Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 912/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 28 ust 1 pkt 3, art 30 a ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 167 poz 1399
law: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach  uzdrowiskowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F. "O." R. K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...] Zarząd Województwa [...], działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (zwana dalej: "IZ RPO W[...] ", "Instytucją Zarządzającą"), po rozpatrzeniu wniosku Beneficjenta – R. Ja. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] z siedzibą przy ul. W. w R. - o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję administracyjną Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...], orzekającą zwrot od Beneficjenta, środków otrzymanych

w ramach umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] na realizację projektu pn. "[...]" w kwocie [...] wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] Beneficjent w odpowiedzi na ogłoszony przez IZ RPO W[...] , konkurs nr [...], złożył wniosek o dofinansowanie ww. projektu.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, przedmiotowy projekt polegał na zakupie innowacyjnego wyposażenia i środków trwałych do nowo wybudowanego obiektu wypoczynkowego: Centrum Wypoczynkowo – Konferencyjnego w T. W ramach realizacji projektu, Beneficjent zaplanował m.in. zakup kondensacyjnego systemu grzewczego z układem solarnym w ramach zadania 1 pn. "[...]", które obejmowało następujące wydatki: nr 1: Kotłownia gazowa z systemem kominowym, nr 2: Buforowy układ wody użytkowej i wspomagania centralnego ogrzewania, nr 3: Armatura i układy pompowe, nr 4: Instalacja solarna, nr 5: Wymiennikowy układ basenowy, nr 6: Rurociągi solarne z izolacją.

W dniu 15 października 2010 r., uchwałą Zarządu Województwa [...] nr 1886/10, Beneficjentowi przyznano dofinansowanie na realizację przedmiotowego projektu w wysokości [...] ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

W konsekwencji powyższego, w dniu [...] Beneficjent zawarł

z Województwem [...] reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...], umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Wdrożenie kondensacyjnego systemu grzewczego wspartego układem solarnym oraz zakup innowacyjnego wyposażenia do Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowego w T.". Dodatkowo pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO W[...] , zostały zawarte aneksy do umowy o dofinansowanie z dnia [...], z dnia [...], z dnia [...] oraz z dnia [...].

W umowie o dofinansowanie, w oparciu o zapisy złożonego przez Beneficjenta w dniu [...] wniosku o dofinansowanie, określono termin rozpoczęcia realizacji projektu na dzień [...], przy czym potwierdzeniem rozpoczęcia realizacji przedmiotowego projektu, miała być przedłożona wraz z dokumentami niezbędnymi do podpisania umowy o dofinansowanie, umowa nr [...] zawarta w dniu [...] z firmą [...], na kompleksowe wykonanie kondensacyjnego systemu grzewczego z układem solarnym w Centrum Konferencyjno - Wypoczynkowym w T., na kwotę brutto [...].

Wraz z wnioskami o płatność, Beneficjent w ramach rozliczenia umowy

z dnia [...], przedłożył fakturę VAT nr [...] z dnia [...] na kwotę brutto [...] oraz fakturę VAT nr [...] z dnia [...] na kwotę brutto [...].

W trakcie weryfikacji wniosków o płatność złożonych przez Beneficjenta, IZ RPO W[...] ustaliła, iż jest on w posiadaniu nieprzedstawionej do refundacji - faktury VAT nr [...] z dnia [...] wystawionej z tytułu wykonania instalacji solarnej odzysku ciepła dla centralnego ogrzewania na kwotę [...] brutto.

Pismem z dnia [...], IZ RPO W[...] wezwała Beneficjenta do przedłożenia wszystkich dokumentów związanych z realizacją projektu, które dotychczas nie zostały przedłożone, w tym m.in. dokumentów związanych z poniesionymi wydatkami niekwalifikowalnymi.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] Beneficjent przedłożył kopię dziennika budowy, kopie protokołów prac budowlanych, kopie pozwolenia na użytkowanie, wyciągi bankowe z rachunków bankowych za okres [...], wydruki z księgi przychodów i rozchodów za okres [...]. Jednocześnie Beneficjent oświadczył, iż wszystkie prace i płatności związane z realizacją projektu, dokonane zostały po złożeniu wniosku o dofinansowanie, czyli po dniu [...]. Nadto wyjaśnił, iż faktura VAT nr [...] wystawiona została dnia [...], czyli po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, ale przed rozpoczęciem okresu realizacji określonym w umowie

o dofinansowanie tj. dniem [...]. Beneficjent oświadczył także, iż płatność za ww. fakturę nastąpiła gotówką w dniu [...].

Pismem z dnia [...] Beneficjent przedłożył dodatkowe dokumenty oraz wyjaśnił, iż dnia [...] zawarł z firmą [...], ustną umowę na dostawę kotłów i systemu kominowego, co następnie zostało potwierdzone umową zawartą w formie pisemnej dnia [...].

Po analizie wyjaśnień i dokumentów przedłożonych przez Beneficjenta, IZ RPO W[...] ustaliła, iż z rejestru zakupów wynika, że w [...] Beneficjent dokonał od firmy [...], zakupu na kwotę [...] (faktura VAT nr [...], poz. [...] przedstawionego przez Beneficjenta zestawienia). Z uwagi na powyższe, Instytucja Zarządzająca wezwała Beneficjenta do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym m.in. ww. faktury, której mimo wielokrotnych wezwań Beneficjent nie przedłożył. W piśmie z dnia [...], Beneficjent wskazał, iż zakup w wysokości [...] nie dotyczył prac związanych z realizacją projektu i polegał na wykonaniu prac konwencjonalnej instalacji centralnego ogrzewania, które to wykonanie powierzył firmie [...], a który to zakres przejęła firma [...] z tego powodu, aby ogrzewanie było wykonane w taki sposób, żeby w przyszłości przy zrealizowaniu projektu mogło być włączone do programu obniżki kosztów eksploatacji obiektu. Beneficjent przedmiotowej faktury nie dołączył.

