Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 750/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.2, art.3 ust.1 pkt 1, art.4 ust.1 pkt 4, art.11
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru grup producentów rolnych; oddala skargę;


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 17 stycznia 2013r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. Sp. z o.o. w W.

(dalej: skarżąca) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2012r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] października 2012r. nr [...] orzekającą o skreśleniu I. Sp. z o.o. w W. z rejestru grup producentów rolnych.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Na podstawie decyzji nr [...] z [...] października 2008r. Grupa Producentów Rolnych I. Sp. z o. o. z siedzibą W. została wpisana do rejestru grup dla produktu: drób żywy, mięso i jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone – indyki, prowadzonego przez Marszałka Województwa [...].

Pismem z [...] grudnia 2011r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. zwrócił się do Marszałka Województwa [...] z zapytaniem, czy I. Sp. z o.o. spełnia warunki i kryteria wpisania grupy producentów rolnych do rejestru grup. Dyrektor Oddziału wskazał, że w okresie referencyjnym [...].10.2010r. – [...].10.2011r. nie wszyscy członkowie grupy dokonywali sprzedaży produktów wytworzonych w swoich gospodarstwach za pośrednictwem grupy, zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm., dalej "ustawa") oraz, że w dniu [...].11.2011 r. grupa złożyła korektę wniosku z wyjaśnieniami, z których wynikało, że R. Sp. Jawna w W., D. S. Sp. Jawna w W. oraz F. S. Sp. Jawna w W., nie prowadziły sprzedaży produktów wytworzonych w prowadzonych gospodarstwach z przyczyn ekonomicznych.

Mając powyższe na uwadze, Marszałek Województwa wszczął kontrolę w celu ustalenia spełniania przez I. Sp. z o.o. warunków i kryteriów wpisania do rejestru grup.

W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych na miejscu strona nie dysponowała wszystkimi dokumentami, mogącymi jednoznacznie potwierdzić spełnianie warunków i kryteriów wpisania grupy do rejestru grup producentów rolnych. Wobec powyższego organ nadzorujący wezwał grupę do uzupełnienia dokumentacji i udzielenia wyjaśnień w sprawie działalności I. Sp. z o. o., które w jednoznaczny sposób potwierdziłyby spełnianie warunków i kryteriów wpisania grupy do rejestru grup producentów rolnych.

Podczas kontroli ustalono, że dokumentacja księgowa grupy I. Sp. z o.o., mająca dowieść dokonanie sprzedaży produktu, ze względu na który grupa została utworzona, nie zawiera elementów obligatoryjnych, o jakich mowa w art. 116 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011; nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Organ wystąpił do strony o przedłożenie potwierdzenia przelewów bankowych dokumentujących autentyczność zdarzeń gospodarczych, o których mowa na przedstawionych fakturach VAT RR, w celu potwierdzenia transakcji zgodnie z istniejącym na nich zapisem dotyczącym sposobu płatności.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wyjaśniającego, Marszałek Województwa [...] w dniu [...] października 2012r. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził niespełnienie przez I. Sp. z o.o. warunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art.6 ustawy, tj. pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być utworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych oraz orzekł o skreśleniu I. Sp. z o.o. z rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł m.in., że strona do dnia wydania decyzji nie przedłożyła organowi stosownych dokumentów potwierdzających obrót towarem, ze względu na który grupa została utworzona, co jest równoznaczne z naruszeniem warunków ustawy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła odwołanie zarzucając, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ustawy w związku z przepisami wydanymi na podstawie art. 6 tej ustawy, tj. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnego ustalenia okoliczności faktycznych poprzez przyjęcie, że I.Sp. z o.o. nie spełniła w okresie referencyjnym [...].10.2010r. – [...].10.2011r. warunku sprzedaży minimalnej rocznej wielkości produktu: "drób żywy, mięso i jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone - indyki", ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r., tj. 4 tys. sztuk indyków rocznie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł m.in., że przyjętą formą sposobu płatności między członkami grupy, których faktury dotyczą, a grupą I. Sp. z o.o., jest przelew bankowy. Wobec powyższego oraz mając na uwadze fakt, iż przedłożone faktury VAT RR nie zawierały elementów obligatoryjnych, o jakich mowa w art. 116 ustawy VAT oraz brak możliwości przyporządkowania konkretnych faktur VAT RR do poszczególnych członków I.Sp. z o.o., organ I instancji prawidłowo, w celu pozyskania niezbędnej dokumentacji w przedmiotowej sprawie (umożliwiającej powiązanie tych faktur z transakcjami, których dotyczą), zwrócił się do strony skarżącej o przedłożenie kopii przelewów bankowych, które mogłyby potwierdzić autentyczność przeprowadzenia transakcji finansowo-księgowych w zakresie rzeczywistej sprzedaży przez członków grupy producentów rolnych I.Sp. z o.o. produktów, ze względu na które grupa została utworzona. Organ powyższej dokumentacji nie otrzymał, wobec powyższego słusznie stwierdzono, iż brak jest dowodów, pozwalających na uznanie dokonania sprzedaży do grupy I. Sp. z o.o. produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków w badanym okresie referencyjnym. Minister wyjaśnił, iż przedłożenie jedynie samych faktur VAT RR, szczególnie w przypadku, gdy są one błędnie wystawione, nie jest wystarczające, by potwierdzić autentyczność zdarzeń gospodarczych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej: k.p.a.), polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnieniu w sposób dokładny stanu faktycznego, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 w związku z art. 3, art. 4 ust.1 pkt 4 i art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, w związku z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych.

