Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3450/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 144 w zw. z art. 138 par. 1, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z [...] lipca 2014 r., Nr [...], działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku K. S. (dalej skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] maja 2014 r. nr [...], postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę w sprawie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy radców prawnych prowadzonej przez Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w K. zakończonego uchwałą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] stycznia 2009 r., Nr [...].

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. mocą uchwały z [...] listopada 2008 r., Nr [...] skreśliła K. S. z listy radców prawnych prowadzonej przez tę Izbę. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wskazano uprawomocnienie się zapadłego wobec skarżącej orzeczenia dyscyplinarnego o pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny orzeczeniem z [...] września 2007 r. (sygn. akt [...]) utrzymał w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wymierzające K. S. karę pozbawienia prawa do wykonywania zawodu. Sąd Najwyższy postanowieniem z [...] września 2008 r. (sygn. akt [...]) utrzymał w mocy zarządzenie Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej. Następnie postanowieniem z [...] maja 2013 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt [...]) utrzymał w mocy zarządzenie Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.

Rozpatrując odwołanie skarżącej, uchwałą z [...] stycznia 2009 r., Nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z [...] listopada 2008 r.

Prawomocnym wyrokiem z 10 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. S. na ww. uchwałę (sygn. akt VI SA/Wa 1299/09).

Pismami z 10 i 11 stycznia 2014 r. skarżąca wystąpiła do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oraz związanego z nim postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych. W uzasadnieniu wniosku wskazała na naruszenie Konstytucji RP, naruszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2000 r., sygn. akt K 1/09, podjęcie zaskarżonych uchwał na posiedzeniu niejawnym, jednoczenie podniosła zarzuty dotyczące przebiegu postępowania dyscyplinarnego.

Uchwałą z [..] maja 2014 r., Nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odmówiło wznowienia postępowania w sprawie skreślenia K. S. z listy radców prawnych zakończonego uchwałą z [...] stycznia 2009 r. W ocenie organu, jedyną podstawą wznowienia postępowania, która została spełniona w niniejszej sprawie było posiadanie przez skarżącą statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżąca nie przywołała żadnej z ustawowych przyczyn wznowienia postepowania. Wskazane przez stronę zarzuty naruszenia Konstytucji RP oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, podjęcie uchwał na posiedzeniu niejawnym, jak również zarzuty dotyczące przebiegu postępowania dyscyplinarnego nie stanowią określonych w art. 145 § 1 oraz art.145a § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia postępowania.

Organ stwierdził ponadto przekroczenie miesięcznego terminu dla wniesienia wniosku o wznowienie. Podkreślił, iż zawarte w uzasadnieniu pisma z dnia 10 stycznia 2014 r. stwierdzenia strony, stanowiące część uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania, dotyczą zdarzeń, o których wnioskodawczyni dowiedziała się wcześniej niż miesiąc przed złożeniem podania o wznowienie postępowania.

Pismem z 23 czerwca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydium uchwałą z [...] lipca 2014 r., Nr [...] utrzymało w mocy uchwałę z [...] maja 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z odpowiednimi przepisami Konstytucji RP, naruszenie prawa poprzez odmowę zawieszenia postępowania oraz naruszenie interesu społecznego.

Skarżąca wniosła o uchylenie uchwały z [...] lipca 2014 r. oraz poprzedzającej ją uchwały z [...] maja 2014 r.; wznowienie postępowania w sprawach o sygn. akt [...] oraz [...], a także o uchylenie uchwały Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] września 2007 r., jak również uchwały Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z [...] czerwca 2006 r. oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż wbrew twierdzeniom organu wykazała przyczyny wznowienia postępowania, bowiem: "koronnym dowodem stanowiącym podstawę wznowienia jest sfałszowanie przez Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. dokumentu pod nazwą Uchwała nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z [...] marca 2005 r. w sprawie przekazania skargi na radcę prawnego K. S., stanowiąca rzekomy wyciąg z rzekomej uchwały nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., która nigdy nie została wydana podczas trwającego postępowania dyscyplinarnego i nie została doręczona z urzędu, a dopiero skarżąca powzięła wiadomość o rzekomej uchwale w dniu [...] listopada 2013 r. w innych aktach sprawy tj. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S., a uchwała została doręczona na wniosek z dnia 7 grudnia 2013 r.". Powyższe zdaniem skarżącej wskazuje, iż orzeczenie z [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] zostało wydane w wyniku przestępstwa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] lipca 2014 r., Nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] maja 2014 r. Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy radców prawnych prowadzonej przez Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w K., zakończonego uchwałą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] stycznia 2009 r., Nr [...]. Sprawa skreślenia skarżącej z listy radców prawnych była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrok oddalający skargę z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1299/09 jest prawomocny, a to oznacza, że poddana kontroli Sądu uchwała nie była prawnie wadliwa.

