Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 700/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 9a, art. 142
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] października 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. G. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody ( dalej: "Wojewoda" "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia (...) lutego 2020 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Starosty ( dalej: "organ I instancji") z dnia (...) października 2019 r., nr (...) orzekającą o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w R., obręb (...) - Z., oznaczonej obecnie jako działka nr (...) o pow. 0,4428 ha, obj. KW RZ(...), stanowiącej własność Gminy Miasto [...] ( dalej: "Gmina").

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65; dalej: "u.g.n.").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia (...) lipca 2016 r. F. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) o pow. 0,4428 ha, położonej w R., obręb (...) , twierdząc że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W związku z faktem, iż wnioskowana do zwrotu działka stanowiła własność Gminy Miasto , Wojewoda działając na podstawie art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz.65; dalej: "u.g.n."), postanowieniem dnia (...) czerwca 2017 r., znak: (...) wyłączył Prezydenta Miasta od załatwiania sprawy, do jej rozpatrzenia wyznaczając zaś Starostę.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Starosta decyzją z dnia (...)stycznia 2018 r., znak: (...) orzekł: w pkt 1 o zwrocie nieruchomości położonej w R., obręb (...) - Z., oznaczonej jako działka nr (...) (odpowiadającej dawnej działce nr (...)) o pow. 0,4428 ha, objętej KW (...), będącej własnością Gminy Miasto na rzecz F. S., w pkt 2 o zwrocie na rzecz Gminy Miasto zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości w łącznej kwocie (...) zł. Ponadto w pkt 3 Starosta orzekł, iż decyzja o zwrocie przedmiotowej nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej i ewidencji gruntów oraz stanowi podstawę do wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina Miasto oraz F. S.

Wojewoda rozpatrując złożone odwołania decyzją z dnia (...) marca 2018 r., znak: (...) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego było przyjęcie braku możliwości zastosowania ustawy o gospodarce nieruchomościami do notarialnej umowy sprzedaży nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 475/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na akceptację - jako przedwczesnego - zarówno rozstrzygnięcia organu II instancji ( uznającego, że nabycie to miało charakter cywilnoprawny, w związku z czym byłemu właścicielowi roszczenie w ogóle nie przysługuje), jak też poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji ( wg którego, mimo formy aktu notarialnego, nosiło ono cechy wywłaszczenia, a w związku z brakiem realizacji jego celu, uzasadniało zwrot nieruchomości). Sąd zaznaczył, że w sprawie nie budziło wątpliwości, że do podpisania między F. S., a Gminą notarialnej umowy sprzedaży działki nr (...) z przeznaczeniem pod cmentarz doszło w trakcie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz.U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.; dalej: "u.g.g.w.n."). Zgonie z art. 46 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, nieruchomość mogła być wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz gminy, jeżeli była niezbędna na cel budowy i utrzymania cmentarza. W ocenie Sądu o ile w/w cel nabycia mógł uzasadniać zastosowanie procedury wywłaszczeniowej, za czym pośrednio mogłoby także przemawiać dokonane w treści aktu notarialnego wskazanie na przepisy tej ustawy jako podstawę prawną nabycia, to nie wykluczało możliwości przyjęcia nabycia nieruchomości w drodze umów cywilnoprawnych. Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 u.g.g.w.n., przepisy rozdziału 6 "Wywłaszczanie nieruchomości" stosuje się, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie lub odjęcie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz gminy, a nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy. Za ostatnią z wymienionych opcji mogłoby z kolei przemawiać powołanie się w treści aktu notarialnego na uchwałę nr [...] Rady Miasta Rzeszowa z 13 listopada 1990 r. w sprawie nabywania i zbywania nieruchomości, wniosek skarżącego z (...) maja 1996 r. o wykup przeznaczonej pod cmentarz działki nr (...) oraz protokół z 12 czerwca 1996 r. w sprawie ustalenia ceny jej kupna).

W ocenie Sądu organ I instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń na okoliczność potwierdzenia, że wola sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przez skarżącego jako byłego jej właściciela była ukształtowana perspektywą wywłaszczenia, którą w sposób dostateczny odzwierciedlał i potwierdzał zapis aktu notarialnego o nabyciu nieruchomości przez Gminę M. na podstawie przepisów u.g.g.w.n.

