Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 520/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 32 ust 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1302
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 433/08 w sprawie ze skargi E. B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie służby celnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/GL 433/08 oddalił skargę E. B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie służby celnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w Katowicach decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 2, art. 81 ust. 1a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił E. B. - B. ze służby stałej w Izbie Celnej w Katowicach w terminie trzymiesięcznym od dnia doręczenia tej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odrzuciła ona otrzymaną w dniu [...] października 2003 r. propozycję przeniesienia do Izby Celnej w Przemyślu, co stanowiło - zgodnie z art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) - podstawę do zwolnienia ze służby.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w Katowicach w dniu [...] stycznia 2004 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł o jej uzupełnieniu o art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej, w pozostałej zaś części decyzję utrzymał w mocy.

Na skutek skargi E. B. - B. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem dnia 10 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 160/04 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji uznając zawarte w decyzji organu drugiej instancji orzeczenie reformatoryjne jako rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Pogląd Dyrektora Izby Celnej w zakresie wskazania dodatkowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby dodatkowo uznano za błędny.

Dyrektor Izby Celnej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, na podstawie art. 32 ust. 6 pkt.2 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...), art. 27 ust. 1, art. 81 ustawy o Służbie Celnej utrzymał w mocy w całości decyzję z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż strona składając pismo o odmowie przyjęcia złożonej propozycji przeniesienia do Izby Celnej w Przemyślu musiała liczyć się z konsekwencjami w postaci zwolnienia ze służby celnej. Organ I instancji zasadnie wydał decyzję o zwolnieniu ze służby, gdyż E. B. - B. nie wykonała obowiązków wynikających z ustawy o Wojewódzkich Kolegiach Skarbowych. Odmowa przyjęcia propozycji stanowiła zgodnie z art. 32 ust. 6 pkt 2 przedmiotowej ustawy podstawę do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Dalej wskazano, iż strona w swoim oświadczeniu podała, iż nie wyraża zgody na pełnienie służby w innej miejscowości mając na względzie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Zaznaczyła również, że otrzymywane uposażenie nie pokryje kosztów związanych z nowym miejscem służby. W ocenie organu argumenty natury rodzinnej i socjalnej nie mogły stanowić podstawy do nie złożenia propozycji przeniesienia do Izby Celnej w Przemyślu. Nadto zaznaczono, iż gdyby podnoszone przez stronę zarzuty zostały uwzględnione, wówczas konsekwencją takiego rozstrzygnięcia byłoby nie wykonanie obowiązku wynikającego z ustawy o Wojewódzkich Kolegiach Skarbowych. Wskazano nadto, iż każdego funkcjonariusza celnego łączy stosunek służbowy wynikający z aktu mianowania i w ramach tego stosunku pozostaje on w pewnej dyspozycyjności względem organu, zyskując w zamian większą przewidzianą prawem ochronę. Ustawodawca dając funkcjonariuszom celnym w ramach stosunku służbowego określone uprawnienia ma prawo wymagać większej dyspozycyjności. Tym właśnie stosunek służbowy różni się od stosunku nawiązanego na podstawie umowy o pracę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. B. - B. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa tj. art. 19, art. 20, art., 26 pkt. 7, art. 27, art. 43 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, a także art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 , art. 15, art. 61 § 4 , art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie w toku postępowania administracyjnego. Zarzuciła też naruszenie prawa w postaci art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w celu przeniesienia skarżącej do pracy w Izbie Celnej w Przemyślu, a wyniku odmowy przyjęcia propozycji przeniesienia w celu zwolnienia skarżącej ze służby, błędną wykładnię tego przepisu jako zakładającego obligatoryjne zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby oraz nieokreślenie w propozycji przeniesienia wszystkich nowych warunków zatrudnienia. W związku w powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podniosła, że przepis art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) nie wyłączał w żadnym stopniu stosowania przepisów ustawy o Służbie Celnej w szczególności art. 19 i 20, 26 pkt 7, 27 ust. 1. Przepisy te dotyczą funkcjonariuszy celnych w związku z ich przeniesieniem do innej jednostki organizacyjnej. Zgodnie z art. 19 nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości: kobiety w ciąży oraz funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Zgodnie z kolei z art. 20 przeniesienie funkcjonariusza celnego do innej miejscowości, z której dojazd jest znacznie utrudniony, wymaga zapewnienia mu odpowiednich warunków mieszkaniowych z uwzględnieniem jego sytuacji rodzinnej. W takim wypadku funkcjonariuszowi przysługuje również zwrot kosztów przeniesienia, w tym zwrot kosztów podróży. Nadto wydane na podstawie art. 20 ust. 3 rozporządzenie MF w sprawie przyznawania świadczeń związanych z przeniesieniem (...) określa jakie świadczenie powinien otrzymać w sytuacji gdy zachodzi potrzeba jego przeniesienia tj. zwrot kosztów podróży, diety, dodatek za rozłąkę, zwrot kosztów przejazdu do miejsca stałego zamieszkania. Skarżąca jednak nie otrzymała dokumentu określającego takie warunki. Tym samym w ocenie skarżącej organ naruszył również art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...), zgodnie, z którym propozycja przeniesienia powinna określać wszelkie nowe warunki zatrudnienia. Organy administracji publicznej nie zastosowały się również do art. 26 pkt. 7 i 27 ust.1, które stanowią, iż funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku likwidacji urzędu lub jego reorganizacji związanej ze zmniejszeniem liczby etatów, jeżeli nie jest możliwe przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko lub do innego urzędu. W wypadkach, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 9 i 11 oraz w art. 26, zawiadomienie o zwolnieniu ze służby doręcza się funkcjonariuszowi celnemu z dwutygodniowym wyprzedzeniem w okresie służby przygotowawczej oraz z trzymiesięcznym wyprzedzeniem w okresie służby stałej.

