Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 458/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 458/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006r., sprawy ze skargi D. P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 lutego 2004r nr [...], w przedmiocie orzeczenia o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, skargę oddala


UZASADNIENIE

I SA/Kr 458/04

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2003 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe P.P.H i U "P." z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za okres czerwiec 1998 do luty 2000, na pełniącą funkcję prezesa zarządu D. P.

Wyniki prowadzonego postępowania pozwoliły na stwierdzenie w oparciu o odpis z Rejestru Handlowego [...] nr [...], iż D. P. pełni funkcję prezesa zarządu Spółki z o.o. PPU i H "P." od dnia [...] stycznia 1999 roku do chwili obecnej. W związku z powyższym odpowiada za zaległości podatkowe wynikające z decyzji wydanych przez Urząd Kontroli Skarbowej w dniu [...] czerwca 2000 roku, określających kwotę zobowiązania i zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 1999 roku do lutego 2000 roku tj. w czasie gdy pełniła funkcję prezesa zarządu. Zdaniem organu podatkowego odpowiedzialność dotyczy też decyzji ustalających dodatkowe zobowiązanie podatkowe za poszczególne miesiące od czerwca 1998 roku do lutego 2000 roku, skoro w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez D. P. zostały wydane i doręczone decyzje ustalające to zobowiązanie.

Organ podatkowy ustalił również, iż kwoty zaległości podatkowej nie zostały przez Spółkę "P." uregulowane a prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 roku postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wskutek nieściągalności, po stwierdzeniu, iż od dwóch lat Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem ; [...] ul. [...], ostatnia deklaracja VAT-7 złożona została za grudzień 2000 roku a Spółka nie zgłosiła zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT i nie wskazała adresu miejsca prowadzenia działalności.

W dniu [...] lutego 2000 roku D. P. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, uzasadniając, że Spółka "P." ze względu na swój stan majątkowy zaprzestała w sposób trwały płacenia długów.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000 roku sygn. akt [...] Sąd Rejonowy przedmiotowy wniosek oddalił, uznając, iż środki którymi dysponuje Spółka nie wystarczą na zaspokojenie kosztów postępowania. Na dzień sporządzania bilansu tj. 31 grudnia 1999 roku zadłużenie sięgało kwoty [...] złote a wartość aktywów wynosiła zaledwie [...] złotych co oznacza, że wniosek o ogłoszenie upadłości - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 5 § 1 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe - nie został zgłoszony w terminie 14 dni od daty zaprzestania płacenia długów.

Ponieważ D. P. nie wskazała także mienia z którego może być przeprowadzona egzekucja, nie zaistniały przesłanki przemawiające za odstąpieniem od orzekania o przeniesieniu odpowiedzialności.

Uwzględniając wyniki przeprowadzonego postępowania oraz dyspozycję art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] października 2003 roku nr [...];

umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług PPU i H "P." Spółka z o.o. w K. dotyczące miesiąca lipca 1998 roku, z uwagi na fakt, iż w tym czasie D. P. nie pełniła funkcji w zarządzie spółki

orzekł o odpowiedzialności D. P. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług PPU i H "P." Spółka z o.o. w K. za okres od sierpnia 1999 roku do lutego 2000 roku oraz o odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązania podatkowe ustalone decyzjami UKS z dnia [...] czerwca 2000 roku za okres od czerwca 1998 roku do lutego 2000 roku, z uwagi na fakt, iż pełniła funkcję w zarządzie spółki w dacie powstania tych zobowiązań.

W odwołaniu od decyzji D. P. wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na rażące naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej. Zarzuciła, iż ;

decyzja dotyczy zaległości powstałych przed dniem objęcia funkcji prezesa zarządu tj. dniem 25 stycznia 1999 roku a zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej nie tylko zaległość podatkowa ale i zobowiązanie podatkowe musi powstać w okresie w którym dany członek zarządu pełni swą funkcję.

dalej zarzuciła, że nie podlega odpowiedzialności za długi podatkowe Spółki "P." gdyż jako prezes zarządu w dniu [...] lutego 2000 roku złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, motywując go trwałym zaprzestaniem płacenia długów. Jej zdaniem, wniosek o upadłość złożony został we właściwym czasie bowiem jeszcze [...] lutego 2000 roku Spółka regulowała swe zobowiązania a decyzja w tym zakresie zapadła po zapoznaniu się z bilansem sporządzonym na dzień 31 grudnia 1999 roku /bilans podpisała [...] lutego 2000 r./

podniosła także, iż w kilka dni po objęciu funkcji prezesa zarządu w lutym 1999 roku urodziła dziecko, które jako samotna matka musiała wychowywać, korzystając z urlopu macierzyńskiego a także zwolnień lekarskich związanych z przedłużającym się leczeniem. Okoliczności te uniemożliwiały czuwanie nad sprawami Spółki. W miesiącu styczniu i lutym 2000 roku przez około miesiąc była niezdolna do pracy z powodu choroby, co także miało wpływ na datę złożenia wniosku o upadłość.

Odwołanie nie zostało uwzględnione. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25 lutego 2004 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielił zarówno poczynione ustalenia faktyczne jak i ich ocenę prawną.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. P. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Żądanie skargi jak i sformułowane zarzuty były tożsame ze wskazanymi w treści wcześniejszego odwołania.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego a zatem złożona skarga nie jest zasadna.

Odpowiedzialność podatkową osób trzecich statuuje przepis art. 107 § 1 cytowanej ustawy stanowiący, iż za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem, solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Odpowiedzialność ta jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Regulacja ta ma charakter wyjątkowy a zatem odpowiedzialność za cudzy dług wynikać może tylko z konkretnego i ściśle interpretowanego przepisu prawa. Przepisem tym w niniejszym przypadku jest właśnie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie, całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna chyba, że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże mienie z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu spółki.

Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie wykazało, iż zaistniały przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności D. P. za zobowiązania podatkowe spółki "P." w zakresie objętym zaskarżoną decyzją. Bezspornym jest bowiem, iż skarżąca pełniła funkcję prezesa jednoosobowego zarządu w okresie w którym powstały przedmiotowe zaległości podatkowe oraz, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 roku sygn. akt SA/Bd 85/03 [POP 2003/4/93] do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Wskazane wyżej obowiązki organ podatkowy wypełnił, natomiast zarzuty skarżącej skierowane do tej części ustaleń organu podatkowego, nie mogą zostać uwzględnione. Skarżąca nie kwestionowała ani faktu ani czasokresu pełnienia funkcji prezesa zarządu, kwestionowała jednak obciążanie jej odpowiedzialnością za dodatkowe zobowiązania podatkowe ustalone spółce w podatku od towarów i usług za okres w którym nie pełniła funkcji w zarządzie spółki, począwszy od czerwca 1998 roku. Zarzut ten jest bezpodstawny gdyż dodatkowe zobowiązanie podatkowe o którym mowa w art. 27 ust 5,6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ powstaje w trybie przewidzianym w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej a więc z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W rozpoznawanej sprawie, dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalone zostało decyzjami Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2000 roku, doręczonymi skarżącej, jako prezesowi zarządu. Decyzje te uprawomocniły się bez zaskarżenia. Nadto - jak wynika z akt podatkowych - skarżąca przed powołaniem na stanowisko prezesa zarządu spółki była członkiem tego zarządu w okresie od..., co umknęło uwadze organu podatkowego także przy ustalaniu odpowiedzialności za zobowiązania w podatku od towarów i usług. Ta kwestia jednak pozostaje poza rozstrzygnięciem Sądu, nie mającego uprawnień do korygowania decyzji na niekorzyść strony wnoszącej skargę.

Zdaniem Sądu, D. P. nie wykazała przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność - jako członka zarządu spółki - tzn. nie wskazała mienia z którego egzekucja byłaby możliwa /co jest bezsporne/ oraz nie wykazała, że we właściwym czasie zgłosiła wniosek o upadłość lub wszczęła postępowanie układowe bądź, że nie zgłoszenie wniosku o upadłość lub rozpoczęcie postępowania układowego, nastąpiło bez jej winy.

Brak winy mógłby być bowiem rozpatrywany wyłącznie w kontekście braku możliwości wpłynięcia na sprawy spółki, co mogłoby mieć miejsce na przykład w przypadku odsunięcia członka zarządu od prowadzenia spraw spółki przez innych członków zarządu bądź jego odwołania przez uprawnione organy spółki. Tymczasem skarżąca była jedynym członkiem zarządu spółki, którego władcze uprawnienia nie były przez nikogo zakłócane a zatem miała pełny wpływ na prowadzenie spraw spółki począwszy od [...] stycznia 1999 roku.

Skoro podjęła się pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki była obowiązana do prowadzenia spraw spółki, co oznacza, że obecnie nie może zwalniać się od odpowiedzialności za działania spółki z powodu " urodzenia dziecka w kilka dni po objęciu funkcji i konieczności sprawowania nad nim osobistej opieki w pierwszym roku życia, przez samotną matkę". Przyjmując funkcję, skarżąca była przecież świadoma ograniczeń związanych z mającym nastąpić za kilka dni porodem i samotnym wychowywaniem tak małego dziecka. W zaistniałej sytuacji nie może więc dziwić, że sprawy spółki nie mogły być prowadzone z należytą starannością, co zapewne przyczyniło się do powstania zaległości podatkowych oraz wpłynęło na fakt nie zaskarżenia decyzji rozstrzygających o zobowiązaniach podatkowych czy dodatkowych zobowiązaniach podatkowych. Okoliczności potwierdzające tezę organów podatkowych o nie złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie zawarte są - zdaniem Sądu - w uzasadnieniu postanowienia oddalającego ten wniosek w którym przedstawiona jest sytuacja materialna spółki, nie pozwalająca jej nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Twierdzenia skarżącej o regulowaniu bieżących zobowiązań przez spółkę jeszcze do dnia [...] lutego 2000 roku i trwałego zaprzestania płacenia długów dopiero po tej dacie, są całkowicie dowolne skoro na dzień 31 grudnia 1999 roku zadłużenie spółki sięgało kwoty [...] złotych a aktywa odpowiadały jedynie kwocie [...] złotych. Pozwala to przyjąć, że przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość nie zaistniały w lutym 2000 roku ale prawdopodobnie jeszcze w 1999 roku. Prezes zarządu, prowadzący sprawy spółki z należytą staranności winien być świadomy obowiązków i odpowiedzialności, jaka spoczywała na nim w takiej sytuacji.

Nawiązując do zarzutów skarżącej odnośnie trudnej sytuacji osobistej i materialnej w jakiej obecnie się znalazła, nie pozwalającej na uregulowanie obciążających ją zobowiązań stwierdzić należy, iż argumenty te mogą zostać skutecznie podniesione w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, opartym na przesłankach z art. 67 Ordynacji podatkowej, wszczętym na wniosek osoby zobowiązanej. Argumenty te nie mogą natomiast wpłynąć na rozstrzygnięcie organów podatkowych czy Sądu w sprawie o przeniesienie odpowiedzialności podatkowej.

Ponieważ zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł o oddaleniu skargi D. P.