Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 926/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 3, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 24 ust. 2, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 2, art. 8 ust. 2, art. 32 ust. 1, art. 69, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 4 ust. 1, art. 11 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 120 poz 1252
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
article: art. 103 ust. 3, art. 134 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 stycznia 2021 r. Wójt Gminy odmówił M. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem M. K.

Organ ustalił, że skarżąca opiekuje się mężem , który choruje na migotanie przedsionków, raka nerki, arytmię serca, stwardnienie zanikowe boczne. Orzeczeniem z dnia 4 grudnia 2000 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na dzień 21 września 2017 r. W tej sytuacji należy uznać, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez niego 25. roku życia. Skarżąca ponadto ma ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 28 sierpnia 2020 r. W tej sytuacji nie było podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 10 marca 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Po przytoczeniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego oraz akceptując ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny SKO wskazało, że podstaw do odmownego rozpatrzenia wniosku nie dawało stwierdzenie tzw. przesłanki wieku osoby niepełnosprawnej, związanej z momentem powstania niepełnosprawności , w tym jej stwierdzenia u osoby dorosłej ( art. 17 ust.1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Kolegium szeroko odniosło się przy tym do skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w tej kwestii.

Kolegium stwierdziło jednak , że skoro skarżąca uprawniona jest do świadczenia przedemerytalnego , nie jest możliwe przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy : art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną jego wykładnię z pominięciem celu ustawy, co spowodowało uznanie, że skarżąca nie jest uprawniona w żadnym zakresie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem ma przyznane prawo do świadczenia przedemerytalnego , a w/w przepis wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie do wysokości świadczenia przedemerytalnego, naruszenie art. 32, art. 69 oraz art. 71 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny , a także zasadę pomocy osobom niepełnosprawnym oraz rodzinie ze strony Państwa, naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy – art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które jej zdaniem potwierdzają jej stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz.2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") , sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem.

Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego normują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2020 r., poz.111 ze zm.), dalej zwanej "ustawą" lub "u.ś.r."

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Powyższa regulacja art. 17 ust. 1b ustawy stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W związku z tym wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy przesłanka w postaci czasu powstania niepełnosprawności męża skarżącej nie mogła być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu błędne w tej mierze było stanowisko organu pierwszej instancji, który za podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przyjął m.in. to, że niepełnosprawność męża skarżącej powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy.

Ustalony przez organy stan zdrowia męża skarżącej w sposób niewątpliwy wskazywał, że sprawowanie nad nim opieki jest konieczne i że skarżąca tę opiekę sprawuje.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje jednak inne przesłanki, które wykluczają możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo spełnienia przesłanek wyżej wskazanych.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Sąd rozważając, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy miał na względzie, że sądy administracyjne w zakresie analizowanej materii dostrzegają potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej, systemowej (przykładowo wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18, w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 137/19, w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 676/19, wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20). W przywołanych wyżej wyrokach sądy stanęły na stanowisku, że wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to jednak nie można się jedynie do nich ograniczać. Argumentowano, że celowe jest odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. Wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która wskazywałaby na wyeliminowanie z kręgu osób, które mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących.

Wskazywano, że nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

W orzecznictwie zróżnicowane są stanowiska co do formy realizacji tak rozumianej wykładni omawianego przepisu. W wyrokach z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury, czyli że osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela przedstawionego wyżej sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Podziela natomiast stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19, z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, z dnia 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20 oraz z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20, zgodnie z którym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt IVSA/Po 824/19, w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19).

W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy, gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

W przepisie tym nie zostały wymienione inne świadczenia, np. emerytalne, rentowe czy przedemerytalne. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie przedemerytalne, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. W tej sytuacji przedstawione powyżej stanowiska sądów administracyjnych dotyczące pobierania emerytury mają w pełni zastosowanie do pobierania świadczeń przedemerytalnych przez osoby, wnioskujące o świadczenie pielęgnacyjne.

Wybór jednego ze świadczeń strona może zrealizować przez złożenie do organu emerytalno - rentowego wniosku o ustanie prawa do świadczenia przedemerytalnego ( art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy) lub wniosku o zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych odsyła - w kwestii zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego – poprzez art. 11 pkt 1, który stanowi, że w sprawach w ustawie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio ( wymienione w art. 11 ustawy) przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS - do art. 103 ust. 3 i art. 134 ust.1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 tej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 53 ze zm., dalej u.e.r.f.u.s.), prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.

Tak więc stosując odpowiednio art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. przyjąć należy, że prawo do świadczenia przedemerytalnego może ulec zawieszeniu na wniosek osoby , której świadczenie to przysługuje.

Z kolei art. 134 ust.1 u.e.r.f.u.s. stanowi, że wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli:

1) powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa;

2) osoba pobierająca świadczenia mimo pouczenia lub żądania organu rentowego nie przedłoży dowodów stwierdzających dalsze istnienie prawa do świadczeń;

4) okaże się, że prawo do świadczeń nie istniało;

5) świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego.

Zgodnie z art. 134 ust. 2 u.e.r.f.u.s , wstrzymanie wypłaty świadczeń następuje poczynając od miesiąca:

2) w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, albo od następnego miesiąca, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty nie było możliwe;

3) za który przysługiwało świadczenie niedoręczone w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 5.

Ponadto art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje:

1) na wniosek osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne;

2) w dniu poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej "organem rentowym", lub innego organu emerytalno-rentowego określonego w odrębnych przepisach;

3) z dniem osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę;

4) z dniem nabycia prawa własności lub objęcia w posiadanie (samoistne lub zależne) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział przekracza 2 ha przeliczeniowe;

5) wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, wstrzymanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego następuje, poczynając od:

1) miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym złożono wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) dnia nabycia prawa do emerytury, o której mowa w ust. 1 pkt 2;

3) dnia osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę;

4) dnia nabycia prawa własności lub objęcia w posiadanie (samoistne lub zależne) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział przekracza 2 ha przeliczeniowe;

5) miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarła osoba uprawniona;

6) dnia nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej albo podjęcia wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej;

7) najbliższego możliwego technicznie terminu płatności, jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego nie było możliwe w terminie, o którym mowa w pkt 2, 4 i 6.

Tak więc zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego czy też ustanie prawa do świadczenia przedemerytalnego pociąga za sobą wstrzymanie wypłaty tego świadczenia w terminach wskazanych w przytoczonych przepisach, co skutkuje wyeliminowaniem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Przywołać w tym miejscu należy także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, które - choć dotyczy emerytury – znajduje w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie. "Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci ustalonego prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur" ( wyrok z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 433/21).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z powyższym stanowiskiem.

Podkreślenia wymaga, że – co wynika także z przywołanego wyżej wyroku NSA -przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest – w przypadku pobierania przez wnioskodawcę świadczenia przedemerytalnego - nie tyle od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ale od momentu dołączenia do wniosku decyzji o wstrzymaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego , co jest zgodne z treścią art. 24 ust.2 u.ś.r.

Podkreślić należy, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji ustanowiony na tym etapie postępowania administracyjnego pełnomocnik skarżącej - radca prawny – wskazywał, że osoba spełniająca warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego , która chce je otrzymać pobierając świadczenie przedemerytalne, winna dokonać wyboru jednego ze świadczeń i zrezygnować ze świadczenia przedemerytalnego składając wniosek o zawieszenie dotychczas przysługującego jej prawa. Wskazał też, że zawieszenie prawa do emerytury skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty począwszy od miesiąca , w którym wydana została decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Przywołując treść art. 24 u.ś.r. , zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami dodał, że w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury nastąpi to od miesiąca, w którym złożono wniosek wraz z decyzją o wstrzymaniu wypłaty emerytury.

W skardze natomiast zarzucono, że świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane skarżącej w wysokości różnicy między świadczeniem pielęgnacyjnym a otrzymywanym przez nią świadczeniem przedemerytalnym.

Z powyższego wynika, że skarżąca na etapie postępowania administracyjnego miała świadomość, że do uzyskania przez nią świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest, by najpierw doszło do zaprzestania wypłaty świadczenia przedemerytalnego na jej rzecz. Mimo to skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie przedłożyła w toku tego postępowania decyzji , z której okoliczność taka by wynikała. W tej sytuacji nie było możliwe uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji ani przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości.

Jak już wcześniej wskazano, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości innej , niż wysokość kwotowo ustalona przez prawodawcę, nie jest możliwe, wobec czego zarzut skargi, dotyczący braku przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między świadczeniem pielęgnacyjnym a otrzymywanym przez nią świadczeniem przedemerytalnym, Sąd uznał za całkowicie chybiony.

Wobec powyższego Sąd uznał , że nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie podziela też stanowiska skarżącej , że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem wskazanych przez nią zasad konstytucyjnych.

Naruszającym wskazane przez skarżącą zasady konstytucyjne byłoby, zdaniem Sądu, takie rozumienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów, które osobie pobierającej już świadczenie emerytalne czy przedemerytalne pozwalałoby na uzyskanie także prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że inne osoby, nie pobierające w/w świadczeń i nie pobierające wynagrodzenia za pracę , dysponowałyby jedynie jednym świadczeniem – świadczeniem pielęgnacyjnym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Przywołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).