Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 662/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Powiatu R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 941/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu R. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Powiatowi R. wstrzymania objętej jego skargą decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej.

Sąd I instancji wskazał, że w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, strona podniosła, że jej wykonanie mogłoby wiązać się z wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku opisano wydatki budżetowe Powiatu, wskazując w szczególności, iż przewidziany w uchwale budżetowej na rok 2017 deficyt wynosi 5.986.619 zł, zaś planowane sztywne obciążenia budżetowe zamykają się kwotą 83.712.538 zł, co stanowi aż 81,12% planu wydatków bieżących. Ponadto przedstawiono wydatki ujęte w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu R. na lata 2017-2025, opisując poszczególne zadania i sposób ich finansowania. Wskazano przy tym, iż planowane wydatki inwestycyjne w 50% pokrywane będą ze środków zwrotnych, zaś pozostałe 50% stanowi wkład własny. Zdaniem Powiatu, z uwagi na opisane zadania inwestycyjne i konieczność zabezpieczenia środków na ich realizację, zwrot części subwencji ogólnej spowoduje zachwianie i wstrzymanie tych inwestycji, na które zostały już podpisane umowy. Odnosząc się do dochodów wskazano, iż dochody własne Powiatu są bardzo ograniczone, zaś większość środków wypływa na z góry już określony cel. W konsekwencji aby dokonać zwrotu środków określonych w zaskarżonej decyzji Powiat musiałby dokonać przeniesienia planowanych wydatków z innych działów i rozdziałów klasyfikacji budżetowej, co mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej.

Do wniosku załączono m. in. uchwałę Rady Powiatu R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie dokonania zmian w budżecie Powiatu R. na 2017 rok wraz z załącznikami, a także uchwałę Rady Powiatu R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie dokonania zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu R. na lata 2017-2025 wraz z załącznikami.

Oceniając złożony wniosek Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie ponieważ przedstawiona przez skarżącą stronę argumentacja sprowadza się do twierdzenia, iż z uwagi na zaplanowane wydatki Powiatu, dokonanie zwrotu należności określonej zaskarżona decyzją jest znacznie utrudnione i wiązałoby się z koniecznością dokonania przeniesienia środków pomiędzy poszczególnymi kategoriami wydatków budżetowych. W ocenie Sądu okoliczności te nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Strona skoncentrowała się wokół deficytu budżetowego i planowanych wydatków a odnośnie do dochodów wskazał, że są bardzo ograniczone, a większość wpływa na z góry określony cel.

Rozpoznając wniosek, Sąd uwzględnił stanowisko Ministra Finansów wyrażonego w postanowieniu z dnia 18 maja 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w roku 2016 Powiat R. zamknął swój budżet nadwyżką w kwocie 1.784.116,48 zł, przy planowanym deficycie w wysokości 2.189.762,00 zł. Ze sprawozdań z wykonania planu dochodów budżetowych i z wykonania planu wydatków budżetowych za I kwartał 2017 r. wynika, że na rok 2017 zaplanowano dochody ogółem w wysokości 109.549.646,00 zł, tj. na poziomie wyższym o 4,4% niż dochody wykonane w 2016 r. Realizacja za l kwartał 2017 r. zaplanowanych na 2017 r. dochodów ogółem wynosi 28,2 %. Sprawozdania za I kwartał 2017 r. wskazują, iż wynik budżetu stanowi nadwyżkę w kwocie 5.854.926,59 zł. Sprawozdanie Powiatu z wykonania planu dochodów budżetowych oraz sprawozdanie z wykonania planu wydatków budżetowych od początku 2017 r. do dnia 31 marca 2017 r. wykazuje wynik operacyjny stanowiący nadwyżkę w wysokości 5.112.018,45 zł, przy planowanej na 2017 r. nadwyżce 896.402,00 zł. Organ podkreślił również, iż udział podlegającej zwrotowi kwoty 1.067.291 zł z tytułu nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wykonanych na 2016 r. dochodach jednostki ogółem wynosi 1,02%, a w dochodach planowanych na 2017 r. - 0,97 %. Z kolei udział kwoty zwrotu w wydatkach ogółem w 2016 r. stanowiłby 1,03 %, zaś w planowanych wydatkach ogółem na 2017 r. - 0,94%.

Powyższe informacje należało uwzględnić przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku, jednakże Sąd winien mieć możliwość ich zestawienia z twierdzeniami wnioskującej strony w tym zakresie, jak również porównania z dokumentami źródłowymi. Zatem wobec nieprzedstawienia przez Powiat dokumentów, o których była wyżej mowa, Sąd nie ma możliwości zweryfikowania informacji przedstawionych przez organ, co również uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku o ochronę tymczasową.

Powiat R. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Również rzeczą wnioskodawcy jest przedstawienie dowodów na poparcie podniesionych we wniosku twierdzeń.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy za prawidłową uznać należy ocenę wniosku Powiatu R., jakiej dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Mając bowiem na uwadze treść wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdzić należy, że przedstawiona przez skarżącą stronę argumentacja sprowadza się do twierdzenia, iż z uwagi na zaplanowane wydatki Powiatu, dokonanie zwrotu należności określonej zaskarżona decyzją jest znacznie utrudnione i wiązałoby się z koniecznością dokonania przeniesienia środków pomiędzy poszczególnymi kategoriami wydatków budżetowych.

Wobec powyższych twierdzeń Powiatu zauważyć należy, iż okoliczności te nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, w szczególności nie przedstawiono dokumentów źródłowych obrazujących aktualną sytuację finansową Powiatu po stronie planowanych dochodów, jak również rezerw budżetowych (ogólnej i celowych). Skarżąca strona swoje wywody skoncentrowała wyłącznie wokół deficytu budżetowego i planowanych wydatków, poświęcając natomiast stronie dochodów zaledwie jedno stwierdzenie, ograniczające się do wskazania, iż dochody własne Powiatu są bardzo ograniczone, a większość środków wypływa na z góry już określony cel.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności odnoszący się do wniosku Powiatu, nie pozwalał na stwierdzenie, aby egzekucja nienależnie pobranej subwencji mogła wpłynąć w sposób tak radykalnie niekorzystny, jak sugeruje autor zażalenia, na kondycję budżetową Powiatu.

Wskazywane w zażaleniu negatywne skutki wykonania decyzji, które zadaniem autora mogą doprowadzić do wstrzymania realizacji wykonywanych przez skarżącego wydatków inwestycyjnych, w tym przedsięwzięć dofinansowanych już środkami unijnymi, niemożność wypłaty wynagrodzeń pracownikom jednostek podległych skarżącemu, niewywiązanie się przez skarżącego z jego innych zobowiązań nie zostały bliżej sprecyzowane w motywach wywiedzionego środka zaskarżenia, co ponownie prowadzi do wniosku, że tak przedstawione okoliczności mające uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji są gołosłowne – stanowią wyłącznie subiektywną, bo nie popartą wnikliwszą analizą, ocenę wpływu konieczności uiszczenia środków finansowych z budżetu Powiatu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 postanowił jak w sentencji.