Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 7/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 33 ust. 1, ust. 3, art. 26 ust. 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art. 32 ust. 2 pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 920
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j.
article: art. 53 par. 2a, par. 2b, art. 3 § 2 pkt 4, pkt 4a, pkt. 5, pkt 6,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi D.K, S. B., W. W., W. B - organ prowadzący [...] w S na bezczynność Zarządu Powiatu S. w przedmiocie ustalenia i udzielenia dotacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. K., S. B., W. W., W. B. - organ prowadzący P. w S. złożył do sądu skargę na bezczynność Zarządu Powiatu S. w przedmiocie ustalenia i udzielenia dotacji.

Organ prowadzący szkołę we wniosku z dnia [...] września 2019 r.

zwrócił się do zarządu powiatu o udzielenie dotacji z budżetu powiatu

[...] na rok 2020 (druk - zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w S. z dnia [...] grudnia 2017 r.).

Zgodnie z prezentatą umieszczoną na piśmie wpłynęło ono do sekretariatu starostwa [...] września 2019 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. zatytułowanym "ponaglenie", organ prowadzący szkołę - na podstawie art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), wezwał zarząd powiatu do ustalenia i do wypłaty kwoty dotacji na słuchaczy kształcących się w szkole na kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej za okres od września do grudnia 2020 r. W uzasadnieniu pisma organ prowadzący szkołę odwołał się do brzmienia art. 26 ust. 2 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 ze zm.); dalej: "u.f.z.o." i podkreślił, że do chwili złożenia pisma dotacja nie została przekazana, pomimo że zostały spełnione do tego wszystkie warunki formalnoprawne. Ponadto nie zaistniały w sprawie okoliczności, o których mowa jest w art. 37 u.f.z.o., co dodatkowo potwierdza bezczynność zarządu powiatu w tym zakresie.

W dniu [...] lutego 2021 r. zarząd powiatu podjął uchwałę nr [...] odmawiającą udzielenia dotacji na słuchaczy policealnej szkoły dla dorosłych kształcących się w formie zaocznej w zawodzie opiekunka dziecięca.

W uzasadnieniu aktu wskazano, że w złożonym wniosku o udzielenie dotacji na rok 2020 wskazano planowaną liczbę słuchaczy w zawodzie opiekunka dziecięca, natomiast nie podano danych o słuchaczach kształcących się w zawodzie opiekunka dziecięca do systemu informacji oświatowej, według stanu na [...] września 2019 r., w konsekwencji - powiat w 2020 r. nie otrzymał subwencji oświatowej na słuchaczy szkół dla dorosłych kształcących się w zawodzie opiekunka dziecięca.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do ustalenia i do wypłaty kwoty dotacji, organ prowadzący szkołę złożył do tut. sądu skargę na bezczynność zarządu powiatu, zarzucając organowi naruszenie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 i ust. 3 u.f.z.o., poprzez brak ustalenia i wypłaty kwoty dotacji na słuchaczy kształcących się w szkole na kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej za okres od września do grudnia 2020 r., pomimo spełnienia przez szkołę wszystkich warunków do jej uzyskania.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do ustalenia i do wypłaty wnioskowanej dotacji, a także o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w jej treści i o zasądzenie od organu poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że P. w S. jest szkołą niepubliczną, która przed [...] września 2019 r. działała pod nazwą: P. P. S. Z. w S.. Zmiana nazwy nastąpiła na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245). Szkoła przed [...] września 2019 r. posiadała uprawnienia do kształcenia w zawodzie opiekunka dziecięca, a faktyczne kształcenie tym zakresie rozpoczęła we wrześniu 2020 r., po trwającej 6 lat przerwie (ostatni nabór - rok 2013/2014).

