Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2660/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1620
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego A. S. po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 456/16 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. K. na rzecz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lipca

2016 r., sygn. akt II SA/Wa 456/16 oddalił skargę W. K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2015 r. odmawiającą udostępnienia W. K. informacji publicznej w zakresie recenzji wniosku Instytutu [...] o sfinansowanie projektu badawczego poświęconego opublikowaniu dzieł zebranych J. T., zgłoszonego w konkursie "[...]" w ramach Narodowego Programu [...] oraz danych recenzentów ww. wniosku.

W uzasadnieniu organ powołał się na treść przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, z której wywiódł, że m.in. recenzje objęte żądaniem wniosku nie mogą być udostępnione, gdyż stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Odmowę udostępnienia danych o osobach recenzentów organ oparł zaś na treści art. 15 ust. 3 wyżej powołanej ustawy.

Od powyższego rozstrzygnięcia W. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił organowi naruszenie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt. 10 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r., poz.1620 ze zm., dalej także jako u.z.f.n.) oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm., dalej także jako u.z.n.k.) w z zw. z art.1 ust. 1 i 2, 5 ust. 2 i 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej także jako u.d.i.p.). Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 80 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że literalna wykładnia art. 15 ust. 1 u.z.f.n., prowadzi do wniosku, że wnioski, recenzje, umowy i raporty są dokumentami poufnymi. Wobec powyższego, w realiach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie zachodziła konieczność badania żądanych do udostępnienia informacji pod tym kątem, czy istotnie stanowią one tajemnicę przedsiębiorstw. Kwestię tą przesądził już bowiem sam ustawodawca. Pozbawił więc tym samym, zarówno organ, jak i sąd administracyjny możliwości odmiennej oceny i kwalifikacji omawianych wniosków, recenzji, umów i raportów. W ocenie Sądu I instancji, za możliwością innej interpretacji omawianej regulacji prawnej nie przemawia fakt nawiązania przez ustawodawcę do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Odesłanie do ww. ustawy stanowiło bowiem jedynie doprecyzowanie charakteru tajemnicy jaką ustawodawca przypisał wnioskom, recenzjom, umowom i raportom. Dzięki temu zabiegowi, odpadła wątpliwość co do tego, czy określony rodzaj tajemnicy może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej, na podstawie przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dalej także jako u.d.i.p. Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa o której stanowi art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i przyjęło się w doktrynie, jak i judykaturze, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Aby więc możliwym było ograniczenie dostępu do informacji publicznej, należało uprzednio wykazać, że sporne dane stanowią np. tajemnicę przedsiębiorstw. Ta natomiast okoliczność wynikała wprost z treści art. 15 ust. 1 u.z.f.n.

Sąd I instancji za prawidłowe uznał też działanie organu polegające na odmowie udostępnienia wnioskodawcy danych recenzentów. Z treści art. 15 ust. 3 u.z.f.n, wynika bowiem wprost, że dane te nie podlegają udostępnianiu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł W. K. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 15 ust. 1 u.f.z.n. w zw. z art. 5 pkt 10 u.f.z.n. w zw. z art. 26 ust. 1 u.f.z.n w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że:

a. wszystkie informacje, których ujawnienia żąda skarżący, tj. wszystkie dokumenty powstałe w procesie oceny recenzji wniosku o sfinansowanie projektu badawczego poświęconego opublikowaniu dzieł zebranych J. T., zgłoszonego w 2015 r. przez Fundację [...] do realizacji w konkursie "[...]" w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki ("Żądane dokumenty") stanowią z mocy samej u.f.z.n. tajemnicę przedsiębiorstwa,

b. nie istnieje konieczność zbadania i wykazania, że żądane dokumenty spełniają łącznie warunki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. tj. (i) mają charakter techniczny, technologiczny, handlowy lub organizacyjny przedsiębiorstwa, (ii) nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, a także (iii) podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności ((i) - (iii) dalej łącznie jako "Warunki UZNK"), a

c. odesłanie w art. 15 ust. 1 u.f.z.n. do przepisów u.z.n.k. stanowi jedynie doprecyzowanie charakteru tajemnicy, jaką ustawodawca a priori przypisał wnioskom, recenzjom, umowom i raportom z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę,

