Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 558/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5, art. 233, art. 128 ust. 4, art. 132 ust. 6, art. 157
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 558/20

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi "A" S. A. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka/ Skarżąca) jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] ustalającą odszkodowanie w wysokości 62 300 zł na rzecz M. Z. zam. M. z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] poł. w M. obręb [...] w związku z budową urządzeń sieci elektroenergetycznej WN 1[...] kV, w tym niemożności swobodnego korzystania z części działki, zajętej pod słup oraz linię energetyczną 1[...] kV. oraz zobowiązującą inwestora "A" S.A. z/s w [...] do jednorazowej zapłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, że M. Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła [...] marca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za straty, w szczególności z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości gruntowej oznaczonej nr działki [...], położonej w M., obręb [...], w tym niemożności swobodnego korzystania z części działki zajętej pod słup oraz linię energetyczną 1[...] kV.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie. Jak ustalono w toku postępowania przed organem I instancji, Wojewoda [....] decyzją znak [...] z dnia [...] maja 1983 r. udzielił pozwolenia na budowę dwóch linii elektroenergetycznych 1[...] kV do "[...]". Następnie, decyzją Naczelnika Miasta [...] znak: [...] z dnia [...] lipca 1983 r. udzielono "B" zezwolenia za wejście w teren na budowę przedmiotowej inwestycji.

Po rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] postanowił umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez M. Z., która podniosła zarzut naruszenie przepisów art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] z dnia [...].03.2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na toczącego się przed Wojewodą P. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].07.1983 r. znak: [...] zezwalającej na wejście w teren, celem wykonania linii napowietrznych 1[...] kV od stacji [...] do [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].07.1983 r. znak: [...] zezwalającej na wejście w teren, celem wykonania linii napowietrznych 1[...] kV od stacji [...] do [...], a Minister Infrastruktury i Budownictwa znak: [...] z dnia [...] września 2016r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 roku.

Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało podjęte przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2017 r. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Starosta Powiatu [...] ustalił odszkodowanie w wysokości 62 300,00 złotych na rzecz M. Z. zam. M. z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w M., obręb [...] w związku z budową urządzeń sieci elektroenergetycznej WN [...] kV, w tym niemożności swobodnego korzystania z części działki, zajętej pod słup oraz linię energetyczną 1[...] kV. oraz zobowiązał inwestora "A" S.A. z/s w [....] do jednorazowej zapłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji spółka "A" S. A. z siedzibą w [....] domagała się uchylenia przedmiotowej decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 233 w zw. z art. 128 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, dalej: u.g.n.), poprzez błędne przyjęcie, że znajdują one zastosowanie do decyzji wydanej w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości

- art. 132 ust. 6 u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że obowiązanym do wypłaty odszkodowania jest "A" S.A. w [...], podczas gdy wywłaszczenie nastąpiło na rzecz "B", której "A" nie jest następcą prawnym,

- art. 130 u.g.n. poprzez błędnie ustalenie wysokości odszkodowania,

- art. 157 u.g.n. poprzez zaniechanie dokonania kontroli operatu szacunkowego pomimo występowania kilku sprzecznych operatów wydanych w sprawie,

- art. 28 w zw. z art. 61 § 4 i art. 61 a § 1 poprzez niezawiadomienie wszystkich osób, będących stronami w sprawie i poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w sprawie.

Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...].

W pierwszej kolejności organ II instancji odniósł się do zarzutu braku powiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie i wskazał, że organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] informował strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za straty, w szczególności z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości gruntowej oznaczonej nr działki [...], położonej w M., obręb [...]. Kolejnymi zawiadomieniami z dnia [...] sierpnia 2014 r., [...] grudnia 2017r., [...] stycznia 2018 r., [...] kwietnia 2018 r., [...] maja 2018 r., [...] lipca 2018 r., [...] września 2018 r., [...] grudnia 2018 r., [...] lutego 2019 r., [...] kwietnia 2019 r., [...] czerwca 2019 r. i [...] sierpnia 2019 r., i [...] października 2019 r. informował strony o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy z uwagi na gromadzenie materiału dowodowego. Wyjaśniono, że przed wydaniem decyzji organ I instancji pismem z dnia [...] października 2019 r. ponownie poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków. Organ odwoławczy podniósł, że w odwołaniu Spółka nie wskazała osoby, który nie zostałaby zawiadomiona o toczącym się postępowaniu.

