Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1144/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6137 Ochrona środowiska morskiego
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania inwestycji oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 listopada 2012 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej działając na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.), zwaną dalej ustawą "o obszarach morskich", zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska, w trybie art. 106 kpa, w sprawie wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wydanie pozwolenia na [...] dla zadania inwestycyjnego o nazwie: "[...]".

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi negatywnie zaopiniował wniosek [...] Sp. z o.o. o wydanie pozwolenia na [...] dla przedmiotowego zadania inwestycyjnego.

Pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. M. P., pełnomocnik [...] Sp. z o.o., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w celu podjęcia właściwego rozstrzygnięcia w sprawie, Minister Rolnictwa i Rozvj/oju Wsi pismem z dnia 15 lutego 2013 r. wystąpił do pełnomocnika [...] Sp. z o.o. z prośbą o przekazanie aktualnych danych w zakresie skutków ekonomicznych, społecznych i środowiskowych przedmiotowej inwestycji dla rybołówstwa, w szczególności informacji dotyczących wartości połowów prowadzonych na obszarze planowanej inwestycji, przewidywanej wysokości przychodów utraconych przez rybaków w wyniku zajęcia terenów połowowych przez [...], możliwego wzrostu ponoszonych przez armatorów statków rybackich kosztów eksploatacyjnych i wydłużenia okresu pobytu statków rybackich w morzu w związku z koniecznością omijania [...] w celu dotarcia do łowisk, a także informacji dotyczących znaczenia przestrzeni morskiej, na której planowana jest budowa [...], jako tarliska i miejsca wzrostu narybku.

Pismem z dnia 14 marca 2013 r. pełnomocnik [...] sp. z o.o. udzielił odpowiedzi na ww. pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i wskazał, iż na obecnym etapie trudno jest ocenić wpływ inwestycji na utratę przychodów przez rybaków w skutek realizacji inwestycji, a wstępne szacunkowe dane pozwalają na przyjęcie, że utrata przychodów rybaków wskutek utraty łowisk w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji może wynosić od [...] min zł rocznie, tj. ok. [...] zł w przeliczeniu na jednostkę. Ponadto, pełnomocnik wskazał, iż przez akwen, na którym planowana jest budowa przedmiotowej farmy wiatrowej nie prowadzą ani szlaki żeglugi handlowej, ani rybackiej, a zatem nie przewiduje się wzrostu kosztów eksploatacyjnych statków rybackich lub przedłużenia okresu ich przebywania w morzu, a także że zgodnie z opinią Ministra Środowiska wniosek [...] Sp. z o.o. zawiera wymagane dane dotyczące wpływu inwestycji na środowisko, zaś szczegółowe dane określające znaczenie obszaru planowanej inwestycji jako tarliska i miejsca wzrostu narybku zostaną zgromadzone podczas sporządzania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie uzyskiwania wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że na obszarze planowanej inwestycji są prowadzone połowy takich ważnych gospodarczo gatunków ryb, jak: dorsz, śledź czy łosoś. W latach 2009 - 2012 w [...], w którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie, wyłowiono [...] sztuk łososi i troci, co stanowi bardzo istotne wielkości w odniesieniu do przyznawanych Polsce kwot połowowych tego gatunku (przykładowo w roku 2013 kwota ta wynosi [...] sztuk). Dla organu istotne jest zaś, aby polscy rybacy mogli w pełni wykorzystać wynegocjowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwoty połowowe. W przypadku rybaków poławiających na obszarze planowanego posadowienia [...], budowa takiej [...] może oznaczać utratę możliwości odłowienia przyznanej danemu armatorowi kwoty połowowej, a w konsekwencji utratę źródła utrzymania. Kwestia ta jest szczególnie istotna w przypadku indywidualnych kwot połowowych łososia, które są bardzo niskie. Organ zauważył także, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej (Dz. U. z 2011 r Nr 282, poz. 1653) fakt niewykorzystania pełnej kwoty połowowej w poprzednich latach powoduje zmniejszenie wielkości kwoty, która będzie mogła zostać przyznana danemu armatorowi w następnym roku kalendarzowym, co z pewnością negatywnie wpłynie na prowadzoną przez armatorów statków rybackich działalność połowową. W związku z powyższym, a także w świetle zawartej w punkcie 1.2.1. wniosku inwestora informacji o wyłączeniu z gospodarki połowowej akwenu, na którym znajduje się [...] wraz z jej bezpośrednim otoczeniem, organ nie mógł przychylić się do argumentacji Skarżącego o nieznaczących wielkościach połowów na obszarze planowanego przedsięwzięcia. Podkreślono, że wskazywane przez Skarżącego dane o wielkościach połowów przedstawione w tabeli na str. 15 wniosku, pochodzą z 2000 r., a więc sprzed przystąpienia Polski do Unii Europejskiej i są nieadekwatne do obecnej sytuacji polskiego rybołówstwa, determinowanej przede wszystkim rygorystycznymi wymogami unijnymi.

