Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2599/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, pkt.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107, art. 138 par. 1 pkt 1 art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. P.-C. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. Zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz A. P.-C. kwotę 1210 zł (jeden tysiąc dwieście dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2010r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Kierownik Biura) z [...] kwietnia 2010 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] maja 2009 r. A. P.-C. wystąpiła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, deklarując pakiet "Rolnictwo ekologiczne" w wariantach: "2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności)" – 2,00 ha oraz "2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności)" – 26,25 ha, a także pakiet "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000" w wariancie "5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków" – 25,9 ha.

Pismem z [...] września 2009 r. Kierownik Biura wezwał wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień w sprawie nieścisłości wykrytych we wniosku wskazując, że:

1) wymieniona we wniosku osoba nie znajduje się na liście osób uprawnionych do sporządzenia deklaracji przyrodniczej;

2) zadeklarowana działka rolna A leżąca na działce ewidencyjnej o identyfikatorze 280204_2.0006.AR_2.164/1 przekracza powierzchnię użytków zagregowanych typu: ekologiczne trwałe użytki zielone oraz trwałe użytki zielone;

3) zadeklarowana działka rolna BB leżąca na działce ewidencyjnej o identyfikatorze 280204_2.0006.AR_2.164/5 przekracza powierzchnię użytków zagregowanych typu: ekologiczne trwałe użytki zielone oraz trwałe użytki zielone.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni wskazała, że działka rolna A od 2003 roku jest nieprzerwanie użytkowana jako "trwałe użytki zielone" o charakterze pastwiskowo-kośnym. Wyjaśniła, iż w 2006 r. inspektor certyfikujący jej gospodarstwo ekologiczne zlecił rekultywację działki za względu na zły stan runi pastwiska, w związku z czym pastwisko zostało zaorane i obsiane mieszanką traw pastwiskowych z koniczyną – 30 kg/ha. Jednocześnie podkreśliła, iż z uwagi na późnowiosenny siew i niemożność zastosowania herbicydów, trawa została wysiana łącznie z rośliną osłonową – owsem w ilości około 120 kg/ha.

W dniu [...] stycznia 2010 r. wnioskodawczyni złożyła korektę wniosku, w którego polu nr XII wskazała dane eksperta uprawnionego do sporządzenia deklaracji przyrodniczej. Jednocześnie złożyła dokument zatytułowany "Dokumentacja przyrodniczo ornitologiczna na potrzeby programu rolośrodowiskowego na lata 2009-2013" dla gospodarstwa o numerze identyfikacyjnym 046013435.

Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...] Kierownik Biura przyznał wnioskodawczyni płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2009 w łącznej wysokości 8.555,30 zł, w tym z tytułu:

• 5-Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszar Natura 2000, kwotę 5 945,70 zł , w tym środki budżetu Unii Europejskiej 4 756,56, środki krajowe 1 189,14 zł

• Wariant 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków-NATURA 2000 o stawce 1 370,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 3,61 ha/rok, kwotę w wysokości 5 945,70 zł

• 2-Rolnictwo ekologiczne, kwotę w wysokości 2 609,60 zł, w tym środki budżetu UE 2 087,68 zł, środki krajowe 521,92 zł

• Wariant 2.1- Uprawy rolnicze o stawce 790, 00zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 2,00 ha/rok, kwotę w wysokości 1580,00 zł

• Wariant 2.3- Trwałe użytki zielone o stawce 260 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 3,96 ha/rok, kwotę w wysokości 1 029,60 zł.

