Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 374/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5, art. 29 § 1, art. 33 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1, art. 13 b, art 40 d ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "D" Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2009 r. "D" sp. z o.o. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat parkingowych prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. W zarzutach tych podniesiono błąd co do osoby zobowiązanego powołując się na to, że w latach 2004 i 2005 spółka była właścicielem lub użytkownikiem bardzo wielu samochodów i nie miała prawnego obowiązku prowadzić ewidencji komu użycza pojazd w określonym czasie. Podkreślono przy tym, iż skarżąca nie jest w stanie ustalić, kto korzystał z samochodów, których parkowanie obejmują tytuły wykonawcze, podając jednocześnie wykaz osób potencjalnie kierujących pojazdami. Spółka dodała, iż z natury rzeczy jako osoba prawna nie może być kierującym, korzystającym z drogi publicznej.

Po rozpoznaniu zarzutów Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] oddalił zarzuty. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z obowiązującym w chwili zaistniałych zdarzeń Regulaminem Strefy Płatnego Parkowania Uchwala Nr XX/214/2003 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003 roku Rozdział IV pkt l "w przypadku stwierdzenia przez służbę parkingową parkowania bez wniesionej opłaty, kierujący pojazdem zobowiązany jest na podstawie wezwania pozostawionego przez kontrolera SPP do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł. (...)". Zgodnie z obowiązującą procedurą kontrolerzy Strefy pozostawili wezwanie za wycieraczką przedniej szyby oraz wprowadzili zapis elektroniczny o zaistniałym zdarzeniu, przekazywany po zakończeniu każdego dnia do komputera. Ponieważ kierowcy pojazdów nie stawili się w Biurze Strefy najpóźniej do godz. 18.00 dnia następnego po dniu określonym na wezwaniu w celu uregulowania opłaty, w trzecim dniu została naliczona kara w wysokości 50.00 zł.

Wobec nieuregulowania dobrowolnie opłaty za parkowanie sprawa została skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Z zachowaniem wymogów proceduralnych (art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. t.j. z 2005 r. Nr 229,poz. 1954 ze zm., dalej zwana u.p.e.a.),. w dniu [...] listopada 2007 r. do Spółki ,,D" wysłane zostało wezwanie nr [...] na podstawie oświadczenia firmy leasingowej [...] S.A będące powieleniem zawiadomień włożonych za wycieraczkę pojazdów przez kontrolera SPP w momencie zaistniałych zdarzeń, które zostało odebrane w dniu 29 listopada 2006 r. Następnie w dniu [...] października 2008 r. organ wysyłał upomnienia nr [...], które zostały odebrane w dniu 4 listopada 2008 r. Wobec braku reakcji na powyższe działania w dniu [...] lipca 2009 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze nr [...].

Dnia [...] listopada 2007r. wysłano do Spółki "D" wezwanie [...] z dnia [...] listopada 2007r., na podstawie oświadczenia firmy leasingowej [...] S.A, które zostało odebrane 29 listopada 2007r., następnie [...] października 2008r. wystawione zostały upomnienia [...], które zostały odebrane w dniu 4 listopada 2008r., wobec braku reakcji na powyższe w dniu [...] lipca 2009r. zostały wystawione tytuły wykonawcze [...].

Następnie w dniu [...] listopada 2007 r. wysłano wezwanie do zapłaty [...] z dnia [...] listopada 2007r.. na podstawie oświadczenia B S.A., które zostało odebrane w dniu 28 listopada 2007r., a w dniu [...] października 2008 r. wystawiono upomnienia [...], które zostały odebrane w dniu 4 listopada 2008r., a wobec braku reakcji na powyższe w dniu [...] lipca 2009r. wystawione zostały tytuły wykonawcze [...].

