Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2435/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Banaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi W. M. i L. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. P. i L. P. (dalej: skarżący) jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...], wydana w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Starosta [...] (dalej: Starosta) decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowo - mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, w tym wewnętrzną instalacją gazu ziemnego oraz rozbiórką istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w [...][...] dla Z. K.. Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 nr [...] z dnia przeniósł ww. decyzję na rzecz, "[...]" Sp. z o.o. T. ul. W. [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył, wszczęte na wniosek skarżących postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty, a GINB decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

W wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 897/18 uchylił obie ww. decyzje organów administracji stwierdzając, że nawet jeśli według wyliczeń projektantów zachowane zostały techniczno-budowalne normy minimalnego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych, to nie pozbawia to skarżących statusu strony postępowania, skoro sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania projektowanej inwestycji na lokal skarżących jest wystarczającą przesłanką do przyznania im przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r. uznając, że nie jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, w szczególności będących materialnoprawną podstawą jej wydania przepisów Prawa budowlanego, jak i przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych techniczno – budowlanych. W ocenie Wojewody decyzja Starosty pozostaje również w zgodzie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odwołaniu od decyzji Wojewody skarżący wskazali na niezastosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w wyroku WSA z dnia 11 grudnia 2018 r.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. GINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, po przedstawieniu stanu sprawy oraz specyfiki postępowania nieważnościowego przytoczył treść art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 według stanu na dzień wydania badanej decyzji starosty) i stwierdził, że inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyniąc zadość wymaganiom określonych we wspomnianych przepisach.

Dalej organ odwoławczy powołał art. 35 ust. 1 pkt Prawa budowlanego (w brzmieniu z daty wydania badanej decyzji), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanym. W kontekście tego przepisu GINB stwierdził, że działka, na której realizowana jest sporna inwestycja w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była postanowieniami uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obszar, na którym znajduje się działka inwestycyjna nr [...] oznaczony jest symbolem UM (teren usług nieuciążliwych jako przeznaczenie podstawowe; mieszkalnictwo wielorodzinne i jednorodzinne intensywne jako przeznaczenie dopuszczone, pod warunkiem nie więcej niż 40% udziału funkcji mieszkaniowej w wykorzystaniu tego terenu).

Z powyższego GINB wywiódł, że sporna inwestycja (budynek usługowo-mieszkalny wraz z instalacjami wewnętrznymi) nie narusza rażąco ustaleń ww. miejscowego planu w zakresie dopuszczalnego przeznaczenia terenu. Organ podkreślił, że parametry projektowanej inwestycji nie naruszają w sposób rażący ustaleń, co do nieprzekraczalnej linii zabudowy; powierzchni terenu biologicznie czynnej - nie mniej niż 25% (projektowana - 25,42% - Projekt budowlany - Architektura - Opis do projektu zagospodarowania terenu - str. 21); maksymalnej wysokości zabudowy - maksymalnie 4 kondygnacje i nie więcej niż 14 m od poziomu terenu do najwyższego punktu budynku (projektowana - 3 kondygnacje o wysokości 10,9 m); ukształtowania dachów - nawiązujące do dachów zabudowy sąsiada z preferencją dachów wysokich, tzn. o spadku połaci w stosunku do poziomu powyżej 30° (projektowana - dach płaski); maksymalnej wysokości poziomu parteru (dla zabudowy zlokalizowanej wzdłuż ulic) - 0,50 m od poziomu parteru (projektowana - 12 cm); ilości miejsc parkingowych - 25 miejsc parkingowych / 100 mieszkańców w zabudowie wielorodzinnej, 25 miejsc parkingowych / 1000m2 pow. użytkowej usług (projektowana - 15 miejsc parkingowych na dwa lokale mieszkalne oraz 349,4m powierzchni usługowej); czy też obsługi komunikacyjnej.

Zdaniem GINB rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją również nie naruszają rażąco przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji, dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). W szczególności nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że elewacja zachodnia spornego budynku usługowo-mieszkalnego z otworami znajduje się w odległości ok. 8 m od granicy z działką drogową nr [...] (ul. T.). Z kolei elewacja południowa spornego budynku usługowo- mieszkalnego z otworami usytuowana jest w granicy z działką drogową nr [...] (ul. S.).

