Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 91/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83, art. 124
journal: Dz.U. 2013 poz 1440
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r., stosując art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), odmówił przyznania T. W. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania.

Organ zaznaczył, że powyższe warunki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego rodzaju świadczenia.

Wskazał, iż z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni 48 lat życia wnioskodawczyni, tj. do daty powstania całkowitej niezdolności do pracy, udokumentowano 16 lat, 7 miesięcy i 16 dni łącznego okresu ubezpieczenia. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 okresów składkowych. Ponadto, w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano 2 lata, 6 miesięcy okresów ubezpieczenia na terenie [...].

W latach 1999 - 2002 nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. W latach 2002 - 2011 wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu społecznemu jedynie z tytułu zatrudnienia na terenie [...] przez okres 2 lat i 6 miesięcy.

W ocenie organu, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach nie orzeczono wobec strony całkowitej niezdolności do pracy.

Końcowo organ wskazał, iż przy rozpatrywaniu sprawy ocenie podlegała również sytuacja materialna wnioskodawczyni, lecz nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. W. podniosła, że trudna sytuacja materialna zmusiła ją do wyjazdu za granicę, aby zapewnić dzieciom byt. Pracodawca nie zawsze chciał ją zatrudnić na umowę o pracę, jednak bieda i brak możliwości zatrudnienia w Polsce nie pozostawiały jej żadnego wyboru.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu wniosku nie stwierdził istnienia przesłanek umożliwiających pozytywne załatwienie sprawy.

Podał, iż z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych, na skutek których wnioskodawczyni nie nabyła uprawnień do świadczenia na zasadach ogólnych.

Z przedłożonej dokumentacji wynika, że na 48 lat życia, tj. na datę powstania całkowitej niezdolności do pracy, strona udokumentowała 16 lat, 7 miesięcy i 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W 10-leciu przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - strona udowodniła 2 lata, 4 miesiące, 7 dni okresów ubezpieczenia na terenie [...], przy czym przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności.

W okresach od dnia [...] listopada 1997 r. do dnia [...] czerwca 2002 r. oraz od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] października 2009 r. wystąpiły przerwy w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Analiza przebiegu ubezpieczenia prowadzi do wniosku, że niespełnienie warunków do świadczenia na zasadach ogólnych nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym, bowiem wobec strony w ww. okresach nie była orzeczona przez lekarza orzecznika ZUS całkowita niezdolność do pracy. Zatem nie istniały przeciwwskazania, ze względu na stan zdrowia, które uniemożliwiałyby stronie kontynuowanie zatrudnienia, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia na zasadach ogólnych.

Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2012 r. ustalono u wnioskodawczyni całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2014 r., a orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] października 2014 r. ustalono całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji do dnia [...] października 2017 r.

Mając na względzie wyjaśnienia strony, iż świadczyła pracę za granicą bez opłacania składek na ubezpieczenia, ponieważ musiała zapewnić byt rodzinie, organ wskazał, iż wykonywanie pracy bez objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi było świadomym jej wyborem i nie może być traktowane jako okoliczność usprawiedliwiająca brak uzyskania uprawnień do świadczenia. Fakt ten nie może zatem być uznany za zdarzenie wyjątkowe i niezależne od ubezpieczonego w rozumieniu okoliczności szczególnej z art. 83 ustawy. Instytucja ubezpieczenia społecznego zakłada bowiem pewną solidarność ubezpieczonych, którzy opłacają składki, aby w przyszłości korzystać z ubezpieczenia.

Końcowo organ zauważył, iż obecna niemożność podjęcia przez stronę zatrudnienia ze względu na orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, a także trudne warunki materialne, nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2014 r. T. W. wniosła jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2014 r.

W motywach skargi skarżąca podniosła, iż praca w [...] bez ubezpieczenia wynikała z niemożności podjęcia zatrudnienia w Polsce oraz niechęci [...] pracodawcy do objęcia jej ubezpieczeniem. Trudna sytuacja skarżącej stawiała ją wobec wyboru między bezrobociem w Polsce a pracą z dala od domu bez ubezpieczenia. Oczywistym jest, że skarżąca wolałaby pracować legalnie w kraju, jednak, nie mając takiej możliwości, podjęła zatrudnienie za granicą. W tych okolicznościach ocena intencji skarżącej dokonana przez Prezesa ZUS w zaskarżonej decyzji jest nieuzasadniona i fałszywa.

Skarżąca, przebywając za granicą, zdołała w końcu znaleźć legalne zatrudnienie i opłacała składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Trwający okres zatrudnienia został jednak przerwany chorobą. Była to okoliczność nagła, nieprzewidywalna, która spowodowała u niej całkowitą niezdolność do pracy. Zatem brak możliwości kontynuowania zatrudnienia przy jednoczesnym opłacaniu składek ubezpieczeniowych został spowodowany okolicznością zewnętrzną, obiektywną i niezależną od woli ubezpieczonej.

