Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1076/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Łuczaj (spr.), Sędziowie NSA: Ewa Markiewicz, WSA: Sławomir Wojciechowski, , Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 1076/04

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] Nr [...], Starosta [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] Nr [...] w sprawie udzielenia Z. W. pozwolenia na rozbudowę baru w W. przy ul. A, nr ewid. gruntów 503.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 30 grudnia 2003 r. Z. W. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbudowę istniejącego baru. Do wniosku dołączono 4 egzemplarze projektu budowlanego, prawomocną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 2003 r. Nr [...] oraz oświadczenie o prawie do dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu [...] decyzją Nr [...] udzielono inwestorowi pozwolenia na rozbudowę baru.

Z. K., na którego wniosek wznowiono postępowanie, nie został uznany wówczas za stronę postępowania, ponieważ rozbudowa baru jest zlokalizowana w odległości 3,02 m od granicy z działką stanowiącą własność Z. K., zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nowoprojektowany obiekt nie spowoduje utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej.

W dniu 29 marca 2004 r. Z. K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i z wnioskiem o wstrzymanie budowy.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego. W dniu 19 kwietnia 2004 r. Z. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było zastosowanie przez organ I instancji odmowy wznowienia postępowania administracyjnego i uznanie, że roboty budowlane będą prowadzone w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ I instancji wznowił na żądanie Z. K. postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę baru. Pismem z dnia 22 czerwca 2004 r. wezwano projektanta do złożenia wyjaśnień dotyczących szczegółów projektowych zawartych w projekcie budowlanym.

W dniu 28 czerwca 2004 r. K. J. będący autorem projektu uzupełnił opis do projektu budowlanego, w którym wyraźnie oświadczył, że żadne roboty budowlane nie są prowadzone w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. zarzucił rażące naruszenie obowiązującego prawa w tym art. 28, art. 10, art. 8, art. 107 § l i 3 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisów Prawa ochrony środowiska oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych.

Z. K. zarzucił, że Starosta [...] rażąco naruszył zalecenia wskazane przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu decyzji Nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dotyczącego oddziaływania baru, budynku użyteczności publicznej, na teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, stosowanie do przepisów m.in. Prawa ochrony środowiska, rozporządzania Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych oraz przepisów ustanawiających zakres prawnego interesu osób trzecich – art. 5 ust 1 pkt. 9 Prawa budowlanego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Starosta [...] ponownie nie przeprowadził wskazanego postępowania. Starosta [...] ograniczył się jedynie do kwestii 3 m odległości budowli od sąsiadującej działki, pominął okoliczność, iż rozbudowa dotyczy nie baru, ale pijalni napojów alkoholowych. Ponowna decyzja organu I instancji narusza art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Starosta [...] powołał się jedynie na oświadczenie K. J., zgodnie z którym "żadne roboty budowlane nie są prowadzone w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki". Oświadczenie to dotyczy tylko prowadzenia robót budowlanych, a nie rzeczywistego usytuowania budowli. Ponadto oświadczenie projektanta nie dotyczy robót budowlanych, które były przeprowadzone od początku realizacji inwestycji. Zdaniem odwołującego się, Starosta [...] wydając decyzję z dnia [...] naruszył art. 28 k.p.a., gdyż postępowanie administracyjne prowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania toczyło się bez udziału strony tzn. strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wydanie decyzji bez udziału strony narusza też art. 8 oraz art. 10 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że katalog przedsięwzięć zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490) nie obejmuje budynków gastronomii jako przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, ani też do przedsięwzięć, dla których taki raport może być wymagany. Rozbudowa baru jest usytuowana w odległości 3 m od granicy sąsiedniej działki o nr ewid. 504. Takie usytuowanie obiektu jest zgodne z § 12 ust. 3 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) stanowiącym, iż odległość zabudowy od granicy działki, powinna wynosić co najmniej, przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych - 3 m. Projekt budowlany stanowiący integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę został pozytywnie zaopiniowany pod względem zgodności z przepisami bhp oraz wymaganiami ergonomii, a także wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi. Przedmiotowa rozbudowa nie wyznacza obszaru ograniczającego zagospodarowanie sąsiedniego terenu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja ostateczna Starosty [...] z dnia [...], pomimo że nie została doręczona odwołującemu się, nie zasługuje na uchylenie, bowiem inwestor spełnił warunki do uzyskania pozwolenia na rozbudowę baru zgodnie z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, a rozstrzygnięcia w niej zawarte dotyczące rozbudowy baru, a nie pijalni napojów alkoholowych, nie naruszają ustaleń zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego dotyczącego poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. K. zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zwłaszcza § 12 tegoż rozporządzenia.

