Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1053/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c, art. 134, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , po rozpoznaniu odwołania J.K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. Nr [...]w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioski o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawarte są na jednym formularzu, sprawy te jednak rozpatrywane są oddzielnie, zgodnie z odrębnymi przepisami prawa określającymi warunki i tryb przyznawania tych płatności. Decyzje o przyznaniu bądź odmowie przyznania płatności wydawane są odrębnie dla każdego rodzaju płatności.

J.K. dnia 14 maja 2012r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) działki rolne o łącznej powierzchni 5,02 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębie Suchowola, w gminie Osiek (powiat staszowski, województwo e). Wraz z wnioskiem producent złożył dwanaście załączników graficznych oraz kartę informacyjną dotyczącą działek deklarowanych do płatności.

W dniu 29 września 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR skierował do strony informację o powierzchniach ewidencyjno - gospodarczych (PEG) dla działek ewidencyjnych nr 1550, 2936, 2161 i 1945, które wynoszą odpowiednio 0,0943 ha, 01481 ha, 01171 ha i 05927 ha.

W dniu 7 października 2009r. w gospodarstwie rolnym J.K. została przeprowadzona kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ, w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości (dowód: raport z czynności kontrolnych w gospodarstwie J.K. nr IW/55/071009/261216).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...]Nr [...] przyznał wnioskodawcy płatności ONW na rok 2009, w wysokości 812,66 zł. Od przedmiotowej decyzji strona nie złożyła odwołania.

W dniu 5 kwietnia 2013r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...]w sprawie przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. Decyzją z dnia 23 kwietnia 2013r. Nr 9013-2013-004385 Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]Nr [...].

Decyzją z dnia [...]. Nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatności ONW na rok 2009, w łącznej wysokości 721,37 zł. Od decyzji tej J.K. złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR .

Rozpoznając odwołanie organ II instancji podał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz. 173), szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanych obszarami ONW) oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określają przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r. Nr 40, poz. 329) oraz przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23.12.2006, str. 74) i Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004r. str. 18 ze zm.) oraz Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach. Określenie "na wniosek" oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jest bezpośrednio związany zakresem wniosku.

Zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r., płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z minimalnymi wymogami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, wynosi co najmniej 1 hektar.

Stosownie do art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia

2004r. (w zw. z art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006) wnioski i płatności sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Kontrola administracyjna polega na zweryfikowaniu zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 przeprowadza się kontrole administracyjne wszystkich wniosków o wsparcie i wniosków o płatność; kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola za pomocą działań administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i działań podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne, m.in. względem danych z ZSZiK. Kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym działaniem wsparcia w celu zapobieżenia wszelkim nienależnym wypłatom pomocy finansowej. Kontrole te dotyczą między innymi zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a tymi samymi działkami odzwierciedlonymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

Zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r., system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego doskonałość, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000. W myśl art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa wart. 17 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych, takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku, gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

Organ podkreślił, że ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowią własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne), a Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego.

Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od Starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych, wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Wyniki prac zostały przekazane do Starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez Starostów, tj. bazy opisowej zawierającej między innymi identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej. Przedmiotowe dane powstają w wyniku przeprowadzenia prac geodezyjnych, które podlegają zgłoszeniu do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz kontroli technicznej przy odbiorze - również w PODGiK.

Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i jako takie muszą być przez Polskę stosowane. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. Obejmuje on swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z art. 16 ust. 2 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach środka związanego z obszarem przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danego środka związanego z obszarem nie przyznaje się pomocy.

Z powyższych przepisów wynika, że dofinansowanie jest uzależnione od powierzchni posiadanych gruntów rolnych, jak i spełnienia innych warunków kwalifikujących do pozostałych płatności, a zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego, aby na tej podstawie wydać prawidłowe rozstrzygnięcie.

W przedmiotowej sprawie J.K. zadeklarował do płatności ONW powierzchnię 5,02 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej przy pomocy narzędzi teleinformatycznych stwierdzono, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności ONW wynosi 4,69 ha. Zawyżenie powierzchni działek rolnych (0,33 ha) stanowi 7,0362 % powierzchni zatwierdzonej (4,69 ha). Mając na uwadze powyższe, płatność przysługująca do powierzchni 4,69 ha zostaje pomniejszona o dwukrotność wykrytego zawyżenia (2 x 0,33 ha). Powierzchnia, do której przyznaje się płatność ONW wynosi więc 4,03 ha. Przyznana kwota w wysokości 721,37 zł stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy oraz stawki płatności ONW na rok 2009 - 179 zł/ha.

