Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1585/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1, art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 26a ust. 1 a1 pkt 3, art. 26a ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 511
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] w R. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]; w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] w R. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...]Nr [...] im. [...](dalej: "skarżący", "strona" lub "szpital") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu" lub "organ") z [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] września 2018 r. znak: [...] o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres listopad 2017 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

22 lutego 2018 r. skarżący przekazał do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON" lub "Fundusz"), wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za okres listopad 2017 r.

Decyzją z [...] września 2018 r. znak: [...] Prezes Zarządu odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania za listopad 2017 r. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni. Analiza zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji wykazała, iż za okres sprawozdawczy listopad 2017 r. (okres rozliczeniowy ZUS - grudzień 2017 r.) składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP dotyczące wynagrodzeń opłacone zostały częściowo po terminie, tj. 25 lipca 2018 r. Organ uznał, że stronie nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres listopad 2017 r., w związku z czym jest zobowiązana do niezwłocznego dokonania korekty wniosku Wn-D wraz z załącznikami INF-D-P za ww. okres sprawozdawczy poprzez złożenie korekty zerującej wartość należnego dofinansowania.

15 października 2018 r. do organu wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wskazał, iż przedstawił organowi zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu w opłacie składek, m.in. z 19 września 2017 r., z 23 października 2017 r., z 23 listopada 2017 r., z 18 grudnia 2017 r., z 18 stycznia 2018 r. i z 19 lutego 2018 r., które wskazują, że strona nie zalegała z zapłatą składek na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem strony sytuacja wynikła w sprawie jest najprawdopodobniej wynikiem księgowania wpłat przez ZUS, które jest dokonywane w oderwaniu od stałych zasad i reguł. Strona jest podmiotem zatrudniającym blisko 2000 osób, zatem zmiana i korekta dokonywana wstecz na kontach poszczególnych pracowników szpitala przez ZUS nie może wpływać niekorzystnie na sytuację strony, która jest sumiennym i solidnym płatnikiem składek ZUS. Szpital podał, że kwota do zapłaty składek z deklaracji ZUS ... to 3 424 558,96 zł, kwota wpłaty dokonana w dniu 15 stycznia 2018 r. to 3 410 771,41 zł (różnica – 13 787,55 zł), nadpłata składek emerytalno-rentowych 14 294,35 zł, wynikająca z ww. nadpłaty niedopłata składki zdrowotnej 506,80 zł. Strona wyjaśniła, że różnica między kwotami, przedstawionymi w deklaracji [...] a kwotą przelewu z 15 marca 2018 r. wynika z przeprowadzonych korekt dotyczących zwrotu składek emerytalno-rentowych za czerwiec, lipiec, sierpień 2017 r. na podstawie wydanych przez ZUS decyzji dotyczących przekroczenia rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek przez pracowników zatrudnionych poza szpitalem. Szpital nie występuje do ZUS o zwrot składek, lecz uwzględnia powstałe różnice w bieżących przelewach. Strona przedłożyła też pismo ZUS z 14 sierpnia 2018 r. znak: [...] skierowane do PFRON, w którym ZUS informuje, że płatnik - [...] Nr [...] im. [...]wywiązywał się terminowo z opłacania składek (do 15 dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły). W piśmie wskazano, że w okresie od 12 grudnia 2017 r. do 6 lutego 2018 r. u ww. płatnika została przeprowadzona kontrola, w wyniku której płatnik złożył korekty dokumentów rozliczeniowych na wyższe kwoty za okres od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r., które spowodowały zadłużenie na koncie za ww. okres. Do dnia poprzedzającego złożenie korekt dokumentów rozliczeniowych na koncie płatnika figurowała nadpłata, którą płatnik miał prawo potrącać w składkach bieżących, składki za miesiące: wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r. były regulowane w terminie. Po złożonych korektach ZUS dokonał ponownego rozliczenia konta płatnika według zasad wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS (Dz.U. z 2Q17 r:, poz.1831), co skutkuje zmianą rozliczenia wpłat. Na dzień wymagalności zapłaty składek za luty 2018 r., tj. 15 marca 2018 r. na koncie płatnika były zaewidencjonowane dokumenty korygujące za rok 2013, które za ten okres spowodowały zadłużenie, a wpłaty dokonane w terminie przez płatnika do lutego 2018 r., zgodnie z ww. rozporządzeniem, rozliczyły się na najstarsze zadłużenie, tj. na rok 2013, co spowodowało zadłużenie do lutego 2018 r. i brak jest możliwości zmiany oznaczenia jak i przyporządkowania wpłat. Pomimo powstałego zadłużenia płatnik nie występował z wnioskiem o rozłożenie zaległości na raty, a całość niedopłaty wraz z należnymi odsetkami opłacił 25 kwietnia 2018 r. Nieuniknione jest również składanie korekt dokumentów rozliczeniowych zwłaszcza przez tak duże zakłady jakim jest Szpital.

