Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 490/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 148, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 127 § 3 i art. 138 § 1pkt 1 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Z. K., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] nr [...] o przyznaniu uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu [...] decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Z. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki o polskość. W dniu 14 marca 2007r. do Urzędu wpłynęło pismo Z. K. z prośbą o wystawienie zaświadczenia potwierdzającego jego działalność określoną w art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy kombatanckiej, tj. uczestnictwo w Niszczycielskich Batalionach. Pismem z dnia 4 października 2007r. na wezwanie organu, skarżący doprecyzował charakter pisma z dnia 14 marca 2007r. wskazując, że domaga się rozpatrzenia powyższego wniosku w trybie przewidzianym art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując jako podstawę wznowienia postępowania pismo z dnia 5 lipca 2006r. z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Federacji Rosyjskiej wraz z załącznikami.

Decyzją z dnia 12 listopada 2007r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ze względu na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Pismem z dnia 3 grudnia 2007r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się załatwienia sprawy pod względem merytorycznym, a nie tylko proceduralnym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].

W ocenie tego organu we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby zaistniały w sprawie jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Organ wskazał, że stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w tymże Kodeksie. Oznacza to, że decyzja ostateczna nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach k.p.a. Organ podał, że po wnikliwej analizie przedłożonych przez skarżącego dokumentów należało uznać, że w trakcie postępowania w sposób rażący skarżący uchybił miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od momentu powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Powołując się na zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, podkreślił, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej i jedynie w drodze wyjątku oraz tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Podlegają zatem ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

Wskazał, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), przed którego wydaniem organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na jednej z ustawowych przesłanek wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a., organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić je zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika, że za przyczynę wznowienia postępowania mogą być uznane tylko takie okoliczności lub dowody, które istniały w dacie wydania decyzji, a jednocześnie nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, według skarżącego, takim nowym dowodem jest przesłane do Urzędu w dniu 14 marca 2007r. pismo Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Federacji Rosyjskiej z dnia 5 lipca 2006r. wraz z załącznikami. W ocenie tego organu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w niniejszej sprawie prawidłowo zauważono, że wniesienie podania o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 §1 k.p.a. Skarżący nie udowodnił bowiem, że o okolicznościach zawartych w piśmie z dnia 5 lipca 2006r. dowiedział się w ciągu miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący w sposób rażący uchybił miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczność ta uniemożliwia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ dodał, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. W świetle powyższego organ uznał, że istnieją podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie w związku z czym nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy pod względem merytorycznym.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 8 k.p.a. przez naruszenie przez organ zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa;

- art. 9 k.p.a. przez naruszenie zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz zasady czuwania organu nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa;

- art. 12 w związku z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. przez naruszenie zasady szybkości, zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki oraz przekroczenia terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym;

- art. 148 § 1 k.p.a. przez uznanie przez organ, że skarżący dopuścił się przekroczenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

W uzasadnieniu podał, ze decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał skarżącemu uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, od której to decyzji skarżący się nie odwoływał.

Pismem z dnia 27.12.2006r. skarżący za pośrednictwem Zarządu Okręgowego Związku Kombatantów w J. G. zwrócił się do ZUS z prośbą o zaktualizowanie wydanego zaświadczenia lub wydanie nowego dokumentu z uwzględnieniem służby skarżącego w "Istrebitielnych Batalionach". Podstawą w/w pisma stało się wezwanie do uzupełnienia wniosku "o wydanie renty inwalidy wojennego wydanego przez ZUS Oddział W. Inspektorat w J. G." z dnia 05.12.2006r. (znak WZIW [...]) poprzez dołączenie dokumentów potwierdzających odbywanie służby żołnierskiej w czasie II wojny światowej. W związku z brakiem odpowiedzi ze strony Kierownika Urzędu na powyższe pismo decyzją odmowną z dnia [...] znak WZIW- [...] ZUS O/W. stwierdził, że zmuszony został do negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego w związku z nie potwierdzeniem przez Zygmunta K. okoliczności pełnienia służby w Wojsku Polskim lub innych formacjach, o których mowa w art. 6 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Następnie pismem z dnia 12.03.2007r. skarżący ponownie wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z prośbą o zaświadczenie potwierdzające jego służbę w "Istrebitielnych Batalionach".