Organ odwoławczy wskazał, że dokonując wnikliwej analizy przedmiotowej sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznał, że rozstrzygnięcie wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jest w pełni uzasadnione. Jak wynika z art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych. Ocena ta obejmuje następujące elementy jakościowe: poprawne ujęcie ilościowe maksymalnego kwalifikowanego obszaru; proporcje i rozmieszczenie działek referencyjnych, gdzie maksymalny kwalifikowany obszar uwzględnia obszary niekwalifikowane, a nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych; kategoryzację działek referencyjnych, gdzie maksymalny kwalifikowany obszar uwzględnia obszary niekwalifikowane, a nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych; występowanie działek referencyjnych ze znacznymi defektami; stosunek obszaru zgłoszonego do maksymalnego kwalifikowanego obszaru w obrębie działek referencyjnych; odsetek działek referencyjnych, które były przedmiotem zmian na przestrzeni lat i odsetek nieprawidłowości stwierdzony podczas kontroli na miejscu. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie zostało oparte o dane wynikające z systemu identyfikacji działek rolnych, gdzie na podstawie ortofotomapy została wyznaczona powierzchnia kwalifikowana do płatności. Ortofotomapa to zdjęcie lotnicze powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity, które zostało przetworzone do postaci metrycznej, tzn. że można na nim prowadzić pomiary powierzchni tak jak na mapie. Na obrazie ortofotomapy poprzez interpretację można rozpoznać pokrycie terenu i wyróżnić tereny pokryte lasem, tereny zabudowane, drogi, rowy, zakrzewienia, zadrzewienia, wody, itp., czyli grunty nieuprawnione do dopłat, grunty lub ich fragmenty trwale bądź czasowo wyłączone z produkcji rolniczej, a nawet w niektórych przypadkach, działki rolne (bądź ich fragmenty) niezachowane w dobrej kulturze rolnej. W niniejszej sprawie, na podstawie ponownie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o system identyfikacji działek rolnych ustalono, iż powierzchnia pierwotnie zadeklarowana do płatności nie posiada odzwierciedlenia na gruncie, co zostało dokładnie zmierzone oraz poprzez interpretację obrazu stwierdzone. W tym miejscu zasadnym jest wskazanie, iż w przypadku działki C, położonej na działkach ewidencyjnych nr 1550, 1551, 1709 i 1708 stwierdzono, iż powierzchnia zagospodarowana rolniczo wynosi 0,11 ha. Różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym (0,33 ha) a powierzchnią stwierdzoną (0,11 ha) wynikała ze stwierdzonych zadrzewień na działkach ewidencyjnych nr 1550 i 1708, co nie zostało przez producenta rolnego uwzględnione we wniosku. Również to stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu, czego konsekwencją było unieważnienie decyzji Nr [...] z dnia 2 lutego 2010 r.

Organ podkreślił, że ARiMR corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze Starostwa Powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych. W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy ARiMR zbudowała kolejną warstwę danych zwaną danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać najczęściej:

1) z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów,

2) z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów a danymi z map ewidencyjnych.

Rozpatrując wnioski rolników ARiMR bierze pod uwagę faktyczną powierzchnię działki, a nie powierzchnię wynikającą z Ewidencji Gruntów i Budynków.

Ponadto płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznawane są do powierzchni użytkowanej rolniczo na obszarze działki ewidencyjnej. Powyższe oznacza, iż działka rolna może posiadać powierzchnię równą lub mniejszą niż powierzchnia wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż powierzchnia działek rolnych uprawniona do uzyskania płatności jest mniejsza od tej, którą we wniosku zadeklarował J.K.. Przedmiotową weryfikację przeprowadzono w oparciu o dostarczone załączniki graficzne, jak i ortofotomapy, w których posiadaniu jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na podstawie dokonanych pomiarów za pomocą narzędzi teleinformatycznych ustalono, że powierzchnia zgłoszona do płatności ONW została zawyżona o 0,33 ha, co daje podstawę do pomniejszenia przysługującej płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy, na mocy art. 16 ust. 2 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006.