Jednocześnie, w związku z prowadzonym przeciwko R. J. K. przez Prokuraturę Okręgową w S., postępowaniem dotyczącym działania przez ww. osobę na szkodę Województwa [...] w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w związku z uzyskaniem z RPO W[...] dofinansowania w kwocie [...], poprzez rozpoczęcie realizacji projektu przed dniem złożenia do IZ RPO W[...] wniosku o dofinansowanie projektu, IZ RPO W[...] pozyskała z Prokuratury Okręgowej w S., kopię umowy nr [...] z dnia [...]. zawartej pomiędzy R. J. K. a firmą [...] - na kompleksowe wykonanie kotłowni kondensacyjnej 240 kW wraz z systemem solarnym oraz, kopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] wystawionej przez [...] na rzecz Beneficjenta, dotyczącej wykonania instalacji solarnej odzysku ciepła dla centralnego ogrzewania wraz z informacją, że ww. faktura została zapłacona przez Beneficjenta w dniu [...], tj. przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu.

W związku z powyższym, IZ RPO W[...] ustaliła, iż Beneficjent w piśmie z dnia [...] złożył wyjaśnienia stojące w sprzeczności z opisem przedmiotu zamówienia wynikającym z ww. faktury. Opis ten dotyczył bowiem jednego

z elementów projektu tj. instalacji solarnej. Ponadto, zsumowanie wszystkich czterech faktur VAT nr: [...], [...], [...] oraz [...], dawało wartość wynikającą z umowy nr [...] z dnia [...] oraz z umowy nr [...] z dnia [...] tj. kwotę brutto

[...] (netto [...]).

Pismem z dnia [...] IZ RPO W[...] zwróciła się do Beneficjenta

z prośbą o przedłożenie m.in. pozostałych dokumentów księgowych związanych

z realizacją umowy nr [...] z dnia [...] a potwierdzających jej realizację.

Po przeprowadzeniu analizy przedmiotowej sprawy, IZ RPO W[...] stwierdziła, że projekt opisany przez Beneficjenta we wniosku aplikacyjnym, został rozpoczęty przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, co jest niezgodne z umową

o dofinansowanie, rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej

w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. 2007 r., Nr 193, poz. 1399, zw. dalej: rozporządzeniem MRR z dnia 11 październik 2007 r.) oraz Wytycznymi dla Wnioskodawców obowiązującymi w konkursie nr [...].

Następnie Zarząd Województwa [...] dnia 28 maja 2014 r. podjął uchwałę nr 971/14 o rozwiązaniu z Beneficjentem, umowy o dofinansowanie na realizację projektu, w oparciu o § 17 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż Beneficjent wykorzystał środki przekazane na realizację projektu z naruszeniem obowiązujących go, w ramach RPO W[...] procedur, pismem z dnia [...], IZ RPO W[...] wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Z uwagi na bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu, z dniem [...] wobec Beneficjenta wszczęte zostało z urzędu, postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków. Jednocześnie Beneficjent został poinformowany o możliwości złożenia dowodów, wyjaśnień i zastrzeżeń w sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Zarząd Województwa [...] podjął opisaną na wstępie, decyzję administracyjną z dnia [...] nr [...].

Pismem z dnia [...], Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i w konsekwencji uznanie, iż nie ma obowiązku zwracać środków otrzymanych w ramach RPO W[...] na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...].

Zdaniem Beneficjenta, wydana decyzja opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych, dowolnej interpretacji faktów i przepisów prawa z niepełnym zebranym w sprawie materiale dowodowym, pozwalającym na rzetelne rozpoznanie sprawy.

Beneficjent wskazał, iż przejął budowaną inwestycję - Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowe w T., dysponując projektem budowlanym, który zakładał budowę kotłowni w systemie tradycyjnym, co więcej, prace już były prowadzone przez wykonawcę (E. M.). Dopiero możliwość uzyskania środków finansowych na ekologiczną kotłownię w systemie solarnym spowodowała, że Beneficjent zdecydował się na zmianę projektu kotłowni i wykonawcy (R. B.). Beneficjent zmienił tańszą kotłownię na droższą, ale bardziej ekologiczną tylko i wyłącznie dlatego, że miał możliwość uzyskania wsparcia finansowego z funduszy europejskich. Wszystkie cele umowy o dofinansowanie zostały w całości zrealizowane, w tym w szczególności utworzenie nowych miejsc pracy. Skutkiem zwrotu dotacji będzie likwidacja stworzonych miejsc pracy spowodowana koniecznością ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej przez Beneficjenta.

Beneficjent podkreślił, iż z IZ RPO W[...] "nigdy nikogo nie było na inwestycji", aby przeprowadzić wizję lokalną i fizycznie sprawdzić, w jakim stopniu cele umowy

o dofinansowanie zostały zrealizowane, dlatego też Beneficjent wniósł

o przeprowadzenie wizji lokalnej Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowego

w T.

Zdaniem Beneficjenta, sprostał on wszystkim wymogom wskazanym

w Wytycznych, jak również w przepisach prawa, bowiem realizacja projektu rozpoczęła się po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Wątpliwości czy przepisy zostały naruszone wynikają m.in. z faktu następstwa inwestycyjnego. Beneficjent podkreślił, iż pierwotnym inwestorem był L. sp. k., której wspólnikami byli L. R., K. S., J. B. w udziale 50 % oraz R. J. K. w udziale 50 % , ale w [...] doszło do zmiany inwestorów i wykupu udziałów w sp.k., w której 100 % udziałów przejął R. i J. K. oraz dokonano zmiany nazwy spółki na "O." sp. k., stąd też J. K. od [...] do [...] prowadził proces inwestycyjny i negocjacje, przy czym następnym inwestorem został R. K. jako osoba fizyczna, gdyż w dniu [...] uprawomocniło się postanowienie sądu o wykreśleniu z KRS spółki "O." sp. k., a majątek w ww. spółce przejął w formie darowizny – R. K. jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: [...], który przed uprawomocnieniem się tej decyzji o wykreśleniu z KRS, nie podpisywał żadnych umów dotyczących inwestycji, ponieważ nadal inwestorem była "O." sp. k. W związku z powyższym, Beneficjent wniósł o zwrócenie się do KRS, aby dołączyć kopie akt rejestrowych spółek "L." sp. k. oraz O." sp. k.