Dodatkowo organ wskazał, że wnioskodawca w piśmie uzupełniającym zakłada możliwość dokonywania połowów na obszarze morskiej [...], co jest niespójne z przedstawioną na str. 15 wniosku informacją o wyłączeniu z gospodarki połowowej akwenu, na którym znajduje się [...]. Ponadto, Skarżący wskazuje, iż nie przewiduje się wzrostu kosztów eksploatacyjnych statków rybackich lub wydłużenia okresu przebywania statków w morzu, gdyż przez obszar planowanej inwestycji nie prowadzą szlaki żeglugowe. Tymczasem armatorzy, którzy obecnie prowadzą połowy na przedmiotowym akwenie, będą zmuszeni przenieść swoją działalność na inne łowiska, a to - w przypadku rybaków z okolic portu [...], na wysokości którego planowana jest budowa [...] - niewątpliwie związane będzie z wydłużeniem drogi na nowe łowiska, a w konsekwencji wydłużeniem czasu przebywania w morzu i wzrostem kosztów eksploatacyjnych statków rybackich. Zdaniem organu, czynniki te wpłyną negatywnie na sektor rybacki w Polsce.

Organ uwzględnił wyjaśnienia Skarżącego o możliwych wariantach wyprowadzenia energii elektrycznej z planowanej [...] na ląd, podkreślił jednak, że we wniosku inwestora nie wskazano jasno czy wyprowadzone z [...] kable podmorskie będą stanowiły utrudnienie dla statków rybackich prowadzących przykładowo trałowanie denne.

Ponadto, organ nie zgodził się z przedstawionym przez Skarżącego poglądem, że zakres przesłanek, którymi kierować się może organ odmawiając wydania pozytywnej opinii, ograniczony jest do katalogu zawartego w art. 23 ust. 3 ustawy o obszarach morskich. Zdaniem organu zakresu merytorycznego opinii nie należy wywodzić bezpośrednio z art. 23 ust. 3 ww. ustawy, gdyż przepis ten jest adresowany nie do organu wydającego opinię (w tym przypadku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi), ale do organu rozstrzygającego sprawę w formie decyzji, którym jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Opinia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiotowej sprawie powinna być formułowana więc z punktu widzenia realizacji ustawowych zadań tego ministra. Zgodnie z art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.) do działu rybołówstwo mieszczącego się w kompetencjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należą sprawy m.in. rybołówstwa morskiego, racjonalnego gospodarowania żywymi zasobami morza, gospodarki rybnej czy organizacji producentów rybnych, związków organizacji producentów rybnych i organizacji międzybranżowych. Organ opiniując wniosek złożony przez [...] Sp. z o.o. szczególną uwagę poświęcił więc interesowi społecznemu, jakim jest interes środowiska rybackiego oraz żywym zasobom morza i ich zrównoważonej eksploatacji. W tym też zakresie organ opiniował przedstawiony przez [...] Sp. z o.o. wniosek o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie przedmiotowej [...].

Organ wskazał także na przepisy art. 17 i art. 17a ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574, z późn. zm.), z których wynika, że minister właściwy do spraw rybołówstwa podejmując wszelkie działania musi mieć na uwadze ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza. Dodatkowo, organ wskazuje na przepis art. 34 pkt 1 ww. ustawy, który stanowi, że zabrania się niszczenia tarlisk, ikry oraz narybku, a do takiej sytuacji dojdzie w przypadku budowy [...], bowiem, wybudowana konstrukcja będzie mieć wpływ na wzrost zanieczyszczeń wtórnych na formy larwalne i juwenilne hydrobiontów (w tym ryb) oraz zmiany pola magnetycznego obszaru i jego wielokierunkowe - szkodliwe - oddziaływanie na przebieg procesów życiowych organizmów dennych i pelagicznych. Ponadto, organ wskazał na istotne w niniejszej sprawie przepisy międzynarodowe: - art. 3 ust. 2 Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego podpisanej w Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 346),

- art. 2 Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk podpisanej w Bernie dnia 19 września 1979 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 58, poz. 263),

- art. II ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt podpisanej w Bonn dnia 23 czerwca 1979 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 2, poz. 17),. Zdaniem organu przepisy powołanej wyżej ustawy o rybołówstwie oraz ww. konwencji międzynarodowych stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 23 ust. 4 ustawy o obszarach morskich.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a. przepisu art. 105 §1 k.p.a. i art. 23 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1502 ze zm.) dalej: "ustawą" poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia po upływie 90-dniowego terminu prawa materialnego do wydania postanowienia, a więc w sytuacji, gdy postępowanie stało się już bezprzedmiotowe;

b. przepisów art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, niedostateczne rozważenie słusznego interesu strony;

c. przepisów art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a. poprzez niedostateczne uwzględnienie słusznego interesu strony poprzez negatywne zaopiniowanie wniosku w sytuacji, w której dla ochrony wymienionych przez organ wartości chronionych prawem wystarczające byłoby wydanie opinii pozytywnej przy poczynieniu odpowiednich zastrzeżeń co do obowiązków skarżącego w przypadku udzielenia mu wnioskowanego pozwolenia;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 23 ust. 3 ustawy i art. 23 ust. 4 ustawy poprzez negatywne zaopiniowanie przedmiotowego wniosku, mimo braku wskazania przepisów szczególnych, które uzasadniałyby przekonanie organu o występowaniu zagrożeń wskazanych w przepisie art. 23 ust. 3 pkt. 1-8. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

2) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała między innymi, że organ ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany był uchylić zaskarżone postanowienie w całości i umorzyć postępowanie z uwagi na upływ wynikającego z przepisu art. 23 ust. 2a ustawy materialnoprawnego terminu do wydania postanowienia.

Niezależnie od podniesionego wyżej zarzutu, zaskarżone postanowienie zdaniem skarżącej zasługuje na uchylenie także z powodów tkwiących w samym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim nie można zgodzić się z organem, że przedmiotem opinii wyrażanej w oparciu o przepis art. 23 ust. 2 ustawy mogą być inne okoliczności, niż takie, które znajdują się w zakresie właściwości organu, a ponadto są wymienione w przepisie art. 23 ust. 3 pkt. 1-8 ustawy. Wprawdzie pozwolenie, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy wydaje organ prowadzący postępowanie główne, jednak może on wydać decyzję odmowną tylko w przypadkach wymienionych w art. 23 ust. 3 ustawy. Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 106 kpa reguluje wyłącznie proceduralne aspekty współdziałania organów administracji, zaś zakres takiego współdziałania wyznaczany jest przepisami prawa materialnego — w tym wypadku przepisem art. 23 ust. 3 ustawy. Zatem wszelkie uwagi organu opiniującego dotyczące innych aspektów czy kryteriów niż wymienione w tym przepisie nie stanowią okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ opiniujący, a przez to także dla sprawy rozpatrywanej przez organ prowadzący postępowanie główne.

Odnosząc się do argumentacji organu zmierzającej do wykazania negatywnego oddziaływania na środowisko, skarżąca wskazała, że planowane przedsięwzięcie będzie przedmiotem postępowania w zakresie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Formułowanie na etapie opiniowania wniosku kategorycznych ocen co do negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym ichtiofaunę, na akwenie objętym przedmiotowym wnioskiem stanowiłoby przesądzenia o wyniku przyszłych, wymaganych przepisami wymienionej ustawy badaniach środowiska oraz przyszłego, toczącego się przed właściwym organem postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przez to co najmniej przedwczesne.