Skarżący wyjaśnił, że [...] września 2019 r. złożył wniosek o udzielenie dotacji z budżetu powiatu na rok 2020. Podkreślił, że dotacja na kierunku opiekunka dziecięca powinna obejmować: za wrzesień - [...] słuchaczy; za październik - [...] słuchaczy; za listopad - [...] słuchaczy; za grudzień - [...] słuchaczy. W związku z tym, że nie została w uchwałach zarządu powiatu (powołano: uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. i uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.) wprost ustalona część oświatowej subwencji ogólnej dla kształcenia w formie zaocznej na kierunku opiekunka dziecięca, to należało przyjąć stawkę ustaloną dla kształcenia słuchaczy w policealnej szkole dla dorosłych w formie zaocznej w zawodzie niemedycznym. Tym samym, łączna dotacja za okres od września do grudnia 2020 r. powinna wynieść [...] zł (zgodnie z wyliczeniem: [...] zł [miesięczna część dotacji] x [...] [[...]] słuchaczy).

Skarżący wskazał także, iż we wniosku zawarte zostały wszystkie

informacje wymagane przepisami prawa, zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o, i art. 33 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.z.o. Tym samym, zostały spełnione wszystkie warunki formalnoprawne do przyznania dotacji. We wniosku wskazano również, że co miesiąc, terminowo, organ prowadzący szkołę składał rozliczenia pobranej dotacji, a 15 stycznia 2021 r. złożył roczne rozliczenie pobranej dotacji na przewidzianych do tego formularzach.

Nadto skarżący podniósł, że zarząd powiatu dwukrotnie ustalał wysokość dotacji na poszczególne typy i rodzaje szkół, tj. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych części dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkoły publicznej oraz placówek niepublicznych, do czasu otrzymania przez Powiat S. metryczki subwencji oświatowej na rok budżetowy 2020, oraz uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie aktualizacji kwoty dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówek niepublicznych w roku 2020. Natomiast, uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. zarząd powiatu odmówił organowi prowadzącemu szkołę udzielenia dotacji.

Odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez zarząd powiatu w uzasadnieniu ostatniego z tych aktów, skarżący podniósł, że w uchwałach (nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.) nie wskazano dotacji dla kierunku opiekunka dziecięca, jednakże jest to kierunek odpowiadający pod względem typu, formy i rodzaju nauczaniu w zawodzie niemedycznym, o którym mowa w § 1 pkt 8 ww. uchwał.

Skarżący wyjaśnił, że nie mógł przekazać danych do systemu informacji oświatowej według stanu na 30 września roku bazowego (w tym wypadku 2019 r., zgodnie z art. 2 pkt 25 u.f.z.o.), szkoła bowiem nie prowadziła nauczania na kierunku opiekunka dziecięca na ten dzień. Informacja została przekazana dopiero w 2020 r., ponieważ wcześniejsze dane pochodziły z roku szkolnego [...] (zgodnie z wydrukami z systemu informacji oświatowej).

Zdaniem skarżącego, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 33 ust. 3 u.f.z.o., a ewentualne wątpliwości interpretacyjne, w tym zakresie powinien rozstrzygać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (powinno być w Łodzi - przyp. sądu) z dnia 16 października 2020 r. o sygn. akt I SAB/Łd 14/20, wydany w analogicznej sprawie.

Do skargi dołączono: statut, zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2019 r., zaświadczenie z dnia [...] lipca 2017 r., wydruki z systemu informacji oświatowej z lat 2020, 2013 i 2014, uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., wniosek o udzielenie dotacji, rozliczenie dotacji za IX-XII 2020 r., ponaglenie z dnia [...] stycznia 2021 r., uchwałę nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Nadto złożono wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Według organu, w uchwałach dotyczących miesięcznych stawek dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych na rok budżetowy 2020, tj. zarówno w uchwale ustalającej nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.

jak i w uchwale aktualizującej nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. zarząd powiatu nie przewidział dotacji dla nauczania na kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej.

Organ potwierdził również, że odmówił uchwałą nr [...] z dnia

[...] lutego 2021 r. organowi prowadzącemu szkołę udzielenia dotacji na ww. kierunek kształcenia. Ponadto w metryczce subwencji oświatowej dla powiatu na rok 2020 nie przewidziano kształcenia na kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, zgodnie z którym miał popaść w bezczynność w ustalaniu stawek dotacji oświatowych na kierunek opiekunka dziecięca w formie zaocznej oraz, że odmowa udzielenia dotacji była niezgodna

z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., w związku z twierdzeniem, że w sprawie

nie ma zastosowania art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. w zw. z wyłączeniem określonym

w art. 33 ust. 3 u.f.z.o.

Według organu, zarzut, iż popadł on w bezczynność, gdy w rzeczywistości podjął uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. określającą stawki dotacji na rok 2020, na inne kierunki niż opiekunka dziecięca w formie zaocznej, prowadzi do wewnętrznie sprzecznych wniosków. Nieuwzględnienie w ww. uchwałach zarządu powiatu stawek dotacji dla kształcenia na kierunku opiekunka dziecięca przesądzało o tym, że dotacja nie została szkole przyznana. Tym samym, organ prowadzący szkołę znał tę okoliczność już rok przed podjęciem uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r.

Organ nie podzielił również twierdzenia skarżącego, że w sprawie ma zastosowanie art. 33 ust. 3 u.f.z.o., a tym samym doszło do wyłączenia stosowania art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. Zdaniem organu, kluczowy jest zwrot "szkoły i placówki, które rozpoczynają działalność po dniu 30 września roku bazowego". Na dzień

30 września 2019 r. skarżący prowadzili bowiem już działalność (potwierdzają to załączone zaświadczenia o zmianach wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych).

Do pisma organ załączył w uwierzytelnionych kopiach: pismo Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 kwietnia 2020 r., informację z Ministerstwa Edukacji

Narodowej z dnia [...] grudnia 2020 r., pismo z dnia [...] października 2020 r.,

pismo z dnia [...] czerwca 2020 r. wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru,

pismo z dnia [...] stycznia 2020 r. wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru, zestawienie uczniów według zawodów w roku szkolnym [...] według stanu

na [...] września 2019 r. (wydruk).

W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. skarżący ustosunkował się do wyjaśnień organu zamieszczonych w odpowiedzi na skargę i wskazał, że podjęcie przez zarząd powiatu uchwały, w której nie uwzględniono kształcenia na kierunku opiekunka dziecięca, nie oznaczało odmowy przyznania dotacji objętej wnioskiem. Podkreślił, że byłoby tak, gdyby w akcie jednoznacznie wskazano, że odmawia się ustalenia stawki dotacji na takie nauczanie. Brak regulacji w tym zakresie, przy przekonaniu organu prowadzącego szkołę, iż dotacja przysługuje, stanowi potencjalną bezczynność organu. Podstawą wniesienia skargi jest więc art. 53 § 2b p.p.s.a. Wskazano również, że - wbrew stanowisku organu - nie można wymagać od organu prowadzącego szkołę, aby z prawie rocznym wyprzedzeniem musiał podjąć decyzję o rozpoczęciu nauczania na kierunku, na którym nauczanie ustało kilka lat wcześniej. W takiej sytuacji, brak wpisu do systemu informacji oświatowej, a więc niedokonanie prostej czynności technicznej, skutkowałoby dotkliwą sankcją w postaci braku dotowania.

Do pisma załączono kopię metryczki subwencji oświatowej na rok 2020.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sąd dopuścił jako dowód z dokumentów załączone do skargi dokumenty, gdyż mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Przedmiotem sporu jest kwestia, czy organ pozostawał w bezczynności w sprawie ustalenia i przyznania szkole skarżącego dotacji na kształcenie w zawodzie opiekunka dziecięca w formie zaocznej na okres od września do grudnia 2020 r.

Ze skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem wprost wynika, że skarżący zarzuca organowi bezczynność, która - na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. - podlega kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przepisy natomiast art. 3 § 2 pkt 1-4 i 4a p.p.s.a. stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Natomiast w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. uregulowano, że kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto w dalszych jednostkach redakcyjnych przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., tj. w punktach 5 i 6, określono, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).

Stosownie także do brzmienia art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nadto, zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W art. 53 § 2a p.p.s.a., postanowiono, że w przypadku innych aktów (niż określone w § 1 i § 2), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie, natomiast w art. 53 § 2b p.p.s.a. przewidziano, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Na wstępie należy rozważyć, czy strona skarżąca kwestionuje w istocie akt, czynność, czy też zarzuca organowi bezczynność w wydaniu aktu lub podjęciu czynności.

Analiza skargi i dokumentów załączonych do skargi oraz odpowiedzi na skargę i akt sprawy organu wskazuje, że strona skarżąca nie zgadza się z pominięciem jej przy ustalaniu i podziale dotacji za okres od września do grudnia 2020 r. na kształcenie słuchaczy w szkole skarżącej na kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej. Strona skarżąca we wniosku z dnia [...] września 2019 r. o udzielenie dotacji z budżetu powiatu [...] na rok 2020 wnioskowała o dotację na [...] słuchaczy kierunku opiekunka dziecięca. Pierwszą informację o nieotrzymaniu przez szkołę dotacji na kształcenie słuchaczy na kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej strona skarżąca powzięła w momencie, gdy zarząd powiatu ustalał wysokość dotacji na poszczególne typy i rodzaje szkół, tj. w momencie podjęcia uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznych części dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkoły publicznej oraz placówek niepublicznych. Po raz drugi taka informacja wynikała z brzmienia uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie aktualizacji kwoty dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówek niepublicznych w roku 2020. W obu tych uchwałach nie wskazano dotacji na kształcenie słuchaczy na kierunku opiekunka dziecięca. Następnie, po wniesieniu przez stronę skarżącą ponaglenia z dnia [...] stycznia 2021 r., w którym wskazano, że za wrzesień 2020 r. dotacja powinna być przyznana na [...] słuchaczy, za październik 2020 r. na [...] słuchaczy, za listopad 2020 r. na [...] słuchaczy, a za grudzień 2020 r. na [...] słuchaczy, w uchwale z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] zarząd powiatu odmówił skarżącej udzielenia wnioskowanej dotacji.

W ocenie sądu, ww. okoliczności faktyczne sprawy dowodzą, że chociaż strona skarżąca zarzuca w skardze organowi bezczynność w ustaleniu i przyznaniu dotacji, to jednak przeprowadzona analiza akt sprawy wskazuje, że de facto skarżąca kwestionuje nie bezczynność organu, lecz akty tego organu, które przybrały formę uchwał - wydanych na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920) oraz przepisów u.f.z.o. - gdyż z tych dwóch pierwszych aktów wynikało - pośrednio, zaś z trzeciego aktu - wprost, że skarżącej nie będą przysługiwały wnioskowane dotacje w okresie obejmującym wrzesień 2020 r. - grudzień 2020 r.

W takiej sytuacji, tj. gdy organ wydał akty - objęte hipotezą przepisu art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., czyli akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5), co dotyczy dwóch pierwszych ww. uchwał oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), co dotyczy trzeciej z uchwał, indywidualnie skierowanej do strony skarżącej - to skarżącej przysługiwały skargi sądowoadministracyjne na te ww. akty, z których to środków zaskarżania skarżąca nie skorzystała.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu obejmuje: 1) prawo dostępu do sądu; 2) prawo do właściwej procedury przed sądem; 3) prawo do wiążącego rozstrzygnięcia sprawy oraz 4) prawo do odpowiednio ukształtowanego (pod względem podmiotowym) sądu (zob. wyroki TK: z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt P 8/08; z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. SK 89/06). Zatem, skarżącej przysługiwała inna procedura niż ta, z której skorzystała, gdyż właściwą procedurą były skargi sądowoadministracyjne na ww. akty (uchwały), a nie skarga na bezczynność organu.

Podkreślenia wymaga okoliczność, że wybór przez obywatela prawidłowej ścieżki dochodzenia swoich praw wiąże się z dokonaniem przez sąd właściwych czynności określających tryb procedowania. I, tak w przypadku, gdy skarżona jest bezczynność organu, skargę można wnieść w każdym czasie (art. 53 § 2b p.p.s.a.); wpis od skargi jest stały i wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2021 r. poz. 535); sprawa rejestrowana jest w repertorium SAB; wymogiem formalnym podlegającym kontroli wstępnej sądu jest ustalenie, czy przed wniesieniem skargi do sądu skarżący wniósł ponaglenie do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), z wyjątkiem skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Natomiast, w sytuacji gdy skarżony jest akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 5 lub pkt 6 p.p.s.a., skargę można wnieść również w każdym czasie (art. 53 § 2a p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. z 2021 r. poz. 1372; dalej: "u.s.g.); wpis od skargi jest stały i wynosi 300 zł (§ 2 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi); sprawa rejestrowana jest w repertorium SA; nie jest wymogiem formalnym podlegającym kontroli wstępnej sądu ustalenie, czy przed wniesieniem skargi do sądu skarżący wniósł ponaglenie do właściwego organu.

Poza ww. odmiennościami proceduralnymi, najistotniejszą jednak różnicą pomiędzy sprawami sądowymi obejmującymi taki przedmiot zaskarżenia, jak bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.), oraz akty organu administracji publicznej, takie jak wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., jest zakres kontroli sądowoadministracyjnej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem sprawy przez organ administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12).

Zatem, kontrolując, czy w sprawie wystąpiła bezczynność organu, sąd analizuje przede wszystkim chronologię czynności podjętych przez organ lub ich brak.

Natomiast, w sprawie skargi na akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., sąd kontroluje merytoryczną zasadność wydania zaskarżonego aktu i jego poprawność pod względem formalnym.

Zatem, zakres kontroli sądowej bezczynności i ww. aktów nie pokrywa się, przeciwnie - kontrola sądowa w każdym z ww. przypadków obejmuje ocenę legalności innych aktywności organu administracji publicznej lub jej brak.

Z akt kontrolowanego postępowania wynika, że organ wydawał w sprawie skarżącej trzykrotnie opisane wyżej akty, dwa pierwsze jako akty prawa miejscowego oraz ostatni akt indywidualny, wszystkie w formie uchwał, w przedmiocie ustalenia i przyznania dotacji szkołom na terenie powiatu [...], w ostatniej uchwale - w sprawie skarżącej na rzecz słuchaczy kierunku opiekunka dziecięca w formie zaocznej. W obu pierwszych uchwałach nie wskazano dotacji na kształcenie słuchaczy na kierunku opiekunka dziecięca. Natomiast, w trzeciej uchwale, wydanej po wniesieniu przez stronę skarżącą ponaglenia z dnia [...] stycznia 2021 r., organ wprost odmówił szkole skarżącej udzielenia wnioskowanej dotacji.

Zatem, nie można zarzucić organowi, że pozostawał w bezczynności w sprawie ustalenia i przyznania szkole dotacji na kształcenie w zawodzie opiekunka dziecięca w formie zaocznej na okres od września do grudnia 2020 r., skoro trzykrotnie zajmował stanowisko w ww. kwestii.

W tej sytuacji, wobec tego, że argumenty strony skarżącej podniesione w skardze dotyczą merytorycznej zasadności co do nieustalenia i nieprzyznania przez organ szkole skarżącej ww. dotacji, nie podlegały one ocenie w sprawie, której przedmiotem była bezczynność organu.

Zasadność wskazanych zarzutów może podlegać kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie obejmującej skargę na jeden z ww. aktów organu. Jak wyżej wskazano, skarga na taki akt może zostać wniesiona w każdym czasie, gdyż przepis art. 53 § 2a p.p.s.a., odnoszący się do aktów innych niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4 i pkt 4a p.p.s.a., stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżania, a ustawa nie przewiduje takich środków, zaś takim innym aktem są akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i w pkt 6 p.p.s.a., czyli akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, to skarżąca może skorzystać z możliwości zaskarżenia skargą do sądu jednego z ww. aktów.

W tej sytuacji, wobec tego, że sąd nie stwierdził bezczynności organu w sprawie, a kontrola sądowa nie ograniczyła się tylko do ustalenia, czy do czasu wniesienia skargi stan bezczynności w sprawie ustał, co uzasadniałoby odrzucenie skargi w związku z uchwałą NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, w której wyrażono tezę, iż: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." - bowiem konieczne w sprawie było przeprowadzenie analizy chronologii czynności organu oraz charakteru trzech ww. uchwał, to podstawę orzeczenia w sprawie stanowił przepis art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę, odpowiednio: w całości albo w części.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.