Odwołując się do brzmienia § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych GINB podniósł, że usytuowanie budynku usługowo-mieszkalnego w granicy z działką drogową dopuszczały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 37 ust. 2 ww. uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2004 r.).

Odnosząc się do kwestii usytuowania w granicy z działkami nr ew. [...] i [...] ściany wschodniej i północnej spornego budynku usługowo-mieszkalnego bez otworów, zaprojektowanych jako ściany oddzielenia pożarowego REI 120 GINB wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] Starosta [...] udzielił zgody inwestorowi – Z. K. - na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych umożliwiające wykonanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej budowie budynku usługowo-mieszkalnego bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...].

W związku z powyższym, w ocenie GINB projektowany obiekt nie narusza rażąco wymogów § 12 ww. rozporządzenia.

Podobnie GINB ocenił przepisy § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przytaczając jego treść podniósł, że odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (13 ust. 4). Z taką zaś zabudową mamy do czynienia w sprawie, co wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rozdziału 3 – I. Jednostka "A" Centrum wskazującego, że działka inwestycyjna oraz działki sąsiednie znajdują się na terenie zabudowy śródmiejskiej.

Dalej GINB wyjaśnił, że zgodnie z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pokoje mieszkalne powinny mieć czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września), w godzinach 7:00-17:00. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.

Innymi słowy, w przypadku mieszkania wielopokojowego, wystarczy, że jeden pokój mieszkalny ma zapewniony minimalny czas nasłonecznienia - 3 godziny, bądź 1,5 godziny w zabudowie śródmiejskiej.

O odniesieniu do powyższych przepisów organ odwoławczy podniósł, że ze znajdującej się w aktach sprawy analizy nasłonecznienia nie wynika, aby usytuowanie spornej inwestycji rażąco uchybiało § 13 oraz § 60 ww. rozporządzenia, zwłaszcza w stosunku do lokalu skarżących usytuowanego w budynku na działce nr [...], przy ul. S. w [...]. Zarzuty skarżących w powyższym zakresie GINB ocenił, jako niepoparte żadnymi dowodami. Skarżący nie przedstawili bowiem żadnego opracowania, jak również nie powołali się na jakąkolwiek udokumentowaną obiektywną okoliczność, która mogłaby skutecznie podważyć rzetelność wykonanej analizy przesłania przedłożonej przez inwestora, a sporządzonej przez uprawnioną osobę.

Jednocześnie organ powołując się na stanowisko utrwalone w judykaturze wskazał, że obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie oznacza przerzucenia na niego całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń, dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony.

Zdaniem GINB projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. Natomiast projekt zagospodarowania terenu spornej inwestycji został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Podsumowując organ odwoławczy podzielił ocenę Wojewody, że kontrolowana decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r., nie jest obarczona również żadną z pozostałych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB skarżący zarzucili:

I. rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj.

- art. 76 k.p.a. poprzez stronnicze i niepełne zebranie materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie uzasadnienia faktycznego oraz zawarcie w zaskarżonej decyzji powierzchownego uzasadnienia prawnego ograniczającego się do cytowania przepisów;

-art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału stron;

- art. 227 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd do jakiej instytucji winna być wniesiona skarga;

II. rażące naruszenie zasad postępowania tj.:

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy;

- art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie działań nakierowanych na osiągnięcie wcześniej założonego celu postępowania;

- art. 11 k.p.a. poprzez oparcie sentencji decyzji na mglistych, ogólnikowych stwierdzeniach, nie odniesionych do konkretnej sprawy;

III. naruszenie interesu prawnego tj.

- art. 4 Prawa budowlanego polegające na oparciu odmowy bez uwzględnienia innych przepisów w tym § 13 rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- art.. 4 Prawa budowlanego polegające na oparciu odmowy bez uwzględnienia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu skarżący podnieśli, że nie zastosowano się do wytycznych wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 897/18, z którego wynikało, że należy skarżących uznać za strony postępowania, a podtrzymanie decyzji drugiej instancji potwierdza tylko wniesiony w odwołaniu zarzut, że urząd nie patrzy na obywateli tylko podejmuje działania nakierowane na osiągnięcie wcześniej założonego celu poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Skarżący podnieśli, że mieszkają w lokalu już kilka lat i po wybudowaniu przez budynku usługowo - mieszkalnego komfort zamieszkania w niedoświetlonym mieszkaniu znacznie się obniżył, tym samym wartość ich mieszkania spadła.