Pismem z 13 listopada 2018 r. organ zwrócił się z prośbą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji, czy [...] Nr [...] im. [...]opłacił (z uwzględnieniem rozliczeń konta płatnika) terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP oraz FGŚP od wynagrodzeń za okres: grudzień 2017 r. (w związku z wypłatą wynagrodzeń za listopad w grudniu) za wymienionych w piśmie pracowników.

W odpowiedzi ZUS poinformował (w odrębnych pismach dotyczących poszczególnych pracowników), że płatnik dokonywał rozliczenia należnych składek w zbiorczej deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA), zaś kwotę składek za poszczególnych ubezpieczonych płatnik wykazywał w imiennych raportach miesięcznych o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach (ZUS RCA) sporządzonych dla tych ubezpieczonych. Ponieważ na kontach ubezpieczonych nie są ewidencjonowane daty wpłat składek należy uznać, że składki za wskazanych pracowników zostały opłacone zgodnie z przedstawionym zestawieniem wg. stanu na 19 grudnia 2018 r.

Pismem z 12 marca 2019 r. organ zwrócił się z prośbą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyjaśnienie rozbieżności między kwotami należnych składek wskazanych przez płatnika w ZUS DRA za grudzień 2017 r. a kwotami wskazanymi w piśmie ZUS z 19 grudnia 2018 r. znak: [...] .

W odpowiedzi ZUS poinformował, że przedłożona deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA płatnika jest o identyfikatorze [...] z datą wypełnienia 10.01.2018 r., natomiast do rozliczenia w piśmie z 19.12.2018 r. jest uwzględniona korekta ZUS DRA o identyfikatorze [...] z data wypełnienia 14.12.2018 r.

Decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] Prezes Zarządu utrzymał w mocy decyzję własną z [...] września 2018 r. o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres listopad 2017 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a - 26c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji",

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Ponadto jeżeli pracodawca ubiegający się o wypłatę środków PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, dokona częściowej zapłaty składek do ZUS z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, zaś kwota opłacona po terminie wskazanym w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, nie przekroczy 2% składek należnych za dany miesiąc, pracodawca nie traci prawa do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ten okres. Z informacji uzyskanych z ZUS wynika, że kwota opłacona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji za okres grudzień 2017 r. wynosi 881.255,67 zł, co stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc. Organ wyjaśnił, że skarżącego obowiązywał termin wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778), dalej: "u.s.u.s.", tj. do 15 dnia następnego miesiąca. Kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zarówno w u.s.u.s. jak i w ww. rozporządzeniu, brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych, a potem na pozostałych zatrudnionych. Jak wynika z treści ww. rozporządzenia, rozliczenia dokonuje się proporcjonalnie i w określonej kolejności. ZUS dokonując rozliczenia wpłat na poszczególne fundusze dokonuje ich więc proporcjonalnie nie stosując podziału na osoby niepełnosprawne i pełnosprawne. W przypadku jakichkolwiek niedopłat, czy późniejszych dopłat strony, wpłaty są rozdzielane proporcjonalne na wszystkich pracowników. Wobec czego nieterminowe poniesienie kosztów płacy w postaci opłacenia składek ZUS dotyczy również osób niepełnosprawnych. Organ dodał, że z treści przepisów jednoznacznie wynika, że skoro na koncie płatnika za okres objęty postępowaniem zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, to informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dalej Prezes Zarządu stwierdził, że ze względu na to, iż podstawą dokonania rozliczenia konta płatnika są prawidłowo złożone przez płatnika dokumenty rozliczeniowe oraz wpłaty, które wpłynęły na konto płatnika, w przypadku złożenia jakichkolwiek korekt dokumentów rozliczeniowych stan konta w ZUS może ulec zmianie. Pisma z ZUS przedstawiają stan konta płatnika na dzień 19 grudnia 2018 r., natomiast przedstawiane przez stronę dokumenty (ZUS [...] oraz potwierdzenie opłacenia składek w dniu 15 stycznia 2018 r.) nie dotyczą sposobu rozliczenia wpłat na koncie płatnika. Prezes Zarządu uznał za wiarygodne dane uzyskane z ZUS wg stanu na 19 grudnia 2018 r. wskazując, że proces rozliczeń konta płatnika w ZUS jest dynamiczny, zaś organ wydając rozstrzygnięcie winien oprzeć się na danych najbardziej aktualnych. Według organu nie ma wątpliwości, że w stosunku do strony zachodzi przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, która uniemożliwia wypłatę miesięcznego dofinansowania. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w przypadku strony przekroczony został czternastodniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z opłaceniem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP i FGSP za pracowników niepełnosprawnych za okres grudzień 2017 r., który odpowiada okresowi listopad 2017 r. PFRON. Organ wyjaśnił, że późniejsze uregulowanie należności wobec ZUS z tytułu opłacania składek, niepełne opłacenie lub brak opłacenia tych składek nie skutkuje możliwością ubiegania się o dofinansowanie.

