Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 822/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 2, art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. Spółki z o.o. Spółki komandytowej na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił P Spółce z o.o. Spółce komandytowej pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi i układem dróg i parkingów w [...], dz. nr [...].

W dniu 7 czerwca 2021 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek S Spółki z o.o. P Spółki komandytowej, S Spółki z o.o. A Spółki komandytowej oraz W. i H.D. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w ostateczną decyzją Starosty, ze względu na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.). Wnioskodawcy wywiedli, że powinni być stronami postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją Starosty z uwagi na to, że działki stanowiące ich własność bezsprzecznie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu handlowo-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi i układem dróg i parkingów, na działce nr [...]. Na poparcie tego twierdzenia wskazali, że P Sp. z o.o. Sp. k. z była stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji obejmującej budowę dwóch budynków handlowych nr 1 i 2 wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną przy ul. [...], (decyzja Starosty Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.), których właścicielami wcześniej byli W. i H.D., a aktualnie jest Spółka. Ponadto nie przyznano im statusu strony postępowania o wydanie w/w decyzji, mimo iż w okresie jej wydania właścicielami działek nr [...] byli W.D. i H.D., w związku z czym nie mieli oni wiedzy na temat toczącego się postępowania. Natomiast dnia [...] maja 2021 r. zauważyli rozpoczęcie prac budowlanych na działce nr [...], co udokumentowali na fotografiach (fotografując m.in. tablicę budowy, z której wynika, że inwestycja jest prowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę nr [...]). W dniu 24 maja 2017 r. Starostwo Powiatowe przesłało im decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 147 i art. 148 k.p.a. odmówił wymienionym wyżej wnioskodawcom wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, iż nieruchomości, których wnioskodawcy są właścicielami, nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, a zatem wnioskodawcy nie mają w tej sprawie żadnego interesu prawnego czy faktycznego i nie są stronami w/w postępowania administracyjnego. Budynek handlowo-usługowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. ma być usytuowany na działce nr [...] w odległości ok. 45 m od działek sąsiednich nr [...].

Odnosząc się do kwestii, iż P Sp. z o.o. Sp. k. była stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji obejmującej budowę dwóch budynków handlowych nr 1 i 2 wraz z zagospodarowaniem terenu oraz infrastrukturą techniczną przy ul. [...], organ wyjaśnił, iż uznał tę Spółkę za stronę postępowania, ponieważ planowane usytuowanie budynków handlowych na działkach nr [...] oddziaływało na działkę sąsiednią nr [...] poprzez przesłanianie. Dla projektowanych budynków wykonano szczegółową analizę przesłaniania i nasłonecznienia oraz zacieniania, która wskazała działkę nr [...] jako obszar oddziaływania (zacienianie).

Ponadto jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu przedmiotowej decyzji. Wnioskodawcy powzięli wiadomość o wydaniu przez Starostę decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. już w dniu [...] maja 2021 r., a nie [...] maja 2021 r. Wykonane zdjęcia, które zostały załączone do wniosku o wznowienie postępowania, przedstawiają tablicę informacyjną zawierającą dane o planowanej inwestycji, m.in. informację o wydanej przez Starostę decyzji nr [...] Jedno z załączonych zdjęć opatrzone jest datą [...] maja 2021 r. Z art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że dla rozpoczęcia biegu terminu wystarczy, by strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji oraz o zawartym w niej rozstrzygnięciu w postępowaniu, w którym nie wzięła udziału. Przepis ten nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Istotne jest, by do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Wobec powyższego Starosta uznał, iż żądanie wznowienia postępowania pochodzi od podmiotu nie będącego stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], co zdaniem tego organu uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Po wniesieniu przez wnioskodawców zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. uchylił w całości powyższe postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wyjaśnił, iż wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) jest możliwe tylko wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Oznacza to, że po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania opartego o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ może odmówić wznowienia postępowania w sprawie ostatecznego pozwolenia na budowę jedynie w przypadku, gdy wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem terminu. Obowiązkiem Starosty było zatem ustalenie czy wniosek został złożony w terminie miesiąca od dnia kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji.

