Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 201/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: art.1 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.53 par.1, art.134,art.190,art.145 par.1 pkt 1 lit.c), art.200,art.205 par.1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7, art.77 par.1, art.107 par.3,art.112
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzje Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]" w przedmiocie zwrotu stypendium habilitacyjnego 1/ uchyla decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" oraz decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]"; 2/ zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej M. L. kwotę 3.045 zł (słownie: trzy tysiące czterdzieści pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 lipca 2014 r. zatytułowanym "Wezwanie do zapłaty" Prorektor ds. Kadr [...] wezwał M. L. do zwrotu należności w wysokości 27240 zł w terminie

30 dni od daty otrzymania wezwania w związku z upływem obowiązującego okresu

od zakończenia pobierania stypendium habilitacyjnego (w okresie od 1 kwietnia 2010 r. do 31 marca 2012 r.) oraz nieprzystąpieniem do kolokwium habilitacyjnego

i niezakończeniem postępowania habilitacyjnego. Powołano się na § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 25 maja 2005 r. w sprawie stypendiów doktorskich i habilitacyjnych (Dz. U. Nr 115, poz. 965, dalej jako: rozporządzenie z 2005 r.). Wskazano, że w przypadku braku zapłaty żądanej kwoty po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, Uniwersytet [...] naliczy odsetki za zwłokę, a niezależnie od tego wystąpi na drogę sądową celem windykacji należności bez dodatkowej korespondencji. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 14 lipca 2014 r.

W dniu 21 lipca 2014 r. (data nadania przesyłki pocztowej) M. L. skierowała do organu pismo zatytułowane jako "Odpowiedź na wezwanie do zapłaty", ale także jako "Odwołanie", w którym zakwestionowała zasadność zwrotu otrzymanego stypendium. Podniosła, że zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. do zwrotu stypendium nie może zostać zobowiązana osoba, która nie przystąpiła do kolokwium habilitacyjnego

z przyczyn od niej niezależnych, a takie miały miejsce w jej wypadku.

Pismem datowanym na dzień 7 lipca 2014 r. (doręczonym stronie w dniu 18 sierpnia 2014 r.) Prorektor ds. Kadr [...] – w odpowiedzi na wniosek z dnia 20 lipca 2014 r. - poinformował M. L., że ze względu na brak podstaw, aby uznać że nie przystąpiła do kolokwium habilitacyjnego z przyczyn od niej niezależnych podtrzymuje wezwanie do zapłaty i zobowiązuje ją do spłaty pobranego stypendium habilitacyjnego.

Pismem z dnia 26 lutego 2017r. M. L. wystąpiła do organu z wezwaniem

do usunięcia naruszenia prawa poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, zmianę decyzji z dnia 9 lipca 2014 r. i wydanie decyzji zgodnej

z przepisami prawa, a także zaprzestanie procedowania egzekwowania zwrotu stypendium.

W dniu 3 kwietnia 2017 r. M. L. wniosła skargę na decyzję Prorektora ds. Kadr z dnia 9 lipca 2014 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r., gdyż przepis ten wskazuje, że do zwrotu stypendium nie może zostać zobowiązana osoba, która nie przystąpiła do kolokwium habilitacyjnego z przyczyn od niej niezależnych, a mimo zaistnienia takowej sytuacji została wezwana do zwrotu stypendium. Podniosła także, że naruszono przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 1 pkt 3 uchwały nr 118 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 25 stycznia 2013 r., zgodnie z którym egzekwowanie zwrotu przyznanych stypendiów habilitacyjnych może nastąpić jedynie od nauczycieli akademickich, którzy w ciągu dwóch lat od daty upływu okresu, na który stypendium zostało przyznane, nie wszczęli postępowania habilitacyjnego, a ona wszczęła takie postępowanie w okresie dwóch lat od daty upływu okresu, na który stypendium zostało przyznane. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przeprowadzeniu postępowania administracyjnego niezgodnie z katalogiem zasad uregulowanych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto nieuwzględnienie tego, że zgodnie z przepisami rozporządzenia z 2005 r. decyzje w przedmiocie zobowiązania do zwrotu stypendium habilitacyjnego są decyzjami administracyjnymi. W związku z tym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, a także

o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa poprzez wykładnię przepisu w sposób kolidujący z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej

w demokratycznym państwie prawnym, naruszenie dóbr osobistych strony, brak prawidłowego powiadomienia strony o wszczęciu postępowania, a także niezastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu. W uzasadnieniu podniosła, że postępowanie habilitacyjnego zostało wszczęte przed upływem dwóch lat od upływu okresu, na który stypendium zostało przyznane. Podała, że zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r. uczelnia nie ma prawa do żądania zwrotu stypendium, jeżeli nieprzystąpienie do kolokwium habilitacyjnego nastąpiło z przyczyn niezależnych od pobierającego stypendium, a w przypadku skarżącej taką przyczyną była zmiana ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz

o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej jako: ustawa

o stopniach naukowych), która spowodowała, że przestała istnieć instytucja kolokwium habilitacyjnego. Zgodnie z nowym prawem zamiast przystępować do kolokwium habilitacyjnego skarżąca wszczęła postępowanie habilitacyjne w okresie krótszym niż dwa lata od zakończenia pobierania stypendium i w ten sposób wypełniła obowiązek, który wskazano w Uchwale Senatu. Wskazała, że w wezwaniu do zapłaty nie wskazano uzasadnienia faktycznego, ani pouczenia co do trybu wniesienia odwołania, a na swoje pismo z dnia 20 lipca 2014 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do zapłaty – odwołanie nie otrzymała odpowiedzi. Podała, że Prorektor w imieniu Uniwersytetu pozwał ją do sądu cywilnego o zapłatę tj. o zwrot stypendium habilitacyjnego. Natomiast skarżąca w dniu 20 lutego 2017 r. uzyskała informację, że pismo z 9 lipca 2014 r. można potraktować jako decyzję administracyjną i w związku z tym wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała, że dnia 29 marca 2017 r. sąd powszechny odrzucił pozew Uniwersytetu przeciwko skarżącej z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, orzekając przy tym że pismo z dnia 9 lipca 2014 r. stanowi decyzję administracyjną. Skarżąca zarzuciła, że organ nie zawiadomił jej o wszczęciu postępowania, ani nie zastosował zasad ogólnych postępowania administracyjnego w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony. Ponadto rozpatrując odwołanie w ogóle nie wziął pod uwagę i nie odniósł się do dowodów, które przedłożyła, a przed wydaniem decyzji nie dał możliwości wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów i materiałów.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej właściwości sądu powszechnego w zaistniałym pomiędzy stronami sporze, która jest w toku i toczy się przed Sądem Okręgowym, ewentualnie w przypadku uznania właściwości sądu administracyjnego - o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu podano, że strony zawarły umowę, której przedmiotem było przyznanie przez organ na rzecz skarżącej stypendium habilitacyjnego, a organ wypłacił skarżącej stypendium habilitacyjne w pełnej kwocie, zgodnie z warunkami tam zawartymi. Wskazano, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 umowy z dnia 24 marca 2010 r. w związku z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2005 r. skarżąca zobowiązała się do zwrotu całości pobranego stypendium habilitacyjnego jeżeli w ciągu dwóch lat od daty upływu okresu, na który stypendium zostało przyznane, nie przystąpi do kolokwium habilitacyjnego, a termin ten upłynął w dniu 1 kwietnia 2014 r. Podano, że brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie przystąpiła do kolokwium habilitacyjnego z przyczyn od niej niezależnych. Wskazano, że Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. [...] odrzucił pozew z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, ale organ złożył zażalenie i sprawa jest w toku. Zdaniem organu nie można utożsamiać stosunku administracyjnego, jaki łączy doktoranta z uczelnią w czasie studiów doktoranckich ze stosunkiem cywilnym, jaki łączy pracownika z pracodawcą w czasie stosunku pracy

i zawartej pomiędzy stronami umowy cywilnej dot. stypendium, który opiera się na Kodeksie pracy. Zatem sprawa dotyczy ściśle stosunku pracy i winna być rozstrzygana przez sądy powszechne. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprzestrzegania przez organ zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazano, że organ nie rozpatrywał przedmiotowej kwestii w oparciu o te przepisy. Wyjaśniono przy tym, że nawet w przypadku uznania przez Sąd, że w niniejszej sprawie właściwa jest procedura administracyjna, uchybienia organu w tym zakresie nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów strony wskazano, że odpowiednikiem kolokwium habilitacyjnego jest podjęcie uchwały przez radę wydziału w przedmiocie nadania, bądź też odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, a nie samo wszczęcie postępowania habilitacyjnego.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca poinformowała, że postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. [...] Sąd Okręgowy oddalił zażalenie organu na postanowienie Sądu Rejonowego. Także pełnomocnik organu poinformowała o oddaleniu zażalenia.

Postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniesioną skargę. Sąd uznał, iż wprawdzie rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu stypendium habilitacyjnego zawarte jest w piśmie Prorektora z dnia 9 lipca 2014 r., określonym jako wezwanie do zapłaty, ale fakt ten nie uniemożliwia uznania tego pisma za decyzję administracyjną, gdyż zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako decyzja administracyjna. Jednakże Sąd stwierdził, iż skarga podlega odrzuceniu, bowiem nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia służące stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.) decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne i stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśniono przy tym, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszły w życie przepisy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), które wprowadziły zapis, że jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Jednakże z mocy art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej przepis ten w brzmieniu aktualnie obowiązującym stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli po dniu 1 czerwca 2017 r.), co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że po otrzymaniu pisma

z dnia 9 lipca 2014 r. skarżąca - w ustawowym terminie - wniosła pismo z dnia 20 lipca 2014 r., określone m.in. jako odwołanie, które jako taki wniosek może być zakwalifikowane, a w związku z tym organ winien go rozpoznać.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą Naczelny Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. [...] uchylił zaskarżone postanowienie, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż Sąd I instancji nie uwzględnił w swoich rozważaniach pisma Prorektora do spraw Kadr błędnie datowanego na dzień 7 lipca 2014 r., które zostało skierowane do skarżącej

w odpowiedzi na jej pismo z dnia 20 lipca 2014 r. zatytułowane "odwołanie", zasadnie potraktowane przez Sąd I instancji jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podano, że w piśmie tym organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko

w sprawie, stwierdzając, że brak jest podstaw, by uznać, że skarżąca nie przystąpiła

do kolokwium habilitacyjnego z przyczyn od niej niezależnych i podtrzymał (wynikające z wezwania do zapłaty) zobowiązanie do spłaty pobranego przez nią stypendium habilitacyjnego. Wskazano, że także z odpowiedzi organu na skargę wynika,

że do stanowiska skarżącej wyrażonego w piśmie z 20 lipca 2014 r. organ ustosunkował się pismem z 7 lipca 2014 r. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji powinien stosować przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej jako: ustawa o stopniach naukowych), a nie ustawy o szkolnictwie wyższym, wskazując na art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych. Wskazano, że sprawy z zakresu przyznawania stypendiów doktorskich

i habilitacyjnych, ich cofania, czy też zobowiązania do zwrotu pobranego stypendium są regulowane przez ustawę o stopniach naukowych oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie z 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro skarżąca wykorzystała przysługujący jej środek zaskarżenia w postępowaniu przed organami Uniwersytetu [...], to nie było podstaw do odrzucenia jej skargi.

W piśmie z dnia 10 kwietnia 2018 r. – w odpowiedzi na wezwanie Sądu – skarżąca oświadczyła, że przedmiotem jej skargi jest także ostateczna decyzja, błędnie datowana na dzień 7 lipca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji.

Podnieść zatem należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. [...] uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 18 lipca 2017 r. W związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W swoim postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia przysługujące jej w toku postępowania administracyjnego, gdyż pismo Prorektora do spraw Kadr Uniwersytetu [...] datowane na dzień 7 lipca 2014 r., ale doręczone skarżącej w dniu 18 sierpnia

2014 r. stanowi odpowiedź na pismo skarżącej z dnia 20 lipca 2014 r. będące wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarga jest dopuszczalna. Podnieść przy tym należy, że wprawdzie pismo datowane na 7 lipca 2014 r. zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 18 sierpnia 2014 r., a skarga została wniesiona do Sądu w dniu 3 kwietnia 2017 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., ale okoliczność ta nie może skutkować odrzuceniem skargi

z powodu uchybienia terminu. Należy bowiem podkreślić, że pismo z dnia 7 lipca

2014 r. nie zostało określone jako decyzja administracyjna, a tym bardziej nie zawierało pouczenia co do przysługujących stronie środków zaskarżenia. Stosownie zaś do treści art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W związku z tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2017r., sygn. akt II OZ 1206/17, postanowienie NSA 30 października 2017r., sygn. II OZ 1326/17, postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2017r. sygn. akt II OZ 1483/17, dostępne w Internecie). Tym bardziej zasadę te należy zastosować w przypadku braku pouczenia co do środków zaskarżenia. Wskazać przy tym należy, że o tym, iż sprawa podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnoprawnym rozstrzygnięto w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2017 r. [...] odrzucającym pozew [...] przeciwko skarżącej z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, a skarga do tut. Sądu została wniesiona niezwłocznie po dacie jego wydania. Ponadto postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. [...] Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na przywołane postanowienie Sądu I instancji.

