Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 735/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165a par.1, art. 200 par. 1, art. 133 w brzmieniu w 2006 i 2007 r.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3 w brzmieniu z 2006 i 2007 r.
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 735/ 07

UZASADNIENIE

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika M. B., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. / zaskarżonym postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia M.B. zobowiązania w podatku rolnym za lata 2006 i 2007, jako samoistnemu posiadaczowi, użytkownikowi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniało, że pełnomocnik M.B. wystąpił z wnioskiem / złożonym 13 marca 2007 r. – data stempla pocztowego / o uznanie, że jest samoistnym posiadaczem, użytkownikiem działki gruntu ornego o numerze ewidencyjnym [...], położonej w P.. Na tej podstawie wnosił o ustalenie zobowiązania w podatku rolnym za ten grunt za lata 2006 i 2007. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił M. B. wszczęcia postępowania podatkowego w tej sprawie postanowieniem z [...]. Odmówił wnioskodawcy statusu strony. Ustalił, że w ewidencji gruntów i budynków figuruje P. D., jako samoistny posiadacz działki o numerze ewidencyjnym [...]. P. D. nie żyje. M. B. nie ma stwierdzonego statusu spadkobiercy P. D. W tych okolicznościach organ podatkowy pierwszej instancji stanął na stanowisku, że dopiero zmiany w ewidencji gruntów i budynków, ujawnienie M. B. w tej ewidencji, legitymowałoby go do zainicjowania postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku rolnego. Podkreślił, że organ podatkowy nie jest uprawniony do ustalania zobowiązania w podatku rolnym wbrew stanowi ujawnionemu w ewidencji gruntów czy do aktualizowania stanu ujawnionego w ewidencji gruntów, w której M. B. nie figuruje. W związku z zaleceniami pokontrolnymi Regionalnej Izby Obrachunkowej w L. zważył, że zalecenie wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowego za ten grunt nie może zmierzać do wydania decyzji wbrew prawu podatkowemu, wbrew zapisom ewidencji gruntów. Nie może skutkować zaadresowaniem obowiązku podatkowego do podmiotu, który nie jest podatnikiem. Ustawa o podatku rolnym zawiera zamknięte wyliczenie podmiotów podatku rolnego. To wyliczenie nie obejmuje użytkownika gruntów rolnych. Wskazał, że fakt fizycznego władztwa gruntem nie jest równoznaczny z samoistnym posiadaniem. Okoliczność, że M. B.dokonał wpłaty kwoty pieniężnej tytułem podatku rolnego za działkę nr [...], sama nie uzasadnia wniosku o wszczęcie postępowania podatkowego w przedmiocie zobowiązania w podatku rolnym, nie przyznaje wpłacającemu statusu podatnika. Powoduje konieczność z urzędu wszczęcia postępowania w sprawie nienależnie uiszczonego podatku, nadpłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło argumenty żalącego. Reprezentowany przez pełnomocnika wywodził, że uprawia działkę nr [...] za swojego chorego brata R. Ta uprawa stanowi czasową pomoc choremu bratu. R.B. otrzymał tę działkę od S. D., żony nieżyjącego P. D.. Ten fakt potwierdza oświadczenie S. D. z [...], która przekazała R.B. opiekę nad tym gruntem na czas nieograniczony. Powoływał stanowisko pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej w L., zobowiązujące organ podatkowy do ustalenia podmiotu obowiązku podatkowego w podatku rolnym. Postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], dotyczące zobowiązań podatkowych za działki: nr [...], nr [...] i lata 1995 - 97 dowodzą, że bezspornie J. B. była podatnikiem podatku rolnego, jako użytkownik. Aktualnie w takiej samej sytuacji znajduje się żalący. Z tego względu jest podatnikiem podatku rolnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym zważyło, że pojęcie strony postępowania podatkowego definiuje art. 133 Ordynacji podatkowej. Krąg podmiotów, które mogą być stroną postępowania podatkowego jest zamknięty. Stroną postępowania podatkowego jest podatnik, płatnik i inkasent. Są to podmioty zdefiniowane w Ordynacji podatkowej oraz w poszczególnych ustawach podatkowych. Mocą unormowań szczególnych stroną jest następca prawny tych podmiotów / art. 93 – art. 106 Ordynacji podatkowej / oraz osoby trzecie / art. 110 - art. 117 a Ordynacji podatkowej /.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z pojęciem strony nierozerwalnie wiąże się jej interes prawny. O istnieniu interesu prawnego podmiotu wymienionego w art. 133 Ordynacji podatkowej rozstrzyga prawo materialne, właściwe dla określonego stanu faktycznego. Stroną jest ten podmiot wymieniony w art. 133 Ordynacji podatkowej, którego własny interes prawny / obowiązek lub uprawnienie / podlega konkretyzacji w postaci decyzji w postępowaniu podatkowym.