Beneficjent wskazał, iż podpisał umowę nr [...] z firmą [...] w dniu [...], w której to umowie uW[...] ględniono również wykonane prace przez ww. spółkę na rzecz Beneficjenta nieobjęte wnioskiem o dofinansowanie, ale w ramach kończenia prac przejętych po E. M. prowadzącym działalność gospodarczą jako Zakład Hydrauliczny w G., który miał wykonać instalacje centralnego ogrzewania w systemie tradycyjnym, a [...] w systemie wykorzystującym do ocieplania energię słoneczną, ale przed przystąpieniem do realizacji prac objętych dofinansowaniem, koniecznym było przejęcie prac po E. M., ich zakończenie i przygotowanie prac dla układu solarnego.

Beneficjent wskazał, iż nigdy nie posługiwał się umową nr [...]

z dnia [...], ponieważ nigdy nie została przez niego zawarta, to był jedynie projekt umowy. Dodał przy tym, iż w fakturze VAT nr [...] z dnia [...] jest błędny opis, albowiem faktura ta powinna mieć treść "wykonanie centralnego ogrzewania", a zakup rur miedzianych, grzejników nie jest objęty umową o dofinansowanie. W chwili dokonywania płatności za tą fakturę, Beneficjent nie przywiązywał wagi do jej treści, ale skupił się wyłącznie na uregulowaniu wynagrodzenia za ww. fakturę. Co więcej Beneficjent podkreślił, iż projekt umowy z dnia [...] podpisywał ojciec Beneficjenta i to J. K. - ojciec Beneficjenta, a nie sam Beneficjent, dokonał płatności za tą fakturę. Zatem płatność z dnia [...] dotycząca faktury VAT nr [...] z dnia [...], dotyczyła prac które nie są objęte dofinansowaniem. Beneficjent nigdy nie zgłaszał do rozliczenia ww. faktury i zapłaty za nią.

Zdaniem Beneficjenta o tym, że umowa między Beneficjentem a [...] została skutecznie zawarta w dniu [...], świadczy m.in. fakt, że dopiero w dniu [...] przedstawiciele [...] weszli na budowę co wynika z dziennika budowy nr [...].

Beneficjent wskazał, iż Prokuratora Okręgowa w S. postawiła J. K. zarzut o czyn z art. 270 § 2 a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., Nr 88 poz. 553 ze zm., zw. dalej: kk), iż podrobił podpis R. K. na umowie zawartej pomiędzy Beneficjentem a [...]. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 30 października 2014 r. – J. K. został uznany za winnego podrobienia podpisu swojego syna - Beneficjenta, a zatem umowa nr [...] z dnia [...] jest nieważna, gdyż podpis Beneficjenta na umowie został podrobiony.

W opinii Beneficjenta, jedyną umowa jaką zawarł i podpisał

z [...] jest ta z dnia [...], a prace [...] w wykonaniu ww. umowy zaczęła dopiero dnia [...], co wynika z dziennika budowy, natomiast faktura VAT nr [...] z dnia [...] dotyczy jedynie wykonania centralnego ogrzewania przez [...] w zakończeniu prac po E. M., a nie dotyczy prac i płatności objętych wnioskiem o dofinansowanie.

Końcowo Beneficjent wniósł o dostarczenie podjętej przez Zarząd Województwa [...] uchwały nr 971/14 z dnia 28 maja 2014 r.

o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie, informując, iż chciałby podjąć działania prawne na gruncie prawa administracyjnego celem W[...] ruszenia tej uchwały.

Pismem z dnia [...], IZ RPO W[...] wezwała Beneficjenta do złożenia, dodatkowych szczegółowo wymienionych dokumentów (projektu budowlanego, kosztorysu ofertowego i zamiennego sporządzonego przez E. M. oraz [...].

W dniu [...] Beneficjent skorzystał z prawa do przejrzenia akt sprawy. Następnie pismem z dnia [...] wskazał, iż nie jest w posiadaniu projektu budowlanego i zamiennego projektu budowlanego, albowiem dysponuje pozwoleniem na użytkowanie, tym samym ww. dokumenty nie są mu niezbędne, a ponadto wskutek działań prokuratury i Centralnego Biura Antykorupcyjnego wszystkie dokumenty dotyczące przedmiotowej inwestycji zostały zabezpieczone i są w posiadaniu ww. organów.

Nadto, Beneficjent ponownie wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej

w miejscu inwestycji, aby przedstawiciele IZ RPO W[...] mogli zweryfikować kiedy i w jaki sposób postanowienia umowy o dofinansowanie zostały wykonane przez Beneficjenta, czy też Beneficjent nie wykonał umowy.

Pismem z dnia [...] Beneficjent przedstawił kosztorys budowy kotłowni gazowej bez układu solarnego na kwotę brutto [...], zamienny projekt budowlany projekt architektoniczno- budowlany oraz wyrok Sądu Rejonowego w Gryficach Wydział II Karny sygn. akt II K 185/14, którym Sąd uznał za winnego J. K. (ojca Beneficjenta) tego, że dokonał podrobienia podpisu syna na umowie nr [...] z dnia [...].

Nadto, Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie III Wydział Kamy (sygn. akt III K 265/13) z dnia 4 lutego 2016 r. oskarżonego J. K. i R. K. uznano za winnych tego, że w okresie pomiędzy [...] a [...], na terenie województwa [...], w tym w R. i S., działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry poW[...] iętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadzili w błąd przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], co do faktycznego rozpoczęcia inwestycji projektu. Województwo [...] miało w przedmiotowym postępowaniu status pokrzywdzonego.