Skarżąca w odwołaniu z [...] maja 2010 r. na ww. decyzję podniosła, iż działki, ewidencyjne 164 i i 169/5 stanowią trwałe użytki zielone (łąki i pastwiska trwałe), zostały wydzierżawione z majątku ANR w roku 2002, po wieloletnim okresie odłogowania. Uwzględniając ten fakt, Agencja przyznała dzierżawcy zwolnienie z czynszu dzierżawnego na okres 2 lat, pod warunkiem wykonania niezbędnych zadań w postaci wapnowania i odchwaszczenia gruntów. W związku z przeprowadzoną lustracją realizacji zadań i stwierdzeniem braku odchwaszczania działek, skarżąca dokonała rekultywacji łąk i pastwisk, które służyły odnowieniu ruin i wyrównaniu ich powierzchni, aby w latach następnych możliwe było koszenie kosiarką rotacyjną, zamiast dotychczas stosowanej kosiarki listwowej. Ponadto skarżąca wskazała, iż składając wniosek o płatności obszarowe roku 2004 miała do wyboru trzy możliwe warianty zgłoszenia dzierżawionych użytków zielonych: jako pastwiska i łąki trwałe, uprawy traw na gruntach ornych i ugór, z uwagi, że przeprowadzona rekultywacja uniemożliwiała kośno-pastwiskowe wykorzystanie użytków zielonych zdecydowała, że najbezpieczniej będzie zgłosić je jako ugór, godząc się przy tym na znacznie niższe stawki dopłat. Podkreśliła, iż postępowała konsekwentnie, racjonalnie i uczciwie, a podjęte działania były adekwatne do charakteru użytków, nie zmieniały ich przeznaczenie i nie stanowiły również włączenia ich w zmianowanie. Skarżąca wskazała, że protokół z kontroli w roku 2006 wskazuje, że konieczne jest wyłączenie części najsłabszych użytków zielonych z użytkowania kośno-pastwiskowego i wprowadzenie na tym obszarze uprawy płużnej w celu wzbogacenia słabej, piaskowej gleby w próchnicę. Zgodnie z tą sugestią na części działki 169/5 utworzono działkę rolną C o powierzchni 2 ha. na której uprawiane są rośliny motylkowe, zboża i poplony ścierniskowe na przyoranie. Ponieważ gospodarka kośno-pastwiskowa nie była w stanie w zadowalającym stopniu poprawić stanu użytków zielonych, z których już dużo wcześnie powypadały najcenniejsze gatunki traw. wiosną 2007 roku podjęto kosztowną rekultywację działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej 164/1. Działkę zaorano za zgodą jednostki certyfikującej i obsiano mieszanką traw z koniczyną. Ponieważ siew traw przeprowadzono wiosną, jako roślinę osłonową zastosowano owies w rzadkim siewie. We wniosku, jak podnosi skarżąca, o dopłaty, jako główny pion, zgodnie z informacją udzieloną przez pracownika Biura Powiatowego w W., zgłosiła owies, bo nie zmieniało to sposobu wykorzystania działki rolnej, która dotychczas była i miała być nadal trwałym użytkiem zielonym.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z [...] września 2010 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji z [...] kwietnia 2010 r. o przyznaniu płatności rolnośrodwiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ podniósł, iż zgodnie z definicją trwałych użytków zielonych wynikającą z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacii oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników "trwałe użytki zielone" oznaczają ziemie przeznaczoną do uprawy trawy lub innych upraw zielonych zasianych naturalnie lub uprawianych (zasianych), nie włączone do systemu płodozmianu gospodarstwa przez okres pięciu lat lub dłużej. Natomiast zgodnie z danymi posiadanymi przez ARiMR nie wszystkie zgłoszone przez beneficjenta w 2009 roku grunty mogły zostać zakwalifikowane jako trwałe użytki zielone. Analizując informację o zgłoszonych w poprzednich latach deklaracjach stwierdził, iż część zgłaszanych gruntów uczestniczyło w płodozmianie. Ponadto wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr 164/1 w roku 2007 skarżąca zgłosiła uprawę owsa i uznał, iż powierzchnia 10,10ha na której w roku 2007 znajdowała się uprawa owsa nie spełnia wymogu trwałego użytku zielonego wobec Rozporządzenia Komisji nr 796/2004. Organ odwoławczy uznał, iż rok 2009 jest drugim rokiem kiedy na powierzchni działki ewidencyjnej znajdują się użytki zielone. Również podkreślił, że deklaracje beneficjenta na działce ewidencyjnej nr 169/5 nie jest możliwe uznanie, iż został na niej spełniony warunek utrzymania trwałych użytków zielonych. Organ podniósł, iż według deklaracji beneficjenta w roku 2004 na powierzchni 14,58ha wskazanej działki ewidencyjnej nr 169/5 znajdował się ugór, a tylko powierzchnia 3,61 ha stanowiła trwały użytek zielony. Organ odnosząc się do podniesionych przez stronę argumentu dotyczącego realizacji programu rolnośrodowiskowego w latach poprzednich oraz argument wskazujący na weryfikacje produkcji przez jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym, wskazał, iż kontrola Jednostki Certyfikującej weryfikuje realizację produkcji rolniczej metodami ekologicznymi, a więc jej zadaniem jest potwierdzenie metody produkcji na zgłoszonym do kontroli terenie. Dyrektor ARiMR jednocześnie wskazał, że beneficjent przystępujący do realizacji programu rolnośrodowiskowego zobowiązany jest zaakceptować obowiązujące warunki przyznawania płatności.