Konstrukcja strony przewidziana w art. 133 Ordynacji podatkowej, oparta na interesie prawnym oznacza, że konkretny podmiot uzyskuje przymiot strony postępowania podatkowego z mocy przepisów materialnego prawa podatkowego / za Komentarzem do Ordynacji podatkowej, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Dom Wydawniczy ABC 2006r. str. 521 /.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że w okolicznościach tej sprawy istotne jest ustalenie podatnika podatku rolnego od gruntu ornego, oznaczonego w ewidencji gruntów symbolem R, o powierzchni 0,77 ha, stanowiącego działkę nr [...].

Ewidencja gruntów według stanu w latach 2006 – 2007 ujawnia wyłącznie P. D., jako samoistnego posiadacza tej działki. P. D.nie żyje. M. B. nie legitymuje się statusem spadkobiercy P.D.

Przepis art. 3 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym / Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.; z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm. – u.p.r. / w kolejnych ustępach wymienia podatników podatku rolnego. Podatnikiem podatku rolnego jest właściciel, posiadacz samoistny, użytkownik wieczysty i posiadacz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w przypadkach określonych tym przepisem. Ponadto podatnikiem jest dzierżawca gruntów wydzierżawionych na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych.

M.B. nie należy do tak enumeratywnie określonego w ustawie grona podatników. Ustawa o podatku rolnym nie uzasadnia przyznania M.B. przymiotu strony w postępowaniu podatkowym w sprawie podatku rolnego od działki nr [...] za lata 2006 - 2007.

Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosowało art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie prawnej odmówiło M. B. wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku rolnym od działki nr [...] za lata 2006 – 2007.

Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że w stanie prawnym przed 1 stycznia 2003 r. art. 133 Ordynacji podatkowej miał inne brzmienie, szerszy zakres. Uznawał za stronę postępowania podatkowego każdego, kto żądał czynności organu podatkowego, do kogo czynność organu podatkowego się odnosiła lub czyjego interesu działanie organu podatkowego chociażby pośrednio dotyczyło. Ówczesna definicja strony stanowiła o różnicy w prowadzonych wówczas postępowaniach podatkowych i wydawanych rozstrzygnięciach przez organy podatkowe.

2. M. B. złożył skargę na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wójta Gminy. Zarzucał naruszenie art. 200 § 1 i art. 133 Ordynacji podatkowej, przepisów rozdziału 11 Ordynacji podatkowej, praw obywatelskich zawartych w Konstytucji RP.

Uzasadniał, że istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania podatkowego celem uregulowania należności podatkowych za działkę rolną nr [...], położoną w P., o powierzchni 0,77 ha. Grunt ten był przedmiotem sprawy o zasiedzenie, o które wystąpiła jego użytkowniczka. Domagała się zaliczenia tego gruntu w skład masy spadkowej po M. B. Uprawiała tę działkę w latach 1994 -1998. Wójt Gminy do 1998 r. wystawiał kolejnym użytkownikom działki nr [...] nakazy podatkowe. Działka była w dyspozycji rodziny skarżącego od 1972 r. Od 1999 r. do chwili obecnej Wójt Gminy nie wydaje decyzji podatkowych za ten grunt. Postępowanie o zasiedzenia działki nr [...] zostało umorzone w 2004 r. Natomiast w wyniku postępowania administracyjnego zostało potwierdzone prawo P. D. władania tym gruntem. Mając na uwadze, że działka nr [...] była użytkowana od 1972 r. przez rodziców skarżącego, następnie ich spadkobierców, a od 2006 r. przez samego skarżącego, to w tych okolicznościach wykazał status użytkownika, posiadacza samoistnego, zależnego. Zaznaczył, że nie domaga się zmian w ewidencji gruntów na swoją rzecz. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania podatkowego bez żadnych ustaleń, bez postępowania wyjaśniającego. Nie sprawdził czy działka nr [...] jest uprawiana. Nie przeprowadził oględzin. Nie zbadał wnikliwie sprawy. Zbagatelizował dowody. Pominął uwagi Regionalnej Izby Obrachunkowej w L. zawarte w protokole z kontroli z 2004 r., dotyczące obowiązku ustalenia podmiotów zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, rolnym. Nie wziął pod uwagę wcześniejszych postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzających prawidłowość decyzji podatkowych za działkę nr [...], adresowanych do J.B. do 1998 r., która była użytkownikiem tej działki i nie była ujawniona w ewidencji gruntów / tak jak skarżący w latach 2006 – 2007 /. J. B. nie występowała do organów podatkowych o wszczęcie postępowania podatkowego w celu nadania jej statusu podatnika. Nie była spadkobierczynią P. D. ani J. i S. B.. Nie miała zgody władających na uprawianie działki nr [...]. To J. i S. B. uprawiali ten grunt od lat 70-tych. Od 2006 r. skarżący opłaca podatek za grunt nr [...]. Urząd Gminy nie zgłaszał zastrzeżeń i przyjął podatek za lata 2006 i 2007. S. D. złożyła oświadczenie z 6 czerwca 2000 r., w którym stwierdziła, że działka nr [...] była wydzierżawiona S. B., ojcu skarżącego, a obecnie oddaje ją w opiekę R. B., bratu skarżącego. R. B.choruje i skarżący przejął czasowo obowiązek zagospodarowania działki, aby nie leżała odłogiem, nie zarastała chwastami. Przejął też opłacanie należnego podatku oraz podejmowanie innych koniecznych czynności.

