Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1212/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 74 par. 3, par. 4, 74d par. 1, 74e par. 2,  74f par. 1, 80 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1796
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (dalej: Komisja Egzaminacyjna

II Stopnia, organ), uchwałą z [...] marca 2017 r., znak: [...], działając

na podstawie art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo

o notariacie (Dz.U. z 2016 r. poz. 1796 ze zm.; dalej "Pon.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: "Kpa."), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z [...] września 2016 r. wydaną przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, stwierdzającą uzyskanie przez M. G. (dalej skarżący) negatywnego wyniku z egzaminu notarialnego.

Zaskarżona do Sądu uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] uchwałą nr [...] z [...] września 2016 r. stwierdziła, że skarżący M. G. uzyskał negatywny wynik z egzaminu notarialnego.

W uzasadnieniu wydanej uchwały Komisja Egzaminacyjna wskazała, że skarżący z pierwszego projektu aktu notarialnego otrzymał ocenę niedostateczną,

z drugiego projektu aktu notarialnego ocenę dobrą, natomiast z projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności ocenę celującą. W konsekwencji, powołując się na przepis art. 74f § 1 Pon., Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że skarżący uzyskał negatywny wynik

z egzaminu notarialnego.

W odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej skarżący zakwestionował ocenę niedostateczną otrzymaną z pierwszej części egzaminu notarialnego,

tj. pierwszego projektu aktu notarialnego i wniósł o ponowne sprawdzenie pracy. Wniósł o zmianę oceny uzyskanej z pierwszej części egzaminu z oceny niedostatecznej na ocenę dostateczną lub wyższą oraz w przypadku wydania pozytywnej oceny, wydanie nowej uchwały stwierdzającej uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego (na podstawie art. 132 § 1 Kpa.).

W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że zaproponowane

w sporządzonej pracy rozwiązanie zadania egzaminacyjnego zabezpiecza należycie prawa i słuszne interesy stron oraz w pełni wywołuje oczekiwane skutki prawne. Wskazał, że praca jest bardzo staranna, czytelna, uporządkowana, komparycja aktu jest logiczna. Stanął na stanowisku, że ominął wszystkie pułapki mogące skutkować nieważnością czy bezskutecznością czynności, bowiem prawidłowo ustalił reprezentację, przywołał uchwały, zastosował art. 92 Pon. oraz art. 87 Pon.

W efekcie sporządził prawidłowy akt notarialny i powinien otrzymać ocenę

co najmniej dobrą, jeśli nie wyższą. Zdaniem skarżącego, praca jest niemal perfekcyjna.

W ocenie skarżącego, zarzut braku wskazania dostępu do drogi publicznej działki nr 13 jest niesłuszny, ponieważ, jak podał, istotna jest informacja o dostępie działki nr 12 do drogi publicznej, a tę sporządzony projekt aktu zawiera. Dodał,

że zgodnie z art. 87 Pon. zabezpieczył interesy uczestnika czynności prawnej – osoby głuchej.

Skarżący podniósł, że w projekcie aktu notarialnego prawidłowo zostały przywołane wszystkie trzy uchwały, a mianowicie z art. 228, art. 229 i art. 230 k.s.h., chociaż można uznać, że uchwały z art. 228 i art. 230 k.s.h. nie były obligatoryjne. Wyjaśnił, że w pełni świadomie powołał dwie dodatkowe uchwały i jest to jak najbardziej prawidłowa praktyka. Zdaniem skarżącego, poprawnie także sformułowano oświadczenia woli stron umowy. Zgodnie z zadaniem należało sporządzić projekt "umowy sprzedaży nieruchomości", a nie "umów sprzedaży udziałów we własności nieruchomości". Wobec takiego sformułowania polecenia,

w ocenie skarżącego, zasadnym było dokonanie sprzedaży całej nieruchomości bez rozdziału udziałów sprzedających oraz przysługujących im kwot ze sprzedaży.

W opinii skarżącego, jedynym błędem, w dodatku kwalifikującym się do sprostowania protokołem prostującym, który popełnił, było naruszenie art. 933 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego (Kc.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2009 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Komisja Egzaminacyjna II Stopnia uchwałą z [...] marca 2017 r. utrzymała w mocy ww. uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości

z siedzibą w [...] z [...] września 2016 r., stwierdzającą uzyskanie przez skarżącego negatywnego wyniku z egzaminu notarialnego.

W uzasadnieniu uchwały Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że wbrew stanowisku zdającego przedstawionego w odwołaniu, zawarte

w sporządzonych przez egzaminatorów opiniach zarzuty, w istotnej dla oceny sporządzonej pracy egzaminacyjnej części, są słuszne. Poprawność formalna sporządzonego projektu aktu notarialnego nie budzi zastrzeżeń. Jednakże, jak podał organ, przedmiotem oceny jest treść całej pracy, która pozwala ocenić poziom wiedzy prawniczej skarżącego, w zakresie mającym podstawowe znaczenie dla wykonywania zawodu notariusza.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wyjaśniła, że pierwszym bardzo istotnym błędem popełnionym przez zdającego jest nieznajomość jednego z zasadniczych przepisów prawa spadkowego, tj. art. LI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. przepisy wprowadzające kodeks cywilny, który stanowi, że do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile dalsze przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. LII-LXIII ustawy - przepisy wprowadzające kodeks cywilny w stanie faktycznym objętym zdaniem egzaminacyjnym, nie miały zastosowania. Spadek otwarł się 25 kwietnia 2008 r., a zatem należało zastosować przepisy Kodeksu cywilnego w wersji obowiązującej przed nowelą dokonaną ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 662), która weszła w życie 28 czerwca 2009 r.