Podkreślił, że zarówno organ I, jak i II instancji nie przeprowadziły żadnej analizy zawartej notarialnej umowy sprzedaży nieruchomości względem treści przywołanej w niej uchwały Rady M. [....] z dnia 13 listopada 1990 r. nr [...], której dodatkowo nie było w aktach administracyjnych sprawy. W treści wydanych decyzji organy nie odniosły się do zapisów tej uchwały i nie wyjaśniły, czy nabycie nieruchomości pod cmentarz związane było z realizacją jej postanowień, nie było również w aktach dokumentów świadczących o tym, czy w dacie zawarcia notarialnej umowy sprzedaży, teren na którym jest położona nieruchomość objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jeżeli tak, jakie było jego przeznaczenie oraz czy wystąpienie przez skarżącego z prośbą o jej wykup mogło mieć charakter niejako przymusowy, jako determinowane realną perspektywą wywłaszczenia. Dalej, zdaniem Sądu, w sprawie zachodzą wątpliwości, czy orzekające w sprawie organy administracji rozstrzygając kwestię zwrotu nieruchomości dysponowały całością dokumentacji związanej z jej nabyciem przez Gminę M. . Dopiero na etapie postępowania odwoławczego Wojewoda pismem z dnia (...) lutego 2018 r. zwrócił się do Prezydenta M. "o przedłożenie wszelkich dokumentów będących w posiadaniu Urzędu Miasta potwierdzających czynności poprzedzające zawarcie aktu notarialnego", w szczególności "wyników rokowań przeprowadzonych z właścicielem o jej nabycie w drodze umowy oraz wskazanie czy nabycie nieruchomości nastąpiło na wniosek właściciela".

W przekazanej dokumentacji znalazł się wniosek z (...) maja 1996 r. o wykup nieruchomości (wraz ze spisanym (...) czerwca 1996 r. protokołem dotyczącym ustalenia ceny jej kupna i oznaczoną tą samą datą kontrasygnatą Skarbnika Miasta o posiadaniu środków na pokrycie związanych z tym zobowiązań), to jednak z przekazującego tą dokumentację pisma przewodniego (oznaczonego datą (...) lutego 2018 r.) nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że jest to całość tej dokumentacji. Zabrakło kwestii ewentualnego prowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości o jej nabycie, co samo w sobie nie wykluczało późniejszego złożenia przez niego wniosku o jej wykup; zgodnie z art. 46 ust. 3 u.g.g.w.n., wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należało poprzedzić przeprowadzeniem rokowań z właścicielem nieruchomości o jej nabycie w drodze umowy.

Wyjaśnienie powyższych kwestii determinowało w ocenie Sądu prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy i stwierdzenie, czy nabycie przez Gminę M. działki nr (...) (obecnie nr (...)) mimo formy aktu notarialnego typowego dla umów cywilnoprawnych zawieranych przez strony znajdujące się na równorzędnych pozycjach miało w rzeczywistości charakter przymusowego wywłaszczenia (a tym samym umożliwia jej zwrot z uwagi na brak realizacji jego celu), czy też mimo zapisu w akcie notarialnym o jej nabyciu na podstawie przepisów u.g.g.w.n., do jej zbycia przez skarżącego doszło w sposób całkowicie dobrowolny, a wręcz na jego wniosek (co wyklucza możliwość jej uznania za nieruchomość wywłaszczoną i jej zwrot). Sąd zaznaczył przy tym, że określenie zamierzonego przeznaczenia nieruchomości (pod cmentarz) tak w akcie notarialnym, jak i wniosku skarżącego o wykup oraz protokole z (...) czerwca 1996 r. i kontrasygnacie nie przesądza jeszcze ani o dobrowolnym, ani o przymusowym charakterze sprzedaży.

Dla powyższej oceny nie będzie miało również przesądzającego znaczenia, zdaniem Sądu, dokonane przez Gminę M. pismem z dnia (...) kwietnia 2016 r. zawiadomienie F. S. w trybie art. 136 ust. 2 u.g.n. jako poprzedniego właściciela "o możliwości złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości". Sąd podkreślił, że zasadność roszczenia może zostać przesądzona dopiero w decyzji wydanej po przeprowadzeniu przez właściwy organ stosownego postępowania i dokonaniu merytorycznej oceny warunkujących zwrot przesłanek.

Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko Starosty wyrażone w piśmie z dnia (...) stycznia 2018 r. (przekazującym wniesione odwołania Wojewodzie ), iż przeszkody do ewentualnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela nie stanowią przepisy ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego w zakresie w jakim przewidują konieczność spełnienia przez nabywcę nieruchomości rolnej określonych w niej kryteriów (poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości ubiegający się o jej zwrot nie może być traktowany na równi z osobą zainteresowaną nabyciem nieruchomości rolnej względem, której nie przysługiwały mu wcześniej uprawnienia właścicielskie; w tym zakresie przepisy u.g.n. stanowią regulację szczególną, mającą pierwszeństwo zastosowania przed przepisami ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd nakazał przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, jego oceny w kontekście ustawowych przesłanek zawartych w u.g.n. W przypadku uznania zasadności roszczenia, przy wydawaniu decyzji orzekającej o zwrocie wzięcie pod uwagę kwestii rozłożenia na raty ustalonego zwaloryzowanego odszkodowania (w myśl art. 141 ust. 1 u.g.n., należności z tym związane mogą być, na wniosek poprzedniego właściciela, rozłożone na raty, nie dłużej niż na 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości).

