Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 457/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 179
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Odwoławczej Komisji ds. Pomocy Materialnej dla Studentów A w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Uczelniana Komisja Stypendialna działając m.in. na podstawie Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów A nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wysokości świadczeń socjalnych, stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów w semestrze zimowym w roku 2015/2016, przyznał R. J. stypendium socjalne w wysokości 400 zł miesięcznie przez okres czterech miesięcy w semestrze zimowym,

W uzasadnieniu organ wskazał, że w roku akademickim 2015/2016 R.J. posiada uprawnienia do świadczenia pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego. Jednocześnie wskazano, że decyzja o wysokości stypendium w semestrze letnim roku akademickiego 2015/2016 będzie podjęta po otrzymaniu decyzji MNiSW w sprawie dotacji celowej dla A w B. na pomoc materialną dla studentów.

W odwołaniu R.J. nie zgodził się z tak ustaloną kwotą stypendium socjalnego, która jego zdaniem, powinna być wyższa. Wnosił o uwzględnienie jego trudnej sytuacji życiowej, materialnej oraz istniejących zaległości skarżącego wobec uczelni związanych z brakiem możliwości opłacania czesnego. Skarżący dokonał własnych wyliczeń w zakresie wysokości stypendium socjalnego wskazując na swoje potrzeby. W ocenie skarżącego kwota 400 zł została wyliczona błędnie, niesprawiedliwie, w sposób nie uwzględniający jego trudnej sytuacji życiowej.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Komisja Odwoławcza nie uwzględniła odwołania R. J..

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Wskazał, ze dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę w rodzinie studenta ustala się zgodnie z § 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.-j dalej "u.p.s.w".),oraz § 4 i 5 Uczelnianego Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów. Nadto stwierdził, że przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez studenta i małżonka studenta.

R. J. w dniu 10 października 2015 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy materialnej w formie stypendium socjalnego. Do wniosku załączył zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. o wysokości dochodu żony w roku podatkowym 2014, kserokopie przekazów pocztowych świadczeń emerytalnych wypłaconych żonie w 2014r. przez ZUS i zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., że wnioskodawca nie osiągnął dochodów podlegających opodatkowaniu w 2014r.

Na podstawie wyżej wymienionych dowodów ustalono dochód netto na jedną osobę w gospodarstwie domowym studenta. Z dokumentów wynika, że w skład gospodarstwa domowego skarżącego wchodzą on i jego żona. Dochód netto za 2014 r. wyniósł kwotę 18.711,58 zł i w związku z tym dochód miesięczny netto na jedną osobę w wysokości 779, 65 zł. Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora A z dnia [...] miesięczny dochód netto za rok 2014 na jedną osobę w rodzinie w przedziale od 680,01 zł do 850,00 zł kwalifikuje do stypendium socjalnego w wysokości 400 zł miesięcznie i w takiej wysokości stypendium przyznano skarżącemu na okres czterech miesięcy w semestrze zimowym tj. od października 2015 do stycznia 2016 r.

We wniesionej skardze skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia i wniósł o "oddalenie decyzji zaskarżonej". Zdaniem skarżącego decyzja jest wadliwa, a wyliczenia jego dochodu na osobę w rodzinie błędne.

Zdaniem skarżącego wykorzystano jego brak świadomości i pozbawiono go przysługujących mu praw. Wskazywał, że między nim, a władzami uczelni istnieje konflikt spowodowany brakiem zrozumienia przez organy argumentów przedstawianych przez skarżącego. W opinii skarżącego Komisja Odwoławcza nie uwzględniła w sposób należyty wszystkich okoliczności wpływających na jego wyjątkowo trudna sytuację życiową. Stwierdził, że organ winien był uznać dochody jego żony w wysokości netto, czego nie uczyniono. Wskazywał również na art. 37 § 2, 3 i 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stwierdzając, że umowa z dnia [...] października 2015 r. jest nieważna bowiem jego żona jej nie podpisała, gdyż nie wyraża zgody na "studiowanie" skarżącego. Wyraził opinię, że jego sprawa nie była rozpatrywana indywidualnie, a mimo wiedzy A o jego niepełnosprawności nie wypłacono mu stypendium. Zdaniem skarżącego Rektor został wprowadzony w błąd, a stypendium socjalne jakie skarżący powinien był otrzymać winno wynosić 1000 zł od czerwca 2016 r., a nie 400 zł od października 2016 r. Skarżący wskazując na powyższe wnosił o uwzględnienie skargi i podkreślił, że umożliwiłoby to uregulowanie przez niego zaległego czesnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu zaakcentował, że w postępowaniu odwoławczym Komisja Odwoławcza ponownie rozpoznała sprawę postanawiając nie uwzględnić odwołania. Nadto zauważył, że Rektor, do którego także wpłynęła skarga, nie znalazł podstaw by skorzystać ze swych uprawnień nadzorczych i nie uchylił decyzji Odwoławczej Komisji ds. Pomocy Materialnej dla Studentów.

Organ odwoławczy podkreślił, że stypendium socjalne zostało mu przyznane. Tym komisje stypendialne Uczelni uznały, że znajduje się trudnej sytuacji skoro pomoc materialna została mu przyznana. Zarówno Uczelniana Komisja Stypendialna jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna obliczając podstawę stypendium kierowały się zasadami wynikającymi z art. 179 u.o.s.w., a w szczególności z ust. 4 i 5 tego przepisu. Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora A z dnia [...] miesięczny dochód netto za rok 2014 na jedną osobę w rodzinie w przedziale od 680,01 zł do 850,00 zł kwalifikuje do stypendium socjalnego w wysokości 400 zł miesięcznie i w takiej wysokości stypendium przyznano skarżącemu.

W replice na odpowiedź na skargę skarżący wskazał, że został pozbawiony prawa do stypendium w związku z jego niepełnosprawnością. Stwierdził, że podjął studia, gdyż był po inauguracji roku akademickiego w dniu 1 października 2015 r. był przeświadczony, że stypendia wynoszą 1000 zł. Zaakcentował, że nie otrzymuje renty czy emerytury, nie otrzymuje pomocy ze strony Państwa. W ocenie skarżącego w Polsce lepiej traktowani są [...]. Odnosząc się do podpisanej przez siebie umowy o świadczenie usług edukacyjnych z dnia [...] r., skarżący podkreślił, że w jego ocenie uczelnia w sposób podstępny uzyskała dane osobowe jego żony. Wskazał, że jego żona złożyła skargę [...] za pośrednictwem Uczelni. Nadto stwierdził, że stypendium wyliczono wadliwie, obliczony dochód został "rażąco zaniżony", a dochód jego żony został uwzględniony bez jej zgody.

Ponownie podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Zauważył, ze nie przesłano do Sądu wszystkich pism skarżącego i jego żony we wskazanych wyżej sprawach i wniósł o ich uzupełnienie Dalej wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów sądowych, o rozpatrzenie skargi na podstawie wskazanych w piśmie skarżącego z dnia 27 lipca 2016 r. , uwzględnienie spraw IV SA/Gl 542/16 i IV SA/Gl 543/16. Nadto skarżący wnioskował o przekazanie jego skargi do Trybunału Konstytucyjnego "o stwierdzenie naruszonych – ograniczających mnie praw(art. 194 k.k.) w Konstytucji RP", bowiem jak stwierdził skarżący, A traktuje go nieludzko, nie gwarantuje mu spokojnej edukacji,.

Ponadto w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. skarżący wskazał, że A w sposób niezgodny z prawem udostępniła jego dane osobowe firmie zewnętrznej w konsekwencji jest on nękany pismami i sms-ami. Stwierdził, że pracownik uczelni źle obliczył stypendium i obecnie je koryguje. Do pisma skarżący dołączył kserokopie: pism adresowanych przez niego do Przewodniczącej Uczelnianej Komisji .Stypendialnej A w B.oraz skargi z dnia 29 maja 2016 r. do Biura [...] w W., a także skargi do WSA w Gliwicach z dnia 3 listopada 2016 r. na decyzję Rektora A utrzymującą decyzję Dziekana Wydziału [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji ds. Pomocy Materialnej dla Studentów przy A w B z dnia [...] r. Nr [...]. którą nie uwzględniono odwołania skarżącego w sprawie wysokości stypendium socjalnego w roku akademickim 2015/2016.

Podstawą prawną kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji były art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 179, art. 186 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 572 zpóźn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) w związku z Regulaminem Pomocy Materialnej dla Studentów A (Uchwała Nr [...] Senatu A w B. z dnia [...] r.) i Zarządzeniem Rektora A w B. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wysokości świadczeń socjalnych, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów w semestrze zimowym roku akademickiego 2015/2016.

Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 1 u.p.s.w., student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego.

W myśl art. 179 ust. 1 u.p.s.w., stypendium socjalne ma prawo otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane m.in. przez studenta oraz małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek (art. 179 ust. 4 u.p.s.w.).

Jak wynika zaś z art. 179 ust. 5 u.p.s.w., miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, z tym zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się enumeratywnie wskazanych w tym przepisie świadczeń o charakterze stypendialnym. Przy czym podkreślić należy, że pomoc materialna dla studentów, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zastępuje innych form pomocy Państwa dla osób znajdujących się w trudniej sytuacji materialnej i życiowej.

Stosownie natomiast do treści art. 207 ust. 1 u.p.s.w., do decyzji podjętych m.in. przez organy uczelni stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że wniosek przedłożony przez skarżącego wraz z dołączonymi do niego dokumentami obrazował jej rzeczywistą sytuację rodzinną i materialną. Należy podzielić ustalenia organów stypendialnych co do poszczególnych źródeł dochodów uzyskanych przez skarżącego i jego żony w 2014 r. Z akt wynika, że w dniu 7 października 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy materialnej w formie stypendium socjalnego wraz z załącznikami, a mianowicie zaświadczeniem Naczelnika I Urzędu Skarbowego w B. z dnia 7 [...] r., stwierdzające, że I.J. w roku [...] osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 22.483,08 zł, zaświadczeniem Naczelnika I Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. stwierdzające, że R. J. w roku 2014 nie osiągnął dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz kserokopiami dwunastu comiesięcznych przekazów pocztowych ZUS Oddział B. za 2014 r. dla I.J., na podstawie których ustalono wysokość zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie wyżej wymienionych dowodów ustalono dochód netto na jedną osobę w gospodarstwie domowym studenta. Z dokumentów wynika, że w skład gospodarstwa domowego skarżącego wchodzą on i jego żona. Dochód żony skarżącego został pomniejszony o należny podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne, a podstawa wyniosła kwotę 18.711,58 zł. rocznie. Miesięczny dochód rodziny skarżącego wyniósł 1.559,30 zł, a więc dochód miesięczny na jedną osobę wyniósł 779,65 zł.

Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora A z dnia [...] miesięczny dochód netto za rok 2014 na jedną osobę w rodzinie w przedziale od 680,01 do 850,00 zł kwalifikuje do stypendium socjalnego w wysokości 400 zł miesięcznie i w takiej wysokości stypendium przyznano skarżącemu. Stypendium zostało przyznane na okres czterech miesięcy w semestrze zimowym tj. od października 2015 do stycznia 2016 r. Sąd zauważa na marginesie, że warunkiem zwiększenia stypendium socjalnego z tytułu zamieszkania w świetle art. 182 § 1 u.p.s.w, jest (poza trudną sytuacją materialną) m.in. zakwaterowanie w innym obiekcie niż miejsce stałego zamieszkania "jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie".

Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdzić należy, że są one chybione.

Zgodnie z art.184 ust, 1 u.p.s.w. student może otrzymywać stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3, w danym roku akademickim przez okres do dziesięciu miesięcy, a gdy rok studiów trwa jeden semestr - przez okres do pięciu miesięcy. Stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki, a stypendium, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4 - na rok akademicki (art. 184 ust. 2 u.p.s.w.), a zatem stypendium socjalne przyznane skarżącemu nie mogło być wypłacane od czerwca 2015 r. Odnosząc się do argumentacji skarżącego odwołującej się do jego niepełnosprawności to Sąd zauważa, że z tego tytułu można się było starać o stypendium specjalne ( rozdział II, § 10 Uczelnianego Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów) przyznawane zgodnie z odrębną regulacją tj. art. 180 u.p.s.w.

Sąd podkreśla ponownie, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest jedynie decyzja w kwestii stypendium socjalnego, a w związku z powyższym nie zostały uwzględnione wnioski zawarte w skarżącego piśmie z dnia 27 lipca 2016 r., bowiem nie dotyczyły one przedmiotu postępowania. Należy zauważyć, że sprawy o sygnaturach IV SA/Gl 542/16 i IV SA/Gl 543/16) zawisłe przed tutejszym Sądem dotyczące skreślenia z listy studentów są przedmiotem odrębnych postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest również uprawniony do przesyłania skargi do Trybunału Konstytucyjnego.

Mając więc na uwadze, że podniesione zarzuty okazały się nieuzasadnione, zaś zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.