IZ RPO W[...] , w trakcie przedłużanego kilkakrotnie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, dopuściła dowód z przesłuchania świadków (m.in. R. B., J. J. - kierownika budowy) i wskazanych przez Beneficjenta a istotnych dla rozpoznania sprawy dokumentów, odmówiła zaś przeprowadzenia dowodów na okoliczności już dostatecznie wyjaśnione, innymi dowodami, przesłuchano także Beneficjenta w charakterze strony, odebrano od Beneficjenta dodatkowe wyjaśnienia i kolejne dokumenty na okoliczność ustalenia przedmiotu i zakresu realizowanych prac oraz terminu ich rozpoczęcia.

Zarząd Województwa [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].

Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, organ nakreślił ramy prawne sprawy. Wskazał, iż w analizowanej sprawie, Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...], niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO W[...] , do których stosowania był zobowiązany przystępując do konkursu nr [...], przy czym pod pojęciem procedur rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a także zapisy umowy o dofinansowanie oraz wytycznych dla wnioskodawców.

Organ podkreślił, iż umowa o dofinansowanie którą Beneficjent zawarł

z Województwem [...], określa szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. Tym samym, podpisując umowę o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie, z należytą starannością, zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr [...] do umowy, a także do rozpoczęcia realizacji projektu najwcześniej dzień po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie.

W analizowanej sprawie, Beneficjentowi w dniu podpisania umowy

o dofinansowanie, tj. [...] udzielono pomocy publicznej w oparciu

o rozporządzenie MRR z dnia 11 października 2007 r., a także rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. (Dz. U. U. E. L 214/3 z dnia 09.08.2008 r.) uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem

w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008). Jedną z naczelnych zasad udzielania pomocy inwestycyjnej w oparciu o powołane wyżej akty prawne jest zasada udzielania dofinansowania tylko na te projekty, które rozpoczęły się po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku o dofinansowanie.

Na gruncie prawa krajowego odzwierciedleniem tej zasady jest art. § 12 ust. 1 rozporządzenia MRR z dnia 11 października 2007 r., w myśl którego prace związane z realizacją nowej inwestycji mogą się rozpocząć po złożeniu przez Beneficjenta pomocy wniosku o dofinansowanie. Przy czym, przez rozpoczęcie prac inwestycyjnych związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem i opracowaniem dokumentacji projektowej (§ 12 ust. 3 rozporządzenia MRR z dnia 11 października 2007 r.). Tylko w przypadku zachowania przez przedsiębiorcę powyższych zasad, można mówić o wystąpieniu tzw. efektu zachęty, który jest niezbędny dla udzielenia dofinansowania na przedmiotowy projekt.

Tym samym, mając na W[...] ględzie ww. zapisy, z uwagi na fakt, iż Beneficjent

w dniu [...] złożył wniosek o dofinansowanie projektu, mógł on najwcześniej rozpocząć realizację przedmiotowego projektu w dniu [...]. Tymczasem z opisu faktury VAT nr [...] wystawionej w dniu [...] wynika, iż wykonawca [...] wykonał instalację solarną odzysku ciepła dla centralnego ogrzewania, za którą należała się zapłata środków w wysokości brutto [...]. Nadto ustalono, iż w dniu [...], dokonano zapłaty wskazanej kwoty oraz zarejestrowano wskazaną fakturę w ewidencji księgowej przedsiębiorstwa. Z opisu faktury nr [...] z dnia [...] wyraźnie wynika, że spółka [...], przed dniem [...] wykonała prace dotyczące części ww. projektu na rzecz R. K., za które dnia [...] otrzymała wymagane wynagrodzenie.

Powyższe w ocenie IZ RPO W[...] , świadczy o fakcie, iż część prac związanych

z projektem, wykonano przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, co stanowi naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia MRR z dnia 11 października 2007 r., zapisów umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych, jak również nie wypełnia definicji "efektu zachęty".

Odnosząc się do zarzutów Beneficjenta wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, iż spełnienie "efektu zachęty" jest dowodzone na gruncie przepisów prawa poprzez okoliczność, iż przedsiębiorca przed rozpoczęciem prac nad projektem, złożył do instytucji przyznającej pomoc, wniosek

o dofinansowanie, nie zaś poprzez wykazanie, iż w trakcie już rozpoczętych prac nad projektem, Beneficjent ostatecznie zdecydował się na jego realizację przy wsparciu ze środków z Unii Europejskiej. Organ podkreślił przy tym, iż konkurs nr [...] został ogłoszony przez IZ RPO W[...] w dniu [...], a zatem już w tej dacie potencjalni Wnioskodawcy mogli zapoznać się z przedmiotowym ogłoszeniem. Organ nie zgodził się zatem z Beneficjentem, iż w jego przypadku nastąpił efekt zachęty.

IZ RPO W[...] wskazała, iż nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy okoliczność czy projekt został w pełni zrealizowany, jak również czy zostały osiągnięte wszystkie jego cele, bowiem w sytuacji gdy nie został spełniony podstawowy warunek umożliwiający objęcie projektu regionalną pomocą inwestycyjną tj. rozpoczęcie realizacji projektu nastąpiło przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, wydatki poniesione w ramach projektu nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne w całości. Nadto IZ RPO W[...] wskazała, że znane jest następstwo inwestycyjne

w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów Beneficjenta, IZ RPO W[...] wskazała, że będąc związana wyrokiem Sądu uznaje, iż Beneficjent nie podpisał umowy nr [...] z dnia [...]. Tym niemniej, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności wystawioną przez firmę [...] na rzecz Beneficjenta fakturę nr [...],

