Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 29 § 2, art.27c, art. 27 § 1 i 2 , art. 26b, art. 26c
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Małgorzata Fita Protokolant specjalista Marta Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji z nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej (organ), po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta (wierzyciel), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) z dnia [...] o nieprzystąpieniu do egzekucji z nieruchomości w oparciu o tytuły wykonawcze, obejmujące zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014, wystawione przez Prezydenta Miasta w stosunku do E. D. (zobowiązany).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że wierzyciel wystawił wobec zobowiązanego tytuły wykonawcze z dnia: [...] r. nr [...], [...] [...], [...] nr [...], [...] nr [...], [...]. nr [...], [...]. nr [...] i [....] r. nr [...], które obejmują zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2014. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych egzekucję prowadził wierzyciel, który jednak nie ma uprawnienia do prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2014 r. wierzyciel wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako właściwego organu egzekucyjnego w myśl art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2014.1619 ze zm. - "u.p.e.a."), o prowadzenie na podstawie ww. tytułów wykonawczych egzekucji z nieruchomości położonej przy ul. [...] w L., stanowiącej wspólność ustawową majątkową małżeńską E. K. – D. i E. D.. Do powyższego wniosku o prowadzenie egzekucji z nieruchomości wierzyciel dołączył bądź odpisy tytułów wykonawczych, bądź dalsze tytuły wykonawcze, wystawione w stosunku do E. D..

Równocześnie, wnioskiem z tej samej daty, wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego o przeprowadzenie egzekucji z tożsamej nieruchomości, na podstawie odpisów tytułów wykonawczych nr: [...], [...] oraz dalszych tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...] i [...], wystawionych z kolei wobec żony zobowiązanego, obejmujących te same zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny odmówił przystąpienia do egzekucji z ww. nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych przedłożonych przez wierzyciela, wystawionych wyłącznie w stosunku do jednego z małżonków. W podstawie prawnej powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał art. 29 § 2 u.p.e.a. i uzasadniał, że prowadzenie egzekucji przeciwko zobowiązanemu z majątku wspólnego małżonków wymaga, zgodnie z regulacją zawartą w art. 27c u.p.e.a., wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków.

W zażaleniu wierzyciel zarzucił, że organ egzekucyjny właściwy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości nie może badać otrzymanych tytułów wykonawczych pod kątem dopuszczalności egzekucji czy formalnych wymogów tytułów wykonawczych, wymienionych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest już przecież w toku. Natomiast badanie przesłanek z art. 29 § 2 u.p.e.a., jak akcentował wierzyciel, odbywa się wyłącznie w chwili skierowania tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego, a więc na etapie wszczynania postępowania egzekucyjnego.

W kontekście art. 27c u.p.e.a. i obowiązku wystawienia tytułów wykonawczych na oboje małżonków, skoro egzekucja dotyczy ich wspólnych zobowiązań i ma być skierowana do ich majątku wspólnego, wierzyciel argumentował, że oboje małżonkowie mają status zobowiązanych solidarnie i w stosunku do każdego z nich wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze. Taka praktyka została zaaprobowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach sygn.: IV CSK 322/13, CZP 27/10. Zatem prowadzenie egzekucji z nieruchomości dłużników jest zgodne z przepisami prawa i możliwe na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych odrębnie na każdego z małżonków.

Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji, wyjaśnił, że art. 27c u.p.e.a., w okolicznościach nin. sprawy, wymaga od wierzyciela wystawienia tytułów wykonawczych na oboje małżonków, jako zobowiązanych solidarnie. W ocenie organu, gdyby w analizowanej sprawie przyjąć tok rozumowania wierzyciela, to doszłoby w rezultacie do dwukrotnego zajęcia nieruchomości wspólnej zobowiązanych małżonków, na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących te same zobowiązania, odrębnie na męża i żonę. Takie postępowanie organu egzekucyjnego byłoby sprzeczne z zasadą solidarnej odpowiedzialności zobowiązanych małżonków.

