Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2359/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8, art. 11, art. 61 par. 4, art. 107 par. 3, art. 154, art. 155, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej oraz ustalenia należnej opłaty z tytułu przekroczenia przysługującej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2008 r. nr [...] 2. zasądza na rzecz H. F. od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi H. F. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2008 r., w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] sierpnia 2006 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. określił w stosunku do H. F. należną opłatę w wysokości 315.636,33 zł związku z przekroczeniem przez ww. w roku kwotowym 2005/2006 przysługującej mu indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 566203 kg. Z uwagi na pobranie przez podmiot skupujący zaliczek w wysokości 113.240,60 zł powyższą decyzją ustalono także należną dopłatę w wysokości 202.395,73 zł. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2081 ze zm.).

Prezes Agencji Rynku Rolnego po rozpatrzeniu odwołania H. F. od powyższego orzeczenia, decyzją z [...] października 2006 r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał zaskarżoną decyzję z [...] sierpnia 2006 r. w mocy.

Pismem z 19 listopada 2006 r. zainteresowany zaskarżył ww. decyzję Prezesa ARR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Następnie, decyzją z [...] listopada 2006 r. wydaną na podstawie art. 155 k.p.a. Prezes ARR zmienił z urzędu decyzję własną z [...] października 2006 r. w ten sposób, że uchylił decyzję Dyrektora OT ARR w W. z [...] sierpnia 2006 r. w sprawie ustalenia należnej opłaty i ustalił w stosunku do H. F. nową, niższą należną opłatę wynoszącą 221.193,01 zł i w związku z tym określił należną dopłatę w wysokości 107.952,41 zł. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość opłaty oraz związanej z nią dopłaty ustalone zostały po uwzględnieniu dokonanej przez Komisję Europejską zamiany niewykorzystanej w roku kwotowym 2005/2006 ilości referencyjnej sprzedaży bezpośredniej na ilość referencyjną dostaw.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 26 lutego 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] listopada 2006 r. i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wszczęcie przez Prezesa ARR w dniu 5 grudnia 2006 r. (tj. w dniu doręczenia stronie ww. skarżonej decyzji z [...] listopada 2006 r.), nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nastąpiło po zaskarżeniu przez stronę w drodze postępowania sądowoadministracyjnego decyzji Prezesa ARR z [...] października 2006 r. Podniósł, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny jak i orzecznictwem, wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, a to oznacza, iż w przypadku gdy okoliczność taka została stwierdzona w trakcie toczącego się nadzwyczajnego postępowania, postępowanie to podlega umorzeniu.

Dalej, w dniu 13 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 2094/07), oddalił skargę H. F. na decyzję Prezesa ARR z [...] października 2006 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd m.in. wskazał, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości zarówno okoliczność przekroczenia przez skarżącego indywidualnej ilości referencyjnej, jak i sama ilość przekroczonej ilości referencyjnej. Stwierdził, że kwestionowanie przez skarżącego decyzji o ustaleniu opłaty nie jest uprawnione. Tego rodzaju decyzja nie nosi cech uznaniowości. Organ ustala wyłącznie fakt przekroczenia przysługującej ilości referencyjnej.

