Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1645/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art.15 ust.1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński ( spr.) sędzia del. WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 445/09 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 445/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, po powzięciu wiadomości, że przeciwko P.J. jest prowadzone postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu), decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, tekst jednolity z późn. zm.), cofnął pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, które P. J. uzyskał na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1984 r.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, utracił wiarygodność jako posiadacz pozwolenia na broń. Posiadając odpowiednio 2,56 i 2,4 promila alkoholu w wydychanym powietrzu stworzył zagrożenie nie tylko dla siebie, ale też dla życia i zdrowia innych osób i nie daje gwarancji, czy w przyszłości w takim stanie nie sięgnie po broń.

Skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji wnosząc o zmianę decyzji i uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lutego 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał, iż Komendant Wojewódzki Policji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, ponieważ nie dokonał dokładnej analizy akt administracyjnych. Organ I instancji winien uzupełnić materiał dowodowy i ponownie wydać decyzję oceniając jego całość.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach cofnął pozwolenie na broń palną myśliwską P.J.. Organ uzupełnił postępowanie dowodowe, wskazując, iż z opinii policyjnej z miejsca zamieszkania wynika, iż P.J. posiada bardzo dobrą opinię, sąsiedzi wypowiadają się o nim pozytywnie i nie jest przez nich widywany w stanie po spożyciu alkoholu. Powołał się też na wyrok Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...] uznający P.J. winnym kierowania samochodem osobowym w dniu [...] sierpnia 2007 r. w stanie nietrzeźwości (pierwsze badanie alkometrem 1,23 mg/l, drugie badanie - 1,15 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) oraz na wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] maja 1990 r. uznający P.J. winnym popełnienia czynu z art. 145 § 1 i 3 k.k. (skarżący prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości spowodował wypadek najeżdżając na przydrożny słup trakcji elektrycznej w wyniku czego pasażerka doznała ran ciętych skóry głowy), a także przestępstwa z art. 259 kk (skarżący będąc pozbawiony wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] października 1987 r. prawa jazdy na okres 6 lat naruszył ten zakaz prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwym). Wskazał także na oświadczenie skarżącego, iż prawo jazdy zostało mu odebrane orzeczeniem Kolegium Do Spraw Wykroczeń w roku 1986 na okres 3 lat.

W uzasadnieniu organ uzasadnił, iż strona wobec faktu kierowania pojazdu bez uprawnień, a nadto będąc pod wpływem alkoholu nie kontrolowała swego zachowania wsiadając za kierownicę, co nie daje gwarancji, że w takim stanie nie będzie używać broni z narażeniem życia i zdrowia innych osób. Obawa ta w przypadku skarżącego jest o tyle bardziej uzasadniona, że trzykrotnie prowadził on samochód będąc w stanie nietrzeźwości oraz dwukrotnie nie posiadając prawa jazdy, co oznacza, że nie wyciągnął ze swojej negatywnej postawy żadnych wniosków.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji ponownie wnosząc o uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na cofnięcie pozwolenia na broń lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż sam fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a kk nie może być wystarczającą przesłanką do powzięcia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powoływanie się przez organ na wcześniejsze przestępstwa jest nieuzasadnione, bowiem uległy one zatarciu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż skarżący dopuścił się czynu, z którego popełnieniem organy Policji wiążą obawę użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Na zastosowanie tego przepisu w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nie mają wpływu pozytywne, co do zdolności dysponowania bronią, orzeczenia lekarskie i psychologiczne, bowiem to nie brak zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, stanowił podstawę wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, a ustalenia nakazujące zaliczyć stronę do osób, które budzą uzasadnioną obawę, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie było incydentalnym przypadkiem, lecz miało miejsce kilkakrotnie, co bezwzględnie nakazuje pozbawić skarżącego broni w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył na powyższą decyzję P. J. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności podniósł, iż organ pominął pozytywne opinie o skarżącym wystawione przez pracodawcę, opinię z macierzystego Koła Łowieckiego, w którym działa skarżący, opinię z Komendy Powiatowej w W. a także zaświadczenia lekarza i psychologa. Organ nie wziął pod uwagę tego, że nigdy nie użył on broni w sposób nieodpowiedni.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że dana osoba użyje broni w sposób niepowołany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

W uzasadnieniu wskazał, iż treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. przesądza, że, co do osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, obawa sprzecznego z prawem użycia broni wynika z woli prawodawcy. Co do osób skazanych za inne przestępstwa, organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę. Przestępstwa, za które został skazany P.J., nie mieszczą się w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Sąd I instancji podał, że ustawodawca, co do zasady, wykluczył możliwość posiadania tego prawa przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Istnienie "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozach, które wysnuwa się na podstawie tych faktów, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. Nie można przy tym powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym. Niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Sąd I instancji wskazał na bezsporne ustalenia faktów prowadzenia przez skarżącego samochodu w stanie upojenia alkoholowego, przy czym przeprowadzone badanie wykazało u niego ponad czterokrotne przekroczenie dopuszczalnego poziomu alkoholu, o którym mowa w art. 115 § 16 k.k. (odpowiednio 2,56 i 2,4 promila w wydychanym powietrzu). Co więcej, skarżący nie posiadał uprawnień do kierowania samochodem, bowiem utracił je wcześniej za takie samo przestępstwo. Organ wbrew twierdzeniom strony był uprawniony do przywołania okoliczności faktycznych wynikających z wcześniejszych wyroków karnych. Nie chodzi bowiem o samo skazanie (już zatarte), ale o ustalenie faktów będących podstawą skazania oraz ustalenie prawidłowej prognozy co do zachowania skarżącego w przyszłości i zachowania przez niego prawa do posiadania broni.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego w świetle powyższych prawidłowo poczynionych ustaleń, organ słusznie doszedł do przekonania, iż skarżący stwarza obawę użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa, zatem nie może dysponować bronią. Za niezasadne Sąd ten uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokonanie wszechstronnej i całościowej oceny dowodów. Organy Policji, oparły się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym i dokonały jego wszechstronnej oceny nie naruszając art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Pozytywne opinie o skarżącym zarówno w miejscu zamieszkania jak i w pracy, a także z macierzystego koła łowieckiego zostały wzięte przez organ pod uwagę, nie niweczą jednak one obawy wynikającej z okoliczności popełnionego przestępstwa. Okoliczności popełnionego przez oskarżonego przestępstwa zostały ustalone prawomocnym wyrokiem karnym i nie mogą być podważane w postępowaniu administracyjnym, a są one wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżący budzi uzasadnioną obawę niezgodnego z prawem użycia broni.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył, działający za pośrednictwem pełnomocnika, P. J.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego:

- art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez niewłaściwą wykładnię oraz zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż sam fakt naruszenia przepisów prawa przez skarżącego jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego,

2. przepisów postępowania, a to:

- art. 133 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oparcie w dużej mierze orzeczenia na okolicznościach, które nie wynikają z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a ponadto art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez sąd I instancji, iż w przedmiotowej sprawie został rozpatrzony i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W uzasadnieniu wskazano, że Sąd I instancji nie wykazał, że skarżący jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, iż użyje on broni w sposób sprzeczny z interesami bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak wskazano w skardze kasacyjnej, skarżący przez cały okres używania broni nie miał żadnych zarzutów czy też jakichkolwiek problemów z nieprawidłowym użyciem broni. Nie przejawiał on żadnych agresywnych zachowań wobec osób trzecich. Z samego faktu, na który wskazuje Sąd I instancji, a mianowicie iż skarżący wielokrotnie prowadził samochód w stanie upojenia alkoholowego i bez prawa jazdy nie można jeszcze wysnuć wniosku, iż może on użyć broni w nieodpowiedni sposób. Można nawet zasadnie stwierdzić, iż jest wprost przeciwnie. Skoro bowiem skarżący na przestrzeni długiego okresu czasu miał konflikty z prawem, przy czym zawsze chodziło o prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości i jednocześnie przez cały ten okres był wzorowym członkiem koła łowieckiego, osobą która ani raz nie użyła w tym czasie broni w sposób nieodpowiedni, to jak można mówić o uzasadnionej obawie, iż miałby on użyć właśnie teraz broni w sposób niezgodny z przepisami prawa.

Autor skargi kasacyjnej podał następnie, że naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. polega na wyciągnięciu wniosków przez Sąd I instancji, które nie wynikają z materiału dowodowego. Twierdzenie, iż sprawca czynu określonego w art. 178a k.k. stwarza obawę, że użyje on broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego bez wyjaśnienia okoliczności związanych zarówno z zarzucanym czynem jak i osobą jego sprawcy nie może być to w żadnej mierze uznane za logiczne wyprowadzenie wniosku z zebranego materiału dowodowego. Organy administracji i Sąd I instancji faktycznie pominęły wszelkie pozostałe dowody zebrane w sprawie, które to przemawiają jednoznacznie na korzyść skarżącego, ograniczając się do konstatacji, że dowody te "nie niweczą obawy wynikającej z okoliczności popełnionego przestępstwa" i nie odnosząc się do orzeczenia lekarskiego nr [...], sporządzonego przez psychologa. Ponadto, zarówno niezwykle pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, bardzo pozytywna opinia z Koła Łowieckiego, nie skłoniły organu I instancji do zmiany swego stanowiska przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Strona skarżąca kasacyjnie argumentowała dalej, że Sąd I instancji naruszył tj. art. 133 § 1 p.p.s.a twierdząc, iż skarżący wielokrotnie prowadził samochód w stanie upojenia alkoholowego i bez prawa jazdy, nie biorąc pod uwagę możliwości wystąpienia różnych okoliczności, w których doszło do popełnienia tych czynów przez skarżącego