Organ zwrócił również uwagę, że tytuły wykonawcze na formularzach, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2001.137.1541 ze zm.), mogły być stosowane tylko do 21 listopada 2014 r., o czym stanowi § 2 aktualnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U.2014.650.). Podkreślił przy tym, że obecnie obowiązujący formularz tytułu wykonawczego jednoznacznie wyodrębnia, jako zobowiązanych, małżonków, odpowiedzialnych solidarnie za należności pieniężne.

Skoro zatem, w ocenie organu, tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela i dołączone do wniosku o skierowanie egzekucji do nieruchomości wspólnej małżonków, nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 2 w związku z art. 27c u.p.e.a., gdyż jako zobowiązany wymieniony w nich jest tylko jeden małżonek, to prawidłowo organ egzekucyjny odmówił na ich podstawie prowadzenia egzekucji w zakresie wnioskowanym przez wierzyciela.

Organ argumentował również, że, wbrew przekonaniu wierzyciela, stosownie do regulacji zawartej w art. 29 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do badania z urzędu formalnej prawidłowości tytułu wykonawczego, na podstawie którego ma prowadzić egzekucję z nieruchomości. Stanowisko wierzyciela w tym zakresie, a więc, że tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo, nie jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Ponadto tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela, na podstawie których domaga się on prowadzenia egzekucji z nieruchomości, są niezgodne z art. 26b i art. 26c u.p.e.a. Regulacje te zostały wprowadzone ustawą o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U.2013.1289), obowiązującą od 21 listopada 2013 r. i mają zastosowanie w nin. sprawie, bowiem postępowanie egzekucyjne na podstawie omawianych tytułów wykonawczych zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta, jako organ egzekucyjny, po dniu 21 listopada 2013 r. (zob. art. 123 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy). W świetle powyższych unormowań, a także § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (Dz.U.2014.656), tytuły wykonawcze przedstawione Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w celu przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, do której nie jest właściwy Prezydent Miasta, powinny zawierać adnotację o tym, że są to dalsze tytuły wykonawcze, wystawione właśnie w celu przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości. Nie mogą to być wyłącznie odpisy tytułów wykonawczych czy dalsze tytuły wykonawcze, ale wystawione dla innych celów. W tej sprawie wierzyciel przedłożył tytuły wykonawcze wystawione dla potrzeb ustanowienia hipoteki przymusowej. Co więcej, to organ egzekucyjny, uprawniony do przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, nadaje tytułom wykonawczym przedstawionym przez wierzyciela klauzulę o skierowaniu ich do egzekucji. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie wierzyciel przedłożył tytuły wykonawcze, którym sam nadał taką klauzulę, jeszcze jako organ egzekucyjny.

W tych okolicznościach, zdaniem organu, powyżej omówione tytuły wykonawcze nie uprawniały organu egzekucyjnego do przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości zgodnie z wnioskiem wierzyciela.

W skardze na postanowienie organu wierzyciel zarzucił naruszenie:

- art. 27c u.p.e.a poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w niniejszej sprawie przepis ten znajduje zastosowanie;

- art. 29 §1 i § 2 oraz art. 27 § 1 pkt 2 w związku z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że tytuły wykonawcze wobec dłużnika E. D. zostały niewłaściwie wystawione i nie pozwalają na przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości;

- art. 366 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121 ze zm.) w związku z art. 91 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 ze zm., obecnie Dz.U.2015.613. ze zm. - "o.p.") poprzez ustalenie, że egzekwowanie od dłużnika pełnej kwoty zobowiązania solidarnego jest niedopuszczalne, mimo iż zobowiązanie solidarne dłużników charakteryzuje się właśnie tym, że można żądać jego spełnienia od każdego z dłużników oddzielnie w pełnej wysokości, a spełnienie świadczenia przez jednego z dłużników zwalnia pozostałych;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm. - "k.p.a.") poprzez błędne ustalenie, że w wyniku prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego i jego małżonki doszłoby do wyegzekwowania podwójnej kwoty zobowiązania;

- art. 77 § 1 w związku art. 133 oraz art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie, że wierzyciel kierując wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości przekazał dalsze tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...], [...] i [...] z adnotacją dalszy tytuł wykonawczy nr 1 w celu wpisu hipoteki przymusowej, a faktycznie przekazane zostały "dalsze tytuły wykonawcze nr 2 kierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w celu prowadzenia egzekucji z nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] objętej [...] bez nadanej klauzuli wykonalności.

