Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 449/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1,6 art. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 449/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r., sprawy ze skarg J. S. i R.S., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 lutego 2012 r. Nr [...],[...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia 23.11.2011r. Nr [...] i Nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok : R. S. w kwocie 306 zł i J. S. w kwocie 28.887 zł.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano po ustaleniu, iż zeznanie podatkowe małżonków R. i J. S. w postaci PIT-37 za 2010 rok zawierające wniosek o łączne opodatkowanie małżonków wpłynęło do Urzędu Skarbowego dopiero dnia 4.05.2011 roku. Zgodnie z art. 6 ust 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powyższy sposób opodatkowania nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. po 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Organ uznał przy tym za bezzasadną argumentację podatników, iż 6.04.2011 roku wysłano drogą elektroniczną zeznanie podatkowe, a zwrot E-Deklaracji PIT-37 nastąpił dopiero w dniu 2.05.2011 roku, gdyż system E-deklaracje w ogóle nie przyjął w/w zeznania podatkowego, które zostało odrzucone z kodem błędu 414. Zdaniem organu podatkowego przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną, system rozliczeń wysyła specjalne komunikaty. O tym, że zeznanie podatkowe zostało uznane i wpłynęło do bazy organu podatkowego informuje komunikat o numerze 200 (weryfikacja danych zakończona pomyślnie). Natomiast dowodem i potwierdzeniem złożenia poprawnej deklaracji jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO) , które każdy podatnik ma możliwość samodzielnego wygenerowania po prawidłowym złożeniu deklaracji za pośrednictwem systemu E-Deklaracje.

Odwołania od powyższych decyzji złożyli R. S. i J. S. wskazując, iż niezasadna była odmowa wspólnego rozliczenia małżonków oraz brak możliwości skorzystania z ulgi na Internet i ulgi na uczące się dziecko. Wskazano, że 6.04.2011 po złożeniu deklaracji drogą elektroniczną za pomocą programu E-Deklaracje, deklaracja pojawiła się w zakładce "wysłane". Również 30.04.2011 roku deklaracja wciąż była w zakładce "wysłane". Dopiero dnia 2.05.2011 roku w momencie otwarcia aplikacji E-Deklaracje podatnik zauważył iż deklaracja z zakładki "wysłane" pojawiła się w zakładce "wysłane-odrzucone - błąd 414". Ponieważ dzień 3 maja był dniem wolnym od pracy J. S. udał się do Urzędu Skarbowego dnia następnego tj. 4 maja celem wyjaśnienia tego zdarzenia przynosząc wydrukowany PIT -37. W konsekwencji okazało się, iż "błąd 414" oznacza błędnie podaną kwotę przychodu z zeznania lub rocznego odliczenia podatku za rok podatkowy 2009 . W zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2011 rok został wpisał przychód który wspólnie osiągnięto w 2009 roku, a tymczasem winien to być jedynie przychód męża. Zwrot deklaracji po 26 dniach od wysłania nie może prowadzić do odpowiedzialności, a tym samym strona nie może być ukarana brakiem możliwości wspólnego rozliczenia. Wniesiono o potraktowanie zeznania podatkowego PIT-37 złożonego w Urzędzie Skarbowym dnia 4.05.2011 roku jako korektę zeznania składanego poprzez E- Deklaracje w dniu 6.04.2011 roku.

Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia 17 lutego 2012r. nr [...] i[...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że zeznanie podatkowe PIT-37 za 2010 rok zawierające wniosek o łączne opodatkowanie małżonków wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 4.05.2011 roku tj. po ustawowym terminie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ wskazał na treść art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , wywodząc, iż małżonkowie którzy chcą skorzystać z uprawnienia wspólnego opodatkowania muszą spełniać wszystkie wymogi określone w tym przepisie. Jednym z tych wymogów jest złożenie wniosku małżonków o łączne opodatkowanie wyrażone we wspólnym zeznaniu rocznym. Istotą tej regulacji jest to, że dopiero złożenie wniosku przez uprawniony podmiot kształtuje ostatecznie wysokość zobowiązania podatkowego. Z uwagi na charakter podatku dochodowego od osób fizycznych, który obliczany jest za określony rok kalendarzowy, ustawodawca ustalił materialnoprawne terminy rozliczenia tego podatku. Taki termin wynika z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - 30 kwietnia następnego roku. Ponieważ w roku 2010 dzień 30 kwietnia przypadał w sobotę, stosownie do przepisu art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, ostatni dzień terminu do złożenia zeznania rocznego za rok 2010 został wyznaczony na dzień 2.05.2011 roku. Termin określony w art. 45 ust. 1 jest terminem prawa materialnego (nieprzywracalnym) , co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z możliwości preferencyjnego