Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1419/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 3 - 5, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. spraw ze skarg S. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz z dnia [...] września 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzania gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg S.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w K. są:

1. decyzja Dyrektora Izby Celnej (dalej "Dyrektor") z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (dalej "Naczelnik") z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia S.S. kary pieniężnej w wysokości 12. 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] o nr [...] w lokalu SALON GIER "[...]" w K. przy ul. [...] 24, poza kasynem gry (II SA/Rz 1419/15),

2. decyzja Dyrektora z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia S.S. kary pieniężnej w wysokości 12. 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] o nr [...] w lokalu SALON GIER "[...]" w K. przy ul. [...], poza kasynem gry (II SA/Rz 1520/15),

3. decyzja Dyrektora z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia S.S. kary pieniężnej w wysokości 12. 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] o nr [...] w lokalu SALON GIER "[...]" w K. przy ul. [...] , poza kasynem gry (II SA/Rz 1521/15),

4. decyzja Dyrektora z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia S.S. kary pieniężną w wysokości 12. 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] o nr [...] w lokalu SALON GIER "[...]" w K. przy ul. [...] 24, poza kasynem gry (II SA/Rz 1522/15),

5. decyzja Dyrektora z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia S.S. kary pieniężną w wysokości 12. 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] o nr [...] w lokalu SALON GIER "[...]" w K. przy ul. [...], poza kasynem gry (II SA/Rz 1523/15).

W podstawach prawnych decyzji organ II instancji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej "O.p.") oraz art. 2 ust. 3 i 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 471, dalej "u.g.h.").

Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej w opisanym wyżej lokalu przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w dniu [...] czerwca 2014 r. (II SA/Rz 1419/15) i w dniu [...] października 2014 r. (w pozostałych sprawach) dokonane na podstawie eksperymentu polegającego na odtworzeniu możliwości gry na automatach, potwierdzone następnie w opinii biegłego sądowego w zakresie badania automatów i urządzeń do gier Sądu Okręgowego w [...] Ł.B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] sporządzonej na potrzeby postępowania karno – skarbowego (II SA/Rz 1419/15) oraz w opinii upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1520/15), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1521/15), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1522/15), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1523/15). Na podstawie wymienionych wyżej dowodów ustalono, że będące przedmiotem postępowań automaty do gier są urządzeniami elektronicznymi, umożliwiającymi uzyskanie wygranej pieniężnej oraz wygranej rzeczowej polegającej na rozpoczęciu nowych gier przez wykorzystanie punktów wygranych w poprzednich grach. Przebieg gier na automatach ma charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności gracza, zaś w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez gracza poprzez wprowadzenie monet do akceptora monet lub banknotów do akceptora banknotów.

W następstwie powyższych ustaleń organ uznał, że gry prowadzone na badanym automacie zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h., a możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawierają się w definicji wygranej rzeczowej określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h., zatem działalność w powyższym zakresie może być prowadzona na podstawie koncesji na prowadzenie kasyna gry, zaś urządzanie gier na takim automacie jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Ustalenie, że władający lokalem S.S. wynajął jego powierzchnię celem zainstalowania automatu należącego do A Sp. z o.o. z/s we W., nie posiadającej koncesji na prowadzenie kasyna gry w spornym lokalu pozwala na przypisanie mu przymiotu urządzającego gry na tym automacie. Powyższe ustalenia obligowały organ do nałożenia na niego kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Mając na uwadze dokonane ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego w [...] opisanymi na wstępie decyzjami wymierzył S.S. kary pieniężne za urządzanie gier poza kasynem, na powyższych automatach, w wysokości po

12 000 zł (za każdy automat).

W odwołaniach od decyzji I instancji S.S. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisów technicznych, które wobec braku uprzedniej notyfikacji nie mogą być stosowane oraz mimo braku decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej o charakterze gry na spornym automacie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Po rozpoznaniu odwołań wyszczególnionymi na wstępie decyzjami zaskarżonymi w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji. W jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do uznania, że sporne urządzenie jest automatem do gry w rozumieniu u.g.h., a grę na nim urządzano bez wymaganej koncesji i wbrew regulacjom zawartym w u.g.h. - poza kasynem gry. Bezsporne pozostaje także to, iż S.S. wypełnił swoim zachowaniem znamiona pojęcia urządzania gier na automacie przez udostępnienie określonej w umowach najmu powierzchni lokalu pod instalację urządzeń do gier należących do A Sp. z o.o. z/s we W. i pobieranie z tego tytułu czynszu w wysokości 10. 000 zł miesięcznie. Ponadto obsługa lokalu uczestniczyła w procesie urządzania gier stwarzając graczom (klientom lokalu) warunki umożliwiające uczestnictwo na terytorium RP w rozgrywaniu gier hazardowych. W świetle poczynionych ustaleń organ zobligowany był do nałożenia na S.S. kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie wbrew przepisom powołanej ustawy mając na wadzie fakt, że adresatem sankcji określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może być także osoba fizyczna.