Prezes ZUS dokonał niewłaściwej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, przez co wydał niewłaściwą decyzję. Prawidłowa ocena dowodów prowadzi do wniosku, że skarżąca spełnia warunki ustawowe do przyznania jej renty w drodze wyjątku.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski skargi. Podniosła, iż w wyniku utraty pracy w Polsce na skutek redukcji zatrudnienia w zakładzie pracy wyjechała za granicę. W 2002 r. znalazła legalną pracę, jednak w kontynuowaniu zatrudnienia przeszkodziła jej choroba. Dość długo przebywała na zwolnieniu lekarskim po przebytej operacji. Została zwolniona z pracy i wróciła do kraju, jednak wobec dramatycznej sytuacji materialnej rodziny (w 2003 r. spłonął dom, w którym zamieszkiwała z mężem i dwojgiem dzieci), postanowiła ponownie wyjechać za granicę i tam podjąć pracę. W 2008 r. podjęła legalną pracę, jednak nagła choroba ([...]) uniemożliwiła jej dalsze zatrudnienie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., 1440 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Na tle całej ustawy, określającej zasady nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc finansowanych i pozostających w związku z funduszem gromadzonym na ten cel ze składek ubezpieczeniowych przyszłych świadczeniobiorców, jest to regulacja szczególna - pozwalająca na uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w zwykłym trybie. Świadczenia z tego przepisu nie mają charakteru roszczeniowego. Są finansowane z budżetu państwa (art. 84 ww. ustawy), a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zaś ustawa pozostawia ich przyznanie uznaniu Prezesa ZUS. Przepis ten posługuje się bowiem sformułowaniem "Prezes Zakładu może przyznać..." je w drodze wyjątku, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w tym trybie. Jednak pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji Prezesa ZUS nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie.

Z treści art. 83 ust. 1 ww. ustawy wynikają cztery przesłanki, łącznie warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego. Po pierwsze, przesłanka bycia ubezpieczonym lub pozostałym po ubezpieczonym członkiem rodziny; po drugie, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty na zasadach ogólnych musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po trzecie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po czwarte, osoba ta nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

Co do zasady więc ww. przepis nie uzależnia przyznania świadczenia w drodze wyjątku od długości stażu ubezpieczeniowego. Ważne są natomiast powody niespełnienia przez ubezpieczonego wymogów do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych. Istotne jest zatem ustalenie, czy brak uprawnień do świadczenia zwykłego, spowodowany został przez przeszkody kwalifikowane jako okoliczności szczególne.

Zgodnie z art. 124 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w postępowaniach w sprawach o świadczenia w drodze wyjątku Prezes ZUS ma obowiązek stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach Prezes ZUS jest zatem związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Organ winien zatem realizować zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), a związku z tym winien wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz staranie uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji administracyjnej, co należy podkreślić, ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Rzeczą organu wydającego decyzję uznaniową jest wnikliwe rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 21/98, publ. LEX nr 34147).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezes ZUS uchybił wskazanym obowiązkom procesowym poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne sprawy nie zostały bowiem wszechstronnie zbadane i rozważone w świetle art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja została więc wydana co najmniej przedwcześnie, bez odniesienia się przez organ do okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W sprawie bezspornym jest, że T. W. jest osobą ubezpieczoną, nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy, nie posiada też niezbędnych środków utrzymania. Konieczne zatem było poddanie stanu faktycznego sprawy analizie pod kątem "szczególnych okoliczności" w rozumieniu art. 83 ust. 1 ww. ustawy, które mogły być ewentualnym powodem nienabycia przez skarżącą renty z tytułu niezdolności do pracy na zasadach ogólnych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania przepisu art. 83 ust. 1 ww. ustawy, uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 306/00, niepubl.), przy czym owo zdarzenie bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby. Kategoria "szczególnych okoliczności" jest klauzulą generalną, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny. Posługując się tym zwrotem ustawodawca daje pewną swobodę w kwalifikowaniu stanów faktycznych pod tymże kątem, co dodatkowo podkreśla cel omawianej regulacji. Chodzi tu o taki przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, który mieści się w zakresie semantycznym pojęcia "szczególnych okoliczności", a więc zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń winno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy.

