Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 464/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2, art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2, 4a, 4b
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art. 4 pkt 1, 2, 3, 8, art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 153, art. 170, art. 183 par. 1i 2, art. 184 par. 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie NSA Grzegorz Czerwiński del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. [...] w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1180/13 w sprawie ze skargi [...] S.A. [...] w S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 464/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] SA [...] w S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakazał [...] SA Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. użytkowania kładki dla pieszych zlokalizowanej nad torami linii kolejowej nr [...] w km [...] w K., łączącej ul. K. z ul. A., usytuowanej na działkach nr [...] i [...] obręb L. oraz nakazał usunięcie wskazanych nieprawidłowości w stanie technicznym kładki.

Zobowiązana, nie kwestionując potrzeby remontu kładki, wniosła odwołanie od ww. decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentując, że nie jest stroną w sprawie, w związku z czym nie jest podmiotem właściwym do wykonania obowiązku.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Główny Inspektor nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r, VII SA/Wa 2431/11, uchylił ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd uznał, że z uwagi na zarządzanie, tj. utrzymywanie w należytym stanie przedmiotu objętego zaskarżoną decyzją (tj. spornej kładki dla pieszych będącej budowlą kolejową – kolejowym obiektem inżynieryjnym) przez przedsiębiorstwo [...] SA z mocy ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (art. 15) w związku z ustawą o transporcie kolejowym (art. 4 i 5) oraz z uwagi na treść art. 66 Prawa budowlanego, dającego podstawę do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie, oraz w związku z treścią art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, określającego obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym wg spełnienia zasad w nim opisanych, podmiotem zobowiązanym do wykonania tych czynności powinno być wyłącznie przedsiębiorstwo [...] SA, a nie [...] SA, jak przyjęły organy w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w związku z nieodpowiednim stanem technicznym spornej kładki, nałożył na [...] SA [...] w S. obowiązek dostarczenia jej oceny technicznej.

W zażaleniu na ww. postanowienie [...] SA zakwestionowały zarówno zakwalifikowanie spornej kładki do kategorii budowli kolejowej, jak i kwestię zarządu spółki nad kładką.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., że organy orzekające w sprawie są związane oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2431/11, w którym Sąd przesądził kwestię kwalifikacji kładki dla pieszych łączącej ulice K. i A. w K., nad torami linii kolejowej nr [...] w km [...], a także kwestię podmiotu zarządzającego kładką i zobowiązanego do utrzymania jej w należytym stanie technicznym.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] SA [...] w S.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie w przedmiocie nałożenia na [...] SA [...] w S. obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych. Podstawą postanowienia był art. 81c ust. 2 w zw. z art. 62 ust 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 81c ust. 2 organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Stosownie natomiast do art. 62 ust. 3 ustawy właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Adresatem obowiązku nakładanego na podstawie art. 81c ust. 2 mogą być tylko podmioty wymienione w ust. 1, tj. uczestnicy procesu budowlanego albo właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi nr [...] w K. – prowadzonym ponownie po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r., decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazującej przedsiębiorstwu [...] SA Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. usunięcie w określonym terminie złego stanu technicznego kładki poprzez wykonanie określonych robót.

W uzasadnieniu wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowa kładka dla pieszych usytuowana na działkach nr [...] i [...], nad torami linii kolejowej nr [...], łącząca ul. K. z ul. A. w K., stanowi budowlę kolejową w ramach nadziemnego przejścia dla pieszych w rozumieniu § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151 poz. 987), położoną na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowej będącej częścią infrastruktury kolejowej.

Sąd stwierdził wówczas jednoznacznie, że podmiotem zobowiązanym do utrzymania kładki w należytym stanie technicznym jest wyłącznie przedsiębiorstwo [...] SA.

Zatem obecnie kontrolując zaskarżone postanowienie, Sąd był związany jednoznaczną oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r. skargę kasacyjną złożyło przedsiębiorstwo [...] SA [...] w S. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu:

1/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, przez przyjęcie, że Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2431/11, dotyczącym kładki w K. przy ulicy A. nad torami linii kolejowej nr [...] w km. [...], wzniesionej na działkach nr [...] i [...], mimo że w sprawie brak jest tożsamości podmiotowej i przedmiotowej,