z której opisu wynika, iż dotyczyła inwestycji objętej projektem a także fakt uiszczenia należności za ww. fakturę powoduje, że nawet nieważność umowy z dnia [...] nr [...], nie zmieni faktu, że rozpoczęcie realizacji projektu nastąpiło przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. UW[...] uwzględniając wyjaśnienia Beneficjenta oraz zeznania R.B. oraz mając na uwadze fakt, że korekta wskazanej faktury nie została dokonana, w ocenie IZ RPO W[...] uznać należy, iż przedmiotowa faktura dotyczy inwestycji objętej projektem. Powyższe potwierdzają także zeznania złożone przez R. K. w dniu [...]. Nadto, z dziennika budowy na który powołuje się Beneficjent nie wynika, czy wykonawca [...] faktycznie nie dokonał przed dniem [...] jakiś prac lub zakupów.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu Beneficjenta IZ RPO W[...] podniosła, iż słusznie w decyzji administracyjnej z dnia [...] wskazano, iż zakomunikowanie Beneficjentowi treści uchwały, nastąpiło w formie i w czasie, które nie miały wpływu na prawa i obowiązki Strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. IZ RPO W[...] podkreśliła, iż rozwiązanie umowy o dofinansowanie było możliwe w drodze uchwały podejmowanej przez organ kolegialny, tj. Zarząd Województwa [...], który na mocy art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 tekst jednolity) jest organem wykonawczym Województwa [...], tym samym zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2016 r. poz. 383 t.j. zw. dalej: u.z.p.p.r.) pełni rolę IZ RPO W[...] . Nadto, zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie, IZ RPO W[...] może rozwiązać z Beneficjentem umowę bez wypowiedzenia, w przypadku stwierdzenia, iż realizuje on projekt w sposób niezgodny z umową o dofinansowanie, przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla RPO W[...] . Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym, Zarząd Województwa [...] uchwałą nr 971/14 z dnia 28 maja 2014 r. zdecydował o rozwiązaniu zawartej umowy o dofinansowanie. Umowa ta została zatem skutecznie rozwiązana bez wypowiedzenia przez IZ RPO W[...] . Przy czym organ podkreślił, iż fakt rozwiązania umowy o dofinansowanie z Beneficjentem, nie stanowił podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków, a w konsekwencji nie jest podstawą do wydania decyzji w oparciu o art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

W ocenie IZ RPO W[...] w rozpoznawanej sprawie, ziściły się wszystkie elementy definicji nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 r. ze zm.). W związku z powyższym, IZ RPO W[...] zobowiązana była podjąć właściwe działania, w szczególności mające na celu odzyskanie środków z budżetu UE w przedmiotowej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...], wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, mianowicie przepisów rozporządzeniem MRR z dn. 11.10.2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnego, w tym w szczególności § 12 ust. 1 i 3, a także rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dn. 6.08.2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu, w tym w szczególności ust. 28 preambuły, art. 8 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że Beneficjent otrzymał i wykorzystał środki europejskie niezgodnie z procedurami, ponieważ przed złożeniem wniosku o dofinansowanie tj. przed [...] rozpoczął inwestycję, a zatem nie można mówić o "efekcie zachęty" w znaczeniu prawnym i w konsekwencji Beneficjent ma obowiązek dokonać zwrotu przyznanej dotacji wraz z ustawowymi odsetkami, podczas gdy Beneficjent sprostał wszystkim wymogom wskazanym w Wytycznych dla Wnioskodawców, jak również stawianych mu w przepisach prawa, aby uzyskać wsparcie finansowe ze środków UE, bowiem realizacja projektu rozpoczęła się po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie a zatem wbrew twierdzeniu Zarządu Województw [...] , pomoc dla Beneficjenta została udzielona zgodnie z rozporządzeniem MRR z dn. 11.10.2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnego, a także rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dn. 6.08.2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu, gdyż Beneficjent podjął się działań inwestycyjnych wskazanych we wniosku przy wykorzystaniu tzw. efektu zachęty, w rozumieniu prawnym, ale również w sensie faktycznym.

2. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), poprzez niezebranie

i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, wyrażające się w nieuW[...] ględnieniu przy rozpoznaniu sprawy zeznań Skarżącego, jego ojca J. K., kierownika budowy J. J., wykonawcy tradycyjnego systemu grzewczego E. M., zeznań wykonawcy systemu grzewczego w układzie solarnym R. B., jak również dowodów z dokumentów m.in. dziennika budowy, kosztorysów, protokołów, umowy Nr [...] z firmą [...] z dn. [...], jak również nie przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego - dowodu z opinii biegłego, przeprowadzenia wizji, wystąpienia do KRS oraz nie zaliczenie w poczet materiału dowodowego protokołu technicznego odbioru robót z dn. [...], umowy na wykonanie robót budowlanych z dn. [...], decyzji z dn. [...], w takim zakresie w jakim ww. dowody świadczyły o tym, że Beneficjent rozpoczął inwestycję po złożeniu wniosku o dofinansowanie, a tym samym "efekt zachęty" w sensie faktycznym i prawnym, został osiągnięty a Beneficjent wykonał w pełni łącząc go umowę o dofinansowanie nie łamiąc przy tym żadnych przepisów prawa europejskiego, ani krajowego, jak również "Wytycznych" co oznacza, że decyzja nakazująca zwrot Skarżącemu otrzymanej dotacji jest nieprawidłowa i bezzasadna, ponieważ Zarząd Województwa [...] dokonał błędnych ustaleń faktycznych, iż Beneficjent rozpoczął inwestycję przed złożeniem wniosku o płatność.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił szeroką argumentację do podniesionych w skardze zarzutów.

W odpowiedzi na skargę IZ RPO W[...] wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...], Skarżący złożył wniosek dowodowy w postaci złożonego do Zarządu Województwa [...] "Wniosku o umorzenie należności wskazanych w upomnieniu nr [...] z dn. [...] wynikających z decyzji nr [...] z dnia [...] zawierający m.in. uzasadnienie wyroku sądu karnego. Pismem procesowym z dnia [...], pełnomocnik organu uzupełnił stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę z dnia [...] oraz złożył wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie II Wydział Karny z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II AKa 155/16.

Stawający na rozprawie pełnomocnik Skarżącego, poparł wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii podatkowej na okoliczność, iż faktura z dnia [...] nie dotyczyła prac związanych z objętą dofinansowaniem dotacją.