Jak podała Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, w związku z tym, że Jan Krakowski w chwili śmierci pozostawał w separacji z Anną Krakowską i nie sporządził na jej rzecz testamentu, została ona wyłączona od dziedziczenia ustawowego. Spadkodawca nie miał zstępnych. Zgodnie z art. 935 § 2 Kc., w braku zstępnych

i małżonka spadkodawcy, cały spadek przypada jego rodzicom i rodzeństwu. Spadkodawca pozostawił matkę i brata. Jego ojciec nie dożył otwarcia spadku. Stosownie do art. 933 § 1 i 2 Kc. udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa. Pozostałą cześć dziedziczy rodzeństwo w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada drugiemu z rodziców

i rodzeństwu po połowie. Zatem wbrew treści zawartej w sporządzonej pracy egzaminacyjnej, udziały spadkowe matki i brata spadkodawcy nie wynosiły

po połowie. Matka spadkodawcy odziedziczyła spadek w 3/8 części, zaś brat w 5/8 części.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podkreśliła, że to zdający był autorem wadliwego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wielkość udziałów spadkowych wyrażona w postanowieniu sądu (akcie poświadczenia dziedziczenia) stanowi jego merytoryczną treść, która może być sanowana w drodze innych środków prawnych (apelacji, wniosku o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia). Zważyć należy, że zgodnie z art. 679 § 1 k.p.c. dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub, że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. W przypadku zatem błędu popełnionego przez zdającego nie ma mowy o możliwości sprostowania oczywistej omyłki, jak sugeruje w odwołaniu skarżący. Ponadto - co istotne - brak w sporządzonym projekcie aktu notarialnego, stwierdzenia, że został przedłożony odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku

po Janie Krakowskim, Zdający jedynie odwołał się w zakresie tego elementu

do oświadczenia stron czynności - § 2 oraz w § 1 do treści postanowienia.

Jak wyjaśniła dalej Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, błędy co do wielkości udziałów w spadku powodują, że błędne są także przysługujące Teofili Krakowskiej

i Mateuszowi Krakowskiemu udziały w przedmiotowej nieruchomości. Wskazała, że zdający w ogóle nie wyliczył wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli we własności nieruchomości (po sprowadzeniu do wspólnego mianownika), co stanowi kolejny błąd, mający dalsze następstwa. Skutkiem braku wiedzy zdającego w tej materii było to, iż Teofila Krakowska sprzedała częściowo udział, który jej nie przysługuje, natomiast Mateusz Krakowski z kolei nie sprzedał całości przysługujących mu udziałów. Ponieważ spadkobiercy Jana Krakowskiego nie są wpisani do księgi wieczystej prowadzonej dla sprzedawanej nieruchomości, zastosowanie znajdzie zasada nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet, co oznacza, że nie została przeniesiona na rzecz Osada Świętego Gotarda spółki z o.o. z siedzibą w Poznaniu część udziałów w nieruchomości. Nadto wskazała, że udział we współwłasności nieruchomości Teofili Krakowskiej wynosi 9/64 części, udział Mateusza Krakowskiego wynosi 15/64 części, udział Genius Loci S.A. z siedzibą w Krakowie w likwidacji wynosi 16/64 części, zaś udział Anny Krakowskiej wynosi 24/64 części.

Jak podała Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, kolejnym błędem skarżącego jest wadliwe sformułowanie oświadczenia woli sprzedających - "Anna Krakowska, Mateusz Krakowski, Teofila Krakowska oraz Adam Uściański działający za Spółkę Genius Loci Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w Krakowie sprzedają Spółce Osada Świętego Gotarda spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w Poznaniu wyżej w § 1 opisaną nieruchomość stanowiącą działkę nr 12 (dwanaście), objętą księgą wieczystą Kw nr PO1P/00543210/1, o powierzchni 0,1200 ha (tysiąc dwieście metrów kwadratowych), położoną w Poznaniu przy ulicy Szewskiej numer 18 B (osiemnaście MB") za cenę w kwocie 160,000 zł". Stanowi

to bardzo poważne naruszenie art. 80 § 1 i § 2 Pon., obligującego notariusza

do precyzyjnego redagowania aktów i do dbałości o zabezpieczenie interesów stron, ale także art. 94 § 1 zd. 2 powyższej ustawy, obligującego notariusza do ustalenia, że akt jest zgodny z wolą stron czynności. Zapisy zdającego powodują, w ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, że nie jest wiadome, czy zbywcy mają wiedzę

o prawidłowej wysokości przysługujących im udziałów spadkowych i udziałów

w przedmiocie należącym do spadku. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu

w odwołaniu, nie budzi żadnych wątpliwości, że umowa sprzedaży wymaga precyzyjnego określenia przedmiotu poszczególnych oświadczeń woli i należnej ceny każdemu ze zbywających.