W skardze na decyzję Prezesa Zarządu z [...] lipca 2019 r. strona zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a." przez zaniechanie zbadania całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i przyjęcie, że skarżący nie uzyskał uprawnienia do wypłaty dofinansowania z uwagi na zaległości w zapłacie składek na ubezpieczenie społeczne, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż po stronie skarżącego doszło do wypełnienia przesłanki poniesienia przez pracodawcę kosztów pracy z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, a w konsekwencji uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2017 r. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2018 r. oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, wg norm przepisanych. Szpital podniósł, że przedstawił organowi zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu w opłacie składek m.in. z 19 września 2017 r., z 23 października 2017 r., z 23 listopada 2018 r., z 18 grudnia 2017 r., z 18 stycznia 2018 r. i z 19 lutego 2018 r. Wobec lakonicznej treści argumentacji organu o nieterminowym opłacaniu składek, trudno odnieść się do meritum sprawy, gdyż skarżący posiada dokumenty w formie zaświadczeń ZUS, że nie zalegał z zapłatą składek na ubezpieczenie społeczne. Dokumentacja finansowa skarżącego wskazuje również, że środki pieniężne były przelewane do ZUS z zachowaniem terminów. W konsekwencji tych okoliczności w przypadku faktycznego podważenia przez organ terminowości zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne, organ jednoznacznie i klarownie powinien wyjaśnić jaka zaległość ewentualnie istniała, a w szczególności ustalenie aktualności zaświadczenia wydanego przez ZUS. Takie działania nie zostały podjęte i w tym zakresie postępowanie wymaga przeprowadzenia w całości. Zdaniem skarżącego Prezes Zarządu również niewłaściwe przyjmuje, że sposób rozliczania wpłat na poszczególne fundusze przez ZUS, to jest proporcjonalnie, bez zastosowania podziału na osoby niepełnosprawne i pełnosprawne, uzasadnia twierdzenie, iż w każdym przypadku przyjąć należy, że w jakiejś części niedopłata będzie dotyczyła osób niepełnosprawnych. W ocenie skarżącego przepisy ustawy o rehabilitacji powinny być interpretowane w świetle zasad prawa Unii Europejskiej, wyrażonych m.in. w rozporządzeniu 651/2014, zgodnie z którym wspieranie pracowników niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej Unii i jej państw członkowskich. Według skarżącego organy nie mają podstaw do stosowania art. 26a ust. 1a pkt 3 ustawy o rehabilitacji, jeżeli w sprawie nie zostało stwierdzone, iż doszło do przekroczenia przez pracodawcę terminów zapłaty kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego. Nie można przyjąć, że każde przekroczenie terminu, z uwagi na proporcjonalny sposób rozliczania wpłat na poszczególne fundusze przez ZUS, jest równoznaczne z przekroczeniem terminu względem pracownika niepełnosprawnego. O przedmiotowej okoliczności rozstrzygają bowiem okoliczności konkretnego przypadku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "ppsa" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że została ona wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ nie przeprowadził w zaskarżonej decyzji żadnych samodzielnych ustaleń, a oparł się tylko na informacjach przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co w kontekście nieprawidłowej wykładni art. 2 ust. 4a w związku z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014.

Unia Europejska w sposób szczególny wspiera osoby niepełnosprawne, co znajduje także odzwierciedlenie w preambule rozporządzenia 651/2014. Zgodnie z motywem 52 i 54 tego rozporządzenia wspieranie (...) pracowników niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej Unii i jej państw członkowskich. Pewne kategorie pracowników (...) niepełnosprawnych wciąż mają trudności z wejściem na rynek pracy i pozostaniu na nim. W związku z tym organy publiczne mogą stosować środki mające na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia tych kategorii pracowników, zwłaszcza osób młodych. Jako że koszty zatrudnienia stanowią część zwykłych kosztów operacyjnych każdego przedsiębiorstwa, pomoc na zatrudnienie (...) pracowników niepełnosprawnych powinna mieć pozytywny wpływ na poziomy zatrudnienia wspomnianych kategorii pracowników i nie powinna zaledwie umożliwiać przedsiębiorstwom ograniczenie kosztów, które musiałyby ponieść w przypadku nieotrzymania pomocy. Pomoc taka powinna być więc wyłączona z obowiązku zgłoszenia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że przyczyni się ona do wejścia lub ponownego wejścia tych kategorii pracowników na rynek pracy i pozostania na nim.