Skarżący argumentował, że Wójt Gminy zgromadził dowody, prowadził czynności wyjaśniające. Świadczą o tym akta sprawy, obejmujące 89 kart. W tych okolicznościach Wójt był zobowiązany umożliwić skarżącemu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się przed wydaniem orzeczenia w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Niezastosowanie tego przepisu pozbawiło skarżącego czynnego udziału w sprawie. Nie brał udziału w czynnościach dowodowych. Nie mógł wykazać swego interesu prawnego. Skarżący dowiedział się o zgromadzonych dowodach dopiero po wniesieniu zażalenia. Organ odwoławczy także nie zastosował prawidłowo art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, bo poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym bez badania akt i jednocześnie zapowiadając wydanie orzeczenia. Skoro następnie odwoławczy organ podatkowy przedłużył termin załatwienia sprawy, to powinien ponownie zastosować art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie uczynił tego.

Zdaniem skarżącego organy podatkowe błędnie interpretują art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Pominęły dowody, obowiązek przeprowadzenia innych czynności dowodowych, niezbędnych do zbadania statusu strony. Pomijają, że stroną może być osoba trzecia, która ma interes prawny, by żądać od organu podatkowego określonej czynności. Takim interesem prawnym jest oczekiwanie skarżącego, by organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe, wynikające z faktu, że skarżący użytkuje działkę nr [...] od 2006 r. Zgodnie z art. 21 Ordynacji podatkowej takie zobowiązanie podatkowe powstało z chwilą, gdy skarżący zagospodarował tę działkę.

Sąd w sprawie I SAB/Lu 3/01 nie zakwestionował, że brat skarżącego jest stroną postępowania w sprawie podatku rolnego od działki nr [...].

To dowodzi, że spadkobiercy S.B., dzierżawcy działki nr [...], mieli pozwolenie od władających na jej uprawianie. Umowa dzierżawy nie została wypowiedziana. Także pismo Starostwa Powiatowego w K. z [...] stwierdza, że działka nr [...] przypisana jest J.B., matce skarżącego.

Organy podatkowe przekroczyły swoje uprawnienia sugerując, że skarżący nie ma prawa do użytkowania działki nr [...]. Zapowiadając zwrot uiszczonego podatku za lata 2006 – 2007, zamierzają postawić skarżącego w sytuacji dłużnika.

Organy podatkowe powinny zastosować art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej dla prawidłowego rozpoznania sprawy .

Organy podatkowe swymi rozstrzygnięciami naruszyły Konstytucję RP. Naruszyły zasady: równości wobec prawa, bezstronności w rozpatrzeniu sprawy, dostępu do zebranych dokumentów. Takie postępowanie podważa zaufanie do organów podatkowych. Nie ma podstaw faktycznych i prawnych, by aktualnie skarżący był inaczej traktowany przez organy podatkowe od J. B. do 1998 r. Skarżący ma prawo oczekiwać podobnego rozstrzygnięcia, jakie były podejmowane w stosunku do J. B.. W przeciwnym razie ma prawo wątpić w bezstronność organów podatkowych.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Podkreśliło, że skarżący nie jest podmiotem wymienionym w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma interesu prawnego, by żądać od organu podatkowego wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym za lata 2006 - 2007, bo art. 3 u.p.r. nie przyznaje takiego uprawnienia osobom w sytuacji skarżącego. M. B. nie jest podatnikiem podatku rolnego od działki numer [...] za wskazane lata.