W dniu [...] marca 2008r. wysłano wezwanie [...]r. z dnia [...] marca 2008r., na podstawie oświadczenia firmy leasingowej S, które zostało odebrane w dniu 27 marca 2008r. W dniu [...] lutego 2009r. wystawiono upomnienia [...], które zostały odebrane w dniu 27 lutego 2009r., a w dniu [...] czerwca 2009r. wystawiono tytuły wykonawcze [...]. Dnia [...] lutego 2009r wystawiono upomnienia [...], które zostały odebrane 3 marca 2009r., a następnie w dniu [...] czerwca 2009r. wystawiono tytuły wykonawcze [...].

W dniu [...] marca 2008 r. wysłano wezwanie do zapłaty [...]. które zostało odebrane 28 marca 2008r. Następnie w dniu [...] lutego 2009r wystawiono upomnienia [...], które zostały odebrane w dniu 3 marca 2009r., a w dniu [...] czerwca 2009r. wystawione zostały tytuły wykonawcze [...].

Organ wskazał, iż za pojazd odpowiedzialny jest właściciel, a korzystanie z auta osób trzecich w takich wypadkach jak nieopłacony postój obciąża właściciela auta. Organ podkreślił, iż wezwany przez wierzyciela zobowiązany nie wskazał w przedmiotowych terminach osób będących użytkownikami jego pojazdu. Na potwierdzenie wyrażonego w postanowieniu stanowiska organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. W ocenie organu nie zachodzi podstawa do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego przez dłużnika. Organ dodatkowo zwrócił uwagę, iż w odniesieniu do przypadków nieuiszczenia opłaty parkingowej organ przeprowadził dowód z notatek kontrolera, oświadczenia firmy listingowej oraz dokumentacji fotograficznej, która potwierdza fakt parkowania pojazdów spółki i brak uiszczenia opłaty parkingowej. Organ uznał, iż podanie przez spółkę danych pracowników i stwierdzenie, iż spółka nie wie kto z nich korzystał nie jest wystarczające do uwolnienia się od obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej.

Na postanowienie o oddaleniu zarzutów skarżąca złożyła zażalenie, podtrzymując argumentację powołaną w zarzutach. Dodatkowo wskazała, iż spółka jest osobą prawną, a nie osobą fizyczną, a więc z samej swej istoty nie może być osobą kierującą żadnym pojazdem, i żadna uchwała rady gminy nie może tego stanu zmienić, gdyż byłoby to wkroczenie w materię ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Na wstępie uzasadnienia postanowienia organ wskazał na treść art. 33, w którym wymienione zostały w punktach 1-10 podstawy zarzutów jakie mogą zostać zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym i 34 u.p.e.a. zgodnie z którym organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów (...). SKO zwróciło uwagę, iż w niniejszej sprawie Prezydenta Miasta wydając zaskarżone postanowienie działał zarówno jako organ egzekucyjny i wierzyciel co jest prawnie dopuszczalne (powołano uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/2006).

Ustosunkowując się do zgłoszonego przez stronę błędu co do osoby zobowiązanego organ wskazał, iż do nieprzedawnionych opłat zastosowanie mają przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1,2,3,4 i 5 ustawy o drogach publicznych oraz uchwała Nr XX/214/2003 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w [...]. W myśl § 7 tej uchwały podlegała ona rozplakatowaniu w miejscach publicznych. Zgodnie z zał. nr 2 do tej uchwały opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych wynosi 50 zł. Załącznik nr 3 do tej uchwały stanowi Regulamin Strefy Płatnego Parkowania. Zgodnie z tym regulaminem (rozdział II -Przepisy ogólne - pkt 2) parkujący na obszarze SPP na drogach publicznych zobowiązani są do uiszczenia opłaty za parkowanie. Parkujący w SPP zobowiązani są do wniesienia opłaty za parkowanie poprzez wykupienie biletu parkingowego za kwotę odpowiadającą przewidywanemu czasowi parkowania lub wykupienia w BSPP abonamentu.