Sąd postanowił: dopuścić dowód z wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

z dnia 26.01.2017 r. oraz oddalić wniosek dowodowy z opinii podatkowej z dnia [...] Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod W[...] ględem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie prowadzi do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego

i oceny trafności podniesionych w skardze w pkt II zarzutów należy dokonać po uprzednim dostrzeżeniu normy wynikającej z art. 11 p.p.s.a., wedle którego "Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny".

Związanie sądu administracyjnego skazującym i prawomocnym wyrokiem karnym odnosi się tylko do faktu popełnienia przestępstwa, a więc sfery ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Związanie to zostało wprowadzone, aby uniknąć sytuacji, w których na podstawie tych samych stanów faktycznych zapadałyby różne orzeczenia w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjnym. Rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w różnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym. W judykaturze słusznie wskazuje się, że istota zasady wyrażonej w przepisie art. 11 p.p.s.a., sprowadza się do zakazu dokonywania przez sąd administracyjny tych samych ustaleń, których dokonał sąd karny, co do popełnienia przestępstwa. Oczywiście związanie to znajdzie sens jedynie w sytuacji, gdy ustalenia wyroku karnego będą dotyczyć okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia postępowania przed organami administracji publicznej, a następnie postępowania sądowo-administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., I FSK 434/07, LEX nr 475572). Z przepisu art. 11 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r.,

I FSK 844/14, LEX nr 1794496). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r., I GSK 231/13, wskazano, że związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikające z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej (organu podatkowego) zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracyjnego (podatkowego) zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (LEX nr 1771818). Zasada wynikająca z art. 11 p.p.s.a. pośrednio odnosi się do organów administracyjnych, które dokonują ustaleń faktycznych ocenianych następnie

w drodze kontroli sądowoadministracyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014 r., I OSK 393/13, LEX nr 1446569), zatem związanie ustaleniami sądu karnego zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym znajdzie sens jedynie w sytuacji, gdy ustalenia wyroku karnego będą dotyczyć okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia postępowania przed organami administracji publicznej, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego. Innymi słowy - jeżeli ustalenia sądu karnego są wiążące dla sądów administracyjnych, to tym bardziej w tym samym zakresie są wiążące dla organów administracji publicznej.

Ratio legis art. 11 p.p.s.a. jak i art. 11, art. 365 § 1 k.p.c. polega na tym, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć W[...] ajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1054/08,

z dnia 13 maja 2015 r., II FSK 1116/14, z dnia 27 stycznia 2016 r., I OSK 939/14 - zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA).

Wskazać zatem należy, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt II AKa 155/16 skarżącego uznano winnym tego, że w okresie od [...] do 20 stycznia 2011 r. w Szczecinie, działając wspólnie i w porozumieniu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu uzyskania dofinansowania ze środków unijnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...], na realizację inwestycji pod nazwą "Wdrożenie kondensacyjnego systemu grzewczego wspartego układem solarnym oraz zakup innowacyjnego wyposażenia do Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowego w [...]", przedłożyli nierzetelne dokumenty dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wskazanego wyżej wsparcia finansowego w ten sposób, że:

- w dniu [...] w [...] Urzędzie Marszałkowskim, złożyli wniosek o dofinansowanie, zawierający nierzetelne oświadczenie wskazujące na rozpoczęcie inwestycji w dniu [...], to jest po złożeniu powyższego wniosku, podczas gdy faktycznie rozpoczęcie jej nastąpiło [...],

- w dniu [...] w Wydziale Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] złożyli, dotyczący części realizowanej inwestycji, wniosek o płatność wraz z załączoną do niego nierzetelną umową podpisaną w imieniu firmy [...] przez R. K., a w imieniu firmy [...] o nr [...], przez R. B., sporządzoną w rzeczywistości w okresie między [...] a dniem [...], przy czym w celu wykazania, że rozpoczęcie inwestycji nastąpiło po złożeniu w dniu [...] wniosku o dofinasowanie ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...], wskazującą niezgodnie z prawdą, jako datę jej zawarcia dzień [...], podczas, gdy faktycznie umowa taka została zawarta w dniu [...].,

Z ustalonego przez ww. Sąd stanu faktycznego wynika, że rozpoczęcie realizacji projektu nastąpiło w tym przypadku w dniu [...], kiedy to

w sposób akceptowany przez wnioskodawcę, nastąpiło zawarcie w imieniu jego firmy z wykonawcą projektu – firmą [...] umowy na kompleksowe wykonanie i uruchomienie kotłowni gazowej kondensacyjnej oraz systemu odzysku ciepła do centralnego ogrzewania. Sąd wskazał, że cywilistyczna wadliwość umowy zawartej [...] nie była efektem błędu czy niedopatrzenia. Na tle ustalonych faktów, uprawnione jest bowiem twierdzenie, iż stanowiła ona element swego rodzaju strategii, bowiem jako dotknięta wadą – w przypadku zaistnienia takiej konieczności – stwarzała możliwość powoływania się na to, że umowa nieważna, czy nieskuteczna, nie może stanowić miarodajnej podstawy do ustalenia terminu rozpoczęcia inwestycji i tym samym dostarczać argumentu do formułowania wniosku o niespełnieniu warunków formalnych niezbędnych do uznania skuteczności wniosku o dofinansowanie.

Dodać należy, że umowa z dnia [...], nie tylko stanowiła podstawę wystawienia w dniu [...] faktury nr [...] ale i zapłaty jej dniu [...] przez [...] na rzecz firmy [...] (zapłata kwoty [...]), ale też do końca współpracy ww. podmiotów uznawana była jako obowiązująca, na co wskazują twierdzenia R. B. wyrażone wprost m.in. w załączonym do apelacji obrońcy – adw. W. Ł. protokole przesłuchania R. B. w postępowaniu administracyjnym – cyt.: "Od początku trwania umowy do jej zakończenia posługiwaliśmy się umową [...]".

