Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 660/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 1 pkt 1 , art. 138 par. 1 pkt 2, art. 144, art. 145 par. 1, art. 145a, art. 145b, art. 148, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi E.S. i S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego decyzji w zakresie podziału nieruchomości oraz wykonania pomiaru działki 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] r., nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. solidarnie na rzecz skarżących: E. S. i S. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej jako: "k.p.a." – po rozpatrzeniu zażalenia E. i S. małż. S. na postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania:

1. uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wznowienia postępowania objętego decyzją nr [...] z dnia [...] r. oraz wykonania pomiaru działki nr 10 położonej w K. i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji;

2. w pozostałej części utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku E. i S. małż. S., odmówił wznowienia postępowania w sprawie objętej decyzją znak: [...] z dnia [...] r. i decyzją znak: [...] z dnia [...] r. oraz wykonania pomiaru obszaru działki nr 10 położonej w K. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1, art.145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie E. i S. małż. S. wnieśli o jego uchylenie, wyjaśniając, że powodem złożenia wniosku było nieudzielenie przez Wójta Gminy N. odpowiedzi i składanie sprzecznych wyjaśnień w sprawie podziału działki nr 10 i 2/5 położonych w K. Strona żądała wykonania pomiaru działki nr 10 należącej do J. i S. K., do czego nie doszło w trakcie jej podziału, a co jest kluczowe do wyjaśnienia, kto przed 2009 r. był właścicielem działki obecnie oznaczonej nr 10/2. Strona zarzuciła organowi brak wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego podziału działki nr 10, bowiem okoliczności, na których został oparty podział tej działki, mogą okazać się fałszywe, co ma potwierdzać korespondencja ich pełnomocnika z organem. Zdaniem strony, w sytuacji gdy ujawnione okoliczności nieznane były organowi wydającemu decyzję, to można stwierdzić, że fakt ten stanowi uzasadnioną podstawę do wznowienia postępowania, a w związku z tym nie można powoływać się na termin jednego miesiąca. Ponadto E. i S. S. odnieśli się do braku posiadania przez gminę dokumentów stwierdzających, kto jest właścicielem nieruchomości rolnej oznaczonej obecnie nr 10/2 i 2/5 oraz powołali się na postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w Ł. o naruszenie prawa własności w stosunku do tych działek.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu zażalenia, uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wznowienia postępowania objętego decyzją nr [...] z dnia [...] r. oraz wykonania pomiaru działki nr 10 położonej w K. i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy N. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, iż E. i S. małż. S. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Wójta Gminy N., znak: [...], z dnia [...] r. i postępowania zakończonego decyzją [...] z dnia [...] r. oraz o wykonanie pomiaru obszaru działki nr 10, a obecnie działek 10/1, 10/2, 10/3 i 2/5. Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy, znak: [...], z dnia [...] r. zatwierdza projekt podziału działki nr 10 stanowiącej w dniu wydania decyzji własność J. i S. małż. K. oraz działki nr 2/2 stanowiącej w dniu wydania decyzji własność W. i M. małż. K. Nie jest to decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości. Natomiast decyzja, znak: [...], z dnia [...] r. nie została wydana przez Wójta Gminy N.. Wnioskodawcy zażądali również dokonania pomiaru działki nr 10 przed podziałem.

Kolegium wskazując na treść art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1, art. 148, art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. podkreśliło, że E. i S. małż. S. jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania wskazali art. 145 § 1 k.p.a. bez określenia, która z przesłanek wymienionych w tym przepisie została naruszona w postępowaniu. Następnie Kolegium wskazało, że organ wydając postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie jest uprawniony do badania przesłanek z art.145 § 1 k.p.a., a postanowienie to wydaje, jeżeli uzna, że wznowienie z jakieś przyczyny jest niedopuszczalne, m.in. jeżeli strona uchybiła terminowi określonemu w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., czy też gdy wniosek nie pochodzi od strony uprawnionej. Przy czym wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest możliwe wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej.

