Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 82/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44h ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 126 § 2 pkt 1, art. 130 § 1 i art. 505(32) § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 23 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 3 § 1 , art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. przez Naczelnika Wydziału Obsługi Klienta Urzędu Miasta Ś. z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] o odmowie udostępnienia danych osobowych.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

We wniosku z dnia [...] września 2013 r. S. M. w Ś. wystąpiła o udostępnienie numeru PESEL M. P., zam. w Ś. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku S. M. powołała się na art. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 z późn. zm.)

W odpowiedzi na wezwanie organu, S. M. uzupełniła wniosek o udostępnienie danych z ewidencji ludności i jako podstawę prawną żądania wskazała art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 126 § 2 pkt 1 i art. 50532 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), dalej: k.p.c. Skarżąca podniosła również, że jest wierzycielem w stosunku do osób zameldowanych w lokalu położonym w Ś. przy ul. [...], z tytułu zaległości w opłatach eksploatacyjnych związanych z zajmowanym lokalem i zamierza skierować sprawę na drogę postepowania sądowego w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Naczelnik Wydziału Obsługi Klienta Urzędu Miasta Ś., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś., odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że żaden ze wskazanych przez skarżącą przepisów nie stanowi podstawy do udostępnienia danych z ewidencji ludności. Skarżąca nie przedstawiła również dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego w domaganiu się udostępnienia danych osobowych. Samo przekonanie o posiadaniu roszczenia pieniężnego wobec M. P., nie stanowi podstawy do udostępnienia numeru PESEL.

W odwołaniu S. M. podniosła, że zaskarżona decyzja pozbawiła Spółdzielnię jako wierzyciela możliwości dochodzenia roszczenia z tytułu zaległości czynszowych. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że powinna była wykazać za pomocą dokumentów istnienie przysługującego jej roszczenia pieniężnego oraz zamiaru wszczęcia postępowania w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że udostępnienie danych – numeru PESEL może nastąpić w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę łącznie dwóch przesłanek, polegających na wykazaniu, że zamierza wszcząć elektroniczne postępowanie upominawcze i przedstawieniu dokumentów potwierdzających przysługujące mu roszczenie pieniężne. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów pozwalających na ustalenie istnienia po jej stronie interesu prawnego, który jest podstawą domagania się udostępnienia danych osobowych.

W skardze sądowej S. M. w Ś. zaskarżyła decyzję Wojewody L., zarzucając naruszenie:

1) art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędną interpretację pojęcia "interes prawny";

2) art. 44i ust. 5 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niewyjaśnienie na podstawie jakich okoliczności organ uznał, że ujawnienie numeru PESEL dłużnika prowadziłoby do naruszenia dóbr osobistych dłużnika;

3) art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych przez nieuzasadnione żądanie ujawnienia dokumentów Spółdzielni określających wysokość zadłużenia osoby wskazanej we wniosku Spółdzielni.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że wykazała istnienie interesu prawnego w uzyskaniu danych w ewidencji ludności, ponieważ wskazała na powstanie zadłużenia M. P. wobec S. i na zamiar skierowania roszczenia o zapłatę na drogę postępowania sądowego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, podała również stosowne przepisy prawa materialnego i procesowego. Zdaniem skarżącej, nie istniał obowiązek składania dokumentów potwierdzających zadłużenie osoby wskazanej we wniosku.

W ocenie skarżącej, niedopuszczalne jest udostępnienie organowi dokumentów sporządzonych w S. bez zgody osoby zainteresowanej. Żądanie organu wymaga wskazania przepisu prawa, uzasadniającego to żądanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody L. o odmowie udostępnienia S. M. w Ś. danych osobowych - numeru PESEL M. P., zam. w Ś. przy ul. [...].