Ponadto zdaniem skarżącej nie zastosowano art. 43 ust. 1, który stanowi, że do funkcjonariusza celnego kobiety stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące szczególnej ochrony pracy kobiet, chyba że przepisy niniejszej ustawy są dla niej korzystniejsze.

Strona skarżąca podniosła również naruszenie przez organ administracji art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 61 § 4 , art. 107 § 1 i 3 kpa. Błędne zastosowanie tych przepisów miało negatywnie skutkować na treść decyzji oraz uniemożliwiało E. B. - B. merytoryczne odniesienie się do niektórych zarzutów, a tym samym zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powyższe stanowisko jednak i poczynione ustalenia nie znalazły swego odzwierciedlenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Dyrektora Izby Celnej w Katowicach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Dodatkowo wskazano, iż wszelkie wątpliwości dotyczące świadczeń związanych z przeniesieniem były omawiane przez Dyrektorów wschodnich izb celnych na zorganizowanych spotkaniach. Świadczenia te mieli zabezpieczyć Dyrektorzy Izb Celnych w Przemyślu i Białej Podlaskiej po formalnym przeniesieniu funkcjonariuszy. Propozycja złożona skarżącej zawierała wszystkie elementy niezbędne dla prawidłowego przeniesienia w trybie art. 32 ustawy o Wojewódzkich Kolegiach Skarbowych, bowiem ustawa ta nie wymagała wskazania dodatkowych składników istotnych dla przeniesienia. Jednocześnie stwierdzono, iż z chwilą przyjęcia propozycji, potwierdzenia tych składników dokonywał Dyrektor Izby przejmującej funkcjonariusza w terminie 10 dni. E. B. - B. nie otrzymała takiego potwierdzenia, gdyż odmówiła przyjęcia propozycji przeniesienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę E. B. - B. wskazał, iż stosownie do art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, odmowa przyjęcia propozycji, o której mowa w art. 1 stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Zatem zwolnienie ze służby ma charakter obligatoryjny, a organ administracji działa w ramach związania administracyjnego. Oznacza to, że fakt wyrażenia woli odmowy wykonania decyzji w sprawie przeniesienia wymusza na właściwych organach celnych rozstrzygnięcie o zwolnieniu ze służby. Kwestia ta więc nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oceniając zatem legalność działania organu, Sąd podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zwolnienie ze służby w trybie art. 32 ustawy konsolidacyjnej ma charakter obowiązkowy.