Dowód stwierdzający uiszczenie opłaty za parkowanie kierujący winien umieścić za przednią szybą pojazdu w widocznym miejscu, w sposób niebudzący wątpliwości i umożliwiający jego odczytanie (pkt 2 i 3 rozdział III Regulaminu). Zgodnie natomiast z rozdziałem IV tego regulaminu, w przypadku stwierdzenia przez służbę parkingową parkowania bez wniesionej opłaty, kierujący pojazdem zobowiązany jest na podstawie wezwania pozostawionego przez kontrolera SPP do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł, a nieuiszczenie opłaty dodatkowej spowoduje ściągnięcie należności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie organu, ten kto parkuje pojazd w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego winien mieć pełną świadomość, że narusza obowiązujące prawo w tym zakresie i może otrzymać zawiadomienie, które stwierdza jedynie fakt nieuiszczenia opłaty z tytułu parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania. Zobowiązany powołując się na zarzut nieistnienia zobowiązania lub błędu co do osoby zobowiązanej winien okazać dowody to potwierdzające. Skarżąca pomimo wezwania przez organ I instancji do wskazania osób, które kierowały pojazdami spółki w dniach wskazanych w tytule wykonawczym ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że nie jest w stanie wskazać konkretnie osób którym pojazdy powierzone zostały do kierowania i podania grupy osób potencjalnie kierujących pojazdami we wskazanych dniach. Zdaniem organu, w braku wskazania konkretnej osoby należy przyjąć, że osobą odpowiedzialną jest właściciel samochodu.

Podkreślono, że w interesie skarżącej spółki, w szczególności dla celów podatkowych i ewentualnej odpowiedzialności leży wykazanie szczególnej dbałości o mienie, którego jest właścicielem i wykazanie osób, które użytkowały jego pojazd. Ryzyko nie posiadania dowodów wskazujących na to, że to nie zobowiązany parkował w strefie obciąża żalącego, a w razie nie uiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża co do zasady właściciela pojazdu. Właściciel pojazdu jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie. Właściciel pojazdu ma w takiej sytuacji możliwość obrony swoich praw poprzez złożenie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego po otrzymaniu tytułu wykonawczego.

W sprawie nie ulega więc wątpliwości, że samochody, których dotyczy niniejsze postępowanie należące do żalącej zostały zarejestrowane w strefie płatnego parkowania przez pełniącego swoje obowiązki inspektora i zapisane przez niego na blankiecie zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, które zostało umieszczone za wycieraczką przedniej szyby samochodu. Zatem uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, nie jest możliwe, aby inspektor SPP wypisywał zawiadomienie o nieopłaconym postoju, wpisując w nich markę i numer rejestracyjny samochodu zobowiązanego, mimo że w tym dniu, o wskazanej godzinie, w tej części miasta nie widział takiego pojazdu na terenie strefy, bądź też wystawił takie wezwanie widząc prawidłowo wypełniony i ważny blankiet opłaty za postój.