2/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

a) art. 81 c ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, przez błędne przyjęcie, że skarżący jest zarządcą ww. kładki położonej w K. przy ul. A.,

b) art. 15 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U Nr 84, poz. 948 ze zm.), przez błędne przyjęcie, że skarżący z mocy prawa jest zarządcą kładki w K. przy ul. A., mimo że nie służy ona prowadzeniu ruchu kolejowego i nigdy nie została skarżącemu przekazana przez [...] SA w W. - założyciela skarżącej spółki,

c) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) w związku z § 4 i § 48 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, poprzez uznanie, że kładka w K. przy ul. A. stanowi budowlę w kolejową w ramach nadziemnego przejścia dla pieszych w rozumieniu § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, podczas gdy kładka w rozumieniu § 102 rozporządzenia jest kolejową budowlą towarzyszącą - budowlą związaną z obsługą przewozów osób i rzeczy, a także przez zakwalifikowanie kładki jako budowli kolejowej, w sytuacji, gdy nie jest to obiekt umożliwiający dokonywanie przewozu osób i rzeczy, a łączący dwie drogi publiczne.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Podstawową kwestią, determinującą wynik niniejszej sprawy, jest rozstrzygnięcie, czy wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji związany był oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2431/11. O ile bowiem odpowiedź na to pytanie będzie pozytywna, to bez znaczenia pozostaną zarzuty sformułowane w pkt 2 lit. a), b) i c) petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty te odnoszą się bowiem do kwestii, które zostały już rozstrzygnięte w ww. prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd odniósł się tam bowiem w szczegółowy sposób do kwestii kwalifikacji spornej kładki, uznając ją za obiekt kolejowy na gruncie przepisów ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", ustawy o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, a także wskazał podmiot zarządzający owym obiektem, który powinien być adresatem obowiązków związanych z właściwym utrzymaniem tych obiektów na gruncie ustawy – Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie

W pkt 1 petitum skargi kasacyjnej jej autor zarzucił, że w sprawie niniejszej oraz w sprawie rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. brak jest tożsamości podmiotowej oraz przedmiotowej. Tym niemniej uzasadniając ten zarzut wyraźnie stwierdzono, że dotyczy on tylko kwestii podmiotowej, bowiem [...] SA nie były stroną postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. Tym samym nie wymaga rozstrzygania kwestia przedmiotu postępowania, nie jest to bowiem sporne i wystarczy przyjąć, że jest nim ocena stanu technicznego kładki dla pieszych zlokalizowanej nad torami linii kolejowej nr [...] w km [...] w K., łączącej ul. K. z ul. A., usytuowanej na działkach nr [...] i [...] obręb L. Niewątpliwie to było przedmiotem postępowania kontrolowanego zarówno przez WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2431/11, jak też w sprawie niniejszej.

Należy podkreślić, że po uchyleniu przez Sąd Wojewódzki zaskarżonych decyzji wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. nie doszło do zakończenia sprawy administracyjnej w przedmiocie stanu technicznego spornej kładki. Po wyroku uwzględniającym skargę sprawa trafia ponownie do organów administracji, które dalej prowadzą postępowanie zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku. Są przy tym związane, w myśl właśnie powołanego w skardze kasacyjnej art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w wyroku. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności.

Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże sądy" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie. Obowiązek ten może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W niniejszej sprawie do zmiany takiej nie doszło.

Ponadto należy w pełni zgodzić się ze tezą zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2010 r., II FSK 1907/08, że użyty w art. 153 p.p.s.a. zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy sądowoadministracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej.

Dlatego bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostaje podniesiony w skardze kasacyjnej argument, że [...] SA nie były stroną postępowania kontrolowanego w sprawie przed WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 2431//11. Wydając wyrok z dnia 3 kwietnia 2012 r., który nie został zaskarżony stosownym środkiem odwoławczym i stał się prawomocny, Sąd przesądził bowiem zarówno kwestię kwalifikacji kładki jako obiektu kolejowego, jak i wskazał [...] SA jako podmiot zobowiązany do utrzymania jej w odpowiednim stanie technicznym. Wyrokiem tym, w myśl art. 153 p.p.s.a., związane nie jest przedsiębiorstwo [...] SA, ale orzekające w sprawie organy oraz sąd administracyjny. Zatem organy wydając rozstrzygnięcie w ponownie (po wyroku uwzględniającym skargę) przeprowadzonym postępowaniu zobligowane były uznać [...] SA za podmiot zarządzający kładką. Odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu stanowiłoby rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością rozstrzygnięć podjętych sprzecznie z tą oceną. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. Ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w prawomocnym orzeczeniu sądu. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Mogłoby się tak stać, gdyby sąd I instancji, pomijając powyższy przepis, ponownie przystąpił do analizy sprawy w zakresie, w jakim domagał się tego skarżący.