W odniesieniu do zarzutu błędnego zastosowania w wydanej decyzji art. 233 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. organ II instancji uznał, że jest on nietrafiony, bowiem jak wyjaśniono zarówno przepisy, w oparciu o które dokonano wywłaszczenia w niniejszej sprawie jak i obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wywłaszczenia bez słusznego odszkodowania. Zgodnie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydając odrębną decyzję ustala odszkodowanie gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. stwarza możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania w przypadkach kiedy odszkodowanie nie zostało ustalone, a mamy do czynienia z wywłaszczeniem w rozumieniu Konstytucji RP oraz obecnie obowiązujących przepisów o wywłaszczaniu. Wojewoda wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] lipca 1983 r. zezwalającą na wejście na teren przedmiotowej nieruchomości przyczyniła się do zmniejszenia jej wartości w tym niemożności swobodnego korzystania z części działki zajętej pod słup oraz linię energetyczną 1[...] kV. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo w sprawie zastosowana art. 129 ust. 5 u.g.n.

Wojewoda w zakresie ustalenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania wyjaśnił, że co prawda decyzją z 1983 r. zezwolono "B" na wejście na teren celem budowy dwóch linii elektroenergetycznych, aczkolwiek obecnie na podstawie tego zezwolenia stan ograniczenia nieruchomości trwa, posadowione są tam linie, których właścicielem jest "A" S.A. w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że skoro właścicielem linii jest Spółka, to i ona jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania. Dodano, że aktualnym beneficjentem wyposażonym w majątek nieistniejącej "B" jest "A" S.A. w [...]. W tym zakresie skonstatowano, że nie ma podstaw do uznania innego podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania.

Organ II instancji wskazał ponadto, że zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego B. W. o zajęcie stanowiska wobec stawianych zarzutów do wykonanego operatu szacunkowego. W odpowiedzi rzeczoznawca majątkowy uznał zarzuty za bezprzedmiotowe. Wskazano, że zarzut związany z niewłaściwym doborem metodologii wyceny jest chybiony, ponieważ rzeczoznawca dokonując wyceny nieruchomości zastosował w wycenie podejście porównawcze, metodą korygowania ceny średniej, a nie jak wskazuje Spółka metodą porównywania parami. W ocenie Wojewody w złożonym operacie nie pojawił się błąd redakcyjno – literowy wskazujący na przeprowadzenie wyceny w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami. W ocenie organu odwoławczego przedstawiona wycena została opisana w sposób transparentny i czytelny dla każdego odbiorcy. Wskazano, że przedmiotowa część nieruchomości jest wyłączona z możliwości zabudowy i może być wykorzystana wyłącznie jako ogrodowa rekreacyjna. Dodano, że operat szacunkowy jest aktualny, bowiem do dnia termin 12 miesięcy, o którym mowa w przepisie art. 156 ust. 3 u.g.n. jeszcze nie upłynął.

Organ odwoławczy podkreślił, że do akt nie został przedłożony konkurencyjny operat do ewentualnej konfrontacji. Skonstatowano, że roszczenie o odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 1 i 4 u.g.n. należne jest właścicielce M. Z. z uwagi na to, że jest osobą wywłaszczoną i przysługuje jej odszkodowanie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła w całości wydaną decyzję zarzucają naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 28 w zw. z art. 61 § 4 kpa poprzez niezawiadomienie wszystkich osób będących stronami w sprawie,

- art. 28 kpa poprzez przyznanie przymiotu strony "A" S.A. z siedzibą w [...] podczas, gdy nie jest ona następcą ""B" tj. podmiotu na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej własność M. Z. ,

- art. 7, 77 § 1, 80 i 84 kpa poprzez uchybienie obowiązkowi podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia właściwej kwoty odszkodowania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności niezbadanie i brak oceny relacji podmiotowych związanych z sukcesją pomiędzy "B" w M. a "A" S.A., oraz niezbadanie podstaw nabycia urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości M. Z. ,

- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Skarżąca spółka zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 233 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, iż znajdują one zastosowanie do ostatecznych decyzji wydanych w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości,

- art. 132 ust. 6 ugn poprzez błędne ustalenie, że zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest "A" S.A. z siedzibą w [...] podczas gdy wywłaszczenie nastąpiło na rzecz "B" w M., której "A" S.A. nie jest następcą prawnym,

- art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu że przepis ten znajduje zastosowanie także do ograniczenia praw w sytuacji, gdy literalne brzmienie przepisu wskazuje jedynie na odszkodowanie za pozbawienie praw, w kontekście wyraźnego normatywnego rozróżnienia pojęć: pozbawienie i ograniczenie (art.. 112 ust. 2 u.g.n.),

- art. 130 ugn poprzez błędne ustalenie wysokości przyznanego w niniejszej sprawie odszkodowania,

- art. 157 ugn poprzez zaniechanie kontroli operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych pomimo występowania kilku sprzecznych operatów w sprawie.

Podnosząc powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowaniem, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

W ocenie Skarżącej spółki decyzja z 1983 r. zezwalająca na wejście na teren przedmiotowej nieruchomości celem budowy dwóch linii elektroenergetycznych przewidywała szczególnego rodzaju wywłaszczenie, które nie łączyło się z obowiązkiem wypłaty odszkodowania, za wyjątkiem strat związanych z wykonaniem decyzji, bądź też związanych ze startami w zasiewach, uprawach i plonach. W ocenie Spółki do wywłaszczenia i odszkodowania objętego tym ogólnym trybem nie może mieć zastosowanie art. 233 u.g.n. w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n., bowiem decyzję wydano w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawy, czyli w ramach tzw. instytucji szczególnego wywłaszczenia. W skardze podniesiono, że organy w sprawie błędnie uznały, że podstawą materialnoprawną ustalania odszkodowania w sprawach dotyczących wywłaszczeń w sytuacji, gdy decyzja została wydana w czasie obowiązywania ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jest przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Organ przy tym w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazał, żadnego przepisu prawa materialnego będącego podstawą roszczenia zgłoszonego w postępowaniu administracyjnym, natomiast wskazał, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do odjęcie, przejęcia lub ograniczenia prawa własności mającego miejsce przed wejście w życie u.g.n.

W skardze wskazano również na niezasadne ustalenie podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, bowiem z treści decyzji Naczelnika Urzędu Miejskiego w [...] wynika, że zezwolenie uzyskała "B", która nie jest poprzednikiem prawnym "A" S. A. w [...], zatem nałożona na Spółkę obowiązek bez podstawy prawnej. W ocenie Skarżącej bez znaczenia pozostaje również późniejsze przekazanie urządzeń innemu podmiotowi, bowiem nie przenosi ono obowiązku wypłaty odszkodowania.

Skarżąca Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu uchybienie obowiązkowi podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W odniesieniu do operatu szacunkowego Spółka wskazała, że podtrzymuje w całości wszystkie zastrzeżenia do operatu, bowiem w sposób wadliwy dokonano oceny porównawczej wybranych nieruchomości. Dodano, że spółka zwróciła się o dokonanie oceny prawidłowości wykonania operatu szacunkowego, aczkolwiek organ I instancji odmówił przeprowadzenia powyższej weryfikacji.

Spółka zarzuciła organowi II instancji uchybienie obowiązkowi podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia właściwej kwoty odszkodowania w sytuacji, w której opinia rzeczoznawcy majątkowego, mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a oparta na niewłaściwych podstawach i założeniach określa zawyżone odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2[...]7), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

