Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 631/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu tworzenia i organizacji grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy S. (dalej: "Skarżąca", "Grupa" lub "Strona") w dniu (...) października 2016 r. decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w O. nr (...) została uznana i wpisana do Rejestru grup producentów rolnych.

Następnie decyzją z dnia (...) kwietnia 2017 r. przyznano Skarżącej pomoc finansową w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 za okres od 7 października 2016 r. do 6 października 2021 r.

W dniu (...) listopada 2017 r. do (...) OR ARiMR wpłynął wniosek o płatność Skarżącej za pierwszy rok działalności.

W dniu (...) kwietnia 2018 r. organ I instancji wysłał do Skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień ze względu m.in. na włączenie do naliczenia kwoty pomocy finansowej przychodów grupy producentów rolnych ze sprzedaży produktów wytworzonych (zebranych) przez producentów rolnych przed nadaniem grupie statusu uznania.

W dniu (...) maja 2018 r. Skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego odpowiedź na wezwanie do złożenia wyjaśnień. W przedmiotowym piśmie podniosła w szczególności bezzasadność łączenia sprzedanych produktów w okresie rozliczeniowym od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. ze sprzedażą produktów wykazanych we wniosku obszarowym za 2017 r. i wyliczanie na tej podstawie wysokości uzyskiwanych plonów przez poszczególnych członków. Ponadto, według Strony data sprzedaży produktu jest tożsama z datą wyprodukowania. Sprzedaż produktu, w szczególności w okresie od [...] października 2016 r. do [...] czerwca 2017 r. jest tożsama z okresem wytworzenia i winna być uwzględniona do naliczenia kwoty pomocy za pierwszy rok działalności.

Następnie w dniu (...) czerwca 2018 r. Dyrektor (...)OR ARiMR wydał decyzję, w której odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. tj.: za I rok działalności grupy.

Od przedmiotowej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie do Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR w dniu (...) września 2018 r. decyzją nr (...) uchylił decyzję Dyrektora (...)OR ARiMR nr (...) z dnia (...) czerwca 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Organ II instancji stwierdził, że Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie polegające w szczególności na dokonaniu wyjaśnień w zakresie czy grupa udokumentowała, iż uzyskała plony, które wytworzone zostały przez grupę przed dniem uznania i sprzedane w pierwszym roku działalności grupy i w jakiej wysokości. Następnie organ I instancji powinien ustalić czy Skarżąca spełnia przesłanki warunkujące przyznania chociażby częściowej pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 za pierwszy rok działalności.

W dniu (...) listopada 2018 r. Dyrektor (...) OR ARiMR wydał decyzję, w której odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za I rok działalności grupy.

W podstawie prawnej organ wskazał art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 627, dalej jako: "ustawa PROW") oraz § 11 ust. 1 i § 14 ust. 1 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1284 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r."), art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347/487 z dnia 20.12.2013 r. z późn. zm.), art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227/69 z 31.07.2014), § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, ze względu na które mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 577).

W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż nie może uznać jako kwalifikujące się do płatności wpisane do zał. nr 1 do wniosku o płatność faktury VAT ze sprzedaży produktów, które zostały wytworzone w gospodarstwach jej członków w okresie, kiedy nie byli oni jeszcze członkami grupy producentów rolnych, tj. przed dniem wpisania grupy do rejestru. Skarżąca została uznana w dniu (...) października 2016 r.

Od ww. decyzji Strona złożyła do Prezesa ARiMR odwołanie.

W dniu (...) lutego 2019 r. Prezes ARiMR decyzją nr (...) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora (...) OR ARiMR z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za okres od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. tj.: za 1 rok korzystania z pomocy.

W ww. decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że do naliczenia kwoty pomocy finansowej kwalifikują się jedynie przychody ze sprzedaży produktów lub grupy produktów wytworzonych, ze względu na które beneficjent został uznany, wyprodukowanych przez jego członków i sprzedanych w okresie którego dotyczy wniosek. Zatem przychody grupy ze sprzedaży produktów wytworzonych przez członków przed nadaniem grupie statusu uznania na podstawie planu biznesowego nie mogą być uwzględnione do naliczenia kwoty pomocy finansowej. Ponadto produkty te muszą być wyprodukowane i sprzedane w okresie objętym wnioskiem, nie zaś jedynie sprzedane. Organ odwoławczy wskazał również, iż po wyłączeniu produktów zebranych w 2016 r. tj. przed dniem wpisania grupy do rejestru, w łącznej ilości 3486,14 ton. Skarżąca nie uzyskała minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej za pierwszy rok działalności w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r., która wynosi 750 ton.