W podsumowaniu powyższego Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że zdający sporządził częściowo bezskuteczną czynność prawną (błędy co do wielkości udziałów w spadku powodują, że błędne są także przysługujące Teofili Krakowskiej i Mateuszowi Krakowskiemu udziały w przedmiotowej nieruchomości). Dla oceny pracy nie ma zaś żadnego znaczenia okoliczność, że czynność prawna udokumentowana w akcie notarialnym jest bezskuteczna, a nie bezwzględnie nieważna. Nie budzi wątpliwości, że wykonywanie zawodu notariusza wymaga dokumentowania czynności ważnych, skutecznych i zgodnych z prawem. Znajomość przepisu wyrażonego w art. LI ustawy - przepisy wprowadzające kodeks cywilny, jest wiedzą elementarną dla kandydata na notariusza, bowiem zgodnie z art. 95a ustawy - Prawo o notariacie jest on organem uprawnionym do sporządzania aktów poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stanęła na stanowisku, że gdyby

w pozostałym zakresie projekt aktu notarialnego nie zawierał błędów, wówczas można byłoby rozważać ewentualnie wystawienie oceny dostatecznej. Niemniej jednak w przypadku opracowania zdającego taka sytuacja nie zaistniała,

w sporządzonej pracy znajdują się także inne błędy, które tylko potwierdzają tezę,

iż zdający nie jest obecnie należycie przygotowany do samodzielnego wykonywania zawodu notariusza. Błędem było także powołanie w projekcie aktu notarialnego trzech uchwał podjętych przez zgromadzenie wspólników Osada Świętego Gotarda spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Poznani na podstawie art. 228 k.s.h.,

art. 229 k.s.h. i art. 230 k.s.h.

Dalej Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podniosła, że zdający wprawdzie powołał dokument w postaci uchwały walnego zgromadzenia Genius Loci S.A.

w likwidacji wyrażającej zgodę na zbycie udziału, jednakże uchwała ta nie zawiera elementów wymaganych przepisem art. 468 § 1 k.s.h., a w związku z tym nie wywołuje skutku prawnego w postaci koniecznej zgody w rozumieniu art. 17 § 1 k.s.h. Mianowicie podjęcie przez walne zgromadzenie Genius Loci S.A. uchwały

o rozwiązaniu Spółki doprowadziło do otwarcia jej likwidacji (art. 459 pkt 2 k.s.h.

w zw. z art. 461 § 1 k.s.h.). W związku z tym, zgodnie z art. 468 § 1 zd. 3 k.s.h., po otwarciu likwidacji, stanowiące własność takiej spółki nieruchomości mogą być zbywane w drodze publicznej licytacji, a z wolnej ręki - jedynie na mocy uchwały walnego zgromadzenia i po cenie nie niższej od uchwalonej przez zgromadzenie. Tymczasem zdający w tej materii przywołał uchwałę opartą wyłącznie na art. 393 (pominął wskazanie pkt 4) k.s.h. i bez wskazania, iż zgoda dotyczy zbycia z wolnej ręki (wskazano cenę minimalną). Obowiązkiem zdającego było opisanie dokumentów, stanowiących podstawę do należytego zabezpieczenia interesów stron oraz niezbędnych do dokonania czynności w taki sposób, aby na podstawie samej treści projektu aktu notarialnego można było ustalić formę i treść tych dokumentów. Brak w uchwale tego elementu (tj. zbycia z wolnej ręki), powoduje takie skutki, jakby nie została podjęta. Stosownie zaś do art. 17 § 1 i 2 k.s.h., jeżeli do dokonania czynności prawnej przez spółkę ustawa wymaga uchwały wspólników albo walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej, czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały jest nieważna. Zgoda może być wyrażona po złożeniu oświadczenia przez spółkę, nie później jednak niż w terminie dwóch miesięcy, od dnia złożenia oświadczenia przez spółkę. W konsekwencji sporządzony przez zdającego projekt aktu notarialnego jest dotknięty drugą sankcją bezskuteczności zawieszonej, która po upływie 2 miesięcy od udokumentowania tej czynności prawnej, przekształci się

w sankcję nieważności, o ile nie zostanie podjęta w tym terminie prawidłowa uchwała walnego zgromadzenia, która w swej treści będzie zawierała zgodę na zbycie

z wolnej ręki i wskazanie minimalnej ceny sprzedaży udziału w przedmiotowej nieruchomości. Zdający nie wskazał, że do aktu przedłożono stosowne zaświadczenie właściwego starosty, iż działka nr 12 nie jest przeznaczona

do zalesienia i nie jest objęta uproszczonym planem urządzenia lasu albo decyzją starosty wydaną w trybie przewidzianym w ustawie o lasach. W tym przedmiocie poprzestał na oświadczeniach stron czynności (§ 2)