W odpowiedzi organ pismem z dnia 06.06.2007r. (znak[...]) zwrócił się do skarżącego z pytaniem, jak należy potraktować wcześniejsze pismo, biorąc pod uwagę to, że sprawa skarżącego została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. W związku z tym, że wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w ramach trybów nadzwyczajnych, skarżący Z.K. powinien wskazać w terminie 14 dni, z którego trybu nadzwyczajnego chce skorzystać, mianowicie czy trybu wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.), uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.), czy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.).

W odpowiedzi na pismo Urzędu skarżący w dniu 25.06. 2007r. podał, że w jego przekonaniu sprawa powinna być przeprowadzona zarówno w trybie art. 145 § 1 pkt 5, art. 155, jak i art. 156 § 1 k.p.a.

W nawiązaniu do powyższej odpowiedzi organ poinformował skarżącego pismem z dnia 06.09.2007r., że tryby nadzwyczajne nie mogą być stosowane łącznie, w związku z czym prosi się skarżącego aby w terminie 14 dni dokonał wyboru jednego z trybu wzruszenia decyzji.

Pismem z dnia 04.10.2007r. skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako podstawę rozpatrzenia złożonego wniosku.

W tej sytuacji decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] o przyznaniu uprawnień kombatanckich w związku z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu w decyzji z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 12.11.2007r. .

Skarżący podał, że przedstawiony powyżej stan faktyczny jest w sprawie bezsporny.

Bezspornym w sprawie także jest, że już w dniu [...] decyzją Obwodowej Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia (nr akt 524619) Z. K. został zaliczony do l grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz za osobę wymagającą opieki osoby drugiej.

Skarżący zaznaczył, że dwukrotnie ubiegł się o przyznanie renty inwalidy wojennego. W obydwu przypadkach sprawy zakończyły się negatywnie ze względów formalnych. Zdaniem skarżącego choroby, na które cierpi, powstały wskutek obrażeń doznanych w trakcie działań wojennych, w czasie odbywania służby w "Niszczycielskich Batalionach", na co wskazują przedstawione przez niego dokumenty, tj. odpis pisma Ambasady Polskiej w Rosji z dnia 5 lipca 2006r. oraz odpis pisma skarżącego z dnia 19.11.2005r.

Zdaniem skarżącego organ dopuścił się naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wynikającej z tego przepisu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej. Mimo wynikających z powyższych przepisów prawa obowiązków organ prowadził postępowanie w sposób rażąco naruszający w/w zasadę. Skarżący podał, że w toku postępowania odniósł wrażenie, że organ zmierza do negatywnego rozpatrzenia jego sprawy. Podniósł, że organ powinien dołożyć wszelkich starań, by strona podstępowania nie czuła się dyskryminowana ze względu na nieznajomość prawa.

Organ dopuścił się również zdaniem skarżącego naruszenia art. 9 k.p.a. przez naruszenie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania. Organ w sposób nienależyty i niewyczerpujący informował skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na uzyskanie przez niego prawa w toku postępowania. W wyniku braku kontroli i nieudzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek skarżący poniósł szkodę z powodu nieznajomości prawa. Doznana przez niego szkoda w postaci nieuwzględnienia przez Urząd prośby o zmianę wydanego wcześniej zaświadczenia, jak wywodzi dalej skarżący, została wyrządzona w wyniku postępowania organu. Urząd już po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 12 marca 2007r. wiedział o dokumentach w postaci memoriału Ambasady Polskiej w Rosji, zatem znane były mu okoliczności, które mogłyby z przyczyn formalnych, ze względu na treść art. 148 § 1 k.p.a. zdyskwalifikować zastosowanie wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego powinien on zostać poinformowany o takich okolicznościach. Przytoczenie przez organ w treści pisma z dnia 6 czerwca 2007r. literalnej treści przepisów art. 145 § 1, art. 155 oraz art. 156 § 1 k.p.a., które w danej sprawie mogły mieć zastosowanie, jest rażącym naruszeniem zasady informowania, a organ powinien w sposób wyczerpujący i należyty poinformować skarżącego jak interpretować i jakie konsekwencje prawne wywołuje za sobą wybór przedstawionych przez Urząd trybów nadzwyczajnych.

