Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2378/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia w części
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 27 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadów 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odpadów o kodzie 15 01 01 w postaci makulatury (załadowanych w 16 kartonów); 2) oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej zwany "kpa") i art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1048 ze zm.; dalej zwanej "ustawą o przemieszczaniu odpadów") w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. g ppkt iii rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190/1 z 2006 r. ze zm.; dalej zwane "rozporządzeniem Nr 1013/2006 w sprawie przemieszania odpadów"), art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.; dalej zwaną "ustawą o odpadach"), utrzymujące w mocy jego postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], którym zobowiązano [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwaną dalej "Spółką") do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci zużytych alternatorów i rozruszników (załadowanych w 15 koszy stalowych i 8 kartonów) oraz odpadów o kodzie 15 01 01 w postaci makulatury (załadowanych w 16 kartonów) przez przedsiębiorcę posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 16 01 22 oraz - odpowiednio - przez przedsiębiorcę posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 15 01 01, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lutego 2016 r. funkcjonariusze Referatu Mobilnej Grupy Kontrolnej w [...] ujawnili w wyniku kontroli nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów w postaci zużytych alternatorów i rozruszników (5 koszy stalowych i 8 kartonów) oraz makulatury (16 kartonów) z terytorium Holandii do Polski.

Wobec powyższego w dniu [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 22 w postaci 15 koszy stalowych z alternatorami i rozrusznikami, 8 kartonów z alternatorami i rozrusznikami oraz odpadami o kodzie 15 01 01 w postaci 16 kartonów z makulaturą, które są przedmiotem rachunku nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz zostały wskazane w liście przewozowym CMR, towarzyszącym międzynarodowemu nielegalnemu przemieszczeniu ww. odpadów z terytorium Holandii na terytorium Polski.

W toku postępowania Spółka wyjaśniła w piśmie z [...] marca 2016 r., że zatrzymany transport zawierał zgodnie z dokumentami przewozowymi (CMR) kosze stalowe i kartony z alternatorami i rozrusznikami, przekazane jej do naprawy lub regeneracji przez [...] B.V. z Holandii, na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 2014 r.. Zdaniem Spółki z umowy tej jednoznacznie wynika, iż zamiarem stron nie było dokonywanie zagospodarowania odpadów poprzez ich odzysk lub recykling, a umowa została zawarta w celu przekazania do naprawy lub regeneracji używanych części samochodowych z zamiarem ich zwrotu do Holandii zgodnie z programem odbioru i powtórnego zamontowania w pojazdach lub, przy braku takiego zapotrzebowania, z zamiarem ich sprzedaży jako pełnowartościowego produktu innym odbiorcom w Polsce lub zagranicą. Ponadto Spółka wskazała, że w piśmie z dnia [...] lipca 2002 r. skierowanym do firmy [...] Sp. z o.o. (poprzednia nazwa Spółki), Główny Inspektor Ochrony Środowiska potwierdził zasadność powyższego stanowiska. Dodatkowo Spółka poinformowała, że zamiar przywozu z zagranicy używanych części samochodowych w celu poddania ich naprawie lub regeneracji był wielokrotnie notyfikowany innym polskim organom ochrony środowiska, zaś obecnie firma posiada pozwolenie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. na wytwarzanie odpadów, gdzie we wniosku na wydanie ww. pozwolenia wyraźnie wskazano źródło pochodzenia części. Ponadto poinformowała, że zatrzymany transport alternatorów i rozruszników był kierowany bezpośrednio do firmy [...], która posiada analogiczne pozwolenie na wytwarzanie odpadów i dokonuje wstępnego sortowania przywiezionych części na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2009 r.. Spółka przyznała również, że w zatrzymanym transporcie, na skutek błędu wysyłającego, znalazła się makulatura i powinien nastąpić jej zwrot na warunkach określonych przez organ. W pozostałym zakresie Spółka wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezzasadność.

Pismem z [...] marca 2016 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] poinformowała, że wykonuje usługę wstępnego sortowania używanych części samochodowych dla Spółki [...] na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2009 r. Nadto wyjaśniła, że Spółka [...] dostarcza ww. części zarówno z terenu kraju, jak i z zagranicy, przy czym ich pochodzenie nie jest przedmiotem ustaleń umownych. Ponadto podała, że jest w posiadaniu pozwolenia Starosty [...] na wytwarzanie odpadów z dnia [...] maja 2009 r. zmienionego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. Spółka [...] poinformowała, że we wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów w pkt. 3.1 wskazane zostało źródło pochodzenia części (przywóz używanych części samochodowych z zagranicy w postaci m.in. alternatorów, rozruszników, kół dwumasowych, kompresorów) oraz przedstawiła opis prowadzonej działalności. Spółka pokreśliła, że stanowisko zawarte w ww. wniosku zostało zaakceptowane przez udzielenie pozwolenia na wytwarzanie odpadów przez Starostę [...].

W dniach od [...] sierpnia do [...] września 2016 r. oraz w od [...] sierpnia do [...] października 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, przy udziale przedstawiciela Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, przeprowadził kontrolę na terenie firmy [...] Sp. z o.o. w [...] - [...] w [...] oraz na terenie Spółki [...].

Przedmiotem działalności gospodarczej [...] Sp. z o.o. jest świadczenie usług sortowania przywożonych z zagranicy używanych alternatorów i rozruszników oraz usuwania z nich elementów zawierających azbest na rzecz Spółki [...] zgodnie z umową wykonawczą z dnia [...] sierpnia 2008 r. w zakresie usunięcia azbestu na ogólnych warunkach oraz umową sortowania korpusów alternatorów i rozruszników z dnia [...] listopada 2009 r.. Ponadto pracownicy Oddziału tej firmy dokonują również demontażu alternatorów i rozruszników niezawierających azbestu, na doraźne zlecenie Spółki [...], w przypadku wystąpienia w tej Spółce braku mocy przerobowych.