W świetle powyższych zarzutów wierzyciel wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji.

Uzasadnienie skargi w istocie powielało stanowisko, jakie wierzyciel prezentował w zażaleniu. Po pierwsze, zdaniem wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w żadnym razie nie był uprawniony do badania formalnej prawidłowości tytułów wykonawczych przedstawionych przez wierzyciela, bo takie badanie może zostać przeprowadzone wyłącznie przy wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nie zaś w dalszym jego toku. Tymczasem w nin. sprawie postępowanie egzekucyjne już jest w toku. Zostało wszczęte przez wierzyciela, jako organ egzekucyjny. Po drugie, w przypadku solidarnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania, wierzyciel nie naruszył prawa, wystawiając odrębne tytuły wykonawcze na każdego z małżonków odnośnie całości ich zobowiązań.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, zdaniem sądu, odpowiada prawu.

Z treści art. 19 § 1 i § 2 u.p.e.a. wynika, że wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego jest organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Jeśli zatem w trakcie postępowanie egzekucyjnego, prowadzonego przez prezydenta miasta, zaistnieje potrzeba skierowania egzekucji do nieruchomości zobowiązanego, mamy wówczas do czynienia z sytuacją opisaną w art. 26c § 1 u.p.e.a. W myśl tej regulacji, w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny, wierzyciel wydaje dalszy tytuł wykonawczy. W tym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, że w zakresie prowadzenia egzekucji z nieruchomości prezydent miasta traci swoje uprawnienia organu egzekucyjnego odnośnie zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości i przysługuje mu wyłącznie status wierzyciela. Organem egzekucyjnym dla potrzeb prowadzenia egzekucji z nieruchomości jest w takiej sytuacji naczelnik urzędu skarbowego i jako właściwy organ egzekucyjny, z chwilą przedstawienia mu przez wierzyciela tytułów wykonawczych, ma on nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzić czy te tytuły, oczywiście z punktu widzenia formalnego, uprawniają go do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, w myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. Jeśli ta formalna weryfikacja wypada pozytywnie, wówczas naczelnik urzędu skarbowego nadaje dalszemu tytułowi wykonawczemu klauzulę o skierowaniu go do egzekucji, co wynika wprost z treści art. 26c § 3 u.p.e.a. Jeśli zaś jej wynik jest negatywny, wówczas naczelnik urzędu skarbowego, jako organ egzekucyjny, stosuje art. 29 § 2 u.p.e.a. i postanawia o nieprzystąpieniu do egzekucji z nieruchomości, jak to zostało uczynione w nin. sprawie.

