Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 592/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Rz 592/11

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi E. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wskazaną wyżej decyzją organ I instancji odmówił wnioskodawczyni E. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem K. T. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka do przyznania wnioskodawczym tego świadczenia, bowiem osoba wymagająca opieki, tj. K. T. pozostaje w związku małżeńskim z M. T. W podstawie prawnej organ I instancji powołał się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2a, ust. 4, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 58 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, § 7 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r., Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), § 1 pkt 13 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009r. Nr 129, poz. 1058).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. P., podkreślając w nim, że jej ojciec od 43 lat pozostaje w związku małżeńskim, lecz jego żona licząca obecnie 64 lata sama wymaga leczenia i opieki drugiej osoby, dlatego nie może sprawować opieki nad ciężko chorym mężem. Odwołująca podkreśliła, że jej dwaj bracia nie mogą opiekować się ojcem, bowiem są jedynymi żywicielami własnych rodzin, natomiast wyłączną opiekę nad rodzicami sprawuje sama wnioskodawczyni. Wskazując na powyższy fakt odwołująca wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołał się na art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2a ustawy

Jak wskazał organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, przepis art. 17 ust. 1 ustawy przewiduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59, z późn. zm.), zwanej dalej k.r.o., ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, w sytuacji, gdy osoby te nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Bezspornym jest, że ojciec wnioskodawczym K. T. na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 4 marca 2011 roku został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 31 października 2013 roku i w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby. Negatywną jednak przesłanką przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pozostawania K. T. w związku małżeńskim z M. T., a to na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Jak wskazał organ, obowiązek opieki małżonka nad osobą niepełnosprawną wyprzedza taki obowiązek wszystkich pozostałych członków rodziny. Z dokumentów sprawy oraz z zaświadczenia lekarza rodzinnego z dnia 17 marca 2011 roku wynika, że 64-letnia matka wnioskodawczyni leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej. Powyższe nie oznacza jednak, że nie może ona sprawować opieki nad chorym mężem w ramach codziennej egzystencji. Na potwierdzenie występujących obecnie u M. T. schorzeń oraz ich wpływu na jej zdolność do opieki nad mężem, względnie na potwierdzenie faktu, że sama matka wnioskodawczyni wymaga opieki innej osoby nie zostało przedłożone żadne aktualne orzeczenie zespołu orzekającego o niepełnosprawności ani orzeczenie lekarzy orzeczników ZUS bądź KRUS. Zaświadczenie lekarza rodzinnego, w którym stwierdzono, że sama M. T. potrzebuje pomocy osoby drugiej i nie może opiekować się inną osobą jako stwierdzenie lekarza leczącego wymaga weryfikacji przez zespół niezależnych lekarzy, by można przyjąć, że nie jest ona w stanie samodzielnie wykonywać czynności opiekuńczych nad mężem w celu zaspokojenia jego potrzeb życia codziennego.

Dopiero wydanie w odniesieniu do niej orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji w rozumieniu art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2009, nr 153, poz. 1227, z późn. zm.), bądź posiadanie przez nią orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności przy stwierdzeniu, że wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, istniałaby uzasadniona podstawa do przyjęcia, że M. T. jako żona K. T. nie jest w stanie samodzielnie wykonywać czynności opiekuńczych nad mężem w zakresie codziennej egzystencji, a tym samym istniałaby podstawa do rozważenia przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem.

Organ podkreślił, że wnioskodawczyni E. P., pomimo oświadczenia o wyłącznej opiece nad rodzicami, nie zamieszkuje z nimi, lecz przebywa pod innym adresem, natomiast pod tym samym adresem zamieszkuje jeden z synów osoby wymagającej opieki tj. Z. T.., co wskazuje, że opieka wnioskodawczyni nad ojcem nie musi być sprawowana przez nią stale, skoro zamieszkuje ona oddzielnie, zaś rodzice jej we własnym zakresie (lub z pomocą innych osób) rozwiązują kwestię bieżącej opieki nad niepełnosprawnym K. T.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła E. P. Wskazała, że ojciec ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i choruje na nowotwór złośliwy od 2010r., a fakt, że wymaga całodobowej opieki nie budzi wątpliwości. Matka skarżącej ma 64 lata, nie ma orzeczonego stopnia niepełnosprawności, jednakże jest osobą schorowaną. Skarżąca za bezpodstawne uważa stwierdzenie, że jej matka może sprawować opiekę nad chorym mężem, gdyż sama takiej opieki wymaga. Brat skarżącej – Z. T. nie może sprawować opieki nad ojcem ze względu na charakter jego pracy – zatrudnienie w firmie transportowej, na nim ponadto spoczywa w części ciężar utrzymania domu, on także pokrywa w części koszty leczenia rodziców. Skarżąca mieszka w miejscowości oddalonej o 5 km od miejsca zamieszkania rodziców, nie pracuje , w pełni poświęca się swoim chorym rodzicom, którzy nie są w stanie poradzić sobie z podstawowymi pracami domowymi, wyjazdami do lekarzy i "innymi czynnościami niezbędnymi do życia". Decyzja SKO jest w ocenie skarżącej krzywdząca, ponieważ tak naprawdę to na niej spoczywa obowiązek opieki nie tylko nad ojcem, ale nad obojgiem rodziców.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn.zm.5) ciąży obowiązek alimentacyjny,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Według art. 17 ust. 1a u.ś.r. – dodanym ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz.U. Nr 219 poz. 1706) – osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.

Przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. przewiduje tzw. negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, którymi są:

1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej;

3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;

4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie;

5) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO nie neguje ugruntowanej w orzecznictwie tut. Sądu Administracyjnego wykładni systemowej i celowościowej przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., według której sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie wyklucza co do zasady przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jeśli małżonek ze względu na niepełnosprawność nie jest w stanie tej opieki sprawować (zob. – cytowany przez SKO wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 922/10 – Lex w 606682, ale także uzasadnienia wyroków tut. Sadu z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 1030/10, z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 20/11 i inne oraz m.in. NSA z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 232/11, z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 722/09 i I OSK 723/09 oraz z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 115/10).

W judykaturze także, choć trzeba przyznać że nie jest to kwestia jednolicie pojmowana, zapadały orzeczenia wykluczające językowy sposób rozumienia normy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Ostatnio uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 9.11.2010 r. IV SA/Gl 276/10 (Lex nr 775789). W obszernym uzasadnieniu, wskazującym zarówno na rodowód instytucji świadczenia pielęgnacyjnego, odwołując się do wykładni celowościowej, orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Sąd ten wywiódł, iż znaczenie normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., odczytywać należy przede wszystkim w kontekście treści jej art. 17 ust. 1. Podkreślił, że należy uwzględniać obecnie nowelizację art. 17 ust. 1 cyt. ustawy. Poprzednio bowiem świadczenie rodzinne przysługiwało tylko matce, ojcu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, którzy rezygnowali z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad nim. W przypadku zaś zawarcia przez to dziecko związku małżeńskiego, uprawnienie rodziców do świadczenia pielęgnacyjnego wygasało, gdyż obowiązek opieki przechodził z rodziców na współmałżonka. Jednakże po dokonaniu nowelizacji art. 17 ust. 1 i poszerzeniu kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego uległo również zmianie ratio legis art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. Obecnie regulacja ta pozostawać będzie w zgodzie z ustawą zasadniczą znajdując zastosowanie w przypadku sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim przez inną, niż jej współmałżonek osobę. Pogląd taki konsekwentnie podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Dla jego uzasadnienia przywołać także wypada znamienne stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uchwale z 25.04.2003 r., III CZP 8/2003 (OSNC 2004/1/1) – "wolno odstąpić od sensu językowego wykładni, mimo że przepis jest jasny i oczywisty, gdy prowadzi to do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne, gdy językowe znaczenie przepisu pozostaje w oczywistym konflikcie lub sprzeczności ze znaczeniem innych norm systemu, zwłaszcza gdy te normy mają wyższą moc prawną, gdy znaczenie to prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi, albo gdy znaczenie to prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego".

W judykaturze prezentowane jest stanowisko, wedle którego małżonek sprawujący osobistą opiekę uzyska zatem prawo do ubiegania się o świadczenie w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeśli natomiast opiekę nad pozostającym w związku małżeńskim sprawować będzie faktycznie inna osoba spokrewniona, nie będzie ona miała możliwości skorzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego za wyjątkiem przypadku, gdy również i drugi małżonek będzie osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki osoby trzeciej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 lipca 2010 r. II SA/Bd 663/10 i postanowienie Trybunału Konstytucyjnego dni 10 czerwca 2010 r. P 38/09 publ. OTK 2010 5/53). W ocenie Sądu ten ostatni pogląd odzwierciedla stanowisko, jakie zajęło SKO, niemniej jednak, nie może ono zostać zaaprobowane z uwagi na kolejną nowelizację u.ś.r. – wzmiankowane dodanie do przepisu art. 17 ustępu 1a. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1.01.2010 r. i należy zwrócić uwagę, że dopuszcza on, aby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzyskała nawet inna osoba niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu "nie jest w stanie sprawować opieki". Pojęcie owego stanu nie może sprowadzać się, zdaniem Sądu li tylko do sytuacji, w której potencjalny opiekun sam wymaga opieki ze strony osób trzecich, ale odnosi się do konkretnych okoliczności faktycznych. Przekładając to na sytuację w kontrolowanej sprawie administracyjnej, skoro małżonek osoby wymagającej opieki – M. T., jest osobą posiadającą określone schorzenia, przy czym Kolegium poddaje w wątpliwość, czy dysfunkcja jaką jest dotknięta, wyklucza realną możliwość sprawowania opieki na swoim mężem – K. T., rzeczą organów było wyjaśnić tę niemożność sprawowania opieki. Orzekające w sprawie SKO przyjęło założenie, że skoro matka wnioskodawczyni E. P., a żona osoby wymagającej opieki, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynikałoby, że sama wymaga pomocy innych osób, to skarżąca nie może ubiegać się skutecznie o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad swoim ojcem. Poglądu tego Sąd nie podziela.

Brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonki osoby wymagającej opieki, nie wyklucza, zdaniem Sądu możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności, oczywiście jeśli jest ona w stanie rzeczywiście taką świadczyć opiekę (podobny pogląd wyraził WSA w Krakowie w wyroku z 21.06.2011 r., III SA/Kr 1048/10, Lex nr 852469). Celem instytucji świadczenia pielęgnacyjnego jest wsparcie rodziny potrzebującej pomocy i znajdującej się w trudnej sytuacji, nie tylko materialnej, ale przede wszystkim faktycznej, pozwalając zdjąć z Państwa i jego organów, obowiązek zapewnienia takiej pomocy w formie zinstytucjonalizowanej. Tylko taka wykładnia przepisów u.ś.r. w ocenie Sądu, spełnia postulat działania zgodnego z postulatami wynikającymi z Konstytucji RP. W myśl art. 71 Konstytucji RP państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Nie ulega wątpliwości, że rodzina skarżącej znajduje się w trudnej sytuacji, zarówno materialnej, jak i społecznej. Skoro zatem M. T., jak to ma wynikać z twierdzeń skargi, nie jest w stanie fizycznie zapewnić opieki nad swoim mężem, z uwagi na rodzaj schorzenia swego męża i własne ograniczenia zdrowotne, a opiekę taką może zapewnić zobowiązana do alimentacji córka, to należało tę kwestię w sposób jednoznaczny wyjaśnić. Wykluczenie takiej możliwości przez SKO, jako mogącej mieć jakiekolwiek znaczenie dla oceny trafności odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, w ocenie Sądu oznacza, że decyzja zapadła z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, a mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Na organie spoczywa przecież obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.).

Analogiczny pogląd – aczkolwiek w nieco innym stanie faktycznym – wyraził już tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 550/11 i w niniejszym składzie Sąd konsekwentnie go podziela i prezentuje.

Zdaniem Sądu przedkładane zaświadczenie lekarskie o posiadaniu przez M. T. schorzeń, które wykluczać mają możliwość sprawowania przez w/w opieki nad niepełnosprawnym mężem są zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. dowodem, który powinien zostać oceniony przez organy stosownie do art. 80 k.p.a. Jeśli organ miał wątpliwości w tym zakresie to brak wiedzy specjalistycznej wyklucza co do zasady możliwość skutecznego kwestionowania faktu stwierdzonego przez lekarza bez przeprowadzenia w tym zakresie – zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. postępowania dowodowego choćby poprzez opinię biegłego, w przeciwnym razie ocenę dowodów w tym zakresie należy uznać za dowolną.

Sąd nie podziela także stanowiska SKO prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że fakty, iż skarżąca nie zamieszkuje z rodzicami oraz, że zamieszkuje z nimi syn (mimo, że on pracuje przez co nie może sprawować opieki nad ojcem) wykluczają możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E. P. Okoliczności te w ocenie Sądu powinny być także wyjaśnione stosownie do reguł z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W kwestii tej wypowiedział się Sąd wyżej przy omawianiu nowelizacji u.ś.r. (art. 17 ust. 1 a). Organy powinny w szczególności wyjaśnić i uzasadnić dlaczego opieki nie może sprawować osoba, która nie pracuje i stale zamieszkuje – jak twierdzi skarżąca – 5 km od miejsca zamieszkania rodziców. Wszystko to wymaga dokładnego wyjaśnienia, bo nie można z góry wykluczyć sytuacji, że konkretne okoliczności podważają zasadność takiego twierdzenia.

Mając na uwadze, w tym brak wyjaśnienia przez organy wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organy przeprowadzą postępowanie dowodowe w wyżej przedstawionym zakresie i po wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wydadzą decyzję.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zasądzone od organu koszty to koszty stawiennictwa skarżącej na rozprawie.