Przedmiotem działalności gospodarczej Spółki [...] jest produkcja rozruszników, przepustnic powietrza i zaworów recyrkulacji spalin (EGR) oraz innowacyjnych generatorów elektrycznych do pojazdów hybrydowych, a także regeneracja alternatorów, rozruszników, dwumasowych kół zamachowych i kompresorów do klimatyzacji samochodowych. Demontaż alternatorów i rozruszników zawierających azbest oraz sortowanie przywożonych z zagranicy i przeznaczonych do regeneracji alternatorów i rozruszników wykonuje dla tego podmiotu firma [...] Sp. z o.o. w swoim Oddziale [...] w [...] na podstawie umowy wykonawczej z dnia [...] sierpnia 2008 r. w zakresie usunięcia azbestu na ogólnych warunkach oraz umowy sortowania korpusów alternatorów i rozruszników z dnia [...] listopada 2009 r. Ponadto, w przypadku wystąpienia braku mocy przerobowych z uwagi na bardzo duże zapotrzebowanie na regenerowane alternatory i rozruszniki, Spółka ta zleca doraźnie firmie [...] również demontaż alternatorów i rozruszników nie zawierających azbestu.

Alternatory i rozruszniki (karkasy) przeznaczone do regeneracji są sprowadzane wyłącznie z zagranicy i sprzedawane również tylko firmom zagranicznym. Nabywanie alternatorów i rozruszników do regeneracji i sprzedaż ich po regeneracji na zasadzie depozytu, zawiera przykładowa "Umowa dot. regeneracji" z dnia [...] czerwca 2014 r. zawarta z [...] z siedzibą w Holandii.

W toku kontroli Spółka [...] oświadczyła, że nie zajmuje się międzynarodowym przemieszczaniem odpadów.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał Spółkę [...] do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci zużytych alternatorów i rozruszników (załadowanych w 15 koszy stalowych i 8 kartonów) oraz odpadów o kodzie 15 01 01 w postaci makulatury (załadowanych w 16 kartonów). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zużyte alternatory i rozruszniki stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach oraz wyjaśniono, iż zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. g ppkt iii ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie ww. odpadów stanowiło przemieszczenie nielegalne.

Spółka [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 2 pkt 35 rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w związku z art. 3 pkt 1, pkt 13 oraz pkt 16 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. UE L z dnia 22 listopada 2008 r. ze zm.), a w konsekwencji również art. 3 ust. 1 pkt 6 praz pkt 18 i pkt 22 ustawy o odpadach.

Z uwagi na powyższe Spółka [...] wniosła o uchylenie ww. postanowienia w części dotyczącej alternatorów i rozruszników oraz o wstrzymanie wykonania tego postanowienia w zaskarżonej części. Spółka podkreśliła, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w pismach z [...] marca 2016 r. oraz z [...] czerwca 2016 r.. Ponadto wskazała, że korozja jest "naturalnym" procesem wynikającym z pracy alternatora/rozrusznika w samochodzie, a jej pojawienie się nie oznacza, że alternatory/rozruszniki przestały spełniać swoją rolę. Spółka wyjaśniła, że brak pudełek jednostkowych wynika jedynie z faktu optymalnego załadowania samochodu do transportu karkasów, które pozwala umieścić więcej karkasów w samochodzie i zredukować koszty transportu, jak i chronić środowisko naturalne (mniej transportów jest potrzebnych do przewozu tej samej ilości karkasów). Odnosząc się do kwestii ochrony przed uszkodzeniami podano, że alternatory i rozruszniki mają stalowe lub aluminiowe obudowy, które stanowią wystarczającą ochronę, a więc ze względów technologicznych, powyższe postępowanie nie stanowi błędu i nie może świadczyć o zamiarze pozbycia się przewożonych przedmiotów.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Spółka [...] uzupełniła złożone zażalenie o sporządzoną na jej wniosek przez kancelarię prawną dnia [...] lutego 2017 r. ekspertyzę prawną, dotyczącą międzynarodowego przemieszczania odpadów i analizy pojęcia odpadu.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Spółka uzupełniła zażalenie, rozszerzając zarzuty o naruszenie:

a) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i w związku z art. 80 kpa poprzez wybiórczą analizę przedstawionych dokumentów oraz dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego;

b) art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady przewidywalności działań organów administracji publicznej i obowiązku jednolitego zachowania się wobec strony i nierozstrzygnięcie na korzyść Spółki wątpliwości w zakresie zamiaru pozbycia się akumulatorów i rozruszników;

c) art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez błędne i nieprzekonujące uzasadnienie motywów rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania faktów, które uznano za udowodnione oraz dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn odmowy wiarygodności zebranym dowodom;

d) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w związku z art. 3 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europy 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz. Urz UE L z 2008r., Nr 312, s. 3) poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu, w szczególności poprzez pominięcie elementu subiektywnego definicji odpadu;

e) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów poprzez przyjęcie, że miało miejsce nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.

Uzasadniając ww. zarzuty Spółka zarzuciła, że organ nie odniósł się do okoliczności wynikającej z umowy pt. "[...]" z dnia [...] czerwca 2014 r. zawartej przez nią z firmą [...], zgodnie z którą zamiarem stron umowy nie było dokonywanie zagospodarowania odpadów poprzez ich odzysk lub recykling, a umowa została zawarta w celu przekazania do naprawy lub regeneracji używanych części samochodowych z zamiarem ich zwrotu do Holandii zgodnie z programem odbioru i powtórnego zamontowania w pojazdach lub, przy braku takiego zapotrzebowania, z zamiarem ich sprzedaży jako pełnowartościowego produktu innym odbiorcom w Polsce lub zagranicą.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r.. Jako organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Za kluczowe zagadnienie dla zakwalifikowania danego przedmiotu (produktu) jako odpadu uznał zatem zaistnienie w cyklu życia tego produktu elementu "pozbycia się" go (m.in. na rzecz innego podmiotu), z uwagi na brak możliwości dalszego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wobec powyższego stwierdził, że w istocie pozbycie się alternatorów i rozruszników będących przedmiotem niniejszego postępowania, nastąpiło już w momencie wymontowania ich z pojazdów i sprzedaży ich do tzw. "regeneracji", a zatem to już poprzedni posiadacze spornych alternatorów i rozruszników, a nie skarżąca Spółka, dokonali tzw. "pozbycia się", wobec czego sporne alternatory i rozruszniki stały się odpadami już przed nabyciem ich przez skarżącą Spółkę. Jak podkreślił, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r. skarżąca Spółka nabyła od firmy [...] B.V. z Holandii zużyte alternatory i rozruszniki (załadowane w 15 koszy stalowych i 8 kartonów) oraz odpady w postaci makulatury (załadowane w 16 kartonów). Sporne alternatory i rozruszniki zostały usunięte z pojazdów z uwagi na zużycie, czyli brak możliwości dalszego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i sprzedane na rzecz skarżącej Spółki w celu ich "regeneracji". Za istotne organ odwoławczy uznał w tym przypadku rozróżnienie pojęcia produktu używanego od produktu zużytego, co wiąże się ze wspólnotowymi (dyrektywa 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy) i krajowymi (ustawa o odpadach) regulacjami dotyczącymi definicji "ponownego użycia" i definicji "przygotowania do ponownego użycia". Organ odwoławczy wyjaśnił, że produkt używany jest to produkt sprawny, który może być dalej użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. W przypadku alternatorów i rozruszników omawiana sytuacja miałaby więc miejsce w przypadku, gdyby używany, sprawny alternator/rozrusznik został wymontowany z danego pojazdu i zamontowany w innym pojeździe bez konieczności przeprowadzenia naprawy lub regeneracji tego alternatora/rozrusznika. W przypadku sprzedaży używanego produktu na rzecz innego odbiorcy, który dalej użytkowałby ten produkt zgodnie z jego przeznaczeniem, nie można mówić o "pozbyciu się", bowiem ma w tym miejscu zastosowanie definicja "ponownego użycia", które zgodnie z art. 3 pkt 13 dyrektywy 2008/98/WE, oznacza jakikolwiek proces, w wyniku którego produkty lub składniki nie będące odpadami są wykorzystywane ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone. Ww. definicja pokrywa się z krajową definicją ponownego użycia, zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Powyższe definicje nie przewidują podejmowania żadnych czynności typu naprawa lub regeneracja, w celu przywrócenia danemu produktowi cech użytkowych. W niniejszej sprawie, jak zwrócił uwagę organ drugiej instancji, przedmiotem międzynarodowego przemieszczenia były zużyte/uszkodzone alternatory i rozruszniki. Potwierdzeniem ich stanu technicznego jest zarówno dokumentacja zdjęciowa, jak i informacja przekazana skarżącej Spółce przez [...] w dniu [...] lutego 2016 r., zgodnie z którą, zużyte/uszkodzone alternatory przewożone na teren Polski zostaną poddane procesowi regeneracji i będą sprzedawane na terenie Europy jako produkty regenerowane. Powyższe stanowisko potwierdziła Spółka w pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2016 r.. Co więcej, zgodnie z umową sortowania korpusów, alternatorów i rozruszników z dnia [...] listopada 2009 r. przywożone z zagranicy na terytorium RP zużyte alternatory i rozruszniki są poddawane sortowaniu w [...] Sp. z o.o. na rzecz skarżącej, przy czym sortowanie to ma na celu m.in. rozdzielenie alternatorów i rozruszników nadających się do regeneracji (zawierających lub niezawierających azbestu) od tzw. odrzuconych alternatorów i rozruszników - nienadających się do regeneracji z powodu niespełniania wymogów jakości (np. brakujące części, zdemontowane, niezidentyfikowane). Powyższe wskazuje zatem - zdaniem organu administracji, że część przywożonych z zagranicy przez skarżącą Spółkę zużytych alternatorów i rozruszników - nie nadaje się do ponownego użycia, a nawet nie nadaje się do procesu regeneracji, co stanowi dodatkowy argument za zaklasyfikowaniem spornych alternatorów i rozruszników jako odpadów. Organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli Spółka przedstawiła dokument pt. "Opis demontażu alternatorów i rozruszników", z którego wynika, że alternatory i rozruszniki dostarczane do firmy [...] przez skarżącą są kolejno: demontowane na podzespoły, myte (oczyszczane z zanieczyszczeń w gorącej wodzie z dodatkiem roztworu czyszczącego) - z wyjątkiem elementów zawierających azbest, który jest wcześniej usuwany, a następnie suszone w piecu elektrycznym. Ponadto spółka [...] przedstawiła również decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2008 r., udzielającą jej zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na świadczeniu usług w zakresie usuwania elementów zawierających azbest z urządzeń dostarczanych przez skarżącą Spółkę. Zgodnie z załącznikiem do ww. decyzji, regeneracja alternatorów i rozruszników polega na demontażu alternatorów na podzespoły, myciu i suszeniu części, demontażu kolektorów, które zawierają azbest (...). Natomiast w punkcie pt. "Charakterystyka technologiczna" wskazano, że podzespoły uzyskane w wyniku demontażu alternatorów i rozruszników będą myte i suszone, zanim zostaną ponownie wykorzystane lub złomowane (w przypadku elementów wadliwych lub uszkodzonych). W ocenie organu drugiej instancji powyższe działania wykonywane w [...] sp. z o.o. na rzecz skarżącej Spółki jak i na terenie zakładu skarżącej Spółki, wypełniają definicję odzysku odpadów w postaci zużytych alternatorów i rozruszników poprzez przygotowanie ich do ponownego użycia, bowiem sporne alternatory i rozruszniki, z uwagi na pozbycie się ich przez poprzednich użytkowników spowodowane brakiem możliwości użytkowania ich zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, stały się odpadami. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że sposób załadunku na czas transportu spornych alternatorów i rozruszników (część towaru załadowana luzem, bezładnie, w sposób, w który ładuje się złom metalowy; części nie posiadały opakowań jednostkowych) nie dawał ochrony przed dodatkowymi uszkodzeniami zużytych alternatorów i rozruszników w transporcie. Wobec tego stwierdzono, że z uwagi na stan techniczny ww. części, jak również biorąc pod uwagę sposób ich załadunku, części te nie mogły być dalej wykorzystywane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, a więc stanowią tylko i wyłącznie odpady, który winny zostać poddane procesom odzysku, bądź unieszkodliwienia. Z uwagi na powyższe organ drugiej instancji za fakt bez znaczenia uznał wyjaśnienia Spółki dokonane w kwestii sposobu załadunku i transportu oraz możliwości korozji spornych części samochodowych. Odnosząc się do stanowiska zawartego w ekspertyzie prawnej przedstawionej przez Spółkę w zakresie tzw. ciągu technologiczno-organizacyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że element pozbycia się spornych alternatorów i rozruszników występuje już w momencie wymontowania ich z pojazdów, z uwagi na ich zużycie. Ww. odpady w postaci zużytych części samochodowych są następnie przekazywane w ramach powiązań handlowo-organizacyjnych do skarżącej Spółki, gdzie są poddawane odzyskowi (regeneracji), a następnie, jako produkty regenerowane, są sprzedawane za granicę i trafiają do użytkowników końcowych, bądź są sprzedawane na rynku krajowym. W ramach sieci organizacyjnej, której częścią jest skarżąca Spółka, nie można zatem mówić o ciągu technologiczno-organizacyjnym postępowania z danym konkretnym produktem (alternatorem/rozrusznikiem). Organ podkreślił, że przywożone przez skarżącą Spółkę zużyte alternatory i rozruszniki podlegają wstępnej selekcji (na terenie firmy [...]), gdzie część z nich jest odrzucana i przeznaczona do utylizacji. Następnie alternatory i rozruszniki są demontowane na części, które podlegają selekcji pod kątem możliwości ich dalszego użytkowania, dalej są oczyszczane, myte, suszone i używane do złożenia zregenerowanego alternatora/rozrusznika. Z powyższego wynika – zdaniem organu administracji – że zużyty alternator X, który jest nabywany przez skarżącą Spółkę i przywożony na terytorium RP, nie jest tożsamy ze zregenerowanym alternatorem Y, który jest sprzedawany do dalszego użytkowania. Są to dwa różne produkty, z czego produkt X (zużyty alternator) stanowi tylko i wyłącznie odpad. Ponadto w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sprzedażą zużytych alternatorów i rozruszników, które w dacie ich sprzedaży i międzynarodowego przemieszczenia na terytorium RP - nie nadają się do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki pozbycia się. Ponadto użytkownicy pojazdów, z których wymontowywane są zużyte alternatory i rozruszniki, dokonują pozbycia się tychże części, z uwagi na brak dalszej możliwości ich użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Organ nie podzielił również stanowiska, że póki trwa ciąg technologiczno-organizacyjny wykluczone jest uznanie danego przedmiotu za odpad. Organ odwoławczy podkreślił, że obrót odpadami wymaga dopełnienia szeregu wymogów formalnych wynikających z obowiązujących przepisów wspólnotowych i krajowych dotyczących odpadów. W niniejszej sprawie przywóz odpadów w postaci zużytych alternatorów i rozruszników wymaga uprzedniego spełnienia wymogów rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, jak również uzyskania przez Spółkę stosownych zezwoleń na przetwarzanie odpadów wynikających z ustawy o odpadach. W ocenie organu odwoławczego, analiza tłumaczenia dokumentu sporządzonego przez międzynarodową organizację [...], której członkiem jest Spółka, potwierdza stanowisko organu o sklasyfikowaniu zużytych części samochodowych jako odpady. Z analizy tej bowiem wynika, że alternatory i rozruszniki przeznaczone do regeneracji są zużyte lub uszkodzone w zakresie, w którym nie mogą być użytkowane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, jak również, że następuje zmiana posiadacza tych części. Dodatkowo wskazano, że tzw. rdzenie muszą zostać poddane procesowi przygotowania do ponownego użycia, aby ponowne użycie ww. części mogło mieć miejsce. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli w Spółce, alternatory i rozruszniki (karkasy) przeznaczone do regeneracji są sprowadzane wyłącznie z zagranicy i sprzedawane również tylko firmom zagranicznym. Jako przykład nabywania alternatorów i rozruszników do regeneracji oraz ich sprzedaży po regeneracji na zasadzie depozytu, organ wskazał "Umowę dot. regeneracji" z [...] czerwca 2014 r., zawartą przez Spółkę z [...] z Holandii. Z powyższej umowy wynika, że zużyte alternatory i rozruszniki są przez skarżącą Spółkę nabywane na rynku wtórnym, a następnie, po wstępnej selekcji, zdemontowaniu, odzyskaniu części składowych nadających się do poddania ich procesowi regeneracji i zmontowaniu tzw. zregenerowanych alternatorów/rozruszników, są one sprzedawane jako produkty zregenerowane. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r. skarżąca nabyła od firmy [...] B.V. z Holandii zużyte alternatory i rozruszniki (załadowane w 15 koszy stalowych i 8 kartonów), wobec czego pozbycie się spornych zużytych alternatorów i rozruszników miało miejsce zarówno w momencie wymontowania zużytego alternatora/rozrusznika z pojazdu, jak i w momencie sprzedaży spornych alternatorów i rozruszników na rzecz skarżącej Spółki w celu poddania ich procesom tzw. regeneracji. Organ uznał za nie mające znaczenia w tym wypadku intencje skarżącej Spółki, która wyjaśniła, że zamiarem stron umowy zawartej [...] czerwca 2014 r. nie było dokonanie zagospodarowania odpadów, lecz przekazanie do naprawy lub regeneracji używanych części samochodowych, z zamiarem ich zwrotu do Holandii zgodnie z programem odbioru i powtórnego zamontowania w pojazdach lub, przy braku zapotrzebowania - sprzedaż ww. części jako pełnowartościowego produktu innym odbiorcom w Polsce lub za granicą. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że z uwagi na zwrot ww. zużytych/uszkodzonych rozruszników i alternatorów przez klientów detalicznych (spowodowany brakiem możliwości dalszego użytkowania tych części zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem), jak również z uwagi na sprzedaż omawianych zużytych części na mocy ww. umowy, następuje pozbycie się tych części, co wypełnia definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że pismo Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r., znak: [...], na które wielokrotnie powoływała się skarżąca, wbrew je stanowisku odnosiło się zarówno do odmiennego stanu prawnego, jak i faktycznego. W 2002 r. obowiązywała dyrektywa Rady z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (75/442/EWG) oraz ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.), które zawierały odmienne od obecnie obowiązującej definicji odpadów. Obecnie zagadnienia związane z gospodarką odpadami reguluje dyrektywa z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy oraz ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wprowadzające m.in. pojęcie "przygotowania do ponownego użycia", które jest formą odzysku odpadów, a która to forma odzysku nie była prawnie usankcjonowana w dacie wydania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska ww. pisma. Odnosząc się do kwestii pozwolenia na wytwarzanie odpadów organ odwoławczy wyjaśnił, że uzyskana przez Spółkę decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na wytwarzanie odpadów, została wydana na wniosek sporządzony w marcu 2014 r., a organ wydający ww. pozwolenie analizował wniosek jedynie pod kątem odpadów, które mają być wytwarzane. Decyzja ta udziela skarżącej Spółce pozwolenia na wytwarzanie odpadów, które powstają w wyniku prowadzenia procesu regeneracji używanych części samochodowych. Natomiast zachodzi istotna rozbieżność pomiędzy częścią używaną, a częścią zużytą, która przekłada się na kwalifikację danej części jako odpadu, bądź nie. Organ podtrzymał zatem swoje stanowisko, że skarżąca Spółka dopuszczała możliwość zaklasyfikowania ww. używanych części samochodowych za odpady, w związku z czym umieściła informację, że działalność (...) obejmować będzie sprowadzanie używanych części samochodowych z obszaru Unii Europejskiej, które nie są uznawane za odpady. Natomiast wśród sprowadzanych przez skarżącą Spółkę części samochodowych znajdują się jedynie zużyte alternatory i rozruszniki, a nie używane części samochodowe. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Tym samym podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że sporne alternatory i rozruszniki, będące przedmiotem międzynarodowego przemieszczenia w dniu [...] lutego 2016 r., z uwagi na stan techniczny, sposób załadunku, jak również fakt pozbycia się ww. zużytych alternatorów i rozruszników przez poprzednich posiadaczy (właścicieli pojazdów, z których zostały wymontowane ww. części) oraz firmę [...] B.V. z Holandii, wypełniają ustawową definicję odpadów z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Ponadto biorąc pod uwagę proces regeneracji, któremu miały zostać poddane, wypełnia on ustawową definicję przygotowania do ponownego użycia z art. 3 ust. 1 pkt 22 ww. ustawy. Wobec powyższego za zasadne uznano zakwalifikowanie zużytych alternatorów i rozruszników (załadowanych w 15 koszy stalowych i 8 kartonów), jako odpady pod kodem 16 01 22 - "inne niewymienione elementy", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923; dalej zwane "rozporządzeniem w sprawie katalogu odpadów"). Natomiast makulaturę (załadowaną w 16 kartonów) zakalikowano jako odpady o kodzie 15 01 01 - "opakowania z papieru i tektury" zgodnie z ww. przepisem. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że odpady sklasyfikowane pod kodami 16 01 22 oraz 15 01 01 zostały wyszczególnione jako odpady inne niż niebezpieczne o kodzie B1040 (złom zespołów z wytwarzania energii elektrycznej, niezanieczyszczone olejem smarowym, PCB lub PCT w zakresie, jaki czyni je odpadami niebezpiecznymi) oraz o kodzie B3020 (odpady i makulatura z papieru lub kartonu) w załączniku III do rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczanie odpadów o kodzie 16 01 22 (B1040) oraz odpadów o kodzie 15 01 01 (B3020) na terytorium Wspólnoty podlega ogólnym obowiązkom w zakresie informowania, określonym w art. 18 ww. rozporządzenia. Powołując się na analizę tłumaczenia przysięgłego treści rachunku nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., który wraz z dokumentem CMR towarzyszył przemieszczeniu ww. odpadów, organ odwoławczy wykazał, że zużyte alternatory i rozruszniki (załadowane w 15 koszy stalowych i 8 kartonów) oraz makulatura (załadowana w 16 kartonów) - o łącznej masie 23 000 kg, zostały w dniu 1 lutego 2016 r. sprzedane na rzecz skarżącej Spółki. Przemieszczenie miało miejsce w dniu [...] lutego 2016 r., przy czym w dokumencie CMR, zgodnie z tłumaczeniem przysięgłym, jako nadawcę wskazano firmę [...] B.V. z siedzibą Holandii. Wobec powyższego organ stwierdził, że w dniu 1 lutego 2016 r. już na terenie Holandii skarżąca Spółka stała się właścicielem zużytych alternatorów i rozruszników oraz makulatury, a tym samym stała się odbiorcą odpadów sprowadzonych na terytorium Polski, bowiem zgodnie z definicją z art. 2 pkt 14 rozporządzenia 1013/2006 "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy uznał, że Spółka stała się odbiorcą odpadów przemieszczonych z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, co na podstawie art. 2 pkt 35 lit. g ppkt iii ww. rozporządzenia - stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów. Powołując się na treść art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 i art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach, organ odwoławczy stwierdził, że odpady w postaci zużytych alternatorów i rozruszników oraz makulatury, które sklasyfikowano odpowiednio pod kodami 16 01 22 oraz 15 01 01, winny być przekazane do odbiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka [...] zarzuciła naruszenie:

1) w części dotyczącej zagospodarowania zużytych alternatorów i rozruszników:

a) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez:

˗ uznanie, że działanie podejmowane przez firmę [...] polegające na usunięciu azbestu z niektórych alternatorów i rozruszników, a także ich sortowanie i odrzucenie niektórych z alternatorów i rozruszników przed poddaniem ich procesowi regeneracji i naprawy stanowią, iż alternatory i rozruszniki poddane sortowaniu stanowiły odpady w momencie ich przywozu, podczas gdy zdaniem skarżącej dopiero działania podejmowane przez [...] prowadzą do powstania odpadów w stosunku do części alternatorów i rozruszników, które nie nadają się do poddania naprawie i regeneracji przez Spółkę;

˗ błędną oceny stanu faktycznego, iż pomiędzy pismem GIOŚ z dnia [...] lipca 2002 r. a stanem obecnym nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych i stanu prawnego umożliwiająca zakwalifikowanie alternatorów i rozruszników jako odpadów;

b) art. 8 kpa poprzez naruszenie obowiązku jednolitego zachowania się wobec strony w zakresie wskazań zawartych ww. piśmie GIOŚ z 2002 r.;

c) art. 15 kpa poprzez niezbadanie sprawy co do istoty po raz drugi, a jedynie ograniczenie się do polemiki z zarzutami podniesionymi w zażaleniu;

d) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów;

e) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w związku z art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów, w szczególności poprzez dowolną wykładnię warunku "pozbycia się" odpadu, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zużyte alternatory i rozruszniki należy uznać za odpad;

f) art. 3 ust 1. pkt 22 ustawy o odpadach w związku z art. 3 pkt. 16 dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na uznaniu, że proces jakiemu poddawane były alternatory i rozruszniki wypełnia ustawową definicję przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy koniecznym elementem tej definicji jest uprzednie uznanie produktu za odpad;

g) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. g ppkt iii rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów poprzez przyjęcie, że w sprawie miało miejsce nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów;

h) art. 34 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE") w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej ("TUE") poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia stanowiącego środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przywozie, a tym samym naruszenie zasad efektywności prawa Unii Europejskiej i lojalnej współpracy poprzez niepowstrzymanie się od działań godzących w cele UE;

2) w części dotyczącej makulatury:

˗ art. 123 § 1 i 2, art. 127 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy w całości postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zażalenie dotyczyło wyłącznie części odnoszącej się do zużytych alternatów i rozruszników, co skutkowało rozstrzygnięciem poza granicami zaskarżenia z naruszeniem zasady dyspozycyjności strony, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej makulatury.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w części dotyczącej zagospodarowania zużytych alternatorów i rozruszników oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej makulatury.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1990 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "ppsa") sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga została oparta częściowo na uzasadnionych podstawach.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy zatrzymany transport w postaci 15 koszy stalowych z alternatorami i rozrusznikami oraz 8 kartonów z alternatorami i rozrusznikami stanowi odpad.

Sąd podzielił w sprawie stanowisko organu uznającego ww. części samochodowe za odpady.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Kluczowe znaczenie w definicji odpadu ma pojęcie "pozbycia się", które nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednocześnie uznaje się, że nie ma powodu, aby je rozumieć inaczej niż w języku potocznym, w znaczeniu "odsunąć coś od siebie", "uwolnić się od czegoś". W wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 (dostępnym w bazie orzeczeń NSA), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Analizy wymaga, czy w warunkach przedmiotowej sprawy ww. części samochodowe mogą być zakwalifikowane jako odpad w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.