W kwestii podwójnego karania za ten sam czyn, tj. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz na podstawie art. 107 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r., poz. 186, ze zm., zwanej dalej K.k.s.), organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowania te prowadzone są w zupełnie różnych trybach, w efekcie czego kara wymierzana na podstawie K.k.s. oparta jest na zasadzie winy, natomiast odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. jest odpowiedzialnością obiektywną, oderwaną od kwestii winy. Kary, o których mowa w art. 89 u.g.h. pełnią funkcje: restytucyjną, uzupełniającą i rekompensującą straty Skarbu Państwa, w zakresie uszczuplenia wpływów, w związku z nielegalnie prowadzoną działalnością. U.g.h. nie zawiera odesłania do K.k.s., w związku z tym wymierzana na jej podstawie sankcja nie może być utożsamiana z karą grzywny.

Organ odwoławczy odniósł się również do zagadnienia notyfikacji Komisji Europejskiej projektu u.g.h., a ściślej – jej braku, a to w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydanego w połączonych sprawach C-213/11, C-214/1 i C-217/11. W ocenie DIC przepisy u.g.h. nie mają charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (dalej zwanej jako: "dyrektywa 98/34/WE"), a zatem nie są objęte obowiązkiem uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej. Odmienny wniosek i tak nie zmieniłby faktu, że przepisy te są częścią polskiego porządku prawnego i organ miał prawny obowiązek ich stosowania. Takie stanowisko koreluje w pełni z poglądem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. akt P 4/14 z dnia 11 marca 2015 r., w którym orzeczono o zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 Konstytucji oraz z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucił naruszenie:

1. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12. 000, 00 zł od każdego automatu za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie wobec strony w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis, wespół z nakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, a w konsekwencji w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może on być stosowany, zaś postępowanie wobec strony powinno zostać umorzone.

2. art. 6 i 7 u.g.h., poprzez ich niezastosowanie w sprawie pomimo, że mocą tych przepisów nie każdy organ celny, lecz jedynie Minister Finansów posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją administracyjną między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu u.g.h.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko uprzednio wyrażone w sprawie.

Pełnomocnik strony skarżącej w pismach z dnia 23 grudnia 2015 r. w imieniu skarżącego : 1) podtrzymał zarzut dotyczący braku notyfikacji art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz dotychczasowe wnioski, 2) cofnął zarzut dotyczący naruszenia art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h., 3) zgłosił zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnie pojęcia urządzającego gry jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującego automaty do gier, bez dokonywania zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i nałożenie kary pieniężnej.

Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowił zarządzić na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "P.p.s.a.") połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt II SA/Rz 1419/15, II SA/Rz 1520/15, II SA/Rz 1521/15, II SA/Rz 1522/15, II SA/Rz 1523/15 i prowadzić je pod sygn. akt II SA/Rz 1419/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi zostały oddalone, bowiem nie okazały się zasadne.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Kontrolowanymi decyzjami nałożono na Skarżącego karę pieniężną w wysokości po 12.000 zł za urządzanie gier na każdym z automatów poza kasynem gry w lokalu SALON GIER "[...]" w K. przy ul. [...]. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że wyżej wymienione automaty zainstalowano w lokalu wynajmowanym przez skarżącego na podstawie umów najmu powierzchni użytkowej nr [...] z dnia [...] października 2013 r. (II SA/Rz 1419/15) oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. (w pozostałych sprawach) zawartych między właścicielem automatów"A Sp. z o.o. a S.S., jako wynajmującym.

Z prawidłowo przeprowadzonych przez organ ustaleń wynika, i co w zasadzie nie było w sprawie kwestionowane, że lokal " [...]" nie był objęty koncesją lub zezwoleniem, a jego przeznaczenie wskazuje na ogólną dostępność dla klientów (potencjalnych graczy), czyli komercyjny cel lokalizacji. Nie budzi również zastrzeżeń Sądu, że gry na zakwestionowanym automacie odpowiadały dyspozycjom z art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., jako że zawierały w sobie element losowości (przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów, co w szczególności potwierdziły wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Służby Celnej.

Zgodnie z powołanymi przepisami, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3), a także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5). Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4). Dla rekonstrukcji znaczenia użytego przez ustawodawcę pojęcia "losowy" należy odnieść się do wykładni językowej posiłkując się słownikami języka polskiego, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, str. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, str. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, str. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który zawiera element losowości. Powyższe stwierdzenie koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 u.g.h. sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1713/13, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do uznania urządzenia za automat do gry w rozumieniu u.g.h. wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy. Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 u.g.h.).

