Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1496/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F."R.-W." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1716/13 w sprawie ze skargi F. "R..-W." Spółki z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 lipca 2012 r., nr Sp. . w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1716/13, wydanym w sprawie ze skargi F.Sp. z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 lipca 2012 r. nr Sp. . w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

"A." Spółka z o.o. w D. (dalej "uprawniona") w dniu 3 października 2005 r. wniosła do Urzędu Patentowego RP podanie o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny. W świetle opisu znaku przedstawia on napis ROMET wykonany dużymi literami. Nad napisem jest rysunek przedstawiający profil konia ze skrzydłami. Koń przedstawiony jest dynamicznie w skoku. Znak ten jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 12, tj. rowerów, części zamiennych do rowerów, ogumienia rowerowego.

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2007 r. Urząd Patentowy udzielił prawo ochronne na powyższy znak towarowy (.).

W dniu 21 października 2008 r. F.Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na ten znak. Uprawniona, jak wskazała, pismem z dnia 12 maja 2008 r. wystąpiła do skarżącej z żądaniem zaniechania naruszania praw ochronnych na znaki towarowe słowne i słowno-graficzne oraz na zgłoszone do ochrony znaki towarowe, zawierające element ROMET oraz element graficzny w postaci stylizowanego pegaza. Zdaniem skarżącej działanie uprawnionej stanowi przejaw czynów nieuczciwej konkurencji. Przedsiębiorstwo uprawnionej powstało w dniu 31 maja 2005 r. w wyniku połączenia przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. oraz przedsiębiorstwa R.Sp. z o.o. Natomiast skarżąca i jej przedsiębiorstwo powstało w dniu 19 lutego 1998 r. w wyniku przekazania zorganizowanej części majątku samodzielnego Zakładu R. w W., stanowiących część Z.S.A. W akcie założycielskim przekazano skarżącej prawo do używania słowa Romet, chronionego prawem z rejestracji o nr .od dnia 2 stycznia 1968 r. i prawo o nr .chronionego od dnia 15 czerwca 1983 r. Aktualnie prawa te wygasły z powodu nieprzedłużenia ich ochrony, co nie oznacza, aby wygasło prawo ich używania przez skarżącą do oznaczania swojej firmy, towarów i usług. Według skarżącej przez długi czas istnienia Z.znak Romet wraz z elementem graficznym był i jest kojarzone z określonymi wyrobami i oddziałami w K. W., J., W. i P.. Toteż skarżąca korzysta z prawa do używania słowa Romet, stosując je na drukach firmowych, podczas targów krajowych i zagranicznych. O fakcie używania tych oznaczeń uprawniona jest świadoma z racji wieloletniej współpracy i zakupów części rowerowych produkowanych przez przedsiębiorstwo skarżącej.

Jak podniosła Z.zostały postawione w stan upadłości w dniu 25 maja 1998 r. zaś skarżąca uzyskała oświadczenie syndyka masy upadłościowej, z którego wynika, że prawo do znaków towarowych chronionych rejestracją w Urzędzie Patentowym RP nie było przedmiotem umów sprzedaży. Ponadto w świetle dokumentów sądowych w sprawie postępowania upadłościowego Z. S.A. brak jest zgody wierzycieli na sprzedaż praw do znaków towarowych, a zgoda ta jest wymagana przepisami prawa upadłościowego, tj. art. 131 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP - Prawo upadłościowe z dnia 24 października 1934 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.). W myśl tego przepisu nie może być dokonywana przez syndyka bez zezwolenia rady wierzycieli sprzedaż praw i wierzytelności.

Zdaniem skarżącej uprawniona nie posiadała tytułu legitymującego do wyłącznego korzystania z oznaczenia Romet, jak i z elementami graficznymi. Korzystanie przez nią ze spornego prawa godzi w prawa osobiste skarżącej, nie tylko ze względu na wskazywaną kolizję z uprawnieniami nadanymi przez uprzednio uprawnionego do korzystania z zarejestrowanych w tamtym czasie znaków, tj. Z.S.A., ale też pozostaje w opozycji do treści art. 23 w zw. z art. 43 k.c.

