie kodów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Główny Urząd Statystyczny jest obowiązany przekazać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wykaz płatników składek, którzy na dzień wskazany w tym rozporządzeniu prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami wskazanymi w tym rozporządzeniu. Wykaz zawiera imię i nazwisko albo nazwę skróconą płatnika składek, NIP, REGON oraz kod PKD. Ust. 5 przepisu stanowi z kolei, iż Główny Urząd Statystyczny przekazuje wykaz, o którym mowa w ust. 4, w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1.

8. Zdaniem Sądu, brzmienie zastosowanych przez organ w niniejszej sprawie przepisów i ich wykładnia językowa nie oznacza jednak, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w rejestrze REGON, co do uwidocznionego w nim rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 listopada 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze.

W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Podobne stanowisko wyrażone już zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych – np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r., I SA/Rz 189/21 oraz z dnia 8 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 202/21, WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20, a także WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r., I SA/Bk 140/21 oraz z dnia 5 maja 2021 r., I SA/Bk 171/21 (wyroki dostępne w CBOSA na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl) i orzekający w tej sprawie Sąd w pełni je podziela.

9. Sąd pragnie zauważyć, że podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia gramatyczna, pozostałym zaś metodom wykładni, w tym wykładni systemowej i funkcjonalnej, a także historycznej, przypisuje się subsydiarny charakter. Wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. Pogląd ten wyrażony m.in. w uchwale NSA z dnia 17 stycznia 2011 r., II FPS 2/10, odwołuje się przy tym do przesłanek odstępstwa od językowego sensu interpretowanego przepisu, wymieniając wśród nich za doktryną (L. Morawski, "Zasady wykładni prawa", Toruń 2006, s. 78-79) sytuacje, gdy: wykładnia językowa prowadzi do rozstrzygnięcia absurdalnego, niedorzecznego, gdy godzi w cel instytucji prawnej (podważa ratio legis przepisu), gdy pomija oczywisty błąd legislacyjny oraz gdy prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

W innej z uchwał NSA zauważył, odwołując się do licznych przykładów orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, jak też wypowiedzi doktryny, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (zob. uchwała z dnia 14 marca 2011 r., II FPS 8/10).

W wyroku w składzie siedmiu sędziów z dnia 4 grudnia 2012 r., II FPS 3/12, NSA wyraził tezę, że odstąpienie w procesie interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych od leksykalnego rozumienia poszczególnych zwrotów legislacyjnych, może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy przemawiają za tym ważne powody, a zwłaszcza: (-) konieczność respektowania podstawowych zasad konstytucyjnych, w tym zawierających gwarancje zaspokojenia określonych praw podmiotowych adresatom norm ustawowych; (-) uwzględnienie istotnych zmian stosunków gospodarczych, jakie wystąpiły po wejściu w życie interpretowanych przepisów; (-) potrzeba eliminacji sprzeczności treści analizowanego przepisu z innymi unormowaniami tej samej rangi, regulującymi te same kwestie i odnoszącymi się do tej samej grupy adresatów; (-) potrzeba zapewnienia zgodności norm prawa polskiego z prawem unijnym (lub szerzej międzynarodowym), a także norm hierarchicznie niższych z normami hierarchicznie wyższymi; (-) brak możliwości wyjaśnienia treści normy prawnej przy zastosowaniu wykładni językowej lub sytuacja, kiedy wykładnia ta prowadzi do niejednoznacznych rezultatów, niedających się pogodzić z założeniem racjonalności ustawodawcy; (-) konieczność uwzględnienia kontekstu określonej wypowiedzi normatywnej, jej związków z innymi elementami regulacji prawnej (wykładnia systemowa). Pogląd ten, choć wyrażony na kanwie interpretacji przepisów przewidujących ulgi podatkowe ma uniwersalny charakter.

W motywach uchwały NSA z dnia 19 października 2015 r., I OPS 1/15 podniesiono za piśmiennictwem i judykaturą, że w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas − zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda (nie dokonuje się wykładni tego, co jasne) − nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni.