Organ pierwszej instancji nie dokonał jednak prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Uznając nawet, że termin do złożenia wniosku biegnie od dnia zapoznania się z treścią tablicy informacyjnej na placu budowy, co nastąpiło [...] maja 2021 r., termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął z dniem 7 czerwca 2021 r. W przypadku bowiem, gdy termin upływa w dniu ustawowo wolnym od pracy, to termin ten upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a.). W analizowanej sprawie miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, licząc od 6 maja 2021 r. upływałby 6 czerwca 2021 r., który był dniem ustawowo wolnym od pracy (niedziela). Zatem termin ten upłynął 7 czerwca 2021 r. Wniosek złożony został w tej właśnie dacie. Tym samym nie można czynić wnioskodawcom zarzutu, złożyli wniosek z uchybieniem ustawowego terminu.

Starosta wydane przez siebie postanowienie oparł również na okolicznościach odnoszących się do obszaru oddziaływania inwestycji. Przed wydaniem postanowienia organ ocenił, czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony postępowania. W przypadku wniosku opartego o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. taka ocena może zostać dokonana jedynie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wymaga ona bowiem analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie i nie jest bez tego możliwa. Ustalenie, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania oznacza konieczność wydania w sprawie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.

Na powyższe postanowienie Wojewody P Spółka z o.o. Spółka komandytowa, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę (zatytułowaną jako sprzeciw) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż Starosta wydał w sprawie w pełni uzasadnione okolicznościami faktycznymi i uwarunkowaniami prawnymi postanowienie o odmowie wznowienia postępowania ze względów podmiotowych, które zasadnie zamykało podmiotom nielegitymowanym drogę do jego zainicjowania.

Wnioskodawcy żadający wznowienia postępowania zasadnie nie byli traktowani jako jego strony ani w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ani o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji zaplanowanej przez skarżącą Spółkę. Już wówczas bowiem Starosta prawidłowo ustalił krąg stron, kierując się normą zakodowaną w art. 28 ust. 2 oraz w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Wbrew twierdzeniu Wojewody, Starosta nie musiał prowadzić i w rzeczywistości nie prowadził żadnego postępowania, nie dokonywał żadnych ustaleń ad rem, by mógł wypowiedzieć się co do legitymacji procesowej W.D. oraz H.D. co do ich legitymacji procesowej w sprawie o wznowienie pozstępowania admioistracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Starosty z [...] grudnia 2017 r. Tymczasem sprawa ustalania legitymacji procesowej także w sprawach prowadzonych w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania nie może prowadzić do podważania zasady ogólnej jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., a mianowicie zasady trwałości decyzji ostatecznych, w świetle której do wzruszenia takiej decyzji nie może być legitymowanym bez jakichkolwiek ograniczeń każdy, lecz jedynie osoba do tego legitymowana. Kwestia ustalenia legitymacji procesowej, a więc kwestia w swej istocie formalna, do inicjowania wszelkich sformalizowanych administracyjnych postępowań jurysdykcyjnych, należy do kwestii wstępnych. W przypadku próby wszczynania postępowania nadzwyczajnego w trybie wznowienia postępowania, kwestia ta podlega badaniu na etapie postępowania wstępnego, by nie dochodziło do wszczynania jurysdykcyjnych postępowań administracyjnych przez osoby do tego nie legitymowane. Do etapu tego należy bowiem niewątpliwie ustalenie, czy żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną pochodzi od osoby legitymowanej. Niepodobna wyobrazić sobie, by postępowania takie mógł swymi żądaniami aktualizować każdy, bez jakichkolwiek ograniczeń.