Ponadto, w ocenie skarżącej, omawiane znaki są powszechnie znane i używane na polskim rynku, co stanowi podstawę dla unieważnienia spornego znaku na podstawie przepisu art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. W myśl tego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znak ten jest identyczny lub podobny do znaku, który przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, był powszechnie znany i używany jako znak towarowy dla towarów pochodzących od innej osoby.

Ponadto, podstawami prawnymi wniosku są zarzut naruszenia przez sporne prawo ochronne przepisu art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.

W myśl art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.

Zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony.

Uprawniona wniosła o oddalenie wniosku. W następstwie połączenia w dniu 31 maja 2005 r. A. Sp. z o.o. oraz F...Sp. z o.o., jak wywodziła, zgodnie z art. 552 k.c. w związku z art. 551 k.c. w skład nowopowstałego przedsiębiorstwa weszły także wszystkie znaki towarowe posiadane przez F.Sp. z o.o. Dlatego uprawniona jest właścicielem tych znaków, jako następca prawny. Wcześniej, przed powstaniem A.Sp. z o.o. F.Sp. z o.o. w drodze cesji nabyła od Z.S.A. w upadłości następujące znaki towarowe: 1) ROMET o . 2) ROMET o nr ., 3) ROMET o nr . Prawo ochronne na sporny znak towarowy stanowi więc kontynuację wspomnianych wcześniejszych praw do znaków towarowych nabytych lub przejętych od Z.S.A. w B.. W umowie cesji z dnia 27 września 2000 syndyk Z.S.A. w upadłości przekazał na rzecz F.Sp. z o.o. znaki towarowe z oznaczeniem ROMET.

Skarżąca podtrzymała wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Rada Wierzycieli, jak podnosiła, nie wyraziła zgody na umowę cesji (co potwierdza protokół postępowania upadłościowego Z..). Dlatego cesja, na którą się powołuje uprawniona, jest nieważna. Zatem, zaistniała sytuacja, w której skarżąca, jak i poprzednik prawny uprawnionej zostali wyposażeni przez Z..w takie same uprawnienia, tj. prawo do posługiwania się oznaczeniem ROMET, także z elementem graficznym. Stąd, nie może dojść do sytuacji, aby uprawniona uzyskała wyłączność na te prawa. Dlatego w związku ze sporną rejestracją zostały podniesione zarzuty naruszenia przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p (naruszenia praw osobistych wnioskodawcy), art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. (zgłoszenia spornego znaku w złej wierze) oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. (zawłaszczenia przez uprawnioną prawa do powszechnie znanych i używanych przez Z.w B.znaków towarowych, w szczególności składających się ze słowa Romet i rysunku pegaza).

Według uprawnionej zarzut nieważności dokumentu umowy cesji może być rozstrzygnięty wyłącznie na trybie postępowania sądowego. Urząd Patentowy zawiesił postępowanie dla wystąpienia przez skarżącą na drogę postępowania cywilnego. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rz. z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V GC 793/10 wydanym w sprawie ze skargi skarżącej przeciwko uprawnionej o uznanie umowy za nieważną, oddalono powództwo. Po ustaniu przyczyny zawieszenia Urząd Patentowy podjął postępowanie w sprawie.

