Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 700/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
658
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 90i
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie przyznania stypendium - oddala skargę -


UZASADNIENIE

[...] Kurator Oświaty w K. skierował do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wniosek o przyznanie T. P. stypendium za wybitne osiągnięcia w roku szkolnym 2013/2014.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. skierowanym do Ministra Edukacji Narodowej skarżącego wniósł o doręczenie wraz z uzasadnieniem decyzji w przedmiocie przyznania mu stypendium, zgodnie z wymogiem określonym w art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracji (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). W przypadku, jeżeli decyzja nie została wydana, wniósł o przedsięwzięcie czynności mających na celu jej wydanie, zgodnie z przepisami Kpa.

Zastępca Dyrektora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych w Ministerstwie Edukacji Narodowej w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] poinformował T. P., że zasady oraz szczegółowy sposób i tryb przyznawania stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania określają przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) zawarte w rozdziale 8a oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 2005 r. w sprawie stypendiów Prezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Dz. U. Nr 106, poz. 890). Przepisy te wprowadzają szczególną procedurę wyłaniania kandydatów do stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, która nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kpa i która nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej.

Jednocześnie ww. został poinformowany o przyczynach niezakwalifikowania jego osoby do przyznania stypendium w roku szkolnym 2013/2014.

T. P. w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r., powołując się na art. 37 § 1 Kpa, wezwał Ministra Edukacji Narodowej do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu w terminie określonym w przepisach prawa sprawy dot. przyznania mu stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania za osiągnięcia w roku szkolnym 2013/2014.

Zastępca Dyrektora Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych MEN w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] podał, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r.

T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie wydania decyzji o odmowie przyznania mu stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania za osiągnięcia uzyskane w roku szkolnym 2013/2014.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że odmowa wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, dotyczącej prawa podmiotowego wynikającego z przepisów ustawy, prowadziłaby do zamknięcia stronie możliwości zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji, mimo braku jednoznacznej wypowiedzi ustawodawcy w tej kwestii, co wydaje się być wątpliwe w kontekście art. 78 Konstytucji RP. Odmowa wydania decyzji zamykałaby drogę do poddania rozstrzygnięcia kontroli sądowej.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), gdyż w ocenie organu, skoro organ nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej, to skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.).

Na podstawie art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle powyżej przytoczonych przepisów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew twierdzeniu skarżącego, organowi nie można przypisać bezczynności.

Bezczynność organu występuje, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W orzecznictwie przyjmuje się, że o bezczynności organu możemy mówić wówczas, gdy organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzucić bezczynności (publ. Wspólnota z 2011 r., nr 24).

Instytucja skargi na bezczynność organu ma zaś na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przesłanki, których jednoczesne zaistnienie warunkuje powstanie stanu bezczynności w toku postępowania administracyjnego, to po pierwsze brak działania organu przyjmujący postać "niezałatwienia sprawy" będącej przedmiotem postępowania oraz po drugie - upływ terminu do załatwienia sprawy (zob. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, LEX 2011).

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra Edukacji Narodowej, który w ocenie skarżącego zobowiązany był wydać decyzję administracyjną w związku z prowadzeniem postępowania zainicjowanego wnioskiem [...] Kuratora Oświaty o przyznanie skarżącemu stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

Zgodnie z art. 90i ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572), stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania może być przyznane uczniowi szkoły publicznej dla młodzieży lub szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej dla młodzieży, uzyskującemu wybitne osiągnięcia edukacyjne, w szczególności:

1) laureatowi międzynarodowej olimpiady lub laureatowi i finaliście olimpiady przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim lub turnieju;

2) laureatowi konkursu na pracę naukową, organizowanego przez instytucję naukową lub stowarzyszenie naukowe;

3) uczniowi szkoły ponadgimnazjalnej uzyskującemu najwyższe wyniki w nauce według indywidualnego programu lub toku nauki;

4) uczniowi uczestniczącemu w zajęciach w uczelni przewidzianych tokiem studiów na podstawie postanowień regulaminu studiów dotyczących warunków uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów;

5) uczniowi, który uzyskał wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym na szczeblu krajowym lub międzynarodowym.

Stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania przyznaje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ogłasza na stronach internetowych właściwego ministerstwa liczbę stypendiów oraz wysokość stypendium w każdym roku szkolnym.

Z powyżej przytoczonego przepisu z jego ust. 3 jedynie dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jedynie obowiązek do corocznego ogłaszania na stronie internetowej informacji zarówno o liczbie stypendiów, jak i wysokości stypendium w danym roku kalendarzowym. Natomiast przyznanie na podstawie przytoczonego przepisu stypendium nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, zaś rozstrzygnięcie w tym zakresie nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu Kpa. Rozstrzygnięcie to nie może zostać zaskarżone przez osoby mające w tym interes prawny, bowiem żaden środek zaskarżenia w tym przypadku nie przysługuje.

Obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania nie zawierają również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 2005 r. w sprawie stypendiów Prezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Dz. U. Nr 106, poz. 890).

Skoro zatem w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów nakładających na organ administracji publicznej obowiązku określonego działania, a w niniejszej sprawie wydania decyzji, to nie można mu przypisać bezczynności.

Z powyższych względów Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów podniesionych w skardze i na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązać do wydania aktu.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 powołanej powyżej ustawy, orzekł, jak w sentencji wyroku.