Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 360/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 152, art. 202, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 pkt 6 i 9
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 4 pkt 2, par. 12 ust. 6,
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 140, art. 144
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 9, art. 89 par. 2, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi G. S. i T. S. na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 lutego 2009 r. Nr [...], 2. określa, że decyzje opisane w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących G. S. i T. S. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 lutego 2007 r. Nr [...] Prezydent Miasta udzielił K. B. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej rozbiórkę istniejącego budynku oraz budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z przyłączami wodno - kanalizacyjnymi i odprowadzeniem wód opadowych, przyłączem gazowym, wewnętrzną instalacją gazową, instalacją elektryczną i teletechniczną, na terenie działki nr [...], KM [...] obr. G. przy ul. Ł. [...] oraz dz. nr [...] i [...] oraz zatwierdził projekt budowlany dla tej inwestycji. Decyzję wydano na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 w związku z art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.).

Ustalono, że po uchyleniu przez organ odwoławczy poprzednio wydanej w sprawie decyzji, inwestor wezwany został do poprawienia projektu budowlanego, celem doprowadzenia do zgodności z wydaną dnia 16 listopada 2005 r. decyzją o warunkach zabudowy w zakresie właściwego wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. W zakreślonym terminie inwestor złożył poprawiony projekt. Organ stwierdził, że projekt budowlany został poprawiony w wymaganym zakresie i spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, ponadto projekt został wykonany przez osoby uprawnione, które stosownie do treści art. 20 ust.4 ustawy Prawo budowlane złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zdaniem organu projekt spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i zawiera wymagane uzgodnienia, a inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli G. i T. S. Wskazali na wady zawarte w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 16 listopada 2005 r. oraz brak zagwarantowania realizacji inwestycji zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Decyzją z dnia 30 marca 2007 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane zarzuty dotyczące decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta dnia 16 listopada 2005 r., gdyż organem właściwym jest samorządowe kolegium odwoławcze, a ponadto decyzja ta jest ostateczna. Z akt sprawy wynika, że inwestor K. B. złożył poprawiony projekt budowlany, który spełnia wymagania decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ustalonego wskaźnika zabudowy działki, na której lokalizuje się inwestycję. Inwestor spełnił także wymóg zachowania przez projektowany budynek nieprzekraczalnej linii zabudowy w odniesieniu do przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obecnie ściany projektowanego budynku nie przekraczają ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy nieprzekraczalnych linii zabudowy od strony przyległych ulic, w związku z czym organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut odwołania dotyczący przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia.

G. i T. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie art. 8, 9 i 10 § 1 kpa w związku z art. 107 kpa oraz art. 81 Prawa budowlanego, polegające na nierównym traktowaniu stron w prowadzonym postępowaniu i domagając się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach. Skarżący wskazali między innymi, że w sprawie chodzi o zgodę na budowę na działce, na której stał domek jednorodzinny, bloku, który jedną długą ścianą będzie stał na granicy. Natomiast parter domu jednorodzinnego skarżących, który ma przylegać do ściany bloku, będzie się znajdował na wysokości garażu podziemnego. Zdaniem skarżących w postępowaniu przed organem I jak i II instancji, nie został uwzględniony słuszny interes wszystkich stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem w sprawie sygn. akt II SA/Gd 425/07, z dnia 28 listopada 2007 r., uchylił obie opisane wyżej decyzje. W uzasadnieniu WSA wskazał, iż zaskarżona decyzja dotyczy pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy granicy z działką skarżących i przylegającego do znajdującego się przy tejże granicy budynku jednorodzinnego skarżących. Takie usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego na działce zakwestionowali skarżący zarówno w odwołaniu, jak i skardze. Organy obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę kwestią tą w ogóle się nie zajęły. W wydanych w sprawie decyzjach brak jest bowiem ustaleń i rozważań dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji przy granicy z działką skarżących. WSA uznał, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób prawidłowy, umożliwiający pojęcie rozstrzygnięcia. Tym samym organy naruszyły ogólne zasady postępowania, w szczególności art. 7 kpa, a także art. 77 § 1 kpa. Dokonując oceny usytuowania budynku przy granicy z nieruchomością sąsiednią organ winien był zatem odnieść się do interesów inwestora oraz interesów skarżących w kontekście przepisów Prawa budowlanego, prawa sąsiedzkiego, konstytucyjnych praw ochrony własności. Ocena ta winna zostać zawarta w uzasadnieniu decyzji, tak aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Ponadto niezagwarantowano skarżącym czynnego udziału zgodnie z wymogami przepisów postępowania, co stanowiło o naruszeniu art. 10 § 1 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zapoznanie z poprawionym projektem budowlanym umożliwiłoby skarżącym ustosunkowanie się do niego, w tym również przedstawienie argumentacji uzasadniającej naruszenie ich interesów. WSA wskazał, iż z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent Miasta decyzją z dnia 20 maja 2008 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej rozbiórkę istniejącego budynku oraz budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z przyłączami wodno - kanalizacyjnymi i odprowadzeniem wód opadowych, przyłączem gazowym, wewnętrzną instalacją gazową, instalacją elektryczną i teletechniczną, na terenie działki nr [...], KM [...] obr. G. przy ul. Ł. [...] oraz dz. nr [...] i [...].