Rozwijając motywy skargi skarżąca podniosła, że sytuacja, w której grupa liczy co najmniej pięciu członków lecz nie wszyscy dostarczają produkty do grupy nie została wskazana w przepisach prawa jako mogąca stanowić podstawę do skreślenia grupy z rejestru grup, a zatem nie może stanowić przyczyny do wykreślenia grupy z rejestru, jeżeli mimo braku dostarczania produktów przez wszystkich członków spełniony został próg minimalnej produkcji.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd administracyjny badając zaskarżony akt administracyjny ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, iż jest ona nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

Zgodnie z art. 2 cyt. ustawy w grupy producentów rolnych mogą organizować się osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.

Treść art. 11 ustawy wyraźnie wskazuje, iż w przypadku, gdy grupa przestaje spełniać warunki określone w art. 3 lub art. 3a, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy, marszałek województwa wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu niespełniania przez grupę tych warunków ustawowych i skreśleniu jej z rejestru grup. Jednym z obligatoryjnych warunków, jakie musi spełnić podmiot, aby mógł uzyskać status grupy producentów rolnych jest funkcjonowanie na podstawie statutu lub umowy, zwanych "aktem założycielskim". Jednocześnie dokument ten, oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach (regulujących działanie określonej formy prawnej), powinien zawierać w szczególności wymóg sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grup produktów za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady, a także sankcje wobec członka grupy, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków.

Akt założycielski określa warunki członkostwa i uzależnia członkostwo w grupie jedynie od ich spełnienia. W związku z tym, niewywiązanie się przez członków grupy z któregoś z obowiązków, jakie nakłada na nich akt założycielski grupy (m.in. obowiązek przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów), stanowi naruszenie warunków, dotyczących zasad organizowania się i działania grup producentów rolnych, określonych w art. 3 ustawy. Powyższe, zgodnie z art. 11 ww. ustawy, skutkować powinno wydaniem przez marszałka województwa decyzji administracyjnej o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków ustawowych i skreśleniu jej z rejestru grup. Jak słusznie zauważył to organ II instancji, intencją ustawodawcy nie było jedynie określenie, jakie elementy powinien zawierać akt założycielski grupy producentów rolnych, ale przede wszystkim zobligowanie członków grupy do spełniania wszystkich wymagań, jakie nakłada na nich powyższy dokument, a których niedotrzymanie skutkować powinno nałożeniem sankcji (w tym również skreśleniem z listy członków grupy producentów rolnych). Art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy wskazuje, że akt założycielski grupy powinien zawierać m.in. postanowienia mówiące o wymogu sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady. Należy zwrócić uwagę, że niewypełnienie powyższego obowiązku przez członków grupy, tj. sprzedaży całości swojej produkcji do grupy (w przypadku, gdy sprzedaż poza grupę nie została określona w odstępstwach), stanowi naruszenie warunków, dotyczących zasad organizowania się i działalności grup producentów rolnych, określonych w tej ustawie.

W związku z powyższym, twierdzenia skarżącej, iż grupa producentów rolnych I. sp. z o.o. spełnia wszystkie warunki określone w art. 3 ustawy, a także pogląd, iż sytuacja, w której grupa liczy co najmniej pięciu członków, lecz nie wszyscy dostarczają produkty do grupy, nie została wskazana w przepisach jako mogąca stanowić podstawę do skreślenia grupy z rejestru grup, są błędne.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż to nie forma organizacyjno-prawna, w jakiej zorganizowani są ww. członkowie grupy producentów rolnych I. sp. z o.o. przesądziła o stwierdzeniu przez organ faktu braku sprzedaży przez wszystkich członków I. sp. z o.o. produktów, ze względu na które grupa została utworzona, do grupy, lecz sam fakt braku sprzedaży przez członków grupy. Bez względu na status członka grupy producentów rolnych (osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), zgodny z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r., obowiązkiem każdego z członków grupy producentów rolnych jest sprzedaż wytworzonego produktu do grupy. Forma organizacyjno-prawna nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a zatem zarzut w tym zakresie należy uznać za bezpodstawny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej należy podkreślić, iż to obowiązkiem strony jest wykazanie w prowadzonym postępowaniu, że spełnia ona określone w przepisach wymogi dotyczące minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej grupy producentów rolnych. W tym celu strona powinna wykazać fakt przeprowadzenia transakcji finansowo-księgowych w zakresie rzeczywistej sprzedaży przez członków grupy producentów rolnych I.Sp. z o.o. produktów, ze względu na które grupa została utworzona, do grupy. Natomiast do obowiązków organu należy uznanie bądź nie uznanie, na podstawie posiadanych dokumentów, faktu zaistnienia tychże transakcji finansowo-księgowych.

W rozpoznawanej sprawie, czynności kontrolne podjęto w celu ustalenia, czy członkowie grupy producentów rolnych I. Sp. z o.o. (do których należą, zgodnie z odpisem Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 6 marca 2012r.: "S.I" Spółka Jawna, "D." S. Spółka Jawna, M. S. Spółka Jawna, R. S. Spółka Jawna, "F." S. Spółka Jawna, S. M. K., S. I., S. J. B., S. Ł. S.) sprzedawali do grupy produkty, ze względu na które grupa została utworzona. Organ w toku kontroli zweryfikował faktury VAT RR poszczególnych jej członków, w celu potwierdzenia obrotu towarem między członkami a grupą I. Sp. z o.o. Jak wynika z akt administracyjnych ustalono, iż I. S. oraz J. B. S. nie sprzedawały do grupy swoich produktów w kontrolowanym okresie referencyjnym ([...].10.2010r. – [...].10.2011r.). W przypadku J. B. S., faktury mające potwierdzić dostarczenie grupie produktu, ze względu na który grupa została utworzona, wystawione zostały z numerem NIP K. E. S. (męża J.B. S.), który według pełnego odpisu KRS z dnia 6 marca 2012 r. nie jest członkiem grupy producentów rolnych I. Sp. z o.o. Przedstawione faktury VAT RR nie zawierały elementów obligatoryjnych, o jakich mowa w art. 116 ustawy VAT, w tym: czytelnych podpisów osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury VAT RR, imion i nazwisk osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktur VAT RR, numeru dowodu osobistego dostawcy lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, daty wydania tego dokumentu i nazwy organu, który wydał dokument dla osób fizycznych, będących członkami przedmiotowej grupy. Organ zatem powziął uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności przedstawionej dokumentacji. Słusznie więc zobowiązał skarżącą do nadesłania kopii przelewów bankowych. Przedłożenie bowiem jedynie samych faktur VAT RR, szczególnie w przypadku, gdy są one błędnie wystawione, nie wystarcza by potwierdzić autentyczność zdarzeń gospodarczych. Jak już wyżej wyjaśniono, ciężar dowodu i wykazanie faktu przeprowadzenia transakcji finansowo-księgowych w zakresie rzeczywistej sprzedaży przez członków grupy producentów rolnych I. Sp. z o.o. produktów, ze względu na które grupa została utworzona, do grupy, spoczywa na stronie skarżącej. Tymczasem skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, pomimo dwukrotnego wezwania przez organ. Skarżąca ograniczyła się wyłącznie do podniesienia zarzutu, iż organ w żaden sposób nie wykazał, że I. Sp. z o.o. nie osiągnęła wymaganej ilości sprzedaży produktu. W ocenie Sądu, organ podjął wystarczające starania mające na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Do obowiązku skarżącej należało natomiast wykazanie w prowadzonym postępowaniu, że spełnia ona określone w przepisach wymogi dotyczące minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej grupy producentów rolnych, a tego nie uczyniono, poprzez przedłożenie organowi dokumentacji (przelewów bankowych) potwierdzających zdarzenie gospodarcze.

Konkludując uznać należy, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Analiza akt oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy też jak wskazywała skarżąca wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Same gołosłowne twierdzenia skarżącej nie mogą zmienić oceny Sądu.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.