W świetle powyższych regulacji, zdaniem sądu, w żadnym razie nie można zgodzić się z zapatrywaniem wierzyciela co do tego, że kolejny organ egzekucyjny w danym postępowaniu egzekucyjnym, mający prowadzić egzekucję z nieruchomości, jest pozbawiony uprawnienia do formalnej weryfikacji przedłożonych mu dalszych tytułów wykonawczych. Wierzyciel zupełnie pomija w swojej argumentacji, że skoro organ egzekucyjny, mający prowadzić egzekucję z nieruchomości, nadaje dalszym tytułom wykonawczym własną klauzulę o skierowaniu ich do egzekucji, to nim nada taką klauzulę musi w pierwszej kolejności sprawdzić formalną prawidłowość przedłożonych mu dalszych tytułów wykonawczych. Nie może przy tym poprzestać na tytule wykonawczym z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji nadaną jeszcze przez wierzyciela, który był jednocześnie organem egzekucyjnym. Byłoby to sprzeczne wprost z brzmieniem art. 26c § 3 u.p.e.a. Nie może też nadawać takiej klauzuli "automatycznie", bez jakiejkolwiek kontroli formalnych wymogów dalszego tytułu wykonawczego, na podstawie którego ma być prowadzona egzekucja z nieruchomości. Wówczas przecież art. 26c § 3 u.p.e.a. nie miałby żadnego celu. Podkreślić trzeba, iż właśnie z tego powodu kolejny organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, uprawniony do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, nadaje własną klauzulę o skierowaniu dalszego tytułu wykonawczego do egzekucji, że spoczywa na nim obowiązek skontrolowania formalnych wymogów takiego dalszego tytułu. Nadanie zaś stosownej klauzuli jest wyrazem stanowiska organu egzekucyjnego, który ma prowadzić egzekucję z nieruchomości, co do tego, że przedłożony mu dalszy tytuł wykonawczy spełnia formalne wymogi i uprawnia go do prowadzenia takiej właśnie egzekucji. Pamiętać trzeba, że to nie wierzyciel - prezydent miasta, ale naczelnik urzędu skarbowego bierze na siebie odpowiedzialność za prowadzenie egzekucji z nieruchomości na podstawie formalnie wadliwego, niezgodnego z prawem tytułu wykonawczego. Zatem wierzyciel nie może zasadnie (w rozumieniu zgodności z prawem) domagać się, aby naczelnik urzędu skarbowego prowadził egzekucję z nieruchomości na podstawie każdego, jakiegokolwiek tytułu wykonawczego, jaki zostanie mu przedłożony.

W ocenie sądu, regulacje dotyczące dalszych tytułów wykonawczych, wystawianych dla potrzeb prowadzenia egzekucji z nieruchomości przez naczelnika urzędu skarbowego, stanowią dopełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego wymienionych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Dlatego przy odczytywaniu art. 29 § 2 u.p.e.a. należy uwzględnić nie tylko wprost jego literalne brzmienie, ale również systemowe powiązania istniejące między art. 27 § 1 i art. 26c § 1 - § 3 ww. ustawy egzekucyjnej. Przy spojrzeniu na zakres art. 29 § 2 u.p.e.a. właśnie z takiej systemowej perspektywy należy dojść do wniosku, że również wobec stwierdzenia, że dalsze tytuły wykonawcze nie spełniają warunków z art. 26c § 2 - § 3 u.p.e.a., kolejny organ egzekucyjny, właściwy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, ma obowiązek zastosować art. 29 § 2 omawianej ustawy egzekucyjnej i odmówić przystąpienia do egzekucji z takiego składnika majątkowego, mocą postanowienia, na które wierzyciel ma prawo złożyć zażalenie.

Wobec tego jak najbardziej należy zgodzić się z organem co do tego, że za każdym razem także kolejny organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać prawidłowość wystawienia dalszego tytułu wykonawczego, zaś nadanie dalszemu tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu go do egzekucji przez organ właściwy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości potwierdza prawidłowość wystawienia takiego dalszego tytułu (por. szerzej Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, C.H.BECK, wyd. 7, do art. 26c i art. 29 u.p.e.a.).

Pozostaje zatem przejść do kolejnej kwestii, a mianowicie czy tytuły wykonawcze w odpisach bądź dalsze tytuły wykonawcze, jakie przedłożył wierzyciel, rzeczywiście zobowiązywały organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego do prowadzenia egzekucji z nieruchomości.

Nie było w sprawie sporu co do tego, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości, objęte tytułami wykonawczymi, stanowi wspólne zobowiązanie małżonków, pozostających w małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej. Jednak, zdaniem wierzyciela, w takiej sytuacji może on wystawić albo jeden tytuł wykonawczy w stosunku do obojga małżonków, albo też dwa odrębne w stosunku do każdego z nich, obejmujące pełną wysokość niezapłaconych zobowiązań. Otóż z tym stanowiskiem wierzyciela, w świetle prawa, nie można się zgodzić. Wierzyciel nie ma żadnego wyboru przy wystawianiu tytułu wykonawczego w stosunku do solidarnie zobowiązanych małżonków, jeśli mówimy o postępowaniu wierzyciela zgodnym z prawem. Natomiast ma on obowiązek stosować się do obowiązującego stanu prawnego, w tym przypadku art. 27c u.p.e.a. Stosownie do treści art. 27c u.p.e.a. jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Unormowanie to nie jest odczytywane w sposób jednolity. Zarysowały się dwa stanowiska prawne. Zgodnie z jednym nurtem zapatrywań, każde prowadzenie egzekucji przeciwko zobowiązanemu z majątku wspólnego wymaga wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków. Z kolei według drugiego poglądu, w sytuacji, w której egzekucja skierowana zostanie do składników majątkowych objętych zakresem stosowania art. 29 § 1 o.p., nie jest uzasadnione wystawienie tytułu wykonawczego na podstawie art. 27c u.p.e.a., co jest wywodzone z wykładni gramatycznej art. 27c u.p.e.a. Podkreśla się bowiem, że z gramatycznej wykładni wymienionego przepisu wynika jego szerszy zakres niż określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady odpowiedzialności majątkowej za zobowiązania podatkowe podatnika pozostającego w związku małżeńskim. Zwraca się przy tym uwagę, że art. 27c u.p.e.a. stanowi o majątku odrębnym zobowiązanego, o majątku wspólnym małżonków oraz o majątku odrębnym małżonka zobowiązanego (por. szerzej w tej materii Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, C.H.BECK, wyd. 7., do art. 27c).

Zdaniem sądu, w okolicznościach analizowanej sprawy, kiedy wierzyciel obejmuje tytułem wykonawczym wspólne zobowiązanie małżonków, za które odpowiadają oni na zasadach solidarności, stosownie do treści art. 27c u.p.e.a. ma on obowiązek wystawić tytuł wykonawczy przeciwko małżonkom, jako zobowiązanym na zasadach solidarności. Przecież wówczas egzekucja może zostać skierowana zarówno do majątku wspólnego zobowiązanych małżonków, jak też ich majątków osobistych. Wbrew przekonaniu wierzyciela, nie jest bez znaczenia czy wystawia dwa odrębne tytuły wykonawcze w stosunku do każdego z solidarnie odpowiadających zobowiązanych małżonków, czy też jeden w stosunku do nich obojga, jako zobowiązanych solidarnie. Wierzyciel w swojej argumentacji pomija, że w tej pierwszej sytuacji może dojść do dwukrotnego wyegzekwowania tej samej należności, za którą solidarnie odpowiadają małżonkowie, a więc egzekucja na podstawie takich odrębnych tytułów może przekroczyć granice wyznaczone przez prawo. Trzeba pamiętać, że zapłata należności przez jednego solidarnie zobowiązanego małżonka, co do zasady, zwalnia drugiego od obowiązku wykonania solidarnego zobowiązania. Jakkolwiek wierzyciel w uzasadnieniu skargi omawia zasady odpowiedzialności solidarnej, to jednak następnie wyprowadza wnioski pozostające w sprzeczności z tymi zasadami. Natomiast, w ocenie sądu, z punktu widzenia legalności nie można zaaprobować dowolnego wystawiania tytułów wykonawczych, niezgodnie z obowiązującym prawem.

Wierzyciel też błędnie powołuje się na stanowisko prawne Sądu Najwyższego w sprawach sygn.: IV CSK 322/13 czy III CZP 27/10 (dostępne w elektronicznym zbiorze LEX). Lektura uzasadnień wymienionych postanowień pozwala stwierdzić, że dotyczyły one zasad wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości objętej małżeńską wspólnością majątkową, gdy tylko jeden małżonek był zobowiązany.