Organ wskazał, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania płatności ONW. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności. Płatności stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa będące przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie J.K. w żaden sposób nie udowodnił swoich racji zawartych w treści odwołania i organ uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku prowadzonego postępowania jest na tyle wystarczający, aby na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie.

Ocena Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jest co do istoty taka sama, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, tzn. że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o przyznaniu J.K. płatności ONW w wysokości 721,37 zł na rok 2009, jest uzasadnione w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] wniósł J.K., domagając się jej uchylenia.

Skarżący zarzucił:

- błędy w ustaleniach faktycznych, co do powierzchni działek użytkowanych rolniczo, które zostały w części wykluczone z płatności,

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 8 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez uznanie przez organy obu instancji, że decyzja narusza w sposób rażący przepisy prawa,

- naruszenie art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia, a w szczególności brak pełnego wyjaśnienia, na czym polega rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności innej decyzji.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ nie weryfikował swoich pomiarów ze stanem faktycznym, a jedynie na podstawie zdjęć własnych pozbawił go płatności, nie dając możliwości wyjaśnienia oczywistych błędów w tych pomiarach. Wielokrotnie zwracał się o przeprowadzenie kontroli na miejscu tych działek, celem stwierdzenia że są one nienagannie uprawiane. Kierownik Biura Powiatowego, wydając decyzję, której stwierdzono nieważność, szacował powierzchnię zgodnie z danymi, które posiadała ARiMR w swojej bazie i wszystkimi innymi możliwościami weryfikacji działek, łącznie z możliwością przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Skarżący, powołując się na orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2013r. sygn. akt V SA/Wa 2466/12 podniósł, że powzięcie wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które mogło skutkować zawyżeniem kwoty przyznanej płatności, nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, a co a tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego – nieważnościowego.

Odnośnie "zmniejszenia" powierzchni działek ewidencyjnych nr 1550, 1551, 1708, 1709, skarżący podał, że stanowią one łąkę o powierzchni jednolitej zwartej uprawy o 0,33 ha. Zarzucił, że organ niezasadnie rozdzielił te działki, czego powodem była rzekoma droga widniejąca na mapach.

Podobnie na działkach nr 1562 i 1720, gdzie deklarowano powierzchnię 0,19 ha, wykluczono z dopłat 0,03 ha, podczas gdy są one w całości użytkowane i wykaszane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność jej uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzja narusza bowiem przepisy art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr 9013-2013-005514, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. Jest ona wynikiem unieważnienia ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]Nr [...]. W niniejszym postępowaniu nie może podlegać zatem kontroli Sądu decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 kwietnia 2013r. Nr 9013-2013-004385, stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...]Od decyzji tej skarżący mógł bowiem wnieść odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ), o czym był pouczony, a czego nie uczynił. Spowodowało to, że decyzja z dnia 23 kwietnia 2013r. stała się ostateczna i wywołuje skutki prawne. W związku z tym, nie mogą być badane i uwzględnione w sprawie niniejszej zarzuty skargi, wskazujące na to, że unieważnienie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]o przyznaniu J.K. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 było niezgodne z prawem, a decyzja z dnia [...]nie była wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi podkreślić należy, że ich przedmiotem jest prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ w zakresie powierzchni nieruchomości kwalifikującej do przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, czego konsekwencją było pomniejszenie tych płatności w decyzji z dnia [...]., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, który stwierdza w decyzji, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana przez niego we wniosku.

W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ bardzo wnikliwie przedstawił teoretyczne rozważania na temat sposobu dokonywania pomiarów powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), które mają odpowiadać powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonywanych na dostępnych organowi w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Zabrakło jednak w aktach sprawy dowodów, z których wynikałyby konkretne dane, wzięte przez organ pod uwagę jako wyniki tych pomiarów, które Sąd mógłby skontrolować, rozpoznając zarzuty beneficjenta w tym zakresie.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie określił powierzchni poszczególnych działek, ustalonych podczas kontroli administracyjnej, przeprowadzonej w oparciu o załączniki graficzne i ortofotomapy, w których posiadaniu była Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazując jedynie, że J.K. zadeklarował do płatności ONW powierzchnię 5,02 ha, a na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej przy pomocy narzędzi teleinformatycznych stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności ONW wynosi 4,69 ha, wobec czego zawyżenie powierzchni działek rolnych (0,33 ha) stanowi 7,0362 % powierzchni zatwierdzonej (4,69 ha), czego konsekwencją jest pomniejszenie płatności przysługującej do powierzchni 4,69 ha o dwukrotność wykrytego zawyżenia (2 x 0,33 ha). Powierzchnia, do której przyznano płatność ONW wyniosła 4,03 ha. Przyznana płatność w wysokości 721,37 zł stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy oraz stawki płatności ONW na rok 2009 – 179 zł/ha.