W dniu [...] marca 2019 r. Skarżąca wniosła za pośrednictwem Prezesa ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr (...) z dnia (...) lutego 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora (...)OR ARiMR z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...).

W skardze Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.

a) art. 27 ust 1 pkt 2 ustawy PROW w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez rozpatrzenie zarówno przez organ I jak i II instancji, sprawy w oparciu o częściowy materiał dowodowy, bez jej dokładnego zbadania, w sytuacji gdy w ocenie organu powstała wątpliwość co do momentu zakończenia produkcji oraz nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego celem ustalenia jakie czynności podjęte zostały przez stronę w ramach kolejnych "etapów produkcji", w sytuacji gdy na proces produkcji składa się więcej czynności niż samo dokonanie zbioru, z uwagi na to, że zebrane plony wymagają oczyszczenia, poporcjowania i spakowania i dopiero w efekcie mamy gotowy do sprzedaży produkt, co jednak nie zostało uznane i zbadane przez organ i doprowadziło w konsekwencji do odmowy przyznania płatności. Organ w zakresie zebrania materiału dowodowego sporządził zmieniony raport z czynności kontrolnych, który jedynie dopasowuje odtworzenie faktów pod obraną przez organ tezę. Uprzednio sporządzony raport wskazywał, iż nie jest możliwe stwierdzenie daty zbioru uprawy. W drugim raporcie z kontroli zmieniono natomiast dla strony ustalenia na niekorzystne, znacznie zaniżając liczbę wyprodukowanego towaru, bez uzasadnionych podstaw do dokonania takiej zmiany.

poprzez wydanie decyzji w oparciu o analizy dotyczące teoretycznych zbiorów wykonanych przez ośrodki zewnętrzne (badania Stacji Doświadczalnej [...] we W., Zakładu doświadczalnego [...] w R. oraz Zakładu Oceny [...] R.), w sytuacji, gdy brak podstaw do uznania, że badania te są wystarczające do ustalenia kiedy nastąpiło zakończenie etapu produkcji (wyprodukowania) i brak przepisów prawnych odnoszących się co do tego, że na podstawie takich badań można wydać niekorzystną dla strony decyzję, a ponadto poprzez wydanie decyzji w oparciu o te badania, zapominając, iż badania wykazywać mogą jedynie przewidywalną datę zbioru, a nie wyprodukowania.

poprzez wydanie decyzji w oparciu o pozornie uzupełniony materiał dowodowy tj. poprzez dokonanie korekty raportu i wydanie nowego raportu, który to raport w ocenie strony został wydany bez przeprowadzenia kontroli co świadczyć może o niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności sprawy.

b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji:

- bez oparcia się o materiał dowodowy niezbędny do dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, tj. poprzez nieprzeprowadzenie zarówno przez organ I jak i II instancji postępowania dowodowego wyjaśniającego co składało się na czynności w ramach produkcji. Organ I instancji próbował zbadać jedynie, kiedy dokonano zbiorów, jednak nie przeprowadził postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, kiedy produkcja się zakończyła

- o wybiórczym charakterze, tj. odnoszącym się do części stanu faktycznego, nie wyjaśniającej dokładnie kiedy rozpoczyna się i kończy etap produkcji, a także poprzez niewyśnienie w decyzji, dlaczego organ, I instancji i II instancji, utożsamia moment dokonania zbioru z zakończeniem produkcji, organ na poparcie swojej tezy nie przedstawił żadnych racjonalnych argumentów. Organ w dalszym ciągu nie wyjaśnił dlaczego uznaje, że słowo wyprodukować równoznaczne jest z określeniem dnia zbioru.

c) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do treści normy prawnej, a mianowicie § 14 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczącej przyznania płatności i rozumienia pojęcia "wyprodukowania", w momencie gdy brak legalnej definicji tego pojęcia, a organy same w toku prowadzonego postępowania wskazywały, że chwila wyprodukowania produktów nie jest całkowicie jednoznaczna. Brak doprecyzowania pojęcia wyprodukować przez ustawodawcę nie powinna negatywnie wpływać na skarżącą, w szczególności gdy organ sam ma wątpliwości co do uznania, który moment jest równoznaczny z wyprodukowanie. Dodatkowo należy zauważyć, iż w języku polskim słowo wyprodukować nie oznacza zebrać.

d) art. 81a § 1 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na korzyść strony, w sytuacji, gdy organ nie ustalił momentu zakończenia produkcji. Organ I instancji próbował tylko zbadać moment zbioru, prosząc stronę o przedstawienie dokumentacji, jednak skarżąca nie ma obowiązku dokumentowania czynności dotyczących dokładnością zbiorów z dokładnością jakiej wymaga organ.

e) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji uzupełniającego postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie, kiedy tak naprawdę zakończono etap produkcji. Naruszenie tego przepisu nastąpiło również na skutek braku działań organu przy przeprowadzaniu postępowania dowodowego i niewezwaniu skarżącej do przedstawienia dokumentów wykazujący, że skarżąca posiadała lub wypożyczała maszyny do czyszczenia, suszenia czy porcjowania towaru, w sytuacji, gdy organ II instancji zarzuca skarżącej brak takich maszyn.

Oraz naruszenia prawa materialnego tj.:

– § 14 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r. poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że strona skarżąca nie wyprodukowała produktów w momencie powstania grupy, a przed nią, w sytuacji, gdy przepis nie określa kiedy ów etap produkcji się kończy, a tym samym nie wskazuje, że proces produkcji kończy się na etapie zbiorów. Gdyby taki był zamysł ustawodawcy użyłby słowa "zbiór" zamiast "produkcja";

– art. 63 Rozporządzenia Wykonawczego KOMISJI (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji dokonanie zmniejszeń płatności, które to zmniejszenia całkowicie pozbawiły stronę skarżącą płatności.

Skarżąca wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") zaskarżonej decyzji nr (...) Prezesa ARiMR z dnia (...) lutego 2019 r. w całości oraz o zwrot od organu administracji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie zauważyć należy, że stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1026 t.j. - dalej jako: "ustawa o gpr") osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu: dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Wsparcie w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" kierowane jest do: nowych grup producentów rolnych, powstałych od dnia 1 stycznia 2014 r., które zostały uznane na podstawie planu biznesowego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 albo ust. 4 pkt 3 ustawy o gpr, grup, do których należą wyłącznie osoby fizyczne, grup, które muszą działać jako przedsiębiorcy i mieć osobowość prawną, grup, które muszą spełniać warunki do przyznania wsparcia, określone w rozporządzeniu MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r.

Zgodnie z § 1 i ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r. pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez beneficjenta, licząc od dnia następującego po dniu wydania decyzji o uznaniu.

Grupy producentów rolnych mogą być tworzone ze względu na produkt lub grupę produktów, które zostały określone w rozporządzeniu MRiRW z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, ze względu na które mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 577). W kategorii: ziarno zbóż lub nasion roślin oleistych minimalna roczna wielkość produkcji towarowej dla województwa (...) wynosi 750 ton.

Jak słusznie w rozpatrywanej sprawie wskazały organy § 14 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r. wysokość pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez beneficjenta ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, oraz ze sprzedaży produktów przetworzonych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wytworzonych z produktów lub grupy produktów, ze względu na które beneficjent został uznany, wyprodukowanych przez jego członków i sprzedanych kupującym niebędącym członkami beneficjenta, współmałżonkiem członka beneficjenta, podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem.

Stosownie zaś do § 12 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r., do wniosku o płatność dołącza się wykazy faktur VAT i rachunków uporządkowanych w ujęciu chronologicznym (...), potwierdzających: przychody netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, wartość i ilość produktów lub grupy produktów wytworzonych przez członków beneficjenta i sprzedanych beneficjentowi, przychody netto beneficjenta za okres, którego dotyczy wniosek, ze sprzedaży produktów wytworzonych przez jego członków oraz ze sprzedaży produktów przetworzonych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wytworzonych z produktów lub grupy produktów, ze względu na które beneficjent został uznany, wyprodukowanych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niepowiązanym z członkiem beneficjenta lub jego małżonkiem.

Należy zauważyć, iż z § 14 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r. wynika, że do wartości rocznych przychodów netto grupy wliczana jest wyłącznie sprzedaż produktów wyprodukowanych przez członków grupy producentów rolnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o gpr, przedsiębiorstwo uzyskuje status grupy producentów rolnych dopiero po wydaniu, przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (do [...] sierpnia 2017 r. Dyrektora OT ARR), decyzji administracyjnej o uznaniu grupy i dokonaniu wpisu grupy do rejestru grup.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w O. decyzją z dnia (...) października 2016 r. uznał grupę producentów rolnych S..

Przyczyną odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 było zgłoszenie we wniosku o płatność przychodów (i dokumentujących je faktur) z tytułu sprzedaży produktów wytworzonych przed zarejestrowaniem Grupy, a więc produktów wytworzonych przez producentów rolnych, którzy nie byli jeszcze członkami Grupy.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone już przez WSA w Warszawie w prawomocnym wyrokach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2420/11 oraz z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 377/15 (skargi kasacyjne od ww. wyroków zostały oddalone przez NSA wyrokami: z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1213/12 oraz z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3477/15; wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"), iż zgłoszenie do ustalenia wysokości pomocy dla produktów wytworzonych przez producentów rolnych, którzy nie byli jeszcze członkami Grupy (ze względu na to, że Spółka nie była jeszcze wpisana do rejestru grup producentów rolnych), nie mogło stanowić podstawy ustalenia wysokości pomocy, co więcej powodowało określone sankcje.

W zaskarżonej decyzji organ II instancji prawidłowo uznał, że do naliczenia kwoty pomocy finansowej kwalifikują się jedynie przychody ze sprzedaży produktów lub grupy produktów wytworzonych, ze względu na które beneficjent został uznany, wyprodukowanych przez jego członków i sprzedanych w okresie którego dotyczy wniosek. Ponadto produkty te muszą być wyprodukowane i sprzedane w okresie objętym wnioskiem, nie zaś jedynie sprzedane. Postępowanie dowodowe i ustalenia poczynione przez organ I i II instancji doprowadziły bowiem do wniosku, iż przychody z faktur VAT od dnia (...) października 2016 r. do dnia (...) czerwca 2017 r. w ilości 3486, 14 ton o wartości [...] zł nie mogły być zakwalifikowane do naliczenia kwoty pomocy.

W uzasadnieniach decyzji organów ARiMR poczyniono ustalenia, iż w województwie (...) w 2016 i 2017 r. jako termin zbioru (wytworzenia produktu) dla czterech podstawowych zbóż i pszenżyta należy przyjąć miesiące lipiec, sierpień, a przy trudnych warunkach pogodowych dodatkowo wrzesień. Natomiast dla rzepaku lipiec i sierpień zaś dla kukurydzy październik i listopad.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach tej sprawy organy ARiMR w sposób prawidłowy ustaliły, że skoro zatem cykl produkcyjny produktów rolnych w gospodarstwach poszczególnych producentów rolnych Skarżącej zakończył się najpóźniej wraz z końcem września 2016 r., a zatem wcześniej niż w dniu uznania grupy, które miało miejsce w dniu (...) października 2016 r., to przychody z faktur VAT od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. w ilości 3486, 14 ton produktu, o wartości [...] zł nie mogły być zakwalifikowane do naliczenia kwoty pomocy. Przychody takie stanowią bowiem przychód z produktów wytworzonych przez producentów rolnych, którzy w momencie wytworzenia nie byli członkami grupy producentów rolnych Skarżącej. Jak to już zostało wyżej wskazane aby dany podmiot mógł uzyskać status członka grupy producentów rolnych, musi istnieć sama grupa producentów rolnych. Natomiast w niniejszej sprawie Strona uzyskała status grupy producentów rolnych dopiero w dniu [...] października 2016 r.