W takiej sytuacji wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. Podobnie ma się rzecz z wykładnią tekstów prawnych, których sens językowy nie jest jednoznaczny z tego względu, że tekst prawny ma kilka możliwych znaczeń językowych, a wykładnia funkcjonalna (celowościowa) pełni rolę dyrektywy wyboru jednego z możliwych znaczeń językowych. W obu przypadkach interpretator związany jest językowym znaczeniem tekstu prawnego, znaczenie to stanowi zawsze granicę dokonywanej przez niego wykładni. W pewnych szczególnych sytuacjach rola wykładni funkcjonalnej nie będzie jednak ograniczać się wyłącznie do roli dyrektywy wyboru jednego ze znaczeń językowych, ale może tworzyć swoiste, różne od alternatyw językowych, znaczenie tekstu prawnego. Przyjęcie takiego swoistego znaczenia tekstu prawnego, ustalonego na podstawie wykładni funkcjonalnej (celowościowej) będzie prowadziło zawsze do wykładni rozszerzającej lub zwężającej. Również w tym wypadku językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni, w tym sensie, że nie jest dopuszczalne przyjęcie swoistych wyników wykładni funkcjonalnej, jeżeli wykładnia językowa prowadzi do jednoznaczności tekstu prawnego. Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych (K. Płeszka, Językowe znaczenie tekstu prawnego jako granica wykładni [w:] Filozoficzno-teoretyczne problemy sądowego stosowania prawa, pod red. M. Zirka-Sadowskiego, Łódź 1997, s. 69-77).

Powyższe przykłady przedstawiające poglądy w zakresie metodyki wykładni przepisów prawa wskazują zatem, że choć podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia językowa, to nie ma ona charakteru absolutnego. Odstępstwo od gramatycznej wykładni przepisu prawa możliwe jest, a nawet pożądane, w sytuacji gdy np. rezultaty takiej wykładni podważają ratio legis przepisu, bądź gdy prowadzą do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

10. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że językowy rezultat wykładni § 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia prowadzi do wypaczenia celów tego rozporządzenia oraz będącej podstawą jego wydania ustawy o COVID-19. Ratio legis owych regulacji było przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Zgodzić się należy z prezentowanym wielokrotnie stanowiskiem Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (choćby w znanej sądowo z urzędu sprawie o sygnaturze I SA/Bk 140/21), że z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy.

W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca na dzień 30 listopada 2020 r. nie uaktualnił we właściwym trybie (zob. art. 42 ust. 11 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, Dz.U. 2021 poz. 955) kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD – jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w § 10 ust. 1 Rozporządzenia – choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem.

11. W realiach rozpatrywanego przypadku bezsporne jest, że w stosunku do Recman sp. z o.o. wykaz przekazany organowi przez GUS nie zawierał ww. Spółki jako płatnika spełniającego warunki tzw. tarczy branżowej, a także że GUS poinformował organ, iż Skarżąca jako rodzaj przeważającej działalności wykazywał kod PKP 46.42.Z - sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia.

W ocenie Sądu organ w toku postępowania nie wziął jednak pod uwagę wszystkich okoliczności podnoszonych przez Skarżącą, co bezpośrednio wynikło z faktu, iż organ nie zebrał w sposób wystarczający całego materiału dowodowego. Dlatego też ZUS dopuścił się obrazy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju faktycznie wykonywanej przez Skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą. Wskazane uchybienia skutkowały również naruszeniem art. 8, 9 i 10 i 107 § 3 k.p.a.

Strona przedstawiła w skardze szereg, uwzględnionych w całości przez Sąd dokumentów, które skutecznie obalają domniemanie wynikające z danych zawartych w REGON. Co istotne, dokument w postaci zgłoszenia NIP-8 z 18 października 2019 r., w którym Strona wpisała w stosownej rubryce kod PKD 47.71.Z, był niewątpliwie w posiadaniu ZUS. Wynika to z faktu, iż organ podatkowy, pełniąc rolę pośrednika, przekazuje do GUS i ZUS dane zawarte w formularzu NIP-8. Powyższe potwierdza Skarżąca wskazując, iż ZUS informował ją o powstaniu nowych punktów handlowych (płatników), a więc aktualizował dane podane w zgłoszeniu i posiadał informacje o kodzie PKD oraz rodzaju prowadzonej przez Skarżącą przeważającej działalności gospodarczej.

