Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 189/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.101 ust.1,2,3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art.25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek, po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Rogoźna o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Rogoźna a Burmistrzem Miasta Zgorzelca w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu H.N. do domu pomocy społecznej oraz ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Rogoźna jako organ właściwy do wydania decyzji w sprawie i ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.


UZASADNIENIE

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rogoźnie działający z upoważnienia Burmistrza Rogoźna wystąpił z wnioskiem o rozstrzygniecie negatywnego sporu o właściwość z Burmistrzem Zgorzelca, który z organów jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej H. N. i ustalenia odpłatności za ten pobyt.

Z uzasadnienia wniosku wynika, że H. N. od wczesnej młodości zamieszkiwał w Zgorzelcu. Meldunek na pobyt stały trwał najpierw przy ul. [...], zaś od 2008 r. mieszkał przy ul. [...]. W 2010 r. przebywał w Schronisku "Brata Alberta" w Zgorzelcu, z którego trafił do Wielospecjalistycznego Szpitala SZ ZOZ w Zgorzelcu na Oddział Chorób Wewnętrznych. Obecnie przebywa od września 2010 r. w Stowarzyszeniu MONAR ECPB "MARKOT" w R. Rogoźno. Według organu H N. jest osobą bezdomną oraz samotną, nie utrzymuje kontaktów z rodziną. Na terenie gminy Rogoźno funkcjonują ośrodki dla osób bezdomnych w Rożnowicach i Gościejewie, jednakże stan zdrowia H. N. , wymagającego stałej i intensywnej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej nie pozwala na pobyt w Ośrodku w R. , który nie jest w stanie zapewnić wymaganej opieki.

H. N. wystąpił o umieszczenie w Domu Opieki Społecznej w Zgorzelcu, które to miasto uważa za swoje centrum życiowe i do którego przesłano dokumentację. MOPR w Zgorzelcu uznał się jednak za niewłaściwy w sprawie i przekazał przesłaną dokumentację do GOPS w Rogoźnie.

Akta sprawy jeszcze raz przekazywane były pomiędzy organami, uznającymi się za niewłaściwe w sprawie.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta Zgorzelca wniósł o uznanie za właściwy GOPS w Rogoźnie. Organ powołał się na przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową gminy w zakresie skierowania do domu pomocy społecznej określa przepis § 8 ust. 1 oporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r.( Dz.U. z dnia 27 sierpnia 2012 r.). Przepis rozporządzenia jest przepisem szczególnym w stosunku do ustawy o pomocy społecznej, w myśl zasady lex specialis derogat legi generali, ma zastosowanie w pierwszej kolejności przed ustawą. Miejscem pobytu H. N. w dacie złożenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej była miejscowość R. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. osobę do domu pomocy społecznej kieruje się na podstawie pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej złożonego do Ośrodka Pomocy Społecznej właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania lub pobytu w dniu jej kierowania. H. N. przebywa na terenie Gminy od września 2010 r. i tam złożył wniosek, zatem miejscowość R. jest miejscem pobytu i to Gmina Rogoźno jest właściwa w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór powstały pomiędzy Burmistrzem Rogoźna a Burmistrzem Miasta Zgorzelca jest negatywnym sporem o właściwość miejscową, który z organów jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu H. N. do Domu Pomocy Społecznej i ustaleniu odpłatności za pobyt, do rozpoznania którego na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) właściwy jest Sąd.

Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, iż przepisami określającymi właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej są przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). W myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jeżeli chodzi o pojęcie "miejsce zamieszkania" to ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie zawiera własnej definicji to stosując wykładnię systemową należy posłużyć się definicją zamieszczoną w art. 25 Kodeksu cywilnego. Stanowi on, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

W orzecznictwie sądowym dotyczącym tego zagadnienia utrwalił się pogląd, że na miejsce zamieszkania składają się dwa elementy: przebywania w sensie fizycznym w danej miejscowości i wola stałego pobytu, występujące łącznie.

Zatem miejscem stałego pobytu w rozumieniu art. 25 k.c. jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby.

Z materiałów załączonych do wniosku wynika, iż wprawdzie H. N. za swoje centrum życiowe uznaje miasto Zgorzelec, jednakże od 2010 r. nie przebywa w nim i nie łączą go z tym miastem żadne więzi.

Propozycja wnioskodawcy o ustalenie jako właściwego Miasta Zgorzelec w sytuacji gdy stały meldunek strony w tym mieście ustał w 2006 r. (art. 101 ust. 2) również nie wydaje się trafna.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż sytuacja osobista H. N. , cierpiącego na liczne schorzenia i wymagającego specjalistycznej opieki uzasadnia przyjęcie szczególnej właściwości, określonej w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten przewiduje właściwość gminy miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organem właściwym do wydania decyzji w tej sprawie jest Burmistrz Rogoźna, jako organ gminy, na terenie której przebywa H. N. i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4, 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).