Po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu, decyzją z [...] maja 2008 r. -na podstawie art. 155 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 2 o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych- Prezes Agencji Rynku Rolnego zmienił z urzędu decyzję własną z [...] października 2006 r. w ten sposób, że uchylił decyzję Dyrektora OT ARR w W. z [...] sierpnia 2006 r. w sprawie ustalenia należnej opłaty i ustalił w stosunku do H. F. nową, niższą należną opłatę wynoszącą 221.193,01 zł i w związku z tym określił należną dopłatę w wysokości 107.952,41 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. F. wskazał na naruszenie art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż skarżona decyzja przez swoją pobieżność i lakoniczność, a przede wszystkim przez nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli, jest sprzeczna z art. 8 k.p.a. Nie spełnia też wymogów z art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a., albowiem Prezes ARR nie wyjaśnił faktycznych i prawnych jej przesłanek. Podniósł, iż enigmatyczność decyzji właściwie uniemożliwia jej kontrolę. H. F. zarzucił też, że kwestionowana decyzja została oparta na błędnej podstawie prawnej, tj. art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Stwierdził, iż w dyspozycji powyższego przepisu nie mieści wydawanie nowej decyzji administracyjnej w przedmiocie określenia wysokości należnej dopłaty za przekroczenie przysługującej ilości referencyjnej mleka.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych utrzymał zaskarżoną decyzję Prezesa ARR z [...] maja 2008 r. w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazał też na ustalenia faktyczne przyjęte przy wydawaniu decyzji z [...] października 2006 r., tj. na brzmienie art. 33 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych; okoliczność przekroczenia przez Polskę w roku kwotowym 2005/2006 krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych i ustalenia wysokości opłaty za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej na poziomie 55,75 zł za 100 kg przekroczenia; okoliczność przekroczenia przez stronę w roku kwotowym 2005/2006 indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 566.203 kg i wynikającą z tego przekroczenia należną opłatę w wysokości 315.636,33 zł i związaną z nią dopłatę w wysokości 202.395,73 zł. Następnie, wskazał na decyzję z [...] maja 2008 r. wydaną w trybie art. 155 k.p.a. Wyjaśnił, że zmiana wprowadzona tą decyzją została uzasadniona przez Prezesa ARR wejściem w życie rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1611/2006 z 27 października 2006 r. zmieniającego rozporządzenie nr 832/2006 w sprawie podziału między dostawy i sprzedaż bezpośrednią krajowych ilości referencyjnych ustalonych na rok 2005/2006 w załączniku I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 (Dz. Urz. UE z 28.10.2006 L 299, str. 13), na mocy którego od dnia 1 kwietnia 2005 r. Polsce przysługiwała krajowa ilość referencyjna dostaw i sprzedaży bezpośredniej odpowiednio w wysokości 8.725.543.274 kg oraz 238.473.726 kg. Po dokonaniu ponownego rozliczenia krajowej ilości referencyjnej dostaw krajowy współczynnik realokacji dla dostawców hurtowych uległ zmianie, a to spowodowało, że wysokość opłaty za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej dostaw wyniosła 39,06603 zł za 100 kg przekroczenia. Wskazując na powyższe oraz mając na uwadze art. 155 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, Minister Rolnictwa w konsekwencji stwierdził, iż Prezes ARR kierując się słusznym interesem strony był prawnie umocowany do dokonania w trybie postępowania nadzwyczajnego zmiany swojej decyzji z [...] października 2006 r., polegającej na określeniu nowej (niższej) wysokości należnej opłaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2008 r. skarżący - H. F. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 10, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że zaskarżona decyzja jest niezasadna, albowiem organ II instancji nie odniósł się do zarzutów stawianych decyzji wydanej w I instancji i pominął w ten sposób istotę sporu. Wskazał, że decyzja Ministra Rolnictwa stanowi jedynie polemikę z jego słusznym stanowiskiem. Zarzucił, że jest ona niespójna i zawiera sprzeczności, które nie pozwalają na zastosowanie jej w praktyce. Podniósł, iż organ nie zastosował się do treści art. 8 i 11 k.p.a. Skarżący za uzasadnione uznał również przypuszczenie, że organ administracji publicznej nie zbadał okoliczności sprawy w sposób należyty, dokładny i staranny. Skarżący Zarzucił również nie zachowanie w niniejszej sprawie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Stwierdził, iż organ nie umożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała ustaleń organu oraz nie podważała obowiązku zapłaty opłaty za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2 art. 134).

Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARR) w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż obie decyzje wydane w kontrolowanej sprawie są wadliwe i wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 p.p.s.a.

Uwzględniając skargę Sąd kierował się jednak innymi przyczynami niż podniesione w treści skargi.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] maja 2008 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego, w trybie art. 155 k.p.a. z uwzględnieniem treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, wydał decyzję o zmianie decyzji własnej z [...] października 2006 r. Jak wynika z sentencji omawianego orzeczenia, decyzja ta została podjęta przez organ z urzędu.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ten w niniejszej sprawie został zastosowany w związku z art. 3 ust. 2 ww. ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Zgodnie z treścią tego artykułu, w przypadku, o którym mowa w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, Prezes Agencji lub dyrektor oddziału terenowego Agencji może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw.

Zatem, należy zaznaczyć i podkreślić, iż niniejsza sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 155 k.p.a. ze zmianami wynikającymi z cytowanego art. 3 ust. 2 ustawy prawa materialnego. Tym samym kontrolowane postępowanie dotyczyło jedynie ustalenia, czy istnieją podstawy do uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej (nawet bez zgody strony), na podstawie której strona zobowiązana została do uiszczenia do podmiotu skupującego dopłaty w związku z przekroczeniem indywidualnej ilości referencyjnej. Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone więc było przesłankami wynikającymi z art. 155 k.p.a. i mogło dotyczyć tylko kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych.

Nadto należy wskazać, iż celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W wyroku z 13 października 1995 r., sygn. akt III SA 27/95 (Lex nr 26991), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Podobnie w wyroku z 13 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 854/96 (lex Nr 30615) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 i 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony".

Tym samym, organy orzekające w niniejszej sprawie w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 155 k.p.a., nie badały raz jeszcze zasadności obciążenia skarżącego opłatą za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej. Sprawa dotycząca tej kwestii zakończona została decyzją ostateczną Prezesa ARR z [...] października 2006 r., którą to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie -po rozpoznaniu skargi skarżącego- uznał za prawidłową.

W tym miejscu Sąd stwierdza, iż nie dostrzegł żadnych nieprawidłowości w zastosowaniu w niniejszej sprawie przez Prezesa ARR art. 155 k.p.a. (z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych). Tryb nadzwyczajny wynikający z powyższego przepisu -wobec wejścia w życie w dniu 29 października 2006 r. (a więc po wydaniu decyzji ostatecznej) rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) Nr 1611/2006 z dnia 27 października 2007 r. (Dz. Urz. UE L 06.299.13), ustanawiającego dla Polski nowy podział między "dostawy" i "sprzedaż bezpośrednią" krajowej ilości referencyjnej na okres (co ważne) od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r.- mógł być w niniejszej sprawie zastosowany zarówno z uwagi na interes społeczny jak i słuszny interes strony. Niemniej Sąd dopatrzył się w sprawie rażącego uchybienia proceduralnego popełnionego przez organ orzekający w I instancji, które musiało zaważyć na uwzględnieniu skargi.

Mając na uwadze, iż decyzja z [...] maja 2008 r. poprzedzająca zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa wydana została z urzędu, Sąd stwierdza, iż z akt sprawy nie wynika, aby wydanie tej decyzji zostało poprzedzone wszczęciem postępowania.

Należy w tym miejscu przypomnieć, iż postępowanie w sprawie wzruszenia decyzji ostatecznej jest wszczynane na wniosek strony lub urzędu - zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest prowadzone na podstawie przepisów normujących postępowanie w I instancji. Wynika to z tego, że toczy się ono w sprawie nowej w stosunku do rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną, która to ma być zmieniona bądź uchylona.

Zatem, organ administracyjny również z własnej inicjatywy -bez wniosku strony- może prowadzić postępowanie nadzwyczajne przewidziane w art. 155 k.p.a. i wydać w tym trybie decyzję z urzędu. Jednakże podkreślić należy, iż przed wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o ww. przepis, jest on zobowiązany stosownie do treści art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomić o wszczęciu postępowania z urzędu stronę tego postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w tym przypadku -dotyczącym trybu nadzwyczajnego uregulowanego w art. 155- nie przewidują formy tego zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania. Nie wynika to również z mającej zastosowanie w sprawie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. W orzecznictwie przyjmuje się, że za datę wszczęcia postępowania z urzędu można uznać pierwszą czynność organu w postępowaniu wobec strony (v. postanowienie NSA z 4 marca 1981r., sygn. SA 654/81, ONSA 1981/1/15).

W niniejszej sprawie Prezes ARR przed wydaniem decyzji z [...] maja 2008 r. nie podejmował w stosunku do strony żadnych czynności. Dowodem na to są akta administracyjne, jak i treść obu wydanych w tym postępowaniu decyzji, tj. zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2008 r. Skarżący do momentu doręczenia mu decyzji z [...] maja 2008 r. nie miał więc zupełnie wiedzy o prowadzonym przez organ w trybie art. 155 k.p.a. postępowaniu nadzwyczajnym mającym na celu zmianę decyzji Prezesa ARR z [...] października 2006 r.