Art. 2 pkt 3 rozporządzenia 651/2014 pracownika niepełnosprawnego definiuje jako każdą osobę, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.

Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną jest zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia. Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 stanowi, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych art. 33 ust. 5. Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że aby Strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samy, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014. Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały uregulowane w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń). Zgodnie z art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Jak już wyżej wskazano, przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów koszty płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się zatem wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. Rola Prezesa PFRON jest ograniczona do kontroli działalności pracodawcy w zakresie odnoszącym się tylko do osób niepełnosprawnych, a nie w całej rozciągłości, która nie ma wpływu na wynagrodzenie osób niepełnosprawnych. W wypadku, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to niepokrywania kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie może oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, a jedynie w takim wypadku jest zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji).

Niewątpliwie z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych (a nie wszystkich pracowników) ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia osób niepełnosprawnych wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in, kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje.

Konkludując, należy przyjąć, że ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Organ takiego ustalenia w sprawie jednak nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji, czym naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes obywateli. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie sądu stanowiło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie organ zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji czy strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za sporny miesiąc. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że strona za wskazany miesiąc nie opłaciła w całości należności składkowych w wymaganym terminie (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych). Dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie organ prowadzący postępowanie, w tym wypadku przez Prezesa PFRON i w wypadku, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, alby też temu dowodowi przeczą inne dowody, także z dokumentów (np. przedstawione przez stronę), to organ winien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji.

Skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony sądu (a także uniemożliwiający polemikę ze strony szpitala). W zaskarżonej decyzji tego zabrakło. Zabrakło konkretnych danych odnoszących się do konkretnych niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżący (pracodawca) nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Innymi słowy organ winien uzyskać dowód i go przedstawić w decyzji wskazujący, że koszty płacy za konkretne osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, co istotne wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organ także, zgodnie z obowiązującym zasadami prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji powinien odnieść się do wyjaśnień skarżącego i przedstawianych przez niego dowodów, które w ocenie strony prowadzą do zupełnie odmiennych ustaleń.

W toku postępowania administracyjnego strona konsekwentnie podnosiła, powołując się na swoją dokumentację finansową oraz zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych m.in. z 19 września 2017 r., 23 października 2017 r., 23 listopada 2017 r., 18 grudnia 2017 r., 18 stycznia 2018 r. i z 19 lutego 2018 r., że środki pieniężne były przelewane do ZUS z zachowaniem terminów i skarżący nie zalegał z zapłatą składek na ubezpieczenie społeczne. Natomiast organ rozpoznając sprawę oparł się jedynie na własnych informacjach pisemnych uzyskanych od ZUS, nie wyjaśniając dostatecznie, dlaczego te dowody uznał za bardziej wiarygodne od dokumentów przedstawionych przez stronę. Skoro strona wskazuje i załącza dowody, które w jej ocenie potwierdzają, że w pierwotnym terminie uregulowała całość należności składkowych wynikający ze złożonych deklaracji i po okresie sprawozdawczym nie korygowała deklaracji w stosunku do osób niepełnosprawnych, to rolą organu będzie jednoznaczne ustalenie i przedstawienie stanowiska w decyzji skąd w takim przypadku pojawiły się niedopłaty na indywidulanych kontach pracownika niepełnosprawnego. Powyższe pozwoli na kontrolę przez sąd przyjętego stanowiska, a także umożliwi stronie polemikę z ustaleniami. Natomiast wobec braku takich ustaleń i przedstawienia ich w decyzji, a także wobec nieprawidłowej wykładni pojęcia "kosztów płacy", to sąd nie jest w stanie dokonać kontroli zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie w ocenie sądu w sprawie organ naruszył przepisy materialne (ar. 2 ust. 4a w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji), gdyż dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia koszty płacy, a także naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę wskazaną oceną związaną przede wszystkim z interpretacją pojęcia koszty płacy. Ustali i jeżeli taki fakt będzie miał miejsce przedstawi w zaskarżonej decyzji informację o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób. Odniesie się także do stawianych przez stronę zarzutów i złożonych dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 oraz opłata od pełnomocnictwa 17 zł.