Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1254/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie uzależnia prawa podatnika obniżenia podatku należnego od tego, w jaki sposób faktycznie użytkowany będzie pojazd w przyszłości, lecz od rodzaju zakupionego pojazdu.

TEZY

Przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie uzależnia prawa podatnika obniżenia podatku należnego od tego, w jaki sposób faktycznie użytkowany będzie pojazd w przyszłości, lecz od rodzaju zakupionego pojazdu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 1999 r. Izba Skarbowa w L., na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania Zofii K. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 8 lipca 1999 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za miesiące: styczeń, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 1996 r., a za miesiące: wrzesień, październik, listopad i grudzień 1996 zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę - utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa wskazała, że organ I instancji wydał decyzję, w której określił podatniczce Zofii K. podatek VAT za ww. miesiące oraz zaległość podatkową i odsetki za zwłokę.

W odwołaniu od tej decyzji podatniczka kwestionowała ustalenia faktyczne i prawne dotyczące miesiąca września 1996 r. i wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, ew. o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie.

Izba Skarbowa po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znalazła podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.

Wskazała, że w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 1996 r. podatniczka odliczyła podatek naliczony z faktury VAT z dnia 9 września 1996 r. dokumentującej zakup samochodu Fiat Punto o wartości netto 29.333,06 zł i podatku VAT w wysokości 6.453,93 zł.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza ustaleń dokonanych w dochodzeniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową, organ I instancji stwierdził, że w listopadzie 1997 r. samochód nie posiadał już cech samochodu ciężarowego. Samochód bowiem miał zamontowane tylne siedzenia, zagłówki, pasy bezpieczeństwa przy siedzeniach. Na podłodze nie stwierdzono śladów przeróbek, a w samochodzie nie było stałej przegrody z metalu oraz siatki. Ustalenia te wskazywały jednoznacznie, iż samochód nie posiadał przymiotów samochodu ciężarowego. Zasadnie zatem organ I instancji, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług zakwestionował odliczenie podatku naliczonego z faktury VAT dokumentującej zakup tego samochodu.

Fakt, że samochód wykorzystywany był i jest do prowadzonej działalności gospodarczej oraz zakwalifikowanie samochodu na podstawie świadectwa homologacji i dowodu rejestracyjnego jako pojazd ciężarowy, nie przesadza o jego charakterze /rzeczywistym wykorzystaniu/, co niezbicie wykazały ustalenia poczynione w toku postępowania. Nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do postępowania podatkowego ustalenie, czy podatnik popełnił przestępstwo skarbowe, bowiem stopień jego zawinienia nie ma znaczenia dla wymiaru zobowiązania podatkowego.

Podstawą dokonywanych ustaleń jest stwierdzenie samego faktu nieprawidłowego rozliczenia z tytułu należności podatkowych. Organ nie jest związany ustaleniami innego organu, czy też sądu.

Pozostałe ustalenia organu I instancji dotyczące miesięcy objętych decyzją Urzędu Skarbowego nie są sporne. Z tych przyczyn należało orzec jak w decyzji.

W skardze na ww. decyzję Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zofia K. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Podnosiła, iż postępowanie karne, które toczyło się przeciwko niej, zostało umorzone na podstawie art. 11 pkt 1 Kpk, co wskazuje, iż nie może być ono podstawą do wysnuwania wobec niej niekorzystnych wniosków. Prowadzenie tego postępowania nie zwalniało organów podatkowych od przeprowadzenia postępowania zgodnego z przepisami postępowania administracyjnego i poczynienia własnych ustaleń faktycznych, zgodnych z prawdą. Samochód Fiat Punto, od chwili zakupu do chwili obecnej, jest w takim stanie, w jakim został zakupiony i służy cały czas do przewożenia towarów handlowych. Samochód ten cały czas zarejestrowany jest jako samochód ciężarowy, ma zamontowaną przegrodę, a ona nadal prowadzi działalność gospodarczą upoważniającą do odliczenia podatku VAT.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Z decyzji organów podatkowych wynika, iż w toku postępowania podatkowego, "na podstawie postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 23.01.1998 r. wydanego przez Prokuraturę Rejonową ustalono, że w samochodzie ciężarowym /nabytym przez podatniczkę w dniu 9.09.1996 r. na podstawie ww. faktury VAT, ujętym w ewidencji środków trwałych pod poz. 2, zarejestrowanym jako samochód ciężarowy po raz pierwszy w dniu 4.09.1996 r. w Urzędzie Miejskim w L. jako samochód ciężarowy Fiat Punto/ w miesiącu listopadzie 1997 r. nie występują już zmiany, na podstawie których samochód został zarejestrowany jako samochód ciężarowy, bo samochód miał zamontowane tylne siedzenia, zagłówki, pasy bezpieczeństwa, podłoga nie nosiła śladów przeróbek, a w pojeździe nie było stałej przegrody z metalu i siatki, a wygląd samochodu świadczy jednoznacznie o tym, że był on wykorzystywany jako pojazd do przewozu osób, a nie ładunku, jak wynika to z dowodu rejestracyjnego. Wobec powyższego, kontrolujący pomniejszyli podatek VAT naliczony w miesiącu wrześniu 1996 r. od zakupu ww. środka trwałego - samochodu osobowego Fiat Punto o 6.453 - odliczono 5.756. Ustalenia te były podstawą zakwestionowania przez organy podatkowe prawa podatniczki - Zofii K. do obniżenia podatku należnego za wrzesień 1996 r. o kwotę podatku naliczonego wynikającego z ww. faktury VAT z dnia 9.09.1996 r. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem w miesiącu listopadzie 1997 r. w samochodzie nie występowały już zmiany, na podstawie których samochód został przerejestrowany z samochodu osobowego na ciężarowy. Podatniczka zaś nie dopełniła obowiązku z art. 68 ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tj. nie uzyskała nowego świadectwa homologacji, mimo dokonania w pojeździe zmian, co dało podstawę do wydania decyzji przez organ I instancji.

