Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 104/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 148
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi Rady Miasta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie Regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków i nagród dla nauczycieli 1) uchyla rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...]; 2) określa że rozstrzygniecie nadzorcze opisane w punkcie 1 nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Wojewoda zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...] stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] w sprawie Regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy, sposobu obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach prowadzonych przez Gminę Miejską na 2007 r., w części obejmującej § 5 pkt 3 lit. b Regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w § 5 pkt 3 lit. b regulaminu rada gminy określiła stawki dodatku funkcyjnego dla wychowawcy oddziału przedszkolnego w wysokości 5 % średniego wynagrodzenia nauczyciela stażysty, o którym mowa w art. 30 ust. 3 Karty Nauczyciela.

Takie ustalenie narusza § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2005 r. nr 22, poz. 181, z późn. zm.).

Zgodnie z cyt. przepisem do uzyskania dodatku funkcyjnego uprawnieni są nauczyciele, którym powierzono:

1) stanowisko dyrektora lub wicedyrektora przedszkola, szkoły, placówki lub innej jednostki organizacyjnej, o której mowa wart. 1 ust. 1 i 1a Karty Nauczyciela albo inne stanowisko kierownicze przewidziane w statucie szkoły,

2) sprawowanie funkcji: wychowawcy klasy, doradcy metodycznego lub nauczyciela - konsultanta, opiekuna stażu.

W katalogu nauczycieli uprawnionych do otrzymania dodatku funkcyjnego nie ma wychowawcy w oddziale przedszkolnym.

Rada Miasta nie miała kompetencji do rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do dodatku funkcyjnego.

W toku postępowania wyjaśnienia złożył Burmistrz Miasta informując, że "przepisy prawa oświatowego regulujące tę kwestię nie zostały zmienione od wielu lat, a stosowana praktyka przyznawania dodatków funkcyjnych była korzystna dla nauczycieli przedszkoli. Ponadto zawarta w przepisach prawa oświatowego bardzo nieostra i wieloznaczna definicja słowa "klasa" pozwala na utożsamianie go z "oddziałem"."

W ocenie organu nadzorczego przepisy § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. wymieniają zamknięty katalog nauczycieli uprawnionych do dodatku funkcyjnego; w katalogu nie ma wychowawcy w oddziale przedszkolnym. Przytoczony przepis nie przyznaje zatem dodatku funkcyjnego nauczycielowi, któremu powierzono wychowawstwo w przedszkolu.

Przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela upoważnia radę gminy do określenia w regulaminie wynagradzania nauczycieli wysokości tego dodatku oraz szczegółowych warunków jego przyznania. Powyższa kompetencja rady nie obejmuje rozszerzenia kręgu uprawnionych do dodatku funkcyjnego o nauczycieli sprawujących wychowawstwo w przedszkolu.

Na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Rada Miasta wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2005 r. nr 22, poz. 181, z późn. zm.) poprzez błędne uznanie, że Rada Miasta rozszerzyła krąg osób uprawnionych do dodatku za wychowawstwo, art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela poprzez przyjęcie, że przepis ten nie upoważnia rady do określenia wysokości dodatku dla nauczycieli przedszkoli, art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że przedmiotowa uchwała jest sprzeczna z prawem.

Uzasadniając skargę, strona skarżąca stwierdziła, że stanowisko organu nadzoru jest błędne, organ nadzoru nie wykazał bowiem, że postanowienie § 5 Regulaminu narusza prawo, a tylko ten fakt zgodnie z art. 91 ust 1 i ust 4 ustawy o samorządzie gminnym uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.

Kompetencję do określenia w drodze uchwały wysokości dodatku za wychowawstwo oraz szczegółowych warunków jego przyznawania daje radzie art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela. Karta Nauczyciela nie precyzuje żadnych warunków merytorycznych uzasadniających przyznanie dodatku funkcyjnego pozostawiając właściwemu ministrowi określenie funkcji uprawniających nauczyciela do dodatku funkcyjnego. W rozporządzeniu z dnia 31 stycznia 2005 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu określił w § 5 przypadki w którym nauczycielom przysługują dodatki funkcyjne, m. in. za sprawowanie funkcji wychowawcy klasy.

Pojęcie nauczyciela i szkoły definiuje art. 3 Karty Nauczyciela. W myśl tych przepisów ilekroć w ustawie jest mowa o nauczycielach bez bliższego określenia – rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust 1 i 1a ustawy. Przez szkołę bez bliższego określenia – rozumie się przedszkola, szkoły, placówki oraz inne jednostki organizacyjne wymienione wart. 1 ust. 1 i la ustawy.

Wynika z tego, że wszelkie uregulowania odnoszące się do nauczycieli szkół, jeżeli nie zastrzeżono inaczej, mają również zastosowanie do nauczycieli przedszkoli.

W ustawie Karta Nauczyciela nie występuje określenie "klasa". Zarówno w ustawie z dnia 7 września 1997 r. o systemie oświaty ( t.j. Dz. U. z 2004 nr 256, poz. 2578 z późn. zm.), jak i w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół ( Dz. U. z 2001 r. nr 61 poz. 624 z późn. zm.) podstawową jednostką organizacyjną szkoły, jak i przedszkola jest oddział (§ 5 zał. Nr 1 i § 5 zał. Nr 2). W kolejnych przepisach tego rozporządzenia określono, że dyrektor przedszkola powierza poszczególne oddziały opiece jednego lub dwóch nauczycieli (§ 14 zał. Nr 1) oraz że oddziałem w szkołach opiekuje się I nauczyciel wychowawca (§ 15 zał. Nr 2).

Wszystkie te przesłanki przemawiają za stanowiskiem, że dodatek za pełnienie funkcji wychowawcy powinni otrzymywać nauczyciele szkół i przedszkoli, którym dyrektor powierzył opiekę wraz z określonymi obowiązkami administracyjnymi nad konkretnym oddziałem.

W odpowiedzi na skargę organ nadzorczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podane wśród zarzutów skargi.

Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] w sprawie Regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy, sposobu obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach prowadzonych przez Gminę Miejską na 2007 r., w części obejmującej § 5 pkt 3 lit. b Regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały, wydano z naruszeniem 30-dniowego terminu określonego w art. 91 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej ustawą o samorządzie.

Stosownie do przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.

Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno być podjęte w ciągu 30 dni od daty doręczenia uchwały przez wójta lub burmistrza.

Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu gminy. W takim przypadku, co wynika z treści art. 93 ust. 1 powołanej ustawy, organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Jak wynika z analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, przedmiotowa uchwała została podjęta przez Radę Miasta w dniu [...] 2006 r. Burmistrz Miasta doręczył ją Wojewodzie w załączeniu do pisma przewodniego z dnia [...] stycznia 2007 r. Z prezentaty widniejącej na kopii pisma przewodniego wynika, że do Sekretariatu Wojewody uchwała wpłynęła w dniu [...] stycznia 2007 r. Zatem termin do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały upłynął w dniu [...] lutego 2007 r. Natomiast rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...] Wojewoda wydał w dniu [...], a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W związku z powyższym, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] w sprawie Regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy, sposobu obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach prowadzonych przez Gminę Miejską na 2007 r., w części obejmującej § 5 pkt 3 lit. b Regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały, podlega uchyleniu na podstawie art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z omówionych powyżej względów działając na podstawie art. 148 i 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.