Jak zauważył Sąd, nie bez znaczenia pozostaje również kwestia przygotowań wejścia Polski do Unii Europejskiej. Polska, albowiem w roku 2003 będąc w oczekiwaniu na wejście do EU, stanęła w obliczu konieczności dokonania szeregu istotnych zmian prawnych, mogących być analogicznie traktowanych jak przemiany ustrojowe. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny ustawodawca jest uprawniony do stanowienia prawa odpowiadającego założonym celom politycznym i gospodarczym. Nabiera to szczególnego znaczenia w okresie przemian ustrojowych. Intencją ustawodawcy w momencie tworzenia przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) było wprowadzenie regulacji prawnej ułatwiającej alokację funkcjonariuszy celnych związaną z potrzebami Polski po jej wejściu do Unii Europejskiej (vide uzasadnienie projektu rządowego druk sejmowy nr 991). Regulacja ta zatem niezbędna dla ochrony interesu publicznego - której obowiązywanie ograniczono wyłącznie do okresu trzech miesięcy - mogła pozwolić funkcjonariuszom zlikwidowanych urzędów celnych na zatrudnienie w funkcjonującej nadal innej jednostce.

Dokonując porównania sytuacji prawnej funkcjonariuszy służby celnej ukształtowanej treścią art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) z sytuacją prawną funkcjonariuszy celnych w pryzmacie przepisów ustawy o Służbie Celnej, a to jej art. 19 i następnych, oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 20 ustawy o Służbie Celnej, Sąd wskazał, że przepisy art. 18 i 19 ustawy o Służbie Celnej przewidują możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości bez zgody zainteresowanego, co nie dotyczy, kobiet w ciąży i funkcjonariuszy celnych samodzielnie sprawujących opiekę nad dzieckiem do lat 14. W przypadku przeniesienia funkcjonariusza do służby w innej miejscowości ustawodawca zapewnił mu jednorazowe świadczenie na zagospodarowanie, a także w określonych przypadkach (art. 20 ustawy) zwrot kosztu przeniesienia, podróży i zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych.

Natomiast regulacja prawna zawarta w art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) nie przewiduje natomiast żadnych zabezpieczeń o charakterze socjalnym dla funkcjonariusza służby celnej, wobec którego skierowana została propozycja przeniesienia pomiędzy jednostką zatrudniająca, a jednostką, w której miałby być zatrudniony. Przepis ten nie zawiera też uregulowania, pozwalającego na odpowiednie stosowanie w powyższym zakresie ustawy o służbie celnej.

W związku z powyższym organ nie był zobligowany do wydania dokumentu określającego powyższe warunki.

Bezpodstawnym w ocenie Sądu okazał się być zarzut naruszenia przez organ art. 32 ust. 3 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) zgodnie, z którym propozycja przeniesienia, o której mowa w ust. 1 powinna określać nowe warunki zatrudnienia w szczególności miejsce pracy lub służby, datę przeniesienia, stanowisko pracy lub stanowisko służbowe, wynagrodzenie lub uposażenie oraz konsekwencje odmowy przyjęcia propozycji. Propozycja skierowana do skarżącej z dnia [...] października 2003r. zawierała bowiem wszelkie niezbędne elementy, o których mowa powyżej.

Nieuzasadnionym uznał Sąd również zarzut sprowadzający się do naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, 8, 9, 10 § 1 i 107 § 1 i 3 kpa. Skarżąca nie przedstawiła bowiem konkretnych zarzutów, ograniczając się jedynie do wskazania powyższych przepisów. Ponadto argumentacja odnosząca się do niepoinformowania jej o zmianie pracodawcy nie może wpływać na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Zmiana właściwości organu administracji nie odnosiła się tylko do sprawy skarżącej, lecz miała charakter generalny i nastąpiła w drodze aktu normatywnego, a w tym przypadku nie zachodzi konieczność informowania o tym wszystkich pracowników w odrębnym trybie. Skoro zmiana właściwości organu nastąpiła mocą aktu normatywnego to ogłoszenie tego aktu stanowiło formę powiadomienia wszystkich zainteresowanych.

Wracając do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu administracji ich naruszenia, a w szczególności tego, aby rozstrzygnięcia nie były podejmowane na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a organ administracji nie poinformował skarżącej o konsekwencjach odmowy przyjęcia złożonej propozycji. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza wymogów określonych art. 107 § 3 kpa.