Z akt administracyjnych wynika, że zatrzymany transport zawierał 15 koszy stalowych z alternatorami i rozrusznikami oraz 8 kartonów z alternatorami i rozrusznikami, a także 16 kartonów z makulaturą - nabytych przez skarżącą w dniu [...] lutego 2016 r. od firmy [...] B.V. z Holandii.

W celu ustalenia statusu prawnego części samochodowych w postaci alternatorów i rozruszników należy posłużyć się ww. definicją pojęcia "odpady", zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawie o odpadach. Odpadem w takim znaczeniu są części samochodowe, których posiadacz pozbył się i które nie mogą już być użytkowane w dotychczasowy sposób. Oznacza to więc, że są niezdatne do dalszego bezpośredniego wykorzystania w pojeździe ze względu na stopień ich zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 1999 r., I SA/Ka 2252/98, OSP 2000/3/39). Jednym z podstawowych elementów przesądzających o tym, że dany przedmiot czy substancja staje się odpadem jest zachowanie dotychczasowego posiadacza, polegające na pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. Dla oceny, czy zaszło "pozbycie się" danego przedmiotu, istotna jest także ocena przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, które skłoniły posiadacza do tej zmiany. Może to być np. nieprzydatność lub niemożliwość wykorzystania w dotychczasowy sposób.

Z listu przewozowego CMR i rachunku z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] wynika, iż skarżąca transportowała z Holandii do Polski m.in. stalowe kosze w ilości 15 sztuk i 8 kartonów z alternatorami i rozrusznikami przekazanymi przez [...] z siedzibą w Holandii celem naprawy lub regeneracji na postawie umowy z dnia 1 czerwca 2014 r.. W wyniku kontroli stwierdzono, że transportowane części samochodowe były zanieczyszczone i posiadały ślady korozji. Stan techniczny oraz sposób załadunku towaru wskazywał, że przedmioty te stanowią odpad pochodzący z demontażu pojazdów. Części, które znajdowały się w stalowych koszach i pudłach były załadowane luzem, bezładnie, bez posegregowania, nie były także zabezpieczone przed dodatkowymi uszkodzeniami i korozją oraz uszkodzeniem podczas transportu. Przedmioty te zostały umieszczone tak jak złom metalowy, metodą nasypową i były wymieszane. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna dołączona do akt sprawy. Organ stwierdził ponadto, iż części te znajdowały się w stanie znacznego zużycia, nie były w żaden sposób posortowane, ani oczyszczone.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE) wynika, że ważnym elementem, który przesądza o tym, że przedmiot staje się odpadem jest zachowanie się posiadacza. W połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok z dnia 15 czerwca 2000 r.). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C 304/94,C-330/94,C- 342/94,C-224/95). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 Trybunał orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11). Zauważyć więc należy, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania. W literaturze zwraca się uwagę na duże znaczenie wykładni określenia "pozbycie się". Zdaniem M. Górskiego powinna ona być indywidualizowana, w szczególności gdy pojawiają się wątpliwość, czy wskutek pozbycia się dany przedmiot jest odpadem (zob. J. Jerzmański, M. Górski, Pojęcia odpady, odpady komunalne, [w:] M. Górski, K. Nowacki, Prawne i organizacyjne obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi, Wrocław 2012, s. 55).

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na bezsporny fakt, że części będące przedmiotem postępowania nie były zdatne do użycia zgodnie z ich przeznaczeniem, z uwagi na ich zużycie.

Ponadto sposób załadowania używanych części samochodowych, bez jakichkolwiek zabezpieczeń przed ich uszkodzeniem podczas transportu świadczy o tym, że w kontenerze znajdował się złom metalowy stanowiący odpady w postaci zużytych części samochodowych. Sposób załadunku i transportu towaru dowodzi, że bez znaczenia dla zbywającego był fakt, czy załadowane części ulegną uszkodzeniu w wyniku niekontrolowanego przemieszczania się części względem siebie oraz czy w konsekwencji tego utracą one ewentualne walory przydatności do użycia. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 2132/11), w którym stwierdzono m.in., "(...), że już sam sposób zapakowania towaru, tj. bezładny załadunek wymieszanych części samochodowych może świadczyć o tym, że towar stanowią odpady nieprzedstawiające wartości użytkowej. Części te nie zostały oczyszczone, posortowane, ani w żaden sposób zabezpieczone przed uszkodzeniem w trakcie transportu, czy wyciekiem płynów eksploatacyjnych. Uznać zatem należy, że organ zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady".

W okolicznościach niniejszej sprawy należy także podkreślić, iż części te nie zostały oczyszczone, ani posortowane. Uznać zatem należy, że organ zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady.

Części samochodowe transportowane i przechowywane w opisany wyżej sposób nie będą mogły być używane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wobec tego spełniona została również przesłanka, że przeznaczeniem tych części było ich pozbycie się rozumiane jako zasadnicza zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu, odmienna od jego podstawowego przeznaczenia. Uznać zatem należy, że organ również i z tego powodu zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia tego przepisu.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej w kwestii oceny możliwości regeneracji spornych części samochodowych w kontekście odpadu należy zauważyć, że przedmiotem obrotu pomiędzy skarżącą a [...] B.V. z Holandii były części samochodowe w postaci alternatów i rozruszników, które zostały wymontowane z pojazdów z uwagi na ich zużycie. Powyższe części w ramach powiązań handlowo-organizacyjnych Spółki poddawane są regeneracji, a następnie sprzedawane za granicę lub w kraju. Wyjaśnić zatem należy, że zużyte części samochodowe zdemontowane z pojazdów są odpadem, który to może być przedmiotem obrotu. Fakt, że odpady stanowią przedmiot transakcji handlowych nie pozbawia ich statusu odpadu. Słusznie organ wskazał, że obrót handlowy odpadami w sytuacji, gdy wiąże się z ich międzynarodowym przemieszczaniem, wymaga spełnienia wymagań formalno-prawnych obowiązujących w tym zakresie.

