Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 58/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7-8, 77 par. 1, art. 80,107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23 ust. 4, art. 47 ust. 4, art. 69
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r. nr [...] dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] w P. działkami nr [...] o pow. [...] ha, położonymi w Z. obręb [...] w części odnoszącej się do pow. [...] m2, ujętej w akcie notarialnym z dnia [...] marca 1969 r. Rep. [...] oraz umarzającej postępowanie nadzorcze w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz § 4, 7, 8, 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97 ze zm.) i art. 26 ust. 3, art. 38 ust. 2, art. 40 i 43 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) decyzją z dnia [...] marca 1996 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w P. prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa położonych w Z. obręb [...] oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nieodpłatnie nabycie prawa własności naniesień budowlanych znajdujących się na tym gruncie.

Wnioskiem z dnia 12 lutego 2009 r. E. W. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności w części odnoszącej się do pow. [...] m2 ujętej w akcie notarialnym z dnia [...] marca 1969 r. Rep. [...] oraz umorzył postępowanie nadzorcze w pozostałej części.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła E. W.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister Infrastruktury podniósł, iż ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w art. 2 ust. 1 stanowiła, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich.

Minister ustalił, że aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1969 r. Rep. [...] Skarb Państwa nabył od L. K. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość położoną w Z. przy ul. [...] o pow. [...] m2. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1996 r. uwłaszczył Przedsiębiorstwo [...] w P. działkami nr [...] o pow. [...] ha położonymi w Z. obręb [...], w których skład weszła w/w nieruchomość, co wynika z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...].

Z pisma Starostwa Powiatowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2010 r. wynika, że z połączenia działek nr [...] powstała działka nr [...] o pow. [...] ha, która następnie podzieliła się na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.

Minister stwierdził, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dacie wydawania kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej działki nr [...] w części o pow. [...] m2 stanowiły własność Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie jednostki uwłaszczonej. W związku z powyższym zdaniem Ministra zaistniały przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., jeżeli nie naruszono praw osób trzecich. Organ ustalił, że spadkobierca L. K., E. W. pismem z dnia 6 czerwca 2000 r. wystąpiła do Starosty Powiatu Z. o zwrot wywłaszczonej w dniu [...] marca 1969 r. nieruchomości. Starosta Powiatu Z. decyzją z dnia [...] września 2000 r. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu w/w nieruchomości, a następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2001 r. decyzję tę utrzymał w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA 1042/01 oddalił skargę E. W. na w/w decyzję Wojewody [...].

Pismem z dnia 26 listopada 2008 r. E. W. wystąpiła po raz drugi o zwrot wywłaszczonej w 1969 r. nieruchomości i postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem Starosty Z. z dnia [...] lutego 2009 r. do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Minister stwierdził, że wnioski o zwrot nieruchomości z dnia 6 czerwca 2000 r. i z dnia 26 listopada 2008 r. złożone zostały po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej.

Skoro więc w dniu 5 grudnia 1990 r., ani w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej nie toczyło się postępowanie o zwrot nieruchomości i nie były zgłoszone roszczenia osób trzecich, a zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., to nie było w ocenie Ministra przeszkód do wydania decyzji uwłaszczeniowej.

Prawa osób trzecich w niniejszej sprawie nie zostały ujawnione w toku postępowania uwłaszczeniowego, nie można więc według organu mówić o ich naruszeniu.

Organ nadzoru wskazał, iż kwestia wzajemnego stosunku postępowania uwłaszczeniowego i postępowania o zwrot nieruchomości, w aspekcie uwarunkowań wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, była przedmiotem szeregu orzeczeń sądowych.

Minister przywołał uchwałę Sądu Najwyższego sygn. akt III ZP 14/99 z dnia 27 stycznia 2000 r. w świetle której postępowanie uwłaszczeniowe winno być zawieszone w sytuacji, gdy wniosek o zwrot złożono przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej. Nie dotyczyło to zatem sytuacji, gdy wniosek o zwrot złożono po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej jak w niniejszym przypadku. Organ powołał się w tej kwestii również na wyroki NSA z dnia 1 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 1530/00 i z dnia 28 września 2001 r. sygn. akt I SA 2394/99.