Od powyższej decyzji ponownie odwołali się G. S. i T. S., zarzucając organowi I instancji, że pominął prawa sąsiedzkie i nie odniósł się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Rozpatrując odwołanie, Wojewoda decyzją kasacyjną z dnia 1 października 2008 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości, przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazał Wojewoda na konieczność precyzyjnego ustosunkowania się do istniejącego przy granicy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], naniesienia rzeczywistych odległości od granicy działki i dokładnego zwymiarowania położenia inwestycji względem granic sąsiedniej działki, wykonania orzeczenia technicznego dotyczącego budynku na działce nr [...] wykonanego przez osoby uprawnione, rozwiązania usytuowania śmietnika zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zapewnienie warunków niezbędnych do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji postanowieniem z dnia 22 października 2008 r. nr [...] zobowiązał inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Inwestor przedłożył poprawiony projekt we wskazanym terminie. Pismem z dnia 28 listopada 2008 r. G. i T. S. oświadczyli, że "nie wyrażają zgody na tak wielki obiekt, jaki powstał na działce nr [...] KM [...] przy ul. Ł.". Zdaniem skarżących w sprawie lokalizacji budynku wielorodzinnego powinni wypowiedzieć się wszyscy mieszkańcy oraz właściciele działek na osiedlu. Organ I instancji wydał w dniu 2 lutego 2009 r. decyzję Nr [...] oceniając, że zamierzenie inwestycyjne zgodne jest z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia 16 listopada 2005 r. nr [...]. Zachowana jest m.in. określona w powyższej decyzji linia zabudowy, wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy, szerokość elewacji frontowej i wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej. Organ I podkreślił, że G. i T. S. byli stronami w postępowaniu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, określającą parametry dla budynku wielorodzinnego. Wyjaśnił również, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę prowadzone jest wyłącznie z udziałem stron postępowania ustalonych zgodnie z przepisami art. 28 ustawy Prawo budowlane. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i zawiera wymagane uzgodnienia. Budynek mieszkalny nie stanowi inwestycji wymagającej uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedsięwzięcia. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Budynek mieszkalny wielorodzinny (pięciomieszkaniowy) usytuowany jest przy granicy z działką nr [...] przy ul. O. [...]. Z dołączonego do projektu budowlanego orzeczenia technicznego, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, m.in. do oceniania i badania stanu technicznego obiektów budowlanych, wynika, że budynek na działce przy ul. Ł. [...] nie ma wpływu na konstrukcję istniejącego budynku sąsiedniego przy ul. O. Na poszczególnych rzutach kondygnacji naniesiona została rzeczywista granica pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Po dokonanej przez projektanta korekcie w zakresie usytuowania budynku w stosunku do granicy, ściana nowego budynku usytuowana jest na granicy działki sąsiedniej, co uzyskano po pogrubieniu jej o warstwę styropianu. Rozwiązanie takie jest zgodne z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż na sąsiedniej działce, bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepisy nie określają zakresu przylegania ani wielkości ściany projektowanej w stosunku do wielkości ściany istniejącej. Powyższy przepis stanowi, że ściana projektowana może przylegać do ściany istniejącej, nie określając gabarytów budynku projektowanego w stosunku do budynku istniejącego ani nie narzucając zakresu przylegania ścian, a zatem dopuszcza, aby ściana budynku projektowanego była wyższa lub szersza od ściany budynku istniejącego bezpośrednio przy granicy, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 rozporządzenia nie wynikają inne wymagania. Na działce sąsiedniej, przy ul. O. [...] istnieje bezpośrednio przy granicy budynek mieszkalny ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Paragrafy 13 i 60 rozporządzenia dotyczą zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz zapewnienia zgodnego z przepisami nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. Budynek przy ul. O. [...] przylega do granicy wschodniej ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Dobudowa do tej ściany nie spowoduje naruszenia powyższych przepisów - budynek nadal posiadać będzie naturalne oświetlenie i nasłonecznienie (ściana południowa i zachodnia). Przepisy § 271 i 273 stanowią o ochronie przeciwpożarowej budynku. Zgodnie z projektem, na granicy działki przewidziano ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Inwestycja nie narusza ochrony interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ustawy - Prawo budowlane, a mianowicie: nie pozbawia stron dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, a także - dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Projektowany budynek posiada własną samodzielną konstrukcję, nie narusza własności terenu sąsiedniego. Nie ogranicza również możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej w sposób zgodny z przepisami, której rozmiary determinują usytuowanie budynku również przy granicy. W projekcie przewidziano lokalizację śmietnika wewnątrz budynku, zachowując wymagane przepisami odległości od granic działki, rozwiązano zapewnienie dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz dołączono techniczne badania podłoża gruntowego.