Jak wskazało Kolegium, w sprawie nie dość, że nie jest to decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, to wnioskodawcy nie byli stronami w sprawie o podział nieruchomości, która była własnością innych osób. Kolegium w tym miejscu wskazało na odrębne postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości zakończone decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] r., nr [...], o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością nr 10/2 stanowiąca własność S. i J. małż. K. a nieruchomością nr 9 stanowiącą własność E. i S. małż. S. Wnioskodawcy nie byli stroną w postępowaniu o podział nieruchomości nr 10 i chociażby z tej przyczyny niedopuszczalne jest weryfikowanie decyzji dotyczącej podziału tej działki w trybie wznowienia postępowania. Jak wskazało Kolegium, mniejsze znaczenie ma w tym przypadku przekroczenie terminu do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Jednocześnie odnosząc się do odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Kolegium wskazało, iż Wójt Gminy, stwierdzając, że jest to decyzja innego organu administracji publicznej, powinien w tym zakresie wniosek przekazać właściwemu organowi.

Następnie odnosząc się do żądania pomiaru nieruchomości Kolegium wyjaśniło, iż żądanie to jest niezasadne, bowiem organ gminy nie ma uprawnień w tym zakresie. Pomiaru nieruchomości mogą dokonywać geodeci mający stosowne uprawnienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych. W takim przypadku Wójt Gminy N. winien odmówić wszczęcia postępowania na tak sformułowane żądanie.

Wobec odmowy wznowienia postępowania w stosunku do decyzji wydanej przez inny organ oraz odmowy pomiaru powierzchni działki nr 10 zawartej w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania Kolegium postanowiło w tej części uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie organu I instancji.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższe postanowienie E. S. i S. S. wskazał na naruszenie prawa procesowego - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego z dokumentu w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...], odpisu księgi wieczystej J. i S. małż. K. na okoliczność nieposiadania przez nich tytułu własności do działki graniczącej z nieruchomością skarżących, niewystąpienie do Wójta Gminy w N. o przesłanie dokumentacji, kto był właścicielem spornego pasa gruntu przed 2009 r., kto opłacał za ten grunt podatki i kto ten grunt faktycznie użytkował, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Z tego względu skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto skarżący wskazali na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a., poprzez błędną interpretację, polegającą na uznaniu, że okoliczności sprawy nie wyczerpują określonych tam przesłanek, co skutkowało nieuwzględnieniem zażalenia, a co w ocenie skarżących jest nieprawidłowe, ponieważ Kolegium nie brało pod uwagę nowych okoliczności, które zostały ujawnione w wyniku korespondencji prowadzonej przez wnioskodawców z Wójtem Gminy, których istota sprowadza się do uznania, iż gmina nie wie, kto był właścicielem spornego paska gruntu w K. oddzielającego w 2008 r. nieruchomości oznaczone nr 10, 9 i 8.

Biorąc pod uwagę powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpatrzenia z zaznaczeniem konkretnych czynności do wykonania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż z ustaleniami Kolegium się "zgadzają, gdyby nie chodziło o coś co w efekcie jest bliskie prawu, gdyby nie błąd pierwotny polegający na włączeniu do powierzchni działki oznaczonej nr 10 w stanie przed podziałem w 2009 r., paska ziemi oddzielającego tę nieruchomość z nieruchomościami sąsiadów oznaczonymi w ewidencji nr 9 i 8". O jakim prawnym rozstrzygnięciu może być mowa w sytuacji, w której w 2009 r. geodeta S.J., dokonując podziału działki nr 10, nie posiadał wiedzy, jaką ta działka ma powierzchnię, gdzie leżą punkty graniczne poszczególnych nieruchomości?. Obecny Wójt Gminy nie posiada żadnych dokumentów z okresu przed podziałem w 2009 roku działki nr 10, nie wie, jaka była jej powierzchnia, z jakimi nieruchomościami graniczyła. Jeżeli w dacie podziału działki nr 10 w 2009 r., wnioskodawcy nie byli stroną tego postępowania, to po zatwierdzeniu podziału też nią nie byli. Skarżący nigdy nie mieli wspólnej granicy z małż. K. Gdyby w 2009 r. potajemnie z inicjatywy J. i S. małż. K. wskutek podziału działki nr 10 na działki 10/1, 10/2 i 10/3 dokonujący podziału geodeta nie przyłączył do powierzchni działki nr 10 paska gruntu oddzielającego nieruchomości nr 9, 8 i 10, do obecnej działki nr 10/2 nie powstałaby granica pomiędzy nieruchomościami obecnej działki 10/2, 9 i 2/5. O podziale w 2009 r. musiał wiedzieć Wójt Gminy. Wykonujący podział geodeta i Wójt musieli mieć rozeznanie, że w dacie podziału działki nr 10 J. i S. małż. K. nie mieli tytułu własności do pasa oddzielającego nieruchomości S., K. i K.. Linie 331-298-245 stanowiły zewnętrzną granicę pomiędzy działką nr 10 J. i S. małż. K., nr 9 E. i S. małż. S., a pasem ziemi o nieuregulowanym prawie własności. J. i S. małż. K. powołując się na prawo własności do tego pasa ziemi nie okazali dokumentu to potwierdzającego. Okolicznością potwierdzającą ich prawo własności do tego gruntu ma być decyzja Wójta Gminy w N. z dnia [...] r., nr [...] zwiększająca powierzchnię działki nr 10. Poświadczenie niezgodne z prawdą wykonującego w 2009 r. podział działki geodety oraz bezpodstawna zmiana powierzchni tej działki przed jej podziałem nosi cechy czynu zabronionego. J. i S. małż. K. w momencie podziału działki nr 10, byli świadomi braku podstaw prawnych do przyłączenia należącego do Skarbu Państwa pasa ziemi o szerokości ok. 8 m. Podjęta przez nich próba uregulowania tej kwestii w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Ł. Wydział I Cywilny w 2016 r. tj. sądowego potwierdzenia prawa własności do tego pasa gruntu się nie powiodła. W wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...], sąd nie potwierdził, iż S. i J. małż. K. są właścicielami paska ziemi należącego do Skarbu Państwa. Stan księgi wieczystej J. i S. małż. K. w 2008 r. nie obejmował powierzchni tej działki. Taka informacja pojawiła się w księdze wieczystej po uprawomocnieniu się podziału działki nr 10 w 2009 r. Gdyby nie doszło do wydania decyzji przez Wójta Gminy w N. z dnia [...] r., nr [...], zwiększającej powierzchnię działki nr 10 o powierzchnię pasa 8 m ziemi Skarbu Państwa, który to pas ziemi do dzisiaj uprawiają wnioskodawcy, nie byłoby sporu pomiędzy skarżącymi a małż. K.