Ponadto organ nie wskazał na przepisy szczególne w rozumieniu art. 23 ust. 4 ustawy, które uzasadniałyby tezę o występowaniu jakichkolwiek zagrożeń wymienionych w art. 23 ust. 3 pkt 1-8 ustawy. Za takie nie mogą zostać uznane przywołane przez organ przepisy konwencji międzynarodowych — konwencji helsińskiej, konwencji berneńskiej oraz konwencji bońskiej. Konwencje te, co wynika już wprost z brzmienia przywołanych przez organ przepisów, nie zawierają przepisów samowykonalnych (tzw. "self-executing"), nie mogą być więc bezpośrednio stosowane wobec podmiotów prawa krajowego.

Uzasadnia to zarzut uchybienia przepisom art. 23 ust. 3 i 4 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy.

W ocenie skarżącej również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pomija szereg istotnych okoliczności dotyczących przedsięwzięcia objętego wnioskiem. Przede wszystkim należało dostrzec, że planowana inwestycja jest zlokalizowana w dużej odległości od portów i od brzegów morskich w ogólności, przy zewnętrznej granicy polskiej wyłącznej strefy ekonomicznej. Ponadto planowana inwestycja, jak na warunki lokalizacji [...], znajduje się na akwenie o znacznej głębokości, w przedziale [...] m. Taka lokalizacja inwestycji minimalizuje jej potencjalny wpływ na bezpieczeństwo uprawiania rybołówstwa morskiego. W szczególności należy wskazać, że organ pominął okoliczność, że taka lokalizacja zapobiega podnoszonemu czasem efektowi "wypychania" żeglugi, zwłaszcza statków rybackich i jednostek rekreacyjnych na często mniej bezpieczne, płytsze wody i wąskie przejścia pomiędzy lądem a [...]. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołuje dane ilościowe dotyczące połowów w przedmiotowym [...], żeby uzasadnić tezę o negatywnym wpływie inwestycji na warunki uprawiania rybołówstwa. Organ nie wziął pod uwagę, że realizacja przedsięwzięcia w wybranej przez inwestora lokalizacji w możliwie najmniejszym stopniu oddziaływać będzie na warunki uprawiania rybołówstwa morskiego. Należy też wskazać, że przywołane organ dane liczbowe dotyczące połowów w [...] obejmującym obszar planowanej lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie stanowią dostatecznej podstawy do wydania w całości negatywnej opinii. Uwzględniając należycie słuszny interes strony, organ mógł obarczyć opinię pozytywną odpowiednimi warunkami, mającymi na celu ograniczenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na sektor rybołówstwa.

W ocenie skarżącej z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a organ wskazuje też na rzekome pominięcie we wniosku problematyki ograniczeń aktywności rybackiej w rejonie infrastruktury przesyłowej prądu. Jak wynika z wyjaśnień zawartych na str. 10 i następnych wniosku, rozważane są trzy warianty wyprowadzenia energii elektrycznej z planowanej [...] na ląd. Pierwsza zakłada możliwość wyprowadzenia kabla podmorskiego łączącego planowaną [...] z Krajowym Systemem Elektroenergetycznym w okolicach [...], na odcinku wyprowadzenia istniejącego kabla [...], z zachowaniem minimalnej bezpiecznej odległości od tego kabla. Inne warianty obejmują możliwość przyłączenia planowanej [...] do planowanej przez Komisję Europejską podwodnej, wspólnotowej sieci przesyłowej oraz możliwość przyłączenia [...] do infrastruktury kilku państw nadbałtyckich, łączącej kilka [...]. Każdy z tych wariantów zakłada niezwiększanie zagrożenia dla bezpieczeństwa uprawiania rybołówstwa w porównaniu ze stanem obecnym.

W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do podniesionych w niej zarzutów i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w oparciu o art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.), zwaną dalej "ustawą". Przepis ten stanowi, iż pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich wydaje minister właściwy do spraw gospodarki morskiej po zaopiniowaniu przez ministrów właściwych m.in. do spraw rybołówstwa. Zgodnie zaś z art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.) do działu rybołówstwo mieszczącego się w kompetencjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należą sprawy m.in. rybołówstwa morskiego, racjonalnego gospodarowania żywymi zasobami morza, gospodarki rybnej czy organizacji producentów rybnych, związków organizacji producentów rybnych i organizacji międzybranżowych, co potwierdza uprawnienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do orzekania w niniejszej sprawie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie na narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego wskazującego na bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy z uwagi na wydanie rozstrzygnięcia z uchybieniem terminu wskazanego w art. 23 ust. 2a ustawy. Zgodnie z tym przepisem organy o których mowa w art. 23 ust. 2 wydają opinię terminie nie dłuższym niż 90 dni od dnia otrzymania wniosku; niewydanie opinii w tym terminie traktuje się jako brak zastrzeżeń.