Od powyższej decyzji odwołali się do Wojewody G. i T. S. zarzucając, że projekt niezgodny jest z warunkami i wymaganiami ochrony i kształtu ładu przestrzennego rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno - gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne, przez co nie zostały zachowane właściwe proporcje projektowanego budynku mieszkalnego.

Wojewoda zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzją z dnia 7 maja 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż zarzut dotyczący niezachowania harmonijności całości obszaru wokół inwestycji jest niezasadny. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa wskazuje, że powstający budynek mieszkalny na działce nr [...] nie odbiega stylem oraz wielkością od budynków mieszkalnych znajdujących się w sąsiedztwie. Nie można też zarzucić niezachowania proporcji projektowanego obiektu w stosunku do obiektów już istniejących. Podkreślił Wojewoda, że większość budynków sąsiednich posiada trzy kondygnacje i wysokością oraz gabarytami nie odbiegają od projektowanego budynku mieszkalnego. Wprawdzie znajdujący się na granicy z działką nr [...] budynek mieszkalny odwołujących się jest budynkiem parterowym, jednak mimo to nie można inwestorowi odmówić prawa zabudowy obiektem wyższym, niż bezpośrednio sąsiadujący budynek mieszkalny. Wojewoda nadto wskazał, że projekt budynku wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. Ł. spełnia wytyczne zawarte w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 listopada 2005r Nr [...] o warunkach zabudowy, która została wydana w oparciu o przeprowadzoną analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla obszaru sąsiadującego z terenem inwestora i dopuścił budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z uzasadnienia decyzji pozwolenia na budowę z dnia 2 lutego 2009 r. wynika według organu odwoławczego, że organ I instancji dokładnie sprawdził i przeanalizował projekt budowlany i ustosunkował się do wszystkich uwag zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 425/07 oraz w decyzji Wojewody z dnia 1 października 2008 r. Nr [...].

W skardze G. i T. małżonkowie S. zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania:

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 425/07;

- art. 7 i art. 77 kpa, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej połączonej z wizją w terenie, aby przekonać się czy i w jakim zakresie doszło do naruszenia interesów skarżących.

Ponadto zarzucili skarżący naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w zw. z art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP, polegające na nieposzanowaniu uzasadnionych interesów skarżących, na nierównym traktowaniu wnioskodawcy i skarżących oraz na naruszeniu ich prawa własności,

- art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, poprzez naruszenie uzasadnionych interesów skarżących polegające na nierównym traktowaniu stron postępowania administracyjnego oraz naruszenie własności skarżących,

- § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zw. z art. 140, art. 144 i art. 5 kc, polegające na przyjęciu, iż inwestor wprowadzając w błąd skarżących co do zakresu zamierzonej inwestycji, korzysta z ochrony prawnej mogąc usytuować ścianę budynku na granicy nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi przywołane zostało orzecznictwo sądów administracyjnych, odnoszące się do kwestii związania sądu oraz organów administracji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, a także kwestii sytuowania budynków przy granicy i koniecznością badania w związku z tym zasad wynikających z prawa sąsiedzkiego i ochrony własności.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 30 września 2009 r. uczestnik postępowania K. B. wniósł o oddalenie skargi, podzielając argumenty i stanowisko Wojewody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako uzasadniona podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów Sąd uznał, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i procesowego, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że trafny jest zarzut naruszenia przez oba rozstrzygające sprawę organy przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z analizy brzmienia tego przepisu wynika, że ocena sądu jest dla organu wiążąca wówczas, gdy dana kwestia była przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia sądu. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Stanowisko takie konsekwentnie wyrażane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97, Baza orzeczeń Lex nr 4[...]47; wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97, Baza orzeczeń Lex nr 47275; postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 355/2001, Baza orzeczeń Lex nr 571[...], wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2320/2005, Baza orzeczeń Lex nr 197247). Zarzut naruszenia zasady związania może być podniesiony zarówno w toku postępowania administracyjnego (w odwołaniu od decyzji I instancji), jak również strona może powoływać się na wskazaną wadę postępowania administracyjnego w skardze do sądu administracyjnego, jako zarzut naruszenia prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97, Baza orzeczeń Lex nr 4[...]47 i wyrok NSA z 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97, Baza orzeczeń Lex nr 47275). Okoliczność tę sąd administracyjny bierze pod uwagę z urzędu, niezależnie od tego, czy została w skardze podniesiona (art. 134 p.p.s.a.). Z kolei związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97 i wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt FSK 506/2005, Baza orzeczeń Lex nr 47275 i nr 187499, wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 591/2008, LexPolonica nr 2026482). Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny jest związany swoją uprzednią oceną prawną, jeśli nie zmieniły się okoliczności sprawy powodujące dezaktualizację tej oceny, w razie zmiany ustawy albo zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia przedmiotowego orzeczenia w przewidzianym prawem trybie (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt FSK 1844/07, LexPolonica nr 2036[...]4). Takie sytuacje w niniejszej sprawie nie miały miejsca, zatem ocena prawna wyrażona przez opisany wyżej wyrok WSA pozostaje wiążąca zarówno dla organów administracji jak i dla orzekającego Sądu.

Przepis art. 153 zawiera także postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania". Wskazania te mają wytyczać kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Przy tym, rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu, organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu administracyjnego. Jeśli uzupełnione postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji, nic nie stoi na przeszkodzie w wydaniu identycznego z poprzednim rozstrzygnięcia, z odpowiednim - pogłębionym - uzasadnieniem (por. m. in. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 587/97, Baza orzeczeń Lex nr 47823).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że rozstrzygające tę samą sprawę z wniosku inwestora K. B. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, organy administracji architektoniczno – budowlanej obu instancji, związane oceną prawna i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA z dnia 28 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 425/07, nie zadośćuczyniły obowiązkowi wynikającemu z art. 153 p.p.s.a., bowiem postępowanie wyjaśniające kwestię dopuszczalności usytuowania spornego budynku przy granicy działki sąsiedniej (małżonków S.) nie zostało przeprowadzone w takim zakresie, w jakim polecił to uczynić Sąd we wspomnianym wyroku. WSA w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. wskazał, że "dokonując oceny usytuowania budynku przy granicy z nieruchomością sąsiednią organ winien był zatem odnieść się do interesów inwestora oraz interesów skarżących w kontekście przepisów Prawa budowlanego, prawa sąsiedzkiego, konstytucyjnych praw ochrony własności. Ocena ta winna zostać zawarta ustaleń uzasadnieniu decyzji, tak aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli podjętego przez organy rozsztrygnięcia". Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że zalecona ocena dokonana została w świetle wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z póżn. zm.). W dacie obu rozstrzygnięć przepis art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego stanowił między innymi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (pkt 9). Jak zatem wskazuje treść przytoczonego wyżej przepisu, uzasadnione interesy osób trzecich, o ile pozostają w obszarze oddziaływania obiektu, związane z innymi okolicznościami niż wymieniony przykładowo dostęp do drogi publicznej, również podlegają ochronie podczas projektowania i budowania obiektu budowlanego (por. także Z. Niewiadomski i T. Asman w: Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, s. 130-131).