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do unormowania art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej na gruncie art. 183 § 1 p.p.s.a. wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze, co polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, określenia ich charakteru na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieszczenia uzasadnienia uchybień zarzucanych sądowi.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podnosi zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego. Kontrola kasacyjna powinna, w okolicznościach podniesionych w niniejszej skardze kasacyjnej, najpierw objąć zarzut proceduralny, wiążący się z podniesieniem uchybień w zakresie kontroli przez Sąd I instancji procesu ustalania przez organy Policji istotnych dla sprawy faktów. Wyjaśnienie wątpliwości co do procesu ustalania stanu faktycznego sprawy, przyjętego w zaskarżonym wyroku pozwoli na poddanie kontroli wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni wskazanych w nim przepisów.

W ocenie Składu Orzekającego, niezasadny jest wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.

Należy wskazać, iż na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Dla oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. istotne jest zatem zakwalifikowanie oceny prawnej, dokonanej przez sądu administracyjny pierwszej instancji odnośnie do zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach. Naruszeniem tego obowiązku będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny pierwszej instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego, zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym nie kwestionowaniu tych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1977/07 – Lex nr 510728). Przepis ten oznacza więc zakaz wyprowadzania tej oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów nie wynikających z akt sprawy oraz tym samym zakaz wykraczania przez sąd administracyjny poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 999/07 – Lex nr 485041).

Istota podniesionych w skardze kasacyjnej uchybień związanych z tym przepisem, polega z jednej strony na wiązaniu naruszenia tego przepisu z oparciem w dużej mierze orzeczenia na okolicznościach nie wynikających z materiału dowodowego, a z drugiej – na podniesieniu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd sposobu rozpatrzenia i oceny przez organy administracji zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Argumentacja skargi kasacyjnej opiera się na wskazaniu faktów, które dowodzą pozytywnych cech charakteru skarżącego (s. 3-4). Zostały one jednak wzięte pod uwagę przez organy Policji oraz poddane kontroli Sądu I instancji. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje przy tym konkretnie na składniki materiału dowodowego, które stanowiły podstawę kontroli Sądu I instancji, wykraczając poza materiał zebrany przez organ (co na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. winno stanowić podstawę orzekania). Argumentacja na s. 4-5 skargi kasacyjnej dotyczy natomiast odmiennej oceny znaczenia poszczególnych faktów dla wyprowadzenia decyzji administarcyjnych oraz, w konsekwencji, wyroku Sądu i instancji. Związanie takiego zarzutu z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może być zasadne, ponieważ ten przepis nie może służyć kwestionowaniu oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. np. wyrok NSA z dn. 15 grudnia 2009 r., I FSK 1035/09, Lex nr 579775).

Należy także wskazać, że autor skargi kasacyjnej w odniesieniu do żadnego z zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie wskazuje na możliwość powstania istotnego wpływu tych naruszeń na wynik rozstrzygnięcia, nie mówiąc już o skutecznym wykazaniu takiej zależności. Tym bardziej zatem nie mogą one zasługiwać na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. na uwzględnienie w toku kontroli kasacyjnej.