Z ustaleń organu wynika, iż w okresie zdolności do wykonywania pracy, tj. do 48 roku życia, skarżąca udokumentowała 16 lat, 7 miesięcy, 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 2 lata, 4 miesiące i 7 dni (zamiast wymaganych 5 lat) w ostatnim 10-leciu. W okresach od dnia [...] listopada 1997 r. do dnia [...] czerwca 2002 r. oraz od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] października 2009 r. wystąpiły przerwy w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zaś trwałą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji datuje się od [...] grudnia 2011 r. (obecnie do [...] października 2017 r.). Podejmując zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcie Prezes ZUS przyjął, iż niespełnienie przez skarżącą warunków do świadczenia na zasadach ogólnych nie było spowodowane stanem zdrowia lub innym zdarzeniem zewnętrznym, niezależnym od jej woli, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec.

Stanowisko organu należy jednak uznać za przedwczesne. Organ pominął bowiem istotną okoliczność, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym utratę zdolności do pracy na skutek nagłej choroby ([...]), skarżąca pozostawała w [...] w zatrudnieniu objętym ubezpieczeniem, co potwierdzają dane zawarte w dokumentach: E 205 I "[...]" oraz E 207 PL "Informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia osoby ubezpieczonej". Skarżąca mogła zatem pozostawać w przekonaniu, co wynika w istocie z treści skargi oraz pisma procesowego z dnia [...] lutego 2015 r., iż posiadając stałe zatrudnienie, na przestrzeni kolejnych lat wypracuje wymagany okres do uzyskania świadczenia emerytalnego. Biorąc pod uwagę wiek ubezpieczonej, przyjąć należy, iż gdyby nie nagła utrata zdolności do pracy, skarżąca pozostawałaby nadal w zatrudnieniu i mogłaby uzyskać prawo do świadczenia w trybie zwykłym.

Nie można wprawdzie zakwestionować stanowiska organu, iż wykonywanie przez skarżącą pracy za granicą bez objęcia ubezpieczeniem, nie może być traktowane jako okoliczność szczególna w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, usprawiedliwiająca brak uzyskania uprawnienia do świadczenia na zasadach ogólnych. Jednakże nagła, nieprzewidywalna choroba skarżącej w okresie pozostawania w zatrudnieniu, finalnie czyniąca ją niezdolną do pracy w wieku pełnej aktywności zawodowej, winna być rozważona przez organ w kontekście ww. przesłanki. Z całą pewnością była to okoliczność obiektywna, niezależna od woli skarżącej, która zaistniała w momencie poprzedzonym okresem zatrudnienia objętym ubezpieczeniem. Okres ten, co wynika z ww. dokumentów i czego nie kwestionuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, trwał z niewielkimi przerwami od października 2009 r. Zatem można domniemywać, iż gdyby nie nagła choroba, skarżąca byłaby w stanie wypracować wymagany okres do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych.

Wyjaśnienia organu wymaga również kwestia stanu zdrowia skarżącej w okresie po 2003 r. i ewentualnego wpływu tej okoliczności na możliwość świadczenia pracy. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca podniosła, że w wyniku dotkliwych przeżyć związanych z pożarem i spaleniem domu stan jej zdrowia znacznie się pogorszył, poddana została operacji i dość długo przebywała na zwolnieniu lekarskim. To z kolei spowodowało, że została zwolniona z pracy. Zważywszy, że skarżąca nie została powiadomiona przed wydaniem zaskarżonej decyzji - w trybie art. 10 k.p.a. - o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zaś powyższe kwestie podniosła dopiero w ww. piśmie procesowym, na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia i rozważenia powyższych okoliczności. Dokonując ich weryfikacji w kontekście "szczególnych okoliczności" organ winien mieć na względzie, iż całkowita niezdolność do pracy jest tylko jedną z przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku i ma istnieć w chwili ubiegania się o to świadczenie, natomiast ograniczenia aktywności zawodowej przed jej powstaniem mogą być bardzo różne, choćby usprawiedliwione przyczynami zdrowotnymi, zmniejszającymi przecież możliwości zatrudnienia danej osoby na rynku pracy.

Konkludując stwierdzić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został przez organ rozpatrzony i oceniony w sposób pełny i wszechstronny, tj. zgodny z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co stanowiło przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji, jako co najmniej przedwczesnej.

Rozpatrując sprawę ponownie Prezes ZUS uwzględni poczynione wyżej uwagi. Dopełniając obowiązków wynikających z omówionych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podda wszechstronnej i rzetelnej analizie wskazane powyżej okoliczności faktyczne w świetle przesłanki "szczególnych okoliczności" w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie potrzeby wezwie skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów na poparcie argumentów podnoszonych w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. Zważy, iż żaden przepis ww. ustawy nie zawiera definicji "szczególnych okoliczności", dlatego też ich wystąpienie w odniesieniu do każdego przypadku, winno być stwierdzone indywidualnie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w myśl art. 152 p.p.s.a.