Jak wskazała Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, zdający w sporządzonym projekcie nie zamieścił pouczenia o treści art. 626 [4] § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 7 § 2 Pon., jeżeli wniosek o wpis w księdze wieczystej, o którym mowa w art. 92 § 4, podlega opłacie sądowej, notariusz pobiera od wnioskodawcy tę opłatę oraz wskazuje we wniosku o wpis w księdze wieczystej wysokość pobranej opłaty sądowej. Notariusz uzależnia sporządzenie aktu notarialnego oraz objęcie wnioskiem o wpis w księdze wieczystej żądania dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną, od uprzedniego uiszczenia przez wnioskodawcę należnej opłaty sądowej. Skoro zatem uiszczenie opłaty od wniosku

o wpis do księgi wieczystej (niezależnie od tego jakim sposobem wniosek ten ma być złożony) warunkuje sporządzenie aktu notarialnego, to fakt pobrania tej opłaty powinien zostać uwidoczniony już w samym akcie. W powyższej sytuacji notariusz powinien pouczyć stronę o treści art. 626 [4] § 1 k.p.c., gdyż stanowi to informację dotyczącą istotnych uprawnień stron. Notariusz powinien wyjaśnić stronie, dlaczego pobiera od niej opłatę sądową i taksę notarialną za wniosek o wpis do księgi wieczystej, a wniosku tego brak w samym akcie notarialnym.

Natomiast, jak podała Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, trafnie zdający podniósł, że nie można mu przypisać błędów w zakresie art. 87 Pon., w kontekście udziału w czynności prawnej osoby głuchej – Teofili Krakowskiej. Zasadnie także podniósł, że nie stanowi błędu brak wskazania dostępu do drogi publicznej działki

nr 13, istotną jest bowiem informacja o dostępie działki nr 12 do drogi publicznej,

a tę sporządzony projekt aktu zawiera.

W podsumowaniu Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podała, że zgodnie

z art. 74 § 3 Pon., egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego

i należytego wykonywania zawodu notariusza. Zdający powinien zatem wykazać się wiedzą prawniczą na poziomie pozwalającym na sporządzenie ważnej i skutecznej czynności prawnej - umowy sprzedaży własności nieruchomości. Zdaniem organu, błędy zdającego skutkujące: nieprawidłowym określeniem udziałów spadkowych determinującym błędne udziały we współwłasności nieruchomości, brak określenia przedmiotu sprzedaży w postaci udziałów oraz błąd w zakresie przedmiotowym uchwały z art. 468 § 1 k.s.h., co najmniej powodują obniżenie oceny o dwa stopnie

w stosunku do oceny bardzo dobrej, na jaką zasługuje praca pozbawiona błędów

(na ocenę celującą zasługuje natomiast praca wzorcowa, posiadająca dodatkowe walory świadczące o ponadprzeciętnej wiedzy zdającego, np. świetny warsztat, brak jakichkolwiek błędów stylistycznych, dokładność). Rangę błędu wzmacnia wprowadzenie nowej czynności notarialnej do ustawy – Prawo o notariacie (od dnia

2 października 2008 r.), tj. sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia, co jest szczególnym wyrazem zaufania Państwa do zawodu zaufania publicznego, jakim jest zawód notariusza. Pozostałe błędy popełnione przez Zdającego, które wyżej zostały omówione, powodują, że ocena pracy podlega dalszemu obniżeniu i w efekcie praca ta nie zasługuje na ocenę pozytywną, pomimo że w części zarzuty odwołania okazały się zasadne.

W dalszej części uzasadnienia uchwały Komisja Egzaminacyjna II Stopnia dokonała analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu rozpatrywania odwołania.

W szczególności wskazała, że nie można przyjąć, aby utrzymanie w mocy negatywnej uchwały przez komisję odwoławczą na skutek stwierdzenia

niewytkniętych uprzednio przez komisję egzaminacyjną istotnych uchybień, naruszało zakaz reformationis in peius. Takie działanie komisji odwoławczej nie może być także uznane za sprzeczne z § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego. Fakt bowiem, że przedmiotem opinii sporządzonej przez przewodniczącego bądź członka komisji odwoławczej powinna być zasadność zarzutów podniesionych w odwołaniu nie oznacza, że komisja ta zwolniona jest z oceny wszystkich przesłanek określonych w art. 74e § 2 ustawy – Prawo o notariacie, a przede wszystkim w art. 74 § 3 tej ustawy.

W skardze na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia skarżący postawił zarzut naruszenia następujących przepisów ustawy – Prawo o notariacie,

a mianowicie:

- art. 74h § 12 Pon. oraz § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego w związku z art. 139 Kpa., poprzez niewłaściwe "odpowiednie" zastosowanie przepisów Kpa., przejawiające się w szczególności błędną wykładnią zasady reformationis in peius w postępowaniu odwoławczym przed Komisją Egzaminacyjną II Stopnia, które skutkowało niezasadnym sformułowaniem wobec pracy skarżącego nowych zarzutów, co w konsekwencji wpłynęło na utrzymanie negatywnej oceny jego pracy oraz całego wyniku z egzaminu notarialnego, podczas gdy prawidłowe "odpowiednie" zastosowanie przepisów Kpa. oraz zasady reformationis in peius (tym samym nieopieranie rozstrzygnięcia na tych właśnie dodatkowo sformułowanych zarzutach pracy), winno skutkować zmianą wyniku egzaminu notarialnego skarżącego na pozytywny;

- art. 74d § 3 Pon., poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że Komisję Egzaminacyjną II Stopnia obowiązuje 4-stopniowa (5-2) skala ocen, a ocena celująca jest zarezerwowana dla prac "wybitnych", podczas gdy członkowie Komisji Odwoławczej są obowiązani stosować 5 stopniową (6-2) skalę ocen i dokonywać "gradacji" ocen począwszy od oceny najwyższej, tj. celującej, co skutkowało utrzymaniem negatywnej oceny pracy skarżącego, podczas gdy komisja stosując prawidłowo 5-stopniową skalę ocen powinna przyznać skarżącemu ocenę dostateczną z pierwszej części egzaminu;

- art. 74e § 2 Pon., poprzez błędne jego zastosowanie i w konsekwencji dowolną ocenę pracy skarżącego, oderwaną od treści tego przepisu bez uwzględnienia całokształtu wykonanych przez skarżącego zadań i pominięciu, że skarżący prawidłowo rozwiązał 13 i 2/3 z 14 zagadnień [97,6%], a także prawidłowo powołał wszystkie 8 dokumentów [100%], których wymaga od niego Ministerstwo Sprawiedliwości zgodnie z wytycznymi do zadania egzaminacyjnego, nadto skarżący prawidłowo rozwiązał 64 na 65 problemów egzaminacyjnych [98,4%], a w pracy skarżącego zostały zachowane wymogi formalne, zastosował on właściwe przepisy prawa oraz posiada umiejętność ich interpretacji i poprawnie zaproponował sposób ich rozstrzygnięcia.

Skarżący sformułował także zarzut naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 80 Kpa. oraz art. 107 § 3 Kpa., polegającego na braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowości pracy skarżącego w tym dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji prowadzi

do uznania, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób naruszający zasadę zaufania do organów sprowadzającą się do "wyolbrzymienia" rangi wskazanych przez organ II instancji rzekomych uchybień m.in. polegających na:

- przyjęciu, że na skutek nieprawidłowo wskazanych udziałów w spadku po Janie Krakowskim nie doszło do przeniesienia prawa własności części nieruchomości

na rzecz nabywcy (bezskuteczność czynności prawnej dokumentowanej aktem notarialnym),

- przyjęciu, że na skutek braku w opisie treści uchwały wyrażającej zgodę na zbycie prawa własności nieruchomości zwrotu "z wolnej ręki" uchwałę taką uważa się

za nieistniejącą (bezskuteczność czynności prawnej dokumentowanej aktem notarialnym), podczas gdy obu powyższym uchybieniom w świetle przepisów polskiego prawa takich konsekwencji prawnych przypisać nie można.

Wobec postawionych wyżej zarzutów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi przez organ, na wypadek niezastosowania przez organ art. 54 § 3 p.p.s.a., wniósł

o uchylenie przez Sąd zaskarżonej uchwały w całości i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania organowi podejmującemu rozstrzygnięcie. Wniósł także o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z następujących dokumentów,

a mianowicie, uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia wydanej w sprawie odwołania J. J., opinii prawnej z [...] kwietnia 2017 r. autorstwa prof. dr. hab. M. G. na okoliczność popełnienia przez organ błędów podczas oceny pracy skarżącego oraz przyjęcia błędnej tezy o wystąpieniu błędów w pracy egzaminacyjnej skarżącego.

W razie nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego dowodu z ww. opinii, skarżący wniósł o rozpatrzenie zarzutów i twierdzeń w niej zawartych jako zarzutów i twierdzeń skarżącego wobec zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację towarzyszącą sformułowanym wyżej zarzutom.

W piśmie z [...] maja 2017 r. skarżący wniósł o wystąpienie przez Sąd

z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 74h § 1 Pon. oraz art. 74h § 12 Pon. z Konstytucją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała i uchwała utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa.

Egzamin notarialny podlega zasadom określonym przepisami ustawy Prawo

o notariacie i jak wynika z art. 74 § 3 Pon. polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego

i należytego wykonywania zawodu notariusza.

Stwierdzić zatem należy, że ustawodawca wymaga od kandydata

na notariusza zarówno posiadania wiedzy, jak i umiejętności jej praktycznego zastosowania, zaś egzamin polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza. Wymóg ten jest oczywisty, skoro z istoty zawodu wynika, że notariusz jest powołany

do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych), w zakresie swoich uprawnień działa jako osoba zaufania publicznego, zaś czynności notarialne, dokonane przez niego zgodnie

z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego (art. 1 § 1, 2 § 1 i § 2 Pon.).