W tej sytuacji odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu w ogóle pozbawiłoby stronę możliwości kwestionowania zasadności żądania zwrotu stypendium.

Przechodząc zatem do meritum sprawy stwierdzić należy, że skład orzekający

w niniejszej sprawie podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w uchylonym postanowieniu tut. Sądu, które nie zostało zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, że pismo Prorektora [...] z dnia 9 lipca 2014 r., określone jako "Wezwanie do zapłaty", należy uznać za decyzję administracyjną, gdyż zawiera ono minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako decyzja administracyjna, a mianowicie: wskazanie organu wydającego, adresata decyzji, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej. Z tych samych względów za taką decyzję należy uznać pismo datowane na dzień 7 lipca 2014 r., które – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny – stanowiło rozstrzygnięcie wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy.

Podnieść także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,

że w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy ustawy o stopniach naukowych oraz rozporządzenia z 2005 r., powołując się przy tym na wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r. (sygn. akt I OSK 427/12, dostępny w Internecie). Należy zatem zauważyć,

że w wyroku tym stwierdzono, że rektor uniwersytetu jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego

w zakresie a) przyznania stypendium habilitacyjnego, b) cofnięcia tego stypendium,

a także c) zobowiązania do zwrotu całości lub części pobranego stypendium, ponieważ został powołany do załatwiania tych spraw z mocy prawa – odpowiednio § 3 ust. 1, § 6

i § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia z 2005r. Powyższe kompetencje rektor wykonuje

w drodze decyzji administracyjnej, co wynika z przywołanych wcześniej § 3 ust. 1, § 6

i § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia z 2005 r., ponieważ zgodnie z zaaprobowanym zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie poglądem, o tym czy dany akt jest decyzją administracyjną, postanowieniem czy też innym aktem lub czynnością organu, przesądza jego treść, a nie nazwa. Skoro we wszystkich trzech przywołanych tu przypadkach (przyznanie, cofnięcie czy zobowiązanie do zwrotu pobranego stypendium) mamy do czynienia z jednostronnym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawnej dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podjęte przez ten organ

w sferze stosunków zewnętrznych, to nie ulega najmniejszej wątpliwości, że we wszystkich tych przypadkach rektor ma obowiązek działać w drodze decyzji. Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w treści art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych, który stanowi, że minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, warunki przyznawania stypendiów, o których mowa w ust. 1, a w szczególności: organ uprawniony do podejmowania decyzji w sprawach, m.in. cofania i zwrotu stypendiów. Tak więc przepis ustawy wyraźnie mówi, że w tych sprawach rozstrzygnięcia organu szkoły zapadają w formie decyzji. Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sytuacji tej nie zmienia fakt zawarcia umowy

o stypendium habilitacyjne.

Skoro zatem o zwrocie stypendium organ może orzec wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, to tym samym zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym organ – stosownie do art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Winien zatem zgromadzić i rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać, jakie fakty uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, jak również przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające stosownie do wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego. Także z podjętych rozstrzygnięć, które nie zostały przez organ określone jako decyzje administracyjne, nie wynika jakie fakty organ uznał za udowodnione i na jakich dowodach się oparł. W związku z tym stwierdzić należy że zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania, co – wbrew stanowisku organu przedstawionemu w odpowiedzi na skargę - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym organ winien ponownie rozpoznać sprawę, mając na względzie powyższe wskazania Sądu. Natomiast skarżącej należy wyjaśnić, że z uwagi na powyższe uchybienia Sąd na tym etapie postępowania nie może wypowiadać się co do podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do zasadności żądania zwrotu stypendium.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (818 zł) oraz od skargi kasacyjnej (410 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo do sporządzenia skargi kasacyjnej (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej za sporządzenie skargi kasacyjnej (1800 zł) ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).