W ocenie Sądu organy celne bezspornie wykazały, że gry na rzeczonym automacie charakteryzowały się powyższymi cechami. Ich organizowanie było nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę przez osoby uczestniczące w danej grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniach wystawionych w miejscu cechującym się ogólną dostępnością dla nieograniczonej liczby potencjalnych graczy. Wyniki przeprowadzonych przez funkcjonariuszy eksperymentów oraz opinia biegłego sądowego w zakresie badania automatów i urządzeń do gier Ł.B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] (II SA/Rz 1419/15) oraz opinie upoważnionej jednostki badającej – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1520/15), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1521/15), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 1522/15), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...](II SA/Rz 1523/15) w wystarczający sposób dowiodły, że gry na zakwestionowanych urządzeniach odpowiadały ww. definicjom ustawowym.

W kwestii wykładni powołanych przepisów oraz oceny zagadnienia wpływu naruszenia podczas uchwalania u.g.h. przepisów dyrektywy 98/34/WE, z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. II GPS 1/16, w całości aprobowana przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawię, która po części stanowi odpowiedź na podniesione w skardze zarzuty. Wyjaśniono w niej, że:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy;

2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że brak jest podstaw do uznania przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Nie ustanawiają one bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny skład, a przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu, lecz sankcję za działania niezgodne z prawem. Jego notyfikacja Komisji Europejskiej nie była zatem wymagana. Przepis ten może zatem stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów u.g.h. Dla rekonstrukcji znamion opisanego w nim deliktu administracyjnego nie ma znaczenia techniczny charakter art. 14 ust. 1. Konieczne jest natomiast ustalenie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych poddał się działaniu zasad w niej określonych, czy też zignorował ją w ten sposób, że np. prowadził taką działalność pomimo, że nie posiadał zezwolenia ani koncesji, czy nawet nie ubiegał się o ich uzyskanie. Brak notyfikacji ustawy nie uchyla bezprawności takich zachowań, a "legitymizacji" takiej działalności nie stwarza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ma znaczenie samoistne i nie jest ściśle sprzężony z art. 14 ust. 1 u.g.h. Sens określonej w nim kary administracyjnej tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, a jej celem jest restytucja niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowanie strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach, na co uwagę zwrócił również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P 32/12. Dla pociągnięcia danego podmiotu do odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest ustalenie faktu urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., oraz, że gra na automacie była urządzana poza kasynem gry. Z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu nie ma prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizuje zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.

To wszystko czyni to bezzasadnymi podnoszone w skardze zarzuty wydania decyzji w oparciu o przepisy, które ze względu na brak notyfikacji nie powinny mieć zastosowania, jak też nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za urządzanie gier bez wymaganej koncesji, w sytuacji gdy jako osoba fizyczna nie mógł jej uzyskać. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził o braku obowiązku notyfikacji i wskazał, że dla nałożenia kary administracyjnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. znaczenie ma nie tyle brak koncesji, co miejsce prowadzenia gier – poza kasynem.

Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Gdy chodzi natomiast o zagadnienie odnoszące się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie ww. deliktu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "urządzającego gry". Stwierdził, że podmiotem takim jest każdy, kto urządza (organizuje) grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Ponownie sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

Z umowy wynika, że Skarżący wynajął Spółce część powierzchni użytkowej celem prowadzenia przez Spółkę gier, w tym gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Umowa miała charakter odpłatny, a Skarżący był nie tylko uprawniony, ale i obowiązany do dbałości o wstawione do lokalu urządzenie, jak również do jego prawidłowej obsługi. Posiadał klucz do urządzeń, szczegółową instrukcję postępowania w przypadku bezprawnej ingerencji osób trzecich lub wskazanych w tej instrukcji czynności organów administracji publicznej w stosunku do zainstalowanych w lokalu urządzeń. Z pewnością nie wpisuje się w stosunek najmu określony w tej instrukcji bezwzględny obowiązek wynajmującego do złożenia pisemnych uwag do czynności kontrolnych. Ponadto, pracownik Skarżącego, zatrudniona na stanowisku barmanki – A.K. - wskazywała klientom sposób rozpoczęcia gry i dawała podstawowe instrukcje a także informowała serwisanta o problemach technicznych z automatem (protokół przesłuchania świadka A.K. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1419/15 oraz z dnia [...] października 2014 r. w pozostałych sprawach). Nie można więc przekonująco twierdzić, że Skarżący tylko wynajął lokal pod automaty do gry. Nie budzi wątpliwości, iż zobowiązał się także odpłatnie do ich obsługi i zapewnienia prawidłowego przebiegu gry. Swoim zachowaniem Skarżący zarówno udostępnił lokal do zamontowania urządzeń, przystosowania go do tego rodzaju działalności, następnie umożliwił dostęp do automatów nieograniczonej liczbie graczy, zobowiązując się do utrzymania automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń, wyczerpując tym samym desygnaty pojęcia "urządza".

Końcowo wyjaśnić wypada także, iż Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o odroczenie rozpraw ze względu na możliwość uczestniczenia w nich umocowanego przez pełnomocnika skarżącego aplikanta adwokackiego.

Mając te wszystkie okoliczności na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.