W ocenie skarżących argumenty organu są błędnie przytoczone, a te podnoszone przez WSA w wyroku z dnia 11 grudnia 2018 r. pominięte.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zarówno kontrolowana, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji są prawidłowe.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GINB z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. K. pozwolenia na budowę budynku usługowo - mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, w tym wewnętrzną instalacją gazu ziemnego.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wywołane zostało wnioskiem skarżących, a zadaniem organu orzekającego w tak uruchomionym postępowaniu nadzwyczajnym było wyjaśnienie, czy decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. jest dotknięta którąkolwiek z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd podziela ocenę organów obu instancji, że badana decyzja Starosty nie jest dotknięta żadną z wad nieważności. Organy dokonały wbrew zarzutom skargi właściwych ustaleń w sprawie, tak w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego. Prowadząc postępowanie nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W konsekwencji dokonanej analizy – prawidłowo uznały, że nie ma podstaw do zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. i wyeliminowania z obrotu prawnego na jego podstawie decyzji Starosty, dając temu wyraz w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że celem postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 156 i nast. k.p.a., jest ustalenie, czy wystąpiły wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Przy czym, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czego zdają się nie dostrzegać skarżący, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego, nie gromadzi materiału dowodowego, nie przeprowadza też żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w toku zwykłego postępowania administracyjnego. Ocenia wyłącznie, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa, jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 2129/19). W przypadku ustalenia ich wystąpienia, organ ma obowiązek stwierdzić nieważność badanej decyzji (chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.) Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia przesłanek nieważności winna mieć charakter ścieśniający.

Przypomnienia również wymaga, że naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Analiza akt sprawy potwierdza ustalenia organów, że do wniosku o pozwolenia na budowę inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również projekt budowlany wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Sporne zamierzenie budowlane obejmowało budowę budynku usługowo - mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, w tym wewnętrzną instalacją gazu ziemnego oraz rozbiórką istniejącego budynku mieszkalnego.

Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Działka, na której zlokalizowano inwestycję objęta jest zakresem obowiązywania uchwały Rady Miasta [...] z [...] lipca 2004 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i położona jest na terenie przeznaczonym pod usługi nieuciążliwe jako przeznaczenie podstawowe z dopuszczeniem mieszkalnictwa wielorodzinnego i jednorodzinnego intensywnego (oznaczona symbolem "UM"), pod warunkiem nie więcej niż 40% udziału funkcji mieszkaniowej w wykorzystaniu terenu.

Analiza projektu, wbrew twierdzeniom skarżących potwierdza, że inwestycja jest zgodna z ww. planem miejscowym i nie koliduje z zagospodarowaniem działek sąsiednich. Zachowane zostały wszystkie wytyczne planu. Do projektu inwestor załączył analizę udziału poszczególnych funkcji w zagospodarowaniu terenu "UM" w obszarze "A3" sporządzoną przez uprawnioną osobę, zgodnie z którą powierzchnia terenu zajętego pod zabudowę mieszkaniową nie przekroczy 40% i wyniesie 19,08%.