W ostatnim akapicie (pomimo braku podniesienia przez skarżącą takiego zarzutu w zażaleniu) SKO podało, iż powyższe nie zmienia faktu, iż należności z tytułu opłat dodatkowych za parkowanie w SPP zgodnie z art. 40 d ust. 3 ustawy ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym opłaty winny zostać uiszczone. Skoro więc postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone przed upływem tego okresu to organ egzekucyjny mając na uwadze art. 59 u.p.e.a. winien co do należności przedawnionych umorzyć prowadzone postępowanie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła postanowieniu organu II instancji naruszenie prawa materialnego to jest art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. oraz przepisu prawa procesowego to jest art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) przez błędne ich zastosowanie i oddalenie zarzutów miast umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji błędu co do osoby zobowiązanego. Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ treści art. 40 d ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez jego pominięcie i brak umorzenia postępowania egzekucyjnego co do opłat dodatkowych za parkowanie z 2004 r. co nastąpiło z dniem [...] stycznia 2010 r. przed rozpoznaniem zażalenia. Z tych przyczyn wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu podkreślono, że z ustawy o drogach publicznych nie wynika, iż za korzystającego z drogi uważa się właściciela pojazdu, a to dlatego, że ustawa nie zawiera ustawowej definicji "korzystającego z drogi publicznej". W konsekwencji, w opinii skarżącej, w tym wypadku zachodzi jedynie domniemanie faktyczne (nie zaś prawne), iż kierującym jest właściciel pojazdu. Może ono działać, wedle skarżącej tylko w ograniczonym zakresie ponieważ, o ile można przyjmować je w odniesieniu do osób fizycznych będących właścicielami pojazdów, o tyle jest to niemożliwe w odniesieniu do osób prawnych. Wynika to jak podkreślono z faktu, iż osoba prawna "nie może siedzieć za kierownicą, kierować i parkować pojazdem". W konsekwencji, w stosunku do osoby prawnej nie może mieć zastosowania domniemanie faktyczne, iż skoro samochód jest zarejestrowany na spółkę, to ona jest korzystającym z drogi publicznej i faktycznie z niej korzysta.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, iż w świetle wskazania przez skarżącej tylko grona potencjalnych kierujących i mogących dokonać parkowania, bez wskazania personaliów konkretnej osoby mającej parkować w danym dniu i miejscu, oznacza to brak wykazania zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Skarżąca wskazała osoby mogące kierować pojazdem i ich ogólne dane osobowe, gdyż nie była w stanie stwierdzić, która z nich w konkretnej dacie i miejscu mogła kierować danym pojazdem. Zatem uczyniła wszystko, co w tych okolicznościach było możliwe, dla wykazania zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego i zwolnienia się z odpowiedzialności. Wierzyciel dysponował tymi danymi i nic nie stało z jego strony na przeszkodzie podjęciu czynności w celu ustalenia, która z tych konkretnych osób w danym miejscu i dacie kierowała konkretnym pojazdem, w tym m.in. zażądania wyjaśnień od tych osób.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 40 d ust. 3 ustawy o drogach publicznych Kolegium podniosło, iż może rozpatrywać sprawę tylko w zakresie złożonych zarzutów, a skoro skarżąca zarzutu przedawnienia nie podniosła brak było podstaw do jego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję lub postanowienie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami proceduralnymi według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu prawnego.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).

Przedmiotem skargi jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (będącego jednocześnie wierzycielem) uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o 101 tytułów wykonawczych: nr [...], wystawionych w związku z nie uregulowaniem przez skarżącą opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż pojazdy samochodowe o numerach rejestracyjnych: [...] wielokrotnie w okresie od stycznia 2004 r. do grudnia 2005 r. parkowane były na obszarze strefy płatnego parkowania w [...], bez uiszczenia z tego tytułu stosownej opłaty (co nie było kwestionowane w postępowaniu przez skarżącą).

Zagadnienie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych uregulowane jest ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, 115 ze zm., zwanej ustawą). Zgodnie z treścią art. 1 cyt. ustawy z drogi publicznej, zgodnie z jej przeznaczeniem, może korzystać każdy. Natomiast ograniczenia w tym zakresie mogą wynikać tylko z przepisów prawa. Takie ograniczenie przewiduje przepis art. 13 ust. 1 rozważanej ustawy, który wprowadza możliwość uzależnienia, w pewnych przypadkach, korzystania z drogi publicznej od wniesienia opłaty za parkowanie. Stosownie do art. 13b ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.

W myśl art. 13b ust. 2, 3 i 4 ustawy, strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (ust. 2). Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania (ust. 3). W myśl ust. 4 cyt. artykułu Rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:

1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;

2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;

3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1.

Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7). Z regulacji art. 19 ust. 5 ustawy bezspornie zaś wynika, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.