W istocie jednak, wskazane wyżej dwa aspekty zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i błędnej ich oceny, wiążą się z zarzutem naruszenia prawa materialnego, dla niniejszej kontroli kasacyjnej zasadniczych. Autor skargi kasacyjnej wiąże bowiem zarzuty w zakresie oceny faktów z brakiem zasadności ustalenia takiego ich związku z możliwością użycia przez skarżącego broni w przyszłości, że uzasadniają na gruncie art. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przyjęcie, iż wystąpiła uzasadniona obawa takiego użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Także ten zarzut skargi kasacyjnej nie jest trafny. Sąd I instancji dokonał bowiem oceny poprawności zbadania przez organ administracji tych składników stanu faktycznego, które były niezbędne do ustalenia wystąpienia stanu uzasadnionej obawy, o jakim mowa we wskazanym wyżej przepisie ustawy o broni i amunicji. Ocena ta została wyrażona i rozwinięta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w ocenie Składu Orzekającego jest w pełni wystarczająca. Zarzut określony w pkt 2 skargi kasacyjnej wiąże się z uznaniem przez stronę skarżącą trafności odmiennej od dokonanej w kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu administracyjnym oceny stanu faktycznego sprawy, w związku z przyjęciem innej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Autor skargi nie wyjaśnia wprawdzie, w jakim kontekście zauważa naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego jednocześnie w postaci błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania. Są to różne postacie naruszenia prawa materialnego, które wprawdzie mogą wystąpić razem, ale jedynie w określonej relacji wzajemnej i w odniesieniu do odpowiedniego etapu stosowania prawa (zastosowania przepisu). Wymaga to jednak zaprezentowania odpowiedniego rozumowania i argumentacji wskazującej na taką właśnie zależność. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej takiej argumentacji brak, niemniej uchybienie to nie czyni rozpoznania zarzutu niemożliwym.

W ocenie Składu Orzekającego wykładnia tego przepisu, przeprowadzona zarówno przez organy administracji, jak też przez Sąd I instancji jest prawidłowa, w związku z czym nie można przyznać zarzutom skargi w tym kontekście przymiotu zasadności.

Analizując ten zarzut należy wyjść od tego, że art. 18 ust. 1 ustawy formułuje obowiązek organu (organ cofa pozwolenie na broń) w przypadku spełnienia określonych przesłanek, co kreuje sytuację braku uznania w kwestii ustalenia normatywnej konsekwencji. Znaczenia nabiera w tym prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 ustawy odsyła w pkt 2, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6 (którego dotyczy stan faktyczny sprawy administracyjnej w ramach katalogu przesłanek określonych w pkt 1-6 tego przepisu). Punkt 6 tego przepisu, w ramach wskazanego wyżej odesłania z art. 18 ustawy, upoważnia organ do cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka skazana została prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie tych przestępstw.

Na gruncie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy rozróżnić zatem dwie sytuacje. Pierwsza, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw. Druga, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wyraźnie odróżnia te sytuacje uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., (II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). W zakresie sytuacji objętej niniejszą kontrolą kasacyjną, należy ją odnieść do zwrotu "uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesami bezpieczeństwa lub porządku prawnego".

Uchwała powyższa w tym zakresie wskazuje ogólnie, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym (rodzajem przywileju) i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, w związku z czym osoby takie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w konflikt z prawem. Uchwała podnosi także, iż w przypadku osób, które nie zostały skazane za wymienione w tym przepisie przestępstwa, należy szczegółowo zanalizować stan faktyczny i uzasadnić istnienie takiej uzasadnionej obawy.

W ocenie Składu Orzekającego, Sąd I instancji przeprowadził rozumowanie, zasadnie wskazując na ustalone przez organy administracji przesłanki, które w jego ocenie, prowadzą do przyjęcia, iż taka obawa wystąpiła, a ponadto, że jest ona obawą uzasadnioną oraz trafnie zaakceptował ustalenia interpretacyjne organów administracji.

Osnową tego rozumowania jest fakt popełnienia w 2007 r. czynu zabronionego w stanie nietrzeźwości, który to czyn polegał na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w tym stanie w stężeniu czterokrotnie przekraczającym poziom dopuszczalny, a ponadto w sytuacji braku uprawnień do kierowania pojazdem. W rozpoznawanej sprawie nie wchodziło zatem w grę automatyczne cofnięcie pozwolenia na broń, bowiem przestępstwo z art. 178a kodeksu karnego, za popełnienie którego skarżący został prawomocnie skazany, nie należy do przestępstw wskazanych expressis verbis w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Do organów Policji należała zatem ocena, czy popełniony czyn wyczerpuje treść przesłanki z części pierwszej tego przepisu. Organy Policji oceny takiej dokonały i przyjęły, że skazanie za czyn polegający na prowadzeniu samochodu we wskazanym wyżej poziomie stanu nietrzeźwości stanowi rodzaj bezpośredniego narażenia zdrowia lub życia osób trzecich. Wskazuje ponadto na rażące ignorowanie zasad bezpieczeństwa i porządku publicznego, co sumarycznie stanowi przesłankę uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń.

