Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 196/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych , uzupełniony pismem z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 grudnia 2013 r.

We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dziadkami – J. i E. S. Ich miesięczny dochód wynosi 2.120,20 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne dziadka w wysokości 1.035 zł, świadczenie emerytalne babci w wysokości 591 zł oraz zasiłek wypłacany skarżącemu przez Powiatowe [...] w S. w wysokości 494,20 zł. Skarżący według oświadczenia nigdzie nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego innego dochodu prócz zasiłku. Uczy się w systemie studiów zaocznych.

W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 40 m2. Według oświadczenia skarżący nie posiad żadnego majątku ruchomego o wartości powyżej 3.000 euro.

Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż jest studentem prawa. Jedynym źródłem utrzymania jest przyznany zasiłek w wysokości 494,20 zł. Skarżący nie ma innych źródeł utrzymania. W utrzymaniu pomagają mu dziadkowie. Jednakże ich dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów procesu. Dziadek skarżącego cierpi na chorobę [...], wymaga stałej opieki osób trzecich. W miesiącu ponoszą oni koszty zakupu leków w wysokości 600 zł.

W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 5 marca 2014 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji :

- udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media, za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych potwierdzających wydatki konieczne;

- przedstawienie zeznania podatkowego za rok 2012 r.;

- przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące z aktualnym saldem;

- wyjaśnienie w jakim trybie studiów pobiera naukę;

- oświadczenie czy dziadkowie skarżącego zamieszkują wraz z nim w mieszkaniu położonym w K. przy ul. B

- przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Komunikacji o posiadaniu bądź braku pojazdów mechanicznych;

- oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, przedstawienie stosownych decyzji

- wyjaśnienie z jakich środków pokrywane jest wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 17 marca 2014 r. wyjaśnił, iż nie składał on zeznania podatkowego za rok 2012. Studiuje na II roku Prawa i Administracji. W mieszkaniu przy ul. B.mieszka sam. Dziadkowie mieszkają przy ul. R.. Prowadzi on z nimi jedynie wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczył również, iż nie posiada samochodu. Pełnomocnik skarżącego świadczy swe usługi pro bono. Do pisma dołączone zostały następujące dokumenty: przedsądowe wezwanie do zapłaty skierowane do skarżącego prze Spółdzielnie Mieszkaniową C. w związku z zaległościami w opłatach za lokal mieszkalny nr [...], w budynku przy ul B. na kwotę 1.281,09 zł, zestawienie operacji za okres od 1 stycznia 2014 r. do 17 marca 2014 r. na koncie skarżącego w m.

Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:

Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1pkt 2 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, ze inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn.. akt II SA/GL 823/09).

W przedmiotowej sprawie skarżący w ocenie orzekającego nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.

Oceniając przedstawione przez skarżącego dokumenty oraz złożone oświadczenia co do sytuacji materialnej, orzekający w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na fakt, iż skarżący co najmniej mija się z prawdą co do wskazanych źródeł miesięcznego dochodu. We wniosku skarżący zaznaczył, iż jedynym źródłem jego miesięcznego dochodu jest zasiłek z pomocy społecznej w kwocie 494,10 zł. Tymczasem jak wynika z przedstawionych wyciągów bankowych skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód z wynajmu mieszkania nr [...], położonego w K., przy ul. B. Analiza wpłat wykazała, iż wpłacającymi są panowie P.M. G. S. i M.S.. Z tytułu najmu lokalu na konto skarżącego w miesiącu styczniu 2014 r. wpłynęła kwota 3.000 zł. Przy czym przelewy dokonane w dniach od 26 stycznia do 31 stycznia 2014 r. wskazały za zapłatę czynszu za lokal za miesiąc luty 2014r. W miesiącu lutym wpłata 1.600 zł.

Ponadto w wyciągach bankowych uwidocznione są także przelewy dokonywane na rzecz skarżącego przez firmę bukmacherską bet-at-home. To jeden z najpopularniejszych bukmacherów internetowych. Jak wynika z informacji firmy dostępnych na ich stronie internetowej, wielkim atutem gry na u tego bukmachera jest niskie minimum depozytowe. Przy użyciu metody [...], która automatycznie księguje pieniądze na konta graczy minimum wynosi 10 zł. Orzekający zwraca uwagę na metodę płatności przy pomocy portalu Przelewy 24, gdyż skarżący korzysta z tej metody nader często. Większość jego przelewów jest dokonywana przy użyciu tej formy. W miesiącu styczniu 2014 r, bet-at-home dokonało na konto skarżącego przelewów w ogólnej kwocie 5.494,77 zł a w miesiącu lutym na kwotę 1.591,40 zł. Jak wynika z wyciągów bankowych skarżący korzysta także z [...] – poker online.

Jak wynika z przedstawionych dokumentów na stałe miesięczne koszty jakie ponosi skarżący składają się opłaty za gaz – w wysokości 67,48 – za styczeń 2014 r., opłaty dokonywane za pośrednictwem spółdzielni mieszkaniowej plus fundusz remontowy i eksploatacyjny to kwota 310.40 zł miesięcznie. Oznacza to, że stałe miesięczne obciążenia skarżącego zamykają się kwota 377,88 zł. Tymczasem analiza przepływu środków na koncie skarżącego wykazała, iż dokonuje on z pomocą D. sp z o.o. ( [...]) dużej ilości przelewów, opiewających niejednokrotnie na znaczne kwoty pieniężne. Przy czym ze względu na specyfikę podmiotu za pomocą, którego dokonywane są transakcje nie sposób określić celu czy też przeznaczenia tych środków. Z pewnością nie są to wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, bo te uwidocznione są w wyciągach i bez żadnych wątpliwości można je zidentyfikować. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na informacje umieszczoną na elektronicznym zestawie operacji na koncie skarżącego. Wartość operacji na tym koncie za okres os 1 stycznia do 17 marca 2014 r. wyniosła 18.613,47. Przy deklarowanym przez skarżącego stałym dochodzie w wysokości 494. 10 jest to kwota porażająca rozmiarem. Przekracza ona 12 krotnie deklarowany miesięczny dochód. Otwartym więc pozostaje pytanie czy zasadnym jest udzielanie pomocy ze strony Państwa ( opieka społeczna ) osobie o takim dochodzie. Tym bardziej, że jak deklaruje skarżący korzysta on też z pomocy dziadków, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

Reasumując, udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. W przedmiotowej sprawie jak wynika z przedstawionych dokumentów skarżący rozmyślnie ukrywa swoje dochody. W ocenie orzekającego stać go na poniesienie kosztów sądowych w całości i wręcz niemoralnym byłoby, aby w takie sytuacji skorzystał z dobrodziejstwa instytucji zwolnienia od kosztów sądowych na równi z osobami bezrobotnym, chorymi, samotnymi, pobawionym środków do życia.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).