Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1770/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. J., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w W. przy ul. [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że B. J. w dniu [...] kwietnia 1991 r. wystąpiła do Urzędu Dzielnicy [...] o zwrot nieruchomości położonych w W., przy ul. [...]. Następnie pismem z dnia [...] listopada 1991 r. wnioskodawczyni ponowiła swoje żądanie, wnosząc nadto o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu wskazanych wyżej nieruchomości na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Nieruchomości będące przedmiotem wniosku obecnie stanowią część działki nr [...], część działki o numerze [...], jak również działki nr [...] i [...] i są własnością miasta W. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] listopada 2008 r. poprzednim właścicielem przedmiotowej nieruchomości hipotecznej nr [...] był L. D. na mocy aktu kupna zeznanego dnia [...] marca 1934 r. Spadkobiercą L. D. była M. P., która nabyła spadek w całości na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Miasta W. Wydział II Cywilny z dnia [...] czerwca 1980 r. Z kolei spadkobiercami M. P. zostały H. P. i M. P. (postanowienie Sądu Rejonowego dla Miasta W. II Wydział Cywilny z dnia [...] marca 1993 r.).

Organ przywołał treść art. 7 ust. 1 i 2 wskazanego dekretu i wyjaśnił, że datą objęcia w posiadanie niniejszej nieruchomości był dzień 19 kwietnia 1948 r., jako data ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Wobec powyższego termin do złożenia wniosku dekretowego upływał w dniu 19 października 1948 r. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1950 r. nr [...], którym Prezydent odmówił przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] i jednocześnie potwierdził, że nieruchomość ta przeszła na własność gminy Miasta W. Z przedmiotowego orzeczenia wynika również, że orzeczeniem z dnia [...] marca 1949 r. Zarząd Miejski Miasta W. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Powyższe orzeczenia podlegały kontroli nadzorczej, w trybie przepisów kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzjami z dnia [...] maja 1999 r. i z dnia [...] września 1999 r. stwierdziło nieważność obu tych orzeczeń. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] maja 1999 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. Kolegium zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2001 r. Ostatecznie Kolegium postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] podjętą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej wskazaną wyżej decyzją Kolegium z dnia [...] września 1999 r., Kolegium utrzymało w mocy przedmiotową decyzję. Zatem w kontekście ewentualnego wniosku dekretowego poprzedniego właściciela nieruchomości objętej niniejszą sprawą, organ I instancji ustalił, że nie ma możliwości przyjąć, że wniosek taki został złożony. Organ podał przy tym, że potwierdzeniem powyższych okoliczności jest orzeczenie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1950 r., pismo samego zainteresowanego z dnia [...] maja 1950 r., w którym L. D. zwrócił się z prośbą o wydanie zaświadczenia, że nie składał przedmiotowego wniosku oraz zaświadczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Wydział Polityki Budowlanej z dnia [...] czerwca 1950 r., w którym potwierdzono, że nie doszło do złożenia wniosku dekretowego. Organ powołał się także na wnioski Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] lipca 1974 r. oraz z dnia [...] października 1976 r., z których pośrednio wynika, że nie zaistniała okoliczność skorzystania przez poprzednich właścicieli z prawa przewidzianego art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu. W ocenie organu I instancji istotne są także pisma Archiwum Państwowego Miasta W. z dnia [...] października 2008 r. oraz [...] listopada 2008 r. potwierdzające, że w zasobach archiwum nie odnaleziono dokumentów mogących świadczyć o istnieniu przedmiotowego wniosku. W kontekście powyższego organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. [...] Urząd Wojewódzki w W. poinformował, że w rejestrze wniosków dekretowych istnieje zapis dotyczący złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] przez osobę pod nazwiskiem D. A. Przy czym głównym źródłem informacji w tym przedmiocie są akta własnościowe nieruchomości. Podsumowując organ I instancji przyjął, że wniosek dekretowy nie został złożony. Jednocześnie odmówił wiarygodności pośredniemu dowodowi w postaci oświadczenia [...] Urzędu Wojewódzkiego stwierdzając, że zapis w rejestrze może wynikać z faktu prawdopodobnego złożenia przez L. D. wniosku dekretowego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W efekcie powyższego Prezydent Miasta W. stwierdził, że przedmiotem rozstrzygnięcia w okolicznościach sprawy może być wyłącznie wniosek B. J. z dnia [...] listopada 1991 r. Wobec powyższego, powołując się na przepis art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), jak również art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] stwierdził, że wniosek zainteresowanej występującej w niniejszej sprawie jako pełnomocnik spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości, tj. H. P. i M. P. został złożony po terminie, który upływał w dniu 31 grudnia 1988 r., co implikuje niemożność jego pozytywnego rozpatrzenia.