Uzasadniając zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 k.p.a. oraz przekroczenia przez organ terminu do załatwienia sprawy wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. skarżący podkreślił, że dwukrotnie "monitował" przedłużające się postępowanie, a zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. sprawa winna być załatwiona w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jak wynika z dokumentów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożył pismem z dnia 3 grudnia 2007r., natomiast decyzja została wydana w dniu [...]., a doręczono ją skarżącemu w dniu 4 marca 2008r.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. skarżący podał, że jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nowym dowodem nieistniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanym organowi, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a który wyszedł na jaw, jest zdaniem skarżącego dokument uzyskany z Ambasady RP w Rosji opatrzony datą 5 lipca 2006r. Skarżący podniósł, że zdaniem organu dopuścił się on rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. przez to, że powyższy dokument powołał dopiero w piśmie z dnia 12 marca 2007r. W ocenie skarżącego, konfrontując ze sobą treść art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 148 § 1 k.p.a. organ powinien przy rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania brać pod uwagę nie tylko nowe dowody, ale również okoliczności faktyczne. Natomiast przy obliczaniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania organ powinien uwzględnić termin, w którym strona dowiedziała się, że okoliczności faktyczne mają istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarżący na podstawie posiadanego zaświadczenia z Urzędu do Spraw Kombatantów nie był w stanie uzyskać żadnego świadczenia przysługującego kombatantom z ZUS. Negatywne rozpatrywanie wniosków przez ZUS związane było z niewykazywaniem przez skarżącego służby w Wojsku Polskim lub innych formacjach wojskowych walczących o polskość. Jak podnosi skarżący, w trakcie rozmowy z jedną z pracownic ZUS usłyszał, że dopóki nie ulegnie zmianie jego "zaświadczenie kombatanckie", nie będzie mógł liczyć na przyznanie jakiegokolwiek świadczenia z ZUS. W związku z tym skarżący wystąpił do Ambasady RP w Rosji o pomoc. W odpowiedzi otrzymał stanowisko MSZ Rosji oraz Stowarzyszenia [...]. Po doręczeniu w/w dokumentu ZUS stwierdził, że do chwili uzyskania zaktualizowanego zaświadczenia z Urzędu do Spraw Kombatantów postępowanie zostaje zawieszone.

W toku postępowania pismem z dnia 5 grudnia 2006r. ZUS wstrzymał się z wydaniem decyzji do chwili doręczenia dokumentów potwierdzających służbę skarżącego w Wojsku Polskim lub innych formacjach wojskowych. W dniu 27 grudnia 2006r. skarżący wystąpił do Kierownika Urzędu o zmianę decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie. Zdaniem skarżącego miesięczny termin wynikający z art. 148 §1 k.p.a. w przedmiotowej sprawie został zachowany, gdyż okolicznością powodującą wyjście na jaw nowych dowodów było wstrzymanie rozstrzygnięcia kwestii przyznania świadczenia przez ZUS, a zatem od dnia 5 grudnia 2006r., natomiast podanie o wznowienie postępowania skarżący złożył w dniu 27 grudnia 2006r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Jak to trafnie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 19 lutego 2008r. wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w kodeksie postępowania administracyjnego . Stosownie bowiem do treści art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych. Z powyższego przepisu - wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja ostateczna może być wzruszona w trybie postępowania administracyjnego w przypadkach ściśle określonych w przepisach k.p.a. Jednym z trybów, w których decyzja ostateczna może być zmieniona lub uchylona jest tryb nadzwyczajny określony w przepisach art. 145 do 151 k.p.a. - tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w wyniku którego ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 §1 k.p.a.

Skarżący jako podstawę wznowienia w tej sprawie wskazał w piśmie z dnia 4 października 2007r. stanowiącym uzupełnienie jego wniosku o zmianę decyzji ostatecznej z dnia 11 lipca 2003r. art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dla zastosowania tej podstawy wznowienia konieczne jest łączne wystąpienie trzech przesłanek, tj.: 1) ujawnione okoliczności faktyczne i dowody, istotne dla sprawy są nowe; pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę; 2) nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; 3) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Przepis art. 148 § 1 k.p.a. określa tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca o dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej postawę do wznowienia postępowania. Z takiego uregulowania wynika, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona zatem musi udowodnić , kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie zaktualizowane i rozszerzone, Warszawa 2006r., s. 671). Każdorazowo zatem organ obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 k.p.a. ).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że trafnie uznał organ, iż w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania ze względu na uchybienie przez stronę określonego w art. 148 k.p.a. jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z wnioskiem strony złożonym w dniu 12 marca 2007r., który został doprecyzowany przez skarżącego na wezwanie organu pismami z dnia 25 czerwca 2007r. oraz 4 października 2007r.- nowym dowodem nieistniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) było pismo z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Federacji Rosyjskiej z dnia 5 lipca 2006r. wraz z załącznikami. Według twierdzeń skarżącego była to okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania, bowiem według twierdzeń skarżącego, dowodzi ona, że Z. K. "mimo swojego młodego wieku był żołnierzem służąc w Istrebitielnych Batalionach". Zgodzić się zatem należy z organem orzekającym w tej sprawie, że wniesienie podania o wznowienie postępowania w rozpatrywanej sprawie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 §1 k.p.a., który stanowi ustawową przesłankę, którą organ powinien zbadać i ocenić.