Rozpoznając sprawę Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska skarżącej o naruszeniu przez sporną rejestrację art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Podnosząc taki zarzut skarżąca powinna wykazać, a czego nie uczyniła, że prawo ochronne na sporny znak narusza jej prawa osobiste lub majątkowe. Jak przypomniano, uprawniona jest przedsiębiorstwem, które powstało z połączenia dwóch spółek, przy czym jedna z tych spółek została utworzona w wyniku podziału przedsiębiorstwa R.Bydgoszcz i było to przedsiębiorstwo R.Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo to na mocy aktu notarialnego z dnia 16 lutego 1998 r., uzyskało upoważnienie do używania w nazwie przedsiębiorstwa elementu ROMET, jak również używania elementu graficznego, co wynika z treści aktu notarialnego. Następnie w dniu 27 września 2000 r., uprawniona nabyła w drodze cesji od Z.S.A. w upadłości prawa do znaków towarowych określonych w § 1 umowy. Na tej podstawie R. Sp. z o.o. dokonała odpowiednich zmian w rejestrze znaków towarowych. Dopiero w dniu 30 kwietnia 2005 r. z połączenia spółki R.Sp. z o.o. i spółki A. Sp. z o.o. powstało przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o., a więc aktualna uprawniona ze spornego prawa na znak towarowy. A.Sp. z o.o. jest również uprawnioną do wcześniejszych znaków towarowych, w szczególności znaku towarowego Romet o nr ., chronionego z pierwszeństwem od 1968 r. Sporny znak towarowy o nr . jest w istocie tożsamy w płaszczyźnie słownej ze znakiem o nr . W tej sytuacji nie można przyjąć, aby udzielenie ochrony na znak towarowy o nr . naruszało prawo do nazwy przedsiębiorstwa skarżącej, ponieważ w rzeczywistości znak ten jest kontynuacją znaku towarowego o nr ., które powstało wcześniej, niż nazwa przedsiębiorstwa skarżącej. W tych okolicznościach uprawnienie wynikające z uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ROMET o nr . należy uznać za bezpośrednio powiązane z uprawnieniami uzyskanymi z wcześniejszym pierwszeństwem wynikającym z prawa na znak Romet o nr .. Skoro Z.S.A. w upadłości wyzbyły się praw wskazanych znaków towarowych, to skarżąca nie może powołać się na jakiekolwiek uprawnienia do tych znaków towarowych. Natomiast jeżeli skarżąca twierdzi, że uprawniona nie ma prawa używać w nazwie swojego przedsiębiorstwa elementu ROMET, to rozstrzygnięcie takiego sporu należy do kognicji sądu cywilnego.

Urząd Patentowy nie dopatrzył się zasadności zarzutu skarżącej w uzyskaniu przez uprawnioną w złej wierze prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W szczególności, jak zaznaczył, pozytywnie dla skarżącej kwestie tę przesadził wyrok Sądu Rejonowego w Rz. z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V GC 793/10.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu skarżącej naruszenia przez sporną rejestrację przepisu art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w ocenie Urzędu Patentowego skarżąca nie wykazała powszechnej znajomości znaku ROMET. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego powszechną znajomość znaku ROMET, stąd Urząd Patentowy również i ten zarzut uznał za nieuzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, o czym była mowa na wstępie, oddalił skargę na powyższą decyzję wniesiona przez skarżącą.

Jak zauważył, wnosząc o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ROMET R-193507 jako podstawę materialną żądania skarżąca wskazała przepisy art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. i art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Na niej spoczywał ciężar dowodu, że w sprawie zaistniały przeszkody dla uzyskania ochrony w chwili zgłoszenia spornego znaku towarowego w Urzędzie Patentowym.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu w kwestii braku przedstawienia przez skarżącą dowodu na okoliczność powszechnej znajomości znaku ROMET.

Również Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw dla uwzględnienia stanowiska skarżącej co do sprzeczności z prawem przeniesienia przez .z S.A. w upadłości praw do znaku ROMET, skoro kwestia ta została pozytywnie dla skarżącej rozstrzygnięta w omawianym postępowaniu cywilnym.

Brak też było podstaw do stwierdzenia nieważności przez Urząd Patentowy decyzji o udzieleniu skarżącej prawa ochronnego na sporny znak towarowy, a to z uwagi na treść art. 253 ust. 2 p.w.p.

Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie tego wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj. art. 131 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1989 r. Nr 5, poz. 17, ze zm.), zwanej dalej "u.z.t." w związku z art. 73 § 2 k.c., art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. i w konsekwencji art. 164 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust.1 p.w.p. poprzez jego zastosowanie i art. 255 ust. 4 p.w.p. poprzez uznanie, że wskazane wyżej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być podnoszone w skardze na decyzję organu.

Skarga kasacyjna zarzuca nieważność umowy cesji wspomnianych znaków towarowych, a to w związku z niezachowaniem wymogu daty pewnej tej czynności, stosownie do art. 15 ust. 2 u.z.t. w związku z art. 73 § 2 k.c.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.

Skarga kasacyjna stawia zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 i art. 255 ust. 4 p.w.p.

W myśl art. 106 § 4 p.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Zgodnie z 77 § 4 k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. W świetle art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W świetle uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie biorąc pod uwagę faktu powszechnej znajomości znaków ROMET, Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 106 § 4 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczność ta wyczerpywała hipotezę przepisu art. 132 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a.

Powyższe stanowisko skargi kasacyjnej nie jest prawidłowe. W szczególności, co wymaga podkreślenia, w postępowaniu przed Urzędem Patentowym kwestia powszechnej znajomości znaków ROMET była sporna między stronami. W swej istocie skarga kasacyjna stawia nieuprawniony zarzut, iż wspomnianej spornej kwestii Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął samodzielnie, nie dokonując ustalenia w kwestii powszechnej znajomości znaków ROMET.

Skarga kasacyjna nie bierze jednakże pod uwagę charakteru prawnego wymiaru sprawiedliwości prowadzonego przez sądownictwo administracyjne. Sąd administracyjny, w przeciwieństwie do sądu powszechnego, nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Natomiast w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na taki charakter sądu administracyjnego nie leży w jego kompetencji ustalanie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a tym bardziej przesądzenie zaistnienia istotnej w sprawie, a spornej okoliczności faktycznej, a jedynie kontrola, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne wyjaśniając ten stan, uczyniły to z dochowaniem reguł wiążącej je w tym zakresie procedury (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 roku, sygn. akt II FSK 2117/11). Tym samym brak jest podstaw dla stawiania zarzutu, aby w okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji naruszył wspomniane wyżej przepisy, a w szczególności art. 106 § 4 p.p.s.a.

Natomiast ustalenie spornej kwestii, dotyczącej powszechnej znajomości znaków ROMET, stanowiło przedmiot postępowania spornego przed Urzędem Patentowym, gdyż stanowi to istotny element hipotezy przepisu art. 132 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. Dowody na tę okoliczność powinna przedłożyć skarżąca, gdyż Urząd Patentowy w postępowaniu spornym orzeka na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez strony (art. 255 ust. 4 p.w.p.). Takich zaś dowodów, jak zostało to ustalone w postępowaniu spornym i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, skarżąca nie przedstawiła, zaś skarga kasacyjna skutecznie tego nie podważyła.

Wobec przesądzenia wspomnianym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rz.z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V GC 793/10, którego przedmiot stanowiło ustalenie nieważności umowy cesji znaków towarowych z dnia 27 września 2000 r. zawartej pomiędzy Z.SA w upadłości w B. a F.na obecnym etapie sprawy spóźnione i bezprzedmiotowe jest podważanie legalności tego wyroku przez stawianie dopiero na etapie skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przez tę umowę przepisu art. 15 ust. 2 u.z.t. w związku z art. 73 § 2 k.c. W rezultacie skarżąca nie wykazała, aby sporna rejestracja była niezgodna z przepisem art. 131 ust.1 pkt 1 p.w.p. przez naruszenie jej praw osobistych lub majątkowych, które zresztą wcześniej wygasły, a to w następstwie niewniesienia przez skarżącą opłat do posiadanych przez nią znaków towarowych ROMET.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddaleniu.