Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1348/95
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1996-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: Leasing operacyjny charakteryzuje się połączeniem dzierżawy urządzenia z prawem późniejszego jego pierwokupu. Oba zobowiązania połączone w jednej umowie mieszczą się właśnie w tym, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

Umowa pierwokupu bowiem przesądza o tytule własności urządzenia na czas trwania dzierżawy, sama zaś dzierżawa czyni, iż okresowe świadczenia za używanie urządzenia przemysłowego są opodatkowanym przychodem właściciela urządzenia. Przedmiotowe przychody mają charakter świadczeń okresowych, o ich opodatkowaniu decyduje zatem nie data zawarcia umowy, lecz okres za jaki były należne.

TEZY

Leasing operacyjny charakteryzuje się połączeniem dzierżawy urządzenia z prawem późniejszego jego pierwokupu. Oba zobowiązania połączone w jednej umowie mieszczą się właśnie w tym, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

Umowa pierwokupu bowiem przesądza o tytule własności urządzenia na czas trwania dzierżawy, sama zaś dzierżawa czyni, iż okresowe świadczenia za używanie urządzenia przemysłowego są opodatkowanym przychodem właściciela urządzenia. Przedmiotowe przychody mają charakter świadczeń okresowych, o ich opodatkowaniu decyduje zatem nie data zawarcia umowy, lecz okres za jaki były należne.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skarżącego są chybione, a skoro równocześnie Sąd z urzędu /art. 206 Kpa/ nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie, to skarga musiała ulec oddaleniu.

Po pierwsze rzeczą nie budzącą żadnych wątpliwości winno być to, że na czas trwania przedmiotowych dla sprawy umów Przedsiębiorstwo dysponowało jedynie prawem użytkowania przekazanych mu przez osoby zagraniczne urządzeń. Stanu tego nie mogły zmienić umowne postanowienia co do prawa pierwokupu stanowiące jednocześnie, że przeniesienie własności urządzeń po upływie okresów używania wymagać będzie zawarcia odrębnej umowy w przedmiocie przeniesienia własności.

Współczesny rozwój gospodarczy charakteryzuje się w pierwszej kolejności daleko idącą kapitałochłonnością oraz międzynarodowymi powiązaniami podmiotów gospodarczych.

Oba te czynniki sprzyjają różnorodności stosunków zobowiązaniowych, dla których nie wystarczają typowe umowy przewidziane w kodeksie cywilnym.

Stąd, praktyka gospodarcza wymusza, zgodnie z zasadą swobodnego kształtowania stosunków umownych /art. 353[1] Kc/ coraz większą ilość umów, które w teorii określa się umowami nienazwanymi. Najczęściej są to umowy łączące w sobie cechy charakterystyczne stypizowanych w kodeksie cywilnym różnych umów.

W przypadku umów, na tle których miał zrodzić się sporny obowiązek płatnika, mamy do czynienia z umowami, które potocznie nazywa się leasingiem operacyjnym.

Ten zaś charakteryzuje się połączeniem dzierżawy urządzenia z prawem późniejszego jego pierwokupu.

Oba zobowiązania połączone w jednej umowie mieszczą się właśnie w tym, o czym stanowi art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Umowa pierwokupu bowiem przesądza o tytule własności urządzenia na czas trwania dzierżawy, sama zaś dzierżawa czyni, iż okresowe świadczenia za używanie urządzenia przemysłowego są opodatkowanym przychodem właściciela urządzenia.

Powyższe uwagi są zbieżne z ustaleniami organów podatkowych obu instancji.

Podobnie niezasadny jest drugi zarzut skarżącego Przedsiębiorstwa.

W tym przypadku nie można mówić o działaniu prawa wstecz tylko z tej przyczyn, że tytułem do podlegających opodatkowaniu przychodów była umowa zawarta przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Przedmiotowe przychody mają charakter świadczeń okresowych, o ich opodatkowaniu decyduje zatem nie data zawarcia umowy, lecz okres za jaki były należne.

Dla ilustracji bezzasadności zarzutu można posłużyć się porównaniem z obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku dochodowego osób fizycznych. W tym przypadku podstawowym źródłem opodatkowania są przychody ze stosunku pracy /wynagrodzenie pracownicze/. Gdyby zatem pogląd skarżącego przenieść na opodatkowanie wynagrodzenia za pracę, to wówczas za niedopuszczalne działanie prawa wstecz należałoby uznać opodatkowanie wszystkich wynagrodzeń za pracę, jeśli tylko umowa o pracę zawarta została przed dniem 1 stycznia 1992 r. /przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych/.

Niezasadność tego zarzutu, nie oznacza jednak, aby poczucie pokrzywdzenia skarżącego było pozbawione zupełnie racjonalnych podstaw.

Sytuacja, w jakiej na skutek zaskarżonych decyzji znalazło się Przedsiębiorstwo, jest wynikiem niestabilności prawa, a więc zjawiska, które z zasady ujemnie rzutuje na planowe, rozciągnięte w czasie działania gospodarcze.

Stanowienie prawa zgodnie z konstytucyjnym podziałem władzy, pozostawione jest jednak wyłącznie ustawodawcy i jego ocena nie mieści się w kompetencjach sądu administracyjnego.

Z przytoczonych względów, zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.