Z kolei w treści art. 13f ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział, iż za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość określa Rada gminy (rada miasta) ustalając także sposób jej pobierania. Przy czym wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2). W myśl ust. 3 cyt. artykułu opłatę dodatkową, o której mowa, podobnie jak opłatę za parkowanie pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi.

Korzystając z upoważnienia przewidzianego w cytowanym art. 13b ust. 3 i 4 oraz art. 13f ust. 2 ustawy, Rada Miasta w dniu [...] listopada 2003 r. podjęła uchwałę Nr XX/214/2003 w sprawie pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w [...], będącą podstawą do nałożenia w rozpoznawanej sprawie na skarżącą opłaty dodatkowej za parkowanie bez uiszczenia należnej opłaty parkingowej. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do wskazanej uchwały opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych wynosi 50 zł.

W treści art. 40d ust. 2 ustawy ustawodawca przewidział, iż w sytuacji nieuiszczenia przez zobowiązanego opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ustawy, opłata ta podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W rozpoznawanej sprawie takim aktem prawnym jest ustawa o drogach publicznych. Wobec powyższego uznać należy, iż obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Celem przybliżenia zagadnienia egzekucji administracyjnej, która jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, Sąd uznał za zasadne wskazanie na kilka istotnych elementów charakteryzujących w/w procedurę. Egzekucję administracyjną wszczyna organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 5 u.p.e.a. wierzycielem obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Dlatego też prawidłowo przyjęto w rozpatrywanej sprawie, że podmiotem tym jest zarządca drogi, ponieważ jest uprawniony do kontroli uiszczania opłat oraz ich pobierania. W sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie), przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 1 i § 4 u.p.e.a.). Zauważyć przy tym należy, iż w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. wystawienie tytułu wykonawczego obligatoryjnie poprzedzone musi zostać doręczeniem przez wierzyciela dłużnikowi upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia w/w upomnienia.

Momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne w takim przypadku jest więc dzień wystawienia tytułu wykonawczego (art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.).

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem wskazanych powyżej wymogów procedury egzekucji administracyjnej, uznał, że nie budzi ono istotnych zastrzeżeń. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Tytuły wykonawcze zostały wystawione przez organ po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania. Doręczono dłużnikowi upomnienia, a następnie tytuły wykonawcze. Tytuły wykonawcze wystawione przez organ egzekucyjny zawierają co prawda uchybienie polegające na błędnym zaznaczeniu w jego treści, iż podstawą prawną należności jest orzeczenie zamiast zaznaczyć, iż powstaje ona z mocy prawa. Jednocześnie jednak organ prawidłowo wskazał w tytułach wykonawczych przepisy aktu normatywnego stanowiącego, że należność powstaje z mocy prawa tj. art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 13b ust.1-7, art. 13f ust. 1-3, art. 40a ust. 1, art. 40d ust. 1-3 ustawy o drogach publicznych. Wobec powyższego należało uznać, iż w/w uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania. Powyższej kontroli Sąd dokonał z urzędu, ponad zarzuty podniesione w skardze, niemniej podkreślić należy, iż okoliczności te nie są kwestionowane.

Dokonanie dalszej oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oddalającego zarzuty skarżącej zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym zdaniem Sądu winno zostać poprzedzone przybliżeniem charakteru prawnego instytucji jaką są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego przysługuje na gruncie u.p.e.a dłużnikowi, któremu doręczony został skutecznie tytuł wykonawczy. Zauważyć należy, iż zarzuty są szczególnym rodzajem środka zaskarżenia przewidzianego w postępowaniu egzekucyjnym. Przysługuje tylko dłużnikowi i stanowi dla niego podstawowy środek ochrony własnych interesów przed niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji. Są środkiem prawnym przysługującym jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu egzekucyjnego zawierający zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zatem po upływie wskazanego siedmiodniowego terminu nie ma możliwości skutecznego złożenia zarzutów. Upływ terminu siedmiodniowego powoduje również niemożność uzupełnienia przez dłużnika zarzutów złożonych w terminie, powodujących ich nowe podstawy. Również podniesienie zarzutu w postępowaniu sądowoadministracyjnym czyni zarzut ten spóźnionym (por. wyrok NSA z dnia 3.12.1997r. l SA/Lu 1246/96, LEX 35893).