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. J. złożyła odwołanie. W uzasadnieniu wskazała na fakt istnienia w rejestrze wniosków dekretowych [...] Urzędu Wojewódzkiego zapisu dotyczącego złożenia wniosku przez D. A. W ocenie odwołującej się organ bezpodstawnie przyjął, że powyższe nie świadczy o istnieniu przedmiotowego wniosku. Podniosła również, że pismo L. D. z dnia [...] maja 1950 r. nie może być dowodem w sprawie, gdyż było napisane pod groźbą zapłaty "wzbogacenia wojennego". Nadto w sprawie nie może mieć zastosowania ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i wyjaśnił, że w świetle przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dniem wejścia w życie tej ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 powołanego dekretu. Zgodnie z ust. 2 tegoż przepisu poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogli zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzekał rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy. Z kolei stosownie do treści przepisu art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 wskazanego dekretu, wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1 (tj. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość. W kontekście powyższego słusznie organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność ewentualnego istnienia wniosku, złożonego w trybie przepisów dekretu przez poprzednich właścicieli nieruchomości objętej postępowaniem. Wyjaśnienie przedmiotowej okoliczności miało bowiem kluczowe znaczenie w sprawie. Stwierdzenie przez organ I instancji, że w sprawie istnieje przedmiotowy wniosek nie rozpoznany ostatecznie przez właściwe organy skutkowałoby koniecznością jego rozpoznania, co wykluczałoby możliwość rozstrzygnięcia sprawy wniosku B. J. z dnia [...] kwietnia 1991 r. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji błędnie przyjął jako datę wniosku zainteresowanej dzień [...] listopada 1991 r. W aktach sprawy znajduje się kopia dokumentu, datowanego na dzień [...] kwietnia 1991 r. z prezentatą Urzędu Dzielnicowego dla W. z tej samej daty, z którego jednoznacznie wynika, że zawiera on wniosek zainteresowanej o zwrot nieruchomości, której dotyczy sprawa. W tym zakresie Prezydent Miasta W. dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa, albowiem nie wyjaśnił z jakich przyczyn nie wziął pod uwagę przedmiotowego dokumentu. Jednakże uchybienie to, zdaniem Kolegium, nie ma znaczenia z uwagi na datę złożenia przedmiotowego dokumentu. Nadto Kolegium w pełni podzieliło przeprowadzoną przez organ I instancji ocenę materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. W szczególności Kolegium uznało, ze nie sposób przyjąć w świetle zgromadzonego materiału, iż L. D. rzeczywiście złożył wniosek dekretowy w przepisanym prawem terminie. Wskazuje na to przede wszystkim okoliczność nie odnalezienia takiego wniosku w zasobach archiwalnych Miasta W. Dowodami pośrednim, mającym pomniejsze znaczenie w przedmiotowej sprawie, może być wniosek zainteresowanego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nie wystąpienie z wnioskiem przewidzianym w przepisie art. 7 dekretu. W świetle powyższego organ był zobowiązany do rozstrzygnięcia charakteru pisma B. J. z dnia [...] listopada 1991 r. (co jak wskazano wyżej stanowiło w ocenie Kolegium uchybienie, z uwagi na istnienie w aktach sprawy wcześniejszego pisma analogicznej treści z dnia [...] kwietnia 1991 r.), a to nie nastręczało trudności, albowiem treść tegoż wystąpienia wskazuje jednoznacznie na fakt domagania się zwrotu wskazanych w piśmie nieruchomości. W sytuacji, w której z pismem takim wystąpiła osoba będąca pełnomocnikiem spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomości, organ musiał przeprowadzić postępowanie wskazane wyżej celem rozstrzygnięcia, na jakiej podstawie należy wydać decyzję. Rozważania organu I instancji słusznie skupiły się na treści przepisów art. 82 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. To z kolei doprowadziło do podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z treścią przepisu art. 214, z uwagi na niewątpliwy i niekwestionowany przez B. J. fakt uchybienia terminu do złożenia wniosku w oparciu o ten przepis. W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1716/2007, w którym Sąd stwierdził w odniesieniu do wskazanego wyżej przepisu, że przyznanie prawa użytkowania wieczystego uzależnione zostało od spełnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. stosowny wniosek musiał zostać złożony w przewidzianym terminie (do dnia 31 grudnia 1988 r.) oraz grunt musiał być zabudowany w sposób pokreślony w powołanym przepisie. Niewystąpienie choćby jednej z tych przesłanek skutkuje nieuwzględnieniem wniosku i w konsekwencji wydaniem przez organ decyzji odmownej. Natomiast w kontekście charakteru prawnego terminu określonego omawianą regulacją organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 453/2008, stosownie do którego termin określony w art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter terminu zawitego prawa materialnego i jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do uzyskania prawa użytkowania wieczystego.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2009 r. Decyzja Kolegium została doręczona, jak wynika z jej rozdzielnika, B. J. jako stronie postępowania.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. J. W uzasadnieniu złożonej skargi podniosła, że w jej ocenie organy zastosowały przepisy art. 82 ustawy o gospodarce gruntami, które nie mają w tej sprawie zastosowania. Podniosła, że zgodnie z treścią pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2009 r. L. D. złożył tzw. wniosek dekretowy, czemu bezpodstawnie zaprzeczają organy wydające zaskarżone decyzje.

W tej sytuacji skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie wniosku dotyczącego zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W treści skargi zawarta została również informacja, że w kwietniu 2010 r. zmarła jedna ze skarżących H. P.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przede wszystkim Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (tak samo jak i decyzja organu I instancji) została doręczona skarżącej B. J., jako stronie przedmiotowego postępowania administracyjnego, co daje Sądowi podstawę do rozpatrzenia złożonej skargi.

Sąd uznał, że musi zostać stwierdzona nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ obarczona jest ona wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prowadziło bowiem postępowanie czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania przez nie zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 532/07).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (np. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; z 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 140/11, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nadzorczym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skierowało zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. do zmarłej w dniu [...] kwietnia 2010 r. H. P., której okoliczność śmierci nie była prawdopodobnie znana organowi w dacie wydawania decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu skierowane zostało do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek jej śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie, jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania odwoławczego i adresatami zaskarżonej decyzji winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przeprowadziło postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszyło przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności. Skierowana została bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Ponadto organ odwoławczy skierował kwestionowaną decyzję do skarżącej B. J. jako strony przedmiotowego postępowania, pomimo że analiza zebranych w sprawie dokumentów nie daje podstaw do takiego wniosku. B. J. legitymuje się jedynie pełnomocnictwem do reprezentowania M. P. i H. P. Z akt sprawy nie wynika, by była ona następcą prawnym byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości bądź posiadała inny tytuł do tej nieruchomości uzasadniający przyjęcie przez organ, że posiada ona samodzielny przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów.

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy przede wszystkim ponownie ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Czyniąc to organ II instancji wyjaśni także, w jakim charakterze prawnym w rozpatrywanej sprawie występuje B. J. Czy posiada ona przymiot strony postępowania, czy też działa jedynie jako pełnomocnik jednej ze strona tego postępowania. Po zbadaniu powyższego organ stosownie zakwalifikuje B. J. jako stronę postępowania lub też pełnomocnika strony tego postępowania i odpowiednio do tej kwalifikacji określać będzie B. J. jako adresata wydanego rozstrzygnięcia. Czyniąc te ustalenia organ odwoławczy będzie miał na względzie treść przepisów art. 32, art. 40 § 2 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz postawione w odwołaniu zarzuty, organ rozpozna ponownie odwołanie oraz wniosek z dnia [...] kwietnia 1991 r. dotyczący nieruchomości położonych w W. przy ul. [...]. Biorąc natomiast pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Organ będzie miał przy tym na uwadze różnicę znaczeniową między określeniami "nie złożono wniosku w terminie" a "nie złożono wniosku".

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.