W ocenie Składu Orzekającego wykładnia wskazująca na takie ustalenie treści pojęcia "uzasadniona obawa użycia broni", które akcentuje kontekst funkcjonalny jest w przypadku zwrotów szacunkowych poprawna. Fakt prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz zwłaszcza zachowanie po popełnieniu czynu może stanowić podstawę przekonania o możliwości powstania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia w wyniku takiego zachowania skarżącego i nie można tego wiązać z wymogiem badania w procesie decyzyjnym skali realności tego zagrożenia, która nie jest możliwa do zmierzenia. Mimo zatem nie mieszczenia się popełnionego czynu w katalogu przestępstw bezpośrednio wymienionych w II części tego przepisu, związek tego czynu, wskazującego jednoznacznie na lekceważący stosunek skarżącego kasacyjnie do porządku prawnego, z możliwością zagrożenia życia i zdrowia, występujący ze względu na rodzaj skutków, do jakich czyn taki może doprowadzić, przesądza o trafności konkluzji Sądu i organów. W tym kontekście zbliża to w pewnym sensie kategorie czynów bezpośrednio wymienionych w art. 15 ust. 12 pkt 6 oraz czynów wiążących się z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości. Mimo więc tego, że nie powoduje automatyzmu w cofnięciu pozwolenia (co Sąd I instancji trafnie podniósł w uzasadnieniu wyroku), prowadzi w kontekście powyższej możliwości do oceny innych elementów pojęcia "uzasadniona obawa".

W ramach tych innych elementów, Sąd i organy trafnie wskazują na charakter czynu popełnionego umyślnie oraz na fakt popełnienia czynu w stanie nietrzeźwości. Stan taki jest bowiem potencjalnie szczególnie groźny w przypadku doprowadzania się do niego przez osobę posiadającą broń palną. Oznacza on po prostu uzasadnioną możliwość utraty kontroli przez posiadacza zezwolenia nad swoim postępowaniem, co może prowadzić (stanowi uzasadnioną obawę) do wykorzystania broni w sposób niekontrolowany, wynikający właśnie z potencjalnego wprowadzenia się w stan nietrzeźwości. Już sam fakt, że osoba posiadająca broń na tyle nie kontroluje swego postępowania, że prowadzi pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, godząc się na ewentualne tego skutki, uzasadnia powstanie przekonania, iż może on, w ten sam sposób nie kontrolując swego postępowania, użyć w takim stanie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe okoliczności wystarczają, aby organ administracji związał wystąpienie uzasadnionej obawy z powyższymi zależnościami.

W związku z tym nie jest istotny fakt wielokrotności czy jednorazowości takiego zachowania czy też moment czasowy, w którym takie czyny popełniono. To nie same czyny kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości są bowiem przedmiotem oceny prawnej związanej z treścią pojęcia "uzasadniona obawa", lecz wiążące się z nimi właściwości leżące po stronie sprawcy, mogące kreować przekonanie o wystąpieniu takiej obawy na gruncie wymogów wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

W konsekwencji zatem, z jednej strony fakt popełnienia czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w sposób mogący zagrozić życiu i zdrowiu, a z drugiej – dokonanie tego czynu w stanie nietrzeźwości, doprowadzenie się do którego zakłada brak pełnej kontroli nad swoim zachowaniem, prowadzi do przyjęcia, iż całe zdarzenie, niezależnie od tego, że sam popełniony czyn nie mieści się stricte w katalogu przestępstw wskazanych w przepisie, prowadzi do przyjęcia wystąpienia uzasadnionej obawy niekontrolowanego użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uwzględnienie tych przesłanek w żaden sposób nie prowadzi do automatycznego związania faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego z przyjęciem wystąpienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Nie może także przesądzać o trafności odmiennego wyniku wykładni pierwszej przesłanki przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy uwzględnienie dotychczasowego trybu życia, czego wyrazem była opinia, której treści organ nie uznał za równoważącą okoliczności świadczące o wystąpieniu stanu uzasadnionej obawy użycia broni. Kwestie te podlegają ocenie organu w konkretnym procesie decyzyjnym i są zestawiane ze wskazaną wyżej wykładnią pojęcia "uzasadniona obawa użycia broni", elementem której jest antycypacja przyszłych zachowań w kontekście sytuacji będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (popełnienie danego czynu).

W świetle powyższego argumenty strony skarżącej kasacyjnie odnośnie do niewłaściwej wykładni i zastosowania wskazanego przepisu ustawy o broni i amunicji nie mogą być uznane za zasadne. Sformułowanie przepisu w sposób otwarty, ze wskazaniem na zwrot szacunkowy, powoduje potrzebę uwzględnienia argumentu funkcjonalnego w ustaleniu sensu danego zwrotu normatywnego, co miało miejsce w przypadku zaskarżonego wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na treści art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.