Według skarżących, na czyjeś zlecenie, być może Wójta Gminy N., geodeta dokonał wstępnego pomiaru pasa gruntu oddzielającego nieruchomość małż. S. i małż. K. Wójt Gminy w N. decyzją z dnia [...] r., nr [...], zwiększył powierzchnię działki nr 10 o powierzchnię 8 m pasa ziemi. Jako podstawę przyjął zastosowanie nowej metody przeliczeniowej, co – zdaniem skarżących – jest nie do obrony, ponieważ taka metoda pomiarów nie jest w geodezji stosowana. Gdyby nawet była stosowana, to wówczas tą samą metodą powinno się przeliczyć, także pozostałe nieruchomości. Następnie zbiegiem okoliczności jest to, że zastosowana przez Wójta Gminy N. metoda wykazała taką powierzchnią, jaką potrzebowano, taką jaką miał pasek ziemi należący do Skarbu Państwa. Na wniosek małż. K. i małż. K. bez udziału skarżących dokonano geodezyjnego podziału działki nr 10, ale nie w stanie pierwotnym przed 2008r., a o powierzchni większej o przyłączony do działki nr 10 decyzją z dnia [...] r., nr [...], pasek ziemi przebiegający pomiędzy działkami nr 10, 9 i 8. Po uprawomocnieniu się podziału działki nr 10 z uwagi na nadanie przyłączonemu do działki nr 10 gruntowi Skarbu Państwa nowego nr 10/2 i 2/5, stroną postępowania rozgraniczającego stali się skarżący, którzy nigdy nie mieli wspólnej granicy z małż. K.

W konkluzji skarżący stwierdzili, iż organy wydające zaskarżone decyzje przyjęły stan faktyczny i prawny jedynie na podstawie dowodów, które zawierają daleko idące w skutkach istotne nieścisłości. Jednocześnie nie uwzględniono wniosku dowodowego o wystąpienie do Sądu Rejonowego w Ł. Wydział I Cywilny z prośbą o przesłanie akt sprawy o sygn. akt. [...], uznając, że dowód ten nie ma znaczenia dla sprawy. Oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym, błędnej ocenie przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., stanowi istotną wadę przeprowadzonego postępowania, która miała wpływ na treść wydanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 23 listopada 2020 r. skarżący, nie zgadzając się z argumentacją organu zawartą w odpowiedzi na skargę, podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2020 r. niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazane.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie i z mocy art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. podlega zaskarżeniu w drodze skargi do sądu administracyjnego. Dodać należy, że w przypadku skargi na tego rodzaju postanowienie skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie wskazanego wyżej zarządzenia z dnia 16 grudnia 2020 r.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. uchylające postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] r. w części dotyczącej odmowy wznowienia postępowania objętego decyzją nr [...] z dnia [...] r. oraz wykonania pomiaru działki nr 10 położonej w K. i w tym zakresie umarzające postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymujące zaskarżone postanowienie w mocy. Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżących z dnia 14 maja 2020 r. o wznowienie postępowania rozgraniczającego objętego decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] r., nr [...], decyzją z dnia [...] r., nr [...] i wykonanie pomiaru działki nr 10. We wspomnianym wniosku skarżący wskazali jako jego podstawę przepis art. 145 § 1 k.p.a.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazaną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia rozstrzygnięć organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie administracyjne w sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym określonym w art. 145-153 k.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art.145b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ratio legis wznowienia postępowania wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Wznowienie postępowania ma ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz podstawą wznowienia.

Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch faz. Na pierwszym etapie organ bada dopuszczalność wznowienia i ten etap postępowania kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art.149 § 1 k.p.a.) lub postanowienia o odmowie jego wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ przechodzi do drugiej fazy postępowania, kiedy to przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Jak wskazano, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie dopuszczalność wznowienia, a zatem przede wszystkim okoliczność, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Ustalenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zależne jest od określonej we wniosku o wznowienie postępowania podstawy tego wznowienia. We wstępnej fazie postępowania organ bada także inne okoliczności, które warunkują wznowienie postępowania, czyli m.in. ustala czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania (czy podmiot składający wniosek o wznowienie postępowania ma interes prawny we wznowieniu), czy został skierowany do właściwego organu, czy zawiera braki formalne (np. czy jest podpisany).

Organ po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania swoje działanie w sprawie powinien zatem rozpocząć od ustalenia, której przyczyny wznowienia dotyczy wniosek skarżących. W razie stwierdzenia, że wniosek nie wskazuje podstawy wznowienia, organ powinien podjąć działania w celu ustalenia tej okoliczności, co powinno sprowadzać się do wezwania skarżących do wskazania konkretnej przyczyny wznowienia i określenia okoliczności uzasadniających zaistnienie tej przyczyny w sprawie, w tym także zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kolejną bowiem prawnie doniosłą czynnością we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z zachowaniem określonego w art. 148 k.p.a. terminu.

W ocenie Sądu, Wójt Gminy N. nie sprostał wskazanym wymaganiom, a wydane przez niego postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest przynajmniej przedwczesne. Uchybień w tym zakresie nie wyeliminowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w toku kontroli instancyjnej postanowienia organu I instancji.

Tymczasem analiza wniosku skarżących z dnia 14 maja 2020 r. o wznowienie postępowania pozwala dostrzec, że skarżący w jego treści przywołali przepis art. 145 § 1 k.p.a., ale nie skonkretyzowali, na jakiej podstawie wznowieniowej opierają swój wniosek. Lektura uzasadnienia wniosku nie rozwiewa powyższych wątpliwości. Skarżący nie wskazali także na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Mimo tego Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania. Z treści postanowienia Wójta Gminy N. wynika, że podstawą odmowy wznowienia postępowania była okoliczność, iż skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie wskazali przesłanki do wznowienia postępowania, a ponadto nie zachowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak wskazał organ, podniesione we wniosku argumenty nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu, stanowisko Wójta Gminy N. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] r. jest przedwczesne z kilku powodów. Przede wszystkim wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z tej przyczyny, że wnioskodawcy nie wskazali podstawy wznowienia postępowania, powinno wyprzedzać skierowanie do wnioskodawców stosownego wezwania w tym przedmiocie. Niewątpliwie we wniosku o wznowienie postępowania należy określić podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także – w razie wskazania iż podstawą wznowienia jest okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – okoliczności wskazujące na interes prawny we wznowieniu postępowania. Dopiero po uzupełnieniu w odpowiednim zakresie wniosku o wznowienie organ powinien, w kontekście całokształtu wskazanych przez wnioskodawców okoliczności, dokonać oceny dopuszczalności wznowienia. Organ dopiero wówczas powinien dokonać analizy, czy wniosek o wznowienie postępowania został oparty na określonej w art. 145, art. 145a lub art. 145b k.p.a. podstawie, czy został wniesiony z zachowaniem terminu (art. 148 k.p.a.), czy pochodzi od strony, której przysługuje interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania, a także czy został skierowany do właściwego organu (art. 150 k.p.a.).