W trybie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być rozstrzygane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania i wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Dodać przy tym należy, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.pe.a.).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. Zarzut złożony przez skarżącą w terminie dotyczył pkt 4 art. 33 tj. błędu co do osoby zobowiązanej. Skarżąca wskazała, iż w latach 2004 i 2005 jako spółka była właścicielem lub użytkownikiem bardzo wielu samochodów i nie miała prawnego obowiązku prowadzić ewidencji komu użycza pojazd w określonym czasie. Ponadto zaznaczyła, iż nie jest w stanie ustalić, kto korzystał z samochodów, których parkowanie obejmują tytuły wykonawcze (podając jedynie organowi egzekucyjnemu wykaz osób potencjalnie kierujących pojazdami). Zdaniem skarżącej spółka jako osoba prawna nie może być kierującym, korzystającym z drogi publicznej, a tym samym nie ona powinna być zobowiązanym do uiszczenia dochodzonej należności.

Wobec powyższego uznać należało, iż zasadniczym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie była kwestia prawidłowego ustalenia przez organ egzekucyjny podmiotu odpowiedzialnego za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania objętych tytułami wykonawczymi. W tym zakresie należy wskazać, iż parkowanie pojazdów w ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości. Natomiast zasadnicze znaczenie ma rozstrzygniecie, czy w przedmiotowej sprawie konieczna była indywidualizacja osób korzystających w danych dniach z pojazdów i w jakim zakresie ta kwestia obciąża organ administracyjny, a w jakim skarżącą.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są zobowiązani do ponoszenia, między innymi, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Z zasady korzystającym z pojazdu samochodowego jest jego właściciel i on ma obowiązek uiszczenia opłaty wymienionej we wskazanym przepisie. Natomiast w sytuacji, gdy właściciel lub posiadacz takiego pojazdu powierzył go do używania w oznaczonym czasie innej osobie ma on obowiązek, na żądanie uprawnionego organu, wskazać tę osobę, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec (art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Po pierwsze bowiem jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu w danym dniu nie korzystał z niego, to wie, kto to czynił i może udowodnić, iż swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się przy tym, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny (także będący jednocześnie wierzycielem dochodzonej należności) ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt. 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu (zob. wyroki NSA z dnia: 12 czerwca 2007 r., I OSK 209/07, Lex nr 344875; 11 marca 2009 r., I OSK 1513/08, 9 grudnia 2009 r., I OSK 869/09 oraz

I OSK 868/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Podkreśla się przy tym, rozważany obowiązek dotyczy tylko sytuacji, gdy pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy, przez nieznaną osobę, czemu właściciel nie mógł zapobiec. Wskazanie przez właściciela osoby używającej jego pojazdu w oznaczonym czasie spowoduje zwolnienie jego z opłaty i zobowiązanym do jej uiszczenia będzie rzeczywisty użytkownik. Dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., I OSK 867/09).

Odnosząc się do podkreślanej przez skarżącą formy prawnej w jakiej funkcjonuje tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wskazać należy, iż w/w osoba prawna swoje uregulowanie znajduje w treści ustawy z dnia 15 września

2000 r. - Kodeks spółek handlowych ( Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Z przepisów cytowanej wynika, iż osoba taka posiada określoną strukturę organizacyjną, przysługują jej realne uprawnienia do poruszania się w sferze publiczno i prywatnoprawnej jako samodzielnego podmiotu. Oczywiste jest to, iż podmiot taki, jako niebędący osobą fizyczną, działa poprzez swoje organy będące osobami fizycznymi. Natomiast określone czynności dokonywane wobec lub z użyciem jego majątku wykonywane są również przez inne osoby fizyczne, którym w ramach wewnętrznej organizacji tego podmiotu (w tym stosunków pracy) powierzane są określone zadania, w tym związane z korzystaniem z pojazdów samochodowych spółki.