Minister podniósł, iż w postępowaniu uwłaszczeniowym nie jest możliwe badanie czy nieruchomość wykorzystano na cel zgodny z wywłaszczeniem i nie istniał obowiązek informowania byłych właścicieli lub ich następców prawnych o prowadzonym postępowaniu uwłaszczeniowym, jeżeli nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości – te sprawy należą bowiem do postępowania o zwrot nieruchomości. Organ przywołał wyroki NSA z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 43/07 oraz z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1652/06, w których Sąd wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jak i w postępowaniu uwłaszczeniowym nie mogą być badane przesłanki dotyczące zwrotu nieruchomości, a niewykorzystanie nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu przy braku wniosku o zwrot nieruchomości, samo przez się nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia.

Minister wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1429/09 stwierdził, że w postępowaniu służącym wydaniu decyzji określonej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. tj. potwierdzającej powstanie nowego stanu prawnego w dniu 5 grudnia 1990 r. z mocą samego prawa, nie dokonuje się ustaleń, czy do danej nieruchomości mogą komukolwiek przysługiwać jakiekolwiek prawa, jeżeli ustalenie tych okoliczności następowało w odrębnych postępowaniach. Z tego względu skoro powstanie nowego stanu prawnego w dniu 5 grudnia 1990 r. wymagało potwierdzenia deklaratoryjną decyzją Wojewody, to prawa osób trzecich musiały być zgłoszone wobec danej nieruchomości najpóźniej do dnia wydania tej decyzji. Ze względu bowiem na ustawowe zastrzeżenia nienaruszenia praw osób trzecich przy powstaniu nowego stanu prawnego w dniu 5 grudnia 1990 r., Wojewoda zobowiązany był powstrzymać się z wydaniem decyzji w trybie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r., jeżeli przedmiotem toczącego się odrębnie postępowania byłoby ustalenie przysługiwania osobom trzecim do danej nieruchomości takich praw, które mogłyby być zniweczone przez uwłaszczenie powstałe w dniu 5 grudnia 1990 r. z mocy art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Minister podniósł, iż prawo pierwszeństwa, na które powołuje się wnioskodawczyni, jak i kwestia zbędności nie mogły być przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego, bowiem organ wojewódzki w toku postępowania uwłaszczeniowego badał jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., nie badał natomiast roszczeń byłych właścicieli, skoro nie były zgłoszone.

Organ ustalił, iż aktualnie użytkownikiem wieczystym działek nr [...] jest M. W.

Minister stwierdził, iż E. W. posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej jedynie w części obejmującej nieruchomość o pow. [...] m2 - nabytej przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...] marca 1969 r., w związku z czym w pozostałym zakresie postępowanie nadzorcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. W., reprezentowana profesjonalnego pełnomocnika zarzucając jej naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że decyzja uwłaszczeniowa nie jest obarczona wadą prawną, mogącą stanowić przesłankę stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem naruszała prawa poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości tj. prawo do zwrotu nieruchomości, jak również prawo pierwszeństwa;

- art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja uwłaszczeniowa nie naruszała praw poprzedniego właściciela, gdyż w dniu jej wydania nie toczyło się postępowanie o zwrot nieruchomości, podczas gdy poprzedni właściciel lub jego następca prawny nabywał roszczenie wobec Skarbu Państwa lub gminy o jej zwrot z chwilą, gdy nieruchomość ta stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie, a nie z chwilą złożenia wniosku o zwrot;

- art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. poprzez uznanie, że wywłaszczona nieruchomość mogła zostać użyta na inny cel niż cel uzasadniający wywłaszczenie i przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej Wojewoda [...] nie musiał badać czy organ zawiadomił poprzedniego właściciela lub jego następcę prawnego o tym, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie;

- art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. poprzez całkowicie dowolne uznanie, że prawo pierwszeństwa nie przysługuje poprzedniemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości;