Ustalenia te i wnioski podzieliła Izba Skarbowa dodając, że "fakt, że samochód wykorzystywany był i jest do prowadzenia działalności gospodarczej, jak też zakwalifikowanie samochodu na podstawie świadectwa homologacji i dowodu rejestracyjnego jako pojazdu ciężarowego, nie przesądza o jego charakterze /rzeczywistym wykorzystywaniu/, co wykazały ustalenia poczynione w toku postępowania".

Z ustaleniami tymi i wnioskami nie można się zgodzić.

Podstawową konstrukcją podatku od towarów i usług, wyrażoną w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm. - dalej powoływana jako "ustawa o VAT"/ jest prawo podatnika tego podatku do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Prawo to podlega jednak ograniczeniom przewidzianym w ww. ustawą o VAT, w tym m.in. w art. 25 tej ustawy. Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych, z wyjątkiem przypadków, gdy odprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika.

W świetle ww. przepisu prawa, dla oceny prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego, decydujący jest zatem rodzaj samochodu będącego przedmiotem sprzedaży udokumentowanej fakturą VAT, na podstawie której, w oparciu o art. 19 ust. 1 cyt. ustawy, podatnik ma prawo obniżyć podatek należny.

Prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynika z konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem VAT, której przedmiot decyduje o możliwości skorzystania z tego uprawnienia.

Bezsporne jest, iż skarżąca obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury VAT z dnia 9.09.1996 r. dokumentującej sprzedaż samochodu ciężarowego. Bezsporne jest, iż samochód ten /powołują się na to organy podatkowe w swych decyzjach oraz protokole kontroli/ posiadał w momencie sprzedaży homologacje na samochód ciężarowy oraz został zarejestrowany jako samochód ciężarowy /z ustaleń kontroli wynika, że w dniu 4.09.1996 r., a więc jeszcze przed kupnem go przez podatniczkę - str. 11 protokołu kontroli/.

Na podstawie ww. dowodów nie może budzić wątpliwości, iż nabyty przez skarżącą samochód w momencie jego nabywania był samochodem ciężarowym. Należy podnieść, iż rejestracja samochodu następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą stanowi dowód rejestracyjny. Zarejestrowanie samochodu jako ciężarowy stało się wiążące dla stron i innych uczestników obrotu prawnego w momencie wprowadzenia tej decyzji do obrotu /art. 110 Kpa/.

W tych okolicznościach ustalenia organów podatkowych, iż skarżąca w dniu 9.09.1996 r. kupiła samochód osobowy, nie korespondują z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a wyciągnięte z nich wnioski uznać należało za dowolne. Podnieść należy, jak to wyżej wskazano, iż podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z konkretnej czynności dokumentowanej fakturą VAT.

Przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT nie uzależnia prawa podatnika obniżenia podatku należnego od tego, w jaki sposób faktycznie użytkowany będzie pojazd w przyszłości, lecz od rodzaju zakupionego pojazdu.

Powołanie się zatem na fakt, iż "już w listopadzie 1997 r. /a więc ponad rok od momentu zakupu/ samochód ten nie miał, w ocenie organu podatkowego, cech samochodu ciężarowego", nie koresponduje z treścią art. 25 ust. 1 pkt 2, art. 19 ust. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o VAT.

Dla zastosowania art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w niniejszej sprawie niezbędne było wykazanie, iż w momencie zakupu przez podatniczkę samochodu Fiat Punto był to samochód osobowy, a tego organy podatkowe nie wykazały.

Zakwestionowanie prawa podatniczki do obniżenia podatku należnego w miesiącu wrześniu rzutowało na określenie wysokości tego podatku w następnych miesiącach. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja, odnośnie zobowiązania podatkowego za wrzesień 1996 r., wydana została z naruszeniem art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w pkt 1 sentencji.

Pozostałe uchybienia, mające wpływ na wysokość podatku VAT, za miesiące styczeń i maj 1996 r., ustalone w toku kontroli, nie były sporne i zaskarżona decyzja w tym zakresie nie narusza prawa, co dawało podstawę do oddalenia skargi jak w pkt 2 sentencji, w myśl art. 27 ust. 1 cyt. wyż. ustawy o NSA.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.