Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 225/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-04-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par.3 i 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz opłaty paliwowej za poszczególne miesiące 2013 i 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji WSA/post.1 - sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

D. S. w związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargą zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wymienionej wyżej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. W uzasadnieniu podniósł, iż natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Do prowadzenia powyższej działalności wykorzystuje samochody, w liczbie wynikającej ze zgromadzonego materiału dowodowego, przy czym w przeważającej części nie stanowią one jego własności. I tak przykładowo wskazał, że w dniu 6 grudnia 2017r. zawarł umowę leasingu operacyjnego na naczepę powyżej 2 t. - wartość przedmiotu umowy 113.950 zł, w związku z czym zobowiązany jest spłacać raty w kwocie 2.010,17 zł netto. Ponadto w dniu 15 września 2017r. zawarł umowę leasingu na ciągnik siodłowy rok prod. 2014 - wartość przedmiotu umowy 242.250 zł, wysokość miesięcznej raty 4.137,78 zł. Wskazał, że zobowiązany jest spłacać kredyt zaciągnięty na budowę domu, do spłaty pozostało ok. 100.000 zł, wysokość miesięcznej raty wynosi 650 zł. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zatrudnia 6 osób na umowę o pracę, 1 osobę na umowę zlecenia, co generuje koszty w wysokości ok. 16.500 zł miesięcznie z tytułu wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Nadto skarżący ponosi koszty własnego ubezpieczenia społecznego w kwocie ok. 1.200 zł miesięcznie. Wyjaśnił także, że w ostatnich miesiącach br. wydatki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przekroczyły uzyskiwane dochody. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżący zobowiązany jest do bieżącego regulowania zobowiązań wynikających z faktur wystawionych przez jego kontrahentów. Zaznaczył, że trudna sytuacja na rynku, w tym częste problemy z terminowym otrzymywaniem należności, wpływają negatywnie na terminową realizację zobowiązań. Zdaniem wnioskodawcy z przedstawionej podatkowej księgi przychodów i rozchodów za rok 2018 wynika, że sytuacja finansowa nie jest najlepsza. Charakter ciążących na skarżącym zobowiązań jest tego rodzaju, że muszą być regulowane terminowo, w przeciwnym razie staną się natychmiast wymagalne, co będzie miało katastrofalne skutki dla prowadzonego przedsiębiorstwa i osób w nim zatrudnionych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że nie posiada środków finansowych, zaś prowadzone przez niego przedsiębiorstwo żadnych własnych środków trwałych, które byłyby wystarczające na pokrycie zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją. Podkreślił, że sytuacja na rynku firm transportowych i usług budowlanych jest trudna, co skutkuje m.in. koniecznością stosowania "wydłużonych" 60–dniowych terminów płatności. Zdaniem skarżącego, powyższe spełnia przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 61§ 3 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369), dalej jako "p.p.s.a.".

Na zakończenie wnioskodawca stwierdził, że realnym efektem wykonania zaskarżonej decyzji, w tym w drodze egzekucji, będzie utrata płynności finansowej skarżącego, która doprowadzi do upadłości. Skutek ten zaś będzie trudny do odwrócenia, w szczególności trudno będzie odtworzyć zaplecze techniczne, kontakty handlowe, odzyskać wiarygodność u kontrahentów, itp. Nadto wnioskodawca dodał, że część umów wykonuje jako wykonawca bądź podwykonawca w ramach procedury zamówień publicznych. W związku z powyższym jako podmiot posiadający zaległości podatkowe zostanie wykluczony z rynku zamówień publicznych, co też pozbawi go istotnego źródła dochodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Rozpoznając wniosek skarżącego, należało zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia ma charakter zamknięty. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wskazując zaś na ukształtowane na gruncie ww. przepisu orzecznictwo sądowe i dorobek przedstawicieli doktryny, podnieść należy, iż przyjmuje się, że "szkoda", o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. GZ 138/04, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest zaś interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10).

W rozpatrywanej sprawie skarżący w uzasadnieniu wniosku powołał się na okoliczność potencjalnej znacznej i nieodwracalnej szkody w postaci utraty kontrahentów, kontaktów handlowych oraz możliwości realizacji zamówień publicznych, co wiąże się z ryzykiem utraty płynności finansowej i w konsekwencji doprowadzi do upadłości jego firmy - na skutek wykonania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie zobowiązania podatkowego w wysokości 191.492 zł oraz opłaty paliwowej na łączną kwotę 11.736 zł. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji nakładającej obowiązek o charakterze pieniężnym ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednakże stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Niezależnie od tego zauważyć trzeba, że podniesione przez skarżącego okoliczności w postaci możliwości utraty płynności finansowej w sytuacji zapłaty ww. kwoty nie zostały w sposób wiarygodny i pełny uprawdopodobnione. Podkreślić bowiem należy, że wnioskodawca uzasadniając swój wniosek wskazał wyłącznie na wysokość ponoszonych wydatków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, konieczność terminowej opłaty należności z tytułu faktur oraz stratę za dwa miesiące br., pomijając jakiekolwiek informacje w zakresie posiadanego majątku zarówno firmowego jak i osobistego czy też uzyskiwanych dochodów przez prowadzane przez niego gospodarstwo domowe. Natomiast należy stwierdzić, że sam fakt wystąpienia straty w działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. np. postanowienia NSA: z 26 lutego 2013r., II FZ 79/13; z 11 grudnia 2015r., II GZ 841/15; z 23 marca 2016r., II GZ 918/15; z 6 października 2016r., II GZ 966/16; z 17 listopada 2016r., II GZ 1167/16). W przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżący) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania) lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10).

Reasumując stwierdzić należy, że dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, a ten jak wynika z bardzo ograniczonego materiału dowodowego za dwa miesiące bieżącego roku wyniósł 395.275,57 zł.

Podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność terminowego opłacania należności z faktur nie jest także okolicznością szczególną i wyjątkową. Decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej, skarżący musi liczyć się z obowiązkiem terminowego opłacania swoich zobowiązań.

Odnosząc się zaś do stwierdzenia skarżącego, iż z akt administracyjnych sprawy wynika stan majątkowy jego firmy stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych znajduje się nieaktualne na moment rozpoznawania wniosku skarżącego zestawienie środków trwałych - dotyczy ono bowiem roku 2014 (k. 22).

Także przedstawione zestawienie faktur zakupu według kontrahentów dotyczy wyłącznie zestawienia faktur niezapłaconych przez skarżącego, co po części niewątpliwie obrazuje sytuację finansową wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jednak nie jest to pełen obraz, na którym można byłoby bez wątpienia ustalić rzeczywistą sytuację finansową wnioskodawcy. Brak kompletnej dokumentacji obrazującej rzeczywistą kondycję finansową skarżącego uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. Tymczasem, to na stronie składającej wniosek spoczywa ciężar wykazania jego zasadności stosownymi dokumentami.

Nadto w ocenie Sądu, długotrwałość prowadzonej działalności gospodarczej (od 2012 r.), podpisane umowy leasingu operacyjnego i to już po doręczeniu stronie protokołu z kontroli z dnia 16 lutego 2017r. i po wszczęciu niniejszego postępowania podatkowego (31 lipca 2017r.), wskazują na jego rzeczywistą kondycję finansową. Sąd zauważa, że bank nie zawarłby ze skarżącym ww. umów na tak wysokie kwoty, gdyby skarżący nie wykazał, że posiada możliwości spłaty rat leasingowych i daje gwarancje, że firma będzie się rozwijać. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że w przypadku skarżącego wykazane zostało ryzyko utraty płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że zachodzą okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący we wniosku wskazał na swój przychód za styczeń–luty 2018r.,nadto powołał się na konieczność ponoszenia kosztów opłacenia rat leasingowych, kosztów zatrudnienia 7 osób i opłaty składki ubezpieczeniowej, a także na zestawienie niezapłaconych faktur. Jednakże oprócz powyższej argumentacji strona nie udokumentowała w jakikolwiek inny sposób swojej sytuacji materialnej, jak i rodzinnej wskazującej na zasadność wniosku. Skarżący w uzasadnieniu wniosku nie wymienił stanu swojej rodziny, nie mówiąc już o przedstawieniu rzeczywistych kosztów jej utrzymania, czy też majątku jaki ewentualnie posiada. Sądowi nie jest wiadome nawet, jakim skarżący i jego żona dysponuje majątkiem. W tej sytuacji Sąd nie może ocenić, czy jedynym sposobem spełnienia zobowiązania podatkowego jest egzekwowanie jej w oparciu o prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą.

Reasumując stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie wykazał on konkretnie jaka jest obecnie jego rzeczywista kondycja finansowa. W związku z tym Sąd nie może ocenić, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej, uniemożliwia weryfikację czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.