Starosta rozpatrując ponownie sprawę zwrotu nieruchomości położonej w R., obręb (...) - Z., oznaczonej obecnie jako działka nr (...) o pow. 0,4428 ha, obj. Kw )..) decyzją z dnia (...) października 2019 r., znak: (...) orzekło odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia (...) listopada 2019 r., odwołanie złożyła J. G. - spadkobierczyni F. S., reprezentowana przez adw. S. P. Odwołująca się wskazała, że zgromadzone w postępowaniu dowody jednoznacznie wskazują, iż zawarta przez F. S. umowa kupna - sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zawarta została pod wpływem przymusu w obawie przed wywłaszczeniem.

Wojewoda nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy u.g.n. Z art. 136 ust. 3 u.g.n. wynika, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, wymieniony art. 137 hipotezą normy prawnej art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Ustosunkowując się do wytycznych wyroku wskazał, że ocena sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zwarta umowa spełniała wymagania przewidziane w art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., a zatem, czy została zawarta w związku z zamiarem wywłaszczenia nieruchomości w celu przeznaczenia terenu na cel publiczny i czy w stosunku do nabytej na jej podstawie nieruchomości może być skierowane żądanie jej zwrot.

Wskazał przy tym, że Starosta uzupełnił materiał dowodowy o uchwałę Rady Miasta [....] Nr [...] z dnia 13 listopada 1990 r. w sprawie nabywania i zbywania nieruchomości oraz o informację, że w dacie zawarcia notarialnej umowy sprzedaży teren, na którym jest położona przedmiotowa nieruchomość objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zgodnie, z którym działka aktualnie oznaczona nr (...) położona była w strefie E9 tj. częściowo na terenie oznaczonym symbolem 12 RP.ZN: "Tereny rolne pozostające w dotychczasowym sposobie użytkowania. Obszary te stanowią ciągi naturalnego spływu mas powietrza" oraz częściowo na terenie oznaczonym symbolem 11 ZC: "Tereny rolne pozostające w dotychczasowym użytkowaniu, stanowiące potencjalne rezerwy dla lokalizacji cmentarza komunalnego".

Organ II instancji zwrócił się również do Prezydenta Miasta z pytaniem czy do Starosty prowadzącego postępowanie zwrotowe w przedmiotowej sprawie przekazane zostały wszystkie dokumenty, będące w posiadaniu Urzędu Miasta , potwierdzające czynności poprzedzające zawarcie aktu notarialnego Rep A nr (...) z 1996 r. z dnia (...) czerwca 1996 r. dot. sprzedaży ww. nieruchomości oraz o jednoznaczne ustosunkowanie się (potwierdzenie bądź wykluczenie) do kwestii ewentualnego prowadzenia rokowań z właścicielem przedmiotowej nieruchomości o jej nabycie. W odpowiedzi Zastępca Dyrektora Biura Gospodarki Mieniem Miasta poinformował, iż całość dokumentacji dotyczącej nabycia działki nr (...) od F. S. została przesłana do Starosty , informując, iż ewentualne rokowania dotyczące nabycia przedmiotowej działki na rzecz Gminy Miasto dokumentuje protokół uzgodnień do aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 1996 r.

Na podstawie tak zebranych materiałów dowodowych organ II instancji stwierdził słuszność stanowiska organu I instancji, iż nie można uznać, że F. Si. sprzedał działkę dawniej oznaczoną nr (...) pod przymusem, a tym samym, że sprzedaż tą należałoby uznać za równorzędną z wywłaszczeniem. Analiza wyżej powołanej uchwały Rady Miasta potwierdza, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości pod cmentarz niezwiązane było z realizacją jej postanowień, gdyż brak w niej jakiejkolwiek wzmianki o nabywaniu na rzecz Gminy Miasto nieruchomości pod cmentarz. W § 3 wprowadzono ogólny zapis o możliwości nabywania nieruchomości do "zasobów gruntów". Z kolei zgodnie z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jaki obowiązywał na dzień 20 czerwca 1996 r. tj. dzień zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowa działka leżała w obszarze terenów rolnych pozostających w dotychczasowym sposobie użytkowania, a tylko częściowo stanowiła potencjalne rezerwy dla lokalizacji cmentarza komunalnego. Powyższe zapisy jednoznacznie wskazują, iż wykup przedmiotowej działki nie był wówczas niezbędny pod budowę cmentarza, a ewentualny brak wniosku F. S. o wykup dawnej działki nr (...), nie musiał skutkować wywłaszczeniem nieruchomości. Ponadto zaznaczył, że F. S. z wnioskiem o wykup przedmiotowej nieruchomości wystąpił w dniu (...) maja 1996 r., natomiast protokół uzgodnień w sprawie ustalenia ceny kupna przedmiotowej nieruchomości został spisany znacznie później tj. w dniu (...) czerwca 1996 r. Powyższe bezsprzecznie potwierdza, iż inicjatywa wykupu działki nr (...) wyszła ze strony jej właściciela.

W świetle powyższego stwierdził, że brak jest jakichkolwiek dokumentów mogących świadczyć o tym, że do zawarcia umowy doszło w okolicznościach, które stawiały zbywającego w sytuacji niejako przymusowej. Fakt, że wola byłego właściciela nie była ukształtowana perspektywą wywłaszczenia, a strony umowy znajdowały się na równorzędnych pozycjach jak przy zawieraniu typowych umów cywilnoprawnych znajduje przede wszystkim potwierdzenie we wniosku F. S. złożonym w Urzędzie Miasta. Zawarte w nim sformułowanie "proszę o wykup" wskazuje na dobrowolność działania wnioskodawcy oraz że inicjatywa wykupu wyszła z jego strony.

Skargę do Sądu wniosła J. G. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w szczególności:

a) dokonanie odmiennej oceny stanu faktycznego w stosunku do pierwotnej decyzji Starosty Powiatowego z dnia (..) stycznia 2018 roku nakazującej zwrot działki (...), pomimo tego, że zrealizowanie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazanych w wyroku z dnia 3 lipca 2018 roku (sygn. akt II SA/Rz 475/18 ), uchylającym decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 12 marca 2018 roku umarzającą postępowanie w sprawie, w żaden sposób nie zmieniło stanu faktycznego;

a) pominięcie przy ocenie zebranego w sprawie materiału, że w tym samym czasie i w ten sam sposób zostały nabyte przez Gminę Miasto działki o aktualnych numerach ewidencyjnych (...), (...), (...), (...), (....) i (...) z przeznaczeniem pod cmentarz, a sprzedaż nastąpiła w trybie u.g.n. i w stosunku do nich zostały wydane przez Starostę Powiatowego prawomocne decyzje o zwrocie nieruchomości;

b) pominięcie przy ocenie zebranego w sprawie materiału treści aktu notarialnego z dnia (...).04.1998 roku Rep. A nr (...) z 1998 roku, gdzie F. S. sprzedaje działkę o ówczesnym numerze (...), która została wymieniona we wniosku z dnia (...).05.1996 roku obok działki (...) (aktualnie (...)), w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami z przeznaczeniem pod cmentarz, gdzie w § 9 umowy sprzedaży przedstawiciele Gminy Miasta oświadczyli, że sprzedaż nieruchomości następuje na cele publiczne uzasadniające jej wywłaszczenie, gdyż jest nabywana pod urządzenie cmentarza i działka ta została zwrócona;

c) pominięcie przy ocenie zebranego materiału położenia działki (...), która jest "otoczona" przez działki wymienione w punkcie b, a co za tym idzie bez jej wywłaszczenia nie było możliwości przeprowadzenia inwestycji w postaci urządzenia cmentarza.

d) pominięcie przy ocenie zebranego materiału treści zeznań świadków, spadkobierców wnioskodawcy, którzy twierdzili, że to F. S. był wzywany do urzędu celem złożenia wniosku o wykup nieruchomości, a J. S., żona wnioskodawcy, która była obecna przy sporządzaniu wniosku z dnia (...) maja 1996 roku stwierdziła, że urzędnik który ich przyjął dyktował treść wniosku;

e) pominięcie treści dokumentów zalegających w aktach sprawy związanych z zawarciem umowy kupna sprzedaży działki (...) i sporządzonego operatu dla wyceny działki na dzień ewentualnego zwrotu, z których jednoznacznie wynika, że działka miała być przeznaczona pod cmentarz komunalny w R – Z. oraz pisma Biura Gospodarki Mieniem a dnia (...) kwietnia 2016r. o możliwości ubiegania się o zwrot działki (...).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.: Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi - art. 134 p.p.s.a. Strony zaś zawiadomione o terminie posiedzenia mają prawo przedstawiać swoje stanowiska w sprawie.