Ponadto Wojewoda wbrew treści art. 148 § 2 k.p.a. i wbrew doświadczeniu życiowemu bezzasadnie przyjął, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Wojewoda przyjął bowiem, iż wnioskodawcy powzięli wiedzę na temat wydania skarżącej Spółce decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz o udzieleniu jej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji dopiero w dniu, w którym wykonali zdjęcia fotograficzne realizowanej przez skarżącą Spółkę inwestycji. Tymczasem W. i H.D. postanowili powołać się na okoliczność, że są właścicielami nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości, na której skarżąca Spółka realizuje swą inwestycję. Jeśli są właścicielami nieruchomości sąsiedniej i jeżeli wcześniej zgłosili organom nadzoru budowlanego prowadzenie przedmiotowej inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę, to niepodobna twierdzić na obecnym etapie przedmiotowej inwestycji, iż wiadomość o wydaniu pozwolenia na budowę powzięli dopiero w dniu, w którym postanowili dokumentować zmiany zachodzące na działce skarżącej Spółki.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], uchylające na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. wydane w pierwszej instancji postanowienie Starosty z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi i układem dróg i parkingów w [...], dz. nr [...].

Mając na uwadze podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności należało odnieść się do kwestii, jaki środek zaskarżenia do sądu administracyjnego przysługiwał skarżącej Spółce, a mianowicie skarga, o której mowa w art. 50 i następnych w związku z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., czy też sprzeciw wskazany w art. 64a w związku art. 3 § 2a p.p.s.a. Sąd podziela stanowisko wyrażane w piśmiennictwie i orzecznictwie, iż sprzeciw przysługuje jedynie od decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a nie od postanowienia wydanego w trybie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. Zarówno bowiem wspomniany art. 64a p.p.s.a. jak i kolejne artykuły zawarte w Dziale III Rozdziale 3a p.p.s.a, a także tytuł tego Rozdziału jednoznacznie wskazują, że sprzeciw ten przysługuje od decyzji. Również pozostałe przepisy p.p.s.a. wyraźnie rozróżniają decyzje od postanowień. Wystarczy tu wskazać art. 3 § 2 pkt 1 i 2, art. 51, art. 57 § 1 pkt 1 p.p.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. Beck 2017, t. 5, tezy do art. 64a, P. Gołaszewski, Nowelizacja k.p.a. oraz p.p.s.a. z 7.4.2017, cz. IV, MOP 2017, nr 18, s.970; podobnie wyroki WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2017 r., II SA/Ol 769/17 czy WSA w Szczecinie z 12 grudnia 2017 r., I SA/Sz 854/17).

Podstawę prawną wydanego w pierwszej instancji postanowienia Starosty z dnia [...] czerwca 2021 r., odmawiającego wznowienia postępowania w opisywanej sprawie, stanowił przepis art. 149 § 3 k.p.a., w myśl którego odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia organu właściwego do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie, przy czym właściwość ta została uregulowana – co do zasady – w art. 150 § 1 k.p.a. Jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania organ pierwszej instancji wskazał fakt, iż wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od podmiotów niebędących stronami postępowania. Ponadto zdaniem Starosty wniosek ten został złożony po upływie ustawowego terminu, biegnącego od daty powzięcia przez wnioskodawców wiadomości o wydaniu decyzji oraz zawartym w niej rozstrzygnięciu.

Zaskarżone postanowienie Wojewody (uchylające opisane wyżej postanowienie organu pierwszej instancji) należało uznać za zgodne z przepisami prawa z następujących względów.

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zostały unormowane zasadniczo w treści art. 145 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawcy wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – tzn. w ich przekonaniu bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, w którym przysługiwał im status strony.

Termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o tę podstawę wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, o czym stanowi art. 148 § 1 k.p.a., jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Wnioskodawcy podali we wniosku, iż w dniu [...] maja 2021 r. zauważyli rozpoczęcie prac budowlanych na działce nr [...], przy czym na podstawie tablicy budowy ustalili, że prace zostały rozpoczęte na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. Ponadto o treści decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę dowiedzieli się w dniu 24 maja 2021 r. Wojewoda zasadnie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, iż nawet uznając, że termin biegnie od dnia zapoznania się z treścią tablicy informacyjnej umieszczonej na placu budowy, co nastąpiło [...] maja 2021 r., to został on zachowany przez wnioskodawców. W myśl bowiem art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach co do zasady kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, jednakże jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a.). Dzień 6 czerwca 2021 r. przypadł w niedzielę, zatem wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, który wpłynął do organu w dniu następnym, tzn. 7 czerwca 2021 r., należy uznać za złożony w ustawowym terminie wynikającym z art. 148 § 2 k.p.a.