Na decyzję organu II instancji, pismem z [...] października 2010 r. skarżąca A. P.-C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę podtrzymując swoje stanowisko w odwołaniu podnosząc jednocześnie, iż organ zarówno I jak i II instancji niesłusznie dyskwalifikuje charakter spornych działek rolnych jako trwałych użytków zielonych, pozbawiając jej należnych płatności rolnośrodowiskowych. Organ II instancji nie zakwestionował tego, że uprawa trawy z koniczyną z rośliną osłonową (owsem) w pierwszym roku po posianiu jest uprawą trawy, ale oparł się wyłącznie na deklaracji zawartej we wniosku o płatność. Istota sporu, jak podniosła skarżąca polega na tym, że w roku 2007 w wyniku obsiania pastwiska nową mieszanką traw z koniczyną z rośliną osłonową plon główny na pastwisku stanowiła roślina osłonowa, w tym przypadku owies, co też znalazło swoje odzwierciedlenie we wniosku o płatność. Zadeklarowanie owsa we wniosku o płatność nie oznaczało jednak zmiany sposobu użytkowania działki rolnej, przekształcenia jej w grunt orny i włączenie do zmianowania w gospodarstwie. Skarżąca podniosła, iż organ II instancji nie ustosunkował się również do faktu, że kwestia ta była już przedmiotem oceny w roku 2007 w Biurze Powiatowym ARiMR w W., a podjęta tam decyzja uwzględniała intencje rolnika, o czym świadczy przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na spornej działce w pełnej wysokości w roku następnym. Jak podnosi skarżąca organ I i II instancji nie podważył wartości złożonych przez skarżącą wyjaśnień i materiału dowodowego, ale oparł się wyłącznie na informacjach zadeklarowanych przez rolnika we wnioskach o płatności, choć informacje te, z różnych względów, nie muszą odzwierciedlać stanu faktycznego. Strona skarżąca podnosi, iż biorąc pod uwagę wyjaśnienia złożone przez nią wraz z materiałem dowodowym najpierw na żądanie Agencji, a następnie w procesie odwoławczym, wszystkie sporne działki rolne spełniają definicję trwałego użytku zielonego zawartą w art.2. pkt 2. Rozporządzenia nr 796/004, zarówno w roku 2005, jak i 2007.

Ponadto skarżąca zarzuciła, iż organ II instancji podważa wartość informacji składanych przez kontrolerów Jednostki Certyfikującej, twierdząc, że zakres ich kontroli ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia metod produkcji w gospodarstwie. Tymczasem, w trakcie kontroli sprawdza się również zgodność prowadzonej produkcji z planem rolnośrodowiskowym, a więc także sposób użytkowania gruntu i rodzaj upraw na deklarowanych działkach rolnych. Wszystkie te informacje znajdują swoje odzwierciedlenie w protokole pokontrolnym. Skarżąca wskazała na ustawę z dnia 25 czerwca 2009 o rolnictwie ekologicznym, zgodnie z którą na podstawie art. 17. ust. 1 pkt 1 (Dz.U. Nr 116 Poz. 975) Jednostka Certyfikująca przesyła do ARiMR wykaz producentów wraz z informacjami umożliwiającymi weryfikację wniosku o płatność, a na mocy art. 17. ust. 3 tejże ustawy informacje zawarte w wykazie stanowią materiał dowodowy. Bez informacji z Jednostki Certyfikującej Agencja nie podejmie decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz uznanie prawa do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, jednocześnie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego Jednocześnie Sąd zaznacza, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracji. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. przyznania ww. należności zgodnie z wnioskiem skarżącej domagającej się nadto odsetek od niewypłaconej kwoty płatności. Nie może tego uczynić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż skarga jest zasadna i należało ja uwzględnić. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę zaskarżona decyzja narusza przepisy mającej w sprawie zastosowanie zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U 07 Nr 64 poz. 427 ) procedury administracyjnej określonej Kodeksem postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wnioskiem z dnia [...] maja 2009r. wystąpiła do Kierownika BP ARiMR w W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, deklarując pakiet "Rolnictwo ekologiczne" w wariantach: "2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności)" – 2,00 ha oraz "2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności)" – 26,25 ha, a także pakiet "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000" w wariancie "5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków" – 25,9 ha.