- art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez próbę zamknięcia wnioskodawczyni drogi do rozpatrzenia jej sprawy przed właściwym sądem;

- art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 kpa i 8 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 158 § 2 kpa poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności oraz brak uwzględnienia słusznego interesu strony i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej;

- art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) wskutek jego niezastosowania, a przez to pozbawienie wnioskodawczyni prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości stanowiącej własność jej spadkodawcy;

- postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej;

- art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie faktu, że uwłaszczone przedsiębiorstwo niemal natychmiast po otrzymaniu decyzji uwłaszczeniowej przeniosło w drodze sprzedaży prawo użytkowania wieczystego do działek nr [...] oraz własność budynków na rzecz osoby trzeciej;

- art. 80 kpa poprzez dowolne i wykraczające poza zakres swobodnej oceny dowodów ustalenie, że decyzja uwłaszczeniowa nie naruszała prawa wnioskodawczyni do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

- art. 6,8 kpa w zw. z art. 7 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji w oparciu nie o przepisy, ale o ich rozszerzającą wykładnię contra legem.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto w/w zarzuty przytaczając wyroki sądów administracyjnych Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i podnosząc, iż naruszenie bezwzględnego prawa pierwszeństwa stanowi samodzielną przesłankę stwierdzenia, że kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem istnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste i nie budzić najmniejszej wątpliwości.

Skarżąca zarzuciła, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, naruszenie art. 47 ust. 1 tej ustawy, naruszenie zasady pierwszeństwa i proporcjonalności, w szczególności gdy chodzi o zasadę wyrażoną w art. 2 ust. 1 ustawy z 1990 r. " nie narusza to praw osób trzecich".

Jak wynika z akt sprawy w dacie 5 grudnia 1990 r. sporna nieruchomość pozostawała w użytkowaniu Przedsiębiorstwa [...] w P. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 1977 r. nr [...] a więc spełniona została przesłanka określona w art. 2 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Decyzja uwłaszczeniowa została wydana w dniu [...] marca 1996 r. Skarżąca z wnioskiem o zwrot wystąpiła 6 czerwca 2000 r., a następnie 26 listopada 2008 r.

Należy podnieść, iż skarżąca błędnie rozumie sformułowanie " nie narusza to praw osób trzecich", zawarte w art. 2 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Niewykorzystanie nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej samo przez się nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia, gdyż w myśl art. 69 ustawy z dnia 29 kwietna 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obok wystąpienia przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia, konieczne było jeszcze złożenie wniosku o zwrot. Dopiero złożenie wniosku osób uprawnionych (byłego właściciela lub jego spadkobierców) o zwrot, ujawniało roszczenia osób trzecich w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. (por. uchwałę SN sygn. akt III ZP 14/99, LEX nr 38852, wyroki NSA sygn. akt I SA 2394/99 LEX nr 75559, I OSK 1652/06, LEX nr 417167, OSK 43/07, LEX 456493, I OSK 1429/09 z dnia 31 sierpnia 2010 r. )

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ani przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego, ani w jego toku nie został złożony wniosek o zwrot nieruchomości.

Powoływane przez skarżącą orzeczenia na okoliczność uprawnień byłego właściciela w postępowaniu uwłaszczeniowym należy rozpatrywać z uwzględnieniem stanów faktycznych, w jakich one zapadły. I tak: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 1999 r. OPS 15/98 stanowi, że złożenie po dniu 5 grudnia 1990 r. wniosku na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 39, poz. 127 ze zm.) o zwrot nieruchomości o której mowa w art. 2 ust. 1-3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie stanowi przeszkody w dochodzeniu tego roszczenia, w szczególności jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r. zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczanej nieruchomości. Jednakże uchwała wydana była w stanie faktycznym, w którym złożony został wniosek o zwrot nieruchomości po wszczęciu postępowania uwłaszczeniowego, a przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej.

Z kolei uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r. sygn. akt III ZP 14/99 stwierdza, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa nie stają się przedmiotem praw określonych w art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli w tym dniu były zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), a uprawniony złożył wniosek o zwrot nieruchomości.

