Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 475/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 193,  art. 194,  art. 196
journal: Dz.U. 2011 nr 149 poz 887
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 193 ust. 1 pkt 2, ust.6, art. 194 ust.1, art. 196 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. nr 149, poz. 887 ze zm.), w pkt 1 ustalił S.E. opłatę za pobyt dziecka A.T. w Zespole Placówek Opiekuńczo – Wychowawczych – Pogotowiu Opiekuńczym ul. [...] w B. w wysokości 7.830 zł miesięcznie począwszy od 25 kwietnia 2012r. Stwierdzono, że ustalona opłata za okres 25-30 kwietnia 2012r. wynosi 1.566 zł. W pkt 2 orzekł, że za uiszczenie tej opłaty S.E. ponosi solidarną odpowiedzialność z B.T. Jednocześnie zobowiązano do wpłaty opłaty w łącznej wysokości 17.226 zł za okres od 25 kwietnia 2012r. do 30 czerwca 2012r. w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania decyzji, natomiast od lipca 2012r. w kwocie 7.830 zł miesięcznie do 25-go dnia każdego miesiąca.

Organ stwierdził, że w związku z pobytem A.T., syna S.E. w placówce opiekuńczo – wychowawczej w B. w dniu 27 kwietnia 2012r. wysłano do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opłaty za pobyt w tej placówce, doręczone 16 maja 2012r. Jednocześnie pouczono stronę o treści art. 10 § 1 K.p.a. Pomimo wezwania S.E. nie skontaktował się z organem oraz nie udokumentował swojej sytuacji materialno – bytowej, dlatego organ ustalił pełną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej, tj. w wysokości 7.830 zł miesięcznie. Kwota wydatków miesięcznych została ustalona zgodnie z zarządzeniem nr 0050.1163.2012.PS Prezydenta Miasta B. z dnia 17 lutego 2012r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2012r. w Zespole Placówek Opiekuńczo – Wychowawczych w B., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 19 marca 2012r. poz. 1267.

Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że Rada Miejska w B. podjęła w dniu 24 stycznia 2012r. uchwałę nr XV/331/2012 w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalonej opłaty rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Śl. z 15 lutego 2012r., poz. 841). Zgodnie z § 3 powyższej uchwały podstawą do odstąpienia od ustalenia opłaty zobowiązanego lub umorzenia w całości wraz z odsetkami już ustalonej opłaty jest trudna sytuacja dochodowa i majątkowa zobowiązanego, którego dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego, a zobowiązany nie posiada majątku innego niż służący zabezpieczeniu jego podstawowych potrzeb życiowych. Z kolei w myśl § 6 tejże uchwały ustalenie trudnej sytuacji życiowej, dochodowej, majątkowej zobowiązanego następuje na podstawie dowodów potwierdzających okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia opłaty, umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty. Jednocześnie zgodnie z § 2 pkt 3 dochód i kryterium dochodowe zobowiązanego ustala się stosownie do art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie podjęto wszystkich niezbędnych kroków do pełnego wyjaśnienia sprawy zbadania okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłaty. Prezydent powinien podjąć we własnym zakresie starania o ustalenie struktury rodziny zobowiązanego oraz jego sytuacji materialno – bytowej. Wobec zamieszkiwania zobowiązanego poza obszarem właściwości miejscowej Prezydenta Miasta B., można skorzystać z instytucji pomocy prawnej (art. 52 K.p.a.). Organ I instancji powinien także wyjaśnić zasadność ustalenia opłaty w sytuacji, gdy dziecko po skierowaniu do odpowiedniej placówki, następnie przebywa w innej. Jak wynika bowiem z akt sprawy, małoletni A.T. przebywa pogotowiu opiekuńczym od 25 kwietnia 2012r, to jednak od 23 maja 2012r. przebywa w Oddziale [...] Centrum Pediatrii w S., a termin hospitalizacji nie jest określony. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na konieczność ustalenia, czy wobec drugiego z rodziców przeprowadzono stosowne postępowanie i wydano decyzję w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka.