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Objęte kontrolą decyzje dotyczą odmowy zwrotu nieruchomości położonej w R., obręb (...) - Z., oznaczonej jako działka nr (...) o pow. 0,4428 ha, obj. KW (...) stanowiącej własność Gminy Miasto [....].

Pierwotnie rozpoznając wniosek F. S. organ I instancji orzekł o zwrocie nieruchomości na jego rzecz.

Wojewoda uchylił tą decyzję wskazując, że nie może być podstawą zwrotu na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., przejście własności nieruchomości na podstawie dobrowolnej umowy cywilnoprawnej.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 475/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody , jak również decyzję Starosty Powiatu. W uzasadnieniu do wyroku wyjaśnił, że odjęcie nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego dla realizacji celu publicznego nie wyklucza żądania zwrotu na podstawie art. 136-142 u.g.n., jeżeli wola sprzedaży przedmiotowej nieruchomości była ukształtowana perspektywą wywłaszczenia, którą w sposób dostateczny odzwierciedlał i potwierdzał zapis aktu notarialnego. Rolą organów, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, miało być między innymi ustalenie tej woli.

Rozpoznając sprawę po raz drugi organy stwierdziły, że F. S. dobrowolnie, nie będąc niczym przymuszony zawarł z gminą umowę sprzedaży na podstawie, której wyzbył się własności nieruchomości, działki nr (...), w związku z czym nie znalazły podstaw do jej zwrotu.

Problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje ustawa u.g.n. Z art. 136 ust. 3 tej ustawy wynika że: poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Z kolei art. 137 u.g.n. stanowi, że :

1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

1) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

1. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Wreszcie art. 216 ust. 1 u.g.n., stanowi że :

2. Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.).

Tym razem postępowanie toczyło się z udziałem spadkobierców F. S. tj.: J. S., M. S., J. S., M. S., J. G., M. S.. ( akt poświadczenia dziedziczenia - akta administracyjne k.208, pismo informacyjne z dnia (...) listopada 2018 r. o zmianie wnioskodawcy).

Bezsporne jest istnienie po stronie F. S., a aktualnie jego spadkobierców, interesu prawnego w wystąpieniu z przedmiotowym wnioskiem.

Do roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości uprawniony jest bowiem wyłącznie podmiot ściśle powiązany z wywłaszczeniem, a więc były właściciel i jego spadkobierca, co powiązane jest z zasadą, że w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma także zostać zwrócone wypłacone z tytułu wywłaszczenia odszkodowanie ewentualnie oddana nieruchomość zamienna.

Występujący w sprawie spadkobiercy F. S. wykazali swoje prawo do następstwa przez akt poświadczenia dziedziczenia oraz formalnie wystąpili z wnioskiem o zmianę wnioskodawcy.

Nie ulega również wątpliwości, że objęta żądaniem działka nr (...) to działka odpowiadająca działce (...), o czym świadczy zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia (...) maja 2017 r. oraz synchronizacja działek z grudnia 1996 r.

Nie jest także kwestionowane, że postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej może dotyczyć nie tylko wywłaszczenia w drodze decyzji administracyjnej, jako czystej postaci odebrania własności, ale również umowy. Choć co do zasady wiąże się ona ze swobodą kształtowania stosunku prawnego, to w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że wola wyzbywającego się w rzeczywistości ukształtowana była perspektywą wywłaszczenia, nazwanie takiej czynności umową nie przesądza o dobrowolności stosunku prawnego, ponieważ jedna ze stron, do jej zawarcia, zostaje przymuszona okolicznościami. W drodze wyjaśnienia wskazać należy, że kwestia ta budziła początkowo wątpliwości w sferze orzeczniczej. Została jednak przesądzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., SK 39/15 ( Dz.U. poz. 2375). Trybunał uznał, że art. 136 ust. 3 u.g.n. w zakresie, w jakim w zdaniu pierwszym wyłącza prawa do żądania przez byłego właściciela lub jego spadkobierców zwrotu nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1 u.g.n. , gdy nieruchomość stała się zbędna na cel publiczny uzasadniający jej nabycie, jest niezgodny z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Artykuł 136 ust.3 u.g.n. utracił z dniem 20 grudnia 2017 r. moc w zakresie, w jakim wyłącza prawo do żądania przez byłego właściciela lub jego spadkobierców zwrotu nieruchomości nabytych przez Skarb Pastwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1 u.g.n. czyli umowy zwartej w wyniku rokowań poprzedzających wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.

Stanowisko to doczekało się również gwarancji normatywnej w art. 142 a u.g.n., który aktualnie brzmi: Przepisy art. 136-142 stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych w drodze umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1.

W sprawie nie budziło także wątpliwości, że cel umowy nie został zrealizowany. Zgodnie z § 4 aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 1996 r., Repertorium A nr (...)z 1996 r. celem umowy sprzedaży miała być budowa cmentarza. Z protokołu sporządzonego w dniu (...) września 2017 r. ( akta administracyjne k. 59- 60) wynika, że działka nr (...) jest w całości nieurządzona, niezagospodarowana, porośnięta trawami, chwastami 2-3 letnimi brzozami, niekoszona. Zatem bezsporne jest, że cel umowy nie został zrealizowany.

Spór sprowadzał się natomiast do oceny, czy wola zawarcia przez F. S. umowy sprzedaży nieruchomości motywowana była perspektywą wywłaszczenia, jak twierdził początkowo F. S., a aktualnie skarżąca i w związku z czym uzasadniała żądanie zwrotu na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., czy też zawarta została całkowicie dobrowolnie, niwecząc żądanie, czego z kolei próbują dowieść organy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylając poprzednie decyzje organów podkreślił, że zarówno organ I, jak i II instancji nie przeprowadziły żadnej analizy, notarialnej umowy sprzedaży nieruchomości względem treści przywołanej w niej uchwały Rady M. [...] z dnia 13 listopada 1990 r. nr [...], której dodatkowo nie było w aktach administracyjnych sprawy. Nie odniosły się do zapisów tej uchwały i nie wyjaśniły, czy nabycie nieruchomości pod cmentarz związane było z realizacją jej postanowień. Wytknął, że w aktach nie było dokumentów świadczących o tym, czy w dacie zawarcia notarialnej umowy sprzedaży, teren na którym jest położona nieruchomość objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jeżeli tak, jakie było jego przeznaczenie oraz czy wystąpienie przez skarżącego z prośbą o jej wykup mogło mieć charakter niejako przymusowy, jako determinowane realną perspektywą wywłaszczenia. Sąd powziął również wątpliwości, czy orzekające w sprawie organy administracji rozstrzygając kwestię zwrotu nieruchomości dysponowały całością dokumentacji związanej z jej nabyciem przez Gminę M. Zabrakło kwestii ewentualnego prowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości o jej nabycie, choć podkreślił, że nie wykluczało to późniejszego złożenia wniosku ojej wykup; zgodnie z art. 46 ust. 3 u.g.g.w.n.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu materiał dowody został uzupełniony o brakujące dokumenty. W aktach znalazła się uchwała Rady Miasta [...] z dnia 13 listopada 1990 r. nr [....]. Wyjaśniona została kwestia kompletności akt związanych z zawarciem umowy, jak również kwestia przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który został także dołączony.

W tym zakresie należało stwierdzić, że zostały wykonane wytyczne Sądu zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 475/18.

Wyciągnięte jednak przez organy wnioski na podstawie prawidłowo uzupełnionego materiału dowodowego pozostawały z nim w sprzeczności, uzasadniając podniesione w skardze zarzuty naruszenia: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w sposób uzasadniający uchylenie decyzji organów obu instancji.

Nie ulega wątpliwości, że w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości jako podstawę materialnoprawną powołano ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.) przytoczoną w cytowanym wyżej art. 216 ust. 2 u.g.n.

Zgodnie z art. 46 tej ustawy:

1. Przepisy niniejszego rozdziału ("wywłaszczenie nieruchomości") stosuje się, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie lub odjęcie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz gminy, a nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy.

2. Nieruchomość może być wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz gminy, jeżeli jest niezbędna na cele:

2) budowy i utrzymania szkół podstawowych, szpitali, domów opieki społecznej, urządzeń sanitarnych i cmentarzy,

3. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należy poprzedzić przeprowadzeniem rokowań z właścicielem nieruchomości o jej nabycie w drodze umowy.

Na podstawie art. 47:

1. Wywłaszczenie nieruchomości polega na odjęciu lub ograniczeniu w drodze decyzji prawa własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

1. Wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część.

2. W wypadku gdy na cele publiczne jest niezbędna część nieruchomości, na żądanie właściciela wywłaszczeniem obejmuje się całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia pozostała część nieruchomości nie nadawałaby się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele.

3. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele niż cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, chyba że nie mogła być zwrócona w trybie określonym w art. 69 z braku zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego.