Zaś w wyroku z dnia 29 kwietnia 1994 r. sygn. akt IV SA 870/93 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ratio legis użytego w art. 2 ust. 1 in fine ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zwrotu "nie narusza praw osób trzecich" polega na zapewnieniu ochrony praw byłych właścicieli do wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), którzy złożyli wnioski o zwrot takiej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. Również w wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1429/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż ustawowe zastrzeżenie nienaruszenia praw osób trzecich przez omawiane nabycie praw do gruntu z mocy samego prawa - wyrażone w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy – należy więc odnieść przede wszystkim do samej okoliczności powstania skutku nabycia praw z mocy samego prawa. Nabycie tych praw nastąpiło bowiem niezależnie od woli organu mającego wydać decyzję potwierdzającą to nabycie. Jakkolwiek więc w dniu 5 grudnia 1990 r. zaistniał na nieruchomości nowy stan prawny z woli samego ustawodawcy, o tyle stan ten nie narusza praw osób trzecich. Prawa osób trzecich mają więc pierwszeństwo przed ukształtowaniem nowego stanu prawnego z mocy art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Skoro jednak ukształtowanie nowego stanu prawnego w trybie art. 2 nastąpiło w dniu 5 grudnia 1990 r. to prawa osób trzecich musiały zaistnieć przed tym dniem, lub najpóźniej w tym dniu. Od tego bowiem dnia powstał nowy stan prawny na nieruchomości ukształtowany art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. i dlatego stan ten nie zaistniał tylko wtedy, gdyby konkurował lub wyłączał prawa przysługujące osobom trzecim. Ustawowe zastrzeżenie nienaruszania praw osób trzecich jest bowiem wynikiem ukształtowania nowego stanu prawnego z mocy samego prawa, którego zaistnienie potwierdzane jest decyzją Wojewody wydawaną w procedurze dokonywania jedynie oceny, czy dana nieruchomość spełniała w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawowe warunki do powstania nowego stanu prawnego w ramach tzw. uwłaszczenia. Jak więc wynika z powołanych orzeczeń data złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma rozstrzygające znaczenie dla oceny decyzji uwłaszczeniowej wydanej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Wyżej przedstawione poglądy Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stwierdzając jednocześnie, iż przywołane w skardze orzeczenia jako odnoszące się do innych stanów faktycznych nie są wiążące dla sądu rozpoznającego niniejszą sprawę.

Jak wyżej zaznaczono, skarżąca złożyła wniosek o zwrot dopiero w 2000 r. i 2008 r., a więc wiele lat po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego. Wobec tego skoro przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego, ani w czasie kiedy postępowanie to było prowadzone, nie został złożony wniosek o zwrot, to nietrafny jest zarzut skargi niepowiadomienia byłego właściciela (albo jego następcy prawnego) o toczącym się postępowaniu uwłaszczeniowym, a w związku z tym zarzut naruszenia zasady pierwszeństwa i proporcjonalności.

Zarzucenie zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów art. 23 ust. 4, 47 ust. 4 i 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest również niezasadne.

Przepis art. 23 ustawy zawarty w jej rozdziale 3 pt. "Sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem, dzierżawę i użyczenie nieruchomości stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy" – jako dotyczący innych stosunków prawnych – nie był i nie mógł być stosowany ani w postępowaniu uwłaszczeniowym ani w nadzorczym.

Także przepisy art. 47 i 69 powołanej ustawy dotyczące zwrotu nieruchomości nie mogły mieć zastosowania, skoro w wyżej wskazanych terminach wniosek o zwrot nie został złożony.

Przepisy te mogłyby stanowić negatywną przesłankę uwłaszczeniową, jednakże pod warunkiem, gdyby najpóźniej przed zakończeniem tego postępowania został złożony wniosek o zwrot nieruchomości.

Nietrafne są również wywody skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Organ nadzoru prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych, dokonując jego właściwej kwalifikacji prawnej i wyjaśniając motywy, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.