Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 466/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1b,  art. 17 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 77 par. 1, art. 7, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 3
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r., nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2022r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. - dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 , ust. 1a, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 111 – dalej powoływana też jako u.ś.r.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej: Skarżący), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia 14 stycznia 2022r., nr [...], o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem - W. K..

Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia Kolegium wskazało, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2021r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2021r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Rozstrzygnięcie uzasadnił niespełnieniem kryterium wieku powstania niepełnosprawności ojca.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona złożyła od niej odwołanie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021r. Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż ustalenia wymaga czy faktyczny opiekun zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo z jego niepodejmowania w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy przyczyna ustania zatrudnienia nie była inna, niż opieka nad chorym.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2022r., ponownie odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przy czym, pomimo odmiennych wytycznych organu odwoławczego, swoją decyzję uzasadnił niespełnieniem kryterium wieku powstania niepełnosprawności ojca.

Rozpatrując odwołanie od powyżej decyzji Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie przywołanej przez organ I instancji przesłanki mającej uzasadnić odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Wyjaśniło w tym zakresie, iż z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) stwierdzającego, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) organy administracji rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Oznacza to konieczność orzekania z pominięciem kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność osoby dorosłej. Powyższe stanowisko organ administracji poparł licznie przywołanymi wyrokami sądów administracyjnych.

Wobec powyższego Kolegium uznało, iż uzasadnienie zaskarżonej odwołaniem decyzji było wadliwe. Niemniej jednak uznało, że świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane Skarżącemu z innych przyczyn.

I tak, po przywołaniu art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ odwoławczy wyjaśnił, iż wnioskodawca pozostaje bierny zawodowo, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma ustalonego prawa do żadnego ze świadczeń wymienionych w art. 15 ust. 5 pkt 1) u.ś.r. Nie jest także rolnikiem ani nie prowadzi gospodarstwa rolnego oraz nie współpracuje przy jego prowadzeniu. Skarżący legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] października 2021r. stwierdzającym, iż jest on częściowo niezdolny do pracy do dnia [...] października 2026r. Jest to kolejne orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy - poprzednie ważne było do dnia [...] października 2021r. Nadto od dnia [...] lipca 2020r. Skarżący ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe. Organ zwrócił w tym zakresie uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019r. sygn. akt SK 2/17 uznał, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r., w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zatem posiadanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi przesłanki negatywnej do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wyjaśnił dalej organ, z uwagi na aktualne i poprzednie orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS stwierdzające, iż Skarżący jest częściowo niezdolny do pracy nie podejmuje on zatrudnienia i pobiera rentę. Pozostaje więc bierny zawodowo. Nadto z akt sprawy wynika, że jest on osobą duchowną i dekretem biskupa z dnia [...] sierpnia 2011 r. udzielono mu urlopu na czas nieokreślony. W okresie od dnia [...] grudnia 2015r. do dnia [...] sierpnia 2016r. wykonywał umowę zlecenia jako kapelan szpitala. Została on została rozwiązana na jego wniosek z dnia [...] lipca 2016r. umotywowany wyjazdem na leczenie do Szpitala oraz wielomiesięczną rehabilitacją.

Mając powyższe na uwadze - w ocenie Kolegium - w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącego a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Strona od wielu lat nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na swoje problemy zdrowotne oraz częściową niezdolność do pracy. Zatem przyczyną niepodejmowania zatrudnienia nie konieczność sprawowania długotrwałej lub stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, tym bardziej że niepełnosprawność ojca w stopniu znacznym powstała dopiero w czerwcu 2021r. Podkreślono przy tym, iż Skarżący składając wyjaśnienia do protokołu w przedmiotowej sprawie w dniu [...] grudnia 2021r. podał, że od 2011 roku nie podejmował zatrudniania lub innej pracy zarobkowej ze względu na problemy zdrowotne. Uznano zatem, iż to nie konieczność sprawowania opieki nad ojcem stanowiła przyczynę rezygnacji z zatrudnienia i dalsze jego niepodejmowanie, a stan zdrowia strony. Jak wywiodło Kolegium ustawodawca wymaga, aby niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Ten związek przyczynowo - skutkowy powinien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca rezygnuje bądź nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź rezygnuje z prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne bowiem w myśl art. 17 ust. 1 powołanej ustawy nie jest przyznawane za samą opiekę nad chorym rodzicem, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem najbliższych - w przedmiotowej sprawie syna względem ojca - lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie może ono być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Pismem z [...] maja 2022 r. J. K. wystąpił ze skargą na powyższą decyzją zarzucając jej naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegające na pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy i nieuznaniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy a opieką nad niepełnosprawnym ojcem,

- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy odnoszących się do związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy a opieką nad niepełnosprawnym ojcem.

W uzasadnieniu swojej skargi podniósł, iż Kolegium powołując się na treść protokołu z dnia [...] grudnia 2021r. odniosło się jedynie do pkt 1 i jemu dało wiarę. Natomiast nie wyjaśniło z jakiej przyczyny nie dało wiary pozostałym stwierdzeniom z tego protokołu.

Jak wywiódł Skarżący, na żadnym etapie postępowania nie odniósł on też wrażenia by organy administracji były zainteresowane specyfiką pracy duchownego. Wyjaśnił, iż z uwagi na Kodeks Prawa Kanonicznego, miejsce pracy duchownego jest całkowicie uzależnione od przełożonego, który odgórnie decyduje o wszystkim. Co więcej, skoro ks. Biskup zwolnił go dekretem z pracy w parafii, to tylko on może przywrócić Skarżącego do pracy osobistym dekretem. Nadmienił też, iż z uwagi na stan zdrowia był leczony i realizował zalecenia lekarzy. Jednakże cały czas mieszkał razem z rodzicami. W tym czasie wyjeżdżał do szpitali czy sanatoriów, ponieważ rodzice byli młodsi — a tym samym bardziej samodzielni. Miał też wsparcie najmłodszej siostry, która odwiedzała rodziców prawie codziennie. W grudniu 2019 r. zmarła siostra i wówczas pozostał sam opiekując się rodzicami. W grudniu 2020 r. zmarła także matka i Skarżący musiał przejąć całość opieki nad ojcem.

Jak oświadczył Skarżący, okoliczność, iż w lipcu 2020 r. otrzymał rentę sprawiła, iż miał ułatwione podjęcie zatrudnienie w dowolnej parafii, ponieważ w Kościele funkcjonuje pojęcie tzw. rezydenta. Mając na uwadze istniejącą sytuację kadrową w Kościele bez trudności mógłby uzyskać status rezydenta w dowolnym miejscu Polski. Jest to funkcja pomocnicza w parafii, przeważnie ograniczająca się do odprawiania mszy św. i posługi sakramentalnej. Ponieważ taki rezydent ma już zabezpieczenie finansowe w postaci renty, odpada troska o dostateczne utrzymanie finansowe takiej osoby. Takiej pracy jednak Skarżący nie podejmuje z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym ojcem

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa, na podstawie wniosku organu administracji, została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm., dalej: u.ś.r.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia

Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia kompensacyjnego,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

Rozpatrując wniosek Skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organy administracji organ odwoławczy uznał, iż wnioskowane świadczenie nie przysługuje, albowiem nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawcę a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ ocenił, iż przyczyną niepodejmowania zatrudnienia przez Skarżącego nie była konieczność sprawowania długotrwałej lub stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, lecz stan jego stan zdrowia opiekuna uniemożliwiający podjęcie zatrudnienia.

Takie ustalenie jest natomiast kwestionowane przez Skarżącego, który wywodzi, iż podjęcie pełnej i samodzielnej opieki nad ojcem było procesem rozciągniętym w czasie i było następstwem śmierci najpierw młodszej siostry a następnie żony niepełnosprawnego. Zdarzenia te sprawiły, iż Skarżący jako syn niepełnosprawnego jest jedyną osoba mogącą zapewnić mu niezbędną opiekę a jej wymiar uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W badanej sprawie nie jest sporne, iż Skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem w szczególności jak przyjął organ odwoławczy robi zakupy, przygotowuje i podaje posiłki, zapewnia lekarstwa, opłaca rachunki, pomaga przy czynnościach higienicznych. Zostało też należycie ustalone, iż na mocy orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS Skarżący został uznany za osobę częściowo niezdolną do pracy a także, iż pobiera z tego tytułu rentę. Jak przy tym trafnie dostrzegł organ odwoławczy aktualnie, wobec skutków wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi negatywnej przesłanki dla ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Warto podkreślić, iż organ odwoławczy wydając uprzednio decyzję kasacyjną w dniu [...] grudnia 2021 r. wskazał na konieczność zweryfikowania przez organ I instancji czy przyczyną rezygnacji z zatrudnienia względnie nie podejmowania pracy jest faktycznie sprawowanie opieki nad niepełnoprawnym ojcem czy też inne względy.

W tym miejscu należy zauważyć, iż działania organu I instancji zmierzające do realizacji powyższych wytycznych ograniczyły się do wezwania Skarżącego do zgłoszenia się w ośrodku oraz złożenia wyjaśnień, które utrwalono w protokole z dnia [...] grudnia 2021 r. W jego treści opisano 5 pytań i odpowiedzi Skarżącego. Przy czym w samej decyzji organ I instancji - w zakresie realizacji wytycznych decyzji organu odwoławczego - ograniczył się do opisania treści powyższego protokołu i poprzestał na ogólnikowym wniosku, iż wg oświadczenia Skarżący jest zdolny do podjęcia zatrudnienia, ale konieczność zapewnienia ojcu całodobowej opieki uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Przy czym przedmiotowego oświadczenia organ I instancji nie kwestionował, albowiem odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z innych przyczyn (tj. wieku, w którym powstała niepełnosprawność).

Kolegium natomiast oceniając wyjaśnienia Skarżącego złożone przed organem I instancji skoncentrowało się wyłącznie na odpowiedzi udzielonej na pytanie nr 1, dotyczące tego czy od 2011 r. (daty urlopowania przez biskupa na czas nieokreślony) podejmował on pracę zarobkową. Za szczególnie istotną organ uznał odpowiedź Skarżącego, iż od 2011 roku nie podejmował on zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na problemy zdrowotne. Powołując się dalej na treść powyższego oświadczenia organ nie dostrzegł, że stoi ono w sprzeczności z innym ustaleniem organów, tj., iż od dnia [...] grudnia 2015r. do dnia [...] sierpnia 2016r. Skarżący, mimo urlopowania przez biskupa oraz choroby, która powodowała konieczność długotrwałej rehabilitacji, wykonywał umowę zlecenia jako kapelan szpitala. Trafnie też wskazuje Skarżący, iż organ pominął też jego inne oświadczenia zwarte w poddanym ocenie protokole. W szczególności należy dostrzec, iż odpowiadając na pytanie czy stan zdrowia Skarżącego pozwala na podjęcie zatrudnienia wyjaśniał on, iż jest osobą częściowo niezdolną do pracy z dużymi ograniczeniami może jednak pracować w zakładzie pracy chronionej. Odpowiadając na powyższe pytanie Skarżący podkreślał też, że zakres czynności opiekuńczych względem ojca wyklucza go z możliwości podjęcia zatrudnienia bowiem ojciec wymaga całodobowej opieki. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do dalszych wyjaśnień Skarżącego, że w jego ocenie stosując przepis dotyczący związku zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad ojcem nie powinno się koncentrować ma zaprzestaniu zatrudnienia w 2011 roku, a należy skupić się na fakcie niepodejmowania pracy ze względu na opiekę nad ojcem. Tymczasem w ocenie Sądu dostrzeżenie powyższego ma kluczowe znacznie dla tego jak Skarżący rozumiał pytanie nr 1, oznacza bowiem, iż Skarżący w odpowiedziach wyraźnie odróżnia okoliczności zaprzestania i niepodejmowania pracy.

Wobec powyższego ustalanie Kolegium, iż wobec treści zgromadzonych dowodów przyczynę rezygnacji z zatrudnienia i dalsze jego niepodejmowanie stanowił stan zdrowia Skarżącego a nie konieczność sprawowania opieki nad ojcem jawi się jako całkowicie dowolna, nie będąca wynikiem należycie wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ów brak zdolności do podjęcia pracy nie znajduje też potwierdzenia w treści Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, który stwierdził jedynie częściową niezdolność Skarżącego do podjęcia pracy.

W tym miejscu godzi się dostrzec, iż częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przy czym w myśl art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 504) częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II UK 267/19 (LEX nr 3148117) utrata zdolności wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami oznacza niezdolność do wykonywania pracy, do której pracownik ma kwalifikacje mimo zachowania zdolności do wykonywania pracy niewymagającej takich kwalifikacji.

Skoro Skarżący faktycznie podejmował prace jako kapelan w szpitalu przez okres przeszło siedmiu miesięcy, nie sposób w oparciu o przedstawioną przez Kolegium argumentację uznać za uzasadnione twierdzenia, iż jego stan zdrowa po 2011 r. był okolicznością uniemożlwiająca podjęcie pracy zarobkowej. Organ odwoławczy w żaden sposób nie uargumentował z jakiej przyczyny uznał, iż podjęcie pracy np. o podobnym charakterze jest aktualnie dla Skarżącego niemożliwe. Natomiast Skarżący przedstawił w skardze obszerną argumentację na poparcie tezy, iż nabycie w 2020 r. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jawi się jako okoliczność potencjalnie ułatwiająca mu zarobkowanie. Warto też dostrzegać, iż organy w toku swoich czynności nie podejmowały żadnych czynności dla ustalenia takich okoliczności.

W ocenie Sądu nie sposób uznać też, aby przywoływana przez Kolegium data wydania orzeczenia przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (tj. [...] sierpnia 2021 r.) była datą, w której zaistniały okoliczności do podjęcia opieki nad niepełnosprawnym. Nie wymaga wiedzy specjalnej stwierdzenie, iż schorzenie zdiagnozowane u ojca Skarżącego w następstwie przeprowadzenia badania w [...] lipca 2021 r. nie powstaje w sposób nagły. Także z wywiadu opisanego przy diagnozie niepełnosprawnego ojca stwierdzono, iż jego stan pogarszał się na przestrzeni lat. W kontekście powyższego, w ocenie Sądu, wiarygodne jest twierdzenie Skarżącego, iż przejęcie całości opieki nad ojcem wymusiły zdarzenia w postaci śmierci młodszej siostry oraz matki, z którym to osobami wcześniej opiekę sprawował wspólnie. Stąd podjęcie opieki nad ojcem jest procesem rozciągniętym w czasie, a owo podjęcie opieki nastąpiło w okresie pomiędzy grudniem 2019 r. a grudniem 2020 r. tj. po śmierci członków rodziny sprawujących opiekę wspólnie ze Skarżącym. Tym samym dla tego okresu winna być weryfikowana możliwość podjęcia pracy zarobkowej przez Skarżącego.

Wobec powyższego zarzuty skargi co do naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. należało uznać za uzasadnione. Konsekwencją powyższego uchybienia było nie znajdujące oparcia w materialne dowodowym stwierdzenie, iż brak jest stwierdzenie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy przez Skarżącego a opieką nad niepełnosprawnym ojcem.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

W toku postępowania organy administracji winny zweryfikować istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego mając na względzie przedstawione wyżej rozważania. Winny też poddać kompleksowej ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wszystkie okoliczności sprawy oraz uzasadnić swoje stanowisko z poszanowaniem zasad wynikających z art. 107 k.p.a. Przy czym organ I instancji winien mieć na względzie, iż po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, zakwestionowana przez Trybunał część przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.