Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3867/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 67 § 1 i 2 , art. 80  § 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA del. Marek Olejnik, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 146/14 w sprawie ze skargi T. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 14 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. P. na rzecz Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt. III SA/Wa 146/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 14 listopada 2013 r., w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.

I.2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 8 stycznia 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. prowadził wobec skarżącego egzekucję zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r. Zawiadomieniem z 8 stycznia 2013 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelność z rachunku bankowego skarżącego w N. [...] S.A. w G.

Na czynność egzekucyjną skarżący złożył skargę, wnosząc o uchylenie zajęcia i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Zarzucono błędne zastosowanie art. 80 § 1 - 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej jako u.p.e.a.). Zdaniem skarżącego, organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków wynikających z tych przepisów, ponieważ nie doręczono mu pisemnego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz odpisów ww. tytułów wykonawczych. Informację o zajęciu skarżący uzyskał 14 stycznia 2013 r. w Banku.

Postanowieniem z 25 lutego 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne, przewidzianej w art. 54 u.p.e.a., można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, ocenianej przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Tym samym zarzuty przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz wadliwego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wykraczają poza przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny przewidziany w u.p.e.a. i uczynił to zgodnie z prawem, stosując tryb określony w art. 80 tej ustawy. Przesłał bowiem bankowi zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, a skarżącemu zawiadomienie o zajęciu i odpisy tytułów wykonawczych. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia Skarżącemu zawiadomienia o zajęciu oraz odpisów tytułów wykonawczych, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nastąpiło ich doręczenie zastępcze w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."). Prawidłowość doręczenia zastępczego potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego, zawierające odpis zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w N. [...] S.A. wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawierało niezbędne elementy i pouczenie o możliwości wniesienia skargi. Zarzut braku precyzyjnego wskazania w zawiadomieniu o zajęciu obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 67 § 2 u.p.e.a., określającego obligatoryjne elementy zawiadomienia. W zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wydał odrębne postanowienie z 25 lutego 2013 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z 14 listopada 2013 r. Minister Finansów zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymał w mocy. Organ wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewidziane są inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo wniesienie pozwu do sądu. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych obowiązków podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a. (zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji) lub w trybie art. 59 u.p.e.a. (umorzenie postępowania egzekucyjnego). Skarżący skorzystał z prawa do złożenia zarzutów, które jednak uznane zostały za nieuzasadnione. Zdaniem Ministra Finansów, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prawidłowo zastosowano tryb określony w art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. Podstawę zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze doręczone zastępczo skarżącemu 24 stycznia 2014 r., co wynika z potwierdzenia odbioru. Pismem z 18 stycznia 2013 r. Bank uznał zajęcie. Do zajęcia wykorzystano druk, który odpowiada wzorowi ustalonemu rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej jako rozporządzenie wykonawcze). Ponadto w ocenie organu wskazane przez skarżącego przesłanki wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia nie stanowiły szczególnie uzasadnionych przypadków (art. 17 § 2 u.p.e.a.).

I.3. W skardze do WSA skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu nadzorczego,

– art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw. z art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował środek egzekucyjny, nie zawiadamiając skarżącego o zajęciu przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu w kwocie 52.500 zł z tytułu zbycia nieruchomości, dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z 10 maja 2007 r., oraz z uwagi na wadliwość zawiadomienia o zajęciu pod względem formalnym,

– art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowień organów obu instancji.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:

– art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej jako O.p.) przez nieuwzględnienie, że z dniem 31 grudnia 2012 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z tytułu zbycia ww. nieruchomości,

– art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu przez organ odwoławczy, iż termin przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu ze względu na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w dacie wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie była znana ostateczna wysokość zobowiązania podatkowego, a przed 31 grudnia 2012 r. Skarżący nie został zawiadomiony na piśmie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11,

– art. 70 § 4 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, iż bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego,

– art. 70 § 8 O.p. w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez organy obu instancji, iż ww. zobowiązanie podatkowe nie mogło się przedawnić ze względu na wpis hipoteki przymusowej.