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 293/13 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), liczne ustawy określają warunki uprawniające do wykonywania zawodów wymagających wysokich kwalifikacji, w tym ustawa Prawo o notariacie. Ustanowienie warunków polegających na zdobyciu odpowiedniego wykształcenia potwierdzonego sprawdzianem zdobytych kwalifikacji nie stanowi ograniczenia dostępu do zawodu, bowiem każdy obywatel jest uprawniony, po zdobyciu stosownego wykształcenia, do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskaniu dostępu do zawodu notariusza. Bezpieczeństwo podmiotów korzystających z pomocy notariusza wymaga obiektywnego sprawdzenia kwalifikacji osób wykonujących zawód określany jako "zawód zaufania publicznego". Zatem konieczne jest ustanowienie barier uniemożliwiających dostęp do zawodu osób, które nie wykazały się niezbędną do tego wiedzą. W takiej sytuacji przepisy dotyczące przeprowadzania egzaminu notarialnego należy wykładać i stosować, mając na względzie cel, któremu służyło ich ustanowienie. Tym celem jest zapewnienie wysokiego stopnia profesjonalizmu osoby dopuszczonej

do wykonywania zawodu notariusza. Egzamin notarialny nie może cechować się tolerancją dla popełnionych błędów.

Przepis art. 74 Pon. reguluje też zasady przeprowadzania egzaminu notarialnego. Jak stanowi § 1 tego przepisu egzamin notarialny przeprowadzają komisje, o których mowa w art. 71b § 1 lub § 2. Przepisy art. 71h Pon. stosuje się odpowiednio. W myśl § 4 art. 74 Pon. egzamin notarialny składa się z trzech części pisemnych. Minister Sprawiedliwości powołuje przed każdym egzaminem notarialnym, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania zadań na egzamin notarialny w skład którego wchodzi 7 osób, w tym 4 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości oraz 3 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Notarialną spośród osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przygotowania egzaminu notarialnego (§ 7 i 8). Zgodnie z wolą ustawodawcy zawartą w § 18 art. 74 Minister Sprawiedliwości został upoważniony, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, do określenia w drodze rozporządzenia m.in.: trybu

i sposobu działania zespołu, a także trybu i sposób zgłaszania propozycji zadań wraz z opisami istotnych zagadnień na egzamin notarialny oraz ich przygotowania, przechowywania i przekazywania komisjom kwalifikacyjnym zadań na egzamin notarialny.

W myśl art. 74d § 1 Pn. pierwsza i druga część egzaminu notarialnego polegają na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków. Trzecia część egzaminu notarialnego polega na opracowaniu projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo na opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny (§ 2). W myśl

§ 3 członkowie komisji dokonują oceny za poszczególne części egzaminu notarialnego z zastosowaniem następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

Zgodnie z art 74e § 2 Pn. oceny rozwiązania każdego z zadań z części egzaminu notarialnego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu. (§ 3) Każdy

z członków komisji sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową

i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu notarialnego. (§ 4) Ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym: 1) oceny pozytywne to: a) celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00, b) bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50, c) dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50, d) dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50; 2) ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.

Stosownie do art. 74f § 1 Pn. pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną.

Co do charakteru uchwały w sprawie wyniku egzaminu notarialnego wskazać należy, że nie jest ona odpowiednikiem decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym. Organy ją podejmujące, tj. obie komisje egzaminacyjne, nie mają "luzu decyzyjnego", co oznacza, że jeżeli praca egzaminacyjna jest oceniona pozytywnie, zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 74f § 1 Pn., wynik egzaminu musi być pozytywny.

Pamiętać należy, że kryterium, zgodnie z którym egzaminatorzy oceniają pracę, jest obiektywne, bowiem stanowią je przepisy prawa. W kwestii oceny czy przyjęte przez zdającego/-ą rozwiązania są prawidłowe nie ma zatem żadnego luzu decyzyjnego, zaś praca egzaminacyjna, która nie spełnia wskazanych wyżej wymagań nie może być oceniona pozytywnie.

Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawach ustalenia wyniku egzaminu notarialnego wyraża się w tym, że dokonywana przez egzaminatora ocena pracy zawsze będzie zawierała w sobie element subiektywny, stąd dla wyważenia tego czynnika i uzyskania możliwie obiektywnej oceny, ustawodawca przewidział, że każda praca sprawdzana jest niezależnie przez dwóch egzaminatorów, a ostateczna ocena stanowi średnią ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była uchwała o negatywnym wyniku egzaminu notarialnego, zatem kontrolą powinna być objęta prawidłowość i rzetelność oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego.