Po przekazaniu akt sprawy, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust.6, art. 194 ust.1, art. 196 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. nr 149, poz. 887 ze zm.) ustalił w pkt. 1 i 2 odpłatność za pobyt A.T. w ten sam sposób, jak we wcześniejszej decyzji z dnia [...]r. Jednocześnie w pkt 3 ustalił, że opłatę za okres od 25 kwietnia 2012r. do 30 listopada 2012r. w łącznej wysokości 56.376 zł należy wpłacić w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji, natomiast począwszy od grudnia 2012r. w kwocie 7.830 zł miesięcznie do 25-go dnia każdego miesiąca na wskazane konto. Jednocześnie w sentencji decyzji orzekł, że solidarnie zobowiązaną jest B.T.

Prezydent stwierdził, że Ośrodek w dniu 21 września 2012r. wystąpił do MOPR w P. o wezwanie S.E. celem złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. O tym strona została poinformowana w piśmie doręczonym w dniu 9 października 2012r. Następnie MOPR w P. w dniu 22 listopada 2012r. poinformował organ, że strona pomimo pisemnego wezwania nie zgłosiła się do pracownika socjalnego. Dodatkowo pracownik socjalny udał się pod wskazany adres zamieszkania i ustalił, że budynek jest opuszczony i niezamieszkały. Jednocześnie MOPR w P. nie dysponował innym adresem zamieszkania strony.

Organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 25 września 2012r. nr XXII/561/2012 w sprawie szczegółowych warunków m.in. odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, która weszła w życie z dniem 22 listopada 2012r., całkowite odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje, gdy udokumentowany dochód na jedną osobę w rodzinie lub na osobę samotną nie przekracza 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym. Ponadto zgodnie z § 11 ta uchwała ma zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a nie zakończonych przez wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ podniósł, że S.E. nie nawiązał kontaktu z organami pomocy społecznej w P. i B. oraz nie udokumentował swojej sytuacji dochodowej. Dlatego ustalono opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej tj. 7.830 zł miesięcznie.

Jednocześnie w dniu 27 kwietnia 2012r. wszczęto postępowanie administracyjne wobec matki biologicznej małoletniego, B.T., dotyczące opłaty za pobyt jej syna A.T. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Jednak z uwagi na ochronę danych osobowych dokumentacja z tej sprawy nie została dołączona do akt niniejszej sprawy. Ponadto przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie przewidują możliwości odstąpienia od ustalenia rodzicom biologicznym opłaty za pobyt dziecka w placówce, w okresie w którym dziecko przebywa okresowo poza placówką w związku z hospitalizacją.

W odwołaniu S.E. wniósł o jej uchylenie w całości. Wskazał, że jego dochód nie przekracza kwoty 1.200 zł miesięcznie, a ponadto z tej kwoty uiszcza na dzieci alimenty w kwocie 800 zł na konto bankowe matki dzieci. Zdaniem odwołującego organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia średnich miesięcznych dochodów. Jednocześnie podniósł, że nie otrzymał żadnego zawiadomienia z MOPR w P. do złożenia stosownych oświadczeń, a jedynie został poinformowany przez MOPS w B. Ponadto w decyzji określono solidarną odpowiedzialność odwołującego oraz B.T., tymczasem jedynie on jest zobowiązany do uiszczenia opłaty. Jeżeli B.T. odpowiada solidarnie, to jest ona stroną tego postępowania i przysługują jej wszelkie prawa i obowiązki wynikające z tego tytułu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Na wstępie przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz podstawowe regulacje ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, dotyczące ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 194 tej ustawy, zgodnie z którym opłatę, o której mowa w art. 193 ust.1, ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo – wychowawczej, a rada powiatu określa – w formie uchwały – szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