Prawidłowo organy przyjęły, iż do naliczenia kwoty pomocy można zakwalifikować przychody uzyskane z produktów wytworzonych (zebranych) poczynając od lipca 2017 r. (gdyż pierwsze zbiory po uzyskaniu przez grupę uznania rozpoczęły się w lipcu 2017 r.) do dnia zakończenia pierwszego roku realizacji planu biznesowego tj. [...] października 2017 r. Zatem z zadeklarowanej przez Skarżącą w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. wartości rocznych przychodów netto w wysokości [...] zł. organ w wyniku sprawdzenia kwalifikowalności odrzucił przychody netto w wysokości [....] zł.

Tym samym po wyłączeniu produktów zebranych w 2016 r. w łącznej ilości 3486.14 ton Skarżąca nie uzyskała minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej za pierwszy rok działalności w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r.. która zgodnie z rozporządzeniem MRiRW wynosi 750 ton. Bowiem po odjęciu wyżej wskazanej ilości produktów wytworzonych przed uznaniem grupy, od wskazanej przez Skarżącą w wykazie dołączonym do wniosku o przyznanie pomocy ilości 3 696.481 ton produktu, wielkość produkcji towarowej za pierwszy rok działalności w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2017 r. wyniosła 210.34 tony produktu (3 696.481 - 3 486.141).

Odnosząc się do zarzut skargi, iż organ zarówno I jak i II instancji, nie przeprowadził postępowania dowodowego, w którym ustaliłby jakie czynności były wykonywane, a jedynie organ przyjął, że produkcja kończy się na zebraniu plonów, i na tej podstawie odmówił stronie przyznania pomocy Sąd zauważa, iż wezwaniem nr (...) do złożenia wyjaśnień z dnia (...) października 2018 r., poproszono Skarżącą o podanie daty zbioru oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających dokonanie zbioru produktu przez poszczególnych członków grupy np. faktur lub innych dokumentów z usługi zbioru kombajnem itp., dotyczących faktur wymienionych w Załączniku nr 2 do wniosku o płatność ([...]) wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających wartość i ilość produktów lub grupy produktów, ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez poszczególnych jego członków oraz sprzedanych do beneficjenta w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] czerwca 2017 r.,

W odpowiedzi na wezwanie Nr (...) do złożenia wyjaśnień Strona wskazała m.in., że "(...) żaden przepis prawa nie reguluje tego, w jakim terminie należy dokonywać zbioru zbóż. Termin takiego zbioru jest kwestią indywidualną zależną od wilgotności, temperatury i warunków atmosferycznych (...) S. nie prowadzi kontroli tego, w jakim terminie jej członkowie dokonują zbioru upraw". Skarżąca podniosła również, że włączone przez organ do akt sprawy dokumenty nie mogą stanowe wytycznych dla ustalenia, kiedy poszczególne uprawy zostały zebrane. Podniesiono również, że grupa nie jest zobligowana do prowadzenia rejestru zbioru upraw swoich członków, ani nie nakłada takiego obowiązku na swoich członków. Strona wskazała także, że żaden przepis prawa nie precyzuje, iż pomoc jest przyznawana wówczas, gdy zbiór uprawy w danym roku mieści się w określonym czasie.

Należy podkreślić, że Skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ustalić terminu dokonania zbioru upraw wymienionych we wskazanych w wezwaniu fakturach i nie przedłożyła również żadnych dokumentów potwierdzających termin zbioru produktów przez poszczególnych członków w 2016 r.

Obowiązek zebrania pełnego materiału przez organ nie może oznaczać biernej postawy strony w trakcie prowadzonego postępowania. Przyjąć zatem należy, że w pewnych okolicznościach i w zależności od rodzaju dowodzonego faktu, ciężar wykazania pewnych kwestii może przechodzić na stronę postępowania, w ramach gwarantowanej jej zasady czynnego udziału w postępowaniu.

Rację ma Prezes ARiMR stwierdzając w odpowiedzi na skargę, iż jeżeli zdaniem Strony były jakieś braki dowodowe miała ona swobodę w ich zgłoszeniu, jednakże jak zostało wykazane powyżej Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów potwierdzających inny termin zbioru produktów przez poszczególnych producentów rolnych w 2016 r., w okresie poprzedzającym bezpośrednio uznanie Grupy.

Wskazać należy, iż przepis art. 27 ustawy PROW w ust 2 stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą bez zatajania czegokolwiek, natomiast ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z tego aktu wywodzi skutki prawne.

Skoro w toku postępowania Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów potwierdzających inny termin zbioru produktów przez poszczególnych producentów rolnych w 2016 r., i nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających przygotowanie do sprzedaży produktów wytworzonych (zebranych) przed czasem utworzenia grupy, to organ był uprawniony do przyjęcia, iż cykl produkcyjny produktów rolnych w gospodarstwach poszczególnych producentów rolnych Skarżącej zakończył się najpóźniej wraz z końcem września 2016 r.

Jak zasadnie wskazał organ II instancji w zaskarżonej decyzji zarówno Skarżąca jak i żaden z członków Grupy, nie dysponuje żadnymi maszynami i urządzeniami do suszenia, czyszczenia, porcjowania i pakowania produktu, a gdyby takie czynności były wykonywane poprzez usługodawców zewnętrznych to członkowie bądź Grupa posiadaliby dokumenty potwierdzające korzystanie z usług w tym zakresie. Strona nie przedstawiła również żadnych dokumentów potwierdzających zbiór zbóż oraz nasion roślin oleistych, na podstawie którego można by ustalić jego termin, należy także zauważyć, że Skarżąca nie posiada żadnych maszyn i urządzeń do zbioru zbóż i nasion roślin oleistych oraz środków transportu. Zgodnie z Planem Biznesowym jedynie członek grupy S. S. posiada dwa kombajny do zbioru zbóż, pozostali członkowie zmuszeni byli do korzystania z usług zewnętrznych w tym zakresie.

Rację ma Prezes ARiMR stwierdzając w zaskarżonej decyzji, iż powinny istnieć dokumenty potwierdzające korzystanie z usług w zakresie zbioru, których Skarżąca nie przedstawiła.

Niewątpliwie Kodeks postępowania administracyjnego, w wymienionych w ramach przedstawionego stanowiska strony, przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 tej ustawy, nakłada na organu administracji publicznej obowiązki podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, na co wskazuje Skarżąca, działania przez organ za stronę i wyłącznie na jej rzecz. Nie jest bowiem rzeczą organu, nawet w świetle regulacji zawartej w art. 77 § 1 k.p.a., wyręczanie strony w gromadzeniu materiału dowodowego, z którego może ona wywodzić korzystne dla siebie skutki.

Wykładnia literalna obowiązujących przepisów a także cel jakiemu służy przyznawanie płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich wskazują, iż pomoc ta może dotyczyć wyłącznie produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków. W ocenie Sądu, przemawiają za takim stanowiskiem zapisy art. 35 rozporządzenia 1698/2005 oraz wskazane powyżej rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r.

Skoro sporne faktury dokumentujące sprzedaż produktów wytworzonych przed zarejestrowaniem skarżącej jako grupy producentów rolnych zostały zasadnie pominięte przez organy przy ustalaniu kwoty płatności w ramach pomocy finansowej, to zastosowanie w sprawie miały także powołane przez organy przepisy regulujące kwestię redukcji płatności, tj. przepisu art. 63 ust 1 Rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227/69 z dnia 31 lipca 2014 r.), zgodnie z którym wysokość zastosowanej redukcji jest równa różnicy między wnioskowaną kwotą płatności, a kwotą kwalifikującą się do wypłaty na podstawie zakwalifikowanej w trakcie czynności kontrolnych wartości produktów sprzedanych. Kwota kary jest równa różnicy między tymi dwiema kwotami, ale nie może przekraczać kwoty całkowitego wycofania wsparcia. Zatem kwota kwalifikującą się do wypłaty na podstawie zakwalifikowanej w trakcie czynności kontrolnych wartości produktów sprzedanych wyniosła [...] zł, a wnioskowana kwota płatności wyniosła [...] zatem kwota redukcji to [...] zł ([...] – [...] zł).

Jeśli kwota redukcji wyniosła [...] zł, a kwota kwalifikującą się do wypłaty na podstawie zakwalifikowanej w trakcie czynności kontrolnych wartości produktów sprzedanych wyniosła [...] zł, to organ prawidłowo odmówił Skarżącej przyznania pomocy ([...] zł-[...] zł = -[...] zł).

Skład orzekający w rozpatrywanej sprawie zgadza się z dokonaną przez Prezesa ARiMR wykładnią art. 63 rozporządzenia nr 809/2014 i stanowiskiem, iż przepis ten oparty jest na domniemaniu winy beneficjenta i jedynie przeprowadzenie przez beneficjenta przeciwdowodu może wyeliminować stosowanie zmniejszenia kwot, o czym jest mowa w tym przepisie prawa. Jednakże w niniejszej sprawie beneficjent nie wykazał, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty.

Odnośnie zarzutu Skarżącej dotyczącego zastrzeżeń w zakresie sporządzonych przez ARiMR raportów kontroli należy wskazać, iż rację ma Prezes ARiMR podnosząc w odpowiedzi na skargę, że raport z kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018 r., na który powołuje się Skarżąca dotyczy potwierdzenia spełnienia warunków uznania przez grupę producentów rolnych Małorolni. Postępowanie w przedmiocie spełnienia warunków uznania przez grupę producentów rolnych zostało zakończone odrębną decyzją Dyrektora Terenowego Oddziału Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2016 r. o uznaniu grupy producentów rolnych i zatwierdzeniu planu biznesowego.

Organ prawidłowo wywiódł, że stwierdzone w raporcie nieprawidłowości mogą więc ewentualnie doprowadzić do cofnięcia uznania grupy producentów rolnych. Skutkiem tego ww. raport z czynności kontrolnych nie stanowił podstawy do wydania zarówno decyzji organu I instancji, jak i zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr (...) z dnia (...) lutego 2019 r.

W świetle powyższych rozważań, zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Organy nie naruszyły bowiem w stopniu mogącym mieć istotnych wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy przepisów postępowania. Decyzja Prezesa ARiMR jest zrozumiała oraz zawiera podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia sprawy.

Organy, w tym organ II instancji, odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 80 k.p.a. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 136 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom Skarżącej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Należy też zaznaczyć, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej wydawana jest po sprawdzeniu spełnienia przez Grupę określonych rozporządzenia wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności Grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania.

Organy nie naruszyły także wskazanych w skardze (lub innych) przepisów prawa materialnego przyjmując, że Spółka zawyżyła deklarowaną na potrzeby obliczenia kwoty płatności wartość przychodów o przychody ze sprzedaży produktów wytworzonych (zebranych) przed zarejestrowaniem grupy przez właściwy organ, czyli przed (...) października 2016 r. Wbrew argumentacji skargi, poza sprzedażą produktów, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał także termin wytworzenia sprzedanych przez Spółkę produktów. Warunkiem przyznania płatności w realiach niniejszej sprawy było bowiem zarówno wytworzenie produktów, jak i ich sprzedaż w ramach działalności grupy, czyli po jej zarejestrowaniu.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony przez NSA w powołanych przez organ administracji wyrokach z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1213/12 oraz z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3477/15, w świetle których dla przyznania płatności znaczenie ma zarówno wytworzenie produktów, jak i ich sprzedaż w ramach działalności grupy producentów rolnych. Pogląd wyrażony przez NSA w powołanych powyżej wyrokach potwierdza zasadność stanowiska organów, a nie Spółki.

Reasumując, zarzuty naruszenia art. 27 ust 1 pkt 2 ustawy PROW, § 14 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 2 sierpnia 2016 r., jak i art. 7a § 1 k.p.a., czy też art. 81a § 1 k.p.a. są bezzasadne a decyzje odpowiadają prawu. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, dowody zebrane w sposób zupełny, a materiał dowodowy oceniony w sposób obiektywny. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie można przyjąć, że organy rozstrzygnęły wątpliwości na niekorzyść Skarżącej, bowiem ustalenia organów mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

W związku z powyższym uznając złożoną skargę za niezasadną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił