Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 88/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1, art. 13g ust. 1-1a, art. 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 2657 (dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] nakładającą na K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. karę pieniężnej w wysokości 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] należącego do K. Sp. z o.o. z siedzibą w B., którym wykonywany był transport drogowy rzeczy na trasie [...]. Pojazdem tym kierował kierowca S. K.. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu wraz z naczepą przy użyciu statycznych, przenośnych wag stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,49 t oraz na potrójnej osi nienapędowej naczepy o 1,33 t, a także przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 0,38 t. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., który został podpisany przez kierowcę.

Pismem z dnia [...[ lipca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] zawiadomił K. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając ją o treści art. 10 § 1 k.p.a.

W nawiązaniu do otrzymanego zawiadomienia K. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. wskazała na nieprawidłowości w treści protokołu kontroli podnosząc, iż wskazany w protokole pojazd marki [...] nie jest trzyosiowy i nie był zarejestrowany w 2004 r., a naczepa nie jest dwuosiowa i nie została zarejestrowana w 2005 r. Ponadto strona podniosła, iż zachodzi sprzeczność między treścią samego protokołu, a treścią załącznika do niego. Z treści załącznika wynika bowiem, że kontrola dotyczyła zupełnie innego zespołu pojazdów, którym kierował inny kierowca i którym wykonywany był przewóz rzeczy na trasie z Polski do Litwy. Z uwagi na powyższe sprzeczności, które w ocenie strony nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy stwierdzone uchybienia dotyczą jej pojazdu, wniosła ona o umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na powyższe pismo organ w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. poinformował stronę, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż omyłkowe zapisy w protokole kontroli oraz w załączniku do niego nie mają wpływu na faktyczne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi na drodze w związku z realizowanym przez stronę przewozem drogowym. Organ podkreślił przy tym, że kierowca nie wniósł podczas kontroli żadnych zastrzeżeń do przeprowadzonego dowodu w zakresie sposobu ważenia i jego wyników, z którymi zapoznał się osobiście.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. karę pieniężną łącznej w kwocie 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez bezpodstawne ustalenie, z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów, że to kontrolowany pojazd, należący do skarżącej, a nie innego przewoźnika, przekroczył dopuszczalne naciski. Ponadto strona zarzuciła wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13g ust. 1, la, 2 oraz art. 40c ustawy o drogach publicznych przez zastosowanie tych przepisów mimo braku dostatecznych podstaw do zarzucenia skarżącej dokonywania przewozu drogowego materiałów z naruszeniem przepisów o dopuszczalnych naciskach na osie i dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu.

W uzasadnieniu odwołania strona ponownie wskazała na rozbieżności między treścią protokołu kontroli, a załącznikiem do niego odnoszące się do pojazdu, kierowcy, przewożonego towaru oraz trasy przejazdu. Zdaniem strony, jeżeli organ I instancji powołuje się na oczywiste omyłki pisarskie, to powinien je stwierdzić w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Wysokości kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach określone są w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał za niezasadny podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przez organ I instancji podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W jego ocenie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Przywołując treść przepisu § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 76, poz. 454)) organ odwoławczy podkreślił, iż ustawodawca nadał ustaleniom poczynionym w trakcie kontroli drogowej i zawartym w protokole z kontroli fundamentalne znaczenie w postępowaniu dowodowym. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności. Jednakże duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej. Wobec powyższego wszelkie błędy zawarte w protokole nie mają wpływu na stwierdzone naruszenia i nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Zgodnie z art. 68 § 1 k.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zamieszczone zostały prawidłowe dane kontrolowanego pojazdu, kierowcy oraz przewoźnika, jak również wyniki ważenia pojazdu. Błędne dane znalazły się wprawdzie w załączniku do ww. protokołu, w opisie stwierdzonych naruszeń. Wyjaśnienie powyższego błędu zostało jednak przekazane stronie pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniu strony, wydanie postanowienia w przedmiocie sprostowania omyłek pisarskich, dotyczy jedynie decyzji administracyjnych, wobec czego brak jest możliwości zastosowania takiej formy per analogiam w zaistniałej sytuacji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w oparciu o zebrany w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania wszczętego na podstawie protokołu nr [...] jest przedsiębiorstwo K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. Przeprowadzona kontrola drogowa w dniu [...] lipca 2008 r. wykazała naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych, wobec czego zarzut skarżącej jakoby organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 13 oraz art. 40c ustawy o drogach publicznych jest nietrafny i niezrozumiały.

Organ odwoławczy podkreślił też, iż przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku, a odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. Sp. z o.o. zarzuciła organowi naruszenie:

1. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 76 § 1 i 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, że protokół kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], stanowi dowód przekroczenia przez wymieniony w nim pojazd, należący do K. Sp. z o.o., dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego , tj. art. 13 g ust. 1, la, 2, oraz art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez zastosowanie tych przepisów mimo braku dostatecznych podstaw do zarzucenia skarżącej dokonywania przewozu drogowego materiałów z naruszeniem przepisów o dopuszczalnych naciskach na osi i dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu

Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, iż protokół kontroli w zakresie przewozu drogowego, sporządzany przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Z powyższego przepisu wynika, że dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej w postaci domniemania zgodności z prawdą tego co zostało w nich stwierdzone. Jest to jednak domniemanie, które można obalić, co potwierdza treść art. 76 § 3 k.p.a., przewidującego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego.

Skarżąca podkreśliła, iż w rozpoznawanej sprawie, spór sprowadza się w istocie do oceny mocy dowodowej protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. Źródłem tego sporu jest okoliczność, że pomiędzy załącznikiem do protokołu kontroli, a samym protokołem kontroli zachodzi szereg sprzeczności. Główna z nich polega na tym, że w załączniku mowa jest o przekroczeniu dopuszczalnych norm nacisku na osie i dopuszczalnej masy całkowitej, przez zupełnie inny pojazd niż wymieniony w samym protokole. Pojazd który jest określony w załączniku, nie należy do skarżącej K. Sp. z o.o., posiada inne numery rejestracyjne, był kierowany przez inną osobę, nie będącą pracownikiem skarżącej oraz przewoził inny rodzaj towaru, o innym ciężarze i na innej trasie. Ponadto, niektóre cechy kontrolowanego pojazdu stwierdzone w samym protokole, takie jak rok zarejestrowania zarówno ciągnika siodłowego jak i naczepy, a także ilość osi ciągnika i naczepy, są w rzeczywistości inne niż wskazane w tym protokole.

Skarżąca podniosła, iż załącznik do protokołu kontroli w zakresie przewozu drogowego zawiera listę i opis naruszeń ujawnionych w samym protokole. Można zatem powiedzieć, że załącznik taki pełni rolę podobną do uzasadnienia decyzji lub wyroku sądowego, które zawierają przedstawienie okoliczności i przyczyn wydania określonej treści decyzji lub wyroku. Jeżeli zatem sprzeczność, zachodząca pomiędzy załącznikiem, a protokołem w niniejszej sprawie jest tego rodzaju, że załącznik stwierdza przekroczenia odnoszące się zupełnie do innego pojazdu niż wymieniony w protokole, nie należącego do skarżącej, o innych numerach rejestracyjnych, przewożący inny towar, na innej trasie, kierowany przez innego kierowcę, to taka sprzeczność sama w sobie jest wystarczającym dowodem przemawiającym przeciwko domniemaniu zgodności z prawdą treści protokołu, przynajmniej w tej części, która odnosi się do stwierdzonych w protokole przekroczeń dopuszczalnych nacisków i dopuszczalnej masy całkowitej. Nie sposób bowiem uznać za wiarygodny i korzystający z domniemania zgodności z prawdą dokument, składający się integralnie z dwóch części, który w jednej z nich, tj. w protokole stwierdza, że naruszenia dopuszczalnych nacisków odnoszą się określonego pojazdu, a w drugiej swojej części, tj., w załączniku, zawierającym opis tych naruszeń, uznaje, że dotyczą one zupełnie innego pojazdu oraz innych okoliczności dotyczących samego przewozu niż wymienione w protokole.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że wskazane rozbieżności są przejawem oczywistej omyłki. Według niej, skoro protokół wraz załącznikiem jest dokumentem urzędowym, to teza, że określone stwierdzenia zawarte w tym dokumencie są oczywistymi omyłkami, wymaga udowodnienia. Ponadto, zgodnie art. 71 k.p.a., poprawki w protokole mogą być dokonane jedynie przed jego podpisaniem. W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest natomiast, że w zakresie odnoszącym się do ustaleń zwartych w załączniku do protokołu, nie były dokonywane żadne poprawki przed jego podpisaniem. Wobec zaś istnienia podstaw do obalenia domniemania zgodności z prawdą ustaleń zawartych w protokole kontroli odnoszących się do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej, wystąpienie tych przekroczeń mogło być udowodnione innymi środkami dowodowymi. Żadnych innych dowodów, potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, przez kontrolowany pojazd, należący do skarżącej, organy obu instancji jednak nie przeprowadziły, czym naruszyły obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W związku z tym nie zostały też wykazane przesłanki do nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 13 g ust 1, la, 2, oraz art. 40 c o drogach publicznych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż błędy zawarte w protokole kontroli nie dotyczą kluczowych elementów jego treści. Ponadto w oparciu o pozostały materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli drogowej można zweryfikować błędne dane zwarte w protokole. Omyłkowe zapisy nie mają wpływu na wynik pomiarów przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi na drodze związane z realizowanym przez skarżącą Spółkę przewozem drogowym. Błędy zawarte w załączniku do protokołu kontroli nie mogą więc mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ są wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, której jednakże nie można sprostować w wyniku wydania postanowienia w przedmiocie sprostowania omyłek pisarskich. Organ podkreślił też, że kontrolowany kierowca S. K. podpisał zarówno protokół kontroli, jak i jego załącznik.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia.

Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu przez organy obu instancji wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Tym samym organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dopuściły się – w ocenie Sądu - naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję [...[ Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2008 r., którą nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną w kwocie 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z załącznikiem stanowiącym jego integralną część, którego zapisy były podstawą nałożenia na stronę kary pieniężnej. Pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem zachodzą jednak istotne rozbieżności. Sprzeczność między załącznikiem, a protokołem polega na tym, że załącznik stwierdza przekroczenia odnoszące się zupełnie do innego pojazdu niż wymieniony w protokole, nie należącego do skarżącej, o innych numerach rejestracyjnych, przewożącego inny towar, na innej trasie i kierowanego przez innego kierowcę. Ponadto, niektóre cechy kontrolowanego pojazdu wskazane w samym protokole, dotyczące roku zarejestrowania ciągnika siodłowego i naczepy, a także ilość osi ciągnika i naczepy, są niezgodne z rzeczywistością.

Skarżąca jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji wskazywała na rozbieżności pomiędzy protokołem kontroli i jego załącznikiem, które w jej ocenie nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy stwierdzone w protokole uchybienia dotyczą pojazdu Spółki K. Zarzuty te podniosła następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Organ obu instancji nie podjęły jednak żadnych czynności w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności w protokole kontroli ograniczając się do stwierdzenia, że rozbieżności te są wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów o transporcie drogowym. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak i innych przepisach krajowych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy odpowiedzialnego, a także od zaistnienia szkody bądź stanu zagrożenia nią. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia.

W zarysowanym mechanizmie odpowiedzialności podstawowe znaczenie mają więc ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania, jeżeli jest ono prowadzone prawidłowo, strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny swoim orzecznictwie wielokrotnie wskazywał na walor dowodowy protokołu z kontroli drogowej na okoliczność stwierdzonego przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia.

W wyroku z dnia 3 września 2008 r. II GSK 291/08 NSA stwierdził natomiast, że sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu przez kierowcę nie zwalnia organu odwoławczego od wyjaśnienia zgłaszanych przez stronę wątpliwości co do sposobu przeprowadzenia kontroli. Tak jest jednak pod warunkiem, że te wątpliwości można uznać za uzasadnione, a więc gdy podmiot kontrolowany przedstawia jakiekolwiek dowody na ich poparcie.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec zaistniałych sprzeczności w treści protokołu kontroli obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności. Organ powinien w tym celu uzyskać wyjaśnienia od osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, ewentualnie przeprowadzić inne dowody niezbędne do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego.

Zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w

przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a zgodnie z § 2 tego artykułu przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie poruczonym im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Przepis § 3 tego artykułu stanowi jednak, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.

W ocenie Sądu brak jest podstaw, aby uznać, iż fakt podpisania bez zastrzeżeń przez kierowcę S. K. protokołu kontroli oraz załącznika zwalniał organy z obowiązku wyjaśnienia rozbieżności zaistniałych w jego treści.

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do treści art. 7 i art. 77 k.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 420/98, nie publik.).

Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Uchybienia formalne poczynione w toku postępowania w niniejszej sprawie przez organy, uniemożliwiły Sądowi wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).