W związku z powyższym Rada Miejska w B. podjęła w dniu 25 września 2012r. uchwałę Nr XXII/561/2012 w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalonej opłaty rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Powyższa uchwała zastąpiła uchwałę z dnia 24 stycznia 2012r. nr XV/331/2012. W § 3 obecnie obowiązującej uchwały przewidziano, że odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej następuje gdy udokumentowany dochód na jedną osobę w rodzinie lub na osobę samotną nie przekracza 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym lub nie jest znane miejsce pobytu zobowiązanego. Z kolei zgodnie z § 7 ust. 4 tej uchwały podstawą odstąpienia od ustalenia opłaty jest ustalenie sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej zobowiązanego do ponoszenia odpłatności na podstawie dokumentów i innych dowodów przedłożonych przez osobę zobowiązaną.

Zdaniem Kolegium na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego budzi wątpliwości stwierdzenie organu, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie nawiązała kontaktu z MOPR w P., ani z MOPS w B. oraz nie udokumentowała swojej sytuacji dochodowej, a tym samym ustalenie pełnej opłaty za pobyt dziecka jest zasadne. Organ wskazał, że strona otrzymała do wiadomości pismo organu skierowane do MOPR w P., z którego wynikało, że organ wystąpił w ramach pomocy prawnej o wezwanie strony i złożenie stosownych oświadczeń, a zwłaszcza aktualnego zaświadczenia o osiąganych dochodach Następnie MOPR w P. pismem z dnia 15 listopada 2012r. poinformował organ, że nie jest możliwe wezwanie strony zamieszkałej w P. przy ul. [...] do złożenia stosownych oświadczeń, bowiem pomimo wezwania MOPR w P. nie otrzymał potwierdzenia zwrotnego odbioru ani wezwania. Ponadto z wizyty pracownika socjalnego pod wskazanym adresem wynika, że kamienica jest opuszczona i nie zamieszkuje tam żaden lokator.

Zdaniem Kolegium wątpliwość budzi także okoliczność prawidłowego zawiadomienia strony o zgłoszeniu się do organu celem złożenia stosownych oświadczeń. Z akt sprawy wynika bowiem, że adres odwołującego nie zmienił się co najmniej od 2007r. i pisma tam wysyłane były odbierane przez niego osobiście. W kontekście zarzutów odwołującego, organ nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do pełnego wyjaśnienia sprawy i zbadania okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłaty.

Kolegium wskazało na obowiązki organu wynikające z art. 77 § 1 K.p.a. Stwierdzono, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie ustalenie na jaki adres zostało wysłane zawiadomienie, czy wróciło potwierdzenie jego odbioru, jeżeli nie to czy zostało przeprowadzone postępowanie reklamacyjne i jaki jest jego wynik. Osobnego wyjaśnienia wymaga również kwestia płacenia przez stronę alimentów. Zaznaczono, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ powinien wyczerpująco zgromadzić materiał dowodowym, niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S.E. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem, bowiem zawiera błędne rozstrzygnięcie wobec B.T., gdyż decyzja organu I instancji w całości powinna się również odnosić wobec niej jako matki małoletniego A.T. Jednocześnie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji na podstawie § 3 ust.1 uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 25 września 2012r. nr XXII/561/2012 poprzez orzeczenie o całkowitym odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej z powodu naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, bowiem jego dochód nie przekracza 1.200 zł.

W motywach skargi S.E. stwierdził, że decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została wydana na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie błędnie ustalono strony postępowania jako zobowiązane do wniesienia opłaty. Skarżący zaznaczył, że organ od kwietnia 2012r. znał sytuację małoletniego i wiedział, że brak jest podstaw do wykonywania pieczy zastępczej. Jednocześnie orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności zostało błędnie ograniczone tylko wobec skarżącego, bowiem oboje rodzice są zobowiązani do utrzymania dziecka i łączna kwota dochodów powinna być podstawą do ustaleń wysokości opłaty. Tymczasem zgodnie z art. 193 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Pomimo tego naliczoną opłatę ma ponieść jedynie skarżący, zaś wskazana B.T. została "fikcyjnie zobowiązana", bowiem decyzja organu I instancji nie została jej doręczona. Jednocześnie organ I instancji błędnie powołał się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych.