- skutkującą jej niezgodnością z Konstytucją RP, i w konsekwencji nieproporcjonalnym, naruszającym istotę konstytucyjnego prawa Skarżącego do informacji publicznej, bezprawnym ograniczeniem tego prawa, w sytuacji, gdy zgodna z Konstytucją RP wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że jawność żądanych dokumentów podlega ograniczeniu w świetle art. 15 ust. 1 u.f.z.n. wyłącznie w sytuacji, gdy informacje te spełniają określone w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. warunki, a interpretacja taka pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

Ewentualnie, w przypadku, gdyby Sąd nie zaaprobował ww. prokonstytucyjnej wykładni art. 15 ust. 1 u.f.z.n. zgodnie z treścią zarzutu z pkt 1 petitum:

2) art. 15 ust. 1 u.f.z.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo jego sprzeczności z przepisami Konstytucji RP, tj. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP Konstytucją RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w sytuacji, gdy:

a. wyłączenie dostępu do informacji publicznej w postaci żądanych dokumentów w zakresie, w jakim informacje te nie posiadają wartości gospodarczej prowadzi do nieuzasadnionego, nieproporcjonalnego ograniczenia konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o sposobie dysponowania majątkiem publicznym i wyłączenia społecznej kontroli w ww. zakresie, w szczególności w kontekście:

i. braku zapewnienia transparentności w kwestii decyzji o przyznaniu dofinansowania z majątku publicznego oraz braku możliwości społecznej oceny okoliczności, które stanowiły podstawę tej decyzji,

ii. braku możliwości weryfikacji niezależności, bezstronności i rzetelności recenzji, które miały zasadniczy, bezpośredni wpływ na decyzję o przyznaniu dofinansowania,

b. ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa, a przy tym (i) nie może naruszać istoty tego prawa, (ii) prowadzić do zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane względem praw i wolności, które mają być chronione, a (iii) cel ograniczenia powinien być kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej, co nie ma miejsca w przypadku żądanych dokumentów, które dały podstawę dla decyzji o przyznaniu dofinansowania z majątku publicznego.

W każdym zaś przypadku także:

3) art. 15 ust. 3 u.f.z.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo jego sprzeczności z przepisami Konstytucji RP, tj. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP Konstytucją RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w sytuacji, gdy:

a. wyłączenie dostępu do informacji publicznej w postaci danych o recenzentach w zakresie w jakim dane te nie posiadają wartości gospodarczej prowadzi do nieuzasadnionego, nieproporcjonalnego ograniczenia konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o sposobie dysponowania majątkiem publicznym i wyłączenia społecznej kontroli w ww. zakresie, w szczególności w kontekście:

i. braku zapewnienia transparentności w kwestii bezstronnej i rzetelnej oceny dokonanej przez recenzentów, która to ocena bezpośrednio wpływa na decyzję o przyznaniu dofinansowania,

ii. braku możliwości jakiejkolwiek weryfikacji niezależności i bezstronności recenzentów w kontekście dokonanych przez nich ocen, które to oceny bezpośrednio wpływają na decyzję o przyznaniu dofinansowania,

b. ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa, a przy tym (i) nie może naruszać istoty tego prawa, (ii) prowadzić do zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane względem praw i wolności, które mają być chronione, a (iii) cel ograniczenia powinien być kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej, co nie ma miejsca w przypadku danych recenzentów, od których oceny bezpośrednio zależy decyzja o przyznaniu dofinansowania z majątku publicznego.

Ponadto, w nawiązaniu do zarzutów wskazanych w pkt 2 i 3 skarżący kasacyjnie wniósł o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w trybie art. 193 Konstytucji RP, następujących pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego:

i) "Czy przepis art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, w zakresie, w którym uznaje za tajemnicę przedsiębiorstw wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę bez konieczności rozważenia przesłanek uznania konkretnych informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, i w tym zakresie ograniczający wynikające z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawo do informacji publicznej, jest zgodny z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w związku art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?".