Jak podkreślił Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę związany był normą prawną wyrażoną w treści wskazanego wyżej przepisu prawa, które odzwierciedla wolę ustawodawcy i nie może, przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, brać pod uwagę negatywnych dla skarżącej skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć. Tak więc nie jest uprawniony do badania innych okoliczności sprawy, w tym pokrzywdzenia skarżącej, jak i zgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego.

Wobec powyższego Sąd przyjął, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.

E. B.-B. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną i zaskarżając go w całości podniosła następujące zarzuty:

- oparcie orzeczenia na błędnych, niepełnych ustaleniach faktycznych, poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu faktu likwidacji Izby Celnej w Cieszynie,

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ustawy o Wojewódzkich Kolegiach Skarbowych (...), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu,

- naruszenie przepisów postępowania tj. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych w środku odwoławczym, brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi. Ponadto skarżąca zwróciła się o rozważenie możliwości wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) z Konstytucją.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca wskazała, że Sąd dokonując ustaleń faktycznych, które poddał później ocenom prawnym, pominął fakt likwidacji Izby Celnej w Cieszynie, która wywołała określone w ustawie o Służbie Celnej konsekwencje prawne, na jakie skarżąca wielokrotnie zwracała uwagę, a do których Sąd w ogóle się nie odniósł. Tym samym Sąd uznał że nieważny jest stan prawny wynikający z likwidacji Izby Celnej w Cieszynie, bowiem całość sytuacji prawnej skarżącej po przedstawieniu jej propozycji przeniesienia wynikał z art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...).

Wskazując na najważniejsze przyczyny uzasadniające zarzut błędnej wykładni i zastosowania ww. przepisu prawa materialnego, skarżąca wskazała, że przepis ten wprowadzono kierując się potrzebą zapewnienia pracowników na odcinku "kontrola celna". Tym samym jednak - jak zauważa skarżąca - zawieszono obowiązywanie praw człowieka i obywatela, obowiązywanie zasad konstytucyjnych, zawieszono obowiązywanie Kodeksu Pracy, jak i obowiązywanie pragmatyki służbowej - ustawy o Służbie Celnej. Takie rozwiązanie w ocenie Sądu ma pełne uzasadnienie w potrzebach państwa, jednakże Sąd w sposób zupełnie błędny powołuje się przy tym na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, żadne bowiem z powołanych w zaskarżonym wyroku orzeczeń dopuszczając zmianę sytuacji pracowników, funkcjonariuszy - nie pozwala jednocześnie na obchodzenie prawa.

Jak zauważa skarżąca, w sprawie w ogóle nie chodziło o to, żeby kogokolwiek gdzieś przenieść, ale o to żeby zwolnić ze służby i nie płacić odpraw w związku z likwidacją Izby. Gdyby bowiem, jak twierdzi Sąd - art. 32 powołanej ustawy miał służyć do zapewnienia kwalifikowanej kadry na wschodniej granicy obowiązywałby do dzisiaj, a nie tylko przez trzy miesiące. Kwestia tzw. alokacji kadr trwa do dzisiaj, jest procesem długotrwałym i przebiega bez ww. przepisu na podstawie ustawy o Służbie Celnej, a przenoszeni funkcjonariusze dostają propozycje zgodne z ustawą o Służbie Celnej, gdzie zapewnia im się m.in. lokal mieszkalny. Na podstawie zaś

art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) propozycje przeniesienia dostali tylko funkcjonariusze likwidowanych izb celnych. Nie chodziło więc o żadne zapewnienie wykwalifikowanych kadr (nikt nie sprawdzał kwalifikacji pod kątem potrzeb służby celnej na wschodniej granicy), lecz o znalezienie pretekstu do jak najtańszego pozbycia się funkcjonariuszy z likwidowanych izb celnych, mniejsza o to czy ze służby w ogóle, czy poprzez podrzucenie do innego urzędu na warunkach, które spowodują odejście po paru tygodniach. Jak zauważyła skarżąca, w przepisie art. 32 powołanej ustawy, który miał być według Sądu niezbędny do przenoszenia funkcjonariuszy celnych na wschodnią granicę - zapomniano napisać kto takiego przeniesienia ma dokonać, wobec czego funkcjonariusze byli bez podstawy prawnej przenoszeni decyzją Dyrektora Izby Celnej na podstawie tego przepisu. Wskazała również, że przepis ten mówi tylko o przenoszeniu pracownika organu skarbowego, nic nie wspomina o przenoszeniu funkcjonariusza celnego, wskazując jedynie na możliwość przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji. Nie da się więc funkcjonariusza przenieść tylko na podstawie tego przepisu - trzeba zastosować ustawę o Służbie Celnej, a przeniesienia mógł dokonać Minister Finansów.