Kolejną okolicznością, na którą należy w sprawie zwrócić uwagę, jest to, że wniosek o wznowienie postępowania, jak wynika z jego treści, odnosił się do dwóch decyzji, czyli decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] r., nr [...] o podziale nieruchomości i do decyzji z dnia [...] r., nr [...]. Jak wskazał organ I instancji, decyzja z dnia [...] r. została najprawdopodobniej wydana przez Starostwo Powiatowe w Ł. (choć prawidłowo organ powinien określić jako organ Starostę Powiatowego w Ł., a nie Starostwo). Niewątpliwe do ustalenia, kto wydał decyzję z dnia [...] r. mogłoby przyczynić się wezwanie skarżących do sprecyzowania wniosku. Jednak nawet bez wezwania skarżących do wskazania, który organ wydał decyzję z dnia [...], organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] r. miał świadomość, że decyzja ta nie została przez niego wydana, a mimo to uznał się za właściwy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Kwestię właściwości organu w postępowaniu wznowieniowym reguluje przepis art. 150 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 150 § 1 k.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art.149 § 2 k.p.a. (art. 150 § 2 k.p.a.). Jednak, przepis art. 150 § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze (art. 150 § 3 k.p.a.). Kwestia, jaki organ wydał decyzję z dnia [...] r., a zatem jaki organ jest właściwy do wznowienia postępowania, nie została przez organy I instancji w żaden sposób wyjaśniona, mimo że przestrzeganie właściwości przez organy administracji publicznej ma podstawowe znaczenie dla ważności wydawanych przez organy te rozstrzygnięć.

Z analizy wniosku o wznowienie postępowania wynika, że skarżący domagali się także wykonania pomiaru dawnej działki nr 10, czyli aktualnie działek nr 10/1, 10/2, 10/3 i 2/5. Pomijając okoliczność, że niewątpliwie dokonanie pomiaru działki nie leży w kompetencji organu I instancji, to kwestię wniosku o dokonanie takowego pomiaru organ powinien procedować w odrębnym postępowaniu, nie w trybie wznowieniowym. Odmowa wykonania pomiaru zawarta w postanowieniu wydanym w trybie wznowienia postępowania narusza w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie przepis art.149 § 3 k.p.a.

Jak wskazano wcześniej, powyższych uchybień, których dopuścił się Wójt Gminy, nie wyeliminowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku kontroli instancyjnej. Tym samym także i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. naruszyło w sposób istotny przepis art. 149 § 3 k.p.a., ale i przepis dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Z lektury uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że Kolegium dostrzegło okoliczność, że Wójt Gminy N. nie był właściwy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. i postępowania w zakresie wykonania pomiaru działki, jednak mimo to Kolegium nie potrafiło naprawić dostrzeżonych uchybień. Za takowe bowiem nie może być uznane wydanie postanowienia o uchyleniu w części postanowienia organu I instancji i umorzeniu w tym zakresie postępowania tegoż organu. Nie ma podstaw do umorzenia postępowania przed organem I instancji w sprawie, w której tenże organ nie jest właściwy.

Z powyższych względów, w toku ponownie prowadzonego postępowania Wójt Gminy N. powinien po raz kolejny dokonać oceny wniosku skarżących z dnia 14 maja 2020 r. o wznowienie postępowania, dostrzegając, że skarżący we wspomnianym wniosku wnieśli także o wykonanie pomiaru działki nr 10. Organ powinien także dokonać oceny dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie swojej właściwości, a w razie stwierdzenia braku tejże właściwości, powinien rozważyć zastosowanie art. 65 k.p.a.

Ponadto, końcowo odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że żaden z nich nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący w swojej argumentacji zawartej w skardze przedstawili zarzuty merytoryczne zmierzające do wykazania nieprawidłowości w podziale działki. Tymczasem na obecnym etapie postępowania kwestią wymagającą oceny jest dopuszczalność wznowienia postępowania. Dopiero w razie stwierdzenia, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne, przedmiotem zainteresowania organów będą kwestie merytoryczne związane z podziałem nieruchomości. Przekonanie skarżących o słuszności swoich twierdzeń związanych z nieprawidłowościami w podziale działki nr 10 nie eliminują konieczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.) ani nie usprawiedliwiają ewentualnych uchybień w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących Sąd postanowił jak w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 200 zł składa się uiszczony przez skarżących wpis od skargi.

dc