Jak wskazano powyżej, postępowanie przed komisją odwoławczą nie jest procedurą odwoławczą w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego,

w ramach której sprawa administracyjna zostaje rozpoznana ponownie w jej całokształcie. Odwołanie służy od uchwały o wyniku egzaminu notarialnego. Zakres procedury odwoławczej uregulowany jest na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 74h § 14 Pn. i w rozporządzeniu z dnia 16 lipca 2009 r. i jest on ograniczony do oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu (por. § 5 ust. 2 pkt 1

i ust. 3 rozporządzenia). W postępowaniu przed komisją odwoławczą nie chodzi zatem o ponowne przeprowadzenie procedury egzaminacyjnej ani o ponowne sprawdzenie całej pracy egzaminacyjnej, której ocenę zdający/-a zakwestionował/-ła, tylko o skontrolowanie zasadności postawionych przez niego/nią zarzutów

w stosunku do oceny pracy. Może się jednak zdarzyć, że przy ocenie zarzutów postawionych przez zdającego/-ą, przedstawiając konkretny problem prawny występujący w pracy (która stanowi przecież całość), Komisja II Stopnia dostrzeże inne wady i wskaże je w uzasadnieniu uchwały. Takie działanie komisji nie dyskwalifikuje jej działania jeżeli, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie oprze swego rozstrzygnięcia na tych właśnie dodatkowo zauważonych błędach. Jednocześnie wskazać należy, że jeżeli komisja odwoławcza rozpatrując odwołanie dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, nie podnoszone przez egzaminatorów Komisji Egzaminacyjnej, to ma obowiązek brania ich pod uwagę. Takie działanie organu nie narusza zakazu reformationis in peius, gdyż nie dochodzi do obniżenia oceny z zaskarżonej części egzaminu. Wspomniana reguła działa także w drugą stronę, a zatem organ odwoławczy, związany jedynie zakresem zaskarżenia, winien wziąć pod uwagę te pozytywne elementy pracy, które zostały pominięte przez egzaminatorów, a co do których skarżący nie sformułował zarzutów w swoim odwołaniu.

Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że egzaminatorzy i komisje podejmujące uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego ustalają wyniki zdających w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy. Należy mieć na uwadze tę okoliczność, że Sąd nie jest rodzajem trzeciej komisji egzaminacyjnej ani nie jest rodzajem superarbitra, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy. Zarówno przez Komisję I Stopnia (dwóch egzaminatorów), jak i przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia praca skarżącego oceniona została na ocenę niedostateczną.

Sądowa kontrola uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia polega

na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II Stopnia odniosła się w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], uzasadniając swoją opinię co do poprawności oceny tej Komisji i wykazując nietrafność tych zarzutów. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia szczegółowo opisała projekt aktu notarialnego oraz opinii sporządzonych przez skarżącego, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie, tak jak w ocenie egzaminatorów, nie kwalifikowały do podwyższenia oceny egzaminacyjnej oraz nie dały podstaw do wystawienia oceny pozytywnej (w punktacji 3 do 6) .

Nie dokonując oceny pracy skarżącego, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji Egzaminacyjnej

II Stopnia, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski komisji (w części zasadniczej pokrywające się z wnioskami egzaminatorów) zostały wyciągnięte

po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy

w sprawie i właściwie uzasadnione.

Podkreślenia wymaga, że trafne wywody merytoryczne zawarte

w zakwestionowanej uchwale pozwalają na pominięcie i nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie argumentów dotyczących mankamentów prac sporządzonych przez skarżącego. Organ podał, które z wad pracy egzaminacyjnej zostały uznane jako przesadzające o wystawionej ocenie.

I tak, odnośnie do negatywnej oceny pierwszego projektu aktu notarialnego, wobec której egzaminatorzy byli zgodni, skarżący sporządzając projekt umowy sprzedaży błędnie wskazał nabycie spadku po ½ na podstawie przepisów nie obowiązujących w chwili otwarcia spadku. Błędnie wyliczono ułamki z dziedziczenia po Janie Krakowskim i nieprawidłowo opisano udziały we współwłasności nieruchomości, co stanowiło naruszenie art. 933 § 1 i § 2 Kc. Należy stwierdzić

za organem, że skoro Jan Krakowski w chwili śmierci pozostawał w separacji z Anną Krakowską i nie sporządził na jej rzecz testamentu, to została ona wyłączona

od dziedziczenia ustawowego. Spadkodawca nie miał zstępnych. Zgodnie z art. 935 § 2 Kc., w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy, cały spadek przypada jego rodzicom i rodzeństwu. Spadkodawca pozostawił matkę i brata. Jego ojciec nie dożył otwarcia spadku. Stosownie do art. 933 § 1 i § 2 Kc. udział spadkowy każdego

z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa. Pozostałą część dziedziczy rodzeństwo w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada drugiemu

z rodziców i rodzeństwu po połowie. Zatem wbrew treści zawartej w sporządzonej pracy egzaminacyjnej, udziały spadkowe matki i brata spadkodawcy nie wynosiły

po połowie. Matka spadkodawcy odziedziczyła spadek w 3/8 części, zaś brat w 5/8 części. W konsekwencji zgodnie uznano, że błędy co do wielkości udziałów w spadku powodują, że błędne są także przysługujące Teofili Krakowskiej i Mateuszowi Krakowskiemu udziały w nieruchomości. Skarżący nie wyliczył wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli we własności tej nieruchomości, co zrodziło kolejny błąd. Skutkiem braku wiedzy zdającego w tej materii było to, że Teofilia Krakowska sprzedała częściowo udział, który jej nie przysługiwał, natomiast Mateusz Krakowski nie sprzedał całości przysługujących mu udziałów.