Z. K. wskazał, że w podstawie prawnej decyzji Wojewody [...] Nr [...] powołano § 12 ust. 3 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690). Takiej jednostki normatywnej we wskazanym rozporządzeniu brak, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości decyzji administracyjnej, a zatem organ naruszył art. 6 k.p.a. Podstawę materialnoprawną decyzji może stanowić tylko przepis obowiązującej ustawy oraz obowiązujący przepis wykonawczy wydany na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Wojewoda [...] nie ustosunkował się do kwestii dokonania pomiaru odległości budowli od granicy sąsiedniej działki nr ewid. 504, opartej na oświadczeniu złożonym w początkowej fazie robót budowlanych, a nie po ich zakończeniu. Wojewoda [...] nie podjął niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez co naruszył art. 7 k.p.a. Pominięto całkowicie rozważenie kwestii dot. rodzaju budowli. Ustalenie Wojewody [...]o, że decyzja nie dotyczy rozbudowy pijalni napojów alkoholowych nie zostało w jakikolwiek sposób uzasadnione. Brak uzasadnienia prawnego i faktycznego tejże kwestii oznacza naruszenie art. 107 § 1 i 3 i art. 8 k.p.a.

Ponadto Z. K. zarzucił, że nie rozważono wpływu usytuowania pijalni napojów alkoholowych na interesy osób trzecich, co narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Budowla, której dotyczy decyzja Starosty [...] z dnia [...] wykracza kilkanaście metrów poza linię zabudowy sąsiedniej działki nr ewid. 504. W związku z tym wymieniona budowla zmniejsza znacznie wartość sąsiedniej działki poprzez to, że ogranicza lub uniemożliwia podjęcie zamierzeń związanych z jej zagospodarowaniem; nadto znacznie ogranicza naświetlenie działki skarżącego. Kwestia oddziaływania rozbudowy pijalni nie sprowadza się do usytuowania budowli w odległości 3 m od granicy sąsiedniej działki. Wbrew twierdzeniu Wojewody [...], przedmiotowa rozbudowa ogranicza zagospodarowanie sąsiedniego terenu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Nadto ze względu na to, że budowa nie stanowi rozbudowy baru, ale pijalni napojów alkoholowych, projekt budowlany stanowiący integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa.

W związku ze wskazanymi uchybieniami Z. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawą zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § l k.p.a. nie wpłynęły na treść decyzji. Wydając nową decyzję, stosuje się te przepisy prawa materialnego, które obowiązywały w dniu orzekania. W dniu wydania decyzji przez organ I instancji z dnia [...] i organ odwoławczy z dnia [...] obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 109, poz. 1156). Jednak zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, przepisów rozporządzenia, o których mowa w § l, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 7 kwietnia 2004 r., nie stosuje się, jeżeli przed dniem wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budową lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Zatem w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie przepis § 12 ust.3 pkt. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.) w brzmieniu przed zmianą dokonaną rozporządzeniem z dnia 7 kwietnia 2004 r.

Usytuowanie przedmiotowej rozbudowy baru zgodne jest z decyzją Burmistrza W. z dnia [...] 2003 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która nie wyznacza dodatkowej nieprzekraczalnej linii zabudowy w głąb działki. Zgodne jest również z warunkami technicznymi regulującymi m.in. odległości sytuowania budynku w stosunku do granicy działki sąsiedniej oraz zapewniającymi naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a nie naświetleń działki.

Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno -budowlanej prowadzi m.in. w oparciu o opracowaną przez osobę uprawnioną dokumentację projektową. Z projektu budowlanego, stanowiącego integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, iż przedmiotowa rozbudowa dotyczy baru, a nie pijalni napojów alkoholowych. Zatem wszystkie wymagania dotyczą budynku baru. Organ odwoławczy podkreślił, że jeśli zdaniem skarżącego obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, bądź użytkowany będzie niezgodnie z jego przeznaczeniem, to sprawa ta może być przedmiotem odrębnego postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...].

W piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2005 r. Z. K. wniósł o zawieszenie postępowania przed Sądem na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący uzasadnił wniosek tym, że Burmistrz W. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wydania Z. W. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na rozbudowę przedmiotowego baru.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił zawieszenia postępowania przed Sądem z uwagi na brak bezpośredniego związku wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na rozbudowę przedmiotowej inwestycji z rozpoznaniem niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.

Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd nie jest uprawniony do badania celowości i słuszności wydanych decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera c) powołanej na wstępie ustawy.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k. p. a.

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k. p. a. mogą zapaść jedynie rodzaje rozstrzygnięć administracyjnych wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.

A mianowicie, organ wydaje decyzję, w której:

• po pierwsze, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k. p. a.),

• po drugie, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k. p. a.),

• po trzecie, ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji - w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 (art. 151 § 2 k. p. a.).

Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania.

Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1984 roku, I SA 86/84, OSPiKA 1985/5/95 z glosą J. Borkowskiego ).

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k. p. a.). Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a., pociąga za sobą konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera zatem postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie wpłynęły na treść decyzji.

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym.

(J. Borkowski - Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 62 i 63).

Stosownie do art. 28 k. p. a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego.

Jak wyżej wskazano pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k. p. a. , a następnie pozostałe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić postawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu.

W wyroku z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 (publik. E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego - Warszawa 1994, s. 109) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby".

W niniejszej sprawie skarżący żądał wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. U podstaw zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) leży powinność zagwarantowania stronie przez organy administracji publicznej możliwości obrony praw i interesów w toczącym się postępowaniu.

Nie ulega wątpliwości, że Z. K. nie uczestniczył w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Starosta [...] nie zawiadomił Z. K. o wszczęciu tegoż postępowania i prowadził je bez udziału skarżącego, albowiem nie uznał skarżącego za stronę postępowania.

Z. K. zarzucił organowi administracji publicznej brak stosownego postępowania w zakresie zbadania oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącego.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu.

W myśl art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje zatem pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m. in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. W sytuacji, gdy z przepisów tych wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. / por. R. Dziwiński, Komentarz do zmian w prawie budowlanym, Prawo i Życie - dodatek do Gazety Prawnej z dnia 16 – 18 maja 2003 roku /

Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Jeżeli nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu, wówczas właścicielowi tej nieruchomości, jej użytkownikowi wieczystemu lub ewentualnie jej zarządcy przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich – pkt 9.

Oznacza to, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa.

Z uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu wynika konieczność zapewnienia jej możliwości składania wyjaśnień i wniosków a w przypadku niezadowolenia z wydanej decyzji - odwołania. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji musi mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone.

Nie można podzielić stanowiska organu, iż o braku uciążliwości zamierzenia inwestycyjnego decyduje okoliczność, iż tego rodzaju inwestycja nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490). Uciążliwym obiektem budowlanym może być również taki, który nie jest zaliczany do inwestycji mogących znacząco oddziaływać stan środowiska. / por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1999 roku, II SA/Ka 85/97, Sam.Teryt. 1999/11/73 /

Niewątpliwie Z. K., będąc właścicielem sąsiedniej nieruchomości, posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbudowę baru istniejącego na sąsiedniej nieruchomości.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształcił się pogląd, iż prawo własności nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być wznoszony obiekt budowlany jest źródłem interesu prawnego, co uzasadnia przyznanie właścicielowi tejże nieruchomości przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k. p. a.

(por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck - Warszawa 1986, s. 199).

Należy mieć przy tym na uwadze kategorie podmiotów, którym znowelizowany art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przyznał prawo strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu.

Jak wyżej wskazano wznowienie postępowania wiąże się koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania. Oznacza to, że organ zbadać wszelkie okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie jedyną czynnością, jakiej dokonał organ było wezwanie autora projektu do złożenia wyjaśnień dotyczących szczegółów projektu budowlanego. Odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. oparta została wyłącznie na oświadczeniu projektanta, że żadne roboty nie są prowadzone w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki będącej własnością skarżącego.

Skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...].

Występowała zatem w sprawie przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co oznacza, że zgodnie z art. 151 pkt 2 k.p.a. organ właściwy w sprawach wznowienia postępowania miał obowiązek uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

/ por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 1988 roku, IV SA 540/88, ONSA 1988/2/90 /

Wbrew temu obowiązkowi organ po raz kolejny przeprowadził postępowanie bez udziału skarżącego ponownie naruszając art. 10 § 1 k. p. a.

Przypomnieć należy, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oczywistym jest, że obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dotyczą także postępowania wznowieniowego. Postępowanie przeprowadzone wbrew tym zasadom, tzn. bez wyjaśnienia całokształtu materiału dowodowego lub z pominięciem pewnych okoliczności, nabiera cech dowolności i uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

W pismach, które wpływały do organów w toku postępowania wznowieniowego, skarżący podnosił liczne okoliczności, które nie zostały wyjaśnione podczas rozpatrywania sprawy zarówno w I jak i w II instancji, jak chociażby kwestia obszaru oddziaływania inwestycji na działkę sąsiednią i uciążliwości obiektu.

Należy również wskazać, iż uzasadnienie decyzji administracyjnej winno czynić zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k. p. a. Uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody na których się oparł organ oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Chodzi tu zatem o wytłumaczenie dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wykazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią rozstrzygnięcia. Uzasadnienie organu odwoławczego, podobnie jak i organu I instancji nie czyni zadość tym wymogom. Powyżej wskazane okoliczności powinny zostać uwzględnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy architektoniczno – budowlane.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.s.a.