Strona nie udowodniła w żaden sposób, że o okolicznościach zawartych w piśmie z dnia 5 lipca 2006r. dowiedziała się w ciągu miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Powyższe stanowiło przeszkodę do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę, o jakiej mowa w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. To strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Również na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 3 grudnia 2007r. skarżący nie podważał wyrażonego w decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o wznowienie, stanowiska organu w zakresie uchybienia terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a., wskazując jedynie, że z uwagi na swój stan zdrowia nie jest w stanie przestrzegać wszystkich obowiązujących procedur i terminów formalnych. Skarżący nie występował do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1986r., sygn. akt III SA 1263/85, niepubl.). Zgodnie z utrwalonymi już w tym względzie poglądami doktryny i orzecznictwa, jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie zaktualizowane i rozszerzone, Warszawa 2006r., s. 672).

Nie mogła odnieść zamierzonego skutku niespójna argumentacja skarżącego w tym zakresie wywiedziona na etapie skargi złożonej do tut. Sądu. We wstępnej części uzasadnienia skargi wskazano bowiem wyraźnie, że "pismem z dnia 27 grudnia 2006r. skarżący za pośrednictwem Zarządu Okręgowego Związku Kombatantów w J. G. zwrócił się do ZUS z prośbą o zaktualizowanie wydanego zaświadczenia lub wydanie nowego dokumentu z uwzględnieniem służby skarżącego w "Istriebitielnych Batalionach", podczas gdy jak wynika z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. W końcowej części uzasadnienia skargi podał natomiast, że pismem z dniu 27 grudnia 2006r. wystąpił do Kierownika Urzędu o zmianę decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie w oparciu o dokument uzyskany z Ambasady RP w Rosji opatrzony datą 5 lipca 2006r. Z dołączonych do sprawy akt administracyjnych wynika natomiast (k. 88), że powyższe pismo adresowane: "Kierownik Urzędu ds. Kombatantów w J.G.", zawierające wniosek o zaktualizowanie lub wydanie nowego zaświadczenia zostało w dniu 12 stycznia 2007r. doręczone Sekretarzowi Zarządu Okręgu ZKRP i BWP w J. G., brak na nim adnotacji (pieczęci) o złożeniu w/w pisma we właściwym organie. Ponadto zawierało ono wniosek o wydanie zaświadczenia. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, nie mogło być uznane, wbrew swojej treści, za podanie o wznowienie postępowania.

W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest zawarta w skardze konstrukcja prawna odnosząca się do samej podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w powiązaniu z treścią omawianego wyżej art. 148 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego, miesięczny termin wynikający z art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany, gdyż "okolicznością powodującą wyjście na jaw nowych dowodów było wstrzymanie rozstrzygnięcia kwestii przyznania świadczenia przez ZUS" postanowieniem z dnia 5 grudnia 2006r. w sprawie przyznania renty inwalidy wojennego do chwili uzyskania zaktualizowanego zaświadczenia, a skarżący podanie wznowienie postępowania złożył w dniu 27.12.2007r. Zdaniem skarżącego przy obliczaniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania "organ powinien uwzględnić termin, w którym strona dowiedziała się, że okoliczność faktyczna, w tym przypadku konieczność wykazania przez skarżącego dla celów postępowania rentowego, że służył on w Wojsku Polskim lub w innych formacjach wojskowych walczących o polskość, była tą, o której mowa w art.148 §1 k.p.a., od której należy liczyć miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Stanowisko to uznać należy za nietrafne. Odnośnie możliwości uznania pisma skarżącego z dnia 27.12.2007r. za wniosek o wznowienie postępowania Sąd wypowiedział się wyżej. Dodać przy tym należy, że w żadnym ze złożonych w toku postępowania administracyjnego pism procesowych skarżący nie powoływał się na powyższe okoliczności, o jakich mowa. Natomiast zgodnie z utrwalonymi w tym zakresie na tle dotychczasowego orzecznictwa poglądami (por. wyrok NSA sygn. akt IV SA 1676/97, LEX nr 48747) istota unormowania z art. 148 §1 k.p.a. polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, z więc dotarciu do strony wiadomości o istnieniu, w tym przypadku nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, nie zaś na uzyskaniu informacji stanowiących niejako impuls do wyjawienia nowych dowodów w postaci dokumentów, o których istnieniu skarżący dowiedział się znacznie wcześniej, tj. 5 lipca 2006r.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących uchybienia przez organ przepisom postępowania należy przede wszystkim podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle ważkie, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie można się dopatrzyć, by zaskarżona decyzja naruszał przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania przez organ administracji o prawach i obowiązkach skarżącego na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego. Przepis art. 9 k.p.a. ustanawia zasadę informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa. Ciążące na organach administracji publicznej obowiązki informacyjne nie mogą być jednak utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych, bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (por. wyrok np. NSA z 20 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Kr 1512/97; wyrok NSA z 1 października 1999 r., sygn. akt III SA 7458/98; wyrok NSA z 10 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1192/96). W tym względzie podkreślić należy bowiem, że zadaniem organów administracji publicznej jest jedynie przekazanie stronie niezbędnych informacji, na podstawie których strona sama będzie mogła dokonać wyboru i zdecydować o swoich działaniach (wyrok NSA z 7 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 1158/99). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się również, że od strony (od obywateli) oczekiwać należy powinności, co najmniej podstawowej orientacji w przepisach obowiązującego prawa (wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2497/99) z zastrzeżeniem, że zakres wymaganej wiedzy o prawie jest zróżnicowany, albowiem lepsza znajomość prawa jest oczekiwana (wymagana) od osoby prowadzącej działalność (gospodarczą, czy zawodową) określonego rodzaju.

Konfrontując przepis art. 9 k.p.a., w wyżej przywołanym stanie faktycznym sprawy, brak jest zdaniem Sądu podstaw, by uczynić zadość żądaniu skarżącego i uznać zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. za uzasadniony. Poza sporem jest bowiem, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 lutego 2008r. jest decyzją czyniącą zadość standardowi wynikającemu z przepisu art. 107 § 3 kpa. Przekonuje o tym analiza jej osnowy (rozstrzygnięcia) oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego. O zasadności tego stanowiska świadczy również i to, że jej adresat, pouczony o zasadach i trybie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzji tej w zasadzie nie kwestionował w toku postępowania odwoławczego. Musi to prowadzić więc do wniosku, że konsekwencje prawne ustalone tą decyzją w stosunku do jej adresata, były dla niego jasne, czytelne, zrozumiałe i precyzyjne. Tym bardziej, że skarżący nie wystąpił z żądaniem jej uzupełnienia, w trybie przepisu art. 111 § 1 k.p.a., jak również nie wystąpił, w trybie przepisu art. 113 § 2 k.p.a. o wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści.

W istocie zgodnie z argumentacją skarżącego niewydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów prawa, w tym także art. 12 k.p.a., lecz uchybienie to - w ocenie Sądu - pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe stanowisko należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 12 § 1 k.p.a. zasada szybkości postępowania. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozwinięcie tej zasady następuje w przepisie art. 35 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu prawa, organy obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Zgodnie natomiast z przepisem art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Należy przy tym uwzględnić treść § 5 art. 35 k.p.a., zgodnie z którym do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, nawet wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy powstała z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Dla ustalenia zaistnienia przesłanek bezczynności organu nie ma zatem znaczenia fakt, czy akt nie został podjęty z przyczyn zawinionych, czy też bezczynność jest spowodowana okolicznościami obiektywnymi. Sąd zauważa wprawdzie, że między datą złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. 6 grudnia 2007r., a datą wydania zaskarżonej w tej sprawie decyzji z dnia 19 lutego 2008r., którą doręczono skarżącemu w dniu 4 marca 2008r. minęło ponad dwa miesiące, przy czym organ nie stosował w sprawie art. 36 k.p.a., to jednak uchybienie art. 35 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości Sądu. Organy dokonały też prawidłowo jego subsumpcji do normy prawnej zawartej w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. oraz 149 k.p.a. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania wydanych rozstrzygnięć jedynie z powodu opieszałości organu mającej miejsce w toku rozpoznawania sprawy. Bez znaczenia zatem dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostają podniesione przez stronę skarżącą zarzuty odnoszące się do opieszałości organu przy rozpoznawaniu sprawy.

Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).