Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 139/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-06-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO del. Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2015 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie w podatku od towarów i usług za sierpień 2009 r. postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Spółka wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wykazując w treści formularza, że zysk za 2013 r. wyniósł 2.593,22 zł, wartość środków trwałych spółki na 31 grudnia 2013 r. wynosi 118.154,95 zł (są to działka o wartości 113.058,95 zł i środki transportu 5.096 zł), salda rachunków bankowych wynoszą: -66,62 zł i 504,80 zł, kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł .

Argumentując wniosek o zwolnienie skarżąca podniosła, że 2014 rok był trudnym rokiem, obroty spółki wyniosły 600.000 zł, co w porównaniu z rokiem 2013 oznacza spadek (w 2013 wynosiły 3.232.033 zł), a przyczyną takiego stanu były sezonowość branży (spółka jak podała zajmuje się głównie handlem artykułami spożywczymi) i niepowodzenia planowanych inwestycji. Skarżąca podała, że bank nie przedłużył jej kredytu odnawialnego na kolejny rok obrotowy, dlatego został on przekazany do restrukturyzacji. Spółka zalega również z płatnością rat udzielonej pożyczki, dokonano zajęcia jej rachunku bankowego, majątek trwały w postaci działki o wartości 113.058,95 zł stanowi zabezpieczenie kredytu udzielonego innemu podmiotowi gospodarczemu. Na łączną kwotę zobowiązań podaną przez spółkę składa się kwota kredytu 465.782,42 zł oraz kwota pożyczki w wysokości 104.461,52 zł. Spółka zatrudnia od trzech lat jedną osobę w wymiarze ¼ etatu.

Jako załączniki do wniosku przekazano kserokopie: umowy ugody spłaty kredytu, wezwania do uregulowania spłaty zaległych rat pożyczki, ewidencję środków trwałych, wyciągów bankowych dot. operacji na rachunkach bankowych w styczniu 2015 r.

Oświadczenie spółki okazało się być niewystarczające do oceny jej możliwości płatniczych, dlatego spółka wezwana została do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.), w tym deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć okresów rozliczeniowych poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. i 2014 r., przedłożenia chronologicznych wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających czynności egzekucyjne organu i informacji o zastosowanych środkach, bilansu spółki za 2014 r. i informacji dodatkowych do tego sprawozdania finansowego, rachunku przepływów pieniężnych, aktualnej ewidencji posiadanych środków trwałych.

Na wezwanie spółka złożyła zeznanie CIT-8 za 2013 r., deklaracje VAT- 7 za okres od sierpnia 2014 r. do stycznia 2015 r. oraz wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 listopada 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. i wyjaśniła, że z uwagi na "zamykanie roku w księgowości nie ma możliwości sporządzenia wskazanej deklaracji (CIT-8 za 2014 r.) i sprawozdania finansowego (bilansu za 2014 r.) w terminie wyznaczonym wezwaniem Sądu", zatem dokumenty te prześle w terminie późniejszym, co jednak nie nastąpiło do czasu rozpoznania wniosku, a konsekwencją powyższego była odmowa przyznania prawa pomocy dokonana przez referendarza sądowego.

Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 260 P.p.s.a.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.

W niniejszej sprawie okoliczności o jakich mowa w ww. przepisie nie zachodzą, pomimo podnoszonej przez skarżącą trudnej sytuacji i braku środków pieniężnych. Dodać należy, że poddając ocenie wniosek spółki wzięto pod uwagę, że skarżąca wniosła skargi również w innych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oznaczonych sygnaturami I SA/Rz 128 do 145/15; w sprawach tych wysokość wpisów wynosi odpowiednio: 120 zł, 534 zł, 100 zł, 981 zł, 122 zł, 142 zł, 208 zł, 119 zł, 100 zł, 165 zł, 133 zł, 275 zł, 100 zł, 102 zł, 100 zł, 1275 zł, 1500 zł, 255 zł - łącznie 6.331 zł. Inne koszty sądowe, o ile by wystąpiły, będą niższe, np. wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej –połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł, wpis od zażalenia 100 zł. Nie są to więc kwoty wygórowane, a nawet można stwierdzić, że w rozmiarze działalności spółki - znikome.

Uwzględniono także, że spółka częściowo wywiązała się z nałożonego w wezwaniu obowiązku, nadsyłając wyjaśnienia i dokumenty, które wymieniono na wstępie.

Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. CIT-8 korekta wynika, że przychody spółki wyniosły 3.238.901,43 zł, koszty uzyskania przychodów 3.226.715,64 zł, podstawa opodatkowania 12.185,79 zł.

Z przedłożonych deklaracji VAT-7 za miesiące od sierpnia 2014 r. do stycznia 2015 r. wynika natomiast, że spółka prowadzi regularną działalność gospodarczą. Sprzedaż na podstawie deklaracji wynosiła: w sierpniu 2014 r. 142.088 zł, we wrześniu 6.521 zł, w październiku 47.022 zł, w listopadzie 8.589 zł, w grudniu 143.879 zł, w styczniu 2015 r. 7.597 zł. Z analizy wyciągów bankowych wynika, że konto spółki było zasilane bezpośrednio wpłatami gotówkowymi w sytuacjach, które tego wymagały; również w odwrotnym kierunku następowało przelewanie środków na rachunki osób związanych z zarządzaniem spółką.

Natomiast argumentacja spółki o jej bardzo złej sytuacji finansowej nie jest dla Sądu w pełni wiarygodna, a to z powodu braku pełnej współpracy w związku z wezwaniem do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego sytuacji finansowej i majątkowej (art. 255 P.p.s.a.). Mianowicie spółka nie przedłożyła bardzo ważnych dokumentów pozwalających na ocenę jej sytuacji finansowej, tj. bilansu za 2014 r. i informacji dodatkowych do tego sprawozdania finansowego, rachunku przepływów pieniężnych, aktualnej ewidencji posiadanych środków trwałych, przedłożenia chronologicznych wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających czynności egzekucyjne organu. Z tego rodzaju dokumentacji można uzyskać informację np. o ewentualnych należnościach spółki, udzielonych pożyczkach itp.

Podkreślić należy, iż "zamykanie roku w księgowości" w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie w dostarczeniu żądanych przez sąd dokumentów, nie powoduje niemożności sporządzenia sprawozdania finansowego, tym bardziej, że chodzi o wydruk komputerowy. W takiej sytuacji uchylenie się spółki od nałożonych w toku postępowania uzupełniającego, prowadzonego w trybie art. 255 P.p.s.a. obowiązków, należy uznać za przeszkodę w uprawdopodobnieniu sytuacji na jaką powołuje się spółka, tym bardziej, że spółka miała wystarczająco dużo czasu na przedłożenie przedmiotowych dokumentów, zarówno w toku rozpoznawania sprawy przez referendarza, jak i na etapie rozpoznawania jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

W nawiązaniu uzupełnić należy, że niewątpliwie dyspozycja powyższego przepisu (art. 255 P.p.s.a.) obliguje wnioskodawcę do zastosowania się do wezwania wystosowanego w reżimie art. 255 P.p.s.a. ("strona jest obowiązana złożyć na wezwanie"), zaś uchylanie się od tego obowiązku skutkuje tym, że niemożliwe jest przeprowadzenie oceny sytuacji majątkowej w taki sposób, by jednoznacznie można było stwierdzić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W takim przypadku, wnioskodawca, na którym ciążył obowiązek dowodzenia swoich racji, musi liczyć się z tym, że brak współdziałania z sądem w zakresie wyjaśnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji prawa pomocy, będzie skutkował negatywnym rozstrzygnięciem, co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło.

Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności i ujawnionych wielkościach ekonomicznych, kwota opłaty sądowej od skarg, a także inne ewentualne przyszłe koszty sądowe - jeśliby się pojawiły w tej sprawie (sprawach) – nie wpłynęłyby znacząco na sytuację finansową spółki. Sąd stwierdza to również po uwzględnieniu nadesłanego przy sprzeciwie zeznania CIT – 8 za 2014 r. , według którego spółka w 2014 r. osiągnęła przychody w wysokości 1.158.835,22 zł, koszty w wysokości 1.155.175,75 zł, dochód 3659,47 zł, którego prawidłowa analiza możliwa byłaby w powiązaniu z dokumentami, których w sprawie brak, pomimo wezwania o ich przedstawienie.

Z kolei z ogólnodostępnej informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka jest wspólnikiem innego podmiotu – [...] sp. z o.o. i wg KRS posiada udziały o łącznej wysokości 377.500.000 zł. Taki stan rzeczy nie pozostaje bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie.

W rozpoznawanej sprawie wziąć należy pod uwagę także to, że Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których tego rodzaju podmiot jak skarżąca, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego

W sprawie podkreślenia wymaga, że należne koszty sądowe powinny być traktowane na równi z innymi kosztami ponoszonymi przez stronę. Powinny zatem być wkalkulowane w bieżące i niezbędne wydatki spółki

W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.