Natomiast z treści art. 27c u.p.e.a. wynika, że jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego, jak i z majątków osobistych małżonków, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje. Taki zakres egzekucji ma miejsce właśnie wówczas, kiedy oboje małżonkowie są zobowiązani na zasadach solidarności. Odpowiadają wtedy zarówno majątkiem wspólnym, jaki i odrębnym każdego z nich. Natomiast inną i dalszą kwestią jest do jakich składników majątkowych egzekucja rzeczywiście zostanie skierowana, czy wyłącznie do składników majątku wspólnego małżonków, czy też osobistego każdego z nich. To jest już jednak zagadnienie odnoszące się do realizacji tytułów wykonawczych. Natomiast w tej sprawie podlega rozważeniu etap wcześniejszy, a mianowicie prawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego w stosunku do solidarnie zobowiązanych małżonków, który następnie będzie mógł, zgodnie z prawem, podlegać realizacji. Zatem w przypadku solidarnie zobowiązanych małżonków nie można zapominać o regulacji zawartej w art. 27c u.p.e.a. Skoro w ww. przepisie mowa jest o odpowiedzialności małżonków zarówno z ich majątku wspólnego, jak też odrębnego każdego z nich, to tym samym obejmuje on sytuację, w której oboje małżonkowie są zobowiązani, bowiem wtedy właśnie każdy z nich ponosi odpowiedzialność również ze swojego majątku odrębnego, obok objętego małżeńską wspólnością majątkową. Wobec tego regulacja zawarta w art. 27c omawianej ustawy egzekucyjnej określa szczególne zasady wystawiania tytułów wykonawczych - najogólniej rzecz ujmując - w odniesieniu do małżonków.

Jedynie dla dopełnienia oceny prawnej wymaga odnotowania, że wierzyciel wraz z wnioskiem o prowadzenie egzekucji z nieruchomości przedstawił tytuły wykonawcze nr: [...], [...], które są oznaczone jako TYT. 1 i jednocześnie opatrzone adnotacją, że są to dalsze tytuły wystawione w celu prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Natomiast dalsze tytuły wykonawcze powinny być opatrzone kolejnym numerem. Z kolei tytuły nr: [...] i [...] są odpisami tytułów wykonawczych (pierwszego i dalszego) z własną klauzulą wierzyciela jako organu egzekucyjnego o skierowaniu ich do egzekucji. Tym samym, jedynie dodatkowo, w pełni należy zaaprobować stanowisko organu, w którym stwierdza, że wierzyciel, domagając się na podstawie takich tytułów przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości solidarnie zobowiązanych małżonków, nie zastosował się do jednoznacznej treści art. 26c § 2 i § 3 u.p.e.a.

Wobec powyższego trzeba ocenić, że organ egzekucyjny właściwy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, postępując zgodnie z prawem, był zobowiązany do zastosowania art. 29 § 1, § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 21 listopada 2013 r., skoro po tej dacie wpłynął do niego wniosek wierzyciela o prowadzenie egzekucji z nieruchomości i w związku z tym miał obowiązek dokonać kontroli formalnej prawidłowości tytułów wykonawczych przedstawionych przez wierzyciela. Mamy bowiem do czynienia z postępowaniem egzekucyjnym przed innym organem egzekucyjnym, który dopiero ma rozpocząć czynności egzekucyjne (por. art. 123 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków..., do której nawiązywał organ, Dz.U.2013.1289 ze zm.).

Jednocześnie w świetle powyższych argumentów prawnych, prowadzących do jednoznacznej konkluzji, w myśl której tytuły wykonawcze zaoferowane przez wierzyciela nie uprawniały organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego - do prowadzenia egzekucji z nieruchomości wspólnej solidarnie zobowiązanych małżonków, traci już na znaczeniu kwestia czy wierzyciel zastosował prawidłowy formularz tytułu wykonawczego i ewentualnie jakie są skutki posłużenia się formularzem nieobowiązującym. Zagadnienie to, jego przesądzenie nie ma już bowiem wpływu na wynik nin. sprawy.

Podsumowując, organ nie naruszył przepisów objętych zarzutami skargi, a zaskarżone postanowienie jest wynikiem prawidłowego zastosowania regulacji prawnych omówionych wyżej, spornych między stronami, dotyczących przesłanek prowadzenia egzekucji ze wspólnej nieruchomości małżonków zobowiązanych solidarnie.

Dlatego niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.).