Z kolei § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu ustalonym nowelą, która weszła w życie z dniem 27 maja 2004 r. przewidywał, że jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Ustalenia dokonane przez organy w zakresie badania dopuszczalności spornej budowy przy granicy z działką sąsiednią w świetle przytoczonego przepisu trzeba uznać za prawidłowe i nienaruszające prawa, organy bowiem w zakresie zgodności inwestycji z przepisami technicznymi dokonały rzetelnej i trafnej w świetle zebranego materiału dowodowego analizy. Jednakże przeprowadzona przez organ I instancji i zaaprobowana przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji ocena dopuszczalności usytuowania przy granicy ograniczona do zgodności z warunkami technicznymi, oraz poprzedzona badaniem, że uzasadnione interesy właścicieli działki sąsiedniej polegające na zapewnieniu dostępu do drogi publicznej, zapewnieniu naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz zgodnego z przepisami nasłonecznienia pokoi mieszkalnych, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, nie jest wyczerpująca, gdyż zabrakło w niej rozważenia interesów inwestora i właścicieli działki sąsiedniej w świetle tzw. "prawa sąsiedzkiego", z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady równości stron. Należy podkreślić, że w wyroku WSA z dnia 28 listopada 2007 r. znalazło się odniesienie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w tak szerokim aspekcie polecał badanie dopuszczalności sytuowania budynków przy granicy (por. wyroki NSA: z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 500/05, z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 794/05, z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 634/05, nie publ.). Trzeba zauważyć, że możliwość lokalizacji budynków przy granicy z działką sąsiednią w świetle szeroko pojętych przepisów prawa budowlanego (warunków technicznych) stanowiła i stanowi obecnie wyjątek od ogólnej zasady sytuowania budynków w określonej, minimalnej odległości (4 m lub 3 m dla ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych). Przywołane w opisanym wyroku WSA orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte było w warunkach usunięcia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt I P. 4/2000 przepisu § 12 ust. 6 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140), uzależniającego sytuowanie budynku przy granicy działki od zgody właściciela działki sąsiedniej. Skutkiem tego usunięcia, jak wskazuje się w utrwalonym już orzecznictwie NSA, było, że sprawy, w których wnioskodawca zamierza realizować budowę przy granicy podlegają rozpoznaniu z zachowaniem obowiązujących przepisów ustawowych. W uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że będą w takiej sytuacji miały zastosowaniem przepisy "prawa sąsiedzkiego". W rezultacie, jak konsekwentnie wskazuje NSA, pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpoznający sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę, mając na uwadze, iż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 (w aktualnym stanie prawnym art. 5 ust. 1 pkt 9) Prawa budowlanego należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, przy granicy której ma powstać obiekt budowlany, powinien więc rozważyć ją w szczególności świetle przepisów art. 140 i 144 kodeksu cywilnego. Treść tych przepisów wskazuje wprawdzie na to, iż nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, jednakże bynajmniej nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę albo że jest związany wyłącznie przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś tylko od woli inwestora zależy określenie usytuowania obiektu i jest ono wiążące dla organu. Z kolei w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1955/2006 (Baza orzeczeń LexPolonica nr 1961957) NSA wskazał, że "rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy (lub w zbliżeniu do granicy) sąsiedniej nieruchomości, z powołaniem się na art. 5 ust. 1 pkt 6 (obecnie pkt 9) Prawa budowlanego, organ administracji publicznej powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. Niedopuszczalne jest całkowite lekceważenie interesów którejkolwiek ze stron (właścicieli sąsiednich nieruchomości). Pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny".

Uzasadniony interes osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane należy postrzegać jako wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego, interes prawny, w rozpoznawanym przypadku zakres tego interesu wyznaczają przepisy o ochronie własności zawarte w Księdze drugiej Kodeksu cywilnego "Własność i inne prawa rzeczowe" (w szczególności art. 140 i art. 144). Przepis art. 140 kc wyznacza zaś treść własności, stanowiąc, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa.