W rozpoznawanej sprawie Sąd opisanych naruszeń prawa nie stwierdził, a zarzuty skargi wniesionej przez "A" S.A. z/s w [...] okazały się nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że podstawę faktyczną do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie stanowi w sprawie zdarzenie mające miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy i zaakceptowanych przez Sąd, na podstawie decyzji Naczelnika Miasta [...] z [...] lipca 1983 r. wydanej na podstawie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958 r. (Dz. U. z 1974 r. nr [...], poz. 64) zezwolono na budowę dwóch linii elektroenergetycznych 1[...] kV od stacji [...] do [...]. Wśród właścicieli gruntów, przez które przebiegać miała linia elektroenergetyczna wpisana została M. Z.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958 r. organy administracji państwowej, instytucji i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem organu do spraw wewnętrznych prezydium powiatowej rady narodowej zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach – zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorstwo państwowe przysługiwało prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją. Na żądanie właścicieli nieruchomości organ do spraw wewnętrznych prezydium powiatowej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości orzekać miał o odszkodowaniu za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. Wskazać przy tym należy, że przepis art. 36 ust. 1 cytowanej ustawy nie określał terminu dochodzenia tych roszczeń. Jak podkreśla się w orzecznictwie – prawo żądania odszkodowania, wynikające z inwestycji przeprowadzonych na podstawie decyzji wydanych w oparciu o ustawę o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości – nie mogło ulec przedawnieniu (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r. I OSK 2306/14).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że wniosek w sprawie niniejszej został złożony pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże jest on skutkiem decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1958 r. i dotyczy jak wskazano nieprzedawnionych roszczeń, które – co wyżej wyjaśniono – mogą być obecnie rozpatrywane w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. A zatem, z uwagi na powyższe, zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 233 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że podstawą materialnoprawną ustalenia odszkodowania w sprawach uwłaszczeń sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r., mogą być przepisy tej ustawy - nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

W odniesieniu do kolejnego zarzutu naruszenia przepisu art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie, że zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest "A" S. A. wyjaśnić należy, że zarówno po rządami ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (art. 36 ust. 1) jak i obecnie zgodnie z przepisem art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest beneficjent zezwolenia.

Właścicielem przedmiotowych linii jest nadal Skarżąca spółka, a zatem skoro jest ona beneficjentem zezwolenia to jest ona również podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania. Nie ma żadnych podstaw prawnych, by uznać, że z uwagi na okoliczność, że Skarżąca nie jest następcą prawnym po "B" w M., to nie powinna być podmiotem zobowiązanym do wypłaty stosownego odszkodowania. Niewątpliwie bowiem zezwolenie wydane w 1983 r. nie miało charakteru jednorazowego czy czasowego ograniczenia. Ograniczenie wynikające z zezwolenia ma charakter trwały, a jego beneficjentem nie było tylko "B", ale również Skarżąca, jak i jej poprzednicy prawni. Innymi słowy, skutek decyzji w postaci ograniczenia trwa, a jego beneficjentem jest Skarżąca spółka. W tym zakresie Sąd aprobuje tezą wyroku WSA w Poznaniu z 26 lutego 2020 r. sygn. II SA/Po [...]40/19, w którym wskazano, że art. 132 ust. 6 u.g.n stosowany do stanów dawnych powinien być interpretowany w ten sposób, że odpowiedzialność za odszkodowanie ponosi gestor sieci, a zarazem obecnie korzystający z ograniczenia orzeczonego w trybie art. 35 ustawy o zasadach i trybie uwłaszczenia nieruchomości, czyli jego beneficjent. Z uwagi na powyższe zarzut naruszenia art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł również odnieść oczekiwanego skutku.

W ocenie Sądu przy wykładni przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomości, zważywszy na funkcję ochronną tego przepisu, zasadne jest jego szerokie ujmowanie. Wskazać bowiem należy, że w ramach art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca nie ograniczył dopuszczalności ustalania odszkodowania w trybie administracyjnym za pozbawienie praw do nieruchomości jedynie decyzją administracyjną, lecz za pozbawienie tych praw w każdej formie o charakterze władczym bez ustalenia odszkodowania rekompensującego skutki tego pozbawienia, jeśli obowiązujące przepisy przewidują ustalenie takiego odszkodowania ( por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2009 r., I OSK 650/08, Lexis.pl nr 2475928). W sformułowaniu "pozbawienie praw do nieruchomości" mieści się również ograniczenie prawa własności, bo jest to swego rodzaju służebność publiczna lub przesyłowa i pozostaje w granicach szeroko rozumianego pojęcia wywłaszczenia ( por. wyrok WSA w Rzeszowie z 28 października 2009 r., II SA/Rz 385/09, Lexis.pl nr 2451870).