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 tej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tego przepisu wynika, że dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Wojewoda L. w zaskarżonej decyzji, jako przyczynę odmowy udostępnienia danych osobowych M. P., wskazał brak przedłożenia przez skarżącą dokumentów potwierdzających przysługujące S. M. roszczenie pieniężne. Tymczasem, jak słusznie podniesiono w skardze, badanie i ocena roszczenia wnioskodawcy nie może być przedmiotem zainteresowań organu administracji publicznej. W postępowaniu o udostępnienie danych osobowych, zadaniem organu administracji jest wyczerpująca ocena we własnym zakresie interesu prawnego wnioskodawcy.

Wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych osobowych ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu wprost przepisu (vide wyroki NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 180/10 i z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że dopiero w przypadku wniesienia pozwu do sądu powszechnego można mówić o tym, że podmiot żądający informacji ze zbioru PESEL ma interes prawny w uzyskaniu informacji z tego zbioru (vide np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 960/14; z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 428/14; z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 400/14). Nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których dąży lub zamierza podjąć w przyszłości (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1214/10).

W ocenie sądu, wnioskodawca miałby interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych lub zbioru PESEL osoby przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd powszechny zobowiązał powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu, np. poprzez wskazanie aktualnego adresu zamieszkania, czy też numeru PESEL.

Z akt sprawy wynika, że S. M. w Ś. wystąpiła o udostępnienie numeru PESEL M. P., zam. w Ś. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną żądania skarżąca wskazała art. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz art. 126 § 2 pkt 1 i art. 50532 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postepowania cywilnego. Skarżąca oświadczyła, że zamierza dochodzić roszczenia od M. P. w elektronicznym postepowaniu upominawczym (dalej: EPU) i w tym celu musi posiadać pełne dane dłużnika, w tym numer PESEL.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że nie został wniesiony pozew do sądu cywilnego. Wprawdzie S. M. deklaruje, że złoży pozew przeciwko M. P., nie dając jednak żadnych gwarancji, że to faktycznie uczyni. Nie można zatem przewidzieć, w jaki sposób skarżąca w rzeczywistości wykorzystałaby dane, których udostępnienia się domagała. Oceniając, czy wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu uzyskania danych ze zbioru PESEL w oparciu o art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z jednej strony należy mieć na uwadze konieczność ochrony prawa do dochodzenia roszczeń przed sądem, zaś z drugiej strony konieczność ochrony danych osobowych osób zamieszczonych w zbiorze PESEL. Udostępnienie danych osobowych w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy skarżąca nie wniosła pozwu przeciwko M. P., mogłoby doprowadzić do naruszenia przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Gdyby skarżąca wniosła pozew w EPU i zostałaby wezwana do uzupełnienia braków formalnych pozwu w trybie art. 130 § 1 k.p.c., wówczas miałaby rzeczywisty interes prawny i organ byłby zobowiązany do udostępnienia numeru PESEL pozwanej.

Zauważyć również należy, że elektroniczne postępowanie upominawcze jest jednym z rodzajów postępowań odrębnych i nie jest obligatoryjne. Powód, aby złożyć pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, musi dysponować numerem PESEL pozwanego. Z przepisu art. 50532 § 2 pkt 1 k.p.c. wynika bowiem wprost, że pozew powinien zawierać m. in. numer PESEL pozwanego będącego osobą fizyczną. Brak numeru PESEL pozwanego nie zamyka jednak powodowi drogi do rozpoczęcia postępowania przed sądem powszechnym. Obowiązek wskazania numeru PESEL pozwanego nie istnieje bowiem w postępowaniu zwykłym (art. 126 k.p.c.). Skarżąca może zatem wnieść pozew bez podawania numeru PESEL pozwanego. Działania organów administracji nie uniemożliwiają zatem skarżącej zainicjowania postępowania przed sądem cywilnym.

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że mimo błędnego uzasadnienia, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W okolicznościach niniejszej sprawy S. M. nie wykazała, że posiada interes prawny w zakresie udostępnienia jej numeru PESEL M. P. i w związku z tym uzasadniona była odmowa udostępnienia danych osobowych z ewidencji ludności.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.