W złożonej skardze skarżący wskazują na naruszenie § 37 planu miejscowego poprzez dopuszczenie spornej zabudowy w granicy z działką nr [...], na której usytuowany jest budynek wielorodzinny, w którym posiadają mieszkanie. Powyższy przepis w ust. 1 stanowi: "nakazuje się na działkach przeznaczonych pod zabudowę w jednostce "A", lokalizowanie nowych obiektów bezpośrednio przy granicy, w sposób umożliwiający tworzenie zwartej zabudowy pierzejowej wzdłuż ciągów komunikacyjnych następujących ulic: P., W., K., K.(wraz z narożnikami tych ulic i ulic poprzecznych) – na odcinkach zgodnie z rysunkiem planu, zaś ust. 2 "w jednostce "A", na terenach nie określonych w ust. 1. postuluje się lokalizację budynków bezpośrednio przy granicy działek, o ile zapisy planu i przepisy odrębne nie stanowią inaczej". Z kolei § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewiduje, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działek.

Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że elewacja południowa spornego budynku z otworami usytuowana jest w granicy z działką drogową [...] (ul. S.). Takie usytuowanie budynku usługowo – mieszkalnego (w granicy z działką drogową) dopuszczały wprost ustalenia planu miejscowego zawarte w powyższym przepisie. Natomiast, co do jego usytuowania w granicy z sąsiednią działką, na której położony jest budynek wielorodzinny, jak i z działką nr [...] wskazać należy, że taka z kolei lokalizacja możliwa była w związku z uzyskaniem przez inwestora zgody na odstępstwo (postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...]) od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zatem zaprojektowanie elewacji wschodniej i północnej spornego budynku usługowo-mieszkalnego bez otworów na działce nr [...], jako ścian oddzielenia pożarowego REI 120 usytuowanych w granicy z działkami nr [...] i [...], nie naruszało rażąco wymogów tegoż rozporządzenia.

Podstawę prawną dla usytuowania budynku w granicy z ww. działkami budowlanymi, stanowił w niniejszej sprawie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten został zastosowany poprzez wydanie ww. postanowienia, o którym mowa w art. 9 ust. 2, przy czym postanowienie (jak wynika z jego treści) zostało poprzedzone trybem przewidzianym w art. 9 ust. 2-3 Prawa budowlanego (wniosek organu do Ministra, zgoda Ministra). Postanowienie to nie zostało doręczone skarżącym, a Wspólnocie [...] w M. reprezentującej na zewnątrz interesy właścicieli lokali odrębnych.

Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący poddają w wątpliwość uznanie przez Starostę uzasadnionego przypadku do zastosowania odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych, jednakże należy podkreślić, że w postępowaniu nadzorczym, obwarowanym koniecznością uwzględnienia zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz przesłanką rażącego naruszenia prawa, do podważenia decyzji ostatecznej nie wystarczy wątpliwość co do zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Konieczne jest ustalenie, że w omawianym zakresie doszło do oczywistego, rażącego naruszenia prawa. Na taką okoliczność skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze nie wskazali, nie stwierdziły jej również orzekające w postępowaniu nieważnościowym organy.

Rację mają one również, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, określających warunki naturalnego oświetlania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. W projekcie znajduje się szczegółowa analiza nasłonecznienia i przesłaniania (Projekt budowlany rys. nr 2 i 4), której skarżący, (w zakresie zakwestionowania wymaganego czasu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych) nie podważyli np. opracowaniem przeciwnym. Dokonując oceny przedłożonej analizy Wojewoda, a następnie GINB szczegółowo, wbrew zarzutom skargi wyjaśnili, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiająca naturalne oświetlenie tych pomieszczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), może być zmniejszona nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (§ 13 ust. 4 ww. rozporządzenia). Z taką właśnie zabudową mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Rozdział 3: jednostka "A" – Centrum (w której zlokalizowana jest sporna inwestycja) stanowi wielofunkcyjny obszar śródmiejski z koncentracją usług, administracji i funkcji prestiżowych oraz zabudową mieszkaniową wielorodzinną i jednorodzinną (o zwiększonej intensywności). Z analizy nasłonecznienia wynika, że w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...], dokonano sprawdzenia dla trzech najniżej położonych mieszkań, a więc najmniej korzystnie (jedno na parterze, dwa na I piętrze) zlokalizowanych w najbliższej odległości od projektowanego budynku na działce nr [...]. Wynika z niej również, że warunek, o którym mowa w § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury (czas nasłonecznienia) dla wszystkich pomieszczeń mieszkalnych w istniejących budynkach sąsiednich zostanie spełniony, bowiem najkrótszy czas nasłonecznienia w pokoju dziennym z wnęką kuchenną w mieszkaniu położonym na I piętrze w budynku na działce nr [...] będzie wynosił 2 godz. 10 min. przy minimalnym nasłonecznieniu w zabudowie śródmiejskiej dla mieszkania wielopokojowego wynoszącym 1,5 godziny (§ 60 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych).