Analogicznie Sąd ocenił również twierdzenia obu skarżących wskazujące na to, że rozpoczęcie inwestycji, której dotyczył wniosek o wsparcie finansowe, nastąpiło

w [...]., tj. po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Próby przekonania, że miarodajne dla ustalenia powyższej okoliczności są zapisy w dzienniku budowy, Sąd karny ocenił jako chybione.

Nie zmienia powyższego powoływany przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt II K 185/14) uznającego Pana J. K. winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 270 § 2 a w zw. z art. 64 § 1 kk - polegającego na tym, że podrobił podpis Pana R. K. na umowie zawartej pomiędzy [...] a [...] z dnia [...] nr [...] na kompleksowe wykonanie kotłowni kondensacyjnej 240 kW wraz z systemem solarnym, w ten sposób że w miejscu oznaczonym w umowie jako "Zamawiający" złożył czytelny podpis o treści "R. K." w celu użycia tego dokumentu jako autentycznego. Nie budzi bowiem wątpliwości w świetle ustalonego stanu faktycznego i wyroku Sądu Apelacyjnego z 26 stycznia 2017 r., że doszło do wykonania wskazanych prac, do wystawienia faktury oraz do zapłaty wynagrodzenia za te prace.

Reasumując z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący rozpoczął inwestycję przed dniem [...] tj. przed deklarowanym w umowie dniem rozpoczęcia realizacji projektu jak i przed złożeniem w dniu [...] wniosku o dofinansowanie.

Zgodnie z zawartą i podpisaną umową o dofinansowanie z dnia [...] nr [...], w oparciu o zapisy złożonego przez skarżącego wniosku z dnia [...] określono termin rozpoczęcia realizacji projektu na dzień [...].

Bezspornie zatem skarżący w analizowanej sprawie wykorzystał środki przekazane mu na podstawie podpisanej umowy niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO W[...] , do których stosowania był zobowiązany przystępując do konkursu nr [...] w tym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. 2007 r., Nr 193, poz. 1399), z Wytycznymi dla Wnioskodawców obowiązującymi dla konkursu nr [...].

Wskazać należy, że zgodnie z art. art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 30a ust. 1 u.z.p.p.r. do dofinansowania kwalifikowane są te projekty, które pozytywnie przeszły wszystkie etapy jego oceny, przeprowadzanej w ramach konkursu, a dofinansowanie jest możliwe w ramach dostępnej alokacji na realizację poszczególnych działań

i priorytetów w ramach programu operacyjnego. Podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. umowa o dofinansowanie, która zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 u.z.p.p.r., określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. Niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO W[...] kwot podlegających zwrotowi.

Zgodnie z zapisami przedmiotowej umowy, skarżący zobowiązał się do realizacji projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie, z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa

i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową

i terminową realizację projektu, a także osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie). Nadto, w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy skarżący zobowiązał się do przestrzegania właściwych przepisów prawa pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwych przepisów prawa polskiego, w tym także wszelkich wytycznych do nich,

a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających

z programu, uszczegółowienia programu, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO W[...] (§ 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie). Tym samym podpisując umowę o dofinansowanie skarżący zobowiązał się do zrealizowania projektu

w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie, z należytą starannością, zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, a także do rozpoczęcia realizacji projektu - w okolicznościach sprawy 1 czerwca 2010 r.

Skarżącemu udzielono pomocy publicznej w oparciu o rozporządzenie MRR z dnia 11 października 2007 r., a także rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. (Dz. U. U. E. L 214/3 z dnia 09.08.2008 r.) uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych). Jedną

z naczelnych zasad udzielania pomocy inwestycyjnej w oparciu o powołane wyżej akty prawne jest zasada udzielania dofinansowania tylko na te projekty, które rozpoczęły się po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku o dofinansowanie.

Nie budzi wątpliwości, że wskazywany przez skarżącego przepis z ust. 28 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 dotyczy efektu zachęty tj. gdy udzielania pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, a której odzwierciedlenie jak i art. 8 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 znajduje się na gruncie prawa krajowego w art. § 12 ust. 1 rozporządzenia MRR z dnia 11 października 2007 r. a § 12 ust. 3 rozporządzenia MRR z dnia 11 października 2007 r. wskazuje, co należy rozumieć przez rozpoczęcie prac inwestycyjnych związanych z realizacją nowej inwestycji. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w Wytycznych dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO W[...] (rozdział 2.2.2 Rozpoczęcie realizacji i okres trwania projektu).

Zatem mając na uwadze ustalony stan faktyczny, wskazany w ww. wyroku karnym, wskazać należy, iż powyższe działanie skarżącego tj. rozpoczęcie realizacji projektu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, stanowi naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia MRR z dnia 11 października 2007 r., zapisów umowy

o dofinansowanie oraz Wytycznych (rozdział 2.2.2 Rozpoczęcie realizacji i okres trwania projektu), jak również nie wypełnia definicji "efektu zachęty".

Słusznie zatem wskazał organ, że rozpoczęcie realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie dyskwalifikuje projekt z możliwości sfinansowania go w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej. Zgodnie z w/w rozporządzeniem, inwestycja, a zatem projekt musi spełniać warunki nowej inwestycji i nie ma możliwości uznania części inwestycji za niekwalifikowaną w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej, w sytuacji gdy nie został spełniony podstawowy i kluczowy warunek umożliwiający objęcie projektu regionalną pomocą inwestycyjną tj. rozpoczęcie realizacji projektu nastąpiło przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.

Uzasadnione jest zatem stanowisko Instytucji, że bez znaczenia dla analizowanej sprawy ma fakt zrealizowania celów projektu, w sytuacji gdy projekt

w ogóle nie powinien otrzymać dofinansowania. O ile okoliczność ta wpływa na wymiar kary w postępowaniu karnym, co uwzględnił Sąd rozpoznający apelację, to nie niweczy obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania. Obowiązek zwrotu ma charakter obiektywny, niezależny od stopnia zawinienia (odmiennie zatem od odpowiedzialności karnej).