ii) "Czy przepis art. 15 ust. 3 ustawy o zasadach finasowania nauki, w zakresie, w którym stwierdza, iż dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających w danym postępowaniu wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5 ww. ustawy nie podlegają udostępnieniu, i w tym zakresie ograniczający wynikające z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP prawo do informacji publicznej, jest zgodny z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w związku art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?’’.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, sąd II instancji związany był granicami skargi kasacyjnej, które determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. kasację można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie oparto ją wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego. Skoncentrowano się na wykazaniu, że do uznania dokumentów powstałych w procesie oceny recenzji wniosku o sfinansowanie projektu badawczego poświęconego opublikowaniu dzieł zebranych J. T. za tajemnicę przedsiębiorstwa konieczne jest wykazanie przesłanek zastrzeżonych dla tajemnicy przedsiębiorstwa, wyrażonych w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a zaniechanie wykazania takich przesłanek prowadzi do naruszenia prawa do informacji publicznej.

Prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem podmiotowym znajdującym podstawę w Konstytucji (art. 61 ust. 1 i 2), a podstawy i kryteria ograniczenia tego prawa wynikają zarówno z ogólnej regulacji zawartej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak i z regulacji dotyczącej wprost prawa dostępu do informacji publicznej, tj. z treści art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ich adresatami są zarówno ustawodawca, jak i inne podmioty, realizujące porządek prawny. Z tego też względu w sytuacji, gdy ustawodawca wprowadza ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej należy przyjąć, że czyni to w zgodzie z Konstytucją, gdy uwzględniają wskazane wyżej wartości.

Nie ma podstaw, by nie przyjąć, aby takimi właśnie kryteriami kierowano się wprowadzając w ustawowej regulacji art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. kategorię "tajemnicy przedsiębiorcy" jako wartości uzasadniającej ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej. Przepisy wskazujące kryteria oceny istnienia "tajemnicy przedsiębiorcy" i stanowiące tym samy podstawę do rekonstruowania łącznie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. normy ustawowej będącej podstawą ograniczenia prawa do informacji publicznej, mogą określać zakres ograniczenia prawa do informacji publicznej w poszczególnych obszarach regulacji prawnej i nie ma podstaw do przyjmowania, że w ten sposób dochodzi do naruszenia wskazanych w kasacji norm konstytucyjnych. Badając regulacje zawarte w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) zauważyć należy, że ich przedmiotem jest określenie zasad: 1) finansowania nauki ze środków finansowych ustalanych na ten cel w budżecie państwa, którymi dysponuje minister właściwy do spraw nauki, oraz 2) udzielania zamówień, o których mowa w art. 4 pkt 8a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, jeżeli ich wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 euro, przez podmioty określone w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, do których stosuje się przepisy ustawy. Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy, zapisanego w druku nr 1637 Sejmu RP VI Kadencji, dostępnego w Lex wsparcie przez Państwo badań naukowych i rozwojowych wynika z doniosłej roli jaką przypisuje się rozwojowi społecznemu i gospodarczemu, który ściśle uzależniony jest od wprowadzania innowacji, zarówno o charakterze technologicznym, organizacyjnym jak i marketingowym. Wyrazem tak rozumianych celów ustawy jest także unormowanie wynikające z art. 15 ust. 1 u.z.f.n., w myśl którego "Wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę objęte zostały tajemnicą przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji". Traktowanie przez ustawodawcę "wniosków, recenzji, umów i raportów z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę" jako tajemnicy przedsiębiorstw oznacza wpisanie ich w realizację polityki państwa i zadań "szczególnie ważnych dla postępu cywilizacyjnego, rozwoju gospodarczego i kulturalnego państwa", których ochronę gwarantuje się ustawowo. Tajemnica przedsiębiorstwa, do której się odwołano jako dobro chronione stanowi więc przeszkodę w udostępnieniu informacji publicznej, co odpowiada wskazanym w art. 61 ust.3 Konstytucji RP kryteriom ograniczeń. Kategorycznemu sformułowaniu art. 15 ust.1 nie towarzyszą żadne regulacje, dające podstawę do zmiany statusu ww. dokumentów. W tym stanie rzeczy rekonstruowanej z przepisów art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i art. 15 ust. 1 u.z.f.n. normy, ograniczającej prawo dostępu do informacji publicznej w obszarze regulacji ustawy o zasadach finansowania nauki nie sposób przypisać naruszeń, wskazywanych w kasacji, w odniesieniu do konstytucyjnych podstaw, wyznaczających kryteria ograniczenia tego prawa podmiotowego.