Skarżący odniósł się do zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organu I instancji. Zaznaczył, że Prezydent wydał decyzję z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie skarżącego również B.T. powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do postawionych zarzutów, w toku postępowania odwoławczego. Ponadto organ I instancji winien uwzględnić treść odwołania oraz dokumentację dołączoną w trakcie postępowania odwoławczego. S.E. zaznaczył, że zarówno decyzja organu I instancji oraz zaskarżona decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 77 i art. 7 K.p.a. z uwagi na brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego oraz brak jego rozpatrzenia. Zarzucił również naruszenie art. 80 K.p.a., ponieważ po przeprowadzeniu postępowania nie dokonano szczegółowej oceny jego wyników, gdyż ograniczono się jedynie do oceny części materiału. Zdaniem strony stan faktyczny w pozostałym zakresie nie został wyjaśniony i oceniony, choćby w kontekście przepisów prawa cywilnego w zakresie ostatniego miejsca zamieszkiwania i ostatniego centrum życiowego syna, tj. art. 15 w zw. z art. 22 K.c. W tym zakresie stwierdził, że B.T. wyraziła zgodę na zmianę miejsca zamieszkania A.T., który od 5 lutego 2012r. zamieszkiwał u skarżącego. Z tej przyczyny jego syn jest uczestnikiem niniejszego postępowania i zasadne jest wysłuchanie oraz ocena jego stanowiska w sprawie. Dodatkowo zarzucił, że postępowanie jest skutkiem "sfabrykowanego jednodniowego jakoby orzeczenia jakiegoś sądu do Domu Dziecka w B.". Jednocześnie placówka opiekuńcza w B. i nadrzędny nad nią MOPS w B. z powodu "współudziału w realizacji sfabrykowanych pozaprawnych czynności’ nie są właściwe do wykonywania pieczy zastępczej wobec jego syna.

W dalszej części skargi powtórzył, że oboje rodziców małoletniego powinni mieć możliwość wypowiedzenia się co do postawionych zarzutów. S.E. wskazał, że jego syn przebywa w placówce w B. od dwunastu miesięcy. Pomimo tego organ I instancji w decyzji skoncentrował się wyłącznie na sprawach finansowych, a powinien na przesłankach zasadności umieszczenia i pobytu małoletniego w pieczy zastępczej z art. 191 ust. 1 i 9, art. 103 ust. 6, art. 135 i art. 139 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zdaniem skarżącego koszty pobytu powinien ponosić Prezydent Miasta B., bowiem z winy tego organu małoletni A.T. błędnie został umieszczony w placówce podległej temu organowi. W ocenie strony zachodzi konieczność zbadania celowości umieszczenia jego syna w pieczy zastępczej, gdyż orzeczenie Sądu Rejonowego w B. nie wskazało, gdzie ma ona być wykonywana.

Zdaniem skarżącego powyższe zarzuty wskazują na naruszenie zasad określonych w art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 K.p.a. stanowią podstawę do uchylenia decyzji organów administracji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Wraz ze skargą S.E. przedłożył kserokopię oświadczeń jego syna A.T. z dnia 31 lipca 2012r. stwierdzających, że od dnia 5 lutego 2012r. nie zamieszkuje w B..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że podstawą ustalenia pełnej odpłatności za pobyt A.T. w placówce opiekuńczo – wychowawczej była w ocenie organu I instancji okoliczność braku udokumentowania przez S.E. swojej sytuacji dochodowej i brak kontaktu z MOPR w P. Rozpatrując odwołanie Kolegium uznało, że ta okoliczność nie została należycie wyjaśniona w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego decyzja organu I instancji została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W piśmie z dnia 18 listopada 2013r. skarżący podniósł, że Prezydent Miasta B. nie czekając na rozpoznanie skargi wydaje kolejne decyzje w sprawie i wszczyna postępowanie egzekucyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.