Przyznane jej przez organ I instancji płatności określone zostały w pomniejszonej wysokości ze względu na zakwestionowanie przez organ Agencji zadeklarowanej jako trwały użytek zielony działki o nr ew. 164/1 ( działka A) o powierzchni 9,5 ha oraz części działki nr ew.169/5 (działka BB) o powierzchni zadeklarowanej 16,40 ha, a przyjętej przez organ jako trwały użytek zielony jedynie o pow. 3 61 ha. Rozpoznając sprawę na skutek odwołania skarżącej organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., iż część powierzchni wskazanych wyżej działek, deklarowanych do pakietu 2.3 oraz 5.1 jako trwałe użytki zielone nie spełnia warunku TUZ zgodnie z definicją określoną Rozporządzeniem Komisji ( WE)796 /2004. Organ odwoławczy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie przeanalizował informację i oparł się wyłącznie na zgłoszonych w poprzednich latach deklaracjach producenta we wnioskach o przyznanie płatności obszarowych stwierdzając na tej podstawie, że część zgłaszanych przez rolniczkę gruntów uczestniczyło w płodozmianie. Ponadto wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr 164/1 w roku 2007 skarżąca zgłosiła uprawę owsa i uznał, iż powierzchnia 10,10ha na której w roku 2007 znajdowała się uprawa owsa nie spełnia wymogu trwałego użytku zielonego wobec Rozporządzenia Komisji nr 796/2004. Organ odwoławczy uznał w tej sytuacji, iż rok 2009 jest drugim rokiem kiedy na powierzchni działki ewidencyjnej znajdują się użytki zielone. Również podkreślił, że deklaracje beneficjenta na działce ewidencyjnej nr 169/5 wskazują , że nie jest możliwe uznanie, iż został na niej spełniony warunek utrzymania trwałych użytków zielonych.

Spór w sprawie niniejszej sprowadza się zatem do ustalenia, czy prawidłowo w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy agencji przyjęły, że zadeklarowane przez skarżącą do pakietu 2.3 i 5. 1 grunty jedynie w części spełniają warunki do uznania ich za trwałe użytki zielone. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie definicją trwałych użytków zielonych wynikającą z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacii oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników "trwałe użytki zielone" oznaczają ziemie przeznaczoną do uprawy trawy lub innych upraw zielonych zasianych naturalnie lub uprawianych (zasianych), nie włączone do systemu płodozmianu gospodarstwa przez okres pięciu lat lub dłużej.

W ocenie organu dokonana analiza deklaracji beneficjenta we wnioskach o płatności obszarowe na przestrzeni lat 2004 do 2009 w tej sytuacji uzasadnia zakwestionowanie części zgłoszonych do płatności działek jako trwałe użytki zielone.

W ocenie zaś Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej wobec treści zarzutów skargi, a wcześniej podniesionych w odwołaniu Sąd zgadza się ze skarżącą, że posłużenie się przez organy wyłącznie informacjami zadeklarowanymi przez rolnika we wniosku o płatność bez odniesienia się do innych wskazanych przez stronę dowodów, nie może stanowić jedynej metody weryfikacji sposobu użytkowania gruntów w przypadkach budzących wątpliwości. Wątpliwości te należy bowiem wyjaśnić, a argumenty i zarzuty strony o ile nie znajdą w opinii organu uzasadnienia odeprzeć z właściwym zgodnym z z zasadami procedury administracyjnej administracyjną uzasadnieniem. W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania".

Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach zasad procedury administracyjnej określonej K.p.a. wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Dalej, podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV S. 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. (...) Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 kpa, skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i 107 § 3 kpa." (v. wyrok NSA sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Na tym tle warto też przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94), w którym Sąd zważył, iż: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych".

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, wydana po przeprowadzeniu postępowania na skutek odwołania strony z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 138§1 pkt1 kpa jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. W orzecznictwie ukształtowany został również pogląd, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji .

W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że w uzasadnieniu decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z podniesionymi w odwołaniu zarzutami skarżącej. Organ odwoławczy żaden sposób nie odniósł się do zarzutu skarżącej, iż zadeklarowanie owsa we wniosku o płatność nie oznaczało zmiany sposobu użytkowania działki rolnej i przekształcenia jej w grunt rolny, a tym samym włączenia do zmianowania w gospodarstwie. W toku postępowania zarówno przed organem I instancji jak i w odwołaniu skarżąca podnosiła i wyjaśniała, że kwestia ta była w 2007r. (zatem w czasie składania wniosku o płatności obszarowe ) przedmiotem oceny w Biurze Powiatowym ARiMR w W., a podjęte tam w porozumieniu z organem decyzje uwzględniały intencje rolnika. Organ w toku postępowania nie zbadał i nie odniósł się do powyższych okoliczności mimo, że w aktach sprawy dysponował wyjaśnieniami producenta złożonymi w toku obsługi wniosku rolnośrodowiskowego w 2007r. Poza sferą zainteresowania organu znalazły się także decyzje organów agencji o przyznaniu wnioskodawczyni płatności rolnośrodowiskowych do TUZ na spornych działkach za lata 2005- 2008 ( złożone przez stronę do akt postępowania sądowego). W kontekście wyjaśnień związanych z zakwestionowaniem zmiany sposobu wykorzystywania działki rolnej organ nie odniósł się również do zapisów protokołów z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą w gospodarstwie rolniczki poczynając od 2005r. zwłaszcza w roku w 2007r. wskazując jedynie, że zakres kontroli jednostki ograniczony jest właściwie do weryfikacji realizacji produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Należy zgodzić się z organem, iż jednostka certyfikująca nie jest uprawniona do weryfikacji powierzchni gruntów, nie mniej nie można , jak słusznie podnosi skarżąca zapisom protokołów odmówić waloru dowodowego, między innymi w zakresie ustalenia czy nastąpiła bądź nie zmiana realizacji programu rolnośrodowiskowego. Przedmiotem oceny organu winna znaleźć się też informacja stanowiąca wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2009, gdzie między innymi wskazano, że powierzchnia realizowanego przez skarżącą wariantu TUZ dla których zakończono okres przestawiania wynosi 26, 30 ha.

Nie można zdaniem Sądu uznać za spełniający wymóg kompleksowego rozpatrzenia sprawy wymóg wskazania tylko części istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a następnie w ich oparciu sformułowanie ostatecznych wniosków. Uzasadnienie musi być pełne, spójne i logiczne, oparte o całość zgromadzonych w sprawie dowodów Zdaniem Sądu naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, jakich w rozpoznanej sprawie dopuścił się organ II instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności i zarzuty skarżącej podniesione w odwołaniu powinny być wnikliwie przeanalizowane i rzetelnie omówione przez organ orzekający.

Mając na względzie powyższe uzasadniony jest pogląd, iż przytoczona argumentacja nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia w sposób rzetelny i wnikliwy, wskazując tym samym na dokonanie uproszczonej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, bez uwzględnienia wskazanych powyżej okoliczności.

Rozpoznając ponownie sprawę, nie przesądzając o jej ostatecznym wyniku, organ odwoławczy winien więc uwzględnić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie na tej podstawie dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów i odniesienie się do wskazanych przez stronę zarzutów nawet wtedy, gdyby nie znalazły one uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Powinno również zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać jaki związek zachodzi między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu oparto na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.