Bez wątpienia wskazany w powołanym wyżej art. 23 ust 2a ustawy 90-dniowy termin do wydania opinii jest terminem materialnym.

Termin materialny to okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (Adamiak (w:) Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 6 wyd., Warszawa 2004, str. 320).

Termin wskazany w art. 23 ust. 2a ustawy jest także terminem zawitym (nieprzywracalnym). Postanowienie organu opiniującego powinno zatem zapaść w trakcie trwania tego terminu, bez możliwości jego wydłużenia czy przywrócenia ze względu na konieczność dokonania niezbędnych czynności wyjaśniających. Po upływie tego terminu, organ opiniujący nie ma podstaw prawnych do wyrażenia stanowiska w trybie art. 23 ust 2 ustawy.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi jednak wątpliwości, iż orzekający w sprawie organ I instancji po otrzymaniu wniosku wydał w terminie 90 dni stosową opinię. Zarzut skarżącego odnosi się zaś do czynności podejmowanych przez organ odwoławczy. W ocenie jednak Sądu termin o którym mowa w art. 23 ust 2a ustawy dotyczy i wiąże jedynie organ I instancji bowiem związany jest ściśle z rozpoznaniem wniosku wniesionego przez organ prowadzący postępowanie główne.

W sytuacji zaś gdy organ I instancji w ustawowym 90- dniowym terminie, tak jak w rozpoznawanej sprawie, zajął stosowne stanowisko, zaś strona się z nim nie zgadza i kwestionuje je wnosząc stosowny środek zaskarżenia, to obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpoznać ponownie sprawę ale na zasadach ogólnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi wskazujących na to, iż zakres przesłanek, którymi kierować się może organ przy wydawaniu opinii, ograniczony jest do katalogu zawartego w art. 23 ust. 3 ustawy o obszarach morskich. Sąd podzielił stanowisko organu, iż zakresu merytorycznego opinii nie należy wywodzić bezpośrednio z art. 23 ust. 3 ww. ustawy, gdyż przepis ten jest adresowany nie do organu wydającego opinię (w tym przypadku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi), ale do organu rozstrzygającego sprawę w formie decyzji, którym jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Opinia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiotowej sprawie powinna być formułowana z punktu widzenia realizacji ustawowych zadań tego ministra. Słusznie zatem Minister jako organ odpowiedzialny m.in. za sprawy rybołówstwa morskiego, racjonalnego gospodarowania żywymi zasobami morza, gospodarki rybnej czy organizacji producentów rybnych, związków organizacji producentów rybnych i organizacji międzybranżowych, opiniując wniosek szczególną uwagę poświęcił interesowi społecznemu, jakim jest interes gospodarki rybnej oraz żywym zasobom morza i ich zrównoważonej eksploatacji. Dodatkowo co należy podkreślić organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał m.in. przepisy art. 17 i art. 17a ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574, z późn. zm.), z których wynika, że minister właściwy do spraw rybołówstwa podejmując wszelkie działania musi mieć na uwadze ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza. Mając na uwadze powyższe zasadnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając opinię w rozpoznawanej sprawie działał w oparciu o przysługujące mu kompetencje i uprawnienia i jako organ opiniujący dokonał oceny planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego ewentualnego wpływu na gospodarkę rybną zarówno z punku prowadzonych na obszarze planowanej inwestycji połowów, jak i ochrony zasobów morskich .

