Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 869/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

W o j e w ó d z k i S ą d A d m i n i s t r a c y j n y w G l i w i c a c h w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Mikosz Sędziowie : NSA Marek Kołaczek – spr. Asr. Teresa Randak Protokolant: Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust.1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 94 z 1993 r., poz. 431 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru K. K. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004 r. w wysokości [...] zł.

Powołaną decyzją organ podatkowy I instancji ustalił dla K. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004 r. z tytułu podatku rolnego, podatku leśnego i podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł (w tym podatek od nieruchomości [...] zł, podatek rolny [...] zł i podatek leśny [...] zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik, powołując się na swój podeszły wiek, zły stan zdrowia i fakt, że posiadanej ziemi nie uprawia i leży ona odłogiem, wniósł o wyłączenie z opodatkowania posiadanych gruntów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania.

Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko w pierwszej kolejności podniesiono, że z materiału dowodowego wynika, że K. K. jest właścicielem nieruchomości, która obejmuje działkę gruntu nr [...] o powierzchni 1 ha oznaczonej w rejestrze gruntów jako użytki rolne kl. IV (pastwisko, las, łąka), V, I a, I b (rola) i budynki: mieszkalny o pow. [...] m2 i gospodarczy o pow. [...] m2. Zaznaczono, że powyższe dane przyjęte zostały przez organ I instancji do opodatkowania.

Stwierdzono, że zasady wymiaru podatku od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi grunty, budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów – powierzchnia, a dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2).

Z kolei zasady wymiaru podatku rolnego reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Stosownie do postanowień art. 1 opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zwolnione od podatku rolnego są użytki rolne klasy V, VI, Vz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (art. 12 ust. 1 pkt 1).

Zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 2 podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi gruntów.

Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów pozostałych – liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 pkt 2). Podatek rolny za rok podatkowy wynosi: od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 6 ust. 1 pkt 2). Podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada.

Dodano, iż po wejściu w życie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682) od 1 stycznia 2003 r. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (art. 1 ust. 1). Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (art.1 ust. 2). Podatnikami podatku leśnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lasów (art. 2 ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym, zgodnie z art. 3 cyt. ustawy, stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Podatek leśny od 1 ha za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną drewna, obliczoną wg średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwo za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1).

Organ odwoławczy podkreślił, że powołana zmiana przepisów skutkuje tym, że w przypadku K. K. posiadane przez niego grunty od dnia 1 stycznia 2003 r. podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i podatkiem leśnym.

Zauważono, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż skarżący jest właścicielem gruntu o powierzchni 1 ha, z czego 0,95 ha stanowią użytki rolne a 0,05 ha lasy. Zatem w/w grunty sklasyfikowane jako grunty orne (użytki orne) podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, natomiast grunty sklasyfikowane jako lasy podatkiem leśnym.

W dalszej części uzasadnienia stwierdzono, że wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r. (od budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego) organ I instancji dokonał przy zastosowaniu stawek podatkowych określonych w Uchwale Rady Miasta i Gminy w K. z dnia [...] 2003 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2004 r. Wysokość stawek podatku od nieruchomości, zgodnie z delegacją wynikającą z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, określają bowiem rady gmin (miast). Stawki te nie mogą być jednak niższe niż 50% górnych stawek wymienionych w ust. 1 tego przepisu. Rada Miasta i Gminy w K. powołaną wyżej uchwałą uchwaliła następujące stawki podatku od nieruchomości:

- od budynków mieszkalnych w wysokości 0,48 zł za m2 powierzchni użytkowej tych budynków,

- od budynków pozostałych (gospodarczych w wysokości 4,39 zł m2 powierzchni użytkowej tych budynków,

Zatem podatek od nieruchomości obliczony dla K. K. od budynku mieszkalnego o pow. [...] m2 przy zastosowaniu stawki w wysokości 0,48 zł za m2 powierzchni tego budynku stanowi [...] zł, natomiast od budynku gospodarczego o pow. [...] m2 przy zastosowaniu stawki 4,30 za 1 m2 powierzchni tego budynku stanowi [...] zł.

Podatek rolny ustalony został natomiast w wysokości [...] zł wg stawki [...] zł x [...] ha (przelicznik w ha fizycznych). Z kolei podatek leśny obliczono na 1,20 zł wg stawki [...] zł , 1 ha fiz. x [...] ha.

Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że dla organu podatkowego I instancji miarodajnymi dla celów wymiaru należności podatkowych są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) ustawodawca wyraźnie określił, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Powyższy stan prawny – zdaniem SKO – wskazuje w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości na wiążący charakter danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie – na niedopuszczalność dokonania własnych, odrębnych ustaleń w zakresie tych danych przez organy podatkowe.

W skardze do Sądu Administracyjnego K. K. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Podkreślił, że jest samotnym, schorowanym emerytem i nie posiada innego źródła dochodu poza emeryturą, z której jeszcze płaci alimenty. Zaznaczył, że wielokrotnie powiadamiał burmistrza, że jego ziemia leży odłogiem. W tych okolicznościach wyraził chęć płacenia jedynie podatku od nieruchomości od posiadanego budynku mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga uzasadniona nie jest, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Zgodność z prawem – to zgodność z przepisami prawa, na podstawie których akty te zostały wydane. W rozstrzyganej tu sprawie mamy do czynienia z decyzją wymierzającą skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. Została ona wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 94 z 1993 r., poz. 431 z późn. zm.), ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682), ), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) oraz Uchwały Rady Miasta i Gminy w K. z dnia [...] 2003 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2004 r.

Nawiasem mówiąc zarzut niezgodności tej decyzji z przepisami tych aktów nie jest przez skarżącego podnoszony. To wystarczy do stwierdzenia, że skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga na nią podlega oddaleniu przez Sąd w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Wyjaśnić jedynie należy skarżącemu, że tego typu argumenty, jakie podniósł w odwołaniu i w skardze nie mogą mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przepisy prawa nie pozwalają bowiem organom podatkowym na uzależnienie wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego od przesłanek innych, niż zawarte w przepisach wymienionych uprzednio ustaw. Konstrukcja wymienionych podatków (co jasno wynika z przytoczonych przez organy podatkowe przepisów prawa) wskazuje, że należą one do grupy podatków od posiadania majątku. Cechą charakterystyczną tych właśnie świadczeń, na co powszechnie wskazuje się w literaturze przedmiotu, jest to, że opodatkowanie majątku jest niezależne od tego czy majątek ten przynosi dochody czy też nie. Już sam fakt posiadania nieruchomości, gruntu rolnego czy lasu skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Bez znaczenia jest przy ustalaniu tych podatków jakie dochody uzyskuje podatnik z tytułu posiadania nieruchomości, gruntu rolnego czy lasu i czy je w ogóle uzyskuje. Ciężar podatku jest zależny przede wszystkim od powierzchni nieruchomości i od jej rodzaju, powierzchni gruntu i jego rodzaju, a nie przychodów z nich uzyskiwanych. Właśnie z faktu, iż podatki te mają charakter majątkowy, w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości uzależniony jest w tym podatku jedynie od posiadania nieruchomości, a nie innych okoliczności (np. sytuacji majątkowej podatnika, czerpania dochodów z nieruchomości, jej wartości czy jakości gruntu).

Z tych względów podnoszone przez skarżącego w odwołaniu jak i w skardze do Sądu Administracyjnego względy dotyczące jego sytuacji rodzinnej, majątkowej, zdrowotnej jak i dotyczące faktu nieuprawiania roli nie mogły być uwzględnione.

Tego typu argumenty są obojętne dla tej sprawy z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Trudno też podzielić zarzut skarżącego o naruszeniu przez SKO zasady praworządności z tej przyczyny, że organ ten nie ustosunkował się do ich twierdzeń.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanym przypadku organ odwoławczy nie przekroczył granic swobody interpretacyjnej ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Zdaniem Sądu wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów uregulowaną art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. nr 137, poz. 926 ze zm.), a więc nie stanowi naruszenia prawa. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Na marginesie należy wskazać skarżącemu, iż podnoszone przez niego argumenty dotyczące jego sytuacji materialnej, rodzinnej, majątkowej oraz dotyczące faktu, że nie jest w stanie uprawiać swoich gruntów mogą ewentualnie stanowić podstawę do ubiegania się o ulgę podatkową w postaci umorzenia w części lub całości zaległości podatkowych na podstawie art. 67 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. W tym celu winien zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Burmistrza Miasta i Gminy K..