Zważyć przyjdzie, że przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wskutek wniesionej przez S.E. skargi, stało się rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, w którym organ nie przesądzał o istocie sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się zatem do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 K.p.a., gdyż w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy. Ocena legalności działania organu administracji sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny przestrzegania przez organ odwoławczy przepisów procesowych regulujących dopuszczalność wydawania rozstrzygnięcia kasacyjnego.

Przywołany jako prawna podstawa decyzji będącej przedmiotem skargi art. 138 § 2 K.p.a., stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja kasacyjna nie może więc być wydana w innych sytuacjach, niż wskazane w art. 138 § 2 K.p.a. i żadne inne wady decyzji organu I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do jej wydania.

Trudno nie przyznać racji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które po analizie zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego potraktowało sytuację strony jako nie wyjaśnioną należycie. Nie będąc jednocześnie uprawnione do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym w uzasadnieniu zakresie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy skorzystało z możliwości wydania decyzji kasacyjnej. Zwrócić uwagę należy, iż zaskarżona decyzja usuwała z obrotu prawnego rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt syna skarżącego w Zespole Placówek Opiekuńczo -Wychowawczych – Pogotowiu Opiekuńczym w B. Należy zgodzić się z Kolegium, że organ I instancji nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do pełnego wyjaśnienia sprawy i zbadania okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłaty. Istotne dla załatwienia niniejszej sprawy jest bowiem ustalenie sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz rodzinnej zobowiązanego do uiszczenia tejże opłaty.

W tym zakresie należy wskazać na regulacje ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2011r. Nr 149, poz. 887 ze zm.) dotyczące sposobu ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Jednocześnie zgodnie z art. 194 ust. 2 tej ustawy Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia tej opłaty. Nadto w myśl art. 194 ust. 3 starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Na podstawie art. 194 ust. 2 cytowanej ustawy Rada Miejska w B. w dniu 25 września 2012r. wydała uchwałę nr XXII/561/2012 w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalonej opłaty rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Zgodnie z § 3 ust. 1 tej uchwały, całkowite odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej następuje, gdy udokumentowany dochód na jedną osobę w rodzinie lub na osobę samotną nie przekracza 100 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym lub nie jest znane miejsce pobytu zobowiązanego. Jednocześnie § 3 ust. 2 uchwały wymienia inne okoliczności, w których można odstąpić od ustalenia tej opłaty, w tym regularne płacenie alimentów na dziecko przebywające w pieczy zastępczej przez co najmniej 6 miesięcy przed datą ustalenia wysokości opłaty.

Powyższe regulacje przekonują, że ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie może nastąpić w oderwaniu od dokładnego zbadania sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej rodziców dziecka. Prezydent Miasta B. wydając decyzję z dnia [...]r. nr [...] ustalającą opłatę jednoznacznie stwierdził, że S.E. nie udokumentował swojej sytuacji dochodowej oraz nie nawiązał kontaktu z MOPR w P. Zgodzić się należy z Kolegium, że taka konstatacja organu budzi wątpliwości w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i wskazuje na naruszenie obowiązków organu wynikających z art. 77 § 1 i art. 7 K.p.a. Z akt administracyjnych wynika wprawdzie, że skarżącemu doręczono do wiadomości w dniu 9 października 2012r. pismo organu skierowane do MOPR w P., w którym zwrócono się do tego Ośrodka o wezwanie S.E. do złożenia stosownych wyjaśnień, jednakże brak jest dowodu doręczenia stronie zawiadomienia z MOPR w P. do zgłoszenia się w tym celu. Ponadto z pisma MOPR z dnia 15 listopada 2012r. nie wynika, aby w związku z tym wszczęto postępowanie reklamacyjne na poczcie. Jednocześnie ustalenia pracownika socjalnego MOPR w P. dotyczące tego, że budynek przy ul. [...] jest niezamieszkały pozostają w sprzeczności z faktem doręczania skarżącemu pozostałej korespondencji w sprawie i osobistego potwierdzenia jej odbioru. Ponadto organ odwoławczy zasadnie zauważył, że wyjaśnienia wymaga także kwestia alimentów płaconych przez skarżącego na syna.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że dopiero przekonywująco uzasadniona ocena sytuacji życiowej skarżącego mogłaby pozwolić na podjęcie rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia odpłatności za pobyt A.T. w Zespole Placówek Opiekuńczo – Wychowawczych – Pogotowiu Opiekuńczym w B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Kolegium, dotyczące tego, że organ I instancji nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do pełnego wyjaśnienia sprawy i zbadania okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wyrażone przez organ stanowisko dotyczące tego, że strona nie nawiązała kontaktu z organami pomocy społecznej i nie udokumentowała swojej sytuacji wymaga ich ponownego zbadania. Konieczność wszechstronnej analizy sytuacji skarżącego spełnia przesłankę warunkującą wydanie decyzji organu II instancji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. Zauważyć dodatkowo można, że skarżący zarzuca właśnie organowi I instancji nienależyte wyjaśnienie jego sytuacji materialnej i możliwości ponoszenia odpłatności w wysokości określonej przez Prezydenta Miasta B.