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ art. 7, 77 §1 i art. 80 kpa. poprzez brak rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy i niedostateczne uwzględnienie słusznego interesu strony. W ocenie Sądu wbrew stanowisku prezentowanemu w tym względzie przez stronę skarżącą, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odniósł się do kwestii dotyczących projektu objętego wnioskiem, m.in. lokalizacji przedmiotowej inwestycji czy głębokość, na jakiej inwestycja będzie realizowana. Wskazał jednak, że na obszarze planowanej inwestycji są prowadzone połowy ważnych gospodarczo gatunków ryb, tj. jak: dorsz, śledź czy łosoś. W szczególności, jak podał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w latach 2009 - 2012 w [...], w którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie, wyłowiono [...] sztuk łososi i troci, co stanowi bardzo istotne wielkości w odniesieniu do przyznawanych Polsce kwot połowowych tego gatunku (przykładowo w roku 2013 kwota ta wynosi [...] sztuk). Organ podkreślił, iż każde państwo członkowskie, w tym Polska, corocznie indywidualnie negocjuje wysokości kwot połowowych określonych gatunków ryb na [...] z Komisją Europejską a wypracowane rozwiązania kompromisowe są następnie przyjmowane w drodze rozporządzenia Rady UE. Dla organu istotne jest zatem, aby polscy rybacy mogli w pełni wykorzystać wynegocjowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwoty połowowe. W przypadku rybaków poławiających na obszarze planowanego posadowienia [...], budowa takiej [...] może zaś w ocenie organu oznaczać utratę możliwości odłowienia przyznanej danemu armatorowi kwoty połowowej, a w konsekwencji utratę źródła utrzymania. Organ wyjaśnił więc, iż wobec zawartej w punkcie 1.2.1. wniosku inwestora informacji o wyłączeniu z gospodarki połowowej akwenu na którym znajduje się [...] wraz z jej bezpośrednim otoczeniem, jak również informacji zawartych w piśmie strony z dnia 15 stycznia 2013r. w zakresie szacowanej wysokość przychodów utraconych przez rybaków wskutek budowy [...], wydał on opinię negatywną uznając, że wpłynie ona negatywnie na sektor rybacki w Polsce.

Wbrew zarzutom skargi organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odniósł się także do możliwych wariantów wyprowadzenia energii elektrycznej z planowanej [...] na ląd, uznając, że we wniosku inwestora nie wskazano jasno czy wyprowadzone z [...] kable podmorskie będą stanowiły utrudnienie dla statków rybackich, istnieje bowiem możliwość zahaczenia włóczonymi na dużych głębokościach lub ciągnionymi przez statki narzędziami połowowymi o kable podmorskie przesyłające energię z [...] na ląd. Nie jest to jednak wbrew zarzutom skargi okoliczność, która miała decydujący wpływ na rozstrzygnięcie organu.

Odnosząc się zaś do zarzutu przedwczesnego ustalenia przez organ wpływu planowanej inwestycji na środowisko w sytuacji gdy kwestia ta winna być rozstrzygana na etapie postępowania w zakresie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227), należy wskazać, iż przepis art. 27a ustawy o obszarach morskich, stanowi, że wniosek o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich powinien zawierać m.in.: szczegółowe określenie przedsięwzięcia wymagającego pozwolenia i jego celu ze wskazaniem oceny skutków ekonomicznych, społecznych i oddziaływania na środowisko. Ponadto do wniosku należy dołączyć m.in.: opis potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko i jego zasoby naturalne, zarówno żywe, jak i mineralne oraz ich ocenę; opis środków zmniejszających szkodliwe oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko morskie. Opis ten został umieszczony we wniosku jako załącznik nr 4 i 5. Tym samym wbrew zarzutom skargi organ dokonując opinii miał prawo dokonać swojej oceny w oparciu o dane i informacje zawarte we wniosku, co nie oznacza jeszcze, że dokonał on badania oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko oraz, iż opinia ta jest wiążąca w tym zakresie dla organu wydającego decyzję w sprawie.

Podkreślić bowiem należy, iż opinia, jeżeli szczególny przepis prawa nie nadał jej innego charakteru, jest tylko oceną faktów z użyciem ustawowych lub subiektywnych kryteriów opiniującego, która nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Organ ten powinien tylko rozważyć argumenty zawarte w opinii i dokonać ich swobodnej oceny (wyrok NSAz 13.10.1997 r. ,sygn. akt II SA 203/97 ONSA 1998, nr 4, poz. 120).

W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.