Inne istotne dowody (np. składane corocznie do Głównego Urzędu Statystycznego sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe, sprawozdania o pracujących, wynagrodzeniach i czasie pracy, roczne ankiety przedsiębiorstwa oraz badania popytu na pracę), w których każdorazowo wskazywany jest kod 47.71.Z., organ pozyskałby, gdyby w ramach postępowania dowodowego nie zaniechał pozyskania ich od GUS lub właściwego organu podatkowego.

Ponadto, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego istotny jest fakt, iż Skarżąca, na podstawie kryterium rzeczywiście wykonywanej działalności przeważającej oznaczonej kodem PKD 47.71.Z, otrzymała z Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. zaliczkę zwrotną w wysokości 3.500.000 zł, co wskazała we wniosku RDZ-B7. Następnie, z Tarczy 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju uzyskała kolejną pomoc w kwocie 2.891.385,13 zł z uwagi na wykonywanie działalności oznaczonej kodem PKD 47.71.Z.

12. Na marginesie rozważań nie sposób zgodzić się ze Skarżącą, iż sprawozdania przekazywane do GUS powinny znaleźć odzwierciedlenie w bazie danych rejestru REGON. Z przytoczonego już art. 42 ust. 11 ustawy o statystyce publicznej wynika bowiem, że zmiana wpisu lub jego skreślenie, dotyczące podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, następuje bezpośrednio po automatycznym zamieszczeniu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego danych przekazanych z Krajowego Rejestru Sądowego. Wydaje się zatem, iż jest to jedyna skuteczna droga do formalnej zmiany danych widniejących w REGON.

13. Wracając do głównych rozważań podkreślić trzeba, iż w celu prawidłowego odczytania charakteru prawnego danych zawartych w rejestrze REGON, która to kwestia jest istotna w ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 oraz z 23 listopada 2016 r., II UK 402/15, Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie składu orzekającego w toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej. Organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy Skarżąca prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD 47.71.Z w rzeczywistości. Postępowanie dowodowe w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisu Skarżącego w rejestrze REGON w ujęciu historycznym (z dnia 30 listopada 2020 r.). W toku postępowania organ miał jednak obowiązek pełnego zbadania wszystkich możliwych okoliczności, zdarzeń i przesłanek mogących mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Poprzestanie na zbadaniu zakresu prowadzonej przez Skarżącą działalności wyłącznie w aspekcie formalnym stoi w sprzeczności zarówno z przepisami i podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak choćby zasadą prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Organ w swoich działaniach nie dążył do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z prawdą.

14. Skutkiem ww. uchybień organu było uznanie, że Skarżąca nie spełnia przestanek do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Tym samym naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji odmownej. Organ naruszył przepisy Rozporządzenia oraz ustawy o COVID-19 określające kryteria pomocy przedsiębiorcom w zakresie zwolnienia ich ze składek na ubezpieczenia społeczne poprzez ich błędną interpretację, opartą jedynie o wykładnię językową.

15. Odnosząc się do złożonego w skardze wniosku dowodowego o zażądanie informacji z Głównego Urzędu Statystycznego oraz P. Urzędu Skarbowego w B. Sąd stwierdza, iż podlega on oddaleniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Tut. Sąd nie może zatem wystąpić do organów administracji z żądaniem udzielenia informacji, gdyż taki środek dowodowy nie jest dopuszczalny na gruncie p.p.s.a. Tego rodzaju wniosek dowodowy Strona powinna złożyć we właściwym, merytorycznym postępowaniu przed organem, który ma obowiązek go rozpatrzyć. Sąd administracyjny takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje działania organu w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

16. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawarte w wyroku podglądy co do wykładni przepisów Rozporządzenia oraz ustawy o COVID-19, będących podstawą prawną skarżonej decyzji. Ponadto organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącej. Organ wyczerpująco zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez Skarżącą przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

17. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).