Sąd podziela ocenę organów, że analiza nasłonecznienia i przesłaniania została wykonana prawidłowo, a wnioski z niej płynące wskazują, że planowana inwestycja nie narusza w sposób rażący przepisów techniczno-budowlanych w zakresie zapewnienia pomieszczeniom mieszkalnym w sąsiednich budynkach naturalnego oświetlenia. Ocena tego dokumentu dokonana przez Wojewodę i GINB jest prawidłowa i nie narusza zasady wynikającej z art. 80 k.p.a. Dodatkowo należy podnieść, że rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uznał projekt zagospodarowania działki za zgodny z wymogami ochrony przeciwpożarowej.

Odnosząc się do twierdzenia skarżących, że "obniżył się komfort zamieszkania w niedoświetlonym mieszkaniu", należy stwierdzić, że w zasadzie każda inwestycja w zabudowie miejskiej, a zwłaszcza intensywnej śródmiejskiej, określonej w planie miejscowym, powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże, gdy w sprawie uzyskano wszelkie wymagane prawem uzgodnienia, opinie, czy zgody na odstępstwo to nie można stawiać skutecznego zarzutu, że wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego rażąco to prawo narusza.

Nie mogły odnieść zamierzonego skutku również zarzuty skarżących, jakoby organy nie wykonały wytycznych tut. Sądu zawartych w wyroku z dnia 11 grudnia 2018 r. (uchylającym decyzje organów obu instancji w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego), co argumentują: "należało nas uznać za strony postępowania z uwagi na fakt, że L. P. jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. S.(...) i dodatkowo z uwagi na to, że znajdujemy się w obszarze oddziaływania obiektu".

Wyjaśnić należy, że wbrew zarzutom skargi Wojewoda zastosował się do wytycznych Sądu przyznając skarżącym interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r., czemu dał wyraz badając tę decyzję pod kątem ewentualnego obarczenia jej wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W powyższym wyroku, co należy podkreślić, a czego zdają się nie dostrzegać skarżący, Sąd w ogóle nie badał kwestii dotyczącej przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, bowiem uczynić tego nie mógł, jako że przedmiotem oceny Sądu była wyłącznie prawidłowość umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dokonana natomiast następczo (po ww. wyroku) przez Wojewodę jak i GINB ocena o niewystąpieniu w sprawie wad nieważności, jest zdaniem Sądu w pełni uprawniona.

Sąd wyjaśnia przy tym raz jeszcze, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sprzeczność, mogąca prowadzić do stwierdzenia ww. wady nieważności, nie występuje w badanej decyzji, zarówno w kwestiach spornych (powyżej omówionych), jak i w innych – prawidłowo rozważonych przez GINB.

Dlatego też Sąd nie znalazł przyczyn, dla których zaskarżoną decyzję GINB, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r., należałoby wyeliminować z obrotu prawnego.

Oceny tej nie zmieniają zarzuty skargi. Sąd nie stwierdził bowiem, aby w postępowaniu nadzorczym zakończonym zaskarżoną decyzją (w sposób istotny) naruszono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. GINB rozważył zagadnienie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisami techniczno - budowlanymi. Dokonując takiej oceny nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Nie naruszył także art. 10 k.p.a., ustalając prawidłowo strony postępowania. Prawidłowo też wbrew twierdzeniom skarżących pouczył o sposobie i terminie zaskarżenia decyzji do Sądu (tego zarzutu skarżący bliżej nie sprecyzowali). Również uzasadnienie zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewody obejmuje wszystkie niezbędne elementy i nie narusza wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.