W tym stanie rzeczy i w okolicznościach niniejszej sprawy, w której ściana przylegającego projektowanego budynku wielomieszkaniowego pozostaje w znacznej dysproporcji do ściany budynku przyległego skarżących (jednorodzinnego jednokondygnacyjnego), a wyjazd z garażu podziemnego projektowanego budynku przylega do wejścia do budynku sąsiedniego, niewystarczające jest badanie w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2004 r., ograniczone do zakresu ustalonego przez organ I instancji i zaaprobowanego w zaskarżonej decyzji. Nazbyt lakoniczna i niedostatecznie rozwinięta jest ocena, że sporna inwestycja nie narusza prawa własności skarżących. W tych konkretnych okolicznościach stwierdzenie przez organ I instancji, że projektowany budynek posiada własną samodzielną konstrukcję, nie narusza własności terenu sąsiedniego i nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej w sposób zgodny z przepisami, nie wyczerpuje problemu rozpatrzenia niniejszej sprawy w sposób regulowany zasada postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7. Wymaga ona uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania, co oznacza, że pozytywnie można rozstrzygnąć wniosek tylko tej strony, która wykaże w toku postępowania, że budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikająca ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Nadal, mimo wskazań zawartych w wyroku WSA, nieustalone zostało, dlaczego inwestor przewidział usytuowanie spornego budynku przy granicy z działką sąsiednią, bo okoliczność, że przy tej granicy znajduje się ściana budynku sąsiedniego (niespornie o znacznie mniejszych gabarytach) nie stanowi dostatecznego wyjaśnienia tej kwestii, dopuszcza jedynie, w rozumieniu warunków technicznych, lecz na zasadzie wyjątku, taką lokalizację. Ta zaś okoliczność powinna zostać wyjaśniona poprzez zobowiązanie inwestora, według zasady wynikającej z art. 9 kpa. W tych warunkach zarzucany w skardze brak równości stron postępowania wedle norm wyznaczonych przez art. 21 ust. 1 Konstytucji RP w ocenie Sądu ma usprawiedliwione podstawy.

Natomiast wielokrotnie, również w toku postępowania administracyjnego, podnoszone przez skarżących zarzuty odnoszące się do naruszenia ładu przestrzennego projektowaną inwestycją nie mogą być w niniejszym postępowaniu brane pod uwagę. Inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, a związanie organu architektoniczno – budowlanego tą decyzją dotyczy określenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w kontekście zachowania ładu przestrzennego otoczenia stanowiącego urbanistyczną całość, a zatem w takim zakresie, w jakim decyzja ta może określać parametry związane z planowaną inwestycją. W postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie z kolei podlega badanie, czy dochodzi do naruszenia "uzasadnionego interesu osób trzecich", a więc interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy i jej parametrów, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz, jak w tym przypadku, ochrony prawa własności regulowanego przepisami Konstytucji RP i prawa cywilnego.

Nietrafne są również zarzuty odnoszące się do konieczności przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, bowiem wpływ projektowanej inwestycji na działkę skarżących, pozostającą bezspornie w obszarze oddziaływania tej inwestycji, wynika wprost z treści wniosku oraz złożonego projektu budowlanego. Tym samym ocena tego wpływu może i powinna być dokonana na podstawie kompletnej dokumentacji, bowiem samo prowadzenie (sposób prowadzenia) robót budowlanych pozostaje poza kontrolą organu architektoniczno – budowlanego. Co zaś do konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, zarzut w świetle okoliczności niniejszej sprawy może być uzasadniony. Stosownie do treści przepisu art. 89 § 2 kpa organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Z uwagi na fakt rozbieżności interesów stron niniejszego postępowania - skarżących i uczestnika postępowania a jednocześnie wnioskodawcy K. B., celowe było wyjaśnienie kwestii usytuowania spornego budynku przy granicy z udziałem w szczególności pozostających w sporze stron na rozprawie. Dowód ten służyłby wyjaśnieniu spornej kwestii i umożliwiłby pogłębioną analizę tego problemu w świetle prawa sąsiedzkiego. Zatem zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia tej sprawy, według norm art. 7 i art. 77 kpa, nadal stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji, mimo wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 28 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 425/07. Naruszenie zaś przez organy administracyjne przepisu art. 153 p.p.s.a. w sposób i w zakresie wskazanym powyżej powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, gdyż naruszenia prawa dotyczą decyzji obu instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy właściwy organ uwzględniając powyższe uwagi przeprowadzi pogłębione postępowanie wyjaśniające w ramach art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, w zakresie kwestii dopuszczalności usytuowania spornego obiektu przy granicy z działką skarżących, z uwzględnieniem zasady ochrony prawa własności wynikającej z art. 140 kc oraz zasady równości stron i po uzyskaniu wyjaśnień inwestora uzasadniających wniosek o taką lokalizację projektowanej inwestycji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 202 i art. 205 tej ustawy, ustalając, że na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w wysokości 500 zł oraz koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa w wysokości 257 zł (240 zł +17zł).