Organy podatkowe nie miały obowiązku stosowania art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego.

4. W piśmie złożonym w postępowaniu sądowym / z 21 listopada 2007 r. / skarżący ponowił argumenty skargi. Podkreślił, że organ podatkowy nie może podważać oświadczenia S.D. i jest zobowiązany prawidłowo ustalić adresata obowiązku podatkowego. Zdaniem skarżącego nie może być prawdą, iż od 2000 r. do 2007 r. zaszły tak drastycznie zmiany Ordynacji podatkowej, że odmawia się obywatelowi praw strony w postępowaniu podatkowym, które ma na celu określenie zobowiązań wobec gminy, bo wykonuje czynności powodujące powstanie obowiązku podatkowego. Dawniej można było bez żadnej podstawy prawnej, bez postępowania podatkowego zgłosić w Urzędzie Gminy chęć płacenia podatku za użytkowanie cudzego gruntu, co automatycznie powodowało ujawnienie takiej osoby w karcie gospodarstwa i było podstawą sporządzania nakazów podatkowych na jej nazwisko. Takie postępowanie było sankcjonowane wcześniejszymi decyzjami organów podatkowych. Ta rozbieżność w stosowaniu przepisów cały czas dotyczy działki nr [...]. Organy podatkowe nie mogą same decydować, kto może uprawiać prywatny grunt. Nie mogą decydować wbrew notarialnemu oświadczeniu.

Stanowisko o braku obowiązku stosowania art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oceniał jako zdumiewające, skoro [...] decyzja Wójta Gminy Szastarka została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, bo Wójt nie zastosował art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Wówczas to naruszenie przepisów postępowania przed organami podatkowymi zostało stwierdzone z urzędu i w stosunku do stron, które nie składały odwołania. Stąd stanowisko organów podatkowych w tej sprawie jest wyrazem braku bezstronności, narusza przepisy postępowania przed organami podatkowymi, w sposób nieuprawniony ingeruje w wolność obywatela decydowania kto i na jakich zasadach ma użytkować prywatny grunt.

Skarżący dołączył pismo Wójta Gminy z [...] w sprawie o wydanie zaświadczenia, dotyczące podstawy wpisania J.B. do ewidencji kart gospodarstw, jako użytkownika działki numer [...], położonej w P. oraz kasacyjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] w przedmiocie podatku rolnego za ostatnie trzy miesiące 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarga jest niezasadna.

6. W stanie prawnym obowiązującym w dacie rozpatrywania wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie podatku rolnego od działki nr [...] za lata 2006 i 2007, art. 133 Ordynacji podatkowej stanowił w § 1, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy; w § 2, że stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa; w § 3, że w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga.

W myśl art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej status strony przysługuje podmiotom w nim wymienionym. Dodatkowo te podmioty muszą wykazać się interesem prawnym, być adresatem czynności organu podatkowego / decyzji /. Interes prawny to interes wynikający z konkretnej normy prawa materialnego. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny / obowiązek lub uprawnienie / podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym. Konstrukcja strony przyjęta w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, oparta na interesie prawnym oznacza, że podmiot wymieniony w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej staje się stroną z mocy przepisów prawa materialnego.

Skarżący nie jest podmiotem wymienionym w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania podatkowego o wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku rolnym, na tej podstawie, że uprawia wskazany grunt .

Interes prawny nie jest równoznaczny z przekonaniem skarżącego, że stał się podatnikiem podatku rolnego z chwilą zagospodarowania, uprawy działki numer [...].

Przepisy art. 133 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej nie normują okoliczności tej sprawy.

7. W rozpatrywanej sprawie skarżący wywodzi swój status strony postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku rolnym za lata 2006 i 2007 z twierdzenia, że jest podatnikiem podatku rolnego, bo uprawia działkę nr [...], położoną w P. Zdaniem skarżącego, fakt uprawiania tej działki dowodzi statusu posiadacza samoistnego, użytkownika.

