Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 124/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi K. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. T. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wraz z drogą wewnętrzną, zlokalizowanych na terenie części działki nr geod. [...], położonej w miejscowości M., gmina R..

Odwołanie od tej decyzji złożyła wnioskodawczyni, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że sama analiza urbanistyczna, jak i projekt decyzji nie są zgodne z treścią wniosku i czynią zamierzenie w tym kształcie niemożliwym do zrealizowania.

Decyzją z dnia 30 lipca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołania K. T., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Sprzeciw od decyzji SKO wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. T..

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 785/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

Akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu zostały przekazane do organu – SKO w P. w dniu 8 marca 2022 r.

W dniu 6 kwietnia 2022 r. K. T. wniosła ponaglenie na bezczynność organu – SKO w P. wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającym na rozpoznaniu odwołania od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2021 r.

W dniu 28 lipca 2022 r. wniosła skargę na bezczynność organu domagając się rozpoznania odwołania z dnia 4 czerwca 2021 r. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2021 r. i to zgodnie z wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 785/21 oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, jak również przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art.154 § 6 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przepis art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepis sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepis ten stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Bezsporne w sprawie pozostaje to, że organ od momentu otrzymania akt z WSA nie dokonał żadnych czynności przez prawie miesiąc, ani nie poinformował skarżącej o przyczynach opóźnienia. Pomimo ponaglenia nic w sprawie nie zrobił. Organ w dacie przekazywania skargi do Sądu, nadal pozostawał w bezczynności. Decyzję wydano dopiero po wniesieniu skargi, w związku z czym sprawa podlegała umorzeniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku. Należy jednak mieć na względzie, że wniosek skarżącej został złożony w 2020 r., zatem czeka Ona na wydanie warunków zabudowy już 2 lata.

Nie zasługuje na aprobatę twierdzenie SKO, iż ponaglenie potraktowało jako wniosek o zwrot kosztów. Organ pomimo ponaglenia i znacznego upływu czasu, nie dokonał żadnej czynności w sprawie od marca do sierpnia 2022 r. W aktach brak jakiegokolwiek postanowienia SKO o przedłużeniu terminu do wydania decyzji w II instancji. Sprawa nie ma skomplikowanego charakteru, a stan faktyczny był znany organowi, gdyż przed tym organem toczyło się już postępowanie w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo przyjdzie wskazać, ze WSA w swoim wyroku wskazał dla organu wytyczne w sprawie. Organ nie pokusił się o żadne usprawiedliwienie dla tak znacznego przekroczenia terminu do rozpoznania sprawy. Zatem w ocenie Sądu bezczynność miała charakter rażący (pkt 2 wyroku).

W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16), a występująca w sprawie długotrwałość stanu bezczynności organu odwoławczego nadaje mu charakter wyjątkowo rażący, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku.

Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Nadto suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Suma ta, chociaż ma charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ma ona przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji. Skarżąca nie wskazała jednak jakich doznała negatywnych przeżyć psychicznych i moralnych związanych z bezczynnością organu. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie przyznania skarżącej sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie 3 wyroku.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w pkt 4 sentencji wyroku.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.