Dodatkowo z art. 153 koresponduje art. 170 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Skoro zatem odpowiedź na postawione na wstępie niniejszych rozważań pytanie o związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2431/11, jest pozytywna, to skarga kasacyjna nie może przynieść oczekiwanego rezultatu.

Tym niemniej odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej argumentów, należy podzielić stanowisko zaprezentowane w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2431/11.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (...) z dniem wpisu do rejestru [...] SA wstępuje w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym i na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji staje się zarządem kolei w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 4a, [...] S.A. zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Przewidziane w tym przepisie wyłączenie obejmuje obiekty inne niż wymienione w definicji linii kolejowych zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, nie dotyczy bowiem budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych (ust. 4b).

W przedmiotowej sprawie przedmiotem postępowania jest nadziemne przejście dla pieszych (kładka), która stosownie do § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 151 poz. 987), jest budowlą kolejową. Położona jest na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowej. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, linia kolejowa oznacza drogę kolejową mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Przyległy pas gruntu (art. 4 pkt 3 ww. ustawy) to grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Linia kolejowa jest zaś częścią infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy infrastruktura kolejowa to linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Obszar kolejowy (art. 4 pkt 8) to powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacją i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób, rzeczy.

Zarządzanie infrastrukturą kolejową w myśl art. 5 ustawy o transporcie kolejowym polega na budowie i utrzymaniu infrastruktury kolejowej (ust. 1 pkt 1), na utrzymywaniu infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego (ust. 1 pkt 3), na zapewnianiu rozwoju i modernizacji infrastruktury kolejowej (ust. 2).

W ramach zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych linia kolejowa powinna być wyposażona w przejazdy i przejścia stosownie dostosowane i określone przez przepisy szczególne (§ 11 ww. rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r.). Przepis ten wprost przesądza, że przejście dla pieszych (w tym nadziemne), jest częścią linii kolejowej – skoro bowiem linia kolejowa musi być wyposażona w bezpieczne przejście dla pieszych, to niewątpliwie takie przejście stanowi część owej linii kolejowej.

Wymienione rozporządzenie w § 48 do kolejowych obiektów inżynieryjnych zalicza również nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych.

Zatem zarządzanie obiektami kolejowymi w rozumieniu wyżej przedstawionych przepisów zostało powierzone z mocy prawa przedsiębiorstwu [...] S.A.

Zarząd powyższy obejmuje również obowiązek utrzymywania w należytym stanie nadziemnego przejścia dla pieszych. Jest to obiekt kolejowy – budowla nie tylko niepodlegająca wyłączeniu z zarządu i pozostawieniu przy [..] S.A. w myśl art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (bowiem budowla nie jest przeznaczona do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętym pod nią gruntem, służy tylko przejściu publicznemu nad linią kolejową), a także dodatkowo położona jest na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych.

Oczywiście istnieje, na co wskazywał też autor skargi kasacyjnej, pewna niekonsekwencja ustawodawcy, który raz posługuje się pojęciem nadziemnego przejścia dla pieszych, traktując je wprost jako kolejowy obiekt inżynieryjny (§ 48 ust. 1 rozporządzenia), by innym razem posłużyć się pojęciem kładki jako przejścia dla pieszych nad torami (§ 102 rozporządzenia), sytuując ów ostatni przepis w dziale VI Kolejowe budowle towarzyszące, Rozdziale 2 - Przejścia przez tory kolejowe. A skoro kładka jest kolejową budowlą towarzyszącą, to nie powinna być zaliczona do obiektu inżynieryjnego, bowiem są to osobne kategorie budowli kolejowych w myśl § 4 rozporządzenia. Tym niemniej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym traktuje tę rozbieżność wyłącznie jako uchybienie ustawodawcy, które pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Niewątpliwie bowiem nadziemne przejście dla pieszych i przejście dla pieszych nad torami kolejowymi (kładka) są budowlami kolejowymi i stanowią na gruncie rozporządzenia synonimy i nie ma żadnego powodu, by te obiekty różnicować, skoro oznaczają to samo – przejście dla pieszych nad torami.

A skoro § 11 rozporządzenia przesądza, że nadziemne przejścia dla pieszych (a wiec i kładki) stanowią część linii kolejowej, a w niniejszej sprawie sporne przejście nie podlega wyłączeniu spod zarządu [...] SA, stosownie do art. 15 ust. 4b ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (...), to niewątpliwie zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie nakładające obowiązek złożenia ekspertyzy technicznej nałożony został na właściwy podmiot – [...] SA [...] w S.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.