Działka ta bezspornie jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako grunt orny o przypisanym symbolu R / § 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38, poz. 454 /. Stanowi użytek rolny w rozumieniu art. 1 u.p.r. i przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym.

8. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. art. 3 u.p.r. wyczerpująco normował grono podatników podatku rolnego i stanowił:

- w ust. 1, że podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa / Agencją Nieruchomości Rolnych / lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa / Agencji Nieruchomości Rolnych / i Lasów Państwowych;

- w ust. 2, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym;

- w ust. 3, że jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca;

- w ust. 4, że jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały wniesione do spółdzielni produkcyjnej jako wkład gruntowy, podatnikiem podatku rolnego jest spółdzielnia produkcyjna;

- w ust. 5, że jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach / posiadaczach /, z zastrzeżeniem ust. 6;

- w ust. 6, że jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem / posiadaczem /, która to gospodarstwo prowadzi w całości.

W stanie prawnym obowiązującym w roku podatkowym 2006 r. art. 3 u.p.r. wyczerpująco normował grono podatników podatku rolnego i stanowił:

- w ust. 1, że podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa / Agencją Nieruchomości Rolnych / lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa / Agencji Nieruchomości Rolnych / i Lasów Państwowych;

- w ust. 2, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym;

- w ust. 3, że jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca;

- w ust. 4, że jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały wniesione do spółdzielni produkcyjnej jako wkład gruntowy, podatnikiem podatku rolnego jest spółdzielnia produkcyjna;

- w ust. 5, że jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach / posiadaczach /, z zastrzeżeniem ust. 6;

- w ust. 6, że jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem / posiadaczem /, która to gospodarstwo prowadzi w całości.

9. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. / podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji w postępowaniach podatkowych. W każdym przypadku niezgodności danych zawartych w deklaracji czy informacji złożonej organowi podatkowemu z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji / zob. wyrok w sprawie III SA/Wa 3501/05, LEX 201545 /.

Jeżeli skarżący kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów czy opiera swoje stanowisko na innych okolicznościach niż wynikające z ewidencji gruntów, to ma obowiązek najpierw wystąpić o odpowiednią zmianę zapisów ewidencji gruntów, w trybie określonym dla prowadzenia ewidencji gruntów i budynków / zob. wyrok w sprawie III SA 911/94, OwSS 1994/4-5/164 /.

Organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów. Nie są uprawnione do rozstrzygania o tytule do przedmiotu opodatkowania, do korygowania czy zastępowania zapisów ewidencji gruntów i do wymiaru podatków wbrew ewidencji gruntów czy zastępując ewidencję gruntów własnymi ustaleniami przy braku aktualnej ewidencji / zob. wyrok w sprawie III SA 747/93, ONSA 1994/4/163 /.

Zmiany danych w ewidencji gruntów dokonuje organ właściwy do jej prowadzenia w oparciu o ostateczne decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Podstawą wpisów w ewidencji gruntów są tytuły wykazane w odpowiednich dokumentach / art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zob. wyrok w sprawie II SA 862/00, LEX 53361; wyrok w sprawie II SA 566/99, LEX 46217 /.

Organy podatkowe nie są władne samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach, o tytule do gruntu konkretnego podmiotu / zob. wyrok w sprawie II SA 2099/00, LEX 82005 /.

Organy podatkowe ustalają podmiot zobowiązania podatkowego w oparciu o ewidencję gruntów z uwzględnieniem dokumentów, stanowiących podstawę wpisu w tej ewidencji.

W tej sprawie ewidencja gruntów nie ujawnia jakiegokolwiek tytułu M. B. do działki gruntu ornego nr [...]. W ewidencji gruntów, według stanu także od lipca 2004 r., nie jest ujawniony stan własności. Figuruje w niej nieżyjący P. D., jako samoistny posiadacz całej działki nr [...]. Postępowanie przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów nie doprowadziło do ujawnienia w niej M. B.na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie uzyskał decyzji w trybie § 12 ust. 2 w związku z § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

To oznacza, że na dzień podejmowania zaskarżonego postanowienia skarżący nie udokumentował organowi prowadzącemu ewidencję gruntów statusu spadkobiercy P.D., innego tytułu do działki nr [...], który następnie uprawniałby organ podatkowy do przyznania skarżącemu statusu podatnika podatku rolnego od tej działki.

10. W tych okolicznościach faktycznych i w przedstawionym stanie prawnym organy podatkowe prawidłowo stwierdzają, że skarżący nie jest uprawniony do żądania od organu podatkowego wszczęcia postępowania podatkowego i skierowania do niego decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku rolnym za wskazane lata 2006 – 2007 od działki nr [...]. Skarżący nie jest podmiotem ujawnionym w ewidencji gruntów, prowadzonej dla działki nr [...]. Tym samym nie wykazał organowi podatkowemu statusu podatnika podatku rolnego w rozumieniu art. 3 u.p.r. Ewidencja gruntów, będąca podstawą wymiaru podatków nie uprawniała organów podatkowych do przyznania M. B. statusu podatnika podatku rolnego. Dokumenty przedstawione organowi podatkowemu nie uprawniały do przyznania skarżącemu statusu podatnika podatku rolnego, wbrew ewidencji gruntów. Organy podatkowe nie były uprawnione do przyznania M. B. statusu podatnika podatku rolnego z pominięciem ewidencji gruntów czy zastępując ewidencję gruntów.

Skarżący nie może zasadnie wywodzić statusu podatnika podatku rolnego przed organem podatkowym z oświadczenia S. D., z uzgodnień z bratem o uprawianiu działki nr [...] w ramach czasowej pomocy, z pominięciem trybu dla zamiany zapisów w ewidencji gruntów.

11. Skarżący nie może zasadnie podważać legalności stanowiska organów podatkowych o odmowie przyznania mu statusu strony tylko na tej podstawie, że ewidencja gruntów nie ujawnia następców prawnych P. D. Skarżący bezspornie nie należy do grona spadkobierców P. D., nie legitymuje się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Deklaruje, że nie domaga się zmiany zapisów ewidencji gruntów.

Skarżący nie może zasadnie podważać legalności stanowiska organów podatkowych, odwołując się do wcześniejszych rozstrzygnięć organów podatkowych w stosunku do J. B. Kontrola legalności tych decyzji wykracza poza granice tej sprawy.

Skarżący nie może zasadnie podważać legalności stanowiska organów podatkowych z odwołaniem do ustaleń kontroli prowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową w L. z [...], która wskazywała na obowiązek ustalenia osób zobowiązanych do uiszczenia podatków w sytuacji śmierci podatnika / to jest spadkobierców podatnika, samoistnego posiadacza przedmiotu opodatkowania /. W tej sprawie skarżący nie wykazał takiego statusu.

Skarżący nie może zasadnie podważać legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego zarzutem naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

To oznacza, że art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie po wszczęciu postępowania podatkowego, przed wydaniem decyzji, nie postanowienia.

Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 / wszczęcia postępowania podatkowego /, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie / nie decyzję / o odmowie wszczęcia postępowania. W myśl art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienia nie rozstrzygają o istocie sprawy. W myśl art. 219 Ordynacji podatkowej do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie.

W tym stanie prawnym organ podatkowy nie miał obowiązku stosowania art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem postanowienia opartego na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Niezastosowanie tego przepisu nie naruszało prawa. Natomiast zastosowanie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu zażaleniowym nie miało podstawy prawnej. W konsekwencji nie ma podstawy prawnej zarzut skarżącego naruszenia jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie organów podatkowych poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia nie naruszyło art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej.

Dla pełnego odniesienia się do argumentacji skarżącego należy wskazać, że błędnie utożsamia fakt władania gruntem z jego samoistnym posiadaniem. Władanie gruntem dla kogo innego czy władanie gruntem w zakresie węższym niż zakres władania właściciela / jak użytkownik /, to nie jest posiadanie samoistne. W konsekwencji błędne jest stanowisko skarżącego, że samo fizyczne władanie gruntem, jego uprawianie, to wystarczająca przesłanka do uznania, że jest podatnikiem podatku rolnego.

W tym stanie sprawy dokumenty przedstawione przez skarżącego w postępowaniu sądowym nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia. Pozostają bez wpływu na wynik kontroli legalności.

Wbrew zarzutom skarżącego, organy podatkowe obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Nie naruszyły swym postępowaniem i rozstrzygnięciem konstytucyjnych zasad porządku prawnego / art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP /.

Okoliczność, że skarżący sam zdecydował dokonać wpłaty kwoty pieniężnej, jako podatku rolnego za lata 2006 - 2007, nie jest podstawą do przypisania skarżącemu statusu podatnika podatku rolnego, do przyznania interesu prawnego w żądaniu wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku rolnym.

12. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.