Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 575/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na bezczynność [...] Banku Polskiego S. A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

M. D. pismem z dnia [...] października 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. (dalej jako P.) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Zarzucając skarżonemu podmiotowi naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 – dalej jako u.d.i.p.) skarżący wniósł o zobowiązanie P. do prawidłowego rozpatrzenia ww. wniosku w terminie 14 dni, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. zwrócił się na adres poczty elektronicznej (wskazanej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej) [...] z wnioskiem o udzielnie następujących informacji:

" 1) Jaką kwotę P. SA. dotychczas przekazał [...] Fundacji [...]?

2) Jaką kwotę P. S.A. zobowiązał się przekazać w przyszłości [...]

Fundacji [...]?

3) Czy istnieje dokument potwierdzający zobowiązanie P. SA. (np.

oświadczenie, umowa, porozumienie) do wpłat o których mowa w pkt 1 i 2?

4) czy była prowadzona oficjalna korespondencja pomiędzy władzami przedstawicielami

P. S.A. a [...] Fundacją [...] dotycząca działalności lub

finansowania tej fundacji?

5) Jeżeli odpowiedź z pkt 3 i 4 jest pozytywna wnoszę o udostępnienie tych dokumentów w formie skanu".

W odpowiedzi na ten wniosek, w dniu [...] października 2017 r. (po upływie miesiąca od dnia złożenia wniosku) skarżący został poinformowany, że ma on możliwość zapoznania się jedynie z danymi ogólnodostępnymi na temat [...], m.in. na stronach internetowych czy w serwisach społecznościowych, zaś "pozostałe dane, niezamieszczone w materiałach wymienionych powyżej, są danymi niejawnymi i nie ma możliwości ich przekazania."

W ocenie skarżącego, jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpoznany prawidłowo, bowiem P. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych. Świadczy o tym fakt, że podmiot ten realizuje zadania tworzenia i publikowania informacji w Biuletynie Informacji Publicznej [...]. P. jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. pkt 5 u.d.i.p., tj. osobą prawną, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten wiąże pozycję dominującą ze strukturą kapitałową spółki (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/l 1). Jak wynika z danych zawartych na stronie P., Skarb Państwa jest jednym z trzech i jednocześnie największym akcjonariuszem znaczącym w strukturze własnościowej P. [...]. Chociaż Skarb Państwa posiada formalnie jedynie [...]% akcji, daje mu to faktyczną kontrolę nad Spółką. Umożliwia to w szczególności § [...] ust. [...] Statutu P. [...] gdzie ograniczono prawa pozostałych akcjonariuszy do wykonywania prawa głosu do maksymalnie [...]% akcji. Powyższe potwierdza przebieg dotychczasowych głosowań na [...] Zgromadzeniu, gdzie Skarb Państwa posiadał [...]% oraz [...]% głosów [...]. Skarb Państwa jest również "Uprawnionym akcjonariuszem" w rozumieniu Statutu P., a zatem ustala liczbę członków Rady [...] oraz wybiera jej Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego (§ [...] Statusu). Siedmiu spośród jedenastu członków Rady [...] pochodzi ze wskazania Skarbu Państwa. Wobec P. stosuje się ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2016, poz. 2259), w tym - Skarb Państwa nie może zbywać akcji w P. (art. 13 pkt 20 ustawy), zaś sam [...] jest wpisany na listę spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa (załącznik do rozporządzenia Prezesa z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie określenia wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa). Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2017 r. (Dz. U. z 2017, poz.10), wydanego na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, prawa wobec akcji Skarbu Państwa w P. wykonuje Minister Rozwoju i Finansów.

W ocenie skarżącego, powyższy okoliczności prawne i faktyczne uzasadniają tezę, że Skarb Państwa ma decydujący wpływ na funkcjonowanie P. (zob. art. 4 ust. 4 o ochronie konkurencji i konsumentów).

Także przedmiot wniosku z dnia [...] września 2017 r. odpowiada pojęciu informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., art. 61 Konstytucji RP oraz utrwalonego orzecznictwa. Faktem powszechnie znanym jest udział P. jako fundatora [...] Fundacji [...]. Działalność tej Fundacji jest przedmiotem debaty publicznej, także w zakresie, w jakim jest ona finansowa ze środków spółek kontrolowanych (pośrednio lub bezpośrednio) przez Skarb Państwa. Finansowanie fundacji wykracza poza typowy przedmiot działalności bankowej (w tym nie jest realizacją żadnych usług czy celów wskazanych w ustawach regulujących organizację i funkcjonowanie banków oraz innych instytucji finansowych). Angażowanie się przez podmioty kontrolowane przez Skarb Państwa w dodatkową działalność, w szczególności jeżeli ma ona na celu uszczuplenie majątku kontrolowanego podmiotu (a zatem zmniejsza jego potencjalny zysk czy możliwą do wypłaty dla Skarbu Państwa dywidendę), stanowi niewątpliwie informację publiczną i nie podlega ochronie tajemnicy bankowej. Skarżący dostrzega, iż majątek, którym dysponuje P., przez sam udział w nim Skarbu Państwa, nie jest literalnie "majątkiem publicznym". Jest to w dalszym ciągu majątek spółki akcyjnej jednak ustawa o dostępie do informacji publicznej pozwala na jego odpowiednie traktowanie, jako majątku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit e u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy zobowiązań podjętych przez P. wobec [...] Fundacji [...].

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik P. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie w całości.

W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik [...] wskazał, iż jako że [...] nie jest zobowiązany do udzielania informacji w drodze informacji publicznej. Dlatego pracownik [...] odpowiadając na wiadomość e-mail, zawierającą wniosek z dnia [...] września 2017 r., odesłał skarżącego do ogólnodostępnych informacji dostępnych na stronach [...],[...] Fundacji [...], itp.

W ocenie P., skarga wniesiona przez M. D. jest niedopuszczalna i jako taka winno zostać odrzucana. P. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z przepisami u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są między innymi osoby prawne, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Na taką podstawę żądania dostępu do informacji publicznej wskazuje skarżący, błędnie wywodząc, że [...] jest osobą prawną, w której Skarb Państwo posiada pozycję dominującą. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorstwa, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40 %. Wskazany przepis nie mówi o wielkości udziałów w majątku spółki, lecz o udziale w rynku właściwym, przez który rozumie się rynek opisany w art. 4 pkt 9 tej ustawy (Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz wyd. III, Wolters Kluwer, Komentarz do art. 4). Nie można, określając czy podmiot jest podmiotem zobowiązanym, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., czy też nie jest takim podmiotem, mylić odesłania z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do pozycji dominującej, o której mowa w art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, z odesłaniem do przedsiębiorcy dominującego, którego określa art. 4 pkt 3 tej ustawy. Skarb Państwa nie posiada pozycji dominującej w [...], w rozumieniu art. 4 pkt 10 u.o.k.k., bowiem nie można mówić o przekroczeniu przez Skarb Państwa 40% progu udziału w rynku, jak również nie zachodzą przesłanki, których łączne spełnienie pozwalałoby uznać, że Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, tj. 1) posiadanie możliwości zapobiegania skutecznej konkurencji na rynku właściwym i 2) zdolność do działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów.

Pełnomocnik P. podkreślił, iż [...] jest spółką prawa handlowego i ma statut prawny spółki akcyjnej skutkujący osobowością prawną wyodrębniającą jej majątek wobec akcjonariuszy. Akcjonariusze pokrywają swój udział w spółce stosownymi aportami pieniężnymi i niepieniężnymi, i z chwilą wniesienia takiego aportu do spółki obejmują stosowną ilość akcji. Przedmiot aportu staje się zaś własnością spółki. Majątek ten jest własnością spółki, a nie majtkiem podmiotów, które wniosły go aportem do tej spółki, dlatego spółka nie dysponuje majątkiem publicznym, lecz własnym majątkiem. Majątek wniesiony przez Skarb Państwa do P. jest własnością tego [...], a nie majątkiem Skarbu Państwa, który wniósł ten majątek aportem. Tym samym P. SA nie dysponuje majątkiem publicznym ale własnym majątkiem. Skarb Państwa posiada [...] % w kapitale zakładowym [...]. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać, że [...] był zobowiązany do udzielenia skarżącemu żądanej informacji w trybie rozpoznania wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej.

Nawet jeśli uznać, że P. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, przeciwko czemu [...] stanowczo oponuję, to należy mieć na uwadze, iż skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał przysługujących mu środków prawnych. W szczególności, nie skierował on do [...] żadnego ponaglenia w rozumieniu art. 53 p.p.s.a. Skoro skarżący przed wniesieniem skargi nie wykorzystał przysługujących mu środków prawnych, wniesienie skargi było niedopuszczalne.

Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi pełnomocnik P. podniósł, iż informacje, o które wnioskował skarżący dotyczą czynności, jaką były działania P. związane z ustanowieniem fundacji pod nazwą [...] Fundacja [...]. Fundacja ta została ustanowiona przez spółki prawa handlowego, w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, w tym przez P. SA, nie zaś przez Skarb Państwa. Jest to informacja powszechnie dostępna. P. SA jest spółką prawa handlowego i ma statut prawny spółki akcyjnej skutkujący osobowością prawną wyodrębniającą jej majątek wobec akcjonariuszy. Majątek ten jest własnością spółki. P. ustanawiając, jako jeden z fundatorów, [...] Fundację [...] nie wykonywał funkcji publicznych w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej, tylko działał samodzielnie jako osoba prawna (spółka akcyjna), która nie gospodarowała mieniem Skarbu Państwo tylko własnym majątkiem spółki. Wykonywanie zadań publicznych powinno wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom. – tak J. Aleksandrowicz: Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej), co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

Z tych też względów należy przyjąć, iż informacje, o które wnioskował skarżący, nie stanowią informacji publicznej, a P. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący podtrzymał skargę w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (patrz. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 – publik. LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07 – publik. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym. W art. 9 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w art. 53 po § 2 dodano m.in. § 2b. Zgodnie z tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zdaniem Sądu, wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w powołanym przepisie, nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. wprowadzone zostało do Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę dotychczasowego art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. art. 37 § 1 otrzymał brzmienie: Stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie to dotyczy ściśle realizacji konstytucyjnego prawa do informacji. Nadto, w postępowaniu tym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Postanowił tak jednoznacznie ustawodawca w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. zmieniająca k.p.a. oraz niektóre inne ustawy nie wprowadziła żadnych zmian w u.d.i.p. w tym zakresie. Z uwagi na to, że u.d.i.p. nie zawiera odesłania do stosowania k.p.a. w odniesieniu do całego postępowania o udostępnienie informacji publicznej to, tak jak w poprzednim stanie prawnym nie miał zastosowania wymóg wniesienia zażalenia (art. 37 k.p.a.), tak i obecnie nie ma zastosowania przy wnoszeniu skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wymóg wniesienia ponaglenia (art. 37 k.p.a.). W sprawach ze skarg na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji (po dokonaniu przez Sąd wcześniejszej oceny, co do tego, czy podmiot, którego skarga dotyczy jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. oraz czy żądane informacje stanowią informacje publiczne na gruncie tej ustawy). Ustawodawca stanowiąc w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, i wskazując jednocześnie na jakim etapie znajduje zastosowanie k.p.a., w sposób wyraźny zrezygnował z dodatkowego środka zaskarżenia. Ponaglenie stanowi środek prawny na drodze administracyjnej. Sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi zaś typowej sprawy administracyjnej, na co wskazano już wyżej. Pamiętać należy przy tym, że podmiotami obowiązanymi na gruncie u.d.i.p. są nie tylko stricte organy władzy publicznej. Specyfika spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej nie pozwala, aby bez szczególnego uregulowania w u.d.i.p., przyjąć, że w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania z wniosku o udostępnienie informacji publicznej zastosowanie znajduje ponaglenie.

Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi ze względu na jej przedwczesność, ani z żadnego innego powodu przewidzianego w przepisach prawa.

Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu, do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji, wymaganej przepisami u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że nie jest obowiązany do udostępnienia żądanej informacji lub ta nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach u.d.i.p.

Podkreślenie wymaga, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega ocenie Sądu z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Oznacza to, że udostępnienie informacji objętej wnioskiem może nastąpić wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz, że jest on w posiadaniu informacji, które mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, skarga nie jest zasadna, albowiem P. nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zatem w sprawie nie została spełniona przesyłka podmiotowa u.d.i.p.

Jak wskazano w literaturze, do ustalenia, czy określony podmiot może być zobowiązany do udzielenia informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, konieczne jest zbadanie, po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne, a po drugie, czy w ramach wykonywania powierzonych mu zadań publicznych może wytwarzać lub pozyskiwać informację publiczną (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2012, s. 63).

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (pkt 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwagę zwraca objęcie unormowaniem ustawy podmiotów nie będących organami władzy, a "jedynie" wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym. Przy czym na podkreślenie zasługuje alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy, tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych lub dysponowaniu przez ten podmiot majątkiem publicznym. Warto jednak dodać, że akceptowane tu orzecznictwo sądowoadministracyjne zmierza do uchwycenia "dysponowania majątkiem publicznym" w zakresie wykonywania określonego "zadania władzy publicznej" (M. Bernaczyk, "Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej’, [w:] Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej. Oficyna 2008, Lex/el.).

Zaznaczyć należy, że wykonywanie zadań publicznych nie musi też być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. Współcześnie występuje tendencja do powierzania zadań publicznych – zadań administracyjnych podmiotom prawa prywatnego, określana jako zjawisko tzw. "prywatyzacji" zadań publicznych. Przy czym, wykonywanie tych zadań przybiera formy typowe dla prawa prywatnego, tak organizacyjne, jak i co do stosowanych środków, czyli, co do zasady, niewładczych (zob. m. in. S. Biernat, "Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna", PWN. Warszawa-Kraków 1994).

W niniejszej sprawie adresatem wniosku z dnia [...] września 2017 r. jest podmiot – spółka prawa handlowego - działający na zasadach wolnorynkowych. Z racji na komercyjny przedmiot prowadzonej działalności P. nie jest [...] "prawnie uprzywilejowanym" realizującym zadania publiczne, jak to ma miejsce w przypadku N. (państwowej osoby prawnej, której majątek jako centralnego [...] Państwa uznać należy za mienie publiczne – tak w wyroku NSA z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 937/14) oraz nie zostały mu przez organy administracji publicznej powierzone do realizacji zadania publiczne. Jak wynika, z aktualnych danych o akcjonariacie P. oraz "Sprawozdania Zarządu z działalności P. SA za 2016 rok" (dostępnych na stronach internetowych [...]), Skarb Państwa dysponuje [...] akcjami, co daje udział w liczbie głosów na [...] Zgromadzeniu na poziomie [...]%. Dodatkowo [...] posiada [...] akcji, co daje [...] % udziału w liczbie głosów w [...] Zgromadzeniu. Zatem Skarb Państwa nie ma w P. pozycji dominującej w rozumieniu art. 4 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten wiąże pozycję dominującą jednostek samorządu terytorialnego ze strukturą kapitałową spółki, a nie z rynkiem, na którym spółka działa. Odesłanie do rozumienia pozycji dominującej w świetle przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów oznacza jedynie oznaczenie wielkości udziałów jednostek Skarbu Państwa w spółce, która skutkuje uznaniem tych jednostek za posiadanie pozycji dominującej w takiej spółce (tak NSA w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/11). Skoro według art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów za pozycję dominującą (dla potrzeb tej ustawy) przyjmuje się wielkość udziałów w rynku przekraczającą 40%, to odniesienie tej normy do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji oznacza, że Skarb Państwa nie ma pozycji dominującej w P.

W ocenie Sądu, powyższe kryterium kalifikacji podmiotu dysponującego majątkiem publicznym jest najbardziej wymierne, przejrzyste i zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Brak jest natomiast podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jak to w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. sygnalizuje skarżący, albowiem powołany przepis posługuje się pojęciem "pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów". Zaś pozycję dominującą określa art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ma więc potrzeby rozszerzania kryteriów kwalifikujących o przepis art. 4 pkt 3 tej ustawy, definiujący przedsiębiorcę dominującego. Gdyby wolą prawodawcy było wprowadzenie innych kryteriów, iż wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkrecji i konsumentów, to zapewne racjonalny ustawodawca dałby temu wprost wyraz odpowiednio formułując przepis prawny.

Kwestie właścicielskie majątku spółki akcyjnej trafnie przedstawił NSA w powołanym już wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 877/11 stwierdzając, iż "Akcjonariusze pokrywają swój udział w spółce stosownymi aportami pieniężnymi i niepieniężnymi, i z chwilą wniesienia takiego aportu do spółki obejmują stosowną ilość akcji. Przedmiot aportu staje się zaś własnością spółki. (...) Majątek ten jest bowiem własnością spółki, a nie majątkiem podmiotów, które wniosły go aportem do tej spółki, dlatego spółka – z tego tytułu - nie dysponuje majątkiem publicznym, lecz własnym majątkiem". Angażując się w szereg projektów o charakterze publicznym (sponsorowanie imprez sportowych i kulturalnych, tzw. masowych, finansowanie fundacji, itp.) P. nie wydatkuje środków publicznych (tymi są np. dywidendy należne Skarbowi Państwa z tytułu posiadanych udziału w akcjach, zaś majątkiem akcje należące do Skarby Państwa) lecz środki własne spółki prawa handlowego. Skoro udział akcjonariatu w P. nie daje Skarbowi Państwa pozycji dominującej, to nie może być mowy o gospodarowaniem mieniem publicznych przez ten [...], choćby przedstawiciele Skarbu Państwa posiadali większą niż pozostali akcjonariusze liczbę głosów w Radzie [...], czy też Skarb Państwa obowiązywał zakaz zbywania akcji P. (art. 13 pkt 20 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym), z uwagi na istotne znaczenie dla gospodarki Państwa. W dużym uproszczeniu można przyjąć, iż kwestią decydującą w tego typu sprawach jest to do kogo należy majątek spółki prawa handlowego, a nie to kto określa cele, na które ten majątek jest przeznaczany i jaką strategię portfela inwestycyjnego przyjmują akcjonariusze spółki akcyjnej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.