Tym samym w przypadku osoby prawnej owo domniemanie, które w powoływanym orzecznictwie z reguły omawiane jest w przypadkach powierzenia pojazdów innym podmiotom przez osoby fizyczne, ulega istotnemu wzmocnieniu. Mianowicie korzystanie z pojazdu samochodowego stanowiącego własność osoby prawnej (spółki z o.o.) osobie fizycznej będącej jej pracownikiem (stosunek pracy) lub wykonującego na jej rzecz jakieś czynności na podstawie stosunku cywilnoprawnego, następuje w imieniu lub na rzecz osoby prawnej, która pojazd ten powierzyła. Obalenie tego domniemania jest możliwe tylko w przypadku wykazania, iż do takiego powierzenia nie doszło albo też korzystanie z pojazdu samochodowego zostało dokonane ponad jego zakres. W świetle cytowanych poglądów nie można mieć wątpliwości, iż obowiązek wykazania takich "egzoneracyjnych" okoliczności obarcza zatem skarżącą spółkę (jej zarząd lub umocowanych pełnomocników bądź prokurentów). Jeśli w sprawie nie zostało to dowiedzione (skarżąca potwierdziła nawet, iż kierowcami byli jej pracownicy) odpada potrzeba indywidualizacji tych pracowników spółki, którzy w danych dniach z przedmiotowych pojazdów korzystali i parkowali w strefie płatnego parkowania. Kwestia natomiast odpowiedzialności pracowników lub innych osób wykonujących określone czynności wobec spółki za ewentualne zawinienia z tym związane przebiega poza zakresem niniejszego postępowania.

W świetle powyższych rozważań stanowisko organów administracyjnych zawarte w postanowieniu I i II instancji uznać należało za prawidłowe i w pełni uzasadnione.

Ponadto za nieuzasadniony uznał Sąd podniesiony przez skarżącą w treści skargi zarzut pominięcia przez organ egzekucyjny treści art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych i brak umorzenia postępowania egzekucyjnego co do opłat za parkowanie za 2004 r., które zdaniem skarżącej przed rozpoznaniem zażalenia przez nią złożonego uległy przedawnieniu. Ponownie należy podkreślić, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie oddalenia zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. Zakres takiego postępowania zawężony jest tylko i wyłącznie do oceny organu egzekucyjnego czy zgłoszone zarzuty uznać można za uzasadnione. Zauważyć należy, iż skarżąca w przedmiotowej sprawie zgłosiła jedynie zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (pkt 4 art. 33 u.p.e.a.) i tylko ten zarzut mógł stanowić przedmiot rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego zarówno w I jaki i w II instancji. Późniejsze zgłoszenie przez dłużnika innych zarzutów skutkuje tym, iż nie podlegają one rozpoznaniu w w/w trybie przez organ egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie zarzut przedawnienia części należności, do których uiszczenia skarżąca jest zobowiązana, (określony w pkt 1 art. 33 u.p.e.a.), podniesiony został przez skarżącą dopiero w treści skargi do sądu administracyjnego, co w świetle wcześniejszych rozważań uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie i ocenę przez organ. Powyższe nie ogranicza natomiast w żaden sposób skarżącej w prawie do złożenia ewentualnego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Takie uprawnienie przewiduje treść art. 59 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. jeżeli wygasł obowiązek (§ 1 pkt 2 cyt. przepisu). Uprawnionym do żądania umorzenia postępowania jest w tym zakresie zobowiązany lub wierzyciel, chyba że umorzenie następuje ono z urzędu (§ 4 cyt. art.).

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.