Przyjąć więc należało, że skarżąca po wykazaniu jej braku możliwości zatrudnienia, z uwagi na likwidację Izby mogła być zwolniona ze służby na podstawie przepisów ustawy o Służbie Celnej, w okresie i trybie tą ustawa przewidzianym, z przyznaniem prawa do odprawy. Przepis art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) w ogóle nie regulował trybu zwolnienia, a już zastosowanego w decyzji okresu wypowiedzenia nie przewidywał żaden przepis prawa - (w ustawie o Służbie Celnej jest mowa o okresie wyprzedzenia, z uwagi na natychmiastowy skutek decyzji o zwolnieniu). Decyzja o zwolnieniu ze służby z jednej strony taki natychmiastowy skutek miała, z drugiej strony wprowadzała trzymiesięczny okres wypowiedzenia. Tą wewnętrzną sprzeczność utrzymywała decyzja wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, czego nie dostrzegł i nie omówił również Sąd I instancji.

Zdaniem skarżącej, brak odniesienia się w uzasadnieniu przez Sąd do wszystkich powyższych kwestii - które były przedstawiane w skardze - wskazuje na sporządzenie uzasadnienia bez wymaganego art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez niewskazanie dlaczego za słuszne uznano decyzje wydane przez organ administracyjny.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Jako niezasadny ocenić należy zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca dopatruje się naruszenia tego przepisu w niedostatecznym uzasadnieniu przez Sąd pierwszej instancji swojego stanowiska w zakresie oceny stanu faktycznego, ale przede wszystkim w nieodniesieniu się do zarzutów i twierdzeń wskazanych w skardze do tego Sądu jako istotnych dla sprawy. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne, którym winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Analizując pisemne motywy zaskarżonego wyroku Naczelny Sad Administracyjny uznał, iż spełnia ono wszystkie warunki określone w tym przepisie. Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w ramach tej podstawy kasacyjnej zobowiązany jest jedynie do kontroli uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami określonymi w tym przepisie. Natomiast brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów postawionych w skardze i skoncentrowanie się na kwestiach mających istotne znaczenie w sprawie, nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji wykładnia powołanego wyżej przepisu art. 32 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...) jest prawidłowa. Przepis ten wszedł w życie 6 sierpnia 2003 r. i jak słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, ustawodawca zdecydował o konieczności jego wprowadzenia w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania służby celnej w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej. Konsekwencją czego miało być zmniejszenie obsady etatowej w strukturach organów celnych na granicy zachodniej i południowej, a zwiększenie na granicy wschodniej, która z dniem 1 maja 2004 r. stała się również granicą Unii Europejskiej. Uregulowanie to służyło usprawnieniu procesu przenoszenia funkcjonariuszy celnych, który miał zapewnić prawidłowe przygotowanie służby celnej do tego zadania. Tak więc interes publiczny przesądził o konieczności wprowadzenia stosownych przepisów szczególnych. Taki też charakter miał przepis art. 32 cyt. ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...). Obowiązujące wtedy przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej dotyczące m.in. przeniesienia funkcjonariusza celnego i powołany wyżej przepis art. 32 pozostawały względem siebie w stosunku przepisu ogólnego do przepisu szczególnego. Przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym i w związku z tym w tym zakresie nie miały zastosowania przepisy ustawy o Służbie Celnej. Powołany przepis art. 32 regulował kompleksowo kwestie związane z przeniesieniem funkcjonariusza celnego, a także konsekwencje odmowy przyjęcia przeniesienia do innej jednostki służby celnej. Pkt 2 ust. 6 tego przepisu stanowił samoistną podstawę zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby i w tym zakresie nie było podstaw do stosowania przepisów ustawy o Służbie Celnej. Dodać należy, że stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i przykładowo można tu wskazać wyrok z dnia 10 września 2008 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1335/07 i wyrok z dnia 28 listopada 2008 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1792/07.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.