W ocenie Sądu naruszenie przez Prezesa ARR normy prawnej zawartej w art. 61 § 4 k.p.a., której treść jest jasna i nie budzi wątpliwości, należy traktować jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prezes ARR -jak powyżej wskazano- wydał w dniu [...] maja 2008 r. decyzję bez inicjatywy strony (skarżący nie wnosił bowiem o zmianę decyzji ostatecznej) i -co istotne- bez zawiadomienia strony o wszczęciu tego postępowania z urzędu. Tymczasem organ ten obowiązany jest przestrzegać przepisów regulujących wszczęcie postępowania administracyjnego. Zastosowania w sprawie ww. art. 61 nie wyłączają bowiem ani przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (v. art. 3 ust. 1 tej ustawy), ani art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t. jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1702).

Powyższe uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARR, a także zaskarżonej wydanej przez Ministra Rolnictwa, w której zupełnie nie dostrzeżono wadliwości w działaniu organu I instancji.

Dodatkowo Sąd w tym miejscu zaznacza, iż nie można przyjąć za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Nie jest to czynność organu w postępowaniu, a niejako czynność kończąca to postępowanie. Strona ma zaś prawo wiedzieć o wszczętym i prowadzonym w jej sprawie postępowaniu, nie tylko przed organem odwoławczym, ale także w postępowaniu I-instancyjnym, tym bardziej, że w postępowaniu tym jej prawa są znacznie ograniczone w stosunku do tych, które gwarantuje Kodeks postępowania administracyjnego. Odmienność w tym zakresie wprowadza ww. ustawa o Agencji Rynku Rolnego.

Na koniec Sąd jeszcze raz wyjaśnia, iż kwestia dotycząca ustalenia wobec skarżącego należnej opłaty i związanej z nią dopłaty w związku z przekroczeniem przysługującej w roku kwotowym 2005/2006 indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 566.203 kg, została przesądzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2007 r. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę H. F. na decyzję Prezesa ARR z [...] października 2006 r. Wydając w dniu [...] maja 2008 r. decyzję w trybie art. 155 k.p.a. Prezes ARR zmienił jedynie ww. orzeczenie z [...] października 2006 r. (uwzględniając zmiany prawodawstwa wspólnotowego), poprzez zmniejszenie należnej opłaty i związanej z tym dopłaty. Orzeczenie to uwzględniało więc przede wszystkim interes strony, albowiem było dla niej korzystne, ale także było zgodne z interesem społecznym. W decyzji z [...] sierpnia 2006 r. do obliczenia należnej opłaty przyjęto 55,75 zł za 100 kg przekroczenia, natomiast w decyzji z [...] maja 2008 r., wydanej z uwagi na zmiany wynikające z wejścia w życie rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) Nr 1611/2006 z dnia 27 października 2006 r., przyjęto do obliczeń 39,06603 zł za 100 kg przekroczenia.

Wskazując na powyższe Sąd stwierdza, iż zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. są całkowicie chybione. Skarżona decyzja spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a., a przy tym wydana została z uwzględnieniem interesu strony. W interesie skarżącego było bowiem wydanie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. (nawet bez jego zgody), albowiem w konsekwencji tego orzeczenia był on obowiązany dopłacić do podmiotu skupującego 107.952,41 zł, a nie 202.395,73 zł.

Z uwagi zaś na treść art. 7 ust. 1 ww. ustawy o Agencji Rynku Rolnego wyłączającego stosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, art. 10 k.p.a., Sąd nie mógł czynić Prezesowi ARR skutecznego zarzutu związanego z niewykonaniem obowiązków, jakie nakłada na organ ustawodawca w ww. przepisie. Z uwagi na charakter sprawy i treść art. 3 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, zarzut ten jest nieuzasadniony również w stosunku do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Konkludując, Prezes ARR przed wydaniem decyzji z urzędu w trybie art. 155 k.p.a. winien zawiadomić o wszczęciu takiego postępowania skarżącego. Na marginesie Sąd zaznacza, iż o wydanie decyzji zmieniającej w oparciu o art. 155 k.p.a. decyzję ostateczną z art. [...] października 2006 r. może również wystąpić sama strona. Wówczas postępowanie nadzwyczajne w trybie art. 155 k.p.a. będzie prowadzone na jej wniosek, a ewentualna zmiana decyzji nastąpi za jej zgodą.

Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2, art. 134 i art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.