Z powyższych przepisów wynika, że nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz gminy, dla realizacji określonych w nich celów odbywało się na podstawie umowy bądź decyzji. Warunkiem tej drugiej formy odjęcia własności było przeprowadzenie rokowań z właścicielem. Gdy próby podjętych negocjacji nie dawały rezultatu organ korzystał z władczej formy działania.

Dobrowolna sprzedaż nieruchomości w takich warunkach mogła wywoływać wątpliwości, uzasadniając żądanie zwrotu na podstawie art. 136 ust. 3 wzw. z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n.

Organy ich nie miały. Podniosły, że właściciel nieruchomości sam wystąpił z wnioskiem zwracając się "proszę o wykup", a w aktach brakowało dokumentacji z przeprowadzonych rokowań, co przekreślało umowny charakter negocjacji. Ponadto, jak wskazały, zbywana nieruchomość nie była niezbędna do realizacji celu. Świadczyła o tym dołączona do akt uchwała Rady Miasta [...], jak też zapisy m.p.z.p.

Sąd dokonał zgoła odmiennej oceny tych dokumentów. W istocie uchwała Rady Miasta Rzeszowa z dnia 13 listopada 1990 r. w sprawie nabywania i zbywania nieruchomości, na której brak wskazywał WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 3 lipca 2018 r., nie określała wprost nabywania na rzecz Miasta nieruchomości z przeznaczeniem na realizację cmentarza, ale jako cel podawała nabywanie nieruchomości, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zostały przeznaczane pod budownictwo komunalne oraz infrastrukturę techniczną i społeczną. Z kolei z zapisów m.p.z.p. wynikało, że działka (...) położona była w strefie E9, tj. częściowo w obszarze oznaczonym symbolem 12 RP.ZN "tereny rolne pozostające w dotychczasowym sposobie użytkowania. Obszary te stanowią ciągi naturalnego spływu mas powietrza" oraz częściowo w terenie oznaczonym symbolem 11 ZC "Tereny rolne pozostające w dotychczasowym użytkowaniu, stanowiące potencjalne rezerwy dla lokalizacji cmentarza komunalnego". Dalej, w umowie sprzedaży wyraźnie jako cel nabycia nieruchomości wskazano budowę cmentarza. Jako podstawę prawną powołano u.g.g.w.n., a sprzedaż zwolniono z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. h.i j. ustawy z dnia 1 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej ( Dz.U. nr 4, poz. 23 ze zm.), zgodnie z którymi: nie podlegają opłacie skarbowej sprzedaży nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie ( h), sprzedaży lub zamiany nieruchomości albo prawa wieczystego użytkowania na podstawie przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j).

Z uzupełnionych przez organy dokumentów poprzedzających zawarcie umowy wynika, że F. S. zwrócił się w dniu (...) maja 1996 r. o wykup nieruchomości nr (...) i (...) wskakując, że "ma to być na cmentarz w [...]". Z protokołu z dnia (...) czerwca 1996 r. w sprawie ustalenia ceny kupna nieruchomości działki (...), wskazano wyraźnie, że nieruchomość jest nabywana do zasobów gruntowych Gminy Miasta z przeznaczeniem pod cmentarz.

Słuchana na rozprawie administracyjnej w dniu (...) kwietnia 2019 r. J. S., wskazał, że była obecna podczas rozmów jej męża F. S. z urzędnikiem gminy dotyczących zabrania gruntów pod cmentarz, na które to spotkania byli wzywani. Obecni podczas rozprawy pozostali spadkobiercy wnioskodawcy - jego dzieci, potwierdziły wyjaśnienia matki, dodatkowo wskazując, że rodzice z przebiegu rozmów w urzędzie składali im relacje. Informowali ich o tym, że działka ma zostać zabrana na cmentarz. Podkreślili, że ich ojciec bardzo lubił pracę na roli i nie chciał dobrowolnie się jej pozbyć. Z relacji rodziców wiedzieli również, że urzędnicy twierdzili, że przy dobrowolnym zbyciu nieruchomości kwota za nieruchomość będzie wyższa aniżeli odszkodowanie za wywłaszczenie.