Wyłącznie w przypadku, gdyby w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. znalazły się błędne wskazówki odnośnie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stanowiłoby to naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego o istotnym dla wyniku sprawy charakterze. Sytuacja taka jednak nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego, co do tego, że wynikająca z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej solidarna odpowiedzialność rodziców za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej odbiega od uregulowanej na mocy przepisów kodeksu cywilnego odpowiedzialności solidarnej dłużników. W myśl art. 369 k.c. przyjęcie konstrukcji solidarności (zarówno biernej, jak i czynnej) uwarunkowane jest istnieniem podstawy prawnej w tym względzie. Ustawodawstwo polskie stoi bowiem na gruncie formalnego ujęcia źródeł solidarności. Źródłem solidarności zgodnie z art. 369 k.c. może być jedynie ustawa lub czynność prawna. Podstawą prawną przyjęcia odpowiedzialności solidarnej rodziców za opłatę z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej stanowi art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z tej przyczyny, stosując wobec tego zobowiązania w sposób odpowiedni regulacje kodeksu cywilnego przyjąć trzeba, że wierzyciel (w tym wypadku uprawniony organ) może żądać całości lub części świadczenia od obu rodziców łącznie lub od każdego z osobna, a zaspokojenie organu przez jednego z rodziców zwalnia drugiego art. 366 § 1 k.c.). Jeżeli jeden z rodziców spełnił świadczenie, może żądać od drugiego zwrotu w częściach równych, chyba że z treści stosunków rodzicielskich wynika co innego (art. 376 § 1 k.c.).

Nie można również zgodzić się z argumentem o braku podstaw prawnych do zobowiązania skarżącego do ponoszenia odpłatności z tytułu umieszczenia jego syna w pieczy zastępczej. Wykonalne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...] nakazywało organowi umieszczenie małoletniego A.T. w pieczy zastępczej. Piecza ta sprawowana jest odpłatnie. Z tego tytułu, na podstawie art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej organ był uprawniony do obciążenia skarżącego n ustalonymi opłatami.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 K.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 kpa, skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 P.p.s.a. jak w sentencji.

Na marginesie należy zauważyć, że kolejną decyzją własną Prezydent Miasta B., nie czekając na rozpoznanie skargi na decyzję kasacyjną z dnia [...]r. nr [...], wydał decyzję z dnia [...]r. nr [...], w której odstąpił od ustalenia opłaty za pobyt A.T. na okres od 25 kwietnia 2012r do 30 października 2012r. oraz ustalił opłatę za pobyt w wysokości 7.830 zł miesięcznie od 1 listopada 2012r. do 31 marca 2013r. oraz w wysokości 7.114 zł miesięcznie od 1 kwietnia 2013r.