Mając powyższe na względzie wskazać należy, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej – co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organu orzekającego, które doprowadziły do stwierdzenia, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, jak i rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, będące przedmiotem transportu części samochodowe w postaci alternatorów i rozruszników, zdemontowane z pojazdów zakwalifikowane zostały jako odpady pod kodem 16 01 22 - inne niewymienione elementy.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 – Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ww. rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczenia odpadów, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie: przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Powyższy obowiązek odzysku lub unieszkodliwienia jest realizowany w terminie 30 dni od dnia, w którym zainteresowany właściwy organ miejsca przeznaczenia dowiedział się lub został powiadomiony na piśmie przez właściwe organy miejsca wysyłki lub tranzytu o nielegalnym przemieszczaniu i przyczynach jego zaistnienia lub w innym terminie uzgodnionym przez zainteresowane właściwe organy. Podstawą powyższego zgłoszenia mogą być informacje przekazane właściwym organom wysyłki lub tranzytu między innymi przez inne właściwe organy.

W myśl zaś art. art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006, "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca Spółka jest podmiotem odbierającym odpady z Holandii wbrew zakazowi, stając się podmiotem odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczanie.

Dowody zebrane w toku postępowania przez organ w niniejszej sprawie były wystarczające do kwalifikacji ww. części samochodowych jako odpadów, co wykazano wyżej. Zdaniem Sądu, organ ocenił całość materiału dowodowego w sposób prawidłowy. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że w momencie kontroli transportu części samochodowe umieszczone zostały w koszach metalowych i pudłach kartonowych bez sortowania i oczyszczenia, wymieszane i ze śladami korozji, a ich stan techniczny oraz ww. sposób załadunku wskazywał, że są to odpady. Bezsprzecznie też przewożone alternatory i rozruszniki nie były sprawne, nie nadawały się do użytku zgodnie z ich przeznaczeniem z powodu zużycia. Powyższe argumenty wskazują, że organ przeprowadził postępowanie prawidłowo, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów formułujących zasady postępowania dowodowego. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a w konsekwencji przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy ppsa, należało oddalić skargę w zakresie dotyczącym zagospodarowania odpadów o kodzie 16 01 22 w postaci zużytych alternatorów i rozruszników.

Zasadna okazała się natomiast skarga zarzucająca naruszenie art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym zagospodarowania odpadów o kodzie 15 01 01 w postaci makulatury.

Wskazać należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wprost wniesienia zażalenia tylko od części postanowienia pierwszoinstancyjnego. Jednakże w przypadku, gdy w jednym postanowieniu da się wyodrębnić niejako poszczególne rozstrzygnięcia, które mogłyby stanowić w rzeczywistości niejako odrębne jego części, to wtedy prawem strony jest zaskarżyć takie postanowienie tylko w wyodrębnionej części. W takiej sytuacji postanowienie w pozostałej części (niezaskarżonej) staje się prawomocne z datą upływu terminu do wniesienia zażalenia i jako takie funkcjonuje w obrocie prawnym.

Jeżeli zatem strona wnosząca zażalenie jednoznacznie nie ogranicza swego żądania, to niewątpliwie należy przyjąć, że zaskarża ona postanowienie pierwszoinstancyjne w całości. Wówczas organ odwoławczy powinien ponownie rozpatrzyć całą sprawę administracyjną, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Natomiast w przypadku, gdy strona jednoznacznie w zażaleniu wskazuje, że zaskarża postanowienie pierwszoinstancyjne w określonej, dającej się wyodrębnić części, to organ drugiej instancji nie może wykroczyć poza wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego i w konsekwencji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części postanowienia organu pierwszej instancji i ponownie rozpatrzyć sprawy także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Rozpoznanie sprawy poza zakresem zażalenia powoduje działanie organu odwoławczego z urzędu, a do takiego działania organ ten nie jest uprawniony i takie działanie organu stanowi rażące naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

W odniesieniu do niniejszej sprawy wskazać należy, że Spółka zaskarżyła postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej zagospodarowania odpadów oznaczonych kodem 16 01 22 w postaci alternatorów i rozruszników. Jednak mimo tak skonstruowanego zakresu zażalenia, organ drugiej instancji wyszedł poza zakres zaskarżenia i poddał swojej kontroli całe postanowienie pierwszo instancyjne, a więc również część nie zaskarżoną zażaleniem, co stanowi o rażącym naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Charakter stwierdzonego naruszenia wymagał ograniczenia rozważań Sądu wyłącznie do badania podstaw prawnych wydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia wyłącznie w zakresie odpadów o kodzie 16 01 22.

W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy w sposób niewłaściwy w sentencji postanowienia wskazał, że utrzymuje w mocy całe postanowienie organu pierwszej instancji. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie w części w jakiej utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie odpadów o kodzie 15 01 01 w postaci makulatury dotknięte jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, w punkcie 1) wyroku Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odpadów o kodzie 15 01 01 w postaci makulatury (załadowanych w 16 kartonów), natomiast w punkcie 2) sentencji, na podstawie art. 151 ppsa - oddalił skargę w pozostałej części, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.