Z przedstawionych dokumentów wprost wynikała perspektywa budowy cmentarza. W takiej sytuacji w pełni logiczne i usprawiedliwione tymi okolicznościami są twierdzenia wnioskodawców, że poprzedniemu właścicielowi F. S. pozostawało co najwyżej prawo wyboru formy odjęcia nieruchomości poprzez: wywłaszczenie w formie decyzji z perspektywą niższego według urzędników odszkodowania bądź zawarcie umowy sprzedaży gwarantującej, także według zapewnień urzędników, wyższą kwotę. Trudno w takiej sytuacji mówić o niczym nieskrępowanym prawie do decydowania o własności nieruchomości. Organy dokonując odmiennej oceny dokumentów nadmierną wagę przywiązały do samej treści wniosku, użycia przez wnioskodawcę zwrotu "proszę o nabycie", jak również tego, że w aktach brak było dokumentacji dotyczącej przeprowadzenia rokowań. Organy nie dokonały oceny wyjaśnień stron, a w zasadzie je pominęły. Tymczasem strony zgodnie wskazywały na to, że postępowanie zostało zainicjowane przez urzędników, a także że wnioskodawca nie chciał wyzbyć się nieruchomości, na której wraz z rodziną gospodarował. Mając jednak w perspektywie konieczność przejęcia nieruchomości na podstawie umowy gwarantującej wyższą rekompensatę niż decyzja wywłaszczeniowa odszkodowanie zdecydował się na tą formę odjęcia własności nieruchomości.

Z kolei podkreślana przez organy kwestia braku dokumentacji dotyczącej przeprowadzonych rokowań, nie może eliminować roszczenia zwrotowego. Należy bowiem podkreśli, że przeprowadzenie rokowań stanowi podstawę do wydania, na wypadek braku konsensusu, decyzji wywłaszczeniowej, ale nie może skutkować przyjęciem, że umowa, która nie została nimi poprzedzona nie może stanowić podstawy żądania. Wyraźnie wskazywał na to również Sąd w uzasadnieniu do poprzedniego wyroku. Ponadto z pisma Z-cy Dyrektora BGM wynikało, że przebieg ewentualnych rokować przedstawia protokół z ustalania ceny sprzedaży nieruchomości.

Wyjaśnieniom stron organy przeciwstawiły twierdzenia pracownika BGM Miasta S.K., który z jednej strony oświadczył, że dokumenty będące w posiadaniu Biura nie potwierdzają, że przedmiotowa nieruchomość jest działką wywłaszczoną na podstawie art. 136 u.g.n. w zw. z art. 216 u.g.n., z drugiej jednak stwierdził, że na tym terenie nieruchomości były nabywane w formie umów cywilno - prawnych pod budowę cmentarza, nie wykluczył również nabywania w drodze decyzji wywłaszczeniowych, a także prowadzenia postępowań zwrotowych. Nie potrafił jednak powiedzieć jak się one zakończyły.

Zwracali na to uwagę spadkobiercy wnioskodawcy wskazując przykładowe umowy, na podstawie których doszło do wyzbycia nieruchomości o wskazanych numerach, które mogły w ich ocenie przedstawić szerszy obraz procedury wywłaszczania na tym terenie. W opozycji organy wyjaśniły, że wymienione działki nie stanowią własności Gminy Miasta , tylko osób fizycznych, a część z nich przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, a nie na podstawie u.g.n.

Sąd stwierdza, że w aktach znajduje się odpis KW działek ewidencyjnych znajdujących się we własności Gminy Miasto w obrębie (...), (...) Z., nabytych na podstawie umów sprzedaży zawartych w latach 1994-1997, a także decyzji zawieranych w latach 1992-1995, 2000-2005 ( akta administracyjne: k. 17-31). Położenie tych nieruchomości, a także forma nabycia wskazuje na pewne podobieństwo i możliwość ich nabywania także na podstawie u.g.g.w.n. Organy dysponowały zatem materiałem dowodowym, innym niż wskazany przez strony i wystarczający do odniesienia się do stawianych zarzutów. Pomijając to i odnosząc się wyłącznie do materiałów przedstawionych przez strony, które nie potwierdzały zarzutów, przybrały niejako rolę przeciwnika procesowego, a nie jednostki rozstrzygającej o prawach i uprawnieniach. Nie odniosły się również do powoływanego przez skarżącego, a następnie jego spadkobierców faktu wyzbycia na identycznych warunkach, sąsiedniej działki nr (...) należącej także do skarżącego oraz podnoszonego faktu jej zwrotu. Naruszyły tym samym zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, a także wyczerpującego informowania stron.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wysnucie tezy, że F. S. dokonując w formie aktu notarialnego sprzedaży swojej nieruchomości wiedziony był perspektywą realizacji przez Gminę celu publicznego jakim była budowa cmentarza, którego to realizacja przewijała się zarówno we wniosku inicjującym zbycie nieruchomości, protokole ustalenia ceny za nieruchomość, umowie sprzedaży, jak również obowiązującym na dzień jej sporządzenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c. p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji orzeknie o zwrocie nieruchomości jednocześnie określając wysokość zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.