Z uwagi na powyższe, należy przyjąć że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie do tych wszystkich stanów faktycznych, w których nastąpiło odjęcie lub ograniczenie prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Posadowienie linii elektroenergetycznej na cudzej nieruchomości niewątpliwie jest ograniczeniem prawa własności. W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 129 ust. 5 pkt 3 oraz przepisów postępowania tj. art. 28, 7, 77 § 1, 80, 84 K.p.a. należy uznać za chybiony.

Spór w sprawie zasadniczo sprowadza się także do oceny prawidłowości ustalenia kwoty odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości na podstawie sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego B. W. na zlecenie organu I instancji operatu szacunkowego, które w ocenie Skarżącej jawi się jako błędne.

Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W myśl art. 134 ust. 1 - 3 tej ustawy, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości.

Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.).

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2015 r. I OSK 1224/13 - LEX nr 1771894 i z dnia [...] lipca 2015 r. I OSK 2546/13 - LEX nr 1794862), operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalistycznych odnośnie szacowania nieruchomości. W tym miejscu podkreślić trzeba, że rzeczoznawca decyduje o wyborze podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości (art. 154 ust. 1 u.g.n.), a tym samym o doborze nieruchomości, które uznaje za podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny i które przyjmuje do porównania.

Nie oznacza to jednak przyzwolenia dla arbitralnego działania rzeczoznawcy, gdyż operat szacunkowy także jest dowodem w sprawie i jako taki podlega ocenie, jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie a także sąd nie mogą jednak wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Zarówno organ jak i sąd powinien dokonać jednak oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane prawem elementy, nie zawiera niejasności, pomyłek czy braków które powinny zostać sprostowane czy uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Ocena operatu szacunkowego nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych.

W ocenie Sądu, sporządzony w sprawie operat rzeczoznawcy majątkowego B. W. wszystkie powyższe wymagania spełnia, co prawidłowo uznały orzekające w sprawie organy administracji. W operacie szczegółowo przedstawiono sposób obliczenia wskazanej wyżej kwoty oraz wszystkie mające wpływ na to okoliczności, wzięte pod uwagę przez rzeczoznawcę. Przedstawione w nim kryteria wyceny oraz wyciągnięte na ich podstawie wnioski jawią się jako logiczne i wzajemnie spójne, odpowiadając wymogom wynikającym z ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia RM z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, w szczególności § 43 ust. 3 tego rozporządzenia, wg którego w operacie szacunkowym sporządzanym dla potrzeb określenia zmniejszenia wartości nieruchomości o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy uwzględnia się: 1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy (skoro uwzględnienie opisanych okoliczności stanowi bezwzględny warunek poprawności operatu szacunkowego sporządzanego dla potrzeb określenia zmniejszenia wartości nieruchomości. W świetle powyższego, za bezzasadny Sąd uznaje zarzut błędnego ustalenia wysokości przyznanego w niniejszej sprawie odszkodowania. W ocenie Sądu nie było również podstaw do przeprowadzenia kontroli przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Pomimo zarzutów skargi odnoszących się do dokonanej wyceny, Skarżąca spółka nie przedłożyła konkurencyjnego operatu umożliwiającego ich porównanie.

W tym zakresie organy uwzględniając wymogi art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 84 K.p.a. właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, dając temu wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji, zgodnie z art. [...]7 § 3 K.p.a. Powołana przez Skarżącą spółkę argumentacja zmierzająca do zakwestionowania – jako niezgodnego z jej oczekiwaniami - wysokości ustalonego odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości wynikającego z budowy linii elektroenergetycznej, nie daje wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 28 w zw. z art. 61 § 4 K.p.a. poprzez niezawiadomienie wszystkich osób będących stronami w sprawie. Sam Skarżący nie wskazał jakie osoby winny być uczestnikami przedmiotowego postępowania.

Konkludując, Sąd nie stwierdził względem tych decyzji naruszeń prawa mających wpływ na ich prawidłowość, a podlegających uwzględnieniu z urzędu.

Stosownie do powyższego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.