Przypadki obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania mają charakter obiektywny, są jednakowe dla wszystkich ubiegających się o dofinansowanie

w ramach danego konkursu. Wbrew stanowisku strony skarżącej, wykonanie projektu finansowanego (współfinansowanego) ze środków publicznych nie zwalnia instytucji zarządzającej, która jest odpowiedzialna za zarządzanie programem operacyjnym

i jego realizację przy uwzględnieniu zasady należytego zarządzania finansami,

z obowiązku dochodzenia i żądania ich zwrotu, w sytuacji gdy środki te pobrane zostały przez beneficjenta pomocy nienależnie. Z obowiązku zwrotu tych środków nie jest w związku z tym zwolniony także i ten, kto pobrał te środki nienależnie. Również z orzecznictwa europejskiego wynika, że beneficjent pomocy finansowanej, z racji jej przyznania i zatwierdzenia, nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane, i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia określone warunki. Budżet unijny pokrywa bowiem jedynie wydatki zgodne

z przepisami unijnymi. Wystarczającą przesłanką przyznania pomocy nie jest więc tym samym wykazanie, że projekt został zrealizowany (por. np. wyrok SPI z dnia 22 maja 2007 r., C-500/04; wyrok TS z dnia 19 stycznia 2006 r., C-240/03 P).

W świetle art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, w tym również art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w związku z art. 207 ust. 1, ust. 9 i 12 ustawy

o finansach publicznych nie ma żadnego uzasadnionego powodu, aby podważać kompetencje instytucji zarządzającej do orzekania w formie decyzji w sprawach odzyskiwania podlegających zwrotowi środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, między innymi,

w sytuacji, gdy pobrane zostały nienależnie. Wykonując przedstawione wyżej obowiązki instytucji zarządzającej w zakresie kontroli nad wykorzystywaniem środków programów operacyjnych i odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, organ obligowany był do orzeczenia o zwrocie całej uzyskanej kwoty.

Do kwestii zastosowania § 17 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie

i rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, dopuszczalności żądania zwrotu środków organ odniósł się obszernie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Zawarto w nich podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, wskazując na fakt skutecznego rozwiązania umowy bez wypowiedzenia (§ 17 ust.1 pkt 2 umowy), wobec stwierdzonych nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE)1083/2006 w związku z wykorzystaniem przez skarżącego środków przekazanych w ramach RPO W[...] niezgodnie z – jak wykazano wyżej- warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie (§ 1 pkt 35), Wytycznymi dla wnioskodawców obowiązujących w konkursie nr [...] (rozdział 2.2.2.), rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (§ 12 ust. 1) mających oparcie w art. 35 ust. 2 pkt 1 u.z.p.p.r. oraz art. 56 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Najistotniejszym skutkiem takiego rozwiązania umowy jest pozbawienie skarżącego statusu beneficjenta z powodu poważnych naruszeń prawa i procedur oraz przedstawienia nieprawdziwych lub poświadczających nieprawdę dokumentów i informacji.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności związanych

z konsekwencjami obowiązku zwrotu otrzymanej kwoty a zawartych w skardze

i w piśmie procesowym z dnia [...], to wskazać należy, że nie mogą one doprowadzić do odstąpienia od żądania zwrotu, o czym była mowa, mogą być ewentualnie przedmiotem postępowania w sprawie złożonego przez skarżącego wniosku o zastosowanie ulgi.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności faktyczne sprawy organy prawidłowo dokonały oceny prawnej tego stanu faktycznego i prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy. Bezspornym jest, że skarżący nie dochował terminu wymaganego dla rozpoczęcia nowej inwestycji, określonego

w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007r.

W konsekwencji, Zarząd Województwa na podstawie 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt 1 i ust. 12 a pkt 1 ustawy o finansach publicznych i art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy o samorządzie województwa i § 17 ust. 1 pkt 2 w/w umowy, prawidłowo zobowiązał skarżącego do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 176.314,14 zł środków pochodzących z budżetu środków europejskich odpowiadających wkładowi Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenia dowodu z opinii podatkowej wskazać należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód z dokumentu na wniosek strony lub z urzędu, o ile ma on charakter dowodu uzupełniającego i jego celem jest wyjaśnienie istotnych wątpliwości sprawy i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie określa o jaki dowód z dokumentu w sprawie chodzi, a więc urzędowy (art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.; dalej w skrócie: k.p.c.), czy prywatny (art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 245 k.p.c.). Przedmiotem dowodu, który może przeprowadzić sąd administracyjny mogą być zatem dwa rodzaje dokumentów. W tej sprawie pisma nazwanego "opinia podatkowa" nie można traktować jako opinii biegłego albowiem nie została ona uzyskana

w sformalizowanym postępowaniu, a tylko na żądanie skarżącego, poza trybem urzędowym, co zresztą wynika z jej treści. Z pewnością złożona opinia nie ma waloru uzupełniającego, skoro w postępowaniu podatkowym nie była sporządzona opinia biegłego. W orzecznictwie zwraca się zresztą uwagę na niedopuszczalność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w toku postępowania sądowego (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., II FSK 1/10). Wskazuje się, że mając na uwadze treść art. 106 § 5 u.p.p.s.a. stwierdzić należy, iż opinia biegłego zgodnie z treścią

i systematyką art. 308 k.p.c., nie może być zaliczona do dokumentów. Natomiast w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. przedmiotem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym mogą być jedynie dokumenty. Przedłożona opinia podatkowa jest poglądem osób ją podpisujących na okoliczności faktyczne sprawy, które podlegają ustaleniu przez organy i które podlegały ustaleniu przez Sąd karny i zostały ustalone w wyroku z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt II AKa 155/16, którymi ustaleniami jest związany Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stosownie do art. 11 p.p.s.a. Stąd wniosek podlegał oddaleniu.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uW[...] ględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.