opodatkowania. Również obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie dopuszczają możliwości dokonania wyboru innego sposobu opodatkowania po upływie terminu do składania zeznań podatkowych. Powyższe oznacza, że nastąpił skutek w postaci utraty prawa do szczególnego opodatkowania przewidzianego dla małżonków. Również późniejsza korekta złożonego zeznania podatkowego jest prawnie nieskuteczna i nie daje prawa do wspólnego rozliczenia się małżonków. Powyższe zostało potwierdzone zarówno w orzeczeniach WSA jak i NSA. Organ odwoławczy wskazał też, że nie ma znaczenia to, że dnia 6.04.2011r. podatnik wysłał drogą elektroniczną zeznanie podatkowe, a zwrot E-Deklaracji PIT-37 nastąpił dopiero w dniu 2.05.2011 roku tj. po 26 dniach od wysłania, gdyż system E-Deklaracje w ogóle nie przyjął zeznania podatkowego. Zeznanie podatkowe składane przez system E-deklaracje zostało odrzucone z kodem błędu 414 (w danych autoryzujących wpisana była błędna kwota przychodu), a zatem nie wpłynęło do organu podatkowego. Przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną system rozliczeń wysyła specjalne komunikaty. O tym, że zeznanie uznane zostało za poprawne i wpłynęło do bazy organu podatkowego, informuje komunikat o numerze 200 (weryfikacja danych zakończona pomyślnie). Dowodem i potwierdzeniem złożenia poprawnej deklaracji jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO), które podatnik ma możliwość samodzielnego wygenerowania po prawidłowym złożeniu deklaracji za pośrednictwem systemu E-Deklaracje. UPO jest traktowane na równi z potwierdzeniem nadania listu poleconego czy też złożeniem zeznania bezpośrednio w urzędzie. Stanowi ono dla podatnika dowód że deklaracja została złożona w ustawowym terminie. Zatem przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną podatnik sam winien dążyć do tego aby takie potwierdzeniu uzyskać i mieć pewność że zeznanie znajduje się w Urzędzie Skarbowym. Chcąc uzyskać takie potwierdzenie dostałby wiadomość że zeznanie zostało odrzucone poprzez błędnie wpisaną kwotę przychodu uzyskaną w 2009 roku. Ponadto należy zauważyć, że skoro komunikat o błędnym odrzuconym zeznaniu podatkowym ukazał się dnia 2.05.2011 roku to podatnicy mieli jeszcze czas do godziny 24 -tej tego dnia, aby w ustawowym terminie złożyć zeznanie podatkowe poprzez ponowne wysłanie poprawnej E-Deklaracji, czy też wysłać zenanie podatkowe listem poleconym lub bezpośrednio złożyć je w Urzędzie Skarbowym.

W skargach na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. S. i J.S. przywołali zarzuty podniesione w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnych. Ponadto podnieśli, że podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji tego, że program E-Deklaracje nie zweryfikował wspólnych przychodów małżonków z roku poprzedniego przy wysyłaniu deklaracji w formie elektronicznej. Zarzucili ponadto, że naruszona została zasada ochrony praw nabytych, ponieważ w poprzednich latach skarżący korzystali z możliwości wspólnego rozliczania się. Zwrócili także uwagę na naruszenie zasady zaufania do Państwa polegające na wprowadzeniu programu komputerowego, który nie działał prawidłowo, a pracownicy urzędu skarbowego nie znali zasad jego działania. W oparciu o powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z w/w decyzji, sygn. akt I SA/Kr 449/12 i SA/Kr 450/12, w celu wspólnego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 449/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Skargi są nieuzasadnione. U podstaw tego stanowiska leży akceptacja przez skład orzekający oceny prawnej dokonanej przez organy obu instancji w przedmiocie niedopełnienia przez podatników obowiązku złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie w terminie ustawowym i skutków z tego faktu wynikających. Zasadą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest opodatkowanie całości dochodów każdego podatnika z osobna. Dotyczy to również osób pozostających w związku małżeńskim, co jednoznacznie wynika z art. 6 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( u.p.d.o.f. ) stanowiącego, iż małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Wyjątek od powyższej zasady przewidują uregulowania zawarte w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. Wedle tego przepisu, małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków kwot określonych w art. 26 ; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Małżonkowie, którzy chcą skorzystać z uprawnienia do wspólnego opodatkowania muszą spełnić nie tylko kumulatywnie przesłanki określone w cytowanym przepisie, do których należy, m.in. złożenie stosownego wniosku wyrażonego we wspólnym zeznaniu, ale także warunek odnoszący się do terminu złożenia takiego wniosku. Konieczność spełnienie tego warunku wynika w sposób jednoznaczny z art. 6 ust. 10 u.p.d.o.f., który stanowi, iż sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4 nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4 złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 - czyli po dniu 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, którego dotyczy składane zeznanie. Wniosek o wspólne opodatkowanie jest oświadczeniem woli podatnika o skorzystaniu z określonego prawa podmiotowego. Bez jego uzewnętrznienia w określonym trybie i czasie podatnik z tego uprawnienia nie może korzystać, bowiem złożenie wniosku po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( u.p.d.o.f. ) nie wywołuje skutków materialno prawnych z art. 6 ust. 4 ustawy. Również późniejsze złożenie takiego wniosku jest prawnie bezskuteczne i nie daje podatnikom prawa do skorzystania z dobrodziejstwa wspólnego opodatkowania. Dopiero złożenie wniosku przez uprawniony podmiot kształtuje ostatecznie wysokość zobowiązania podatkowego. Z uwagi na charakter podatku dochodowego od osób fizycznych, który obliczany jest za określony rok kalendarzowy, ustawodawca ustalił materialno prawne terminy rozliczenia tego podatku. Taki termin wynika z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. dla złożenia zeznania o wysokości osiągniętego przez podatnika dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym. Skoro w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. ustawodawca odwołał się w zakresie wniosku do rocznego zeznania podatkowego , to tym samym odwołał się do terminu w jakim to zeznanie, a wraz z nim wniosek o wspólne opodatkowanie, muszą być złożone. Ponieważ nie może budzić wątpliwości, że termin określony w art. 45 ust. 1 jest terminem prawa materialnego (nieprzywracalnym) również taki sam charakter ma termin na złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji , że nie złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie w terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. powodowało nieodwołalny skutek w postaci utraty prawa do szczególnego opodatkowania. ( wyrok NSA z 18.12. 2007r. sygn. akt II FSK 408/06 ) Bezzasadne są artykułowane w skargach zarzuty ukierunkowane na wykazanie braku winy skarżących za zaistniały stan rzeczy skutkujący w ostatecznym efekcie nieuznaniem przez organy podatkowe deklaracji w przedmiocie wspólnego opodatkowania małżonków. Abstrahując nawet od materialno prawnego , a zatem nieprzywracalnego charakteru terminu zdefiniowanego ustawowo w art. 45 ust. 1 w zw. z 6 ust 4 ustawy o p. d. o. f. stwierdzić należy – przywołując niekwestionowane ustalenia organów - fakt , że zeznanie podatkowe skarżących składane przez system E-deklaracje zostało odrzucone z kodem błędu 414 (w danych autoryzujących wpisana była błędna kwota przychodu), a zatem faktycznie nie wpłynęło do organu podatkowego. Przy składaniu takiego zeznania drogą elektroniczną system wysyła specjalne komunikaty informując , że zeznanie uznane zostało za poprawne i wpłynęło do bazy organu podatkowego ( komunikat o numerze 200 - weryfikacja danych zakończona pomyślnie). Dowodem , a zarazem potwierdzeniem złożenia poprawnej deklaracji jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO), które podatnik może samodzielnie uzyskać po prawidłowym złożeniu deklaracji za pośrednictwem systemu E-Deklaracje. UPO jest traktowane na równi z potwierdzeniem nadania listu poleconego, czy też złożeniem zeznania bezpośrednio w urzędzie. Stanowi ono dla podatnika dowód że deklaracja została złożona w ustawowym terminie. Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości , że respektując reguły należytej staranności ( dbania o dobrze pojęty własny interes ) przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną podatnik winien uczynić wszystko , aby takie potwierdzeniu uzyskać i mieć pewność że zeznanie znajduje się w Urzędzie Skarbowym. Dążąc do jego otrzymania powziąłby informację , że zeznanie zostało odrzucone z uwagi na błędnie wpisaną kwotę przychodu. Ponadto należy podzielić konkluzję organów, iż skoro komunikat o błędnym odrzuconym zeznaniu podatkowym pojawił się dopiero dnia 2.05.2011 roku to podatnicy i tak mieli jeszcze czas do końca tego dnia, aby w ustawowym terminie złożyć poprawnie zeznanie podatkowe i zadośćuczynić swemu ustawowemu w tym zakresie obowiązkowi. Kontrolując kontestowane postępowania podatkowe i dokonując oceny żądań skarżących przez pryzmat przedstawionych rozważań nie można zatem podzielić ich zarzutów dotyczących naruszenia zasad współżycia społecznego , zaufania do Państwa , czy naruszenia praw nabytych. Nie można także przyjąć jako uprawnione zarzucanie organom podatkowym obrazy art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , albowiem to nie one pozbawiły skarżących możliwości skorzystania ze wspólnego rozliczenia, ale doprowadziło do tej sytuacji ich własne niedopatrzenie.

Mając na uwadze przedstawione motywy, skargi należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy o p. p. s. a.