Zauważyć należy, że w decyzji organu I instancji wskazano, że

- dla działki ewidencyjnej o numerze 1029, na której zadeklarowano działkę rolną A do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na powierzchni 0,24 ha stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,23 ha, wobec czego dla działki tej wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni PEG - 0,01 ha.

- dla działek ewidencyjnych o numerach 1036, 2936, na których zadeklarowano działkę rolną B do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na powierzchni 0,26 ha stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,21 ha i dla działek tych wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni PEG - 0,05 ha.

- dla działek ewidencyjnych o numerach 1550, 1551, 1709, 1708, na których zadeklarowano działkę rolną C do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na powierzchni 0,33 ha stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,11 ha i wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni PEG - 0,22 ha.

- dla działki ewidencyjnej o numerze 1562, 1720, na której zadeklarowano działkę rolną D do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na powierzchni 0,19 ha stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,16 ha i dla działki ewidencyjnej o numerze 1562, 1720 wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni PEG - 0,03 ha.

- dla działki ewidencyjnej o numerze 1945, na której zadeklarowano działkę rolną E do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na powierzchni 0,60 ha stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,59 ha i dla działki ewidencyjnej o numerze 1945 wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni PEG - 0,01 ha.

- dla działki ewidencyjnej o numerze 2161, na której zadeklarowano działkę rolną J do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na powierzchni 0,13 ha stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,12 ha, i dla działki ewidencyjnej o numerze 2161 wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni PEG - 0,01 ha.

Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego przez organ z płatności ONW wynosi zatem 0,33 ha.

Ponieważ skarżący kwestionuje wskazane w decyzji organu I instancji powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze przedmiotowych działek, zaś Sąd na podstawie zawartego w aktach sprawy administracyjnej materiału dowodowego nie może tych ustaleń organu zweryfikować, zachodzi potrzeba uchylenia decyzji, celem uzupełnienia materiału dowodowego, udostępnienia go także skarżącemu w trybie art. 10 k.p.a..

Jednocześnie godzi się zauważyć, że organ ponownie rozpoznając sprawę, winien rozważyć, czy na przyjętą przez organ powierzchnię nieruchomości zgłoszonych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, jako zadeklarowaną przez J.K. miała wpływ treść zawiadomienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 29 września 2009r., informującego go o tym, że powierzchnia referencyjna działek ewidencyjnych nr 1550, 2936, 2161 i 1945 ustalona została w oparciu o system informacji geograficznej, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 i wynosi odpowiednio 0,0943 ha, 0,1481 ha, 0,1171 ha i 0,5927 ha; wobec czego "zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 powierzchnia, do której zostanie przyznana płatność ustalona zostanie na podstawie tych danych". Organ musi się wypowiedzieć teraz, dlaczego przyjmuje powierzchnię zadeklarowaną działek: nr 2161 – 0,13 ha, skoro miała być przyjęta powierzchnia 0,1171 ha (stwierdzono aktualnie 0,12 ha), nr 1945 – 0,60 ha, skoro miała być przyjęta powierzchnia 0,5927 ha (stwierdzono w ostatnich pomiarach 0,59). Odnośnie działek 1550 i 2936 brak w aktach sprawy danych zarówno co do przyjętej powierzchni, jak również stwierdzonej podczas ostatnich pomiarów.

W ocenie Sądu, jeżeli organ poinformował rolnika, że określoną powierzchnię w/w działek przyjmuje do przyznania płatności, bez konieczności wzywania go do dokonania korekty wniosku, to nie można obecnie dla tych działek przyjmować innych powierzchni zadeklarowanych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skoro dofinansowanie jest uzależnione m.in. od powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, to rozstrzygnięcie w tej sprawie winno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego, aby na tej podstawie wydać prawidłowe rozstrzygnięcie, dokładnie je uzasadnić. Konieczne jest także udokumentowanie dokonanych ustaleń, z którymi strona może się zapoznać, zaś sąd administracyjny, w ramach art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może je skontrolować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.