Brak jest przy tym podstaw do uwzględnienia zawartej w skardze argumentacji (odwołującej się do doświadczenia życiowego) kwestionującej taki sposób obliczania powyższego terminu z uwagi na fakt, iż W. i H.D. – jak zasygnalizowano w skardze – zgłaszali wcześniej organom nadzoru budowlanego prowadzenie przedmiotowej inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nawet jeśli tego rodzaju zgłoszenia wnioskodawców wpływały wcześniej do organów nadzoru budowlanego, to nie wynika z tego, iż wiedzieli oni wcześniej niż przed wykonaniem załączonych do wniosku fotografii o wydanej dnia [...] grudnia 2017 r. decyzji Starosty nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji na działce nr [...].

Przechodząc do kwestii wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych wskazać należy, iż w sytuacji gdy będzie zachodziła potrzeba ustalania, czy sprawa objęta wnioskiem o wznowienie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, tego rodzaju ustalenia mogą być przez organ czynione, ale dopiero po wznowieniu postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 575). Wydanie postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. odmawiającego wznowienia postępowania możliwe jest zarówno z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych (oczywisty brak przymiotu strony lub oczywisty brak legitymacji skargowej) – jednakże przesłanka ta nie dotyczy powołania się przez podmiot sfery zewnętrznej na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 634). Stwierdzenie czy tego rodzaju przesłanka w danym przypadku istotnie wystąpiła, czy też nie zachodziła, polegać musi m.in. na zbadaniu czy osoba, która nie brała udziału w objętym wnioskiem postępowaniu, winna mieć w nim status strony. Kwestia czy wnioskodawca legitymuje się przymiotem strony, stanowi już etap merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania. Ocena taka nie może być więc prowadzona poza postępowaniem (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., I OSK 246/11, LEX nr 1103996), a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie – jeśli chodzi o postanowienie organu pierwszej instancji.

Pierwsza faza postępowania w przedmiocie wznowienia polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeżeli jednak wniosek o wznowienie postępowania został oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wynika z niego, że zdaniem podmiotu składającego podanie przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu.

W przypadku wskazania przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r., II SA/Łd 414/13, LEX nr 1346161).

W orzecznictwie sądowym można się wprawdzie spotkać z poglądem, w myśl którego oparcie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie oznacza, iż w każdym przypadku koniecznym jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, jeśli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku w sposób ewidentny, nie budzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania (wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2010 r., II OSK 1332/09, LEX nr 737704). Jednakże jest to możliwe tylko w przypadkach ewidentnych, nie wymagających nawet bliższej analizy, tymczasem w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi z uwagi na okoliczności podniesione we wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawcy wskazali bowiem, iż działka nr [...], na której realizowana jest omawiana inwestycja, zlokalizowana jest bezpośrednio przy działkach nr [...], których właścicielami są spółki S Sp. z o.o. P Sp. k. oraz S Sp. z o.o. A Sp. k.. W.D. i H.D. w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] byli właścicielami działek nr [...], jednak nie przyznano im statusu strony w tym postępowaniu, nie mieli więc o nim wiedzy, podobnie jak o wydaniu decyzji kończącej to postępowanie. Następnie działki te zostały nabyte przez spółki z grupy S. Tytułem uzasadnienia podstawy wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazano, iż W.D. i H.D. powinni być stronami postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], albowiem działki nr [...] nie tylko bezpośrednio sąsiadują z terenem inwestycji prowadzonej na działce nr [...], lecz zdaniem wnioskodawców znajdują się również w obszarze oddziaływania tej inwestycji.

W tej sytuacji Wojewoda uchylając postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania zasadnie uznał, iż ocena czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony postępowania, którego wznowienia żądają, powinna zostać dokonana, z uwagi na oparcie tego wniosku o treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wymaga ona bowiem analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów i bez tego nie jest możliwa.

W konsekwencji, z uwagi na brak podstaw do przyjęcia, iż zaskarżone postanowienie Wojewody narusza przepisy prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.