Ponadto wniesiono o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 70 § 8 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.), na podstawie którego organy obu instancji przyjęły, iż nie mogło nastąpić przedawnienie zobowiązania podatkowego określonego decyzjami zakwestionowanymi w niniejszej sprawie ze względu na wpis hipoteki przymusowej, z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

I.4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że jego kontroli poddane zostało postanowienie w przedmiocie złożonej przez skarżącego skargi na czynność egzekucyjną, a mianowicie na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Innymi słowy, skarga na czynności egzekucyjne jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną podważał przede wszystkim istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku oraz prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także działania organów podatkowych podejmowane w ramach postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r. Rację ma zatem organ, że w rozpoznanej sprawie zarzuty skarżącego w tym zakresie nie mogły być w ogóle rozpatrywane. Tym samym nie mogły być one skuteczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie może być zatem uwzględniona argumentacja skarżącego oparta na naruszeniu przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, z tytułu którego egzekwowano zaległości poprzez zajęcie rachunku bankowego. Zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku może być podnoszony w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) oraz stanowić przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 tej ustawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo przy rozpatrywaniu wniesionej przez skarżącego skargi na czynność egzekucyjną skupiły się na ocenie formalnej poprawności zakwestionowanej czynności, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia i w innych postępowaniach. Organy orzekające dokonały szczegółowej analizy prawidłowości dokonanego przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego, prowadzonego przez N. [...] S.A. Powołując się na konkretne przepisy u.p.e.a. wykazały, że zajęcie to odbyło się zgodnie z tymi przepisami oraz z poszanowaniem praw skarżącego.

Nie uwzględniono również wniosku skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 70 § 8 O.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

II. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną, w której zarzucił:

na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej akceptacji stanowiska Ministra Finansów, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 10.05.2007r. uległ zawieszeniu ze względu na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, podczas gdy w ocenie strony skarżącej ww. przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem w dacie wszczęcia postępowania karnego - skarbowego nie była znana ostateczna wysokość zobowiązania podatkowego, a podatnik przed 31.12.2012r. nie został zawiadomiony na piśmie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012r. sygn. akt P 30/11, skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi,

2. art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, iż skutek w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstaje z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (które to wszczęcie następuje z dniem wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia), o ile podatnik zostanie o fakcie wszczęcia tego postępowania poinformowany przed upływem terminu przedawnienia, podczas gdy w ocenie strony skarżącej skutek w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstaje w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

- wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe dotyczących zobowiązań podatkowych, o ile podatnik zostanie o fakcie wszczęcia tego postępowania poinformowany przed upływem terminu przedawnienia,

- zawiadomienia podatnika na piśmie przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej o dokładnej dacie zawieszenia biegu terminu przedawniania zobowiązania podatkowego - nie później niż przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p.,

skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi,

3. art. 70 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 10.05.2007r. został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, podczas gdy względem Skarżącego nieprawidłowo wszczęto postępowanie egzekucyjne, a przed 31.12.2012r. nie zastosowano względem Skarżącego żadnego środka egzekucyjnego, o którym Skarżący zostałby przed tą datą prawidłowo zawiadomiony, skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi,

4. art. 70 § 1 O.p. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przedawnienia z dniem 31.12.2012r. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu zbycia nieruchomości dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 10.05.2007r., skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi,

5. art. 70 § 8 O.p. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a, poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

6. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 146/14 powinno być zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w odrębnych postępowaniach dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego i zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej,

7. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji obydwu instancji bezzasadnie nie uwzględniły skargi na czynności egzekucyjne - organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował środek egzekucyjny, tj. nie zawiadomił skarżącego o zajęciu przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu zbycia nieruchomości dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 10.05.2007r. w wysokości 52.500 zł, zawiadomienie o zajęciu jest wadliwe pod względem formalnym,

8. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 i 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku z dnia 24.07.2014r., w którym Sąd I instancji nie odniósł się jednoznacznie do kwestii, które były bezpośrednio związane z zasadniczym dla sprawy zagadnieniem przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego, a co za tym idzie dopuszczalności i prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (brak uzasadnienia zaskarżonego wyroku i stanowiska Sądu I instancji, które poddawałoby się kontroli instancyjnej),

9. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 80 §1 - §3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku, w którym Sąd I instancji błędnie ocenił, iż organy administracji obydwu instancji zasadnie oddaliły skargę na czynności egzekucyjne.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Ponadto wniesiono o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności przepisu art. 70 § 8 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2013r.), na podstawie którego organy obydwu instancji przyjęły w sprawie Skarżącego, iż nie mogło nastąpić przedawnienie zobowiązania podatkowego Skarżącego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 10.05.2007r. ze względu na wpis hipoteki przymusowej, z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Wniesiono także o zawieszenie postępowania do czasu:

- rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej z dnia 30.09.2013 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wydział I z dnia 16 lipca 2013r. wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 607/13,

- rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej z dnia 05.08.2014r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wydział I z dnia 17 czerwca 2014r. wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1112/13,

- rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku zażalenia z dnia 08.03.2013r. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. nr [...] z dnia 21.02.2013r.

III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że akta sprawy potwierdzają prawidłowość ustaleń, które poczynione zostały przez organy w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Należy podkreślić, że art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przewiduje wprawdzie możliwość sformułowania podstawy kasacyjnej w oparciu o naruszenie przepisów postępowania, jednakże niezbędne jest wskazanie w takim przypadku, że dane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjne oraz jej uzasadnienia, na wstępnie należy wyjaśnić, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, która jest przedmiotem niniejszej sprawy i o której mowa w art. 54 u.p.e.a., wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w rozpatrywanej sprawie zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność Skarżącego z rachunku bankowego). Skarga na czynności egzekucyjne służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego - w stosunku do wskazanych wyżej - środka zaskarżenia, a jej - opisany wyżej - ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono.

Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, Skarżący w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną podważał przede wszystkim istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku oraz prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także działania organów podatkowych podejmowane w ramach postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r. Zarzuty takie nie mogły być skuteczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych względów nie mogły być przedmiotem rozpoznania zarzuty przedawnienia., wokół których koncentruje się cała argumentacja strony zawarta w skardze kasacyjnej. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga na czynność egzekucyjną nie mogła więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegały zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Słusznie zatem organy orzekające poddały ocenie wniesioną skargę przede wszystkim w ramach zachowania warunków przewidzianych w art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a. Jak prawidłowo zauważył Sąd pierwszej instancji, organy orzekające przy rozpatrywaniu wniesionej przez Skarżącego skargi na czynność egzekucyjną skupiły się na ocenie formalnej poprawności zakwestionowanej czynności, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia i w innych postępowaniach. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia obszernie powołano przesłanki i okoliczności faktyczne sprawy, którymi kierował się organ wykazując, że zajęcie wierzytelności Skarżącego z rachunku bankowego odbyło się zgodnie z przepisami (art. 80 § 1-3 u.p.e.a.).

Należy podkreślić, że skarga na czynności egzekucyjne powinna być rozpatrywana niezależnie od postępowania wymiarowego dotyczącego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r. Jak wyżej wyjaśniano, w niniejszym postępowaniu dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne, nie można oceniać zagadnień związanych z prawidłowością merytoryczną decyzji wymiarowej, a jedynie zbadaniu podlega prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej. Nie mogą być przedmiotem oceny także ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji wymiarowej, właściwej wykładni i zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego, czy też zagadnienie przedawnienia.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zostały sformułowane w kontekście istniejącego (zdaniem Skarżącego) przedawnienia zobowiązania podatkowego. Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania kwestii przedawnienia zobowiązania.

Nie znajduje także uzasadnienia wniosek strony dotyczący wystąpienia przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności 70 § 8 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.) z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, bowiem w rozpoznanej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, co oznacza brak podstaw do skierowania takiego wystąpienia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na mocy art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.