Kontrolowana na gruncie niniejszej sprawy uchwała zapadła w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie wznowieniowe.

Problematykę wznowienia postępowania, jednego z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu administracyjnym, regulują przepisy art. 145 - 152 k.p.a. Na ich podstawie można wyróżnić dwie fazy tego postępowania - wstępną, zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwą). Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu.

W pierwszej fazie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc ustalenie, czy występują formalne podstawy wznowienia. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145 a § 1 k.p.a. Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 k.p.a.

Przesłanki na podstawie których możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego zostały określone w sposób enumeratywny w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Wyczerpujące wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, iż przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w powyższych przepisach. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. wykładnia przesłanek wznowienia powinna mieć charakter zawężający.

Brak wskazania we wniosku o wznowienie sprawy przyczyn wznowienia określonych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., bądź żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a., stanowi przesłankę do odmowy wznowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, skarżącej przysługiwało prawo wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną uchwałą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy radców prawnych prowadzonej przez Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w K..

Badając terminowość podania o wznowienie postępowania, stwierdzić należy, iż w sprawie doszło do uchybienia terminu. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Obowiązkiem strony jest udowodnienie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach.

Słusznie zatem podkreśla organ, iż stwierdzenia strony zawarte w uzasadnieniu pisma z 10 stycznia 2014 r., jak również pisma z 11 stycznia 2014 r., stanowiące część uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w sposób jednoznaczny wskazują, iż dotyczą zdarzeń, o których wnioskodawczyni dowiedziała się wcześniej aniżeli miesiąc przed złożeniem podania w sprawie wznowienia postępowania.

Powyższe uzasadnia twierdzenie, iż wnioskodawczyni złożyła podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w przepisie art. 148 k.p.a. Złożenie podania o wznowienie z przekroczeniem miesięcznego terminu obliguje organ administracji do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty dotknięte jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.

Żądając wznowienia postępowania strona winna wskazać jedną z przyczyn wznowienia określonych w przepisie art. 145 k.p.a., uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 kpa. Słusznie podkreśla organ, wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż nie można przyjąć takiej wykładni przepisów postępowania, zgodnie z którą każde najbardziej absurdalne żądanie strony obliguje organ do działań zgodnych z tymi żądaniami, gdyż to naruszałoby zasady ogólne postępowania, a w szczególności zasadę praworządności (v. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 1999 r., IV SA 1313/97).

Dokonując analizy akt sprawy wskazać należy, iż w niniejszej sprawie zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie powołała żadnej z ustawowych przyczyn wznowienia. Wskazane przez nią zarzuty naruszenia Konstytucji RP oraz naruszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2010 r. (sygn. akt K 1/09), podjęcie uchwał na posiedzeniu niejawnym, jak również zarzuty dotyczące przebiegu postępowania dyscyplinarnego, nie stanowią, zdaniem Sądu, przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących zaniechania rozpatrzenia przez organ wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, Sąd podkreśla, właściwym w sprawie wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego na gruncie postępowania dyscyplinarnego jest Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych (v. Postanowienie SN z 15 listopada 2012 r., VI KZ 14/12).

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez organ wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, Sąd wskazuje, iż podjęcie przez organ rozstrzygnięć w przedmiocie ewentualnego zawieszenia postępowania wznowieniowego możliwe jest dopiero po jego otwarciu. Jak już wcześniej wskazano wyróżniamy dwie fazy postępowania wznowieniowego. Postępowanie wstępne jest fazą, w której bada się jedynie możliwość otwarcia postępowania wznowieniowego. Faza ta kończy się wydaniem rozstrzygnięcia, które albo zezwala na dalsze postępowanie albo uniemożliwia dalszy jego bieg tj. odpowiednio: postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Dopiero w przypadku spełnienia wszystkich warunków formalnych, które muszą wystąpić łącznie, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 599). Złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie może być utożsamiane z wszczęciem postępowania. Ze względu na szczególny charakter postępowania wznowieniowego i unormowanie art. 149 § 1 k.p.a. nie znajduje tu zastosowania przepis art. 61 § 3 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Następuje wówczas otwarcie postępowania, w wyniku którego ma być podjęta decyzja w sprawie dalszego obowiązywania dotychczasowej decyzji ostatecznej. Dopiero więc po otwarciu postępowania wznowieniowego możliwe jest podjęcie jakichkolwiek rozstrzygnięć procesowych w sprawie w tym zawieszenie postępowania.

W przedmiotowej sprawie nie zostało wszczęte postępowanie wznowieniowe. Dopóki zatem nie istniej tok postępowania, to nie może być mowy o jego zawieszeniu.

Wychodząc z powyższych założeń należy przyjąć, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji