Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 651/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, ust. 2 i 3; art. 50-51; art. 28 ust.1;
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 par.1; art. 138 par. 1 pkt 2; art. 6; art. 7; art. 77; art.80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Teza: Skoro z niebudzących wątpliwości ustaleń organów obu instancji wynika, że inwestor posiada decyzję o pozwoleniu na budowę realizowanego obiektu to nie można uznać, że obiekt ten jest budowany w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. W konsekwencji też bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać decyzji przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę korzysta z domniemania legalności i wywiera skutki prawne, w tym wpływa na niedopuszczalność uznania, że zrealizowana inwestycja może być wynikiem popełnienia samowoli budowlanej

TEZY

Skoro z niebudzących wątpliwości ustaleń organów obu instancji wynika, że inwestor posiada decyzję o pozwoleniu na budowę realizowanego obiektu to nie można uznać, że obiekt ten jest budowany w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. W konsekwencji też bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać decyzji przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę korzysta z domniemania legalności i wywiera skutki prawne, w tym wpływa na niedopuszczalność uznania, że zrealizowana inwestycja może być wynikiem popełnienia samowoli budowlanej


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi S. P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowalnych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia K. S. (dalej także jako "inwestor") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...], wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące inwestorowi - Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu "[...]" S. K. z siedzibą w B. P., prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zwartej, zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w B. P. rozpoczętych bez wymaganego pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej i zobowiązujące do zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia do dnia [...] sierpnia 2020 r. niżej wymienionych dokumentów związanych z budową powyższego budynku:

- decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego w/w budynku jednorodzinnego w zabudowie zwartej,

- zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego tj. zaświadczenia autorów projektu o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu,

- oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w w/w zakresie.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W związku z pismem K. K. - właściciela działki o nr ewid.[...] położonej w B. P. przy ul. [...], z dnia [...] stycznia 2019 r., informującym o budowie od strony wschodniej budynków mieszkalnych (rozpoczęcie robót budowlanych w grudniu 2017 r.) i niezapewnieniu należytej szerokości drogi dojazdowej umożliwiającej dostęp do drogi publicznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. przeprowadził oględziny w dniu [...] marca 2019 r. podczas których ustalił, że na działce o nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w B. P. został wykonany w stanie zamkniętym budynek mieszkalny na realizację którego inwestor uzyskał pozwolenie na budowę z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] Organ I instancji ustalił ponadto, że w dniu [...] czerwca 2018 r. inwestor zawiadomił PINB Miasta B. P. o rozpoczęciu robót budowlanych oraz dostarczył oświadczenie kierownika budowy J. H. z dnia [...] czerwca 2018 r. o podjęciu obowiązków kierownika budowy. Z wpisów w dzienniku budowy wynika, że roboty budowlane o charakterze podstawowym rozpoczęto w dniu [...] czerwca 2018 r. Podczas oględzin organ I instancji stwierdził, że wytyczenia obiektu na gruncie dokonał geodeta uprawniony K. K., brak jest potwierdzenia w dzienniku budowy zgodności położenia obiektu z wytyczeniem na gruncie. W trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor bez uzgodnienia z autorem projektu odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W toku postępowania organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2019 r. przesłuchał świadków na okoliczność rozpoczęcia robót budowlanych na przedmiotowym obiekcie, którzy potwierdzili, że roboty budowlane zostały rozpoczęte już w grudniu 2017 r.

Mając na uwadze rozpoczęcie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej oraz fakt, że sentencja decyzji o pozwoleniu na budowę nie odzwierciedla projektu zagospodarowania terenu, że zaprojektowana szerokość dojścia i dojazdu do 8 budynków na działkach o nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wynosząca 4,50 m zamiast wymaganej przepisem § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie szerokości 5 m, a także nie spełniające wymagań poprzez elementy drewniane ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy budynkami, PINB Miasta B. P. pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wystąpił do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zbadanie pod kątem zgodności z obowiązującym prawem decyzji Prezydenta Miasta B. P. Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] Po wystąpieniu przez [...]WINB pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. do Wojewody L., o zbadanie w trybie nadzoru zgodności z prawem wydanej przez Prezydenta Miasta B. P. w/w decyzji, Wojewoda L. decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji wydanej z up. Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] z dnia znak: [...], o pozwoleniu na budowę dwóch zespołów budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zwartej, zlokalizowanych na działkach o nr ewid.[...], [...], [...] położonych przy zbiegu ulic N. i W. w B. P.. W postępowaniu odwoławczym, z odwołania K. S., decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] została uchylona w całości decyzja Wojewody L. z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] znak: [...]

W dalszej kolejności organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. podjął z urzędu, zawieszone (postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...] na czas badania pozwolenia na budowę) postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie w dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadził oględziny, podczas których stwierdził, że budynek jest wykonany w stanie surowym zamkniętym z elementami wykończenia wewnętrznego oraz instalacjami. Inwestor usunął nieprawidłowości stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2019 r. dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego polegającego na usunięciu elementów drewnianych więźby dachowej z tych ścian. Inwestor wykonał pas szerokości 1 m w płaszczyźnie połaci dachowej od strony ściany oddzielenia przeciwpożarowego z materiału niepalnego o odporności ogniowej El 160. Inwestor dokonał też wzmocnienia płatwi dachowych. Natomiast uwagi określone w pkt. 7.2 protokołu oględzin z dnia [...] marca 2019 r. są nadal aktualne, jednak przedłożona ekspertyza do budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zwartej zlokalizowanych na działkach o nr ewid.[...] i [...], które były wykonywane w sposób identyczny jak budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania potwierdziła, że obiekt nie wymaga dodatkowych wzmocnień, a wykonane stropy, których zwiększono grubość przeniosą wymagane obciążenia i nie wpłyną negatywnie na stopień bezpieczeństwa użytkowania.

Mając na uwadze jednak, że inwestor rozpoczął roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę organ I instancji, w celu dokonania legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zwartej, zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w B. P. i zobowiązał inwestora do zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia do dnia [...] sierpnia 2020 r. określonych dokumentów.

Na powyższe postanowienie złożył zażalenie inwestor K. S., który podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że obiekt został wybudowany samowolnie, skoro w toku postępowania stwierdzono, że inwestor posiada decyzję o pozwoleniu na budowę realizowanego obiektu. Skarżący wskazywał, że gdy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego bez uprzedniego wyeliminowania z obiegu prawnego pozwolenia na budowę, natomiast w niniejszej sprawie pozwolenie na budowę nie zostało wyeliminowane. Przedmiotowy obiekt został zrealizowany w stanie zamkniętym na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z pozwoleniem na budowę.

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał powyższe zarzuty za zasadne i zasługujące na uwzględnienie.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy w czasie trwania postępowania administracyjnego organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu [...] marca 2019 r. podczas których ustalił, że na przedmiotowej działce został wykonany w stanie zamkniętym budynek mieszkalny na realizację którego inwestor uzyskał pozwolenie na budowę z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] (pkt 5 i 13 protokołu-oględzin - k. 29 w aktach I instancji), że w dniu [...] czerwca 2018 r. inwestor zawiadomił PINB Miasta B. P. o rozpoczęciu robót budowlanych oraz dostarczył oświadczenie kierownika budowy pana J. H. z dnia [...] czerwca 2018 r. o podjęciu obowiązków kierownika budowy (pkt 3 protokołu oględzin - k. 29 w aktach I instancji) oraz, że z wpisów w dzienniku budowy wynika, iż roboty budowlane o charakterze podstawowym rozpoczęto w dniu [...] czerwca 2018 r. (pkt 4 protokołu oględzin - k. 29 w aktach I instancji).

Ponadto wskazane przez organ I instancji nieprawidłowości stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2019 r., w zakresie ścian oddzielenia przeciwpożarowego zgodnie z zapisem w protokole oględzin z dnia [...] czerwca 2020 r. zostały usunięte przez inwestora. Natomiast odnośnie uwag określonych w pkt. 7.2 protokołu oględzin z dnia [...] marca 2019 r. przedłożona ekspertyza do budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zwartej zlokalizowanych na działkach o nr ewid.[...] i [...] które były wykonywane w sposób identyczny jak budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania potwierdziła, że obiekt nie wymaga dodatkowych wzmocnień, a wykonane stropy o zwiększonej grubości przeniosą wymagane obciążenia i nie wpłyną negatywnie na stopień bezpieczeństwa użytkowania.

Organ II instancji podkreślił przy tym, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentacji zawartej w decyzji Wojewody L. stwierdzającej nieważność wydanego pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Decyzją ostateczną GINB z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] została uchylona w całości decyzja Wojewody L. z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę [...] K. S. obejmującego budowę dwóch zespołów budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zwartej (budynek A i B) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, w tym budynku na przedmiotowej działce o nr ewid.[...] będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Jak wskazał L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego przeprowadza procedurę legalizacyjną obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wymienione wyżej ustalone przez organ I instancji z urzędu fakty i dowody nie wskazują na zrealizowanie przedmiotowego obiektu bez pozwolenia na budowę, co organ I instancji stwierdził w zaskarżonym postanowieniu wydanym, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w celu przeprowadzenia procedury legalizacyjnej dokonanej samowoli budowlanej.

W konsekwencji też organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w obiegu prawnym znajduje się pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu, co skutkowało uchyleniem w całości postanowienia organu I instancji i umorzeniem postępowanie.

Postanowienie organu II instancji zostało zaskarżone przez S. K. (dalej jako "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze zarzucono obrazę przepisów prawa, która miała wpływ na wydanie decyzji, a mianowicie:

1. art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. wynikającą z umorzenia postępowania do w sytuacji braku ku temu podstaw,

2. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a.

Wskazując na takie zarzuty wniesiono o uchylenie w całości postanowienia L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga niej jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowania. Organ zebrał i rozważył wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustalił stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej inwestycji objętej postępowaniem legalizacyjnym.

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia organu nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Co ważne w większości ustalenia te wynikają wprost z dokumentów urzędowych znajdujących się aktach sprawy.

Podkreślić należy również, że także sam skarżący nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przypisania organowi naruszenia przepisów prawa materialnego.

Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji stanowił przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b.").

Zaskarżonym rozstrzygnięciem L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia [...] czerwca 2020 r. wstrzymujące inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zwartej, zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w B. P. oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia do dnia [...] sierpnia 2020 r. określonych dokumentów oraz umorzył postępowanie w sprawie.

Ocena prawidłowości powyższego rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do zbadania, czy w realiach faktycznych i prawnych sprawy, możliwe było prowadzenie tzw. postępowania legalizacyjnego z art. 48 prawa budowlanego.

Wykonanie robót budowlanych w warunkach szeroko rozumianej samowoli budowlanej skutkować powinno wszczęciem jednego z postępowań administracyjnych przewidzianych w prawie budowlanym, których nadrzędnym celem pozostaje doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Prawo budowlane przewiduje różne tryby prowadzące do tego rodzaju skutku, w tym w szczególności tryb postępowania legalizacyjnego z art. 48 p.b. oraz tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 p.b.

Poszczególne tryby dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zasadniczo wzajemnie się wykluczają, dotyczą bowiem różnych przypadków samowoli budowlanej i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu administracyjnym.

Prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie było prowadzone w trybie tzw. postępowania legalizacyjnego z art. 48 prawa budowlanego.

Postępowanie to jest prowadzone wyłącznie w odniesieniu do obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 p.b.).

Odnosząc powyższe do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zwartej, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę, stwierdzić należy, że w przypadku tego rodzaju obiektu budowlanego postępowanie legalizacyjne z art. 48 prawa budowlanego mogłoby być prowadzone tylko wtedy, gdyby budynek ten był budowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jak trafnie stwierdził to organ odwoławczy w sprawie warunek ten nie został spełniony albowiem na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego wydane zostało - decyzją Prezydenta Miasta B. P. Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] - pozwolenie na budowę (k.17-18 akt administracyjnych organu I instancji). Powyższe pozwolenie na budowę dotyczyło przedmiotowej inwestycji, w tym budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zwartej objętego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia [...] czerwca 2020 r.

Skoro z niebudzących wątpliwości ustaleń organów obu instancji wynika, że inwestor posiada decyzję o pozwoleniu na budowę realizowanego obiektu to nie można uznać, że obiekt ten jest budowany w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. W konsekwencji też bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać decyzji przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego.

Bez znaczenia dla takiej oceny przedmiotowej kwestii pozostaje to, że inwestor część robót budowlanych związanych z inwestycją wykonał jeszcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Istotnie, jak prawidłowo ocenił to organ I instancji, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że inwestor roboty budowlane rozpoczął jeszcze przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2018 r.

Co więcej zgodzić należy się także ze skarżącym, że powyższe było oczywiście nieprawidłowe. Roboty budowlane można bowiem rozpocząć jedynie na podstawie, podlegającej wykonaniu, decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę narusza dyspozycję art. 28 ust. 1 prawa budowlanego.

Pomimo zaistnienia tego rodzaju obiektywnych nieprawidłowości związanych z rozpoczęciem inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał decyzję o pozwoleniu na budowę.

Do chwili obecnej także, pomimo ujawnienia tych nieprawidłowości, decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obiegu prawnego. Co więcej prowadzone było już postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, które zakończyło się ze skutkiem negatywnym. Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r., znak: [...] odmówiono bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...], znak: [...] (k.99-103 akt administracyjnych organu I instancji).

Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę korzysta z domniemania legalności i wywiera skutki prawne, w tym wpływa na niedopuszczalność uznania, że zrealizowana inwestycja może być wynikiem popełnienia samowoli budowlanej (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1909/18).

Istnienie w obiegu prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę czyni niedopuszczalnym uznanie, że obiekt budowany jest w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b.

Skoro powyższe wyklucza przyjęcie, że realizowana inwestycja jest wynikiem popełnienia samowoli budowlanej to tym samym organy nadzoru budowlanego nie mogą w takiej sytuacji prowadzić postępowania legalizacyjnego z art. 48 prawa budowlanego, albowiem tryb ten przewidziany jest jedynie do obiektów budowlanych wybudowanego lub będących w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę (zgłoszenia).

Niedopuszczalność prowadzenia postępowania legalizacyjnego z art. 48 prawa budowlanego sprawia, że postępowanie takie uznać należy za bezprzedmiotowe, co skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., o czym orzekł organ odwoławczy.

Nie doszło zatem do naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem obie te normy zostały w sprawie zastosowane prawidłowo.

W zakończeniu należy jeszcze raz podkreślić, że bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę organy nadzoru budowlanego nie mogą wydać decyzji przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Dopiero zatem wzruszenie takiej decyzji może otworzyć drogę do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 prawa budowlanego.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.