Wadliwie sformułowano również oświadczenia woli sprzedających, co stanowi naruszenie art. 80 § 1 i § 2 Pon., obligującego notariusza do precyzyjnego redagowania aktów i do dbałości o zabezpieczenie interesów stron, jak i art. 94 § 1 zd. 2 Pon., zobowiązującego notariusza do ustalenia, że akt jest zgodny z wolą stron czynności notarialnej. W efekcie skarżący sporządził częściowo bezskuteczną czynność prawną. Jak podano, dla oceny pracy z pierwszego projektu aktu notarialnego nie ma znaczenia okoliczność, że czynność prawna udokumentowana

w akcie notarialnym jest bezskuteczna, a nie bezwzględnie nieważna. Podkreślono, że wykonywanie zawodu notariusza wymaga dokumentowania czynności ważnych, skutecznych i zgodnych z prawem.

Jako błędne uznać również należy powoływanie się przez skarżącego

w projekcie aktu notarialnego na trzy uchwały podjęte przez zgromadzenie wspólników spółki z o.o. na podstawie art. 228, art. 229 i art. 230 k.s.h. Prawidłowo, uchwała w realiach zadania egzaminacyjnego jest wymagana wyłącznie

na podstawie art. 229 k.s.h. Błąd ten świadczy o braku wiedzy skarżącego co do zakresu stosowania ww. przepisów. Wskazać należy, że przepis art. 228 pkt 4 k.s.h. ma charakter dyspozytywny i nawet gdy umowa spółki wyłącza lub ogranicza wymóg powzięcia przez wspólników uchwały, to uchwała taka będzie wymagana

w przypadkach wypełniających normę z art. 229 lub art. 230 k.s.h. Celem bowiem przepisu art. 230 k.s.h. jest asekuracja majątku spółki przed nadmiernie ryzykownymi działaniami członków jej zarządu.

Dalej należy wskazać, że skarżący wprawdzie powołał dokument w postaci uchwały walnego zgromadzenia Genius Loci S.A. w likwidacji wyrażającej zgodę

na zbycie udziału, jednakże uchwała ta nie zawiera elementów wymaganych przepisem art. 468 § 1 k.s.h., a w związku z tym nie wywołuje skutku prawnego

w postaci koniecznej zgody w rozumieniu art. 17 § 1 k.s.h. Mianowicie podjęcie przez walne zgromadzenie Genius Loci S.A. uchwały o rozwiązaniu spółki doprowadziło

do otwarcia jej likwidacji (art. 459 pkt 2 k.s.h. w związku z art. 461 § 1 k.s.h.).

W związku z tym, zgodnie z art. 468 § 1 zd. 3 k.s.h., po otwarciu likwidacji, stanowiące własność takiej spółki nieruchomości mogą być zbywane w drodze publicznej licytacji, a z wolnej ręki – jedynie na mocy uchwały walnego zgromadzenia i po cenie nie niższej od uchwalonej przez zgromadzenie. Tymczasem skarżący w tej materii przywołał uchwałę opartą wyłącznie na art. 393 (pominął wskazanie pkt 4) k.s.h. i bez wskazania, że zgoda dotyczy zbycia z wolnej ręki (wskazano cenę minimalną).

Sporządzając wymagany egzaminem akt prawny skarżący powinien przede wszystkim wykazać się znajomością przepisów prawnych, które mają zastosowanie w stanie faktycznym sprawy oraz powołać się na te przepisy, dokonując umiejętnej ich interpretacji, czego w projekcie wspomnianego wyżej aktu notarialnego zabrakło.

Należy przyznać w tym miejscu rację Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, która uznała, że tylko praca egzaminacyjna spełniająca wszystkie kryteria wymienione

w art. 74e § 2 Pn., może uzyskać pozytywną ocenę. Musi więc ona spełniać podstawowe wymogi formalne, a zdający musi właściwie zastosować przepisy prawa oraz poprawnie je zinterpretować. Z kolei postawiony problem co do istoty musi zostać w sposób trafny rozstrzygnięty.

Egzamin notarialny, do którego przystąpił skarżący jest egzaminem zawodowym i złożenie go z pozytywnym wynikiem daje prawo do wykonywania zawodu notariusza, który jest zawodem zaufania publicznego i powinien być wykonywany jedynie przez te osoby, które w sposób należyty są przygotowane

do jego wykonywania. Egzamin notarialny stanowi zatem formę sprawdzenia czy osoba do niego podchodząca zdobyła umiejętności i wiedzę wymaganą do pełnienia obowiązków notariusza.

Reasumując stwierdzić należy, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia rozpoznała odwołanie skarżącego w zakresie określonym w odwołaniu i wbrew twierdzeniom skargi, nie można jej postawić zarzutu, aby swym działaniem naruszyła art. 77 § 1 Kpa. Rozstrzygnięcia organów zostały wydane na podstawie kompletnego i prawidłowo zebranego materiału dowodowego.

Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia art. 7 i art. 107 § 3 Kpa., obie Komisje egzaminacyjne dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego,

a w uchwałach uzasadniły swoje stanowisko w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy te w żadnym stopniu nie dopuściły się zatem naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd

z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które sąd ma obowiązek badać z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o jej oddaleniu.