Skoro ustawodawca przesądził w art. 15 ust. 1 u.z.f.n., że tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu u.z.n.k. są wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę, to uznać należało, że zwolnił w ten sposób podmioty stosujące prawo od badania przesłanek z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., mających dopiero prowadzić do ustalenia, czy określone informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Wykładnia proponowana przez stronę skarżącą kasacyjnie prowadziłaby do sytuacji, w której w wyniku badania przesłanek z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. możliwe byłoby przyjęcie, że "wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę" nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wbrew treści normy zawartej w art. 15 ust. 1 u.z.f.n.

Zatem raz jeszcze podkreślić należy, że skoro przepis art. 15 ust. 1 u.z.f.n. wyłącza z dostępu do informacji publicznej określone w powołanym przepisie dokumenty, przyznając im status objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a więc zakładając a priori, że w stosunku do objętych treścią przepisu art. 15 ust. 1 u.z.f.n. dokumentów zostały spełnione przesłanki wyczerpujące definicję tajemnicy przedsiębiorstwa, to brak uzasadnionych podstaw do kwestionowania prawidłowości ograniczenia prawa do informacji publicznej na skutek odesłania do "tajemnic ustawowo chronionych", przy czym jeden rodzaj tych tajemnic, tj. "tajemnica przedsiębiorcy" stanowi podstawę ograniczenia prawa do informacji publicznej w oparciu o treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W sytuacji, w której nie zostało zakwestionowane, że objęte wnioskiem dokumenty mieszczą się w zakresie treści art. 15 ust. 1 u.z.f.n. i z tego powodu nie podlegają udostępnieniu, to zarzut naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, w tym art. 5 ust. 2 u.d.i.p., art. 15 ust. 1 u.z.f.n., nie mógł być skuteczny w niniejszej sprawie bez jednoczesnego podważenia przyjętego przez Sąd stanowiska o uznaniu dokumentów objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej za podlegające treści art. 15 ust. 1 u.z.f.n.

W tym stanie rzeczy zaakceptować należało orzeczenie Sądu I instancji, prawidłowo rozstrzygające o słuszności odmowy udostępnienia informacji objętych dyspozycją przepisu art. 15 ust. 1 u.z.f.n.

Nie budzi również wątpliwości w aspekcie powołanych wyżej norm konstytucyjnych ograniczenie dostępu do informacji poprzez odmowę ujawnienia danych o osobach recenzentów i ekspertów, którą dopuszcza art. 15 ust. 3 u.z.f.n. Powyższa regulacja ma bowiem na celu zagwarantowanie recenzentom i ekspertom warunków do przedstawienia bezstronnej i niezależnej, wolnej od nacisków oceny. Taka niezależność ma zapewnić jak najbardziej obiektywną ocenę, bez próby nacisku na wydanie opinii określonej treści np. z obawy przed niechęcią osób, których projekt został negatywnie oceniony (por. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw, Druk sejmowy nr 2086, Sejm VII Kadencji, opublikowany Lex). Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że z punktu widzenia celów ustawy o zasadach finansowania nauki rzeczywisty rozwój społeczny i gospodarczy gwarantować mogą jedynie takie badania, które wolne będą od jakichkolwiek pozamerytorycznych wpływów.

Odnośnie do wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze kasacyjnej zakresie. Z przepisu art. 193 Konstytucji RP wynika jednoznacznie, że jednym z warunków koniecznych do wystąpienia z takim pytaniem jest powstanie – w ocenie składu orzekającego w danej sprawie – wątpliwości co do konstytucyjności kwestionowanych przepisów. Wynika z tego, że kwestię wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym pozostawiono uznaniu sądu administracyjnego. Nie jest on w tej kwestii związany żądaniem stron postępowania. Nie musi więc kierować takiego pytania do Trybunału, jeżeli jest przekonany, że mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisy są zgodne z Konstytucją.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na zasadzie o art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.